ДИРЕКТИВА 2014/50/ЕС НА ЕВРОПЕЙСКИЯ ПАРЛАМЕНТ И НА СЪВЕТА
от 16 април 2014 година
относно минималните изисквания за повишаване на мобилността на работниците между държавите-членки чрез подобряване на придобиването и запазването на допълнителни пенсионни права
(текст от значение за ЕИП)
ЕВРОПЕЙСКИЯТ ПАРЛАМЕНТ И СЪВЕТЪТ НА ЕВРОПЕЙСКИЯ СЪЮЗ,
като взеха предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 46 от него,
като взеха предвид предложението на Европейската комисия,
като взеха предвид становището на Европейския икономически и социален комитет (1),
в съответствие с обикновената законодателна процедура (2),
като имат предвид, че:
(1)
Свободното движение на хора е една от основните свободи на Съюза. Член 46 от Договора за функционирането на Европейския съюз (ДФЕС) предвижда, че Европейският парламент и Съветът, като действат в съответствие с обикновената законодателна процедура и след консултация с Икономическия и социален комитет, приемат с директиви необходимите мерки с оглед осъществяването на свободното движение на работниците, така както е определено в член 45 от ДФЕС. Член 45 от ДФЕС предвижда, че свободното движение на работници предполага, наред с другото, правото работникът да приема предложения за наемане на работа и да „се придвижва свободно на територията на държавите-членки за тази цел“. Целта на настоящата директива е да насърчи мобилността на работниците чрез намаляване на пречките пред тази мобилност, създадени от някои правила относно схеми за допълнително пенсионно осигуряване, свързани с трудово правоотношение.
(2)
Социалната защита на работниците във връзка с пенсиите е гарантирана посредством законоустановени схеми за социална сигурност, както и схеми за допълнително пенсионно осигуряване, обвързани с трудовия договор, които стават все по-разпространени в държавите-членки.
(3)
Европейският парламент и Съветът имат широки дискреционни правомощия по отношение на избора на мерки, които са най-подходящи за постигане целта на член 46 от ДФЕС. Системата за координация, предвидена в Регламент (ЕИО) № 1408/71 на Съвета (3), и Регламент (ЕО) № 883/2004 на Европейския парламент и на Съвета (4), и по-специално разпоредбите, които се прилагат относно сумирането, не са свързани със схемите за допълнително пенсионно осигуряване, с изключение на схемите определени като „законодателство“ в тези регламенти, или които са предмет на декларация за тази цел от държава-членка, съгласно тези регламенти.
(4)
Директива 98/49/ЕО на Съвета (5), представлява начална специфична мярка, насочена към подобрено упражняване на правото на свободно движение на работниците по отношение на схемите за допълнително пенсионно осигуряване.
(5)
Целта на настоящата директива е да бъде допълнително улеснена мобилността на работниците между държавите-членки чрез подобряване на придобиването и запазването на допълнителни пенсионни права от членовете на тези схеми за допълнително пенсионно осигуряване.
(6)
Настоящата директива не се прилага за придобиването и запазването на допълнителни пенсионни права на работниците, движещи се в рамките на една държава членка. Държавите-членки могат да разгледат възможността за използване на своите национални компетентности с цел разширяване на обхвата на приложимите разпоредби съгласно настоящата директива, така че да обхванат членовете на дадена схема, които сменят трудовата си заетост в рамките на една държава-членка.
(7)
Държавите-членки могат да поискат от напускащите работници, които се преместват в друга държава-членка, да уведомяват съответно схемите за допълнително пенсионно осигуряване, на които са членове.
(8)
Следва да се отчетат устройството и особеният характер на схемите за допълнително пенсионно осигуряване и различията помежду им в рамките на отделните държави-членки и между тях. Въвеждането на нови схеми, устойчивостта на съществуващите схеми и очакванията и правата на членовете по настоящите схеми за пенсионно осигуряване следва да бъдат защитени по подходящ начин. Настоящата директива следва също да обърне специално внимание на ролята на социалните партньори при организирането и прилагането на схемите за допълнително пенсионно осигуряване.
(9)
Настоящата директива не поставя под въпрос правото на държавите-членки да организират свои собствени пенсионни системи. Държавите-членки запазват цялата отговорност за организирането на такива системи и когато транспонират настоящата директива в националното право, те не са длъжни да въвеждат законодателство, предвиждащо създаването на схеми за допълнително пенсионно осигуряване.
(10)
Настоящата директива не ограничава автономността на социалните партньори, когато са отговорни за създаването и управлението на пенсионни схеми, стига да могат да гарантират предвидените в настоящата директива резултати.
(11)
Настоящата директива следва да се прилага по отношение на всички създадени в съответствие с националното право и практика схеми за допълнително пенсионно осигуряване, които предлагат допълнителни пенсии за работници - например договори за колективно осигуряване или схеми по разходно-покривен модел, договорени от бранш или отрасъл, финансирани схеми или перспективи за пенсия, гарантирани със счетоводни резерви на предприятията или всякакви колективни трудови договори или други подобни споразумения.
(12)
Настоящата директива не следва да се прилага спрямо схеми за допълнително пенсионно осигуряване или, където е приложимо, спрямо подсекции на такива схеми, които са били закрити, така че да не могат да се приемат нови членове, понеже въвеждането на нови разпоредби би могло да доведе до неоправдано натоварване на тези схеми.
(13)
Настоящата директива следва да не засяга гаранционни мерки срещу несъстоятелност или компенсаторни мерки, които не са част от обвързани с трудово правоотношение схеми за допълнително пенсионно осигуряване и чиято цел е да защитят пенсионните права на работниците при несъстоятелност на предприятието или на схемата за пенсионно осигуряване. Аналогично, настоящата директива не следва да касае националните пенсионни резервни фондове.
(14)
Настоящата директива следва да се прилага само по отношение на схемите за допълнително пенсионно осигуряване, когато правото възниква в резултат на трудово правоотношение и е свързано с достигане на пенсионна възраст или на изпълнението на други изисквания, определени от схемата или от националното законодателство. Настоящата директива не се прилага по отношение на индивидуални планове за пенсионно осигуряване, ако не са сключени посредством трудово правоотношение. В случай на обезщетения за инвалидност или за преживяло лице, свързани със схеми за допълнително пенсионно осигуряване, правото на подобни обезщетения може да бъде уредено чрез специални разпоредби. Настоящата директива не засяга съществуващото национално право и правилата на схемите за допълнително пенсионно осигуряване по отношение на такива специални разпоредби.
(15)
Еднократно изплащане на средства, което не е свързано с вноските за допълнително пенсионно осигуряване, изплаща се пряко или непряко в края на трудово правоотношение и се финансира единствено от работодателя, не следва да се счита за допълнителна пенсия по смисъла на настоящата директива.
(16)
Тъй като допълнителното пенсионно осигуряване придобива все по-голямо значение като средство за осигуряването на жизнен стандарт на възрастните в много държави-членки, следва да се подобрят условията за придобиване и запазване на пенсионни права с цел намаляване на пречките пред свободното движение на работниците между държавите-членки.
(17)
Фактът, че в някои схеми за допълнително пенсионно осигуряване пенсионните права могат да бъдат изгубени, ако трудовото правоотношение на дадения работник приключи, преди да е изтекъл минималният срок за членство в пенсионната схема („правопораждащ срок“) или преди работникът да е достигнал минималната възраст („правопораждаща възраст“), може да попречи на работниците, които се движат между държавите-членки, да придобият подходящи пенсионни права. Изискването за дълъг срок на изчакване, необходим за придобиване на членство в схема за пенсионно осигуряване, също може да има подобен ефект. Ето защо подобни условия представляват пречки пред свободното движение на работниците. За разлика от тях изискванията за минимална възраст за членство не представляват пречка пред свободното движение и поради това не са предмет на настоящата директива.
(18)
Изискванията за придобиване на права не следва да са непременно сходни с други условия, определени за придобиването на право на анюитет и свързани с етапа на изплащането му съгласно националното право или правилата на някои схеми за допълнително пенсионно осигуряване, по-специално при схеми с определени вноски. Така например срокът на активно членство в схемата, който членът е длъжен да завърши, след като получи правото на допълнителна пенсия, за да може да поиска тази си пенсия под формата на анюитет или капиталова сума, не представлява правопораждащ срок.
(19)
Ако трудово правоотношение прекратено преди напускащият работник да е придобил пенсионни права и когато схемата или работодателят носят инвестиционния риск, по-специално в схемите с определени обезщетения, схемата във всички случаи следва да възстанови пенсионните вноски на този напускащ работник. Ако трудово правоотношение е прекратено преди напускащият работник да е натрупал пенсионни права, и когато напускащият работник носи инвестиционния риск, по-специално в схемите с определени вноски, схемата може да възстанови стойността на инвестициите, придобити от направените вноски. Стойността може да бъде по-голяма или по-малка от вноските, направени от напускащия работник. Като алтернатива, схемата може да възстанови сумата на тези вноски.
(20)
Напускащите работници следва да имат правото да запазят придобитите вече пенсионни права като пасивни пенсионни права в схемата за допълнително пенсионно осигуряване, в която са установени. Равнището на защита във връзка със запазването на пасивни пенсионни права може да се счита за равностойно тогава, когато по-специално в контекста на схема с определени вноски на напускащия работник се предлага възможността стойността на придобитите му пенсионни права да бъде прехвърлена към схема за допълнително пенсионно осигуряване, която отговаря на условията, посочени в настоящата директива.
(21)
В съответствие с националното право и практика следва да се вземат мерки, за да се осигури запазването на пасивните пенсионни права или на тяхната стойност. Стойността на тези права по време на напускане на схемата от неин член следва да се определи в съответствие с националното право и практика. При актуализирането на стойността на тези права следва да се отчитат особеностите на схемата, интересите на бъдещите бенефициери, интересите на останалите активни членове на схемата и интересите на пенсионираните бенефициери.
(22)
Настоящата директива не поражда задължение за установяване на по-благоприятни условия за пасивните пенсионни права в сравнение с правата на активните членове, участващи в дадена схема.
(23)
Ако придобитите от напускащ работник пенсионни права или тяхната стойност не надвишават приложим, установен от съответната държава-членка, праг, и за да се избегнат прекомерни административни разходи, произтичащи от управлението на голям брой пасивни пенсионни права с ниска стойност, на схемите за пенсионно осигуряване може да се даде възможност да не запазват тези придобити права, а вместо това да изплатят на напускащия работник капиталова сума, равностойна на придобитите пенсионни права. Където е приложимо, преносимата стойност или капиталовата сума за изплащане следва да се установи в съответствие с националното право и практика. Когато е приложимо, държавите-членки следва да установят праг за подобни плащания, като вземат предвид адекватността на бъдещите доходи от пенсия на работниците.
(24)
Настоящата директива не включва разпоредби за прехвърляне на придобити пенсионни права. При все това, за да се улесни професионалната мобилност между държавите-членки, същите следва да се стремят, доколкото е възможно и в частност при въвеждането на нови схеми за допълнително пенсионно осигуряване, да подобряват възможността за прехвърляне на придобитите пенсионни права.
(25)
Без да се засяга Директива 2003/41/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (6), активните членове, участващи в дадена схема, и бъдещите бенефициери, които упражняват или възнамеряват да упражнят своето право на свободно движение, следва при поискване да бъдат надлежно информирани за допълнителните си пенсионни права. В случай на обезщетения за преживяло лице, свързани със схеми, и преживелите бенефициери следва да имат същото право на информация като бъдещи бенефициери. Държавите-членки следва да могат да постановят такава информация да не се предоставя по-често от веднъж годишно.
(26)
Поради разнообразното естество на схемите за допълнително пенсионно осигуряване Съюзът следва да се придържа към установяването на цели, които да бъдат постигнати като цяло, което означава, че подходящият правен инструмент е директива.
(27)
Доколкото целта на настоящата директива, а именно улесняване упражняването на правото на работниците на свободно движение между държавите-членки, не може да бъде постигната в достатъчна степен от държавите-членки, а по-скоро поради своя мащаб и въздействие може да бъде по-добре постигната на равнището на Съюза, Съюзът може да приеме мерки в съответствие с принципа на субсидиарност, уреден в член 5 от Договора за Европейския съюз. В съответствие с принципа на пропорционалност, уреден в същия член, настоящата директива не надхвърля необходимото за постигането на тази цел.
(28)
Настоящата директива установява минимални изисквания, като така предоставя възможност на държавите-членки да приемат или запазят по-благоприятни разпоредби. Прилагането на настоящата директива не може да бъде използвано като оправдание за влошаване на съществуващото положение в отделните държави-членки.
(29)
Най-късно шест години след датата на влизането в сила на директивата Комисията следва да изготви доклад за нейното прилагане.
(30)
В съответствие с националните разпоредби за уреждане на организацията на схемите за допълнително пенсионно осигуряване държавите-членки могат да възлагат на социалните партньори, по тяхно съвместно искане, отговорност за изпълнение на настоящата директива по отношение на разпоредбите, свързани с колективните споразумения, при условие че държавите-членки предприемат всички необходими стъпки, за да гарантират, че по всяко време могат да обезпечат постигането на резултатите, предвидени в настоящата директива,
ПРИЕХА НАСТОЯЩАТА ДИРЕКТИВА:
Член 1
Предмет
Настоящата директива установява правила, чиято цел е да улеснено упражняването на правото на работниците на свободно движение между държавите-членки чрез намаляване на пречките, създадени от някои разпоредби, отнасящи се до схемите за допълнително пенсионно осигуряване, свързани с трудово правоотношение.
Член 2
Обхват
1. Настоящата директива се прилага за схемите за допълнително пенсионно осигуряване, с изключение на схемите, които попадат в обхвата на Регламент (ЕО) № 883/2004.
2. Настоящата директива не се прилага в следните случаи:
а)
схеми за допълнително пенсионно осигуряване, които към момента на влизане в сила на настоящата директива са приключили приема на нови активни членове и остават затворени за тях;
б)
допълнителни пенсионни схеми, които са обект на мерки, включващи намесата на административни органи, установени от националното законодателство или съдебната власт, и предназначени да запазят или възстановят финансовото им състояние, включително и да осъществят процедура по ликвидация. Настоящото изключение не продължава действието си след края на тази намеса;
в)
гаранционни мерки срещу несъстоятелност, компенсаторни мерки и национални пенсионни резервни фондове; както и
г)
еднократно изплащане на средства, извършено от работодател на служител при прекратяване на трудовото правоотношение на този служител, което не е свързано с пенсионно осигуряване.
3. Настоящата директива не се прилага за обезщетения за инвалидност и/или за преживяло лице, свързани със схеми за допълнително пенсионно осигуряване, с изключение на специфичните разпоредби на членове 5 и 6, отнасящи се до обезщетенията за преживяло лице.
4. Настоящата директива се прилага само за периоди на заетост след нейното транспониране в съответствие с член 8.
5. Настоящата директива не се прилага за придобиването и запазването на допълнителни пенсионни права на работниците, движещи се в рамките на една държава-членка.
Член 3
Определения
За целите на настоящата директива се прилагат следните определения:
а)
„допълнителна пенсия“ означава пенсия за старост, предоставена съгласно правилата на схема за допълнително пенсионно осигуряване, установена в съответствие с националното право и практика;
б)
„схема за допълнително пенсионно осигуряване“ означава всяка една пенсионна схема за старост, установена в съответствие с националното право и практика и свързана с трудово правоотношение, с цел осигуряване на допълнителна пенсия на заетите лица;
в)
„активни членове в схема“ означава работници, чиито настоящи трудови правоотношения им дават право или е вероятно да им дадат право на допълнителна пенсия след изпълнението на условията за придобиването ѝ, в съответствие с разпоредбите на схема за допълнително пенсионно осигуряване;
г)
„срок на изчакване“ означава период на заетост, който е необходим съобразно националното право или правилата на дадена схема за допълнително пенсионно осигуряване или се изисква от работодателя, преди работникът да изпълни условията за членство в схема;
д)
„правопораждащ срок“ означава период на активно членство в схема, който е необходим съобразно националното право или правилата на дадена схема за допълнително пенсионно осигуряване, с оглед на установяването на право на натрупани допълнителни пенсионни права.
е)
„придобити пенсионни права“ означава всяко право на натрупаните допълнителни пенсионни права, получено след изпълнението на което и да било от условията за придобиване, съгласно правилата на схемата за допълнително пенсионно осигуряване и, където е приложимо, съгласно националното право;
ж)
„напускащ работник“ означава активен член на схема, чието настоящо трудово правоотношение се прекратява по други причини, а не поради факта, че въпросният работник е изпълнил условията за допълнителна пенсия, и който се придвижва между държави-членки;
з)
„бъдещ бенефициер“ означава бивш активен член на схема, който е придобил права в схема за допълнително пенсионно осигуряване, и все още не получава допълнителна пенсия от нея;
и)
„пасивни пенсионни права“ означава придобити пенсионни права, запазени в схемата, в която са натрупани от бъдещ бенефициер;
й)
„стойност на пасивните пенсионни права“ означава капиталовата стойност на пенсионните права, изчислена в съответствие с националното право и практика.
Член 4
Условия за придобиване на права по схеми за допълнително пенсионно осигуряване
1. Държавите-членки предприемат всички необходими стъпки, за да гарантират, че:
а)
когато се прилага правопораждащ срок или срок на изчакване, или и двата, продължителността на общия комбиниран срок в никакъв случай не надхвърля три години за напускащите работници;
б)
когато за придобиването на пенсионни права е предвидена минимална възраст, тя не надхвърля 21 години за напускащите работници;
в)
ако напускащ работник все още няма придобити пенсионни права към момента на прекратяване на трудовото си правоотношение, схемата за допълнително пенсионно осигуряване изплаща вече направените от напускащия работник или направените в полза на работника вноски в съответствие с националното право или съгласно колективни споразумения или договори, или, ако напускащият работник носи инвестиционния риск - съвкупността от направените вноски или произлизащата от тези вноски инвестиционна стойност.
2. Държавите-членки имат възможност да позволят на социалните партньори да установят различни разпоредби посредством колективно споразумение до степен, в която тези разпоредби осигуряват поне равностойна защита и не създават пречки пред свободното движение на работниците.
Член 5
Запазване на пасивни пенсионни права
1. При спазване на разпоредбите на параграфи 3 и 4 държавите-членки приемат необходимите мерки, за да гарантират, че придобитите пенсионни права на напускащите работници могат да останат в схемата за допълнително пенсионно осигуряване, в която са придобити. За целите на параграф 2 първоначалната стойност на тези права се изчислява в момента, в който се преустановява текущото трудово правоотношение на напускащия работник.
2. Държавите-членки, с оглед естеството на правилата на пенсионната схема и на практиката, приемат необходимите мерки, за да гарантират, че такова третиране на пасивните пенсионни права на напускащите работници или на преживелите ги лица, или на стойността им, което да е в съответствие със стойността на правата на активните членове на схемата или с развитието на пенсионните обезщетения, изплащани понастоящем, или такова третиране чрез други средства, което да се счита за справедливо като например:
а)
когато пенсионните права в схемата за допълнително пенсионно осигуряване са придобити като право на номинална сума чрез запазване на номиналната сума на пасивните пенсионни права,
б)
когато стойността на натрупаните пенсионни права се променя с времето чрез коригиране на стойността на пасивните пенсионни права чрез прилагане на:
i)
лихвен процент, установен в схемата за допълнително пенсионно осигуряване, или
ii)
възвръщаемостта на инвестициите от схемата за допълнително пенсионно осигуряване,
или
в)
когато стойността на придобитите пенсионни права се актуализира, напр. в съответствие с процента на инфлацията или равнището на заплатите чрез коригиране на стойността на пасивните пенсионни права в зависимост от всякакви пропорционални ограничения, наложени от националното право или вследствие на договореност между социалните партньори.
3. Държавите-членки могат да позволят схемите за допълнително пенсионно осигуряване да не пазят придобитите права на напускащ работник, а да му платят, с информираното съгласие на работника, включително по отношение на приложимите такси, капиталова сума, равна на стойността на придобитите пенсионни права на напускащия работник, доколкото стойността на придобитите пенсионни права не надхвърля установения от съответната държава-членка праг. Държавата-членка информира Комисията за прилагания праг.
4. Държавите-членки имат възможност да позволят на социалните партньори да установят различни разпоредби посредством колективно споразумение до степен, в която тези разпоредби осигуряват поне равностойна защита и не създават пречки пред свободното движение на работниците.
Член 6
Информиране
1. Държавите-членки гарантират, че активните членове на дадена схема при поискване могат да получат информация относно влиянието, което прекратяването на трудовото правоотношение би оказало върху допълнителните им пенсионни права.
По-специално, предоставя се информация, свързана със следните въпроси:
а)
условията за придобиване на права за допълнително пенсионно осигуряване и последствията от прилагането им при прекратяване на трудовото правоотношение;
б)
стойността на придобитите пенсионни права или оценка на придобитите пенсионни права, направена не повече от 12 месеца преди датата на поискване; както и
в)
условията, определящи бъдещото третиране на пасивните пенсионни права.
В случай че схемата позволява ранен достъп до придобитите пенсионни права посредством плащане на капиталова сума, предоставената информация включва също писмена клауза, че членът на съответната схема следва да разгледа възможността да потърси консултация относно инвестирането на тази капиталова сума за пенсионно осигуряване.
2. Държавите-членки гарантират, че бъдещите бенефициери при поискване получават информация за следното:
а)
стойността на пасивните им пенсионни права или оценка на пасивните пенсионни права, направена не повече от 12 месеца преди датата на искането, и
б)
условията, определящи третирането на пасивните пенсионни права.
3. За обезщетения за преживяло лице, свързани със схеми за допълнително пенсионно осигуряване, параграф 2 се прилага за преживелите бенефициери по отношение на плащането на обезщетения на преживели лица.
4. Информацията се предоставя ясно, в писмен вид и в разумни срокове. Държавите-членки могат да предвидят такава информация да не се предоставя по-често от веднъж годишно.
5. Задълженията по настоящия член не засягат и са в допълнение на задълженията на институциите за професионално пенсионно осигуряване по член 11 от Директива 2003/41/ЕО.
Член 7
Минимални изисквания и недопускане на влошаване
1. Държавите-членки могат да приемат или запазят разпоредби относно придобиването на допълнителни пенсионни права за работници, запазването на допълнителни пенсионни права на напускащите работници и правото на информиране на активните членове на схеми и на бъдещите бенефициери, които са по-благоприятни от разпоредбите на настоящата директива.
2. Транспонирането на настоящата директива в никакъв случай не се използва като основание за намаляване на съществуващите права на придобиване и запазване на допълнителни пенсионни права или на правото на информиране на активните членове на схеми или на бенефициерите в държавите-членки.
Член 8
Транспониране
1. Държавите-членки приемат необходимите законови, подзаконови и административни разпоредби, за да се съобразят с настоящата директива, до 21 май 2018 г. или гарантират, че социалните партньори са въвели необходимите разпоредби със споразумение към съответния момент. Държавите-членки предприемат необходимите стъпки, които им дават възможност по всяко време да гарантират резултатите, наложени от настоящата директива. Те незабавно информират Комисията за това.
2. Когато държавите-членки приемат разпоредбите, посочени в параграф 1, в тях се съдържа позоваване на настоящата директива или то се извършва при официалното им публикуване. Условията и редът за извършване на подобно позоваване се определят от държавите-членки.
Член 9
Доклад
1. Държавите-членки съобщават на Комисията цялата налична информация, свързана с прилагането на настоящата директива, до 21 май 2019 г.
2. До 21 май 2020 г. Комисията изготвя и представя на Европейския парламент, на Съвета и на Европейския икономически и социален комитет доклад относно прилагането на настоящата директива.
Член 10
Влизане в сила
Настоящата директива влиза в сила на двадесетия ден след публикуването ѝ в Официален вестник на Европейския съюз.
Член 11
Адресати
Адресати на настоящата директива са държавите-членки.
Съставено в Страсбург на 16 април 2014 година.
EUROOPAN PARLAMENTIN JA NEUVOSTON DIREKTIIVI 2014/50/EU,
annettu 16 päivänä huhtikuuta 2014,
jäsenvaltioiden välisen työntekijöiden liikkuvuuden edistämistä lisäeläkeoikeuksien hankkimista ja säilyttämistä parantamalla koskevista vähimmäisvaatimuksista
(ETA:n kannalta merkityksellinen teksti)
EUROOPAN PARLAMENTTI JA EUROOPAN UNIONIN NEUVOSTO, jotka
ottavat huomioon Euroopan unionin toiminnasta tehdyn sopimuksen ja erityisesti sen 46 artiklan,
ottavat huomioon Euroopan komission ehdotuksen,
ottavat huomioon Euroopan talous- ja sosiaalikomitean lausunnon (1),
noudattavat tavallista lainsäätämisjärjestystä (2),
sekä katsovat seuraavaa:
(1)
Henkilöiden vapaa liikkuvuus on yksi Euroopan unionin perusvapauksista. Euroopan unionin toiminnasta tehdyn sopimuksen 46 artiklassa määrätään, että Euroopan parlamentti ja neuvosto toteuttavat tavallista lainsäätämisjärjestystä noudattaen ja Euroopan talous- ja sosiaalikomiteaa kuultuaan direktiivein ne toimenpiteet, jotka ovat tarpeen mainitun perussopimuksen 45 artiklassa määrätyn työntekijöiden vapaan liikkuvuuden toteuttamiseksi. Mainitun perussopimuksen 45 artiklan mukaan työntekijöiden vapaaseen liikkuvuuteen kuuluu oikeus hakea työtä ja ”liikkua tässä tarkoituksessa vapaasti jäsenvaltioiden alueella”. Tällä direktiivillä pyritään helpottamaan työntekijöiden liikkuvuutta vähentämällä tiettyjen, työsuhteeseen liittyviä lisäeläkejärjestelmiä koskevien sääntöjen luomia liikkuvuuden esteitä.
(2)
Työntekijöiden sosiaalinen suojelu eläkkeiden osalta taataan lakisääteisillä sosiaaliturvajärjestelmillä yhdessä työsopimukseen liittyvien lisäeläkejärjestelmien kanssa, joista on tulossa yhä yleisempiä jäsenvaltioissa.
(3)
Euroopan parlamentilla ja neuvostolla on laaja harkintavalta valita asianmukaisimmat toimenpiteet Euroopan unionin toiminnasta tehdyn sopimuksen 46 artiklan tavoitteen saavuttamiseksi. Neuvoston asetuksessa (ETY) N:o 1408/71 (3) ja Euroopan parlamentin ja neuvoston asetuksessa (EY) N:o 883/2004 (4) säädetty yhteensovittamisjärjestelmä ja etenkään kausien yhteenlaskemista koskevat säännöt eivät koske lisäeläkejärjestelmiä, lukuun ottamatta järjestelmiä, jotka on näissä asetuksissa määritelty kuuluviksi lainsäädännön piiriin tai joista jäsenvaltio on tehnyt tätä koskevan ilmoituksen näiden asetusten nojalla.
(4)
Neuvoston direktiivi 98/49/EY (5) on ensimmäinen lisäeläkeoikeuksia koskeva erityistoimenpide, jonka tarkoituksena on antaa työntekijöille paremmat mahdollisuudet harjoittaa oikeuttaan vapaaseen liikkuvuuteen.
(5)
Tämän direktiivin tavoitteena on helpottaa edelleen työntekijöiden liikkuvuutta jäsenvaltioiden välillä parantamalla lisäeläkejärjestelmien mukaisten lisäeläkeoikeuksien hankkimista ja säilyttämistä.
(6)
Tätä direktiiviä ei sovelleta sellaisten työntekijöiden lisäeläkeoikeuksien hankkimiseen ja säilyttämiseen, jotka siirtyvät yhden ainoan jäsenvaltion sisällä. Jäsenvaltiot voivat harkintansa mukaan käyttää kansallista toimivaltaansa laajentaakseen tämän direktiivin mukaisesti sovellettavat säännöt koskemaan järjestelmän niitä jäseniä, jotka vaihtavat työpaikkaa yhden ainoan jäsenvaltion sisällä.
(7)
Jäsenvaltio voi pyytää, että lähtevät työntekijät, jotka siirtyvät toiseen jäsenvaltioon, ilmoittavat tästä lisäeläkejärjestelmilleen.
(8)
Olisi otettava huomioon lisäeläkejärjestelmien ominaispiirteet ja erityisluonne samoin kuin niiden eroavaisuudet jäsenvaltioissa ja niiden välillä. Uusien järjestelmien perustaminen, nykyisten järjestelmien kantokyky sekä nykyisten eläkejärjestelmien jäsenten odotukset ja oikeudet olisi turvattava riittävällä tavalla. Tässä direktiivissä olisi myös otettava huomioon erityisesti työmarkkinaosapuolten asema lisäeläkejärjestelmien suunnittelussa ja täytäntöönpanossa.
(9)
Tällä direktiivillä ei kyseenalaisteta jäsenvaltioiden oikeutta järjestää omat eläkejärjestelmänsä. Jäsenvaltioilla säilyy täysi vastuu tällaisten järjestelmien järjestämisestä, eikä niitä sen vuoksi velvoiteta ottamaan käyttöön lisäeläkejärjestelmien perustamista koskevaa lainsäädäntöä niiden saattaessa tämän direktiivin osaksi kansallista lainsäädäntöään.
(10)
Tässä direktiivissä ei rajoiteta työmarkkinaosapuolten autonomiaa niiden ollessa vastuussa eläkejärjestelmien perustamisesta ja hallinnoimisesta edellyttäen, että ne voivat varmistaa tässä direktiivissä säädetyn lopputulosten saavuttamisen.
(11)
Tätä direktiiviä olisi sovellettava kaikkiin kansallisen lainsäädännön ja käytännön mukaisesti perustettuihin lisäeläkejärjestelmiin, jotka tarjoavat työntekijöille lisäeläkkeitä ja joita ovat esimerkiksi ryhmävakuutussopimukset taikka yhdellä tai useammalla alalla hyväksytyt jakojärjestelmät, rahastoivat järjestelmät tai yritysten kirjanpidossa varauksina olevat eläkelupaukset, taikka mitä hyvänsä kollektiivisia tai muita vastaavia järjestelyjä.
(12)
Direktiiviä ei olisi sovellettava lisäeläkejärjestelmiin tai tapauksen mukaan tällaisten järjestelmien alajärjestelmiin, jotka on suljettu niin, että niihin ei enää oteta uusia jäseniä, koska uusien sääntöjen käyttöönotto voisi merkitä näille järjestelmille perusteetonta rasitetta.
(13)
Tällä direktiivillä ei saisi olla vaikutusta maksukyvyttömyyden varalta sovellettaviin takuujärjestelyihin tai korvausjärjestelyihin, jotka eivät ole osa työsuhteeseen liittyvää lisäeläkejärjestelmää ja joiden tarkoituksena on turvata työntekijöiden eläkeoikeudet yrityksen tai eläkejärjestelmän maksukyvyttömyystilanteessa. Tällä direktiivillä ei myöskään saisi olla vaikutusta kansallisiin vararahastoihin.
(14)
Tätä direktiiviä olisi sovellettava vain sellaisiin lisäeläkejärjestelmiin, joihin kohdistuva oikeus perustuu työsuhteeseen ja on sidottu eläkeiän saavuttamiseen tai muiden järjestelmässä tai kansallisessa lainsäädännössä vahvistettujen edellytysten täyttymiseen. Tätä direktiiviä ei sovelleta muihin yksilöllisiin eläkejärjestelyihin kuin niihin, jotka perustuvat työsuhteeseen. Jos työkyvyttömyys- ja perhe-eläke-etuudet liittyvät lisäeläkejärjestelmiin, tällaisia etuuksia koskevia oikeuksia voidaan säännellä erityissäännöillä. Tällä direktiivillä ei ole vaikutusta voimassa olevaan kansalliseen lisäeläkejärjestelmiä koskevaan lainsäädäntöön ja sääntöihin, jotka koskevat tällaisia erityissääntöjä.
(15)
Kertaluonteista maksua, joka ei liity lisäeläkettä varten suoritettuihin maksuihin, joka maksetaan suoraan tai epäsuorasti työsuhteen päättyessä ja jonka vain työnantaja rahoittaa, ei olisi pidettävä tässä direktiivissä tarkoitettuna lisäeläkkeenä.
(16)
Koska lisäeläkkeiden merkitys keinona varmistaa ikääntyneiden henkilöiden elintaso kasvaa jatkuvasti monissa jäsenvaltioissa, olisi eläkeoikeuksien hankkimisen ja säilyttämisen edellytyksiä parannettava jäsenvaltioiden välisen työntekijöiden vapaan liikkuvuuden esteiden vähentämiseksi.
(17)
Se, että joissakin lisäeläkejärjestelmissä eläkeoikeudet voidaan menettää, jos työntekijän työsuhde päättyy ennen kuin hän on ollut järjestelmän jäsenenä tietyn vähimmäisajan (suojattujen oikeuksien saavuttamiseksi vaadittava odotusaika) tai ennen kuin hän on saavuttanut vähimmäisiän (suojattujen oikeuksien saavuttamiseksi vaadittava vähimmäisikä), voi estää jäsenvaltioiden välillä liikkuvia työntekijöitä saavuttamasta riittäviä eläkeoikeuksia. Pitkällä lisäeläkejärjestelmän jäsenyyden saavuttamiseksi vaadittavalla odotusajalla voi olla samankaltainen vaikutus. Tällaiset ehdot muodostavat siten esteitä työntekijöiden vapaalle liikkuvuudelle. Sitä vastoin jäsenyyttä koskevat vähimmäisikävaatimukset eivät ole vapaan liikkuvuuden este, ja näin ollen niitä ei käsitellä tässä direktiivissä.
(18)
Suojattujen oikeuksien saamista koskevia edellytyksiä ei olisi pidettävä verrattavina muihin eläkeoikeuden hankkimisehtoihin, joita on asetettu maksujakson osalta kansallisen lainsäädännön tai tiettyjen lisäeläkejärjestelmien, erityisesti maksuperusteisten järjestelmien, sääntöjen mukaisesti. Esimerkiksi järjestelmän aktiivisen jäsenyyden kautta koskeva vaatimus, joka jäsenen on täytettävä lisäeläkeoikeuden saamisen jälkeen voidakseen vaatia eläkettään vuosimaksuina tai pääomana, ei ole suojattujen oikeuksien saamisen edellyttämä odotusaika.
(19)
Jos työsuhde päättyy ennen kuin lähtevälle työntekijälle on kertynyt suojattuja eläkeoikeuksia ja jos järjestelmä tai työnantaja kantaa sijoitusriskin, erityisesti etuusperusteisissa järjestelmissä, järjestelmän olisi aina palautettava kyseisen työntekijän maksamat eläkemaksut. Jos työsuhde päättyy ennen kuin lähtevälle työntekijälle on kertynyt suojattuja eläkeoikeuksia ja jos lähtevä työntekijä kantaa sijoitusriskin, erityisesti maksuperusteisissa järjestelmissä, järjestelmä voi palauttaa kyseisten maksujen perusteella kertyneiden sijoitusten arvon. Tämä arvo voi olla suurempi tai pienempi kuin lähtevän työntekijän maksamat maksut. Vaihtoehtoisesti järjestelmä voi palauttaa maksetut maksut.
(20)
Lähtevillä työntekijöillä olisi oltava oikeus jättää suojatut eläkeoikeutensa vapaakirjaoikeuksina siihen lisäeläkejärjestelmään, jossa oikeus niihin on syntynyt. Vapaakirjaoikeuksien säilyttämisen kannalta turvan taso voidaan katsoa vastaavaksi, jos, erityisesti maksuperusteisissa järjestelmissä, lähtevälle työntekijälle annetaan mahdollisuus siirtää suojattujen eläkeoikeuksiensa arvo lisäeläkejärjestelmään, joka täyttää tässä direktiivissä säädetyt edellytykset.
(21)
Kansallisen lainsäädännön ja käytännön mukaisesti olisi toteutettava toimenpiteitä sen varmistamiseksi, että vapaakirjaoikeudet tai niiden arvo säilyvät. Näiden oikeuksien arvo sillä hetkellä, jona jäsen jättää järjestelmän, olisi vahvistettava kansallisen lainsäädännön ja käytännön mukaisesti. Jos näitä oikeuksia mukautetaan, olisi kiinnitettävä huomiota järjestelmän erityisluonteeseen, vapaakirjan saaneiden henkilöiden etuihin, järjestelmän edelleen aktiivisten jäsenten etuihin ja eläkettä jo saavien etuihin.
(22)
Tässä direktiivissä ei aseteta velvollisuutta vahvistaa vapaakirjaoikeuksille edullisempia ehtoja kuin järjestelmän aktiivisten jäsenten oikeuksille.
(23)
Jos lähtevän työntekijän suojatut eläkeoikeudet tai niiden arvo ei ylitä kyseisen jäsenvaltion vahvistamaa alarajaa ja jotta vältetään liialliset hallintokustannukset, jotka johtuvat arvoltaan vähäisten mutta monilukuisten vapaakirjaoikeuksien hallinnoimisesta, eläkejärjestelmille voidaan antaa mahdollisuus olla säilyttämättä tällaisia suojattuja oikeuksia ja sen sijaan maksaa lähtevälle työntekijälle suojattujen eläkeoikeuksien arvoa vastaava pääoma. Tarvittaessa siirtoarvo tai pääomamaksu olisi vahvistettava kansallisen lainsäädännön ja käytännön mukaisesti. Jäsenvaltioiden olisi tarvittaessa vahvistettava tällaisia maksuja koskeva alaraja ottaen huomioon työntekijöiden tulevien eläketulojen riittävyys.
(24)
Tässä direktiivissä ei säädetä suojattujen eläkeoikeuksien siirroista. Jäsenvaltioiden välisen työntekijöiden liikkuvuuden helpottamiseksi jäsenvaltioiden olisi kuitenkin, erityisesti uusien lisäeläkejärjestelmien perustamisen yhteydessä, pyrittävä parantamaan suojattujen eläkeoikeuksien siirrettävyyttä niin paljon kuin mahdollista.
(25)
Rajoittamatta sitä, mitä Euroopan parlamentin ja neuvoston direktiivissä 2003/41/EY (6) säädetään, järjestelmän aktiivisille jäsenille ja vapaakirjan saaneille henkilöille, jotka harjoittavat tai aikovat harjoittaa oikeuttaan vapaaseen liikkuvuuteen, olisi pyynnöstä tiedotettava asianmukaisesti heidän lisäeläkeoikeuksistaan. Jos perhe-eläke-etuudet liittyvät eläkejärjestelmiin, jälkeen jääneillä edunsaajilla olisi oltava sama tiedonsaantioikeus kuin vapaakirjan saaneilla henkilöillä. Jäsenvaltioiden olisi voitava säätää, ettei tällaisia tietoja tarvitse toimittaa useammin kuin kerran vuodessa.
(26)
Lisäeläkejärjestelmien moninaisuuden vuoksi unionin olisi määriteltävä vain tavoitteet, jotka halutaan saavuttaa yleisellä tasolla, ja näin ollen direktiivi on asianmukainen oikeudellinen väline.
(27)
Jäsenvaltiot eivät voi riittävällä tavalla saavuttaa tämän direktiivin tavoitetta, joka on jäsenvaltioiden välisen työntekijöiden vapaan liikkuvuuden oikeuden käytön helpottaminen, vaan se voidaan tämän direktiivin ulottuvuuden ja vaikutusten vuoksi saavuttaa paremmin unionin tasolla. Sen vuoksi unioni voi toteuttaa toimenpiteitä Euroopan unionista tehdyn sopimuksen 5 artiklassa vahvistetun toissijaisuusperiaatteen mukaisesti. Mainitussa artiklassa vahvistetun suhteellisuusperiaatteen mukaisesti tässä direktiivissä ei ylitetä sitä, mikä on tarpeen tämän tavoitteen saavuttamiseksi.
(28)
Tässä direktiivissä säädetään vähimmäisvaatimuksista, ja jäsenvaltiot voivat siten antaa tai pitää voimassa edullisempia säännöksiä. Tämän direktiivin täytäntöönpanoa ei voida käyttää perusteena kussakin jäsenvaltiossa vallitsevan tilanteen heikentämiseksi.
(29)
Komission olisi laadittava kertomus tämän direktiivin soveltamisesta viimeistään kuuden vuoden kuluttua direktiivin voimaantulopäivästä.
(30)
Lisäeläkejärjestelmien järjestämistä koskevien kansallisten säännösten mukaisesti jäsenvaltiot voivat antaa direktiivin täytäntöönpanon työehtosopimuksia koskevien säännösten osalta työmarkkinaosapuolten tehtäväksi näiden yhteisestä pyynnöstä edellyttäen, että jäsenvaltiot toteuttavat kaikki tarvittavat toimenpiteet varmistaakseen, että ne voivat milloin tahansa taata tässä direktiivissä säädettyjen lopputulosten saavuttamisen,
OVAT HYVÄKSYNEET TÄMÄN DIREKTIIVIN:
1 artikla
Kohde
Tällä direktiivillä annetaan säännöt, joiden tarkoitus on helpottaa jäsenvaltioiden välisen työntekijöiden vapaata liikkuvuutta koskevan oikeuden harjoittamista vähentämällä tiettyjen, työsuhteeseen liittyviä lisäeläkejärjestelmiä koskevien sääntöjen luomia esteitä.
2 artikla
Soveltamisala
1. Tätä direktiiviä sovelletaan lisäeläkejärjestelmiin lukuun ottamatta asetuksen (EY) N:o 883/2004 soveltamisalaan kuuluvia järjestelmiä.
2. Tätä direktiiviä ei sovelleta:
a)
lisäeläkejärjestelmiin, jotka tämän direktiivin voimaantulopäivänä eivät enää ota uusia aktiivisia jäseniä ja pysyvät näiltä suljettuina;
b)
lisäeläkejärjestelmiin, joihin sovelletaan toimenpiteitä, joihin liittyy kansallisella lainsäädännöllä perustettujen hallinnollisten elinten taikka oikeusviranomaisten toimenpide ja joilla on tarkoitus säilyttää tai palauttaa ennalleen järjestelmien taloudellinen tilanne, likvidaatiomenettelyt mukaan luettuina. Tämä poissulkeminen ei jatku kyseisen toimenpiteen päättymisen jälkeen;
c)
maksukyvyttömyystakuujärjestelmiin, korvausjärjestelmiin ja kansallisiin vararahastoihin; eikä
d)
kertaluonteiseen maksuun, jonka työnantaja maksaa työntekijälle tämän työsuhteen päättyessä ja joka ei liity eläkkeen tarjoamiseen.
3. Tätä direktiiviä ei sovelleta työkyvyttömyys- ja/tai perhe-eläke-etuuksiin, jotka liittyvät lisäeläkejärjestelmiin, lukuun ottamatta perhe-eläke-etuuksia koskevien 5 artiklan ja 6 artiklan erityissäännöksiä.
4. Tätä direktiiviä sovelletaan vain sellaisiin työskentelykausiin, joita suoritetaan sen jälkeen, kun direktiivi on saatettu osaksi kansallista lainsäädäntöä 8 artiklan mukaisesti.
5. Tätä direktiiviä ei sovelleta sellaisten työntekijöiden lisäeläkeoikeuksien hankkimiseen ja säilyttämiseen, jotka siirtyvät yhden ainoan jäsenvaltion sisällä.
3 artikla
Määritelmät
Tässä direktiivissä tarkoitetaan
a)
’lisäeläkkeellä’ vanhuuseläkettä, josta on säädetty kansallisen lainsäädännön ja käytännön mukaisesti perustetun lisäeläkejärjestelmän säännöissä;
b)
’lisäeläkejärjestelmällä’ kaikkia kansallisen lainsäädännön ja käytännön mukaisesti perustettuja ja työsuhteeseen liittyviä ammatillisia vanhuuseläkejärjestelmiä, joiden on tarkoitus tuottaa palkatuille työntekijöille lisäeläke;
c)
’järjestelmän aktiivisella jäsenellä’ työntekijää, jolle voimassa oleva työsuhde antaa tai voi antaa oikeuden saavuttamista koskevien edellytysten täyttymisen jälkeen oikeuden lisäeläkkeeseen lisäeläkejärjestelmän säännösten mukaisesti;
d)
’lisäeläkejärjestelmän jäsenyyden saavuttamiseksi vaadittavalla odotusajalla’ työskentelykautta, joka joko kansallisessa lainsäädännössä tai lisäeläkejärjestelmän säännöissä tai työnantajan taholta vaaditaan ennen kuin työntekijä voi saada järjestelmän jäsenyyden;
e)
’suojattujen oikeuksien saavuttamiseksi vaadittavalla odotusajalla’ järjestelmän aktiivisen jäsenyyden kautta, joka joko kansallisessa lainsäädännössä tai lisäeläkejärjestelmän säännöissä vaaditaan oikeuden saamiseksi kertyneisiin lisäeläkeoikeuksiin;
f)
’suojatuilla eläkeoikeuksilla’ kaikenlaista oikeutta kertyneisiin lisäeläkeoikeuksiin, joka saadaan, kun lisäeläkejärjestelmän sääntöjen ja tarvittaessa kansallisen lainsäädännön mukaiset oikeuden saavuttamista koskevat edellytykset täyttyvät;
g)
’lähtevällä työntekijällä’ järjestelmän aktiivista jäsentä, jonka voimassa oleva työsuhde päättyy muista syistä kuin siitä, että hän tulee oikeutetuksi lisäeläkkeeseen, ja joka siirtyy jäsenvaltiosta toiseen;
h)
’vapaakirjan saaneella henkilöllä’ entistä järjestelmän aktiivista jäsentä, jolla on suojattuja eläkeoikeuksia lisäeläkejärjestelmässä mutta joka ei saa vielä lisäeläkettä tuosta järjestelmästä;
i)
’vapaakirjaoikeuksilla’ suojattuja eläkeoikeuksia, jotka säilyvät järjestelmässä, jossa ne ovat karttuneet vapaakirjan saaneelle henkilölle;
j)
’vapaakirjaoikeuksien arvolla’ kansallisen lainsäädännön ja käytännön mukaisesti laskettua eläkeoikeuksien pääoma-arvoa.
4 artikla
Lisäeläkejärjestelmien mukaisten eläkeoikeuksien hankkimista koskevat ehdot
1. Jäsenvaltioiden on toteutettava kaikki tarvittavat toimenpiteet seuraavien seikkojen varmistamiseksi:
a)
sovellettaessa suojattujen oikeuksien saavuttamiseksi vaadittavaa odotusaikaa tai lisäeläkejärjestelmän jäsenyyden saavuttamiseksi vaadittavaa odotusaikaa tai kumpaakin, yhteenlaskettu kokonaisaika ei saa missään olosuhteissa ylittää lähtevien työntekijöiden osalta kolmea vuotta;
b)
jos suojattujen eläkeoikeuksien saavuttamisen ehtona on vähimmäisikä, tämä ikä saa olla lähtevien työntekijöiden osalta enintään 21 vuotta;
c)
jos työsuhde päättyy ennen kuin lähtevälle työntekijälle on karttunut suojattuja eläkeoikeuksia, lisäeläkejärjestelmän on palautettava lähtevän työntekijän maksamat tai hänen puolestaan maksetut maksut kansallisen lainsäädännön, työehtosopimusten tai muiden sopimusten mukaisesti, tai, jos lähtevä työntekijä vastaa sijoitusriskistä, joko maksetut maksut tai maksujen perusteella kertyneiden sijoitusten arvo.
2. Jäsenvaltioilla on mahdollisuus sallia työmarkkinaosapuolten hyväksyä työehtosopimuksella erilaisia määräyksiä edellyttäen, että näillä määräyksillä annetaan vähintään yhtä hyvä suoja ja että niillä ei luoda esteitä työntekijöiden vapaalle liikkuvuudelle.
5 artikla
Vapaakirjaoikeuksien säilyttäminen
1. Jollei 3 ja 4 kohdan säännöksistä muuta johdu, jäsenvaltioiden on toteutettava tarpeelliset toimenpiteet sen varmistamiseksi, että lähtevien työntekijöiden suojatut eläkeoikeudet voivat säilyä siinä lisäeläkejärjestelmässä, jossa kyseiset oikeudet karttuivat. Näiden oikeuksien alkuperäinen arvo on 2 kohdan soveltamiseksi laskettava sen ajankohdan mukaan, jolloin lähtevän työntekijän voimassa oleva työsuhde päättyy.
2. Jäsenvaltioiden on eläkejärjestelmän säännöt ja käytännöt huomioon ottaen toteutettava tarpeelliset toimenpiteet sen varmistamiseksi, että lähtevien työntekijöiden ja heidän edunsaajiensa vapaakirjaoikeuksia tai niiden arvoa käsitellään yhdenmukaisesti järjestelmän aktiivisten jäsenten oikeuksien arvon tai sillä hetkellä maksettavina olevien eläke-etuuksien kehityksen kanssa tai että niitä kohdellaan muilla oikeudenmukaiseksi katsottavilla tavoilla, kuten seuraavilla:
a)
jos lisäeläkejärjestelmän eläkeoikeudet ovat karttuneet oikeutena nimellismäärään, turvaamalla vapaakirjaoikeuksien nimellisarvo;
b)
jos karttuneiden eläkeoikeuksien arvo muuttuu ajan kuluessa, mukauttamalla vapaakirjaoikeuksien arvoa soveltaen seuraavia:
i)
lisäeläkejärjestelmään sisältyvä korko, tai
ii)
lisäeläkejärjestelmästä saatu sijoitustuotto;
tai
c)
jos karttuneiden eläkeoikeuksien arvoa mukautetaan esimerkiksi inflaatioasteen tai palkkatason mukaisesti, mukauttamalla vapaakirjaoikeuksien arvoa tätä vastaavasti soveltaen kansallisessa lainsäädännössä säädettyä tai työmarkkinaosapuolten sopimaa suhteellista rajaa.
3. Jäsenvaltiot voivat sallia, että eläkejärjestelmät eivät säilytä lähtevän työntekijän suojattuja oikeuksia, vaan että järjestelmät voivat maksaa lähtevälle työntekijälle työntekijän tietoisella suostumuksella, muun muassa perittävien maksujen osalta, suojattujen eläkeoikeuksien arvoa vastaavan pääoman, jos suojattujen eläkeoikeuksien arvo ei ylitä asianomaisen jäsenvaltion vahvistamaa alarajaa. Jäsenvaltion on ilmoitettava komissiolle sovellettavasta alarajasta.
4. Jäsenvaltioilla on oltava mahdollisuus sallia työmarkkinaosapuolten hyväksyä työehtosopimuksella erilaisia määräyksiä edellyttäen, että näillä määräyksillä annetaan vähintään yhtä hyvä suoja ja että niillä ei luoda esteitä työntekijöiden vapaalle liikkuvuudelle.
6 artikla
Tiedottaminen
1. Jäsenvaltioiden on varmistettava, että järjestelmän aktiiviset jäsenet voivat saada pyynnöstä tietoja siitä, miten työsuhteen päättyminen vaikuttaisi heidän lisäeläkeoikeuksiinsa.
Tietoja on annettava erityisesti seuraavien seikkojen osalta:
a)
lisäeläkeoikeuksien hankkimista koskevat ehdot ja niiden soveltamisen vaikutukset työsuhteen päättyessä;
b)
jäsenten suojattujen eläkeoikeuksien arvo tai suojattuja eläkeoikeuksia koskeva arvio, joka on tehty enintään 12 kuukautta ennen pyynnön esittämispäivää; ja
c)
vapaakirjaoikeuksien tulevaa käsittelyä koskevat ehdot.
Jos suojattujen eläkeoikeuksien varhainen käyttö on järjestelmän mukaan mahdollista pääoman maksamisella, annettaviin tietoihin on sisällyttävä myös kirjallinen selvitys siitä, että jäsenen olisi harkittava neuvojen pyytämistä kyseisen pääoman sijoittamisesta eläkkeen turvaamiseksi.
2. Jäsenvaltioiden on varmistettava, että vapaakirjan saaneet henkilöt saavat pyydettäessä seuraavat tiedot:
a)
näiden henkilöiden vapaakirjaoikeuksien arvo tai vapaakirjaoikeuksia koskeva arvio, joka on tehty enintään 12 kuukautta ennen pyynnön esittämispäivää; ja
b)
vapaakirjaoikeuksien käsittelyä koskevat ehdot.
3. Edellä olevaa 2 kohtaa sovelletaan lisäeläkejärjestelmiin liitettyjen perhe-eläke-etuuksien osalta edunsaajiin siltä osin kuin on kyse perhe-eläke-etuuksien maksamisesta.
4. Tiedot on toimitettava selkeinä, kirjallisesti ja kohtuullisessa ajassa. Jäsenvaltiot voivat säätää, että tällaisia tietoja ei tarvitse toimittaa useammin kuin kerran vuodessa.
5. Tämän artiklan mukaiset velvoitteet eivät saa rajoittaa ammatillisia lisäeläkkeitä tarjoavien laitosten direktiivin 2003/41/EY 11 artiklan mukaisia velvoitteita, ja niitä on sovellettava näiden velvoitteiden lisäksi.
7 artikla
Vähimmäisvaatimukset ja oikeuksien tason säilyttäminen
1. Jäsenvaltiot voivat hyväksyä tai pitää voimassa työntekijöiden lisäeläkeoikeuksien hankkimista, lähtevien työntekijöiden lisäeläkeoikeuksien säilyttämistä sekä järjestelmän aktiivisten jäsenten ja vapaakirjan saaneiden henkilöiden tiedonsaantioikeutta koskevia edullisempia säännöksiä kuin ne, joista on säädetty tässä direktiivissä.
2. Tämän direktiivin saattamista osaksi kansallista lainsäädäntöä ei saa missään tapauksessa käyttää perusteena heikentää jäsenvaltioissa olemassa olevia lisäeläkeoikeuksien hankkimista ja säilyttämistä koskevia oikeuksia eikä järjestelmän jäsenten ja etuudensaajien tiedonsaantioikeutta.
8 artikla
Saattaminen osaksi kansallista lainsäädäntöä
1. Jäsenvaltioiden on annettava tämän direktiivin noudattamisen edellyttämät lait, asetukset ja hallinnolliset määräykset viimeistään 21 päivänä toukokuuta 2018, tai jäsenvaltioiden on varmistettava, että työmarkkinaosapuolet ottavat sopimuksin käyttöön tarvittavat toimenpiteet viimeistään kyseisenä päivänä. Jäsenvaltioiden on toteutettava tarvittavat toimenpiteet, joiden avulla ne voivat taata tässä direktiivissä edellytettyjen lopputulosten saavuttamisen. Niiden on ilmoitettava tästä komissiolle viipymättä.
2. Näissä jäsenvaltioiden antamissa 1 kohdassa tarkoitetuissa säädöksissä on viitattava tähän direktiiviin tai niihin on liitettävä tällainen viittaus, kun ne julkaistaan virallisesti. Jäsenvaltioiden on säädettävä siitä, miten viittaukset tehdään.
9 artikla
Kertomus
1. Jäsenvaltioiden on annettava komissiolle tiedoksi kaikki tämän direktiivin soveltamista koskevat käytettävissä olevat tiedot viimeistään 21 päivänä toukokuuta 2019.
2. Komissio laatii viimeistään 21 päivänä toukokuuta 2020 kertomuksen tämän direktiivin soveltamisesta ja toimittaa sen Euroopan parlamentille, neuvostolle ja Euroopan talous- ja sosiaalikomitealle.
10 artikla
Voimaantulo
Tämä direktiivi tulee voimaan kahdentenakymmenentenä päivänä sen jälkeen, kun se on julkaistu Euroopan unionin virallisessa lehdessä.
11 artikla
Osoitus
Tämä direktiivi on osoitettu kaikille jäsenvaltioille.
Tehty Strasbourgissa 16 päivänä huhtikuuta 2014.