РЕГЛАМЕНТ (ЕС) № 795/2014 НА ЕВРОПЕЙСКАТА ЦЕНТРАЛНА БАНКА
от 3 юли 2014 година
относно надзорните изисквания за системно важните платежни системи
(ЕЦБ/2014/28)
УПРАВИТЕЛНИЯТ СЪВЕТ НА ЕВРОПЕЙСКАТА ЦЕНТРАЛНА БАНКА,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 127, параграф 2 от него,
като взе предвид Устава на Европейската система на централните банки и на Европейската централна банка, и по-специално член 3.1, член 22 и член 34.1, първо тире от него,
като има предвид, че:
(1)
Съгласно член 127, параграф 2, четвърто тире от Договора и член 3.1, четвърто тире от Устава на Европейската система на централните банки и на Европейската централна банка (наричан по-долу „Уставът на ЕСЦБ“) Евросистемата е оправомощена да насърчава нормалното функциониране на платежните системи.
(2)
Евросистемата насърчава нормалното функциониране на платежните системи, inter alia, като осъществява надзор.
(3)
През януари 2001 г. Евросистемата утвърди „Основните принципи за системно важните платежни системи“, разработени от Комитета по платежни и сетълмент системи (КПСС) на Банката за международни разплащания (БМР), като минимални изисквания за системно важните платежни системи (СВПС) (1).
(4)
През април 2012 г. „Основните принципи за системно важните платежни системи“ бяха заменени от принципите за инфраструктурите на финансовите пазари на КПСС и на Техническия комитет на Международната организация на комисиите за ценни книжа (МОКЦК) (наричани по-долу „принципите на КПСС-МОКЦК“) (2), с които се хармонизират и засилват съществуващите международни стандарти, inter alia, за СВПС.
(5)
Съгласно принципите на КПСС-МОКЦК, СВПС следва да бъдат обект на ефективен надзор, при ясно определени и публично оповестени критерии, тъй като могат да породят системни рискове, ако са недостатъчно добре защитени от рисковете, на които са изложени. Освен това компетентните органи следва да разполагат с достатъчно правомощия и средства, за да изпълняват съответните си задачи, включително да предприемат корективни действия. КПСС-МОКЦК препоръчва прилагането на тези принципи във възможно най-голяма степен, доколкото е позволено съгласно националните правни и регулаторни рамки.
(6)
Поради това и с оглед осигуряването на ефикасността и стабилността на СВПС, Европейската централна банка (ЕЦБ) реши да приложи принципите на КПСС-МОКЦК посредством регламент. От органите в други държави също се очаква по подобен начин да въведат и прилагат принципите на КПСС-МОКЦК в съответната си правна и регулаторна рамка във възможно най-голяма степен, доколкото е позволено от тази рамка.
(7)
Настоящият регламент обхваща СВПС, включително платежни системи за големи плащания и платежни системи за малки плащания от системно значение. Той се прилага спрямо платежни системи, чиито оператори са както централни банки, така и частни оператори. В принципите на КПСС-МОКЦК е отчетено, че съществуват извънредни случаи, при които те се прилагат по различен начин спрямо платежните системи, чиито оператори са централни банки, поради изисквания, уредени в съответните закони, подзаконови актове или политики. Евросистемата има цели на обществената политика, отговорности и институционална уредба, дефинирани в Договора и Устава на ЕСЦБ, което означава, че СВПС на Евросистемата могат да бъдат освободени от определени изисквания по настоящия регламент. В този контекст СВПС на Евросистемата следва да бъдат освободени от определени изисквания относно управлението, плановете за постепенно прекратяване на дейността, собствения капитал и ликвидните активи, обезпеченията и инвестиционните рискове, които обхващат същите области като съответните изисквания, формално приети от Управителния съвет. Тези изключения са определени в няколко разпоредби на регламента.
(8)
Съгласно Насоки ЕЦБ/2012/27 от 5 декември 2012 г. относно Трансевропейската автоматизирана система за брутен сетълмент на експресни преводи в реално време (TARGET2) (3), TARGET2 има децентрализирана структура, свързваща множество от платежни системи. Системните компоненти на TARGET2 са хармонизирани във възможно най-голяма степен, с някои изключения при наличие на национални ограничения от правно естество. TARGET2 също така се характеризира с единна техническа платформа, наречена единна съвместна платформа. Управителният съвет има върховна компетентност по отношение на TARGET2 и гарантира нейната публична функция: това правило във връзка с управлението е отразено в надзора над TARGET2.
(9)
За ефикасността и стабилността на СВПС се изисква спазване на приложимите национални закони и ясни правила, процедури и договори, съгласно които тя функционира. Спазването на законите се отнася до правните системи на всички държави, в които оператор на СВПС или нейни участници осъществяват дейност.
(10)
Ефикасността и стабилността на СВПС зависят също и от това колко ясни и уместни са правилата ѝ за управление, които трябва да бъдат ясно документирани.
(11)
Наличието на стабилна развиваща се рамка за цялостно управление на правни, кредитни, ликвидни и операционни рискове, общи бизнес рискове, попечителски, инвестиционни и други рискове е от съществено значение за идентифицирането, измерването, наблюдението и управлението на целия спектър от рискове, които възникват за оператора на СВПС или на които той е изложен. Това се отнася и за стабилността и устойчивостта на рамката за обезпечения, правилата и процедурите при неизпълнение от страна на участник и плановете за непрекъснатост на дейността на оператор на СВПС.
(12)
Намаляването на системния риск изисква, inter alia, окончателност на сетълмента. В Европейския съюз е приета Директива 98/26/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 19 май 1998 г. относно окончателността на сетълмента в платежните системи и в системите за сетълмент на ценни книжа (4). Директива 98/26/ЕО изисква правилата за системите, определени съгласно нея, да дефинират момента на въвеждане (след който нарежданията за превод подлежат на изпълнение и дори в случай на производство по несъстоятелност спрямо участник - са задължителни за трети страни) и момента на неотменимост на нарежданията за превод. Сетълментът в рамките на деня или в реално време също може да е препоръчителен, ако е съвместим с общия бизнес модел на СВПС и е необходим, за да даде възможност на оператора на СВПС и на участниците в нея да управляват съответните си кредитни и ликвидни рискове.
(13)
Обективните, основани на анализ на риска и публично оповестени критерии за участие в СВПС, които позволяват справедлив и (при условията на приемливи стандарти за контрол на риска) свободен достъп до СВПС, насърчават сигурността и ефикасността на СВПС и на пазарите, които тя обслужва, като същевременно не ограничават непропорционално свободното предоставяне на услуги.
(14)
Разпоредбите на настоящия регламент, които изискват от оператора на СВПС да събира, обработва и предава данни, следва да не засягат приложимите правила относно защитата на данните на участниците или клиентите.
(15)
Цялостно ефикасната и ефективна СВПС, с ясно определени, измерими и постижими цели и задачи, е най-добре устроена да посрещне нуждите на участниците в СВПС и на пазарите, които тя обслужва.
(16)
ЕЦБ може да използва националните централни банки за осъществяването на задачите на ЕСЦБ, доколкото е възможно и уместно.
(17)
Установените в настоящия регламент изисквания са пропорционални на характерните за СВПС рискове и експозиции.
(18)
Възможността за компетентните органи да изискват корективни мерки за отстраняване на последиците от неизпълнение или за избягване на повторно неизпълнение на настоящия регламент и възможността за ЕЦБ да налага ефективни, пропорционални и възпиращи санкции за нарушения на настоящия регламент са съществени елементи при прилагането на принципите на КПСС-МОКЦК във възможно най-голяма степен, доколкото е позволено от Договора и Устава на ЕСЦБ.
(19)
По отношение на спазването на надзорните изисквания, уредени в настоящия регламент, е необходимо да бъде предвиден преходен период, който да позволи на операторите на СВПС да се запознаят с изискванията и да ги приложат,
ПРИЕ НАСТОЯЩИЯ РЕГЛАМЕНТ:
Член 1
Предмет и приложно поле
1. Настоящият регламент установява надзорни изисквания за СВПС.
2. Управителният съвет приема решение, с което се идентифицират платежните системи, спрямо които се прилага настоящият регламент, съответните им оператори и компетентни органи. Този списък се поддържа на уебсайта на ЕЦБ и се актуализира след всяка промяна.
3. Платежна система следва да бъде идентифицирана като СВПС, ако: а) отговаря на изискванията за нея да бъде подадено уведомление за система по смисъла на Директива 98/26/ЕО от държава членка, чиято парична единица е еврото, или операторът ѝ е установен в еврозоната, включително установяване посредством клон, чрез който системата оперира; и б) през една календарна година са изпълнени поне две от следните условия:
i)
общата среднодневна стойност на обработените деноминирани в евро плащания надвишава 10 милиарда евро;
ii)
пазарният ѝ дял е поне един от следните:
-
15 % от общия обем на деноминираните в евро плащания,
-
5 % от общия обем на деноминираните в евро трансгранични плащания,
-
75 % от общия обем на деноминираните в евро плащания на равнището на една държава членка, чиято парична единица е еврото;
iii)
трансграничната ѝ дейност (т.е. участници, установени в държава, различна от тази на оператора на СВПС, и/или трансгранични връзки с други платежни системи) включва пет или повече държави и генерира най-малко 33 % от общия обем на деноминираните в евро плащания, обработени от тази СВПС;
iv)
тя се използва за сетълмента на други инфраструктури на финансовите пазари.
4. Операторите на СВПС осигуряват изпълнението от страна на СВПС, които те оперират, на изискванията, изложени в членове 3-21.
Член 2
Определения
По смисъла на настоящия регламент:
1)
„платежна система“ е формално споразумение между трима или повече участници, без да се броят възможните банки по сетълмента, централни контрагенти, клирингови къщи или индиректни участници, с общи правила и стандартизирани разпоредби за изпълнението на нареждания за превод между участниците;
2)
„нареждане за превод“ има същото значение, както е определено в член 2, буква и), първо тире от Директива 98/26/ЕО;
3)
„системен риск“ е рискът, че неизпълнението на съответните им задължения в СВПС от участник или оператора на СВПС ще стане причина други участници и/или операторът на СВПС да не могат да изпълнят задълженията си, когато те станат дължими, като това би могло да доведе до ефекти от преноса, които да застрашат стабилността на финансовата система или доверието в нея;
4)
„оператор на СВПС“ е юридическото лице, което носи юридическата отговорност за оперирането на СВПС;
5)
„компетентен орган“ е централната банка на Евросистемата, която носи основната отговорност за надзора, определена като такава съгласно член 1, параграф 2;
6)
„СВПС на Евросистемата“ е СВПС, която е притежавана и оперирана от централна банка на Евросистемата;
7)
„правен риск“ е рискът, който произтича от прилагането на закони или подзаконови актове, което обикновено води до загуба;
8)
„кредитен риск“ е рискът, че даден контрагент, независимо дали е участник, или друго лице, няма да може да изпълни изцяло финансовите си задължения, когато те станат дължими или в който и да е момент в бъдеще;
9)
„ликвиден риск“ е рискът, че даден контрагент, независимо дали е участник, или друго лице, няма да разполага с достатъчно средства, за да изпълни финансовите си задължения, когато те станат дължими, въпреки че той може да разполага с достатъчно средства да ги изпълни в бъдеще;
10)
„операционен риск“ е рискът, че недостатъци в информационните системи или вътрешните процеси, човешка грешка, грешки в управлението или нарушения, предизвикани от външни събития или външни услуги, ще доведат до намаляването, влошаването или прекъсването на услуги, предоставяни от СВПС;
11)
„попечителски риск“ е рискът от понасянето на загуба по отношение на съхранявани активи в случай на несъстоятелност, небрежност, измама, лошо управление или неподходящо водене на регистри от страна на попечител или подпопечител;
12)
„инвестиционен риск“ е рискът от загуба, пред който е изправен оператор на СВПС или участник, когато операторът на СВПС инвестира собствените си средства или тези на участниците, например обезпечение;
13)
„пазарен риск“ е рискът от загуби, както по балансови, така и по задбалансови позиции, произтичащи от движението на пазарните цени;
14)
„система за отложен нетен сетълмент“ е система, която извършва сетълмент на нетна база в края на предварително определен цикъл на сетълмент, например в края на работния ден или през работния ден;
15)
„трансгранично обезпечение“ е обезпечение, по отношение на което от гледна точка на държавата, в която активите се приемат като обезпечение, поне едно от следните е чуждестранно/чуждо: а) валутата на деноминация; б) държавата, в която се намират активите; или в) държавата, в която е установен емитентът;
16)
„трансгранично плащане“ е плащане между участници, установени в различни държави;
17)
„инфраструктура на финансовите пазари“ е многостранна система между участващи институции, включително системния оператор, която се използва за клиринг, сетълмент или регистрация на плащания, ценни книжа, деривативи или други финансови сделки;
18)
„участник“ е лице, което е идентифицирано или признато от платежна система, на което пряко или непряко е позволено да изпраща нареждания за превод до тази система и което може да получава нареждания за превод от нея;
19)
„съветът“ е административният или надзорният съвет на оператор на СВПС, или и двата съвета, в съответствие с националното законодателство;
20)
„ръководството“ са изпълнителните директори, т.е. членовете на едностепенна управленска структура, които се занимават с ежедневното управление на оператора на СВПС, и членовете на управителния съвет на оператора на СВПС при двустепенна управленска структура;
21)
„съответни заинтересовани страни“ са участници, инфраструктури на финансовите пазари, които оказват влияние върху риска в СВПС, и според конкретния случай - други засегнати участници на пазара;
22)
„кредитна експозиция“ е сума или стойност, за която има риск, че участник няма да погаси пълната стойност, когато е дължима или в който и да е момент след това;
23)
„обезпечение“ е актив или поето от трето лице задължение, които се използват от обезпечител с цел да обезпечи дадено задължение спрямо обезпечено лице. Обезпечението включва както вътрешно, така и трансгранично обезпечение;
24)
„предоставящо ликвидност лице“ е лице, предоставящо пари в брой съгласно член 5, параграф 3, член 6, параграф 5 и член 8, параграфи 1, 9 и 11 или активи съгласно член 8, параграф 4, включително участник в СВПС или външно лице;
25)
„извънредни, но реалистични пазарни условия“ са цялостен набор от исторически и хипотетични условия, включително периодите с най-високо ниво на променливост, които са били наблюдавани на обслужваните от СВПС пазари;
26)
„предвидена дата на сетълмент“ е датата, която е записана в СВПС като дата на сетълмента от подателя на нареждане за превод;
27)
„общ бизнес риск“ е всяко потенциално влошаване на финансовото състояние на СВПС като търговско предприятие, като последица от спад в приходите ѝ или увеличение на разходите ѝ, така че разходите надвишават приходите и водят до загуба, която трябва да бъде покрита от капитала;
28)
„план за възстановяване“ е план, разработен от оператор на СВПС, за възобновяване на нормалното функциониране на дадена СВПС;
29)
„план за организирано постепенно прекратяване на дейността“ е план, разработен от оператор на СВПС, за организираното закриване на дадена СВПС;
30)
„съществен“ квалифицира риск, зависимост и/или промяна, които могат да засегнат способността на дадено лице да изпълнява или предоставя услуги, както се очаква;
31)
„съответни органи“ са органите, които имат законов интерес за достъп до информация от СВПС, за да изпълняват законовите си задължения, например органите за преструктуриране и надзорните органи на основните участници;
32)
„основен риск“ е рискът, че даден контрагент ще загуби пълната стойност по дадена сделка, т.е. рискът, че продавач на финансов актив ще предостави актива неотменимо, но няма да получи плащане, или рискът, че купувач на финансов актив ще плати неотменимо за актива, но няма да го получи;
33)
„банка попечител“ е банка, която съхранява и гарантира финансовите активи на трети лица;
34)
„банка по сетълмента“ е банка, която държи сметки във връзка с плащания, по които се извършва изпълнението на задълженията, възникващи от платежна система;
35)
„nostro агент“ е банка, използвана от участниците в СВПС за сетълмент;
36)
„едностранно плащане“ е плащане, което включва само едно прехвърляне на средства в една валута;
37)
„двустранно плащане“ е плащане, което включва две прехвърляния на средства в различни валути в система за сетълмент от типа „обмен срещу стойност“;
38)
„утежняващ риск“ е рискът, който произтича от експозиция към участник или емитент, когато обезпечението, предоставено от този участник или емитирано от този емитент, е тясно свързано с кредитния му риск;
39)
„работен ден“ има същото значение, както е определено в член 2, буква н) от Директива 98/26/ЕО.
Член 3
Правна обоснованост
1. Операторът на СВПС оценява дали приложимото право във всички съответни правни системи предоставя висока степен на сигурност и поддържа всеки съществен аспект от дейностите на неговата СВПС.
2. Операторът на СВПС установява правила и процедури на СВПС и сключва договори, които са ясни и съгласувани с приложимото право във всички съответни правни системи.
3. Операторът на СВПС следва да може да посочи по ясен и разбираем начин приложимото право и приложимите правила, процедури и договори за функционирането на дадена СВПС, на компетентния орган, участниците и когато е приложимо - на клиентите на участниците.
4. Операторът на СВПС взема мерки, за да гарантира, че неговите правила, процедури и договори подлежат на изпълнение във всички съответни правни системи и че действията, които предприема съгласно тези правила, процедури и договори, няма да бъдат обявени за нищожни, отменени или изпълнението им няма да бъде спирано.
5. Операторът на СВПС, който осъществява дейност в повече от една правна система, установява и смекчава рисковете, произтичащи от всяко потенциално стълкновение на закони.
6. Операторът на СВПС с длъжен да положи максимални усилия да гарантира, че СВПС е определена съгласно Директива 98/26/ЕО.
Член 4
Управление
1. Операторът на СВПС разполага с документирани цели, които придават голямо значение на сигурността и ефикасността на СВПС. Целите изрично подкрепят финансовата стабилност и другите съответни съображения от обществен интерес, по-специално свободните и ефикасни финансови пазари.
2. Операторът на СВПС разполага с документирани правила за управление, които осигуряват ясни и преки йерархични връзки за носене на отговорност и за отчетност. Тези правила се предоставят на компетентния орган, собствениците и участниците. Операторът на СВПС предоставя на обществеността съкратени версии на правилата.
3. Ролята и отговорностите на съвета следва да бъдат ясно определени. Ролята и отговорностите на съвета включват следното:
а)
установяване на ясни стратегически цели за СВПС;
б)
установяване на документирани процедури за функционирането на СВПС, включително процедури за идентифициране, търсене на решение за и управление на конфликти на интереси между членовете ѝ;
в)
с изключение на СВПС на Евросистемата, осигуряване на ефективен подбор, наблюдение и където е целесъобразно - отстраняване на членове на ръководството;
г)
с изключение на СВПС на Евросистемата, установяване на подходящи политики за обезщетяване, съгласувани с най-добрите практики и основани на дългосрочни резултати.
4. С изключение на СВПС на Евросистемата, най-малкото веднъж годишно съветът прави преглед на цялостната си работа и на работата на отделните членове на съвета.
5. По отношение на състава на съвета се осигурява интегритет и с изключение на СВПС на Евросистемата - подходяща комбинация от технически умения, знания и опит, свързани както със СВПС, така и с финансовия пазар като цяло, което позволява на съвета да изпълнява съответната си роля и отговорности. Съставът зависи също и от общото разпределение на компетенциите в съответствие с националното право. С изключение на СВПС на Евросистемата, когато това е позволено от националното право, съветът включва и членове на съвета без изпълнителни функции.
6. Ролята, отговорностите и йерархичните връзки на докладване на ръководството следва да бъдат ясно определени. По отношение на състава се осигурява интегритет и подходяща комбинация от технически умения, знания и опит, свързани както със СВПС, така и с финансовия пазар като цяло, което позволява на ръководството да изпълнява отговорностите си за функционирането и управлението на риска на оператора на СВПС. В съответствие с насоките на съвета в отговорностите на ръководството се включва следното:
а)
че дейностите на оператора на СВПС са съгласувани с неговите цели, стратегия и толерантност към риска;
б)
че механизмите за вътрешен контрол и свързаните с тях процедури са разработени и изпълнени и спрямо тях се осъществява надзор по подходящ начин с цел насърчаване на целите на оператора на СВПС;
в)
че механизмите за вътрешен контрол и свързаните с тях процедури подлежат на редовен преглед и тестване от добре обучени и достатъчно на брой служители, отговарящи за функциите по управление на риска и вътрешен одит;
г)
активно участие в процеса по контрол на риска;
д)
че на рамката за управление на риска на СВПС са предоставени достатъчно средства.
7. Съветът създава и осъществява надзор над документирана рамка за управление на риска, която:
а)
включва политиката за толерантност към риска на оператора на СВПС;
б)
възлага отговорности и определя отчетност за рискови решения;
в)
урежда вземането на решения при кризи и извънредни ситуации;
г)
урежда функциите по вътрешен контрол.
Съветът гарантира, че функциите по управление на риска и вътрешен контрол разполагат с достатъчно правомощия, независимост, средства и достъп по отношение на съвета.
8. Съветът гарантира, че основните решения, засягащи техническото и функционалното устройство, правилата и цялостната стратегия на СВПС, по-специално във връзка с избора на разпоредби за клиринг и сетълмент, оперативна структура, обхват на продуктите, на които се извършва клиринг или сетълмент, и използването на технологии и процедури, отразяват по подходящ начин законовите интереси на съответните заинтересовани страни на СВПС. В разумен срок преди вземането на такива решения се провеждат консултации със съответните заинтересовани страни и където е целесъобразно - с обществеността.
Член 5
Рамка за цялостното управление на рискове
1. Операторът на СВПС създава и поддържа стабилна рамка за управление на риска за цялостно идентифициране, измерване, наблюдение и управление на спектъра от рискове, които възникват за СВПС или на които СВПС е изложена. Поне веднъж годишно той прави преглед на рамката за управление на риска. Рамката за управление на риска:
а)
включва политиката за толерантност към риска на оператора на СВПС и подходящите инструменти за управление на риска;
б)
възлага отговорност и определя отчетност за рискови решения;
в)
урежда вземането на решения при извънредни ситуации, свързани с дадена СВПС, включително тенденции на финансовите пазари, които биха могли да имат отрицателен ефект върху ликвидността на пазара и стабилността на финансовата система в държавата членка, чиято парична единица е еврото, в която е установен операторът на СВПС или един от участниците.
2. Операторът на СВПС предоставя стимули на участниците и, където е приложимо - на техните клиенти, да управляват и ограничават рисковете, които те представляват за СВПС и които те понасят от нея. По отношение на участниците тези стимули включват режим на ефективни, пропорционални и възпиращи финансови санкции или разпоредби за поделяне на загубите, или и двете.
3. Поне веднъж годишно операторът на СВПС прави преглед на съществените рискове, които СВПС понася от и представлява за други лица, включително, inter alia, инфраструктури на финансовите пазари, банки по сетълмента, доставчици на ликвидност и доставчици на услуги, в резултат на взаимозависимости. Операторът на СВПС разработва инструменти за управление на риска, които са солидни и пропорционални на установеното равнище на риск.
4. Операторът на СВПС определя особено важните операции и услуги на СВПС. Операторът на СВПС набелязва конкретни сценарии, които биха могли да му попречат да може да предоставя тези особено важни операции и услуги като действащо предприятие, и прави оценка на ефективността на всички възможности за възстановяване и с изключение на СВПС на Евросистемата - за организирано постепенно прекратяване на дейността. Най-малкото веднъж годишно той прави преглед на особено важните операции и услуги на СВПС. Въз основа на тази оценка операторът на СВПС изготвя план за възстановяване на СВПС или с изключение на СВПС на Евросистемата - за организирано постепенно прекратяване на дейността ѝ. Планът за възстановяване и организирано постепенно прекратяване на дейността съдържа, inter alia, съществено резюме на основните стратегии за възстановяване и организирано постепенно прекратяване на дейността, повторно изложение на особено важните операции и услуги на СВПС и описание на мерките, необходими за прилагането на основните стратегии. Когато е приложимо, операторът на СВПС предоставя на съответните органи информацията, необходима за целите на планиране на преструктурирането. Поне веднъж годишно той прави преглед на плана за възстановяване и организирано постепенно прекратяване на дейността.
Член 6
Кредитен риск
1. Операторът на СВПС създава солидна рамка за измерване, наблюдение и управление на кредитните експозиции спрямо участниците си и на кредитните експозиции между участниците, произтичащи от процесите на плащане, клиринг и сетълмент на СВПС.
2. Операторът на СВПС идентифицира всички източници на кредитен риск. Измерването и наблюдението на кредитни експозиции се извършва в рамките на деня, като се използват навременна информация и подходящи инструменти за управление на риска.
3. Операторът на СВПС, включително такъв, който оперира система за отложен нетен сетълмент с гаранция по сетълмента, който в рамките на операции на СВПС формира кредитна експозиция спрямо участниците си, покрива кредитната си експозиция спрямо всеки участник, като използва обезпечение, гаранционни фондове, собствен капитал (след приспадане на сумата, определена за покриване на общия бизнес риск) или други равностойни финансови средства.
4. Операторът на СВПС, включително такъв, който оперира система за отложен нетен сетълмент без гаранция по сетълмента, но при която участниците са изправени пред кредитни експозиции, произтичащи от процесите на плащане, клиринг и сетълмент на СВПС, разполага с правила или договорености с тези участници. Правилата или договореностите гарантират, че участниците ще предоставят достатъчно средства, както е определено в параграф 3, за покриване на кредитните експозиции, произтичащи от процесите на плащане, клиринг и сетълмент на СВПС, по отношение на двамата участници, които заедно със своите свързани дружества имат най-голямата агрегирана кредитна експозиция.
5. Операторът на СВПС установява правила и процедури за справяне със загубите, които произтичат пряко от неизпълнение от един или повече участници на задълженията им към СВПС. Тези правила и процедури се отнасят до разпределението на евентуалните необезпечени загуби, включително изплащането на средствата, които даден оператор на СВПС може да е взел назаем от доставчици на ликвидност. Те включват правилата и процедурите на оператора на СВПС за попълване на финансовите средства, използвани от СВПС по време на стресово събитие, до равнището, установено в параграф 3.
Член 7
Обезпечение
1. Операторът на СВПС приема като обезпечение само следните активи: а) пари в брой; и б) активи с нисък кредитен, ликвиден и пазарен риск, т.е. активи, за които операторът на СВПС може да докаже на компетентния орган въз основа на подходяща вътрешна оценка, че те отговарят на следните условия:
i)
емитирани са от емитент с нисък кредитен риск;
ii)
свободно прехвърлими са без никакви ограничения от правен характер или претенции от трети страни;
iii)
деноминирани са във валута, рискът от която се управлява от оператора на СВПС;
iv)
има надеждни данни за цените им, които се публикуват редовно;
v)
не са изложени по друг начин на значителен утежняващ риск;
vi)
не са емитирани от участника, който предоставя обезпечението, или от лице, което е част от същата група като участника, освен в случай на обезпечена облигация и само когато активите в пула от обезпечения са отделени по подходящ начин посредством солидна правна рамка и удовлетворяват изискванията, изложени в точки i)-v).
При извършването на вътрешната оценка по подточки i)-vi) операторът на СВПС определя, документира и прилага обективна методология.
2. Операторът на СВПС установява и прилага политики и процедури за наблюдение на кредитното качество, ликвидността на пазара и колебливостта на цените на всеки актив, който е приет като обезпечение. Операторът на СВПС извършва редовно наблюдение, най-малкото на годишна база, на това доколко подходящи са политиките и процедурите му по оценяване. Такъв преглед се извършва също и всеки път, когато настъпи съществена промяна, която оказва влияние върху рисковата експозиция на СВПС. Операторът на СВПС извършва пазарна преоценка на обезпечението най-малкото веднъж дневно.
3. Операторът на СВПС установява стабилни и консервативни допустими отклонения и ги тества най-малкото веднъж годишно и взема предвид пазарните условия при стрес. Процедурите за допустими отклонения се валидират най-малкото веднъж годишно от служители, различни от тези, които са създали и приложили процедурите за допустими отклонения.
4. Операторът на СВПС взема мерки за избягването на концентрирани наличности от определени активи, когато това би засегнало съществено възможността за бързо осребряване на тези активи, без значителни отрицателни ценови ефекти.
5. Операторът на СВПС, който приема трансгранично обезпечение, идентифицира и смекчава рисковете, свързани с използването му, и гарантира, че трансграничното обезпечение може да се използва своевременно.
6. Операторът на СВПС е длъжен да използва ефективна и оперативно гъвкава система за управление на обезпеченията.
7. Параграф 1 не се прилага спрямо СВПС на Евросистемата.
Член 8
Ликвиден риск
1. Операторът на СВПС създава всеобхватна рамка за управлението на ликвидни рискове, пораждани от участниците в СВПС, банките по сетълмента, nostro агентите, банките попечители, доставчиците на ликвидност и другите съответни лица.
2. Операторът на СВПС установява оперативни и аналитични инструменти, които му дават възможност за текущо и своевременно идентифициране, измерване и наблюдение на сетълмента и финансовите потоци, включително използването на ликвидност в рамките на деня.
3. Операторът на СВПС е длъжен да разполага или да гарантира, че участниците разполагат по всяко време с достатъчно ликвидни средства, във всичките валути, в които той оперира, за извършване на сетълмент в същия ден на задължения за плащане при широк набор от възможни стрес сценарии. Това включва по целесъобразност сетълмент в рамките на деня или в рамките на няколко дни. Стрес сценариите включват: а) неизпълнение при извънредни, но реалистични пазарни условия, от страна на участника, който заедно със своите свързани дружества има най-голямото агрегирано задължение за плащане; и б) други сценарии в съответствие с параграф 11.
4. Операторът на СВПС, който извършва сетълмент на едностранни плащания в евро, е длъжен да разполага или да гарантира, че участниците разполагат с ликвидни средства в съответствие с параграф 3 за извършване на навременен сетълмент на задължения за плащане в случаи на неизпълнение на участника, който заедно със своите свързани дружества има най-голямото агрегирано задължение за плащане, определено съгласно параграф 3, буква а), по някой от следните начини:
а)
под формата на пари в брой в Евросистемата; или
б)
под формата на допустимо обезпечение, както е дефинирано в рамката за обезпеченията на Евросистемата, установена в Насоки ЕЦБ/2011/14 от 20 септември 2011 г. относно инструментите и процедурите на паричната политика на Евросистемата (5), по-специално ако операторът на СВПС има достъп до ликвидните улеснения с постоянен достъп на Евросистемата.
5. Операторът на СВПС, който извършва сетълмент на едностранни плащания в евро, е длъжен да разполага или да гарантира, че участниците разполагат с допълнителни ликвидни средства в съответствие с параграф 3, буква б), по някой от начините, определени в параграф 4, или при кредитоспособна търговска банка в един или повече от един от следните инструменти:
а)
договорени кредитни линии;
б)
договорени валутни суапове;
в)
договорени репо сделки;
г)
активи, както са определени в член 7, параграф 1, които са държани от попечител;
д)
инвестиции, които са леснодостъпни и които могат да бъдат превърнати в парични средства с предварително договорени разпоредби за финансиране, за които операторът на СВПС може да докаже на компетентния орган въз основа на подходяща вътрешна оценка, че разпоредбите за финансиране са много надеждни, дори при извънредни, но реалистични пазарни условия.
Операторът на СВПС следва да може да докаже на компетентния орган въз основа на подходяща вътрешна оценка, че търговската банка е кредитоспособна.
6. Операторът на СВПС, който извършва сетълмент на двустранни или на едностранни плащания във валути, различни от еврото, е длъжен да разполага или да гарантира, че участниците разполагат с ликвидни средства в съответствие с параграф 3, по начините, описани в параграф 5.
7. В случай че оператор на СВПС допълва средствата, посочени в параграф 3, с други активи, тези активи могат да бъдат търгуеми или приемани като обезпечение (например кредитни линии, суапове или репо сделки) ad hoc при неизпълнение, дори ако това не може да бъде договорено предварително или гарантирано по надежден начин при извънредни, но реалистични пазарни условия. В случай че участник допълва средствата, посочени в параграф 3, с други активи, операторът на СВПС гарантира, че тези други активи отговарят на изискванията, посочени в първото изречение. Предполага се, че активите могат да бъдат търгуеми или приемани като обезпечение, ако операторът на СВПС е взел предвид правилата и процедурите на съответната централна банка относно допустимостта на обезпечения.
8. Операторът на СВПС не може да взема за дадено, че ще има на разположение спешен кредит от централна банка.
9. Операторът на СВПС извършва комплексна проверка, за да провери дали всеки доставчик на ликвидни средства на СВПС съгласно параграф 3: а) има достатъчно и актуална информация, за да разбира и управлява ликвидните си рискове, свързани с предоставянето на пари в брой или активи; и б) разполага с капацитета да предоставя пари в брой или активи съгласно изискванията. Най-малкото веднъж годишно операторът на СВПС прави преглед на изпълнението на задължението си да извършва комплексна проверка. За доставчици на ликвидност се приемат само лица, които имат достъп до кредит от емитиращата централна банка. Операторът на СВПС тества редовно процедурите си за достъп до ликвидните средства на СВПС.
10. Операторът на СВПС, който има достъп до сметки, платежни услуги или свързани с ценни книжа услуги на централна банка, следва да използва тези услуги, когато е целесъобразно.
11. Операторът на СВПС определя посредством изчерпателни стрес тестове колко пари в брой и други активи са необходими, за да бъдат изпълнени изискванията по параграфи 3 и 4. Той прави периодично преглед на това количество, inter alia, като взема предвид широк набор от сценарии, включително:
а)
пикът на историческата колебливост на цените на гореспоменатите активи;
б)
промените в други пазарни фактори, включително, inter alia, определящи цените фактори и криви на доходността;
в)
едно или повече неизпълнения от страна на участници в един и същи ден и в различни последователни дни;
г)
едновременен натиск на пазарите на финансиране и на активи;
д)
спектър от прогнозни стрес сценарии при най-различни извънредни, но реалистични пазарни условия.
При тези сценарии се вземат предвид и структурата и функционирането на СВПС; проучват се всички лица, които биха могли да породят съществени ликвидни рискове за СВПС, включително, inter alia, банки по сетълмента, nostro агенти, банки попечители, доставчици на ликвидност и инфраструктури на финансовите пазари; и когато е уместно, се обхваща период от няколко дни.
12. Операторът на СВПС документира мотивите си за съхраняването на количеството пари в брой и други активи, поддържани от оператора на СВПС или от участниците в нея, и разполага с подходящи правила за управлението на тези пари и активи. Той създава ясни процедури за отчитането на резултатите от стрес тестовете си на съвета. Той използва тези резултати, за да направи оценка на адекватността на неговата рамка за управление на ликвидния риск и да извърши корекции в нея.
13. Операторът на СВПС установява ясни правила и процедури, които дават възможност на СВПС да извършва сетълмент в същия ден и когато е уместно - навременен сетълмент в рамките на деня и сетълмент в рамките на няколко дни на задължения за плащане след неизпълнение от страна на един или повече участници. Тези правила и процедури:
а)
търсят решение за непредвидени и потенциално необезпечени случаи на недостиг на ликвидност;
б)
целят да се избегне анулирането, отмяната или забавянето на сетълмента в същия ден на задължения за плащане;
в)
посочват как да се попълнят отново парите в брой и другите активи, използвани от СВПС по време на стресово събитие, до изискуемия съгласно параграфи 3-5 размер.
Член 9
Окончателен сетълмент
Операторът на СВПС установява правила и процедури, за да направи възможно извършването на окончателен сетълмент не по-късно от края на предвидена дата на сетълмент.
Член 10
Паричен сетълмент
1. Операторът на СВПС, който извършва сетълмент на едностранни плащания в евро, гарантира, че окончателният сетълмент се извършва в пари на централна банка.
2. Операторът на СВПС, който извършва сетълмент на двустранни или на едностранни плащания във валути, различни от еврото, гарантира, че окончателният сетълмент се извършва в пари на централна банка, когато това е целесъобразно и достъпно.
3. Ако не се използват пари на централна банка, операторът на СВПС гарантира, че паричният сетълмент се извършва, като се използва актив за сетълмента с малък или без никакъв кредитен и ликвиден риск.
4. Ако се извършва сетълмент в пари на търговска банка, операторът на СВПС наблюдава, управлява и ограничава кредитните и ликвидните рискове, които произтичат от търговските банки по сетълмента. По-специално, операторът на СВПС установява и наблюдава спазването на строги критерии за неговите банки по сетълмента, които вземат предвид, наред с другото, и тяхното регулиране и надзор, кредитоспособност, капитализация, достъп до ликвидност и оперативна надеждност. Операторът на СВПС наблюдава и управлява също и концентрацията на кредитни и ликвидни експозиции към търговските банки по сетълмента на СВПС.
5. Ако оператор на СВПС извършва паричен сетълмент по собствените си счетоводни книжа, той свежда до минимум и контролира строго кредитните и ликвидните си рискове.
6. Ако сетълмент се извършва в пари на търговска банка, в споразуменията между оператора на СВПС и търговските банки по сетълмента следва да бъде посочено ясно:
а)
кога се очаква да бъдат извършени преводи по счетоводните книжа на отделни банки по сетълмента;
б)
че преводите трябва да са окончателни, когато са изпълнени;
в)
че получените средства се прехвърлят възможно най-бързо, най-късно до края на деня.
Член 11
Плащане срещу плащане
Операторът на СВПС, който използва механизъм плащане срещу плащане, премахва основния риск, като гарантира, че окончателният сетълмент на едно задължение се извършва само ако и когато се извършва и окончателният сетълмент на свързаното задължение. Това правило се спазва, независимо дали сетълментът се извършва на брутна или нетна база и кога настъпва окончателността.
Член 12
Правила и процедури при неизпълнение от страна на участник
1. Операторът на СВПС установява в правилата и процедурите на СВПС определение за неизпълнение от страна на участник, което включва най-малкото невъзможността на един участник да посрещне финансовите си задължения, когато те станат дължими, в резултат, inter alia, на оперативни причини, нарушение на споразумение или започване на производство по несъстоятелност срещу този участник. Операторът на СВПС следва да прави разлика между автоматично неизпълнение и неизпълнение, което зависи от упражняването на дискреция. В случай на неизпълнение, което зависи от упражняването на дискреция, операторът на СВПС посочва кое лице упражнява тази дискреция. Той прави преглед на това определение най-малкото веднъж годишно.
2. Операторът на СВПС е длъжен да разполага с правила и процедури при неизпълнение, които му дават възможност да продължи да изпълнява задълженията си в случай на неизпълнение от страна на участник, които уреждат попълването на средствата след неизпълнение. Правилата и процедурите определят най-малкото следното:
а)
действията, които операторът на СВПС може да предприеме при настъпване на неизпълнение;
б)
дали предприемането на тези действия е автоматично или зависи от упражняването на дискреция и начина, по който се упражнява дискрецията;
в)
потенциалните промени в обичайните практики за сетълмент на оператора на СВПС за гарантиране на навременен сетълмент;
г)
управлението на плащания на различните етапи от обработването;
д)
вероятната последователност на действията;
е)
ролите, задълженията и отговорностите на съответните страни, включително на участниците, които не са в неизпълнение;
ж)
други механизми, които да бъдат активирани за ограничаване въздействието от неизпълнението.
3. Операторът на СВПС следва да бъде подготвен да приложи правилата и процедурите си при неизпълнение, включително подходящите дискреционни процедури, уредени в неговите правила. Операторът на СВПС гарантира, inter alia: а) че разполага с операционния капацитет, включително достатъчно добре обучени служители, за своевременно прилагане на процедурите, посочени в параграф 2; и б) че правилата и процедурите на СВПС обхващат документационни, информационна и комуникационни нужди и в случаите, когато участват повече от една инфраструктура на финансовите пазари или повече от един орган - координация.
4. Операторът на СВПС оповестява публично основните аспекти от правилата и процедурите, посочени в параграф 2, включително най-малкото следното:
а)
обстоятелствата, при които следва да бъдат предприети действия;
б)
кой предприема тези действия;
в)
обхвата на действията, които се предприемат;
г)
механизмите за изпълнение на задълженията на оператор на СВПС към участниците, които не са в неизпълнение;
5. Операторът на СВПС тества и прави преглед на правилата и процедурите на СВПС, посочени в параграф 2, най-малкото веднъж годишно или след настъпването на съществени промени в СВПС, засягащи тези правила и процедури. Операторът на СВПС осигурява участието в тестването и прегледа на участниците в СВПС и съответните заинтересовани страни.
Член 13
Общ бизнес риск
1. Операторът на СВПС установява стабилни системи за управление и контрол за идентифициране, наблюдение и управление на общите бизнес рискове, включително загубите, които произтичат от лошото изпълнение на бизнес стратегията, отрицателни парични потоци или неочаквани и прекомерно големи оперативни разходи.
2. Операторът на СВПС държи ликвидни нетни активи, финансирани със собствен капитал, например обикновени акции, оповестени резерви или други неразпределени печалби, така че да може да продължи да функционира и да предоставя услуги като действащо предприятие, в случай че претърпи общи бизнес загуби. Размерът на тези активи се определя от профила на общия му бизнес риск и от периода от време, необходим за постигането на възстановяване или организирано постепенно прекратяване на особено важните операции и услуги, ако бъде предприето такова действие.
3. Операторът на СВПС поддържа осъществим план за възстановяване или, с изключение на СВПС на Евросистемата - план за организирано постепенно прекратяване на дейността.
4. Операторът на СВПС държи достатъчно ликвидни нетни активи, финансирани със собствен капитал, за прилагане на плана, посочен в параграф 3. Операторът на СВПС държи най-малкото ликвидни нетни активи, финансирани със собствен капитал, на стойност не по-малко от размера на текущите му оперативни разходи за шест месеца. Тези активи са в допълнение към средствата, държани за обезпечаване на случаи на неизпълнение от страна на участници или на другите рискове, обезпечени съгласно членове 6 и 8. Собственият капитал, държан съгласно международни стандарти за рисков капитал, може да бъде включен, за да се избегне дублиране на капиталови изисквания.
5. Активите, държани за обезпечаване на общия бизнес риск, следва да бъдат достатъчно ликвидни и с високо качество, така че да са на разположение своевременно. Операторът на СВПС следва да може да осребри тези активи с малък или никакъв отрицателен ценови ефект, така че да може да продължи да функционира като действащо предприятие, в случай че претърпи общи бизнес загуби.
6. Операторът на СВПС установява осъществим план за набирането на допълнителен собствен капитал, в случай че собственият му капитал падне близо до размера, посочен в параграф 4, или под него. Планът се предоставя за одобрение на съвета и се актуализира най-малкото веднъж годишно.
7. Параграфи 2 и 4-6 не се прилагат за СВПС на Евросистемата.
Член 14
Попечителски и инвестиционни рискове
1. Операторът на СВПС държи собствените си активи и тези на участниците в нея в поднадзорни и регулирани лица (наричани по-долу „попечители“), които имат счетоводни практики, процедури за съхранение и вътрешен контрол, които осигуряват пълна защита на тези активи срещу риска от загуба в случай на несъстоятелност, небрежност, измама, лошо управление или неподходящо водене на регистри от страна на попечител или подпопечител.
2. Операторът на СВПС разполага със своевременен достъп до активите си и до активите, предоставени от участниците.
3. Операторът на СВПС прави оценка и преценява експозициите си към своите банки попечители, като взема предвид пълния обхват на отношенията си с всяка една от тях.
4. Операторът на СВПС установява инвестиционната си стратегия, която е в съответствие с цялостната му стратегия за управление на риска и се оповестява изцяло на участниците. Той прави преглед на инвестиционната стратегия най-малкото веднъж годишно.
5. Инвестициите на оператор на СВПС съгласно инвестиционната му стратегия са обезпечени от висококачествени длъжници или се състоят от вземания от такива длъжници. Операторът на СВПС определя критериите за висококачествени длъжници. Инвестициите са в инструменти с минимален кредитен, ликвиден и пазарен риск.
6. Параграфи 3-5 не се прилагат спрямо СВПС на Евросистемата.
Член 15
Операционен риск
1. Операторът на СВПС установява солидна рамка с подходящи системи, политики, процедури и механизми за контрол за идентифициране, наблюдение и управление на операционния риск.
2. Операторът на СВПС установява цели за ниво на обслужване и оперативна надеждност и политики, предназначени за постигането на тези цели. Той прави преглед на целите и политиките най-малкото веднъж годишно.
3. Операторът на СВПС гарантира, че във всеки един момент СВПС разполага с широкомащабен капацитет, за да се справя с повишения на обемите на плащанията, които настъпват в резултат на стресови събития, и че може да постигне целите си за ниво на обслужване.
4. Операторът на СВПС установява подробни политики за физическа сигурност и сигурност на информацията, които идентифицират, оценяват и управляват по подходящ начин всички възможни слабости и заплахи. Той прави преглед на политиките най-малкото веднъж годишно.
5. Операторът на СВПС установява план за непрекъснатост на дейността, в който е обърнато внимание на събития, пораждащи значителен риск от нарушаване на операциите на СВПС. Планът включва използването на второ местоположение и е предназначен да гарантира, че особено важните системи за информационни технологии могат да възобновят операциите в рамките на два часа от тези събития. Планът следва да бъде изготвен така, че СВПС винаги да може да извърши сетълмент на всички дължими плащания до края на работния ден, в който настъпва нарушението. Операторът на СВПС тества и прави преглед на плана най-малкото веднъж годишно.
6. Операторът на СВПС идентифицира особено важните участници на базата по-специално на обемите и стойностите на плащанията и на потенциалното им въздействие върху други участници и върху СВПС като цяло, в случай на съществен оперативен проблем, който възниква за тези участници.
7. Операторът на СВПС идентифицира, наблюдава и управлява рисковете, които особено важните участници, другите инфраструктури на финансовите пазари и доставчиците на комунални и други услуги биха могли да породят за операциите на СВПС.
Член 16
Критерии за достъп и участие
1. Операторът на СВПС установява и оповестява публично недискриминационни критерии за достъп и участие в услугите на СВПС за директните и където е приложимо - за индиректните участници, и за други инфраструктури на финансовите пазари. Той прави преглед на критериите най-малкото веднъж годишно.
2. Критериите за достъп и участие по параграф 1 се обосновават от гледна точка на сигурността и ефикасността на СВПС и на пазарите, които тя обслужва, и са съобразени и съизмерими с характерните за СВПС рискове. В съответствие с принципа на пропорционалност операторът на СВПС определя изисквания, които ограничават достъпа във възможно най-малка степен. Ако оператор на СВПС откаже достъп на дадено лице, той е длъжен да се мотивира за това в писмена форма на базата на задълбочен анализ на риска.
3. Операторът на СВПС извършва текущо наблюдение за спазването на критериите за достъп и участие в СВПС. Той установява и оповестява публично недискриминационни процедури за временното преустановяване и надлежното прекратяване на правото на участие на участник, в случай че участникът не изпълнява критериите за достъп и участие. Той прави преглед на процедурите най-малкото веднъж годишно.
Член 17
Разпоредби за участие на нива
1. За целите на управление на риска операторът на СВПС гарантира, че правилата, процедурите и договореностите на СВПС му позволяват да събира информация за индиректното участие с цел идентифициране, наблюдение и управление на всеки съществен риск за СВПС, породен от участието. Информацията обхваща най-малкото следното:
а)
частта от дейността, която директните участници осъществяват от името на индиректните участници;
б)
броя на индиректните участници, които извършват сетълмент посредством отделни директни участници;
в)
обемите или стойностите на плащанията в СВПС, инициирани от всеки индиректен участник;
г)
обемите или стойностите на плащанията по буква в) пропорционално на тези на директния участник, чрез който индиректният участник осъществява достъп до СВПС.
2. Операторът на СВПС идентифицира съществените зависимости между директните и индиректните участници, които биха могли да окажат влияние върху СВПС.
3. Операторът на СВПС идентифицира индиректните участници, които пораждат съществени рискове за СВПС, и директните участници, чрез които те осъществяват достъп до СВПС, с цел управление на тези рискове.
4. Операторът на СВПС прави преглед на рисковете, произтичащи от разпоредбите за участие на нива най-малкото веднъж годишно. Той предприема действия за превенция, когато е необходимо, за да гарантира, че рисковете са управлявани по подходящ начин.
Член 18
Ефикасност и ефективност
1. Операторът на СВПС разполага с процес за идентифициране и посрещане на нуждите на пазарите, които СВПС обслужва, по специално по отношение на:
а)
избора на разпоредби за клиринг и сетълмент;
б)
оперативна структура;
в)
обхват на продуктите, на които се извършва клиринг или сетълмент;
г)
използването на технологии и процедури.
2. Операторът на СВПС разполага с ясно определени цели и задачи, които са измерими и постижими, като например в областта на минималните нива на обслужване, очакванията за управление на риска и бизнес приоритетите.
3. Операторът на СВПС е длъжен да установи механизми за редовен, най-малко ежегоден, преглед на изискванията, посочени в параграфи 1 и 2.
Член 19
Процедури и стандарти за комуникация
Операторът на СВПС използва или се придържа към съответните международно признати процедури и стандарти за комуникация с оглед постигането на ефикасни плащания, клиринг, сетълмент и регистрация.
Член 20
Оповестяване на правила, основни процедури и данни за пазарите
1. Операторът на СВПС приема ясни и подробни правила и процедури, които се оповестяват изцяло на участниците. Някои съответни правила и основни процедури се оповестяват и публично.
2. Операторът на СВПС оповестява ясно описание на структурата и функционирането на системата, както и на правата и задълженията на оператора и участниците в СВПС, така че участниците да могат да преценят рисковете, които биха понесли с участието си в СВПС.
3. Операторът на СВПС предоставя всички необходими и подходящи документи и обучения, за да улесни разбирането на участниците за правилата и процедурите на СВПС и за рисковете, пред които те са изправени с участието си в СВПС.
4. Операторът на СВПС оповестява публично таксите на СВПС за отделните услуги, които тя предлага, както и политиките ѝ за отстъпки. Операторът на СВПС предоставя ясно описание на услугите с определена цена за сравнителни цели.
5. Операторът на СВПС попълва и оповестява публично отговорите на рамката за оповестяване за инфраструктурите на финансовите пазари на КПСС-МОКЦК. Той актуализира отговорите си след настъпването на съществени промени в системата или в средата ѝ, но най-малкото веднъж на всеки две години. Операторът на СВПС оповестява също така и най-малкото основни данни за обемите и стойностите на сделките.
Член 21
Оповестяване на компетентния орган
Компетентният орган има правото да получи от операторите на СВПС цялата информация и всички документи, необходими за извършването на оценка за спазването на изискванията съгласно настоящия регламент. Операторът на СВПС отчита съответната конкретна информация на компетентния орган.
Член 22
Корективни мерки
1. В случай че оператор на СВПС не е изпълнил разпоредбите на настоящия регламент, компетентният орган:
а)
информира оператора на СВПС за естеството на неизпълнението; и
б)
предоставя на оператора на СВПС възможността да бъде изслушан и да даде обяснения.
2. Въз основа на информацията, предоставена от оператора на СВПС, компетентният орган може да даде инструкции на оператора на СВПС да приложи конкретни корективни мерки с оглед отстраняване последиците от неизпълнението и/или избягване на повтарянето му.
3. Компетентният орган може да наложи корективни мерки незабавно, в случай че установи посредством мотивирано становище, че случаят на неизпълнение е достатъчно сериозен, за да са необходими незабавни действия.
4. Компетентният орган уведомява незабавно ЕЦБ за корективните мерки, наложени на оператор на СВПС.
5. Корективните мерки могат да бъдат наложени самостоятелно или едновременно със санкции в съответствие с Регламент (ЕО) № 2532/98 на Съвета от 23 ноември 1998 г. относно правомощията на Европейската централна банка да налага санкции (6).
Член 23
Санкции
В случай на нарушение на настоящия регламент ЕЦБ налага санкции в съответствие с Регламент (ЕО) № 2532/98 и Регламент (ЕО) № 2157/1999 на Европейската централна банка от 23 септември 1999 г. относно правомощията на Европейската централна банка да налага санкции (ЕЦБ/1999/4) (7). ЕЦБ публикува съобщение относно методологията за изчисляване на размера на санкциите.
Член 24
Преглед
Управителният съвет прави преглед на цялостното прилагане на настоящия регламент не по-късно от две години след датата, на която той влиза в сила и след това - на всеки две години, и преценява дали е необходимо той да бъде изменян.
Член 25
Заключителни разпоредби
1. Настоящият регламент влиза в сила на двадесетия ден след публикуването му в Официален вестник на Европейския съюз.
2. Операторите на СВПС разполагат с една година от датата, на която са получили уведомление за решението на Управителния съвет в съответствие с член 1, параграф 2, за да изпълнят изискванията, уредени в настоящия регламент.
3. Настоящият регламент е задължителен в своята цялост и се прилага пряко в държавите членки в съответствие с Договорите.
Съставено във Франкфурт на Майн на 3 юли 2014 година.
EUROOPAN KESKUSPANKIN ASETUS (EU) N:o 795/2014,
annettu 3 päivänä heinäkuuta 2014,
systeemisesti merkittäviä maksujärjestelmiä koskevista yleisvalvontavaatimuksista
(EKP/2014/28)
EUROOPAN KESKUSPANKIN NEUVOSTO, joka
ottaa huomioon Euroopan unionin toiminnasta tehdyn sopimuksen ja erityisesti sen 127 artiklan 2 kohdan,
ottaa huomioon Euroopan keskuspankkijärjestelmän ja Euroopan keskuspankin perussäännön ja erityisesti sen 3.1 artiklan, 22 artiklan ja 34.1 artiklan ensimmäisen luetelmakohdan,
sekä katsoo seuraavaa:
(1)
Perussopimuksen 127 artiklan 2 kohdan neljännessä luetelmakohdassa sekä Euroopan keskuspankkijärjestelmän ja Euroopan keskuspankin perussäännön (jäljempänä ’EKPJ:n perussääntö’) 3.1 artiklan neljännessä luetelmakohdassa annetaan eurojärjestelmän tehtäväksi maksujärjestelmien moitteettoman toiminnan edistäminen.
(2)
Eurojärjestelmä edistää maksujärjestelmien moitteetonta toimintaa muun muassa yleisvalvonnalla.
(3)
Eurojärjestelmä hyväksyi tammikuussa 2001 Kansainvälisen järjestelypankin (BIS) maksu- ja selvitysjärjestelmäkomitea (CPSS) laatimat systeemisesti merkittäviä maksujärjestelmiä koskevat perusperiaatteet systeemisesti merkittäviä maksujärjestelmiä (jäljempänä myös ’järjestelmät’) koskeviksi vähimmäisvaatimuksiksi (1).
(4)
Systeemisesti merkittäviä maksujärjestelmiä koskevat perusperiaatteet korvattiin huhtikuussa 2012 rahoitusmarkkinoiden infrastruktuureja koskevilla CPSS:n ja kansainvälisen arvopaperimarkkinavalvojien yhteisön (International Organization of Securities Commission, IOSCO) teknisen komitean periaatteilla (jäljempänä ’CPSS-IOSCO-periaatteet’) (2), joilla yhdenmukaistetaan ja vahvistetaan muun muassa systeemisesti merkittäviä maksujärjestelmiä koskevia nykyisiä kansainvälisiä yleisvalvontastandardeja.
(5)
CPSS-IOSCO-periaatteiden mukaan systeemisesti merkittäviä maksujärjestelmiä pitäisi yleisvalvoa tuloksekkaasti selkeästi määriteltyjen ja julkaistujen perusteiden mukaan, koska ne saattavat aiheuttaa systeemiriskejä, jos niitä suojataan riittämättömästi niihin kohdistuvilta riskeiltä. Toimivaltaisilla viranomaisilla pitäisi myös olla riittävät valtuudet ja resurssit tehtäviensä hoitamiseen ja korjaavien toimenpiteiden toteuttamiseen. CPSS-IOSCO suosittelee, että nämä periaatteet pannaan täytäntöön niin täysimääräisesti kuin kansallisessa lainsäädännössä ja sääntelyssä sallitaan.
(6)
Tästä syystä ja varmistaakseen systeemisesti merkittävien maksujärjestelmien tehokkuuden ja moitteettoman toiminnan Euroopan keskuspankki (EKP) on päättänyt panna CPSS-IOSCO-periaatteet täytäntöön asetuksella. Myös muiden maiden viranomaisten oletetaan samalla tavoin ottavan CPSS-IOSCO-periaatteet käyttöön ja soveltavan niitä lainsäädännössään ja sääntelyssään niin täysimääräisesti kuin mahdollista.
(7)
Tämä asetus kattaa systeemisesti merkittävät maksujärjestelmät, mukaan lukien sekä suurten maksujen järjestelmät että systeemisesti merkittävät, pieniä maksuja välittävät järjestelmät. Sitä sovelletaan sekä keskuspankkien että yksityisten toimijoiden hoitamiin maksujärjestelmiin. CPSS-IOSCO-periaatteiden mukaan on olemassa poikkeustapauksia, joissa periaatteita sovelletaan eri tavalla keskuspankkien hoitamiin maksujärjestelmiin asianomaisessa lainsäädännössä, sääntelyssä tai käytännöissä vahvistettujen vaatimusten vuoksi. Eurojärjestelmällä on yleiseen etuun liittyviä tavoitteita, velvoitteita ja institutionaalinen rakenne, jotka on määritelty perussopimuksessa ja EKPJ:n perussäännössä, mikä merkitsee, että eurojärjestelmän systeemisesti merkittävät maksujärjestelmät voidaan vapauttaa tietyistä tämän asetuksen mukaisista vaatimuksista. Tämän perusteella eurojärjestelmän systeemisesti merkittävät maksujärjestelmät olisi vapautettava tietyistä vaatimuksista, jotka koskevat hallinnointia, likvidaatiosuunnitelmia, omaa pääomaa ja likvidejä varoja, vakuus- ja investointiriskejä ja riskejä, jotka kattavat samat asia-alueet kuin asianomaiset EKP:n neuvoston virallisesti hyväksymät vaatimukset. Nämä poikkeukset on täsmennetty useassa asetuksen säännöksessä.
(8)
Euroopan laajuisesta automatisoidusta reaaliaikaisesta bruttomaksujärjestelmästä (TARGET2) 5 päivänä joulukuuta 2012 annettujen suuntaviivojen EKP/2012/27 (3) nojalla TARGET2-järjestelmän toiminta perustuu hajautettuun, useita juridisesti erillisiä maksujärjestelmiä kytkevään rakenteeseen. TARGET2-osajärjestelmät on yhdenmukaistettu mahdollisimman pitkälle, vaikka niistä tehdäänkin tiettyjä poikkeuksia kansallisessa lainsäädännössä asetettujen rajoitteiden vuoksi. TARGET2-järjestelmän tunnusomainen piirre on myös yksi yhteinen tekninen laitealusta eli niin kutsuttu yhteinen jaettava laitealusta (Single Shared Platform, SSP). EKP:n neuvostolla on lopullinen toimivalta TARGET2-järjestelmän osalta, ja se suojaa järjestelmän julkista tehtävää: nämä hallinnointia koskevat järjestelyt näkyvät TARGET2-järjestelmän yleisvalvonnassa.
(9)
Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän tehokkuus ja moitteeton toiminta edellyttävät sovellettavien kansallisten lakien noudattamista ja sen toimintaa koskevia selkeitä sääntöjä, menettelyjä ja sopimuksia. Lain noudattamisella tarkoitetaan kaikkien sellaisten maiden lainsäädäntöjärjestelmien noudattamista, joissa systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattori tai sen osallistujat toimivat.
(10)
Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän tehokkuus ja moitteeton toiminta edellyttävät myös selkeitä ja asianmukaisia hallinnointia koskevia järjestelyjä, jotka on dokumentoitava selkeästi.
(11)
Moitteettomat ja kehittyvät säännöt, joilla hallinnoidaan kattavasti oikeudellisia riskejä, luotto- ja likviditeettiriskejä sekä operatiivisia, yleiseen liiketoimintaan, säilytykseen, investointeihin ja muihin seikkoihin liittyviä riskejä, ovat olennaisen tärkeitä kaikkien sellaisten riskien tunnistamiseksi, mittaamiseksi, seuraamiseksi ja hallitsemiseksi, joita systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattori voi aiheuttaa tai joita sille voi aiheutua. Tämä pätee myös tällaisen operaattorin vakuusjärjestelyjen, osallistujan maksujen laiminlyöntiä koskevien sääntöjen ja menettelyjen sekä liiketoiminnan jatkuvuussuunnitelmien moitteettomaan toimintaan ja kestävyyteen.
(12)
Systeemiriskin vähentäminen edellyttää muun muassa selvityksen lopullisuutta. Unioni on hyväksynyt 19 päivänä toukokuuta 1998 Euroopan parlamentin ja neuvoston direktiivin 98/26/EY selvityksen lopullisuudesta maksujärjestelmissä ja arvopaperien selvitysjärjestelmissä (4). Direktiivissä 98/26/EY edellytetään, että sen sovellusalaan kuuluvien järjestelmien säännöissä määritellään siirtomääräysten järjestelmään tulon ajankohta (jonka jälkeen siirtomääräykset ovat oikeudellisesti täytäntöönpanokelpoisia ja kolmansia osapuolia sitovia, myös osallistujaa koskevassa maksukyvyttömyysmenettelytapauksessa) ja siirtomääräysten peruuttamattomuuden ajankohta. Päivänsisäinen tai reaaliaikainen selvitys voi myös olla suositeltavaa, jos se on systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän yleisen liiketoimintamallin mukaista ja tarpeen, jotta tällaisen järjestelmän operaattori ja osallistujat kykenevät hallinnoimaan luotto- ja likviditeettiriskejään.
(13)
Objektiiviset, riskiperusteiset ja julkaistut systeemisesti merkittävään maksujärjestelmään osallistumisen edellytykset, jotka mahdollistavat oikeudenmukaisen ja (hyväksyttävien riskinvalvontastandardien täyttyessä) avoimen pääsyn tällaiseen järjestelmään, lisäävät järjestelmän ja sen palvelemien markkinoiden turvallisuutta ja tehokkuutta mutta eivät rajoita suhteettomasti palvelujen vapaata tarjoamista.
(14)
Tämän asetuksen säännökset, joissa edellytetään systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin keräävän, käsittelevän ja siirtävän tietoja, eivät saisi rajoittaa osallistujien tai asiakkaiden tietosuojaa koskevien sääntöjen soveltamista.
(15)
Kaikilta osin tehokas ja vaikuttava systeemisesti merkittävä maksujärjestelmä, jolla on selkeästi määritellyt, mitattavissa ja saavutettavissa olevat päämäärät ja tavoitteet, on paras keino täyttää järjestelmän osallistujien ja sen palvelemien markkinoiden tarpeet.
(16)
EKP turvautuu kansallisiin keskuspankkeihin EKPJ:n tehtävien suorittamiseksi siinä määrin kuin se katsoo mahdolliseksi ja tarkoituksenmukaiseksi.
(17)
Tässä asetuksessa vahvistetut vaatimukset on suhteutettu systeemisesti merkittävien maksujärjestelmien erityisiin riskeihin ja vastuisiin.
(18)
Toimivaltaisten viranomaisten mahdollisuus vaatia korjaavia toimia tämän asetuksen rikkomisen korjaamiseksi tai rikkomisen toistumisen estämiseksi ja EKP:n mahdollisuus määrätä tehokkaita, oikeasuhteisia ja varoittavia seuraamuksia tämän asetuksen rikkomisesta on olennainen osatekijä CPSS-IOSCO-periaatteiden täytäntöönpanossa niin täysimääräisesti kuin perussopimuksessa ja EKPJ:n perussäännössä sallitaan.
(19)
On tarpeen asettaa tässä asetuksessa säädettyjen yleisvalvontavaatimusten noudattamiselle siirtymäkausi, jotta systeemisesti merkittävien maksujärjestelmien operaattorit ehtivät tutustua vaatimuksiin ja panna ne täytäntöön,
ON HYVÄKSYNYT TÄMÄN ASETUKSEN:
1 artikla
Kohde ja soveltamisala
1. Tässä asetuksessa vahvistetaan systeemisesti merkittäviä maksujärjestelmiä koskevat yleisvalvontavaatimukset.
2 EKP:n neuvosto tekee päätöksen, jossa yksilöidään maksujärjestelmät, joihin tätä asetusta sovelletaan, niiden operaattorit ja toimivaltaiset viranomaiset. Luetteloa pidetään yllä EKP:n verkkosivuilla, ja se päivitetään jokaisen muutoksen jälkeen.
3. Maksujärjestelmä määritetään systeemisesti merkittäväksi maksujärjestelmäksi, jos a) jäsenvaltio, jonka rahayksikkö on euro, voi ilmoittaa sen direktiivissä 98/26/EY tarkoitettuna järjestelmänä tai sen operaattori on sijoittautunut euroalueelle, mukaan lukien sijoittautuminen sellaisen sivuliikkeen välityksellä, jonka kautta järjestelmää hoidetaan; ja b) vähintään kaksi seuraavista toteutuu kalenterivuoden aikana:
i)
käsiteltyjen euromääräisten maksujen keskimääräinen päivittäinen kokonaisarvo ylittää 10 miljardia euroa;
ii)
sen markkinaosuus on vähintään yksi seuraavista:
-
15 prosenttia euromääräisten maksujen kokonaislukumäärästä,
-
5 prosenttia euromääräisten rajat ylittävien maksujen kokonaislukumäärästä,
-
75 prosenttia euromääräisten maksujen kokonaislukumäärästä sellaisessa jäsenvaltiossa, jonka rahayksikkö on euro;
iii)
sen rajat ylittävä toiminta (eli osallistujat, jotka ovat sijoittautuneet johonkin muuhun kuin systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin maahan, ja/tai rajat ylittävät linkit muihin maksujärjestelmiin) kattaa vähintään viisi maata ja tuottaa vähintään 33 prosenttia kyseisen järjestelmän käsittelemien euromääräisten maksujen kokonaislukumäärästä;
iv)
sitä käytetään muiden rahoitusmarkkinoiden infrastruktuurien selvityksessä.
4. Systeemisesti merkittävien maksujärjestelmien operaattoreiden on varmistettava, että niiden operoimat järjestelmät täyttävät 3-21 artiklassa asetetut vaatimukset.
2 artikla
Määritelmät
Tätä asetusta sovellettaessa tarkoitetaan
(1)
’maksujärjestelmällä’ kolmen tai useamman osallistujan välistä virallista järjestelyä, jolla on yhteiset säännöt ja standardoidut järjestelyt osallistujien välisten siirtomääräysten täytäntöönpanoa varten, lukuun ottamatta mahdollisia maksupankkeja, keskusvastapuolia, selvitysyhteisöjä tai epäsuoria osallistujia;
(2)
’siirtomääräyksellä’ samaa kuin direktiivin 98/26/EY 2 artiklan i kohdan ensimmäisessä luetelmakohdassa;
(3)
’systeemiriskillä’ riskiä, että osallistuja tai systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattori ei täytä velvoitteitaan järjestelmässä, mistä seuraa, että muut osallistujat ja/tai systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattori eivät kykene täyttämään velvoitteitaan niiden erääntyessä, millä saattaa olla sivuvaikutuksia, jotka uhkaavat rahoitusjärjestelmän vakautta tai luottamusta siihen;
(4)
’systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorilla’ oikeushenkilöä, joka on lain nojalla vastuussa systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operoimisesta;
(5)
’toimivaltaisella viranomaisella’ eurojärjestelmän keskuspankkia, jolla on ensisijainen yleisvalvontavastuu ja joka on todettu toimivaltaiseksi viranomaiseksi 1 artiklan 2 kohdan nojalla;
(6)
’eurojärjestelmän systeemisesti merkittävällä maksujärjestelmällä’ eurojärjestelmän keskuspankin omistamaa ja operoimaa systeemisesti merkittävää maksujärjestelmää;
(7)
’oikeudellisella riskillä’ riskiä, joka aiheutuu lain tai asetuksen soveltamisesta ja johtaa yleensä tappioihin;
(8)
’luottoriskillä’ riskiä, että vastapuoli, joka voi olla osallistuja tai muu yhteisö, ei kykene täyttämään taloudellisia velvoitteitaan täysimääräisesti niiden erääntyessä eikä tulevaisuudessakaan;
(9)
’likviditeettiriskillä’ riskiä, että vastapuolella, joka voi olla osallistuja tai muu yhteisö, ei ole riittävästi varoja taloudellisten velvoitteidensa täyttämiseen niiden erääntyessä, vaikka sillä saattaa olla tulevaisuudessa riittävästi varoja niiden täyttämiseen;
(10)
’operatiivisella riskillä’ riskiä, että tietojärjestelmien tai sisäisten prosessien puutteet, inhimillinen virhe, johdon tekemät virheet taikka ulkopuolisten tapahtumien tai ulkoistettujen palvelujen aiheuttamat keskeytykset johtavat systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän tarjoamien palvelujen vähentymiseen, heikentymiseen tai päättymiseen;
(11)
’säilytysriskillä’ riskiä, että säilytettyinä olevat varat menetetään säilyttäjän tai alasäilyttäjän maksukyvyttömyyden, huolimattomuuden, petoksen, heikon hallinnon tai puutteellisen kirjanpidon vuoksi;
(12)
’investointiriskillä’ riskiä, että systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorille tai osallistujalle aiheutuu tappioita, kun systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattori sijoittaa omia tai osallistujiensa varoja, esimerkiksi vakuuksia;
(13)
’markkinariskillä’ riskiä, joka liittyy markkinahintojen muutoksista johtuviin tappioihin sekä tase-erissä että taseen ulkopuolisissa erissä;
(14)
’viivästetty nettomaksujärjestelmä (DNS)’ järjestelmää, joka selvittää maksut nettoperusteisesti tietyn ennalta määritetyn selvitysjakson lopussa, esimerkiksi pankkipäivän lopussa tai sen aikana;
(15)
’rajat ylittävällä vakuudella’ vakuutta, jonka osalta sen maan näkökulmasta, jossa omaisuuserät hyväksytään vakuudeksi, ainakin yksi seuraavista on ulkomainen: a) rahayksikkö; b) maa, jossa omaisuuserät sijaitsevat; tai c) maa, johon liikkeeseenlaskija on sijoittautunut;
(16)
’rajat ylittävällä maksulla’ eri maihin sijoittautuneiden osallistujien välistä maksua;
(17)
’rahoitusmarkkinoiden infrastruktuurilla’ järjestelmän operaattorin ja muiden osallistuvien laitosten keskinäistä monenvälistä järjestelmää, jota käytetään maksujen, arvopapereiden, johdannaisten tai muiden rahoitustransaktioiden selvittämiseen, toimittamiseen tai kirjaamiseen;
(18)
’osallistujalla’ yhteisöä, jonka maksujärjestelmä määrittää tai tunnistaa ja jonka sallitaan joko suoraan tai epäsuorasti lähettävän siirtomääräyksiä tähän järjestelmään ja joka kykenee vastaanottamaan siltä siirtomääräyksiä;
(19)
’hallintoelimellä’ systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin hallitusta tai hallintoneuvostoa tai molempia kansallisen lainsäädännön mukaisesti;
(20)
’johdolla’ toimivaan johtoon kuuluvia hallintoelimen jäseniä, eli yhden hallintoelimen järjestelmässä ketä tahansa hallintoelimen jäsentä, joka osallistuu systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin päivittäiseen johtamiseen, ja kahden hallintoelimen järjestelmässä ketä tahansa systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin hallituksen jäsentä;
(21)
’relevanteilla intressiryhmillä’ osallistujia, rahoitusmarkkinoiden infrastruktuureja, jotka vaikuttavat riskiin systeemisesti merkittävässä maksujärjestelmässä, ja tapauskohtaisesti muita markkinatoimijoita, joita asia koskee;
(22)
’luottovastuilla’ luoton määrää tai arvoa, johon kohdistuu se riski, että osallistuja ei suorita sitä täydestä arvostaan joko sen erääntyessä tai koskaan sen jälkeenkään;
(23)
’vakuudella’ omaisuuserää tai kolmannen osapuolen sitoumusta, jota vakuuden antaja käyttää velvoitteen suorittamisen vakuutena vakuuden ottajaan nähden. Vakuudella tarkoitetaan sekä kotimaista että rajat ylittävää vakuutta;
(24)
’likviditeetin tarjoajalla’ 5 artiklan 3 kohdassa, 6 artiklan 5 kohdassa, 8 artiklan 1 kohdassa, 8 artiklan 9 kohdassa ja 8 artiklan 11 kohdassa tarkoitetun käteisen tai 8 artiklan 4 kohdassa tarkoitettujen omaisuuserien tarjoajaa, mukaan lukien systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän osallistuja tai ulkopuolinen osapuoli;
(25)
’äärimmäisillä mutta mahdollisilla markkinaolosuhteilla’ kattavaa joukkoa historiallisia ja hypoteettisia olosuhteita, mukaan lukien kaikkein volatiileimmat ajanjaksot, joita on koettu markkinoilla, joita systeemisesti merkittävä maksujärjestelmä palvelee;
(26)
’suunnitellulla maksupäivällä’ päivämäärää, jonka siirtomääräyksen lähettäjä tallentaa systeemisesti merkittävään maksujärjestelmään maksupäiväksi;
(27)
’yleisellä liiketoimintariskillä’ mitä tahansa systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän taloudellisen aseman mahdollista heikentymistä liiketoimintayksikkönä sen seurauksena, että sen tulot pienenevät tai menot suurenevat siten, että menot ylittävät tulot ja tämä johtaa tappioihin, jotka on katettava pääomalla;
(28)
’elvytyssuunnitelmalla’ systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin laatimaa suunnitelmaa järjestelmän moitteettoman toiminnan palauttamiseksi;
(29)
’hallitulla likvidaatiosuunnitelmalla’ suunnitelmaa, jonka systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattori on tehnyt systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän hallittua sulkemista varten;
(30)
’olennainen’ määrittää riskin, riippuvuuden ja/tai muutoksen, joka saattaa vaikuttaa yhteisön kykyyn toimia tai tarjota palveluja suunnitellulla tavalla;
(31)
’asianomaisilla viranomaisilla’ viranomaisia, joilla on oikeutettu intressi saada tietoja systeemisesti merkittävästä maksujärjestelmästä täyttääkseen lakisääteiset vaatimuksensa, eli kriisinratkaisuviranomaisia ja suurimpien osallistujien valvojia;
(32)
’pääomariskillä’ riskiä, että vastapuoli menettää koko transaktion kohteena olevan arvon, eli joko riski siitä, että rahoitusvarojen myyjä luovuttaa omaisuuserän peruuttamattomasti mutta ei saa maksua tai riski siitä, että rahoitusvarojen ostaja maksaa peruuttamattomasti rahoitusvarat mutta ei saa niitä;
(33)
’säilytyspankilla’ pankkia, joka pitää hallussaan ja turvaa kolmansien osapuolten rahoitusvaroja;
(34)
’maksupankilla’ pankkia, jossa on maksutilejä, joissa maksujärjestelmästä aiheutuvista velvoitteista vapautuminen toteutuu;
(35)
’nostro-agentilla’ pankkia, jota osapuolet käyttävät systeemisesti merkittävässä maksujärjestelmässä katteiden siirtoa varten;
(36)
’yksisuuntaisella maksulla’ maksua, jossa on mukana vain yksi varojen siirto yhdessä rahayksikössä;
(37)
’kaksisuuntaisella maksulla’ maksua, jossa on mukana kaksi varojen siirtoa eri rahayksiköissä vaihto arvoa vastaan -maksujärjestelmässä;
(38)
’wrong-way-riskillä’ riskiä, joka aiheutuu osallistujaan tai liikkeeseenlaskijaan liittyvästä vastuusta, kun kyseisen osallistujan asettama tai kyseisen liikkeeseenlaskijan liikkeeseen laskema vakuus korreloi vahvasti sen luottoriskin kanssa;
(39)
’pankkipäivällä’ samaa kuin direktiivin 98/26/EY 2 artiklan n kohdassa.
3 artikla
Oikeudellinen moitteettomuus
1. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on arvioitava, tarjoaako sovellettava lainsäädäntö kaikissa asianomaisissa oikeusjärjestelmissä korkean varmuuden tason ja tukeeko se sen järjestelmän toiminnan jokaista olennaista osa-aluetta.
2. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on vahvistettava järjestelmää koskevat säännöt ja menettelyt ja tehtävä sopimuksia, jotka ovat selkeitä ja sovellettavan lainsäädännön mukaisia kaikissa asianomaisissa oikeusjärjestelmissä.
3. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on kyettävä yksilöimään järjestelmän toimintaan sovellettava lainsäädäntö, säännöt, menettelyt ja sopimukset toimivaltaiselle viranomaiselle, osallistujille ja tarvittaessa osallistujien asiakkaille selkeällä ja ymmärrettävällä tavalla.
4. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on varmistettava, että sen säännöt, menettelyt ja sopimukset ovat pantavissa täytäntöön kaikissa asianomaisissa oikeusjärjestelmissä ja että toimenpiteitä, joita se toteuttaa tällaisten sääntöjen, menettelyjen ja sopimusten perusteella, ei mitätöidä, peruuteta eikä keskeytetä.
5. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin, joka harjoittaa liiketoimintaa useammassa kuin yhdessä oikeusjärjestelmässä, on tunnistettava riskit, joita aiheutuu mahdollisista lakiristiriidoista, ja lievennettävä niitä.
6. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on parhaansa mukaan varmistettava, että järjestelmä nimetään direktiivin 98/26/EY mukaisesti.
4 artikla
Hallinto
1. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorilla on oltava kirjatut tavoitteet, joissa asetetaan järjestelmän turvallisuus ja tehokkuus ensi sijalle. Tavoitteilla on nimenomaisesti tuettava rahoitusmarkkinoiden vakautta ja muita merkityksellisiä yleiseen etuun liittyviä seikkoja, erityisesti avoimia ja tehokkaita rahoitusmarkkinoita.
2. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorilla on oltava kirjatut hallinnointia koskevat järjestelyt, joissa vahvistetaan selkeät ja suorat vastuu- ja tilivelvollisuussuhteet. Hallinnointia koskevien järjestelyjen on oltava toimivaltaisen viranomaisen, omistajien ja osallistujien saatavilla. Operaattorin on tehtävä ja julkistettava tiivistelmiä hallinnointia koskevista järjestelyistä.
3. Hallintoelimen tehtävät ja vastuut on määriteltävä selkeästi. Hallintoelimen tehtäviin ja vastuisiin on kuuluttava kaikki seuraavat:
a)
selkeiden strategisten tavoitteiden vahvistaminen systeemisesti merkittävälle maksujärjestelmälle;
b)
dokumentoitujen menettelyjen vahvistaminen systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän toimintaa varten, mukaan lukien menettelyt, joilla tunnistetaan jäsenten eturistiriidat sekä käsitellään ja ratkaistaan ne;
c)
eurojärjestelmän systeemisesti merkittäviä maksujärjestelmiä lukuun ottamatta huolehtiminen johdon jäsenten tuloksekkaasta valinnasta, valvonnasta ja tarvittaessa irtisanomisesta;
d)
eurojärjestelmän systeemisesti merkittäviä maksujärjestelmiä lukuun ottamatta parhaita käytäntöjä vastaavien ja pitkäaikaisiin saavutuksiin perustuvien, asianmukaisten palkkiojärjestelmien käyttöönotto.
4. Eurojärjestelmän systeemisesti merkittäviä maksujärjestelmiä lukuun ottamatta hallintoelin tarkastelee sekä omia suorituksiaan kokonaisuutena että hallintoelimen yksittäisten jäsenten suorituksia vähintään vuosittain.
5. Hallintoelimen kokoonpanon on oltava sellainen, että sillä varmistetaan toiminnan moitteettomuus, ja jotta hallintoelin kykenee täyttämään tehtävänsä ja kantamaan vastuunsa, sen kokoonpanon oltava sellainen, että se takaa toiminnan riippumattomuden ja että muissa kuin eurojärjestelmän systeemisesti merkittävissä maksujärjestelmissä siinä ovat asianmukaisesti edustettuina sekä systeemisesti merkittäviä maksujärjestelmiä että koko rahoitusjärjestelmää koskeva tekninen taito, tietämys ja kokemus. Kokoonpano riippuu lisäksi kansallisen lainsäädännön mukaisesta yleisestä toimivallanjaosta. Jos tämä on kansallisen lain mukaan mahdollista, hallintoelimessä on oltava myös toimivaan johtoon kuulumattomia jäseniä; tämä vaatimus ei koske eurojärjestelmän systeemisesti merkittäviä maksujärjestelmiä.
6. Johdon tehtävät, vastuut ja raportointivastuut on määriteltävä selkeästi. Jotta johto kykene täyttämään tehtävänsä ja kantamaan vastuunsa systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin toiminnasta ja riskienhallinnasta, johdon kokoonpanon on oltava sellainen, että se takaa toiminnan moitteettomuuden ja että siinä ovat asianmukaisesti edustettuina sekä systeemisesti merkittäviä maksujärjestelmiä että koko rahoitusjärjestelmää koskeva tekninen taito, tietämys ja kokemus. Johdon vastuisiin kuuluu hallintoelimen alaisuudessa kaikkien seuraavien seikkojen varmistaminen:
a)
että systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin toiminta vastaa sen tavoitteita, strategiaa ja riskinsietoa;
b)
että sisäiset kontrollit ja niihin liittyvät menettelyt suunnitellaan ja pannaan täytäntöön asianmukaisesti ja niitä valvotaan asianmukaisesti, jotta edistetään systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin tavoitteita;
c)
että sisäiset kontrollit ja niihin liittyvät menettelyt tarkistetaan säännöllisesti ja niitä testaa hyvin koulutettu ja henkilöstöresursseiltaan riittävä riskinhallintaa ja sisäistä tarkastusta hoitava henkilöstö;
d)
aktiivinen osallistuminen riskikontrolliprosessiin;
e)
että systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän riskinhallintajärjestelyyn kohdennetaan riittävät resurssit.
7. Hallintoelin laatii kirjallisesti riskinhallintajärjestelyn, jota se valvoo ja
a)
joka sisältää systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin riskinsietostrategian;
b)
jossa vahvistetaan vastuut ja tilivelvollisuus riskiä koskevista päätöksistä;
c)
jossa määritellään päätöksenteko kriisi- ja hätätilanteissa;
d)
jossa määritellään sisäisiä kontrollitehtäviä.
Hallintoelin varmistaa, että riskinhallinnasta ja sisäisistä kontrolleista vastaavalla henkilöstöllä on riittävästi arvovaltaa ja resursseja että se on riippumaton ja voi saattaa asioita hallintoelimen käsiteltäväksi.
8. Hallintoelin varmistaa, että tärkeissä päätöksissä, jotka vaikuttavat systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän tekniseen ja operatiiviseen rakenteeseen, sääntöihin, kokonaisstrategiaan, erityisesti velvoitteiden määritys- ja toteutusjärjestelyn valinnan, toiminnan rakenteen, selvitettyjen tai toimitettujen tuotteiden osalta, sekä teknologian ja menettelyjen käyttöön, otetaan asianmukaisella tavalla huomioon systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän relevanttien intressiryhmien hyväksyttävät intressit. Relevantteja intressiryhmiä ja tarvittaessa suurta yleisöä kuullaan riittävän hyvissä ajoin etukäteen tällaisista päätöksistä.
5 artikla
Kattavaa riskinhallintaa koskeva järjestely
1. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on otettava käyttöön ja pidettävä yllä moitteetonta riskinhallintajärjestelyä, jolla tunnistetaan kattavasti erilaisia riskejä, joita systeemisesti merkittävä maksujärjestelmä aiheuttaa tai joita sille aiheutuu, sekä mitataan, seurataan ja hallitaan niitä. Sen on arvioitava riskinhallintajärjestely vähintään vuosittain. Riskinhallintajärjestelyä koskevat seuraavat vaatimukset:
a)
sen on sisällettävä systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin riskinsietostrategia ja asianmukaiset riskinhallintakeinot;
b)
siinä on vahvistettava vastuu ja tilivelvollisuus riskiä koskevista päätöksistä;
c)
siinä on käsiteltävä päätöksentekoa systeemisesti merkittävään maksujärjestelmään liittyvissä kriisitilanteissa, mukaan lukien sellainen kehitys rahoitusmarkkinoilla, jolla saattaa olla haitallinen vaikutus markkinoiden likviditeettiin ja rahoitusjärjestelmän vakauteen missä tahansa jäsenvaltiossa, jonka rahayksikkö on euro ja johon systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattori tai jokin osallistujista on sijoittautunut.
2. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on tarjottava kannustimia osallistujille ja tarvittaessa niiden asiakkaille niiden riskien hallitsemiseksi ja rajoittamiseksi, joita niistä aiheutuu systeemisesti merkittävälle maksujärjestelmälle ja joita niille aiheutuu tällaisesta järjestelmästä. Osallistujien osalta tällaisten kannustimien on sisällettävä tehokas, oikeasuhteinen ja varoittava taloudellisten seuraamusten järjestelmä tai tappionjakamisjärjestelyjä taikka molemmat.
3. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on tutkittava vähintään vuosittain olennaiset riskit, joita järjestelmälle aiheuttavat keskinäisten riippuvuuksien seurauksena muut yhteisöt, mukaan lukien rahoitusmarkkinoiden infrastruktuurit, maksupankit, likviditeetin tarjoajat ja palveluntarjoajat ja muut vastaavat yhteisöt ja joita järjestelmä aiheuttaa näille infrastruktuureille ja yhteisöille. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on kehitettävä riskinhallintakeinoja, jotka ovat vahvoja ja oikeassa suhteessa todettuun riskin tasoon.
4. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on määriteltävä järjestelmän kriittiset toiminnot ja palvelut. Operaattorin on yksilöitävä erityiset tilanteet, jotka saattavat estää sitä tarjoamasta näitä kriittisiä toimintoja ja palveluja ja jatkamasta toimintaansa, ja arvioitava kaikkien vaihtoehtojen vaikuttavuutta elpymisen tai, eurojärjestelmän systeemisesti merkittäviä maksujärjestelmiä lukuun ottamatta, hallitun likvidaation kannalta. Sen on arvioitava systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän kriittiset toiminnot ja palvelut vähintään vuosittain. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on laadittava tämän arvioinnin perusteella suunnitelma järjestelmän elvyttämistä ja, eurojärjestelmän systeemisesti merkittäviä maksujärjestelmiä lukuun ottamatta, hallittua likvidaatiota varten. Elvytystä ja hallittua likvidaatiota koskevan suunnitelman on sisällettävä muun muassa keskeisten elvyttämistä ja hallittua likvidaatiota koskevien strategioiden olennaiset seikat kattava tiivistelmä, systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän kriittisten toimintojen ja palvelujen kuvaus sekä niiden toimenpiteiden kuvaus, joita tarvitaan keskeisten strategioiden täytäntöönpanemiseksi. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on tarvittaessa annettava asianomaisille viranomaisille tiedot, joita nämä tarvitsevat kriisinratkaisusuunnitelmaa varten. Sen on arvioitava elvyttämistä ja hallittua likvidaatiota koskeva suunnitelma vähintään vuosittain.
6 artikla
Luottoriski
1. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on otettava käyttöön kattava toimintamalli, jolla se mittaa, seuraa ja hallinnoi osallistujilleen kohdentamaansa luotonantoon liittyvän vastuun laajuutta ja osallistujien keskinäisen luottovastuun laajuutta, kun tämä johtuu järjestelmän maksu-, määritys- ja toimitusprosesseista.
2. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on tunnistettava kaikki luottoriskin lähteet. Luottovastuita on mitattava ja seurattava koko päivän ajan käyttämällä ajantasaista tietoa ja asianmukaisia riskinhallintakeinoja.
3. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin, jolle syntyy järjestelmän toimintojen aikana luottovastuu osallistujiaan kohtaan, mukaan lukien operaattori, joka operoi takuuta tarjoavaa viivästettyä nettomaksujärjestelmää (DNS), on katettava luottovastuunsa kuhunkin osallistujaan nähden käyttämällä vakuutta, takuurahastoja, omaa pääomaa (sen jälkeen kun yleisen liiketoimintariskin kattamiseksi kohdennettu summa on vähennetty) tai muita vastaavia rahoitusresursseja.
4. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin, mukaan lukien operaattori, joka operoi viivästettyä nettomaksujärjestelmää (DNS), joka ei tarjoa selvitystakuuta mutta jossa osallistujalla on systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän maksu-, määritys- ja toimitusprosesseista johtuvia luottovastuita, on otettava käyttöön säännöt ja sopimusjärjestelyt näiden osallistujien kanssa. Säännöissä tai sopimusjärjestelyissä on varmistettava, että osallistujilla on 3 kohdassa määritellyt riittävät resurssit kattamaan systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän maksu-, määritys- ja toimitusprosesseista aiheutuvat luottovastuut niiden kahden osallistujan osalta, joilla yhdessä tytäryhtiöidensä kanssa on kokonaisuutena suurin luottovastuu.
5. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on laadittava säännöt ja menettelyt sellaisia tappioita varten, jotka seuraavat suoraan siitä, että yksi tai useampi osallistuja jättää täyttämättä velvoitteensa järjestelmää kohtaan. Näissä säännöissä ja menettelyissä on käsiteltävä mahdollisesti kattamatta jäävien tappioiden jakamista, esimerkiksi kaikkien sellaisten varojen takaisinmaksua, joita systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattori saattaa lainata likviditeetin tarjoajilta. Niiden on sisällettävä systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin säännöt ja menettelyt, jotka koskevat järjestelmän kriisitilanteessa käyttämien rahoitusresurssien täydentämistä 3 kohdassa vahvistetulle tasolle.
7 artikla
Vakuus
1. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattori saa hyväksyä vakuudeksi vain seuraavat rahoitusvarat: a) käteinen raha; ja b) omaisuuserät, joihin liittyy matalia luotto-, likviditeetti- ja markkinariskejä, eli omaisuuserät, joiden operaattori voi osoittaa toimivaltaiselle viranomaiselle riittävän sisäisen arvioinnin perusteella täyttävän kaikki seuraavat edellytykset:
i)
niiden liikkeeseenlaskijaan liittyy matala luottoriski;
ii)
ne ovat vapaasti siirrettävissä ilman laissa asetettuja rajoitteita tai kolmannen osapuolen vaateita;
iii)
ne ovat sellaisen rahayksikön määräisiä, johon liittyvää riskiä kyseinen systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattori hallinnoi;
iv)
niistä julkaistaan säännöllisesti luotettavia hintatietoja;
v)
niihin ei muutoin liity merkittävää wrong-way-riskiä;
vi)
niitä ei laske liikkeeseen osallistuja, joka antaa vakuuden, tai yhteisö, joka kuuluu samaan konserniin kuin kyseinen osallistuja, paitsi silloin kun on kyseessä katettu joukkolaina ja vain siinä tapauksessa, että vakuussammioon kuuluvat omaisuuserät erotellaan asianmukaisesti vankan lainsäädäntökehyksen puitteissa ja ne täyttävät edellä i-v alakohdassa asetetut vaatimukset.
Kun systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattori tekee i-vi alakohdassa tarkoitetun sisäisen arvioinnin, sen on määriteltävä ja dokumentoitava objektiivinen menetelmä ja sovellettava sitä.
2. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on laadittava strategiat ja menetelmät ja toteutettava niitä luoton laadun, markkinoiden likviditeetin ja hinnan volatiliteetin seuraamiseksi kunkin vakuudeksi hyväksytyn omaisuuserän osalta. Operaattorin on arvioitava säännöllisesti ja vähintään vuosittain vakuuden arvostukseen liittyvien strategioidensa ja menettelyjensä asianmukaisuutta. Tällainen arviointi on suoritettava myös aina, kun tapahtuu olennainen muutos, joka vaikuttaa systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän riskialttiuteen. Operaattorin on arvostettava vakuutensa markkina-arvoon vähintään päivittäin.
3. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on sovellettava aliarvostuksia (haircut) vakaasti ja varovaisesti ja testattava niitä vähintään vuosittain sekä otettava huomioon epävakaat markkinaolosuhteet. Aliarvostusmenettelyt on annettava muun kuin aliarvostusmenettelyt luoneen ja niitä soveltaneen henkilöstön hyväksyttäväksi vähintään vuosittain.
4. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on ryhdyttävä toimenpiteisiin, jotta vältettäisiin tiettyjen omaisuuserien hallussapidon keskittyminen, mikäli tämä heikentäisi merkittävästi mahdollisuutta muuttaa tällaiset omaisuuserät nopeasti likvideiksi varoiksi ilman merkittäviä haitallisia hintavaikutuksia.
5. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin, joka hyväksyy rajat ylittävän vakuuden, on tunnistettava riskit, jotka liittyvät sen käyttöön, ja vähennettävä näitä riskejä sekä varmistettava, että rajat ylittävää vakuutta voidaan käyttää ajallaan.
6. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on käytettävä tuloksekasta ja operatiivisesti joustavaa vakuudenhallintajärjestelmää.
7. Eurojärjestelmän systeemisesti merkittävään maksujärjestelmään ei sovelleta 1 kohtaa.
8 artikla
Likviditeettiriski
1. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on otettava käyttöön kattava järjestely systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän osallistujien, maksupankkien, nostro-agenttien, säilytyspankkien, likviditeetin tarjoajien ja muiden merkityksellisten yhteisöjen aiheuttamien likviditeettiriskien hallitsemiseksi.
2. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on otettava käyttöön operatiivisia ja analyyttisiä keinoja, joiden avulla se kykenee jatkuvasti ja oikea-aikaisesti tunnistamaan, mittaamaan ja seuraamaan toimitus- ja rahoitusvirtoja, esimerkiksi päivänsisäisen luoton käyttöä.
3. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorilla on oltava hallussaan jatkuvasti riittävästi likvidejä varoja kaikissa rahayksiköissä, joita se käyttää toiminnassaan, voidakseen toteuttaa samana päivänä maksuvelvoitteita hyvin erilaisissa mahdollisissa kriisitilanteissa, tai sen on varmistettava, että sen osallistujilla on hallussaan tällaisia varoja. Tämän on tarvittaessa sisällettävä päivänsisäinen tai monipäiväinen selvitys. Kriisitilanteisiin kuuluvat seuraavat: a) osallistuja, jolla on yhdessä tytäryhtiöidensä kanssa suurin yhteenlaskettu maksuvelvoite, laiminlyö velkansa äärimmäisissä mutta mahdollisissa markkinaolosuhteissa; ja b) muut tilanteet 11 kohdan mukaisesti.
4. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorilla, joka selvittää yksisuuntaisia euromääräisiä maksuja, on oltava 3 kohdan mukaisesti hallussaan likvidejä varoja maksuvelvoitteiden oikea-aikaista suorittamista varten siltä varalta, että osallistuja, jolla on yhdessä tytäryhtiöidensä kanssa suurin yhteenlaskettu maksuvelvoite 3 kohdan a alakohdassa tarkoitetulla tavalla laiminlyö velvoitteensa, tai sen on varmistettava, että sen osallistujilla on hallussaan tällaisia varoja jossain seuraavista muodoissa:
a)
käteisenä eurojärjestelmässä; tai
b)
eurojärjestelmän rahapolitiikan välineistä ja menettelyistä 20 päivänä syyskuuta 2011 annetuissa suuntaviivoissa EKP/2011/14 (5) vahvistetussa eurojärjestelmän vakuusjärjestelyssä tarkoitettuna hyväksyttävänä vakuutena, erityisesti jos systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorilla on pääsy eurojärjestelmän maksuvalmiusjärjestelmään.
5. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorilla, joka selvittää yksisuuntaisia euromääräisiä maksuja, on oltava 3 kohdan b alakohdan mukaisesti hallussaan ylimääräisiä likvidejä varoja jollakin 4 kohdassa määritellyistä tavoista tai sillä on oltava tällaisia varoja luotettavassa liikepankissa, tai sen on varmistettava, että sen osallistujilla on hallussaan tällaisia varoja yhden tai useamman seuraavan instrumentin muodossa:
a)
luottolimiittisopimuksina;
b)
valuuttaswapsopimuksina;
c)
repo-sopimuksina;
d)
7 artiklan 1 kohdassa määriteltyinä omaisuuserinä, jotka ovat säilyttäjän hallussa;
e)
sijoituksina, jotka ovat helposti saatavilla ja muutettavissa käteiseksi ennalta suunnitelluilla rahoitusjärjestelyillä, joiden systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattori voi osoittaa toimivaltaiselle viranomaiselle riittävän sisäisen arvioinnin perusteella olevan erittäin luotettavia jopa äärimmäisissä mutta mahdollisissa markkinaolosuhteissa.
Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on oltava valmis osoittamaan toimivaltaiselle viranomaiselle riittävän sisäisen arvioinnin perusteella, että liikepankki on luotettava.
6. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorilla, joka selvittää kaksisuuntaisia tai yksisuuntaisia muita kuin euromääräisiä maksuja, on oltava 3 kohdan mukaisesti hallussaan likvidejä varoja 5 kohdassa tarkoitetussa muodossa, tai sen on varmistettava, että sen osallistujilla on hallussaan tällaisia varoja.
7. Jos systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattori täydentää 3 kohdassa tarkoitettuja varoja muilla omaisuuserillä, näiden omaisuuserien on oltava todennäköisesti jälkimarkkinakelpoisia tai hyväksyttävissä vakuudeksi (esim. luottolimiitit, swapit tai repot) erityisjärjestelynä velan laiminlyöntitapauksessa, vaikka tätä ei voida järjestää luotettavasti etukäteen eikä taata äärimmäisissä mutta mahdollisissa markkinaolosuhteissa. Jos osallistuja täydentää 3 kohdassa tarkoitettuja varoja muilla omaisuuserillä, systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on varmistettava että nämä omaisuuserät täyttävät ensimmäisessä virkkeessä vahvistetut vaatimukset. Omaisuuserien oletetaan olevan todennäköisesti jälkimarkkinakelpoisia tai hyväksyttävissä vakuudeksi, jos systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattori on ottanut huomioon vakuuden hyväksyttävyyttä koskevat asianomaisen keskuspankin säännöt ja käytännöt.
8. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattori ei saa olettaa, että keskuspankin kriisiluottoa on saatavilla.
9. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on tehtävä tarkastuksia (due diligence) varmistaakseen, että jokaisella 3 kohdassa tarkoitetulla systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin likvidien varojen tarjoajalla a) on riittävät ja ajantasaiset tiedot ymmärtääkseen käteisen rahan tai omaisuuserien tarjoamiseen liittyvät likviditeettiriskinsä ja hallitakseen niitä; ja että b) sillä on kyky tarjota käteistä rahaa tai omaisuuseriä edellytetyllä tavalla. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on tarkistettava vähintään vuosittain, että se noudattaa due diligence -velvoitetta. Vain yksiköt, jotka voivat saada luottoa liikkeeseen laskevalta keskuspankilta, hyväksytään likviditeetin tarjoajiksi. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on säännöllisesti testattava menettelytapansa, jotka koskevat pääsyä järjestelmän likvideihin varoihin.
10. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin, jolla on mahdollisuus käyttää keskuspankin tilejä, maksupalveluja tai arvopaperipalveluja, on käytettävä näitä palveluja, jos se on käytännössä mahdollista.
11. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on määritettävä tiukoilla stressitesteillä, miten paljon käteistä rahaa ja muita omaisuuseriä tarvitaan 3 ja 4 kohdan vaatimusten täyttämiseksi. Sen on tarkistettava säännöllisesti tätä summaa muun muassa ottamalla huomioon useita erilaisia tilanteita, esimerkiksi
a)
edellä mainittujen omaisuuserien hintojen suurimmat siihenastiset heilahtelut;
b)
muutokset muissa markkinatekijöissä, mukaan lukien muun muassa hintaa määrittävät tekijät ja tuottokäyrät;
c)
tilanne, jossa yksi tai useampi osallistuja laiminlyö velvoitteensa samana päivänä ja peräkkäisinä eri päivinä;
d)
samanaikaiset paineet rahoitus- ja arvopaperimarkkinoilla,
e)
monenlaiset tulevat mahdolliset kriisitilanteet erilaisissa äärimmäisissä mutta mahdollisissa markkinaolosuhteissa.
Tällaisissa mahdollisissa tilanteissa on otettava huomioon myös systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän rakenne ja toiminta, ja niissä on tarkasteltava kaikkia yksiköitä, jotka saattaisivat aiheuttaa olennaisia likviditeettiriskejä systeemisesti merkittävälle maksujärjestelmälle, mukaan lukien muun muassa maksupankit, nostro-agentit, säilytyspankit, likviditeetin tarjoajat ja niihin liittyvät rahoitusmarkkinoiden infrastruktuurit; näiden tilanteiden on myös mahdollisuuksien mukaan katettava usean päivän jakso.
12. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on dokumentoitava syyt, joiden vuoksi sillä on hallussaan käteistä rahaa ja muita omaisuuseriä, joita operaattori tai osallistujat ylläpitävät, ja sillä on oltava niiden hallinnointia koskevat asianmukaiset järjestelyt. Sen on otettava käyttöön selkeät menettelyt, joiden mukaisesti se ilmoittaa stressitestiensä tulokset hallintoelimelle. Sen on käytettävä näitä tuloksia likviditeettiriskin hallintajärjestelmänsä asianmukaisuutta arvioidessaan ja tehtävä niiden perusteella siihen muutoksia.
13. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on otettava käyttöön selkeät säännöt ja menettelyt, jotta järjestelmä voi selvittää samana päivänä ja tarvittaessa oikea-aikaisesti päivänsisäisesti ja monipäiväisesti maksuvelvoitteita, jos yksi tai useampi sen osallistujista laiminlyö velvoitteensa. Näissä säännöissä ja menettelyissä on
a)
käsiteltävä ennalta arvaamattomia ja mahdollisesti kattamattomia likviditeettivajeita;
b)
pyrittävä välttämään maksuvelvoitteiden samana päivänä tapahtuvan selvityksen mitätöimistä, peruuttamista tai viivästymistä;
c)
ilmoitettava, miten systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän kriisitilanteen aikana käyttämät käteinen raha ja muut omaisuuserät täydennetään 3-5 kohdassa edellytettyihin määriin.
9 artikla
Lopullinen selvitys
Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on otettava käyttöön säännöt ja menettelyt, jotka mahdollistavat sen, että lopullinen selvitys voi tapahtua viimeistään suunnitellun selvityspäivän lopussa.
10 artikla
Rahalla tehtävät selvitykset
1. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin, joka selvittää yksisuuntaisia euromääräisiä maksuja, on varmistettava, että lopullinen selvitys tehdään keskuspankkirahassa.
2. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin, joka selvittää muita kuin euromääräisiä kaksisuuntaisia tai yksisuuntaisia maksuja, on varmistettava, että lopullinen selvitys tehdään keskuspankkirahalla, jos se on käytännössä mahdollista ja saatavilla.
3. Jos keskuspankkirahaa ei käytetä, systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on varmistettava, että maksuja rahalla selvitettäessä käytetään varoja, joihin liittyy hyvin vähän tai ei lainkaan luotto- ja likviditeettiriskiä.
4. Jos maksuja selvitetään liikepankkirahalla, systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on seurattava, hallittava ja rajoitettava luotto- ja likviditeettiriskejä, jotka johtuvat maksupankkeina toimivista liikepankeista. Operaattorin on erityisesti laadittava maksupankeilleen tiukat vaatimukset, joissa otetaan huomioon muun muassa niiden sääntely ja valvonta, luotettavuus, pääomittaminen, likviditeetin saanti ja operatiivinen luotettavuus, ja seurattava niiden noudattamista. Operaattorin on myös seurattava ja hallittava luotto- ja likviditeettivastuiden keskittymistä systeemisesti merkittävien maksujärjestelmien liikepankeille, jotka toimivat maksupankkeina.
5. Jos systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattori selvittää maksuja rahalla omassa kirjanpidossaan, sen on pienennettävä luotto- ja likviditeettiriskinsä mahdollisimman pieniksi ja kontrolloitava niitä tarkasti.
6. Jos maksu selvitetään liikepankkirahalla, systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin oikeudellisissa sopimuksissa kaikkien selvityspankkeina toimivien liikepankkien kanssa on todettava selkeästi,
a)
milloin siirtojen odotetaan tapahtuvan yksittäisten selvityspankkien kirjanpidossa;
b)
että siirtojen on oltava lopullisia, kun ne tehdään;
c)
että vastaanotettujen varojen on oltava siirrettävissä niin pian kuin mahdollista, viimeistään päivän loppuun mennessä.
11 artikla
Maksu maksua vastaan
Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin, joka käyttää maksu maksua vastaan -mekanismia, on poistettava pääomariski varmistamalla, että velvoite selvitetään lopullisesti jos ja vain jos myös siihen liittyvä velvoite selvitetään lopullisesti. Tätä sääntöä on noudatettava siitä riippumatta, onko selvitys brutto- vai nettoperusteinen, kun selvitys tulee lopulliseksi.
12 artikla
Osallistujien maksulaiminlyöntiä koskevat säännöt ja menettelyt
1. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on otettava käyttöön järjestelmän säännöissä ja menettelyissä osallistujan velan laiminlyönnin määritelmä, joka sisältää vähintään sen, että osallistuja laiminlyö taloudelliset velvoitteensa niiden erääntyessä esimerkiksi operatiivisista syistä taikka sopimusrikkomuksen tai kyseistä osallistujaa koskevan maksukyvyttömyysmenettelyn aloittamisen vuoksi. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on erotettava toisistaan automaattinen ja harkinnanvarainen velan laiminlyönnin toteaminen. Jos kyseessä on harkinnanvarainen laiminlyönnin toteaminen, systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on yksilöitävä, minkä yhteisön käyttää tätä harkintavaltaa. Sen on arvioitava tämä määritelmä vähintään vuosittain.
2. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorilla on oltava velan laiminlyöntiä koskevat säännöt ja menettelyt, joiden avulla se kykenee edelleen täyttämään velvoitteensa osallistujan laiminlyödessä velkansa ja jotka koskevat varojen täydentämistä laiminlyönnin jälkeen. Säännöissä ja menettelyissä on määriteltävä vähintään kaikki seuraavat asiat:
a)
toimet, joihin systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattori voi ryhtyä, jos velka laiminlyödään;
b)
se, onko tällaisiin toimiin ryhtyminen automaattista vai harkinnanvaraista, ja keinot, joilla tätä harkintavaltaa käytetään;
c)
mahdolliset muutokset systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin normaaleihin selvityskäytäntöihin oikea-aikaisen selvityksen varmistamiseksi;
d)
maksujen hallinnointi niiden käsittelyn eri vaiheissa;
e)
toimien todennäköinen järjestys;
f)
asianomaisten osapuolten tehtävät, velvoitteet ja vastuut, mukaan lukien osallistujat, jotka eivät ole laiminlyöneet velkaansa;
g)
muut mekanismit, jotka on aktivoitava velan laiminlyönnin vaikutuksen rajoittamiseksi.
3. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on valmistauduttava panemaan täytäntöön velan laiminlyöntiä koskevat sääntönsä ja menettelynsä, mukaan lukien kaikki asianmukaiset harkinnanvaraiset menettelyt, joista määrätään sen säännöissä. Operaattorin on muun muassa varmistettava, että a) sillä on operatiivinen kyky, esimerkiksi riittävästi hyvin koulutettua henkilöstöä, panna täytäntöön 2 kohdassa kuvatut menettelyt oikea-aikaisesti; ja b) systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän säännöissä ja menettelyissä käsitellään dokumentointi-, tieto- ja viestintätarpeita sekä yhteensovittamista, mikäli mukana on useampi kuin yksi rahoitusmarkkinoiden infrastruktuuri tai viranomainen.
4. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on julkaistava 2 kohdassa mainittujen sääntöjen ja menettelyjen keskeiset seikat ja vähintään kaikki seuraavat tiedot:
a)
olosuhteet, joissa toimenpiteet toteutetaan;
b)
toimenpiteiden toteuttaja;
c)
toteutettavien toimenpiteiden laajuus;
d)
mekanismit, joilla käsitellään systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin velvoitteita niitä osallistujia kohtaan, jotka eivät ole laiminlyöneet velkaansa.
5. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on testattava ja arvioitava 2 kohdassa mainitut järjestelmän säännöt ja menettelyt vähintään vuosittain tai aina kun järjestelmään tehdään olennaisia muutoksia, jotka vaikuttavat näihin sääntöihin ja menettelyihin. Operaattorin on otettava järjestelmän osallistujat ja relevantit intressiryhmät mukaan tällaiseen testaukseen ja arviointiin.
13 artikla
Yleinen liiketoimintariski
1. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on otettava käyttöön vahvat hallinnointi- ja kontrollijärjestelmät tunnistaakseen, seuratakseen ja hallitakseen yleisiä liiketoimintariskejä, esimerkiksi tappioita, jotka johtuvat liiketoimintastrategian heikosta täytäntöönpanosta, negatiivisesta kassavirrasta tai odottamattomista ja liian suurista toimintamenoista.
2. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on pidettävä hallussaan likvidejä nettovaroja, jotka rahoitetaan omalla pääomalla, esimerkiksi kantaosakkeita, ilmoitettuja rahastoja tai edellisten tilikausien voittoja, jotta se kykenee jatkamaan toimintaansa ja palvelujaan toimivana yhtiönä, mikäli sille aiheutuu yleisessä liiketoiminnassa tappioita. Näiden omaisuuserien suuruus määräytyy sen yleisen liiketoiminnan riskiprofiilin ja sen perusteella, miten pitkä aika tarvitaan sen kriittisten toimintojen ja palvelujen elvyttämiseen tai hallittuun likvidaatioon, jos tällaisiin toimiin ryhdytään.
3. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on pidettävä yllä toteuttamiskelpoista elvytyssuunnitelmaa tai, eurojärjestelmän systeemisesti merkittäviä maksujärjestelmiä lukuun ottamatta, hallitun likvidaation suunnitelmaa.
4. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on pidettävä hallussaan riittäviä likvidejä nettovaroja, jotka rahoitetaan omalla pääomalla, 3 kohdassa tarkoitetun suunnitelman täytäntöön panemiseksi. Operaattorin hallussa olevien omalla pääomalla rahoitettujen likvidien nettovarojen arvon on oltava vähintään yhtä suuri kuin kuuden kuukauden juoksevien toimintamenojen määrä. Näiden omaisuuserien lisäksi operaattorin hallussa on oltava resurssit, joilla katetaan osallistujien velkojen laiminlyönnit tai muut 6 ja 8 artiklan nojalla katettavat riskit. Oma pääoma, joka on operaattorin hallussa kansainvälisten riskiperusteisten pääomastandardien perusteella, voidaan sisällyttää tähän kaksinkertaisten pääomavaatimusten välttämiseksi.
5. Omaisuuserien, jotka ovat operaattorin hallussa yleisen liiketoimintariskin kattamista varten, on oltava riittävän likvidejä ja korkealaatuisia, jotta ne ovat oikea-aikaisesti saatavilla. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on kyettävä realisoimaan tällaiset omaisuuserät vain vähäisin haitallisin hintavaikutuksin tai ilman niitä, jotta se kykenee jatkamaan toimintaansa toimivana yhtiönä, jos sille aiheutuu tappioita yleisessä liiketoiminnassa.
6. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on laadittava toteuttamiskelpoinen suunnitelma oman pääoman korottamista varten siinä tapauksessa, että sen oma pääoma pienenee lähelle 4 kohdassa tarkoitettua määrää tai sen alapuolelle. Suunnitelma on toimitettava hallintoelimen hyväksyttäväksi, ja se on päivitettävä vähintään vuosittain.
7. Eurojärjestelmän systeemisesti merkittäviin maksujärjestelmiin ei sovelleta 2 kohtaa eikä 4-6 kohtaa.
14 artikla
Säilytys- ja investointiriskit
1. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on pidettävä omat ja osallistujien omaisuuserät valvotuissa ja säännellyissä yhteisöissä (jäljempänä ’säilyttäjät’), joiden kirjanpitokäytännöt, säilytysmenettelyt ja sisäiset kontrollit suojaavat näitä omaisuuseriä kattavasti tappioita vastaan säilyttäjän tai alasäilyttäjän maksukyvyttömyyden, huolimattomuuden, petoksen, heikon hallinnon tai puutteellisen kirjanpidon varalta.
2. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on päästävä oikea-aikaisesti käsiksi omiin omaisuuseriinsä ja osallistujien tarjoamiin omaisuuseriin.
3. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on arvioitava ja ymmärrettävä vastuunsa säilyttäjäpankkejaan kohtaan ja otettava huomioon suhteensa kuhunkin niistä koko laajuudessaan.
4. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on laadittava investointistrategia, jonka on oltava sen riskinhallinnan kokonaisstrategian mukainen ja joka on annettava kokonaisuudessaan tiedoksi osallistujille. Sen on arvioitava investointistrategia vähintään vuosittain.
5. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin investointistrategiansa mukaisesti tekemien investointien on turvattava korkealaatuisten velallisten antamilla vakuuksilla tai niiden on oltava näihin kohdistuvia saamisia. Operaattorin on määriteltävä korkealaatuisille velalliselle asetettavat edellytykset. Investoinnit on tehtävä instrumentteihin, joihin liittyy mahdollisimman pieniä luotto-, markkina- ja likviditeettiriskejä.
6. Eurojärjestelmän systeemisesti merkittäviin maksujärjestelmiin ei sovelleta 3-5 kohtaa.
15 artikla
Operatiivinen riski
1. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on otettava käyttöön kattava toimintamalli, jossa on asianmukaiset järjestelmät, strategiat, menettelyt ja kontrollit operatiivisen riskin tunnistamiseksi, seuraamiseksi ja hallinnoimiseksi.
2. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on otettava käyttöön palvelun tasoa ja operatiivista luotettavuutta koskevat tavoitteet sekä strategiat, joilla pyritään näiden tavoitteiden saavuttamiseen. Sen on arvioitava nämä tavoitteet ja strategiat vähintään vuosittain.
3. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on varmistettava, että järjestelmän kapasiteettia voidaan milloin tahansa kasvattaa, jotta siinä kyetään käsittelemään kriisitilanteista johtuva maksujen lukumäärän kasvu ja jotta se kykenee saavuttamaan palvelutasoa koskevat tavoitteensa.
4. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on laadittava kattava fyysinen turvallisuusstrategia ja tietoturvastrategia kaikkien mahdollisten heikkouksien ja uhkien tunnistamiseksi, arvioimiseksi ja hallitsemiseksi riittävällä tavalla. Sen on arvioitava strategiat vähintään vuosittain.
5. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on laadittava liiketoiminnan jatkuvuussuunnitelma, sellaisten tapahtumien varalle, jotka aiheuttavat järjestelmän toiminnalle merkittävän häiriön riskin. Suunnitelmaan on sisällyttävä toissijaisen toimipaikan käyttö, ja suunnitelmalla on varmistettava, että kriittiset tietojärjestelmät kykenevät jatkamaan toimintaansa kahden tunnin kuluessa näistä tapahtumista. Suunnitelma on laadittava siten, että systeemisesti merkittävä maksujärjestelmä kykenee aina selvittämään kaikki erääntyneet maksut sen pankkipäivän loppuun mennessä, jonka aikana häiriö tapahtuu. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on testattava suunnitelma ja arvioitava sitä vähintään vuosittain.
6. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on tunnistettava kriittisen tärkeät osallistujat erityisesti maksujen kokonaislukumäärän ja maksujen arvon sekä sen perusteella, miten näille osallistujille aiheutuva merkittävä operatiivinen ongelma voisi vaikuttaa muihin osallistujiin ja systeemisesti merkittävään maksujärjestelmään kokonaisuutena.
7. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on tunnistettava riskit, joita kriittisen tärkeät osallistujat, muut rahoitusmarkkinoiden infrastruktuurit sekä julkisten ja muiden palvelujen tarjoajat saattavat aiheuttaa järjestelmän toiminnalle, sekä seurattava ja hallittava niitä.
16 artikla
Järjestelmiin pääsyä ja osallistumista koskevat edellytykset
1. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on laadittava ja julkaistava systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän palvelujen saantia ja osallistumista koskevat edellytykset, jotka eivät saa olla syrjiviä, suorille ja tarvittaessa epäsuorille osallistujille sekä muille rahoitusmarkkinoiden infrastruktuureille. Sen on arvioitava edellytyksiä vähintään vuosittain.
2. Edellä 1 kohdassa tarkoitettuja palvelujen saantia ja osallistumista koskevia edellytyksiä on mukautettava systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän turvallisuuden ja tehokkuuden sekä sen palvelemien markkinoiden perusteella, ja ne on räätälöitävä ja suhteutettava järjestelmän erityisten riskien mukaan. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on vahvistettava suhteellisuusperiaatteen mukaisesti vaatimukset, jotka rajoittavat palvelujen saantia mahdollisimman vähän. Jos operaattori epää yhteisöltä palvelun, epäämisen on perustuttava kattavaan riskianalyysiin, ja perustelut on esitettävä kirjallisesti.
3. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on jatkuvasti seurattava sitä, että osallistujat täyttävät järjestelmään pääsyä ja osallistumista koskevat edellytykset. Sen on laadittava ja julkaistava menettelytavat, jotka eivät saa olla syrjiviä ja joilla mahdollistetaan osallistujan osallistumisoikeuden keskeyttäminen ja hallittu lopettaminen siinä tapauksessa, että osallistuja laiminlyö palvelujen saantia ja osallistumista koskevien edellytysten noudattamisen. Sen on arvioitava menettelyjä vähintään vuosittain.
17 artikla
Porrasteinen osallistuminen
1. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on riskinhallintaa varten varmistettava, että järjestelmän säännöt, menettelyt ja sopimusjärjestelyt antavat sille mahdollisuuden kerätä tietoja epäsuorasta osallistumisesta, jotta se voi tunnistaa kaikki osallistumisesta systeemisesti merkittävälle maksujärjestelmälle aiheutuvat olennaiset riskit ja seurata ja hallita niitä. Näihin tietoihin on sisällyttävä vähintään kaikki seuraavat:
a)
sen toiminnan osuus, jonka suorat osallistujat toteuttavat epäsuorien osallistujien puolesta;
b)
niiden epäsuorien osallistujien lukumäärä, jotka selvittävät maksuja yksittäisten suorien osallistujien välityksellä;
c)
kultakin epäsuoralta osallistujalta peräisin olevien maksujen lukumäärät tai arvot kyseisessä systeemisesti merkittävässä maksujärjestelmässä;
d)
edellä c kohdassa tarkoitettujen maksujen lukumäärät tai arvot suhteessa niiden suorien osallistujien maksuihin, joiden kautta epäsuora osallistuja pääsee systeemisesti merkittävään maksujärjestelmään.
2. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on tunnistettava sellaiset olennaiset riippuvuudet suorien ja epäsuorien osallistujien välillä, jotka saattavat vaikuttaa systeemisesti merkittävään maksujärjestelmään.
3. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on tunnistettava epäsuorat osallistujat, joista aiheutuu olennaisia riskejä järjestelmälle, ja suorat osallistujat, joiden välityksellä ne pääsevät systeemisesti merkittävään maksujärjestelmään, jotta se voi hallita näitä riskejä.
4. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on arvioitava porrasteisesta osallistumisesta aiheutuvia riskejä vähintään vuosittain. Sen on toteutettava lieventäviä toimenpiteitä, jos ne ovat tarpeen riskien hallitsemiseksi asianmukaisella tavalla.
18 artikla
Tehokkuus ja vaikuttavuus
1. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorilla on oltava menettely, jolla tunnistetaan systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän palvelemien markkinoiden tarpeet ja täytetään ne erityisesti seuraavilta osin:
a)
selvitys- ja toimitusjärjestelyn valinta;
b)
toiminnan rakenne;
c)
selvitettyjen tai toimitettujen tuotteiden laajuus;
d)
teknologian ja menettelyjen käyttö.
2. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorilla on oltava selvästi määritellyt päämäärät ja tavoitteet, jotka ovat mitattavissa ja tavoitettavissa, esimerkiksi palvelun vähimmäistasojen, riskinhallintaa koskevien odotusten ja liiketoiminnan prioriteettien osalta.
3. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorilla on oltava vakiintuneet mekanismit 1 ja 2 kohdassa vahvistettujen vaatimusten arvioimiseksi säännöllisesti, vähintään vuosittain.
19 artikla
Viestintämenettelyt ja -standardit
Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on käytettävä soveltuvia kansainvälisesti hyväksyttyjä viestintämenettelyjä ja -standardeja maksujen, selvitysten, toimitusten ja kirjausten tehostamiseksi tai mukauduttava niihin.
20 artikla
Sääntöjen, keskeisten menettelyjen ja markkinatietojen julkaiseminen
1. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on hyväksyttävä selkeät ja kattavat säännöt ja menettelyt, jotka on annettava kokonaisuudessaan tiedoksi osallistujille. Merkityksellisten sääntöjen ja keskeisten menettelyjen on oltava myös julkisesti saatavilla.
2. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on julkaistava selkeät kuvaukset järjestelmän rakenteesta ja toiminnasta sekä operaattorin ja osallistujien oikeuksista ja velvollisuuksista, jotta osallistujat kykenevät arvioimaan riskejä, joita niille aiheutuisi osallistumisesta järjestelmään.
3. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on annettava osallistujille kaikki asianmukainen aineisto ja koulutus, jonka nämä tarvitsevat ymmärtääkseen järjestelmän säännöt ja menettelyt sekä riskit, joita niille aiheutuu osallistumisesta järjestelmään.
4. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on julkaistava järjestelmän yksittäisistä palveluista perittävät maksut sekä mahdolliset alennukset. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on annettava selkeät kuvaukset hinnoitelluista palveluista hintavertailuja varten.
5. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on vastattava CPSS-IOSCO:n rahoitusmarkkinoiden infrastruktuureja koskevan tietojenantokaavakkeen kysymyksiin ja julkaistava vastauksensa. Sen on päivitettävä vastauksensa järjestelmän tai sen ympäristön olennaisten muutosten jälkeen ja vähintään joka toinen vuosi. Systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin on myös julkaistava vähintään perustiedot transaktioiden kokonaislukumääristä ja arvoista.
21 artikla
Tietojen ilmoittaminen toimivaltaiselle viranomaiselle
Toimivaltaisella viranomaisella on oltava oikeus saada systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorilta kaikki tiedot ja asiakirjat, jotka ovat tarpeen tämän asetuksen vaatimusten noudattamisen arvioimiseksi. Operaattorin on toimitettava tätä koskevat erityistiedot toimivaltaiselle viranomaiselle.
22 artikla
Korjaavat toimenpiteet
1. Mikäli systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattori ei ole noudattanut tätä asetusta, toimivaltaisen viranomaisen on
a)
ilmoitettava operaattorille laiminlyönnin luonteesta ja
b)
annettava operaattorille tilaisuus tulla kuulluksi ja esittää selityksensä.
2. Toimivaltainen viranomainen voi systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorin antamien tietojen perusteella antaa operaattorille ohjeet erityisten korjaavien toimenpiteiden toteuttamisesta laiminlyönnin korjaamiseksi ja/tai sen toistumisen välttämiseksi.
3. Toimivaltainen viranomainen voi määrätä korjaavia toimenpiteitä välittömästi, kun se toteaa perustellulla lausunnolla laiminlyönnin olevan niin vakava, että se edellyttää välittömiä toimenpiteitä.
4. Toimivaltaisen viranomaisen on välittömästi tiedotettava EKP:lle mahdollisista korjaavista toimenpiteistä, joita määrätään systeemisesti merkittävän maksujärjestelmän operaattorille.
5. Korjaavia toimenpiteitä voidaan määrätä erikseen tai samanaikaisesti kuin Euroopan keskuspankin valtuuksista määrätä seuraamuksia 23 päivänä marraskuuta 1998 annetun neuvoston asetuksen (EY) N:o 2532/98 (6) mukaisia seuraamuksia.
23 artikla
Seuraamukset
Jos tätä asetusta rikotaan, EKP määrää seuraamuksia asetuksen (EY) N:o 2532/98 ja EKP:n valtuuksista määrätä seuraamuksia 23 päivänä syyskuuta 1999 annetun Euroopan keskuspankin asetuksen (EY) N:o 2157/1999 (7) (ECB/1999/4) nojalla. EKP julkaisee tiedonannon siitä, miten seuraamusten määrä lasketaan.
24 artikla
Uudelleentarkastelu
Sen arvioimiseksi, onko tarpeen muuttaa tätä asetusta, EKP:n neuvosto arvioi tämän asetuksen yleistä soveltamista viimeistään kaksi vuotta sen voimaantulopäivämäärän jälkeen ja sen jälkeen joka toinen vuosi.
25 artikla
Loppusäännökset
1. Tämä asetus tulee voimaan kahdentenakymmenentenä päivänä siitä päivästä, jona se on julkaistu Euroopan unionin virallisessa lehdessä.
2. Systeemisesti merkittävien maksujärjestelmien operaattorien on noudatettava tässä asetuksessa säädettyjä vaatimuksia yhden vuoden kuluessa päivästä, jona 1 artiklan 2 kohdan nojalla tehty EKP:n neuvoston päätös on annettu niille tiedoksi.
3. Tämä asetus on kaikilta osiltaan velvoittava, ja sitä sovelletaan sellaisenaan jäsenvaltioissa perussopimusten mukaisesti.
Tehty Frankfurt am Mainissa 3 päivänä heinäkuuta 2014.