РЕГЛАМЕНТ (ЕС) № 1286/2014 НА ЕВРОПЕЙСКИЯ ПАРЛАМЕНТ И НА СЪВЕТА
от 26 ноември 2014 година
относно основните информационни документи за пакети с инвестиционни продукти на дребно и основаващи се на застраховане инвестиционни продукти (ПИПДОЗИП)
(текст от значение за ЕИП)
ЕВРОПЕЙСКИЯТ ПАРЛАМЕНТ И СЪВЕТЪТ НА ЕВРОПЕЙСКИЯ СЪЮЗ,
като взеха предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 114 от него,
като взеха предвид предложението на Европейската комисия,
след предаване на проекта за законодателен акт на националните парламенти,
като взеха предвид становището на Европейската централна банка (1),
като взеха предвид становището на Европейския икономически и социален комитет (2),
в съответствие с обикновената законодателна процедура,
като имат предвид, че:
(1)
На инвеститорите на дребно все по-често се предлага широк набор от пакети с инвестиционни продукти на дребно и основаващи се на застраховане инвестиционни продукти (ПИПДОЗИП), когато те обмислят инвестиция. Някои от тези продукти предоставят специфични инвестиционни решения, пригодени към нуждите на инвеститорите на дребно, комбинирани са нерядко със застрахователно покритие или могат да бъдат сложни и трудни за разбиране. Съществуващите разкривания пред инвеститорите на дребно за такива ПИПДОЗИП са некоординирани и често не помагат на инвеститорите на дребно да сравнят различните продукти или да разберат техните характеристики. Вследствие на това инвеститорите на дребно често правят инвестиции без да са разбрали свързаните рискове и себестойност и понякога понасят непредвидени загуби.
(2)
Подобряването на прозрачността на ПИПДОЗИП, предлагани на инвеститорите на дребно, е важна мярка за защита на инвеститорите и предварително условие за възстановяване на доверието на инвеститорите на дребно във финансовия пазар, особено след финансовата криза. Първите стъпки в тази посока на ниво ЕС вече бяха предприети чрез разработването на режима за ключова информация за инвеститорите, установен с Директива 2009/65/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (3).
(3)
Съществуването на различни правила относно ПИПДОЗИП, които се променят в зависимост от сектора, предлагащ ПИПДОЗИП, и различията в националната нормативна уредба в тази област създават неравнопоставени условия на конкуренция между различните продукти и канали за дистрибуция, като по този начин издигат допълнителни бариери пред вътрешния пазар на финансови услуги и продукти. Държавите членки вече са предприели разнопосочни и некоординирани действия във връзка с недостатъците на мерките за защита на инвеститорите и е вероятно този модел на развитие да продължи. Различните подходи към разкриванията във връзка с ПИПДОЗИП възпрепятстват установяването на равнопоставени условия между различните създатели на ПИПДОЗИП и лицата, които консултират относно тези продукти или продават тези продукти и по този начин нарушават конкуренцията и водят до различни равнища на защита на инвеститорите в рамките на Съюза. Такова разминаване представлява препятствие пред установяването и гладкото функциониране на вътрешния пазар.
(4)
За да се предотврати разминаването е необходимо да се установят единни правила за прозрачност на равнището на Съюза, които да се прилагат спрямо всички участници на пазара на ПИПДОЗИП и по този начин да засилят защитата на инвеститорите. Необходим е регламент, за да се гарантира установяването на единен стандарт за основни информационни документи по такъв начин, че да се хармонизират форматът и съдържанието на такива документи. Пряко приложимите разпоредби на един регламент следва да гарантират, че всички лица, които консултират относно ПИПДОЗИП или продават ПИПДОЗИП, са обект на единни изисквания по отношение на предоставянето на основния инвестиционен документ на инвеститорите на дребно. Настоящият регламент не засяга надзора над рекламните документи. Освен това той не засяга и мерките за намеса в продуктите, различни от мерките, свързани с основаващи се на застраховане инвестиционни продукти.
(5)
Подобряването на разкриванията във връзка с ПИПДОЗИП е от съществено значение за възстановяване на доверието на инвеститорите на дребно във финансовите пазари, но за тези продукти не по-малко важни са и ефективно регламентирани процеси на продажба. Регламентът допълва мерките относно разпространението, предвидени в Директива 2014/65/ЕС на Европейския парламент и на Съвета (4). Той също така допълва мерките относно разпространението на застрахователни продукти, предвидени в Директива 2002/92/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (5).
(6)
Настоящият регламент следва да се прилага към всички продукти, независимо от формата или структурата им, които са създадени от сектора на финансовите услуги, за да предложат инвестиционни възможности на инвеститорите на дребно, когато платимата на инвеститора на дребно сума зависи от колебания във връзка с експозиция към референтните стойности или зависи от резултатите на един или повече активи, които не са пряко закупени от инвеститора на дребно. За целите на настоящия регламент тези продукти следва да са известни като ПИПДОЗИП и следва да включват, наред с другото, инвестиционни продукти като инвестиционни фондове, животозастрахователни полици с инвестиционен елемент, структурирани продукти и структурирани депозити. Финансовите инструменти, емитирани от схеми със специална цел, които отговарят на определението за ПИПДОЗИП, също следва да бъдат включени в обхвата на настоящия регламент. Инвестициите във всички тези продукти не са преки, т.е. постигнати при лично закупуване и държане на активи. Тези продукти са свързващо звено между инвеститора на дребно и пазарите посредством процес на пакетиране или опаковане заедно на активи, за да се създадат различни експозиции, да се предложат продукти с различни характеристики или да се постигне различна ценова структура в сравнение с прякото придобиване на активи. Подобно пакетиране може да позволи на инвеститорите на дребно да прилагат инвестиционни стратегии, които иначе биха били недостъпни или неприложими за тях, но може също така и да изисква предоставянето на допълнителна информация, по-специално за да направи възможно сравняването между различните начини на „пакетиране“ на инвестициите.
(7)
За да се гарантира, че настоящият регламент се прилага само към такива ПИПДОЗИП, застрахователните продукти, които не предлагат инвестиционни възможности, и депозитите с експозиция единствено към лихвени проценти следва да бъдат изключени от обхвата на настоящия регламент. В случаите на животозастрахователни продукти терминът „капитал“ означава капитал, който се инвестира по искане на инвеститора на дребно. Освен това всякакви депозити или удостоверения, които представляват традиционни депозити, различни от структурираните депозити съгласно определението в член 4, параграф 1, точка 43 от Директива 2014/65/ЕС, следва да се изключват от обхвата на настоящия регламент. Пряко държаните активи, като например акции на предприятия или държавни облигации, не са ПИПДОЗИП и поради това следва да бъдат изключени от обхвата на настоящия регламент. Инвестиционните фондове, насочени към институционални инвеститори, са изключени от обхвата на настоящия регламент, тъй като не се продават на инвеститори на дребно. Индивидуалните продукти и продуктите за професионално пенсионно осигуряване, чиято основна цел съгласно националното право е да осигурят на инвеститора доходи след пенсионирането, следва да бъдат изключени от обхвата на настоящия регламент предвид техните особености и цели, докато други индивидуални продукти за натрупване на застрахователни суми или спестовни продукти, които предлагат възможности за инвестиции, следва да бъдат включени в неговия обхват.
(8)
Настоящият регламент не засяга правото на държавите членки да регулират предоставянето на основна информация относно продукти, които са извън обхвата на настоящия регламент. В съответствие с мандата си за защита на потребителите, предвиден в член 9 от Регламент (ЕС) № 1093/2010 на Европейския парламент и на Съвета (6), на Регламент (ЕС) № 1094/2010 на Европейския парламент и на Съвета (7) и на Регламент (ЕС) № 1095/2010 на Европейския парламент и на Съвета (8), Европейският надзорен орган (Европейският банков орган) („ЕБО“), Европейският надзорен орган (Европейският орган за застраховане и професионално пенсионно осигуряване) („ЕОЗППО“) и Европейският надзорен орган (Европейският орган за ценни книжа и пазари) („ЕОЦКП“), създадени с посочените регламенти, („ЕНО“), следва да извършват мониторинг на продуктите, които са изключени от обхвата на настоящия регламент, и, когато е уместно, следва да издават насоки за справяне с всеки набелязан проблем. Тези насоки следва да се вземат предвид в прегледа, който ще се проведе четири години след влизането в сила на настоящия регламент, относно евентуалното разширяване на обхвата и премахването на някои изключвания.
(9)
За да се осигури яснота за отношенията между установените с настоящия регламент задължения и задълженията, установени с други законодателни актове, с които се изискват предоставянето на информация на инвеститорите, включително, но не само Директива 2003/71/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (9) и Директива 2009/138/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (10), е необходимо да се установи, че тези законодателни актове продължават да се прилагат в допълнение към настоящия регламент.
(10)
За да се гарантира системен и ефективен надзор върху спазването на изискванията на настоящия регламент, държавите членки следва да определят компетентните органи, отговарящи за този надзор. В много случаи вече са определени компетентни органи за надзора на други задължения на създателите на ПИПДОЗИП, търговците с ПИПДОЗИП или консултантите по ПИПДОЗИП, които произтичат от други разпоредби на националното право и правото на Съюза, вече са определени.
(11)
На компетентните органи следва да се предоставя, при поискване и включително предварително, цялата информация, необходима за потвърждаване на достоверността на съдържанието на основните информационни документи, за оценка на спазването на настоящия регламент и за гарантиране на защитата на клиентите и инвеститорите на финансовите пазари.
(12)
Създателите на ПИПДОЗИП, като например управителите на фондове, застрахователните предприятия, кредитните институции или инвестиционните дружества, следва да съставят основния информационен документ за ПИПДОЗИП, който създават, тъй като те най-добре познават продукта. Те следва да носят отговорност и за коректността на основния информационен документ. Основният информационен документ следва да се състави от създателя на ПИПДОЗИП преди продуктът да се пусне в продажба му на инвеститори на дребно. Ако продуктът обаче не се продава на инвеститори на дребно, не следва да има задължение да се съставя основен информационен документ за него, а ако за създателя на ПИПДОЗИП е неприложимо да съставя основния информационен документ, следва да е възможно тази задача да се възложи на други. Задълженията по настоящия регламент, които се съдържат в разпоредбите относно съставянето и правилата относно прегледа на основния информационен документ, следва да се отнасят само за създателя на ПИПДОЗИП и следва да продължат да се прилагат докато ПИПДОЗИП се търгуват на вторичните пазари. За да се гарантират широкото разпространение и наличността на основни информационни документи, настоящият регламент следва да предвижда публикуването им от страна на създателите на ПИПДОЗИП на техния уебсайт.
(13)
За да се удовлетворят потребностите на инвеститорите на дребно, е необходимо да се гарантира, че информацията за ПИПДОЗИП е точна, безпристрастна, ясна и не подвежда инвеститорите на дребно. Ето защо настоящият регламент следва да установи общи стандарти за съставянето на основния информационен документ, за да гарантира, че той е разбираем за инвеститорите на дребно. Предвид трудностите с разбирането на специализираната финансова терминология, пред които се изправят много инвеститори на дребно, следва да се обърне особено внимание на речника и стила на писане, които се използват в документа. Следва да се установят и правила за езика, на който ще бъде съставян основния информационен документ. Освен това, инвеститорите на дребно следва да могат да разбират основния информационен документ самостоятелно, без препратки към друга немаркетингова информация.
(14)
С цел да се отразят правилно инвестиционните политики и цели по отношение на продуктите в съответствие с настоящия регламент, в работата си по разработване на технически стандарти за съдържанието на основния информационен документ ЕНО следва да гарантират, че създателите на ПИПДОЗИП използват ясен и разбираем език, понятен за инвеститорите на дребно и че при описанието на начините за постигане на инвестиционните цели, включително описанието на използваните финансови инструменти, се избягва финансов жаргон и терминология, които не са непосредствено разбираеми за инвеститорите на дребно.
(15)
На инвеститорите на дребно следва да се предостави информацията, която им е необходима за вземане на информирано инвестиционно решение и за сравняване на различни ПИПДОЗИП, но ако информацията не е кратка и сбита, съществува опасност тя да не бъде използвана. Поради това в основния информационен документ следва да се съдържа само ключова информация, по-специално относно естеството и характеристиките на продукта, включително и възможността за загуба на капитал, себестойността и рисковия профил на продукта, както и съответната информация за резултатите и някои други специфични данни, които може да са необходими за разбиране характеристиките на отделните видове продукти.
(16)
На национално равнище вече се разработват калкулатори за инвестиционни продукти. Въпреки това, за да бъдат калкулаторите възможно най-много полезни за потребителите, в тях следва да се отчитат разходите и таксите, начислявани от отделните създатели на ПИПДОЗИП, наред с всякакви допълнителни разходи или такси, начислявани от посредници или други участници в инвестиционната верига, които все още не са били отчетени от създателите на ПИПДОЗИП. Комисията следва да докладва дали тези инструменти са на разположение онлайн във всяка държава членка и дали те предоставят възможност за надеждни и точни изчисления на съвкупните разходи и такси за всички продукти от обхвата на настоящия регламент.
(17)
Основният информационен документ следва да бъде съставен в стандартизиран формат, позволяващ на инвеститорите на дребно да сравняват различни ПИПДОЗИП, тъй като потребителското поведение и възможности са такива, че форматът, представянето и съдържанието на информацията трябва да бъдат внимателно пригодени, за да способстват максимално за разбирането и използването на информацията. За всеки документ следва да се използва същият порядък от елементи и заглавия за тях. Освен това подробностите относно данните, които трябва да се включат в основния информационен документ за различни ПИПДОЗИП, и представянето на тези данни следва да се хармонизират допълнително чрез регулаторни технически стандарти, които вземат предвид приключили и текущи проучвания на потребителското поведение, включително резултати от изпитвания на ефективността на различните начини на представяне на информацията пред потребителите. Освен това, някои ПИПДОЗИП предоставят на инвеститора на дребно избор между множество основни инвестиции, например вътрешни средства, държани от застрахователни предприятия. Тези продукти следва също да бъдат взети предвид при изготвянето на формата.
(18)
Тъй като някои от инвестиционните продукти от обхвата на настоящия регламент са сложни и може да не са лесно разбираеми за инвеститорите на дребно, основният информационен документ следва, когато е приложимо, да съдържа за инвеститора на дребно предупреждение относно разбирането. Даден продукт следва да се счита за сложен и за труден за разбиране по-специално ако с него се инвестира в основни активи, в които не се инвестира често от инвеститорите на дребно, ако използва набор от различни механизми за изчисляване на крайната възвръщаемост от инвестицията, като по този начин поражда по-голям риск от неправилно разбиране от страна на инвеститора на дребно или ако печалбата от инвестицията се влияе от предубеждения в поведението на инвеститорите на дребно, например чрез предлагането на „примамлив“ фиксиран процент, последван от много по-висок плаващ условен процент, или повтаряща се формула.
(19)
Все по-често наред с финансовата възвръщаемост на техните инвестиции инвеститорите на дребно преследват допълнителни цели, като социални или екологични резултати. Информацията за социалните или екологичните резултати, към които се стреми създателят на ПИПДОЗИП, обаче може да бъде трудна за сравняване или може да липсва. Поради това очакваното устойчиво развитие на финансовите инвестиции от екологична и социална гледна точка, както и прилагането на Регламент (ЕС) № 346/2013 на Европейския парламент и на Съвета (11), могат също да предоставят възможност тези въпроси да бъдат отразени по по-адекватен начин и допълнително развивани в правото на Съюза. Независимо от това не са установени ясни критерии и няма официално установена процедура за обективна проверка на такива социални или екологични критерии, както има в хранителния сектор. Ето защо е желателно при прегледа на настоящия регламент Комисията обстойно да вземе под внимание новостите, свързани със социални и екологосъобразни инвестиционни продукти, както и резултатите от прегледа на Регламент (ЕС) № 346/2013.
(20)
Основният информационен документ следва да се различава ясно и да бъде отделен от всички рекламни съобщения.
(21)
За да се осигури надеждността на данните в основния информационен документ, от създателите на ПИПДОЗИП следва да се изисква да поддържат актуалността на информацията в документа. За целта е необходимо да се установят подробни правила във връзка с условията и честотата на преразглеждане на информацията и измененията в основния информационен документ в регулаторни технически стандарти, които се приемат от Комисията.
(22)
Основните информационни документи са базата, на която инвеститорите на дребно вземат инвестиционни решения. Поради тази причина създателите на ПИПДОЗИП носят съществена отговорност пред инвеститорите на дребно да гарантират, че тези документи не са подвеждащи, неточни или несъвместими със съответните части от договорните документи на ПИПДОЗИП. Ето защо е важно да се гарантира, че инвеститорите на дребно разполагат с ефективно право на обезщетение. Следва също така да се гарантира, че всички инвеститори на дребно в Съюза имат еднакво право да искат обезщетение за претърпени вреди, причинени от неспазването на настоящия регламент. Следователно, правилата относно гражданската отговорност на създателите на ПИПДОЗИП следва да се хармонизират. Инвеститорите на дребно следва да могат да подведат под отговорност създателя на ПИПДОЗИП за нарушение на настоящия регламент в случай на претърпени вреди вследствие на това че са разчитали на основния информационен документ, който е несъвместим с преддоговорните или договорните документи, под контрола на създателя на ПИПДОЗИП, или е подвеждащ, или неточен.
(23)
Въпросите, засягащи гражданската отговорност на създателя на ПИПДОЗИП, които не са обхванати от настоящия регламент, следва да се уреждат от приложимото национално законодателство. Съдът, компетентен да се произнася по исков за гражданска отговорност, заведен от инвеститор на дребно, следва да бъде определен от съответните правила за международната компетентност.
(24)
Настоящият регламент не въвежда паспорт, който да позволява трансграничната продажба или пускане на пазара на ПИПДОЗИП на инвеститори на дребно, нито изменя съществуващи паспортни разпоредби за трансграничната продажба или пускане на пазара на ПИПДОЗИП, ако има такива. Настоящият регламент не изменя разпределянето на отговорностите между съществуващите компетентни органи съгласно съществуващите паспортни разпоредби. Следователно компетентните органи, определени от държавите членки за целите на настоящия регламент, следва да съответстват на органите, компетентни за пускането на пазара на ПИПДОЗИП съгласно съществуващ паспорта, ако има такъв. Компетентният орган на държавата членка, на чийто пазар се разпространява даден ПИПДОЗИП, следва да носи отговорността за надзора на пускането на пазара на този ПИПДОЗИП. Компетентният орган на държавата членка, на чийто пазар се разпространява даден продукт следва да има винаги правото да прекрати пазарното разпространение на даден ПИПДОЗИП в рамките на територията си в случай на неизпълнение по настоящия регламент.
(25)
Правомощията на ЕОЗППО и на съответните национални компетентни органи следва да бъдат допълнени с ясно формулиран механизъм за забраната или ограничението на пускането на пазара, разпространението и продажбата на основаващи се на застраховане инвестиционни продукти, които пораждат сериозна загриженост по отношение на защитата на инвеститорите, нормалното функциониране и целостта на финансовите пазари или стабилността на цялата финансова система или на част от нея, както и с подходящи правомощия за намеса и координация за ЕОЗППО. Тези правомощия следва да отразяват и правомощията, предоставени на ЕОЦКП и ЕБО съгласно Регламент (ЕС) № 600/2014 на Европейския парламент и на Съвета (12), за да се гарантира, че подобни механизми за интервенция могат да се прилагат за всички инвестиционни продукти, независимо от тяхната правна форма. Упражняването на тези правомощия от компетентните органи и в изключителни случаи от ЕОЗППО следва да бъде подчинено на необходимостта от спазване на определен брой специфични условия. Когато тези условия са изпълнени, компетентният орган или в изключителни случаи ЕОЗППО следва да могат да налагат забрана или ограничение като предпазна мярка, преди основаващ се на застраховане инвестиционен продукт да бъде пуснат на пазара, разпространяван или продаван на инвеститори. Тези правомощия не предполагат каквото и да е изискване за въвеждане или прилагане на одобрение или лицензиране на продукта от компетентния орган или от ЕОЗППО и не освобождават създателя на основаващ се на застраховане инвестиционен продукт от задължението му да спазва всички съответни изисквания на настоящия регламент. Освен това тези правомощия следва да се използват единствено в обществен интерес и не следва да пораждат гражданска отговорност за компетентните органи.
(26)
За да могат инвеститорите на дребно да вземат информирано инвестиционно решение, от лицата, които консултират относно ПИПДОЗИП или продават ПИПДОЗИП следва да се изисква да предоставят основния информационен документ своевременно преди извършването на каквато и да било трансакция. Това изискване следва да се прилага независимо къде и как се извършва трансакцията. В случаите в които обаче трансакцията е осъществена чрез комуникация от разстояние, основният информационен документ може да бъде предоставен непосредствено след приключването на трансакцията, доколкото не е възможно основният информационен документ да бъде предоставен предварително и че инвеститорът на дребно е съгласен. Лицата, които консултират относно ПИПДОЗИП или продават ПИПДОЗИП, включват посредниците и самите създатели, когато последните избират да консултират относно ПИПДОЗИП или да продават ПИПДОЗИП пряко на инвеститорите на дребно. Настоящият регламент не засяга прилагането на Директива 2000/31/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (13) и на Директива 2002/65/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (14).
(27)
За да се предостави на лицето, което консултира относно ПИПДОЗИП или продава ПИПДОЗИП, известен избор по отношение на носителя, върху който основният инвестиционен документ се предоставя на инвеститорите на дребно, следва да се определят единни правила, които да позволят използването на електронни средства за комуникация, където е целесъобразно, вземайки предвид обстоятелствата на трансакцията. На инвеститора на дребно обаче следва да се предостави възможност да получи документа на хартия. В интерес на потребителския достъп до информация, основният информационен документ следва винаги да се предоставя безплатно.
(28)
За да се осигури доверието на инвеститорите на дребно в ПИПДОЗИП и във финансовите пазари като цяло, следва да се установят изисквания за подходящи вътрешни процедури, гарантиращи, че създателят на ПИПДОЗИП дава отговори по същество на жалби на инвеститорите на дребно.
(29)
Тъй като основните информационни документи за ПИПДОЗИП следва да се предоставят от образувания от различни сектори на финансовите пазари (банки, застраховане, ценни книжа и фондове), изключително важно е да се гарантира добро сътрудничество между различните органи, упражняващи надзор върху създателите на ПИПДОЗИП, лицата, които консултират относно ПИПДОЗИП или продават ПИПДОЗИП, за да имат те общ подход в прилагането на настоящия регламент.
(30)
В съответствие със съобщението на Комисията от 8 декември 2010 г., озаглавено„По-строги наказателни разпоредби за сектора на финансовите услуги“ и с цел да се гарантира изпълнението на изискванията на настоящия регламент, е важно държавите членки да предприемат необходимите стъпки, за да гарантират, че нарушенията на настоящия регламент се подлагат на съответните административни санкции и мерки. За да се гарантира възпиращият ефект на санкциите и да се укрепи защитата на инвеститорите чрез предупреждения към тях относно ПИПДОЗИП, продавани в нарушение на настоящия регламент, санкциите и мерките по правило следва да се оповестяват, освен при някои ясно определени обстоятелства.
(31)
Макар че държавите членки могат да определят правила за административни и наказателноправни санкции за едно и също нарушение, от държавите членки не следва да се изисква да определят правила за административни санкции за нарушенията по настоящия регламент, които са обект на националното наказателно право. В съответствие с националното право държавите членки не са длъжни да налагат и административни, и наказателноправни санкции за едно и също нарушение, но те следва да могат да направят това, ако националното право им позволява. Независимо от това запазването на наказателноправните вместо административни санкции за нарушения на разпоредбите на настоящия регламент не следва да отслабва или по друг начин да засяга способността на компетентните органи да сътрудничат, получават достъп и и обменят своевременно информация с компетентните органи на други държави членки за целите на настоящия регламент, включително след сезиране на компетентните съдебни органи за съответните нарушения с оглед на наказателно преследване.
(32)
С цел да се изпълнят целите на настоящия регламент на Комисията следва да бъде делегирано правомощието да приема актове в съответствие с член 290 от Договора за функционирането на Европейския съюз по отношение на уточняването на подробностите за процедурите, използвани за установяване дали даден ПИПДОЗИП преследва специфични екологични или социални цели и условията за упражняване на правомощията за намеса на ЕОЗППО и на компетентните органи. От особена важност е по време на подготвителната си работа Комисията да проведе подходящи консултации. При подготовката и изготвянето на делегираните актове Комисията следва да осигури едновременното и своевременно предаване на съответните документи по подходящ начин на Европейския парламент и на Съвета.
(33)
Комисията следва да приеме проекти за регулаторни технически стандарти, разработени от ЕНО, чрез Съвместния комитет, по отношение на представянето и съдържанието на основния информационен документ, стандартизирания формат на основния информационен документ, методиката, залегнала в основата на представянето на риска и възвръщаемостта и изчисляването на разходите, както и условията и минималната честота на преглед на информацията, която се съдържа в основния информационен документ и условията за изпълнението на изискването за предоставяне на основния информационен документ на инвеститорите на дребно в съответствие с членове 10-14 от Регламент (ЕС) № 1093/2010, от Регламент (ЕС) № 1094/2010 и от Регламент (ЕС) № 1095/2010. Комисията следва да допълва техническата работа на ЕНО като провежда проучвания сред потребителите относно представянето на основния информационен документ по предложение на ЕНО.
(34)
Директива 95/46/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (15) урежда обработката на лични данни, извършвана в държавите членки в контекста на настоящия регламент под надзора на компетентните органи. Регламент (ЕО) № 45/2001 на Европейския парламент и на Съвета (16) урежда обработката на лични данни, извършвана от ЕНО в рамките на настоящия регламент и под надзора на Европейския надзорен орган по защита на данните. Всяка обработка на лични данни, извършвана в рамките на настоящия регламент, като например обмен или прехвърляне на лични данни от компетентните органи, следва да бъде предприета в съответствие с Директива 95/46/ЕО и всеки обмен или прехвърляне на информация от ЕНО следва да бъде предприет в съответствие с Регламент (ЕО) № 45/2001.
(35)
Макар предприятията за колективно инвестиране в прехвърлими ценни книжа (ПКИПЦК) да съставляват инвестиционни продукти по смисъла на настоящия регламент, неотдавнашното установяване на изисквания за ключова информация за инвеститорите съгласно Директива 2009/65/ЕО означава, че ще бъде целесъобразно за такива ПКИПЦК да се установи преходен период от пет години след влизане в сила на настоящия регламент, през който те няма да бъдат обхванати от него. След изтичането на този преходен период, ако той не бъде удължен, ПКИПЦК следва да попаднат в обхвата на настоящия регламент. Този преходен период следва да се отнася и за управляващите дружества, инвестиционните дружества и лицата, които консултират относно или продават части от фондове, които не са ПКИПЦК, в случаите в които дадена държава членка прилага за такива фондове правила относно формата и съдържанието на основния информационен документ, както е предвидено в членове 78-81 от Директива 2009/65/ЕО.
(36)
На настоящия регламент следва да бъде направен преглед четири години след влизането му в сила, за да се отчетат промените на пазара, като например появата на нови видове ПИПДОЗИП, както и промените в други области на правото на Съюза и натрупаният от държавите членки опит. В прегледа следва да бъде направена и оценка на практическата приложимост, разходите и евентуалните ползи от въвеждането на етикет за социални и екологосъобразни инвестиции. Освен това в прегледа следва да се оцени дали въведените мерки са подобрили общото разбиране на инвеститорите на дребно за ПИПДОЗИП и сравнимостта на тези ПИПДОЗИП. При прегледа следва също да се прецени дали преходният период за ПКИПЦК или за някои предприятия, които не са ПКИПЦК, следва да бъде удължен, или да се разгледат други варианти за третирането на такива фондове. Освен това при прегледа следва да се оцени дали изключването на продукти от обхвата на настоящия регламент следва да се потвърди, с оглед на необходимостта от стабилните правила за защита на потребителите, включително сравнения между финансовите продукти. Като част от прегледа Комисията следва също да проведе пазарно проучване, за да установи дали на пазара съществуват онлайн калкулатори, които позволяват на инвеститорите на дребно да изчисляват съвкупните разходи и такси за ПИПДОЗИП, и дали тези инструменти са безплатни. Въз основа на този преглед Комисията следва да представи на Европейския парламент и на Съвета доклад, придружен при необходимост от законодателни предложения.
(37)
Предвид текущата работа на ЕОЗППО по въпроса за разкриването на информация за личните пенсионни продукти и с оглед на особеностите на тези продукти, Комисията следва в рамките на четири години от влизането в сила на настоящия регламент да направи оценка дали да се запази изключването на пенсионните продукти, които съгласно националното право са признати като имащи основната цел да осигурят на инвеститора доходи след пенсиониране и които му дават правото на определени придобивки. При извършването на тази оценка Комисията следва да отчете дали настоящият регламент е най-подходящият законодателен механизъм за гарантиране на разкриването относно пенсионните продукти или биха били по-подходящи други механизми за разкриване.
(38)
За да се предостави на създателите на ПИПДОЗИП и на лицата, които консултират относно ПИПДОЗИП или продават ПИПДОЗИП, достатъчно време за подготовка за практическото прилагане на изискванията на настоящия регламент, той следва да започне да се прилага две години след влизането му в сила.
(39)
Настоящият регламент зачита основните права и съблюдава принципите, признати по-специално в Хартата за основните свободи на Европейския съюз.
(40)
Тъй като целта на настоящия регламент, а именно подобряване на защитата на инвеститорите на дребно и повишаване на тяхното доверие в ПИПДОЗИП, включително при трансграничната им продажба, не може да бъде постигната в достатъчна степен от държавите членки, а поради обхвата на действието си може да бъде по-добре постигната на равнището на Съюза, Съюзът може да приеме мерки в съответствие с принципа на субсидиарност, установен в член 5 от Договора за Европейския съюз. В съответствие с принципа за пропорционалност, посочен в същия член, настоящият регламент не надхвърля необходимото за постигането на тези цели.
(41)
Проведена беше консултация с Европейския надзорен орган по защита на данните в съответствие с член 28, параграф 2 от Регламент (ЕО) № 45/2001 и той предостави становище (17),
ПРИЕХА НАСТОЯЩИЯ РЕГЛАМЕНТ:
ГЛАВА I
ПРЕДМЕТ, ОБХВАТ И ОПРЕДЕЛЕНИЯ
Член 1
Настоящият регламент определя единни правила за формата и съдържанието на основния информационен документ, който трябва да се съставя от създателите на ПИПДОЗИП и за предоставянето на основния информационен документ на инвеститорите на дребно, с цел да се даде възможност на инвеститорите на дребно да разбират и сравняват основните характеристики и рискове на ПИПДОЗИП.
Член 2
1. Настоящият регламент се прилага за създателите на ПИПДОЗИП и лицата, които консултират относно ПИПДОЗИП или продават ПИПДОЗИП.
2. Настоящият регламент не се прилага за следните продукти:
а)
общозастрахователни продукти, както са изброени в приложение I към Директива 2009/138/ЕО;
б)
животозастрахователни договори, при които обезщетенията съгласно договора се изплащат само в случай на смърт или по отношение на неработоспособност поради нараняване, заболяване или недъг;
в)
депозити, различни от структурираните депозити по смисъла на член 4, параграф 1, точка 43 от Директива 2014/65/ЕС;
г)
ценни книжа, както е посочено в член 1, параграф 2, букви б)-ж), и) и й) от Директива 2003/71/ЕО;
д)
пенсионни продукти, които съгласно националното законодателство са признати като имащи основната цел да осигурят на инвеститора доходи след пенсиониране и които му дават правото на определени придобивки;
е)
официално признати схеми за професионално пенсионно осигуряване, които попадат в обхвата на Директива 2003/41/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (18) или Директива 2009/138/ЕО;
ж)
индивидуални пенсионни продукти, за които съгласно националното законодателство се изисква финансова вноска от работодателя и при които работодателят или работникът не може да избира пенсионния продукт или доставчик.
Член 3
1. Ако създателите на ПИПДОЗИП, попадащи в обхвата на настоящия регламент, се подчиняват и на разпоредбите на Директива 2003/71/ЕО, се прилагат както настоящият регламент, така и Директива 2003/71/ЕО.
2. Ако създателите на ПИПДОЗИП, попадащи в обхвата на настоящия регламент, се подчиняват и на разпоредбите на Директива 2009/138/ЕО, се прилагат както настоящият регламент, така и Директива 2009/138/ЕО.
Член 4
За целите на настоящия регламент се прилагат следните определения:
1)
„пакет с инвестиционни продукти на дребно“ или „ПИПД“ означава инвестиция, включително инструменти, издадени от схеми със специална цел за алтернативно прехвърляне на застрахователен риск съгласно определението в член 13, точка 26 от Директива 2009/138/ЕО или предприятия със специална цел дейности по секюритизация съгласно определението в член 4, параграф 1, буква ан) от Директива 2011/61/ЕС на Европейския парламент и на Съвета (19), при която, независимо от правната форма на инвестицията, платимата на инвеститора на дребно сума подлежи на колебания поради експозиция към референтните стойности или към резултатите на един или повече активи, които не са пряко закупени от инвеститора на дребно;
2)
„основаващ се на застраховане инвестиционен продукт“ е застрахователен продукт, който предлага падеж или откупна стойност, които са изцяло или частично изложени, пряко или непряко, на колебанията на пазара;
3)
„пакет с инвестиционни продукти на дребно и основаващи се на застраховане инвестиционни продукти“ или „ПИПДОЗИП“ означава продукт, който представлява едното или двете от следното:
а)
ПИПД;
б)
основаващ се на застраховане инвестиционен продукт;
4)
„създател на пакет с инвестиционни продукти на дребно и основаващи се на застраховане инвестиционни продукти“ или „създател на ПИПДОЗИП“ означава:
а)
всяко образувание, което създава ПИПДОЗИП;
б)
всяко образувание, което внася промени във вече съществуващ ПИПДОЗИП, включително, но не само, изменяйки неговия профил на риска и профил на възвръщаемост или разходите, свързани с дадена инвестиция в ПИПДОЗИП;
5)
„лице, което продава ПИПДОЗИП“ означава лице, предлагащо или сключващо договор за ПИПДОЗИП с инвеститор на дребно;
6)
„инвеститор на дребно“ означава:
а)
непрофесионален клиент съгласно определението в член 4, параграф 1, точка 11 от Директива 2014/65/ЕС;
б)
клиент по смисъла на Директива 2002/92/ЕО в случаите, в които клиентът не е професионален клиент съгласно определението в член 4, параграф 1, точка 10 от Директива 2014/65/ЕС;
7)
„траен носител“ означава траен носител по смисъла на член 2, параграф 1, буква м) от Директива 2009/65/ЕО;
8)
„компетентни органи“ означава национални органи, определени от държава членка за упражняване на надзор на спазването на изискванията, които настоящият регламент налага на създателите на ПИПДОЗИП и на лицата, които консултират относно ПИПДОЗИП или продават ПИПДОЗИП.
ГЛАВА II
ОСНОВЕН ИНФОРМАЦИОНЕН ДОКУМЕНТ
РАЗДЕЛ I
Съставяне на основния информационен документ
Член 5
1. Преди даден ПИПДОЗИП да се предостави на инвеститорите на дребно, създателят на ПИПДОЗИП съставя за този продукт основен информационен документ в съответствие с изискванията в настоящия регламент и публикува документа на своя уебсайт.
2. Всяка държава членка може да изисква предварително уведомление за основния информационен документ от страна на създателя на ПИПДОЗИП или продавача на ПИПДОЗИП пред компетентния орган за ПИПДОЗИП, които се разпространяват на пазара на тази държава членка.
РАЗДЕЛ II
Форма и съдържание на основния информационен документ
Член 6
1. Информацията в основния информационен документ представлява преддоговорна информация. Тя е точна, безпристрастна, ясна и неподвеждаща. Тя предоставя основна информация и е в съответствие с всички обвързващи договорни документи, със съответните части на офертните документи и с реда и условията на ПИПДОЗИП.
2. Основният информационен документ е самостоятелен документ, ясно разграничен от рекламните материали. Той не съдържа препратки към рекламен материал. Той може да съдържа препратки към други документи, в т.ч. проспект, когато това е приложимо и само когато препратката е свързана с информацията, която трябва да бъде включена в основния информационен документ съгласно настоящия регламент.
3. Чрез дерогация от параграф 2, когато ПИПДОЗИП предлага на инвеститора на дребно набор от възможности за инвестиции, такъв че цялата информация, изисквана съгласно член 8, параграф 3, по отношение на всяка базисна възможност за инвестиции не може да бъде предоставена в един-единствен, кратък и самостоятелен документ, основният информационен документ съдържа поне общо описание на базисните възможности за инвестиции и посочва къде и как може да бъде намерена документация с по-подробна преддоговорна информация, свързана с инвестиционните продукти, залегнали в основата на базисните възможности за инвестиции.
4. Основният информационен документ се съставя като кратък документ, написан сбито на най-много три печатни страници формат А4, който улеснява сравняването. Документът е:
a)
представен и структуриран в лесен за четене вид, като се използва четлив шрифт;
б)
съсредоточен върху основната информация, от която се нуждаят инвеститорите на дребно;
в)
ясно изразен и написан на език и по начин, който съобщава и улеснява разбирането на информацията, по-специално, с формулировка, която е ясна, точна и разбираема.
5. Когато се използват различни цветове, те не трябва да водят до намаляване на разбираемостта на информацията, ако основният информационен документ бъде отпечатан или фотокопиран в черно-бяло.
6. Ако в основния информационен документ се използват търговската марка или логото на създателя на ПИПДОЗИП или групата, към която той принадлежи, тези знаци не откъсват вниманието на инвеститора от информацията в документа и не закриват текста.
Член 7
1. Основният информационен документ е написан на официалните езици или на един от официалните езици, използвани в тази част на държавата членка, в която се разпространява ПИПДОЗИП, или на друг език, приет от компетентните органи на тази държава членка, като когато е написан на различен език, той се превежда на един от тези езици.
Преводът отразява достоверно и точно съдържанието на оригиналния основен информационен документ.
2. Ако даден ПИПДОЗИП се популяризира в държава членка посредством рекламни документи, написани на един или повече официални езици на тази държава членка, основният информационен документ трябва да е написан поне на съответните официални езици.
Член 8
1. Заглавието „Основен информационен документ“ се поставя на видно място в началото на първата страница на основния информационен документ.
Основният информационен документ се представя в последователността, описана в параграфи 2 и 3.
2. Непосредствено под заглавието на основния информационен документ се намира пояснителен текст. Той гласи:
„Настоящият документ Ви представя основната информация за този инвестиционен продукт. Това не е рекламен материал. Информацията се изисква от закона, за да Ви помогне да разберете естеството, рисковете, разходите, потенциалните печалби и загуби от този продукт и да Ви подпомогне да го сравните с други продукти.“.
3. Основният информационен документ съдържа следната информация:
а)
в началото на документа, наименованието на ПИПДОЗИП, самоличността и данните за връзка на създателя на ПИПДОЗИП, информация относно компетентния орган по отношение на създателя на ПИПДОЗИП и датата на документа;
б)
където е приложимо, предупреждение относно разбирането, което гласи: „Предстои да закупите продукт, който не е прост и може да бъде труден за разбиране.“;
в)
в раздел, озаглавен „Какъв е този продукт?“, естеството и основните характеристики на ПИПДОЗИП, включително:
i)
видът ПИПДОЗИП;
ii)
неговите цели и средствата за постигането им, по-специално дали целите се постигат чрез пряка или чрез непряка експозиция към базисните инвестиционни активи, в т.ч. описание на базисните инструменти, или референтните стойности, в т.ч. посочване на пазарите, в които инвестира ПИПДОЗИП, в т.ч., където е приложимо, специфични екологични или социални цели, към които е насочен продуктът, както и начина за определяне на възвръщаемостта;
iii)
описание на вида потребители на дребно, за които е предназначено пускането на пазара на ПИПДОЗИП, по-специално във връзка със способността за понасяне на инвестиционни загуби и с инвестиционния хоризонт;
iv)
ако ПИПДОЗИП предлага застрахователни премии - подробна информация за тези застрахователни премии, в т.ч. обстоятелствата, при които те биха били задействани;
v)
срокът на ПИПДОЗИП, ако е известен;
г)
в раздел, озаглавен „Какви са рисковете и каква възвръщаемост бих могъл(могла) да получа?“, кратко описание на профила на риска и възвръщаемостта, включващо следните елементи:
i)
обобщаващ показател за риска, допълнен с текстово обяснение на този показател, основните му ограничения и текстово обяснение на рисковете, които имат съществено значение за ПИПДОЗИП и които не са обхванати адекватно от обобщаващия показател за риска;
ii)
възможната максимална загуба на инвестирания капитал, включително информация за следното:
-
дали инвеститорът на дребно може да загуби целия инвестиран капитал, или
-
дали инвеститорът на дребно рискува да поеме допълнителни финансови ангажименти или задължения, в т.ч. непредвидени задължения в допълнение към инвестирания в ПИПДОЗИП капитал; и
-
когато е приложимо, дали ПИПДОЗИП включва капиталова защита срещу пазарен риск и подробна информация за нейния обхват и ограничения, по-специално във връзка с момента на прилагането ѝ;
iii)
подходящи сценарии за резултатите и предположенията, направени за изготвянето им;
iv)
когато е приложимо, информация относно условията за възвръщаемостта за инвеститорите на дребно или относно заложената горна граница на рентабилността;
v)
заявление, че данъчното законодателство на държавата членка по местоживеене на инвеститора на дребно може да повлияе върху действително изплащаните суми;
д)
в раздел, озаглавен „Какво става, ако [наименование на създателя на ПИПДОЗИП] не е в състояние да изплати дължимата сума?“, кратко описание на това дали свързаната загуба се покрива от схема за обезщетение на инвеститора или гаранционна схема и, ако е така, коя е схемата, наименование на гаранта и кои рискове са покрити от схемата и кои - не;
е)
в раздел, озаглавен „Какви са разходите?“, разходите, свързани с инвестирането в този ПИПДОЗИП, включващи преките и непреките разходи, които инвеститорът на дребно поема, в т.ч. еднократните и периодичните разходи, представени чрез обобщаващи показатели за тези разходи, а за целите на съпоставимостта - общите сумарни разходи в парично и процентно изражение, за да се покаже съвкупното влияние на общите разходи върху инвестицията;
Основният информационен документ включва ясно пояснение, че консултантите, дистрибуторите или всяко друго лице, което консултира относно ПИПДОЗИП или продава ПИПДОЗИП, ще предоставят информация, подробно излагаща всички разходи за дистрибуция, които не са включени в посочените по-горе разходи, така че инвеститорът на дребно да има възможност да разбере съвкупното влияние, което тези сумарни разходи оказват върху възвръщаемостта на инвестицията;
ж)
в раздел, озаглавен „Колко дълго следва да държа парите си и мога ли да ги изтегля по-рано?“:
i)
когато е приложимо, дали за ПИПДОЗИП има преходен период или срок за отказ;
ii)
указание за препоръчителния и, когато е приложимо, изисквания минимален срок за държане;
iii)
способността за освобождаване от инвестициите преди падежа и условията за това, в т.ч. всички приложими такси и санкции, като се вземат предвид профилът на риска и на възвръщаемостта на ПИПДОЗИП и пазарното развитие, към което е насочен продуктът;
iv)
информация за евентуалните последици от осребряване преди края на срока или препоръчителния период за държане, например. загуба на капиталова защита или допълнителни непредвидени такси;
з)
в раздел, озаглавен „Как мога да подам жалба?“, информация относно начина, по който даден инвеститор на дребно може да подаде жалба относно продукта или поведението на създателя на ПИПДОЗИП или лицето, което консултира относно продукта или го продава, и относно лицето, до което да се адресира жалбата;
и)
в раздел, озаглавен „Друга имаща отношение информация“, кратко указание на всякакви допълнителни информационни документи, които да бъдат предоставени на инвеститора на дребно на преддоговорния и/или следдоговорния етап, с изключение на каквито и да било рекламни материали.
4. На Комисията се предоставят правомощия за приемане на делегирани актове в съответствие с член 30, в които се уточняват подробностите за процедурите, използвани, за да се установи дали даден ПИПДОЗИП преследва специфични екологични или социални цели.
5. За да се осигури последователното прилагане на настоящия член, ЕНО разработват, чрез Съвместния комитет на Европейските надзорни органи („Съвместния комитет“) проекти за регулаторни технически стандарти, с които се уточняват:
a)
подробностите за представянето и съдържанието за всеки от елементите на информацията, посочени в параграф 3;
б)
методиката, залегнала в основата на представянето на риска и възвръщаемостта, както е посочено в параграф 3, буква г), подточки i) и iii); и
в)
методиката за изчисляване на разходите, в т.ч. спецификацията на обобщаващите показатели, както е посочено в параграф 3, буква е).
При разработването на проекти за регулаторни технически стандарти ЕНО вземат предвид различните видове ПИПДОЗИП, разликите помежду им, способностите на инвеститорите на дребно, както и характеристиките на ПИПДОЗИП, така че да позволят на инвеститорите на дребно да избират от различни базисни инвестиции или други възможности, предлагани от продукта, в т.ч. когато този избор може да бъде направен в различни моменти или променен в бъдеще.
ЕНО представят тези проекти за регулаторни технически стандарти на Комисията до 31 март 2015 г.
На Комисията се делегира правомощието да приема регулаторните технически стандарти, посочени в първа алинея, в съответствие с членове 10-14 от Регламент (ЕС) № 1093/2010, от Регламент (ЕС) № 1094/2010 и от Регламент (ЕС) № 1095/2010.
Член 9
Рекламните съобщения, които съдържат специфична информация, свързана с ПИПДОЗИП, не включват никакви твърдения, които противоречат на информацията в основния информационен документ или намаляват неговото значение. Рекламните съобщения посочват, че е на разположение основен информационен документ, и предоставят информация как и откъде може да бъде получен, в т.ч. уебсайта на създателя на ПИПДОЗИП.
Член 10
1. Създателят на ПИПДОЗИП преразглежда редовно информацията, съдържаща се в основния информационен документ, и внася изменения в документа, ако прегледът показва, че такива са необходими. Преразгледаният вариант на документа се предоставя своевременно на разположение.
2. За да се осигури последователното прилагане на настоящия член, ЕНО разработват, чрез Съвместния комитет, проекти за регулаторни технически стандарти, с които се уточняват:
а)
условията за преразглеждане на съдържащата се в основния информационен документ информация;
б)
условията, при които основният информационен документ трябва да бъде преразгледан;
в)
специфичните условия, при които съдържащата се в основния информационен документ информация трябва да бъде преразгледана или този документ трябва да бъде изменен, когато става дума за спорадично предлагани на инвеститорите на дребно ПИПДОЗИП;
г)
обстоятелствата, при които инвеститорите на дребно трябва да бъдат информирани за преразгледания основен информационен документ за закупен от тях ПИПДОЗИП, както и средствата, чрез които инвеститорите на дребно трябва да бъдат информирани.
ЕНО представят проекта за регулаторни технически стандарти на Комисията до 31 декември 2015 г.
На Комисията се делегира правомощието да приема регулаторните технически стандарти, посочени в първа алинея, съгласно процедурата, посочена в членове 10-14 от Регламент (ЕС) № 1093/2010, от Регламент (ЕС) № 1094/2010 и от Регламент (ЕС) № 1095/2010.
Член 11
1. За създателя на ПИПДОЗИП не може да възникне гражданска отговорност само въз основа на основния информационен документ, включително негов превод, освен ако той е подвеждащ, неточен или не съответства на имащите отношение части от правно обвързващи преддоговорни и договорни документи или на изискванията, предвидени в член 8.
2. Инвеститор на дребно, който докаже загуба, произтичаща от това, че е разчитал на основния информационен документ при посочените в параграф 1 обстоятелства, когато е направил инвестиция в ПИПДОЗИП, за който е създаден този основен информационен документ, може да предяви срещу създателя на ПИПДОЗИП иск за обезщетение за вреди в съответствие с националното право.
3. Елементи като „загуба“ или „вреди“, посочени в параграф 2 от настоящия член, но за които не е дадено определение, се тълкуват и прилагат в съответствие с приложимото национално право, съгласно определеното от имащите отношение правила на частното международно право.
4. Настоящият член не изключва допълнителни искове, свързани с гражданска отговорност, в съответствие с националното право.
5. Задълженията по настоящия член не може да се ограничават или отменят от договорни клаузи.
Член 12
Когато основният информационен документ се отнася до застрахователен договор, застрахователното дружество има задължения по настоящия регламент само към държателя на полицата, а не към бенефициера по застрахователния договор.
РАЗДЕЛ III
Предоставяне на основния инвестиционен документ
Член 13
1. Лицето, което консултира относно ПИПДОЗИП или продава ПИПДОЗИП, предоставя на инвеститорите на дребно основния информационен документ своевременно преди тези инвеститори на дребно да бъдат обвързани от договор или оферта, свързана с този ПИПДОЗИП.
2. Лицето, което консултира относно ПИПДОЗИП или продава ПИПДОЗИП, може да изпълни изискванията по параграф 1, като предостави основния информационен документ на лице, което е писмено упълномощено да взема инвестиционни решения от името на инвеститор на дребно по отношение на трансакции, сключени в границите на същото писмено пълномощно.
3. Чрез дерогация от параграф 1 и при спазване на член 3, параграф 1, член 3, параграф 3, буква а) и член 6 от Директива 2002/65/ЕО, лице, което продава ПИПДОЗИП, може да предостави на инвеститора на дребно основния информационен документ непосредствено след осъществяването на трансакцията при спазване на всички посочени по-долу условия:
a)
инвеститорът на дребно избира, по собствена инициатива, да се свърже с продавача на ПИПДОЗИП и да осъществи трансакцията посредством комуникация от разстояние;
б)
предоставянето на основния информационен документ в съответствие с параграф 1 от настоящия член е невъзможно;
в)
лицето, което консултира относно ПИПДОЗИП или продава ПИПДОЗИП, е информирало инвеститора на дребно за факта, че предоставянето на основния информационен документ не е възможно и ясно е заявило, че инвеститорът на дребно може да забави трансакцията, за да получи и прочете основния информационен документ преди осъществяването на трансакцията;
г)
инвеститорът на дребно се съгласява да получи основния информационен документ непосредствено след осъществяване на трансакцията, вместо трансакцията да бъде забавяна, за да бъде получен документът предварително.
4. Когато се извършват последователни трансакции, засягащи един и същ ПИПДОЗИП, от името на инвеститор на дребно, съгласно инструкции, дадени от инвеститора на дребно на лицето, което продава ПИПДОЗИП, преди първата трансакция, задължението за предоставяне на основен информационен документ съгласно параграф 1 е в сила само за първата трансакция и за първата трансакция след като основният информационен документ е бил изменен в съответствие с член 10.
5. За да се осигури последователното прилагане на настоящия член ЕНО разработват, чрез Съвместния комитет, проекти за регулаторни технически стандарти, в които се определят условията за изпълнение на изискването за предоставяне на основния информационен документ, както е посочено в параграф 1.
ЕНО представят проекта за регулаторни технически стандарти на Комисията до 31 декември 2015 г.
На Комисията се делегира правомощието да приема регулаторните технически стандарти, посочени в първа алинея, съгласно процедурата, посочена в членове 10-14 от Регламент (ЕС) № 1093/2010, от Регламент (ЕС) № 1094/2010 и от Регламент (ЕС) № 1095/2010.
Член 14
1. Лицето, което консултира относно ПИПДОЗИП или продава ПИПДОЗИП, предоставя безплатно основния информационен документ на инвеститорите на дребно.
2. Лицето, което консултира относно ПИПДОЗИП или продава ПИПДОЗИП, предоставя основния информационен документ на инвеститора на дребно на един от следните носители:
a)
на хартиен носител, което следва да бъде правилото, когато ПИПДОЗИП се предлагат пряко, освен ако инвеститорът на дребно поиска друго;
б)
на траен носител, различен от хартия, когато са изпълнени условията на параграф 4; или
в)
посредством уебсайт, когато са изпълнени условията на параграф 5.
3. Когато основният информационен документ се предоставя на траен носител, различен от хартия или посредством уеб сайт, при поискване на инвеститора на дребно безплатно се предоставя хартиен екземпляр. Инвеститорите на дребно се уведомяват за правото си да изискат безплатен хартиен екземпляр.
4. Основният информационен документ може да се предостави на траен носител, различен от хартия, ако са изпълнени следните условия:
а)
използването на трайния носител е подходящо в контекста на деловите отношения между лицето, което консултира относно ПИПДОЗИП или продава ПИПДОЗИП, и инвеститора на дребно; и
б)
на инвеститора на дребно е бил даден избор между информация на хартия и на друг траен носител и той е избрал последния по начин, който може да бъде доказан.
5. Основният информационен документ може да се предостави посредством уеб сайт, който не отговаря на определението за траен носител, ако са изпълнени всички от посочените по-долу условия:
а)
предоставянето на основния информационен документ посредством уебсайт е подходящо в контекста на деловите отношения между лицето, което консултира относно ПИПДОЗИП или продава ПИПДОЗИП, и инвеститора на дребно;
б)
на инвеститора на дребно е бил даден избор между информация, предоставена на хартия и посредством уебсайт и той е избрал последната по начин, който може да бъде доказан;
в)
инвеститорът на дребно е бил уведомен по електронен път или в писмен вид относно адреса на уебсайта и мястото на уебсайта, където може да бъде получен достъп до основния информационен документ;
г)
основният информационен документ остава достъпен на уебсайт, може да бъде изтеглен и съхранен на траен носител, за период от време, за който инвеститорът на дребно може да има нужда от справки с него.
Когато основният информационен документ е бил изменен съгласно член 10, при поискване от страна на инвеститора на дребно се предоставят и предходните версии.
6. За целите на параграфи 4 и 5 предоставянето на информация на траен носител, различен от хартия, или посредством уебсайт се смята за подходящо в контекста на деловите отношения между лицето, което консултира относно ПИПДОЗИП или продава ПИПДОЗИП, и инвеститора на дребно, ако има доказателства, че инвеститорът на дребно има редовен достъп до интернет. За такова доказателство се счита предоставянето на адрес за електронна поща от страна на инвеститора на дребно за целите на тези делови отношения.
ГЛАВА III
МОНИТОРИНГ НА ПАЗАРА И ПРАВОМОЩИЯ ЗА НАМЕСА ВЪВ ВРЪЗКА С ОПРЕДЕЛЕНИ ПРОДУКТИ
Член 15
1. В съответствие с член 9, параграф 2 от Регламент (ЕС) № 1094/2010 ЕОЗППО извършва мониторинг на пазара на основаващи се на застраховане инвестиционни продукти, които се пускат на пазара, разпространяват или продават в Съюза.
2. Компетентните органи наблюдават пазара на основаващи се на застраховане инвестиционни продукти, които са пуснати на пазара, разпространяват се или се продават във или от съответната държава членка.
Член 16
1. В съответствие с член 9, параграф 5 от Регламент (ЕС) № 1094/2010, когато условията, посочени в параграфи 2 и 3 от настоящия член, са изпълнени, ЕОЗППО може временно да забрани или да ограничи в Съюза:
a)
пускането на пазара, разпространението или продажбата на някои основаващи се на застраховане инвестиционни продукти или на основаващи се на застраховане инвестиционни продукти с някои конкретни характеристики; или
б)
определен вид финансова дейност или практика на застрахователно или презастрахователно дружество.
Забрана или ограничение може да се прилага при конкретни обстоятелства или да подлежи на изключения, определени от ЕОЗППО.
2. ЕОЗППО взема решение по параграф 1 само ако са изпълнени всички посочени по-долу условия:
a)
целта на предложеното действие е да бъдат отстранени значителни опасения, свързани със защитата на инвеститорите, или заплаха за нормалното функциониране и целостта на финансовите пазари или за стабилността на цялата финансова система на Съюза или на част от нея;
б)
регулаторните изисквания, които вече са приложими към съответния основаващ се на застраховане инвестиционен продукт или дейност съгласно правото на Съюза, не противодействат в достатъчна степен на заплахата;
в)
компетентен орган или компетентни органи не са предприели действия за преодоляване на заплахата или предприетите действия не са адекватни за преодоляването й.
Когато са изпълнени условията по първа алинея, ЕОЗППО може да наложи посочените в параграф 1 забрана или ограничение като предпазна мярка, преди основаващ се на застраховане инвестиционен продукт да бъде пуснат на пазара или продаден на инвеститори.
3. Когато предприема действие в съответствие с настоящия член, ЕОЗППО гарантира, че то:
a)
не произвежда отрицателен ефект върху ефективността на финансовите пазари или върху инвеститорите, който да е непропорционален спрямо ползите от действието; или
б)
не създава риск от регулаторен арбитраж.
Когато компетентен орган или компетентни органи са предприели мярка по член 17, ЕОЗППО може да предприеме всяка от мерките по параграф 1 от настоящия член, без да дава становището по член 18.
4. Преди да реши да предприеме действие по настоящия член, ЕОЗППО уведомява компетентните органи за действията, които предлага.
5. ЕОЗППО публикува на своя уебсайт известие за всяко решение относно предприемане на действия по настоящия член. В известието се уточняват подробностите за забраната или ограничението и се посочва дата след публикуването на известието, на която мерките ще породят действие. Забраната или ограничението се прилагат единствено за действия, предприети след като мерките са породили действие.
6. ЕОЗППО преразглежда забраната или ограничението, наложени по параграф 1, на подходящи интервали от време, но най-малко веднъж на три месеца. Ако забраната или ограничението не бъдат подновени след края на тримесечния период, действието им се прекратява.
7. Действие, прието от ЕОЗППО по настоящия член, има върховенство над всяко действие, предприето по-рано от компетентен орган.
8. В съответствие с член 30 Комисията приема делегирани актове за уточняване на критериите и факторите, които трябва да бъдат взети предвид от ЕОЗППО, за да определи кога са налице посочените в параграф 2, първа алинея, буква а) значителни опасения във връзка със защитата на инвеститорите или заплахи за нормалното функциониране и целостта на финансовите пазари или за стабилността на цялата финансова система на Съюза или на част от нея.
Тези критерии и фактори включват:
a)
степента на сложност на основаващия се на застраховане инвестиционен продукт и връзката с вида инвеститори, на които той се предлага и продава;
б)
размера или условната стойност на основаващия се на застраховане инвестиционен продукт;
в)
степента на новаторство на даден основаващ се на застраховане инвестиционен продукт, дейност или практика; и
г)
ливъриджа, който даден продукт или практика предоставят.
Член 17
1. Компетентен орган може да забрани или да ограничи следното в своята държава членка или от нейната територия:
a)
пускането на пазара, разпространението или продажбата на основаващи се на застраховане инвестиционни продукти или на основаващи се на застраховане инвестиционни продукти с някои конкретни характеристики; или
б)
определен вид финансова дейност или практика на застрахователно или презастрахователно предприятие.
2. Компетентен орган може да предприеме действието, посочено в параграф 1, ако има основателни причини да счита, че:
a)
основаващ се на застраховане инвестиционен продукт или дейност, или практика поражда значителни опасения, свързани със защитата на инвеститорите, или представлява заплаха за правилното функциониране и целостта на финансовите пазари или за стабилността на цялата финансова система или на част от нея най-малко в една държава членка;
б)
съществуващите регулаторни изисквания в правото на Съюза, приложими за основаващия се на застраховане инвестиционен продукт или дейност, или практика, не отстраняват в достатъчна степен рисковете, посочени в буква а), и проблемът няма да бъде решен по-успешно чрез подобряването на надзора или изпълнението на съществуващите изисквания;
в)
действието е пропорционално, като се има предвид естеството на установените рискове, нивото на опитност на съответните инвеститори или участници на пазара и вероятното влияние на действието върху инвеститорите и участниците на пазара, които могат да притежават, да използват или да се възползват от основаващия се на застраховане инвестиционен продукт или дейност, или практика;
г)
компетентният орган надлежно се е консултирал с компетентните органи в други държави членки, които могат да бъдат засегнати в значителна степен от действието; и
д)
действието не произвежда дискриминационен ефект върху услугите или дейностите, предоставяни от територията на друга държава членка.
Когато са изпълнени условията по първа алинея, компетентният орган може да наложи посочените в параграф 1 забрана или ограничение като предпазна мярка, преди основаващ се на застраховане инвестиционен продукт да бъде пуснат на пазара или продаден на инвеститори. Забрана или ограничение може да се прилага при конкретни обстоятелства или да е предмет на изключения, определени от компетентния орган.
3. Компетентният орган не налага забрана или ограничение по настоящия член, освен ако не по-малко от един месец преди предвидената дата на влизане в сила на мярката той е уведомил в писмен вид или в друг вид, съгласуван между органите, всички други заинтересовани компетентни органи и ЕОЗППО за подробностите на:
a)
основаващия се на застраховане инвестиционен продукт или дейност, или практика, към които се отнася предложеното действие;
б)
точното естество на предложените забрана или ограничение и предвидената дата на влизането им сила; и
в)
доказателствата, въз основа на които е взел своето решение и които свидетелстват, че всички условия по параграф 2 са изпълнени.
4. В изключителни случаи, когато компетентният орган счете за необходимо да предприеме спешни действия по настоящия член, за да предотврати вреда, произтичаща от основаващите се на застраховане инвестиционни продукти, дейностите или практиките, посочени в параграф 1, компетентният орган може да предприеме временно действие с писмено уведомление, изпратено не по-малко от 24 часа преди предвиденото влизане в сила на мярката до всички други компетентни органи и ЕОЗППО, при условие че всички критерии по настоящия член са изпълнени и че освен това е ясно установено, че с едномесечния срок за уведомяване конкретното опасение или заплаха не биха били преодолени адекватно. Компетентният орган не предприема временно действие за период, надхвърлящ три месеца.
5. Компетентният орган публикува на своя уебсайт известие за всяко решение за налагане на забрана или ограничение, посочени в параграф 1. В известието се уточняват подробностите за забраната или ограничението и се посочва дата след публикуването на известието, на която мерките ще влязат в сила, както и доказателствата за това, че всички условия по параграф 2 са изпълнени. Забраната или ограничението се прилагат единствено за действия, предприети след публикуването на известието.
6. Компетентният орган отменя забраната или ограничението, ако условията в параграф 2 вече не са приложими.
7. В съответствие с член 30 Комисията приема делегирани актове за уточняване на критериите и факторите, които трябва да бъдат взети предвид от компетентните органи, за да се определи кога са налице значителни опасения, свързани със защитата на инвеститорите, или заплахи за правилното функциониране и целостта на финансовите пазари или за стабилността на финансовата система най-малко в една държава членка, както е посочено в параграф 2, първа алинея, буква а).
Тези критерии и фактори включват:
a)
степента на сложност на основаващия се на застраховане инвестиционен продукт и връзката с вида инвеститори, на които той се предлага и продава;
б)
степента на новаторство на даден основаващ се на застраховане инвестиционен продукт, дейност или практика;
в)
ливъриджа, който даден продукт или практика предоставят;
г)
по отношение на правилното функциониране и целостта на финансовите пазари - размера или условната стойност на основаващ се на застраховане инвестиционен продукт.
Член 18
1. ЕОЗППО играе ролята на посредник и координатор по отношение на действия, предприети от компетентните органи съгласно член 17. По-специално ЕОЗППО гарантира, че действията, предприети от компетентния орган, са основателни и пропорционални и че, когато е уместно, компетентните органи възприемат последователен подход.
2. След като получи уведомление по член 17 относно действия, които трябва да бъдат наложени по силата на този член, ЕОЗППО приема становище по въпроса дали забраната или ограничението са основателни и пропорционални. Ако ЕОЗППО счита, че приемането на мярка от други компетентни органи е необходимо, за да бъде отстранен рискът, той го заявява в становището. Становището се публикува на уебсайта на ЕОЗППО.
3. Когато компетентен орган планира да предприеме, предприема или отказва да предприеме действия, което е в противоречие със становище на ЕОЗППО, прието съгласно параграф 2, той незабавно публикува на своя уебсайт известие, в което подробно излага причините за това свое решение.
ГЛАВА IV
ЖАЛБИ, ОБЕЗЩЕТЕНИЯ, СЪТРУДНИЧЕСТВО И НАДЗОР
Член 19
Създателят на ПИПДОЗИП и лицето, което консултира относно ПИПДОЗИП или продава ПИПДОЗИП, установяват подходящи процедури и договорености, които гарантират, че:
a)
инвеститорите на дребно разполагат с ефективни средства за подаване на жалба срещу създателя на ПИПДОЗИП;
б)
инвеститорите на дребно, подали жалба във връзка с основния информационен документ, получават своевременен и подходящ отговор по същество; и
в)
инвеститорите на дребно разполагат също с ефективни процедури по обезщетяване в случай на трансгранични спорове, по-специално когато създателят на ПИПДОЗИП се намира в друга държава членка или в трета държава.
Член 20
1. За целите на прилагането на настоящия регламент компетентните органи си сътрудничат помежду си, като без неоправдано забавяне взаимно си предоставят информация, която е необходима за целите на изпълнението на техните задължения по настоящия регламент и за упражняване на техните правомощия.
2. Компетентните органи разполагат, в съответствие с националното право, с всички правомощия за осъществяването на надзор и разследвания, необходими за упражняването на функциите им съгласно настоящия регламент.
Член 21
1. Държавите членки прилагат Директива 95/46/ЕО към обработването на лични данни, извършвано в съответната държава членка съгласно настоящия регламент.
2. Регламент (ЕО) № 45/2001 се прилага към обработването на лични данни, извършвано от ЕНО.
ГЛАВА V
АДМИНИСТРАТИВНИ САНКЦИИ И ДРУГИ МЕРКИ
Член 22
1. Без да се засягат надзорните правомощия на компетентните органи и правото на държавите членки да предвиждат и налагат наказателноправни санкции, държавите членки определят правила за установяване на подходящи административни санкции и мерки, приложими при нарушение на настоящия регламент, и предприемат всички необходими действия за прилагането им. Санкциите и мерките са ефективни и пропорционални и имат възпиращ ефект.
Държавите членки могат да решат да не установяват правила за административни санкции, както е посочено в първата алинея, за нарушения, които подлежат на наказателноправни санкции съгласно националното им право.
До 31 декември 2016 г. държавите членки съобщават на Комисията и на Съвместния комитет правилата, посочени в първа алинея. Те уведомяват незабавно Комисията и Съвместния комитет за всички изменения на тези правила.
2. При упражняване на правомощията си съгласно член 24, компетентните органи си сътрудничат тясно, за да се гарантира, че административните санкции и мерки постигат целените от настоящия регламент резултати, и координират действията си с цел да се избегне евентуално дублиране и припокриване при прилагането им по отношение на трансгранични случаи.
Член 23
Компетентните органи упражняват правомощията си за налагане на санкции в съответствие с настоящия регламент и с националното право по следните начини:
а)
пряко;
б)
в сътрудничество с други органи;
в)
на своя отговорност като ги делегират на такива органи;
г)
чрез сезиране на компетентните съдебни органи.
Член 24
1. Настоящият член се прилага при нарушения на член 5, параграф 1, членове 6 и 7, член 8, параграфи 1-3, член 9, член 10, параграф 1, член 13, параграфи 1, 3 и 4, членове 14 и 19.
2. Компетентните органи са оправомощени да налагат, в съответствие с националното право, поне следните административни санкции и мерки:
a)
заповед, забраняваща продажбата на даден ПИПДОЗИП;
б)
заповед, временно спираща продажбата на даден ПИПДОЗИП;
в)
публично предупреждение, в което се посочва лицето, отговорно за нарушението, и естеството на нарушението;
г)
заповед, забраняваща предоставянето на основен информационен документ, който не съответства на изискванията на членове 6, 7, 8 или 10, и изискваща издаване на нова версия на основния информационен документ;
д)
административни глоби с минимален размер:
i)
в случай на юридическо лице:
-
до 5 000 000 EUR, или в държава членка, където официалната парична единица не е евро, равностойността в националната парична единица към 30 декември 2014 г. или до 3 % от общия годишен оборот на това юридическо лице, в съответствие с последните налични финансови отчети, одобрени от управителния орган, или
-
до удвоения размер на реализираната печалба или нереализираната загуба вследствие на нарушението, когато размерът им може да бъде определен;
ii)
в случай на физическо лице:
-
до 700 000 EUR или в държава членка, където официалната парична единица не е евро, равностойността в националната парична единица към 30 декември 2014 г., или
-
до удвоения размер на реализираната печалба или нереализираната загуба вследствие на нарушението, когато размерът им може да бъде определен.
Когато юридическото лице, посочено в буква д), подточка i) от алинея първа, е предприятие майка или дъщерно предприятие на предприятие майка, което трябва да изготвя консолидирани финансови отчети съгласно Директива 2013/34/ЕС на Европейския парламент и на Съвета (20), за съответен общ годишен оборот се приема общият годишен оборот или съответстващият вид приход в съответствие с приложимото право на Съюза в областта на счетоводството съгласно последния наличен консолидиран финансов отчет, одобрен от управителния орган на предприятието майка, което ръководи останалите предприятия.
3. Държавите членки могат да предвидят допълнителни санкции или мерки и по-висок размер на административни глоби от предвидените в настоящия регламент.
4. Когато компетентните органи са наложили една или повече административни санкции или мерки в съответствие с параграф 2, компетентните органи имат правомощията да изпратят или да изискат от създателя на ПИПДОЗИП или лицето, което консултира относно ПИПДОЗИП или продава ПИПДОЗИП, да изпрати съобщение директно до засегнатия инвеститор на дребно, като му предостави информация относно административната санкция или мярка и го уведоми къде може да подаде жалба или иск за обезщетение.
Член 25
Компетентните органи прилагат административните санкции и мерки, посочени в член 24, параграф 2, като вземат предвид всички имащи отношение обстоятелства, включително, когато е целесъобразно:
а)
тежестта и продължителността на нарушението;
б)
равнището на отговорност на отговорното за нарушението лице;
в)
въздействието на нарушението върху интересите на инвеститора на дребно;
г)
дали отговорното за нарушението лице оказва съдействие;
д)
предишни нарушения от страна на отговорното за нарушението лице;
е)
предприетите мерки след нарушението от страна на отговорното за нарушението лице, за да се предотврати повторно нарушение.
Член 26
Решенията за налагане на санкции и мерките, предприети съгласно настоящия регламент, подлежат на обжалване.
Член 27
1. Когато компетентният орган публично разкрива административни санкции или мерки, едновременно с това той докладва съответните административни санкции или мерки на компетентния ЕНО.
2. Компетентният орган представя ежегодно на компетентния ЕНО обобщена информация относно всички административни санкции и мерки, наложени в съответствие с член 22 и член 24, параграф 2.
3. ЕНО публикуват информацията, посочена в настоящия член, в годишните си доклади.
Член 28
1. Компетентните органи създават ефективни механизми, с които да се осигури подаването на сигнали до тях за реални или потенциални нарушения на настоящия регламент.
2. Механизмите по параграф 1 включват най-малко:
a)
специфични процедури за получаване на съобщения за реални или потенциално нарушения и тяхното проследяване;
б)
необходимата защита за служителите, които подават сигнали за нарушения, извършени в рамките на предприятието работодател, най-малкото срещу репресивни мерки, дискриминация и други форми на несправедливо отношение;
в)
защита на самоличността на лицето, което подава сигнал за нарушения, и на физическото лице, за което се предполага, че е отговорно за нарушение, на всички етапи от процедурата, освен когато разкриването на самоличността не се изисква съгласно националното право във връзка с допълнително разследване или последващо съдебно производство.
3. Държавите членки могат да предвидят възможност за компетентните органи да установят допълнителни механизми съгласно националното право.
4. Държавите членки могат да изискват от работодателите, осъществяващи дейности, които са регламентирани за целите на финансовите услуги, да имат въведени подходящи процедури, за да могат служителите им да подават вътрешни сигнали за реални или потенциални нарушения по специален, независим и автономен път.
Член 29
1. Всяко неподлежащо на обжалване решение за налагане на административна санкция или мярка за нарушенията, посочени в член 24, параграф 1, се публикува своевременно от компетентните органи на официалния им уебсайт, след като лицето, на което е наложена санкцията или мярката, бъде уведомено за това решение.
При публикуването се дава най-малко следната информация:
а)
вида и естеството на нарушението;
б)
самоличността на отговорните лица.
Това задължение не се отнася до решенията за налагане на мерки от следствен характер.
Когато на базата на извършена оценка за всеки конкретен случай относно съразмерността на публикуването на личните данни, компетентният орган счита оповестяването на идентичността на юридическите лица или на самоличността или личните данни на физическите лица за несъразмерно или когато публикуването застрашава стабилността на финансовите пазари или текущо разследване, компетентните органи:
a)
отлагат публикуването на решението за налагане на санкцията или мярката до момента, в който основанията те да не бъдат публикувани престанат да съществуват;
б)
публикуват решението за налагане на санкцията или мярката анонимно по начин, който да съответства на националното право, ако подобно анонимно публикуване гарантира ефективна защита на въпросните лични данни; или
в)
изобщо да не публикуват решението за налагане на санкция или мярка, в случай че възможностите, посочени в букви а) и б), се считат за недостатъчни, за да се гарантира:
i)
че стабилността на финансовите пазари няма да бъде изложена на риск;
ii)
пропорционалността на публикуването на такива решения по отношение на мерки, за които се смята, че са незначителни по своя характер.
2. Компетентните органи информират Европейските надзорни органи относно всички административни санкции или мерки, които са наложени, но не са публикувани в съответствие с параграф 1, трета алинея, буква в), включително всяко обжалване във връзка с тях и резултата от него.
Когато се вземе решение за анонимно публикуване на санкция или мярка, публикуването на съответните данни може да бъде отложено за разумен срок, ако се смята, че след изтичането на този срок основанията за анонимно публикуване ще престанат да съществуват.
3. Когато съгласно националното право се предвижда публикуване на решенията за налагане на санкция или мярка, подлежащи на обжалване пред компетентен съдебен или друг орган, компетентните органи своевременно публикуват на уебсайта си тази информация, както и всяка последваща информация относно резултата от това обжалване. Освен това се публикува и всяко решение, с което се отменя публикувано предходно решение за налагане на санкция или мярка.
4. Компетентните органи правят необходимото публикуваната съгласно настоящия член информация да остане на техния официален уебсайт за срок от най-малко пет години след публикуването ѝ. Личните данни, които се съдържат в публикацията, се съхраняват на официалния уебсайт на компетентния орган само за необходимия срок в съответствие с приложимите правила за защита на данните.
ГЛАВА VI
ЗАКЛЮЧИТЕЛНИ РАЗПОРЕДБИ
Член 30
1. Правомощието да приема делегирани актове се предоставя на Комисията при спазване на предвидените в настоящия член условия.
2. Правомощието да приема делегирани актове по член 8, параграф 4, член 16, параграф 8 и член 17, параграф 7 се предоставя на Комисията за срок от три години, считано от 30 декември 2014 г. Комисията изготвя доклад относно делегирането на правомощия не по-късно от девет месеца преди изтичането на три годишния срок. Делегирането на правомощия се продължава мълчаливо за срокове със същата продължителност, освен ако Европейският парламент или Съветът възразят срещу подобно продължаване не по-късно от три месеца преди изтичането на всеки срок.
3. Делегирането на правомощия, посочено в член 8, параграф 4, член 16, параграф 8 и член 17, параграф 7, може да бъде оттеглено по всяко време от Европейския парламент или от Съвета. С решението за оттегляне се прекратява посоченото в него делегиране на правомощия. То поражда действие в деня след публикуването на решението в Официален вестник на Европейския съюз или на по-късна, посочена в решението дата. То не засяга действителността на делегираните актове, които вече са в сила.
4. Веднага след като приеме делегиран акт, Комисията нотифицира акта едновременно на Европейския парламент и Съвета.
5. Делегиран акт, приет съгласно член 8, параграф 4, член 16, параграф 8 или член 17, параграф 7, влиза в сила единствено ако нито Европейският парламент, нито Съветът не са представили възражения в срок от три месеца след нотифицирането на акта на Европейския парламент и Съвета или ако преди изтичането на този срок и Европейският парламент, и Съветът са уведомили Комисията, че няма да представят възражения. Този срок се удължава с три месеца по инициатива на Европейския парламент или на Съвета.
Член 31
Когато Комисията приеме регулаторни технически стандарти съгласно член 8, параграф 5, член 10, параграф 2 или член 13, параграф 5, които са същите като изпратените от ЕНО проекти на регулаторни технически стандарти, без да се засяга член 13, параграф 1, втора алинея от Регламент (ЕС) № 1093/2010, от Регламент (ЕС) № 1094/2010 и от Регламент (ЕС) № 1095/2010 поради сложността и обема на обхванатите въпроси срокът за възражение от страна на Европейския парламент и на Съвета е два месеца от датата на уведомлението. Този срок може да се удължи по инициатива на Европейския парламент или на Съвета с един месец.
Член 32
1. Управляващите дружества съгласно определението в член 2, параграф 1, буква б) от Директива 2009/65/ЕО, инвестиционните дружества, посочени в член 27 от същата директива, и лицата, които консултират относно или продават дялове от ПКИПЦК, посочени в член 1, параграф 2 на същата директива, са освободени от задълженията по настоящия регламент до 31 декември 2019 г.
2. Когато държава членка прилага правилата за формата и съдържанието на основен информационен документ, както е посочено в членове 78-81 от Директива 2009/65/ЕО, спрямо фондове, които не са ПКИПЦК, предлагани на инвеститори на дребно, освобождаването, предвидено в параграф 1 от настоящия член, се прилага към управляващите дружества, инвестиционните дружества и лицата, които продават дялове от такива фондове на инвеститори на дребно или предоставят консултации относно тези дялове.
Член 33
1. До 31 декември 2018 г. Комисията преразглежда настоящия регламент. Въз основа на предоставената от ЕНО информация в преразглеждането се включва общ преглед на действието на предупреждението относно разбирането, като се имат предвид насоките, разработени от компетентните органи в това отношение. Преразглеждането включва също преглед на практическото приложение на правилата, установени с настоящия регламент, като се вземат предвид промените на пазара на инвестиционни продукти на дребно и осъществимостта, разходите и евентуалните ползи от въвеждането на етикет за социални и екологосъобразни инвестиции. Като част от преразглеждането Комисията провежда проучвания сред потребителите и разглежда вариантите от незаконодателно естество, както и резултатите от преразглеждането на Регламент (ЕС) № 346/2013 по отношение на член 27, параграф 1, букви в), д) и ж) от него.
По отношение на ПКИПЦК, както са определени в член 1, параграф 2 от Директива 2009/65/ЕО, преразглеждането ще оцени дали преходните разпоредби на член 32 от настоящия регламент да бъдат удължени или дали, след установяването на необходимите корекции, разпоредбите относно ключова информация за инвеститора на Директива 2009/65/ЕО могат да бъдат заменени или приравнени на основния информационен документ по настоящия регламент. При преразглеждането се обмисля и въпросът за евентуално разширяване на обхвата на настоящия регламент по отношение на други финансови продукти и се преценява дали изключването на продукти от обхвата на настоящия регламент следва да се потвърди, с оглед на разумните стандарти за защита на потребителите, включително сравнения между финансовите продукти. При преразглеждането се оценява и доколко е уместно да се въведат общи правила относно необходимостта всички държави членки да предвидят административни санкции за нарушения на настоящия регламент.
2. До 31 декември 2018 г. Комисията оценява, въз основа на работата на ЕОЗППО по въпроса за разкриването на информация за продуктите, дали да предложи нов законодателен акт за гарантиране на подходящи изисквания за разкриване на информация за тези продукти или дали в обхвата на настоящия регламент да бъдат включени пенсионните продукти, посочени в член 2, параграф 2, буква д).
При извършването на тази оценка Комисията гарантира, че подобни мерки няма да понижат стандартите за разкриване в държавите членки, в които преди това са съществували режими за разкриване на пенсионните продукти.
3. След консултации със Съвместния комитет Комисията представя на Европейския парламент и на Съвета доклад относно параграфи 1 и 2, придружен, по целесъобразност, от законодателно предложение.
4. До 31 декември 2018 г. Комисията провежда пазарно проучване, за да установи дали са налице онлайн калкулатори, които позволяват на инвеститорите на дребно да изчисляват съвкупните разходи и такси за ПИПДОЗИП, и дали те са безплатни. Комисията докладва дали тези инструменти дават възможност за извършване на надеждни и точни изчисления за всички продукти в обхвата на настоящия регламент.
Ако проучването заключи, че няма такива калкулатори или че съществуващите инструменти не предоставят на инвеститорите на дребно възможност да разберат съвкупната сума на разходите и таксите за ПИПДОЗИП, Комисията оценява дали ЕНО, чрез Съвместния комитет, могат да разработят проекти на регулаторни технически стандарти, в които да се посочат спецификациите, приложими за подобни инструменти на равнището на Съюза.
Член 34
Настоящият регламент влиза в сила на двадесетия ден след публикуването му в Официален вестник на Европейския съюз.
Той се прилага от 31 декември 2016 г.
Настоящият регламент е задължителен в своята цялост и се прилага пряко във всички държави членки.
Съставено в Страсбург на 26 ноември 2014 година.
EUROOPAN PARLAMENTIN JA NEUVOSTON ASETUS (EU) N:o 1286/2014,
annettu 26 päivänä marraskuuta 2014,
vähittäismarkkinoille tarkoitettuja paketoituja ja vakuutusmuotoisia sijoitustuotteita (PRIIP-tuotteita) koskevista avaintietoasiakirjoista
(ETA:n kannalta merkityksellinen teksti)
EUROOPAN PARLAMENTTI JA EUROOPAN UNIONIN NEUVOSTO, jotka
ottavat huomioon Euroopan unionin toiminnasta tehdyn sopimuksen ja erityisesti sen 114 artiklan,
ottavat huomioon Euroopan komission ehdotuksen,
sen jälkeen kun esitys lainsäätämisjärjestyksessä hyväksyttäväksi säädökseksi on toimitettu kansallisille parlamenteille,
ottavat huomioon Euroopan keskuspankin lausunnon (1),
ottavat huomioon Euroopan talous- ja sosiaalikomitean lausunnon (2),
noudattavat tavallista lainsäätämisjärjestystä,
sekä katsovat seuraavaa:
(1)
Yksityissijoittajille tarjotaan yhä useammin laajaa vähittäismarkkinoille tarkoitettujen paketoitujen ja vakuutusmuotoisten sijoitustuotteiden (packaged retail and insurance-based investment products, jäljempänä ’PRIIP-tuotteet’) valikoimaa heidän harkitessaan sijoituksen tekoa. Joillain näistä tuotteista tarjotaan erityisiä sijoitusratkaisuja, jotka on suunniteltu yksityissijoittajien tarpeiden mukaan, ne on usein yhdistetty vakuutusturvaan tai ne voivat olla monimutkaisia ja vaikeaselkoisia. Tällaisiin PRIIP-tuotteisiin sijoittaville yksityissijoittajille annetaan nykyisin tietoja yhteensovittamattomalla tavalla, eivätkä nämä tiedot useinkaan auta yksityissijoittajia vertailemaan eri tuotteita tai ymmärtämään niiden ominaisuuksia. Tämän vuoksi yksityissijoittajat ovat usein tehneet sijoituksia ymmärtämättä niihin liittyviä riskejä ja kuluja ja ovat toisinaan kärsineet odottamattomia tappioita.
(2)
Yksityissijoittajille tarjottavien PRIIP-tuotteiden avoimuuden parantaminen on tärkeä sijoittajansuojatoimenpide ja ennakkoedellytys yksityissijoittajien luottamuksen palauttamiseksi finanssimarkkinoihin erityisesti finanssikriisin jälkeisessä tilanteessa. Ensimmäinen askel tähän suuntaan on jo otettu unionin tasolla Euroopan parlamentin ja neuvoston direktiivillä 2009/65/EY (3) perustetun sijoittajalle annettavia avaintietoja koskevan järjestelmän kehittämisen kautta.
(3)
Se, että on olemassa PRIIP-tuotteita koskevia erilaisia sääntöjä, jotka vaihtelevat sen mukaan, mikä toimiala tarjoaa PRIIP-tuotteet, ja eroavaisuudet kansallisessa sääntelyssä tällä alalla merkitsevät epätasapuolisia toimintaedellytyksiä eri tuotteille ja tarjoamiskanaville, mikä luo lisäesteitä finanssipalvelujen ja -tuotteiden sisämarkkinoille. Jäsenvaltiot ovat jo toteuttaneet erilaisia yhteensovittamattomia toimia sijoittajansuojatoimenpiteissä olevien puutteiden korjaamiseksi, ja on todennäköistä, että tämä kehitys jatkuisi. PRIIP-tuotteisiin liittyvien tietojen antamisessa noudatettavat erilaiset menettelytavat estävät tasapuolisten toimintaedellytysten luomisen eri PRIIP-tuotteiden kehittäjille, näistä tuotteista neuvoja antaville tai niitä myyville ja vääristävät sen vuoksi kilpailua sekä johtavat siihen, että sijoittajansuojan taso unionissa on epäyhtenäinen. Tällainen ero on esteenä sisämarkkinoiden toteutumiselle ja moitteettomalle toiminnalle.
(4)
Erojen estämiseksi on tarpeen antaa unionin tasolla yhtenäiset avoimuussäännöt, joita sovelletaan kaikkiin toimijoihin PRIIP-tuotteiden markkinoilla ja joilla siten parannetaan sijoittajansuojaa. Asetus on tarpeen sen varmistamiseksi, että avaintietoasiakirjoille vahvistetaan yhteinen yhtenäinen standardi näiden asiakirjojen muodon ja sisällön yhdenmukaistamiseksi. Sellaisenaan sovellettavilla asetuksen säännöillä olisi varmistettava, että kaikkiin PRIIP-tuotteista neuvoja antaviin tai niitä myyviin sovelletaan yhtenäisiä yksityissijoittajille annettavan avaintietoasiakirjan toimittamista koskevia vaatimuksia. Tämä asetus ei vaikuta mainosasiakirjojen valvontaan. Se ei liioin vaikuta muihin tuotteita koskeviin interventiotoimiin kuin niihin, jotka liittyvät vakuutusmuotoisiin sijoitustuotteisiin.
(5)
On olennaisen tärkeää, että PRIIP-tuotteisiin liittyvien tietojen antamista parannetaan, jotta yksityissijoittajien luottamus finanssimarkkinoihin voitaisiin palauttaa, mutta yhtä tärkeää on myös se, että näiden tuotteiden myyntiä säännellään tehokkaasti. Tämä asetus täydentää Euroopan parlamentin ja neuvoston direktiivin 2014/65/EU (4) mukaisia tarjoamista koskevia toimenpiteitä. Se täydentää myös Euroopan parlamentin ja neuvoston direktiivin 2002/92/EY (5) mukaisia vakuutustuotteiden tarjoamista koskevia toimenpiteitä.
(6)
Tätä asetusta olisi sovellettava kaikkiin niihin tuotteisiin niiden muodosta tai rakenteesta riippumatta, jotka finanssipalveluala kehittää tarjotakseen sijoitusmahdollisuuksia yksityissijoittajille, jos yksityissijoittajalle erääntymispäivänä takaisin maksettava määrä voi vaihdella, koska se on alttiina viitearvojen vaihteluille taikka yhdestä tai useammasta sellaisesta omaisuuserästä, jota yksityissijoittaja ei hanki suoraan, saatavien tuottojen vaihteluille. Tässä asetuksessa tällaisista tuotteista olisi käytettävä nimitystä PRIIP-tuotteet, ja niiden olisi käsitettävä muun muassa sellaiset sijoitustuotteet kuin sijoitusrahastot, sijoituspiirteitä sisältävät henkivakuutussopimukset, strukturoidut tuotteet ja strukturoidut talletukset. PRIIP-tuotteen määritelmän mukaisten erillisyhtiöiden liikkeeseen laskemien rahoitusvälineiden olisi myös kuuluttava tämän asetuksen soveltamisalaan. Kaikkien näiden tuotteiden tapauksessa sijoitukset eivät ole tyypiltään suoria sijoituksia, joita tehdään ostamalla tai pitämällä hallussa varsinaisia omaisuuseriä. Tällaiset tuotteet muokkautuvat markkinoilla yksityissijoittajien ja markkinoiden mukaan, sillä niissä paketoidaan tai yhdistetään omaisuuseriä erilaisten riski-tuottosuhteiden luomiseksi, erilaisten tuoteominaisuuksien tarjoamiseksi tai erilaisten kulurakenteiden aikaansaamiseksi verrattuna suoraan hallussapitoon. Tällainen paketointi voi antaa yksityissijoittajille tilaisuuden noudattaa sijoitusstrategioita, jotka olisivat muutoin saavuttamattomissa tai epäkäytännöllisiä, mutta se voi edellyttää myös lisätietojen antamista erityisesti sijoitusten paketointitapojen vertailun mahdollistamiseksi.
(7)
Jotta voidaan varmistaa, että tätä asetusta sovelletaan pelkästään tällaisiin PRIIP-tuotteisiin, vakuutustuotteet, joiden yhteydessä ei tarjota sijoitusmahdollisuuksia, ja talletukset, jotka ovat alttiina ainoastaan korkoriskille, olisi jätettävä tämän asetuksen soveltamisalan ulkopuolelle. Henkivakuutustuotteiden osalta ’pääomalla’ tarkoitetaan pääomaa, joka on sijoitettu yksityissijoittajan pyynnöstä. Lisäksi kaikki perinteisiä talletuksia edustavat talletukset tai todistukset, jotka eivät ole direktiivin 2014/65/EU 4 artiklan 1 kohdan 43 alakohdassa määriteltyjä strukturoituja talletuksia, olisi jätettävä tämän asetuksen soveltamisalan ulkopuolelle. Suoraan omistetut omaisuuserät, kuten yritysten osakkeet tai valtion joukkovelkakirjat, eivät ole PRIIP-tuotteita, ja ne olisi sen vuoksi jätettävä tämän asetuksen soveltamisalan ulkopuolelle. Institutionaalisille sijoittajille tarkoitetut sijoitusrahastot eivät kuulu tämän asetuksen soveltamisalaan, sillä niitä ei myydä yksityissijoittajille. Kansallisen lainsäädännön mukaiset yksilölliset eläketuotteet ja lisäeläketuotteet, joiden pääasiallinen tarkoitus on tulojen tarjoaminen sijoittajalle eläkkeelläoloaikana, olisi jätettävä tämän asetuksen soveltamisalan ulkopuolelle niiden erityispiirteiden ja tavoitteiden vuoksi, kun taas muiden yksilöllisten vakuutus- tai säästötuotteiden, jotka tarjoavat sijoitusmahdollisuuksia, olisi kuuluttava tämän asetuksen soveltamisalaan.
(8)
Tämä asetus ei rajoita jäsenvaltioiden oikeutta säännellä avaintietojen antamista tuotteista, jotka eivät kuulu sen soveltamisalaan. Euroopan parlamentin ja neuvoston asetuksen (EU) N:o 1093/2010 (6) 9 artiklan, Euroopan parlamentin ja neuvoston asetuksen (EU) N:o 1094/2010 (7) 9 artiklan ja Euroopan parlamentin ja neuvoston asetuksen (EU) N:o 1095/2010 (8) 9 artiklan mukaisen kuluttajansuojaa koskevan toimeksiantonsa mukaisesti Euroopan valvontaviranomaisen (Euroopan pankkiviranomainen, jäljempänä ’pankkiviranomainen’), Euroopan valvontaviranomaisen (Euroopan vakuutus- ja lisäeläkeviranomainen, jäljempänä ’vakuutus- ja lisäeläkeviranomainen’) ja Euroopan valvontaviranomaisen (Euroopan arvopaperimarkkinaviranomainen, jäljempänä ’arvopaperimarkkinaviranomainen’), jotka on perustettu mainituilla asetuksilla, jäljempänä ’Euroopan valvontaviranomaiset’, olisi valvottava tämän asetuksen soveltamisalaan kuulumattomia tuotteita ja annettava tarvittaessa ohjeita mahdollisesti havaittujen ongelmien ratkaisemiseksi. Tällaiset ohjeet olisi otettava huomioon, kun neljän vuoden kuluttua tämän asetuksen voimaantulosta tarkastellaan uudelleen soveltamisalan mahdollista laajentamista ja tiettyjen soveltamisalan ulkopuolelle jättämisten poistamista.
(9)
Niiden velvoitteiden välisen suhteen selkeyttämiseksi, jotka on asetettu tällä asetuksella ja muilla säädöksillä, joissa edellytetään tietojen antamista sijoittajille, muun muassa Euroopan parlamentin ja neuvoston direktiivillä 2003/71/EY (9) sekä Euroopan parlamentin ja neuvoston direktiivillä 2009/138/EY (10), on tarpeen säätää, että mainittuja säädöksiä sovelletaan edelleen tämän asetuksen lisäksi.
(10)
Tämän asetuksen vaatimusten noudattamisen asianmukaisen ja tehokkaan valvonnan varmistamiseksi jäsenvaltioiden olisi nimettävä toimivaltaiset viranomaiset, jotka ovat vastuussa tästä valvonnasta. Monissa tapauksissa toimivaltaiset viranomaiset on jo nimetty valvomaan muita velvoitteita, joita PRIIP-tuotteiden kehittäjillä, niitä myyvillä ja niistä neuvoja antavilla on kansallisen ja unionin lainsäädännön muiden säännösten nojalla.
(11)
Toimivaltaisille viranomaisille olisi annettava pyynnöstä ja myös etukäteen kaikki tarvittavat tiedot avaintietoasiakirjojen sisällön tarkastamiseksi, tämän asetuksen noudattamisen arvioimiseksi sekä asiakkaiden ja sijoittajien suojelemiseksi finanssimarkkinoilla.
(12)
PRIIP-tuotteiden kehittäjien, kuten rahastonhoitajien, vakuutusyhtiöiden, luottolaitosten tai sijoituspalveluyritysten, olisi laadittava avaintietoasiakirja kehittämistään PRIIP-tuotteista, koska ne tuntevat tuotteen parhaiten. Niiden olisi myös oltava vastuussa avaintietoasiakirjan täsmällisyydestä. PRIIP-tuotteen kehittäjän olisi laadittava avaintietoasiakirja, ennen kuin tuote voidaan myydä yksityissijoittajille. Jos tuotetta ei kuitenkaan myydä yksityissijoittajille, velvollisuutta avaintietoasiakirjan laatimiseen ei pitäisi olla, ja jos PRIIP-tuotteen kehittäjän on käytännössä vaikea laatia avaintietoasiakirjaa, olisi oltava edelleen mahdollista antaa asiakirjan laadinta muiden tehtäväksi. Tämän asetuksen mukaisten velvoitteiden, joista säädetään avaintietoasiakirjan laatimista ja tarkistamista koskevissa säännöksissä, olisi koskettava ainoastaan PRIIP-tuotteen kehittäjää ja ainoastaan niin kauan kuin PRIIP-tuotteella käydään kauppaa jälkimarkkinoilla. Tässä asetuksessa olisi avaintietoasiakirjojen laajan levityksen ja saatavuuden varmistamiseksi säädettävä, että PRIIP-tuotteen kehittäjän on julkaistava avaintietoasiakirjat verkkosivustollaan.
(13)
Yksityissijoittajien tarpeisiin vastaamiseksi on tarpeen varmistaa, että PRIIP-tuotteita koskevat tiedot ovat täsmällisiä, tasapuolisia ja selkeitä eivätkä johda harhaan kyseisiä yksityissijoittajia. Sen vuoksi tässä asetuksessa olisi vahvistettava yhteiset standardit avaintietoasiakirjan laatimista varten, jotta voidaan varmistaa, että asiakirja on yksityissijoittajien kannalta ymmärrettävässä muodossa. Koska monilla yksityissijoittajilla on ongelmia finanssialan erikoisterminologian ymmärtämisessä, asiakirjassa käytettävään sanastoon ja kirjoitustyyliin olisi kiinnitettävä erityistä huomiota. Olisi annettava säännöt myös kielestä, jolla avaintietoasiakirja olisi laadittava. Lisäksi yksityissijoittajien olisi kyettävä ymmärtämään avaintietoasiakirja joutumatta turvautumaan muihin, muussa kuin markkinointitarkoituksessa esitettyihin tietoihin.
(14)
Kehittäessään avaintietoasiakirjan sisältöä koskevia teknisiä standardeja tuotteen sijoituspolitiikkojen ja sen tämän asetuksen mukaisten tavoitteiden ottamiseksi asianmukaisesti huomioon Euroopan valvontaviranomaisten olisi varmistettava, että PRIIP-tuotteen kehittäjä käyttää selkeää ja ymmärrettävää kieltä, joka ei ole liian vaikeaa yksityissijoittajille, ja että kuvauksessa siitä, miten sijoitustavoitteet saavutetaan, mukaan lukien kuvaus käytetyistä rahoitusvälineistä, vältetään rahoitusalan ammattisanastoa ja -terminologiaa, joka ei ole yksityissijoittajille välittömästi selvää.
(15)
Yksityissijoittajille olisi annettava tiedot, jotka ovat tarpeen harkitun sijoituspäätöksen tekemiseksi ja eri PRIIP-tuotteiden vertailemiseksi, mutta jos tietoja ei esitetä lyhyessä ja ytimekkäässä muodossa, ne voivat jäädä käyttämättä. Tämän vuoksi avaintietoasiakirjan olisi sisällettävä vain avaintietoja, erityisesti tietoja tuotteen luonteesta ja ominaisuuksista, mukaan lukien mahdolliset pääomatappiot, sekä tuotteen kuluista ja riskiprofiilista, sekä merkityksellisiä tietoja tuotto- tai arvonkehityksestä ja eräitä muita erityistietoja, jotka saattavat olla tarpeen käsityksen saamiseksi erityyppisten tuotteiden ominaisuuksista.
(16)
Kansallisella tasolla ollaan jo kehittämässä sijoitustuotelaskureita. Jotta tällaiset laskurit olisivat mahdollisimman hyödyllisiä kuluttajien kannalta, niiden olisi katettava eri PRIIP-tuotteiden kehittäjien perimät kulut ja palkkiot sekä mahdolliset muut välittäjien tai sijoitusketjun muiden osien perimät kulut ja palkkiot, joita PRIIP-tuotteiden kehittäjät eivät ole jo sisällyttäneet hintaan. Komission olisi annettava kertomus siitä, onko tällaisia välineitä käytettävissä sähköisesti kussakin jäsenvaltiossa ja saadaanko niillä luotettavia ja täsmällisiä laskelmia kaikkien tämän asetuksen soveltamisalaan kuuluvien tuotteiden kokonaiskuluista ja -palkkioista.
(17)
Avaintietoasiakirja olisi laadittava vakiomuodossa, jossa yksityissijoittajat voivat vertailla eri PRIIP-tuotteita, koska kuluttajien toimintatavat ja valmiudet edellyttävät tietojen muodon, esitystavan ja sisällön huolellista harkitsemista tietojen ymmärtämisen ja käytön optimoimiseksi. Jokaisessa asiakirjassa olisi noudatettava samaa kohtien ja niiden otsikoiden järjestystä. Lisäksi avaintietoasiakirjaan eri PRIIP-tuotteista sisällytettävien tietojen yksityiskohdat ja tietojen esitystapa olisi laajemmin yhdenmukaistettava teknisillä sääntelystandardeilla, joissa otetaan huomioon aiemmat ja käynnissä olevat kuluttajien käyttäytymistä tarkastelevat tutkimukset sekä myös tulokset testeistä, joissa tarkastellaan, kuinka tehokkaita erilaiset tietojen esitystavat ovat kuluttajien kannalta. Joidenkin PRIIP-tuotteiden tapauksessa yksityissijoittajalla on lisäksi mahdollisuus valita monista eri kohteena olevista sijoituksista, kuten vakuutusyhtiöiden omistuksessa olevista sisäisistä rahastoista. Nämä tuotteet olisi otettava huomioon asiakirjan muodon kehittämisessä.
(18)
Koska jotkin tämän asetuksen soveltamisalaan kuuluvat sijoitustuotteet eivät ole yksinkertaisia ja saattavat olla yksityissijoittajille vaikeita ymmärtää, avaintietoasiakirjaan olisi tapauksen mukaan sisällytettävä ymmärrettävyyttä koskeva varoitus yksityissijoittajalle. Olisi katsottava, että tuote ei ole yksinkertainen ja että se on vaikea ymmärtää erityisesti silloin, jos siinä sijoitetaan kohteisiin, joihin yksityissijoittajat eivät tavallisesti sijoita, tai jos siinä käytetään useita erilaisia menetelmiä sijoituksen lopullisen tuoton laskemiseksi, mikä luo suuremman riskin siitä, että yksityissijoittaja ymmärtää asian väärin, tai jos sijoituksen tuotossa käytetään hyväksi yksityissijoittajan käyttäytymistä, esimerkkeinä korkohoukutin, jota seuraa paljon korkeampi vaihtuva korkotaso, tai toistuva malli.
(19)
Yksityissijoittajilla on sijoituksensa taloudellisen tuoton lisäksi yhä useammin muita tavoitteita, kuten yhteiskunnallisia tai ympäristöön liittyviä päämääriä. PRIIP-tuotteen kehittäjän asettamia yhteiskunnallisia tai ympäristöön liittyviä tavoitteita koskevia tietoja voi kuitenkin olla vaikeaa vertailla tai tiedot saattavat puuttua. Tämän vuoksi ennakoitu kestävä ympäristöön liittyvä ja yhteiskunnallinen kehitys finanssisijoituksissa sekä Euroopan parlamentin ja neuvoston asetuksen (EU) N:o 346/2013 (11) soveltaminen voisivat mahdollistaa tällaisten näkökohtien asianmukaisemman sisällyttämisen unionin oikeuteen ja niiden edistämisen siinä. Ei ole kuitenkaan vahvistettuja kriteerejä eikä ole virallista menettelyä, jolla voitaisiin varmentaa tällaiset yhteiskunnalliset tai ympäristöön liittyvät kriteerit objektiivisesti, kuten elintarvikealalla on jo käytössä. Sen vuoksi on toivottavaa, että tämän asetuksen uudelleentarkastelussa komissio tarkastelee yhteiskunnalliset ja ympäristöön liittyvät seikat huomioon ottaviin sijoitustuotteisiin liittyvää kehitystä sekä asetuksen (EU) N:o 346/2013 uudelleentarkastelun tuloksia perusteellisesti.
(20)
Avaintietoasiakirjan olisi erotuttava selkeästi ja oltava erillään mahdollisesta markkinointiviestinnästä.
(21)
Jotta voidaan varmistaa, että avaintietoasiakirjan tiedot ovat luotettavia, PRIIP-tuotteiden kehittäjien olisi edellytettävä pitävän avaintietoasiakirja ajan tasalla. Tätä varten on tarpeen vahvistaa tietojen uudelleentarkastelun edellytyksiin ja tiheyteen sekä avaintietoasiakirjan tarkistukseen liittyvät yksityiskohtaiset säännöt teknisillä sääntelystandardeilla, jotka komissio hyväksyy.
(22)
Yksityissijoittajat tekevät sijoituspäätöksensä avaintietoasiakirjojen perusteella. PRIIP-tuotteiden kehittäjillä on tämän vuoksi merkittävä vastuu yksityissijoittajia kohtaan sen varmistamisessa, että kyseiset asiakirjat eivät ole harhaanjohtavia, epätarkkoja tai ristiriidassa PRIIP-tuotteen sopimusasiakirjojen asiaankuuluvien osien kanssa. Sen vuoksi on tärkeä varmistaa, että yksityissijoittajilla on tehokkaat muutoksenhakuoikeudet. Olisi myös varmistettava, että kaikilla yksityissijoittajilla on unionissa samanlainen oikeus hakea korvausta kaikesta vahingosta, joka on aiheutunut tämän asetuksen noudattamatta jättämisen johdosta. PRIIP-tuotteiden kehittäjien siviilioikeudellista vastuuta koskevat säännöt olisi sen vuoksi yhdenmukaistettava. Yksityissijoittajien olisi voitava saada PRIIP-tuotteen kehittäjä vastuuseen tämän asetuksen rikkomisesta, jos vahinkoa on aiheutunut avaintietoasiakirjasta, joka on ristiriidassa PRIIP-tuotteen kehittäjän hallinnassa olevien, sopimusta edeltävien asiakirjojen tai sopimusasiakirjojen kanssa tai joka on harhaanjohtava tai epätarkka.
(23)
PRIIP-tuotteen kehittäjän siviilioikeudellista vastuuta koskevia asioita, jotka eivät kuulu tämän asetuksen soveltamisalaan, olisi säänneltävä sovellettavassa kansallisessa laissa. Tuomioistuimen, joka on toimivaltainen päättämään yksityissijoittajien nostamista siviilioikeudellista vastuuta koskevista kanteista, olisi määräydyttävä kansainvälistä tuomiovaltaa koskevien asiaankuuluvien sääntöjen mukaisesti.
(24)
Tällä asetuksella ei oteta käyttöön toimilupaa, joka mahdollistaisi PRIIP-tuotteiden rajat ylittävän myynnin tai markkinoinnin yksityissijoittajille, tai muuteta mahdollisia olemassa olevia, PRIIP-tuotteiden rajat ylittävää myyntiä tai markkinointia koskevia toimilupajärjestelyjä. Tällä asetuksella ei muuteta nykyisten toimivaltaisten viranomaisten välistä nykyisten toimilupajärjestelyjen mukaista vastuunjakoa. Jäsenvaltioiden tämän asetuksen soveltamiseksi nimeämien viranomaisten olisi tämän vuoksi toimittava yhdenmukaisesti niiden viranomaisten kanssa, jotka ovat toimivaltaisia PRIIP-tuotteiden markkinoinnin osalta mahdollisen nykyisen toimiluvan mukaisesti. Sen jäsenvaltion toimivaltaisen viranomaisen, jossa PRIIP-tuotetta markkinoidaan, olisi oltava vastuussa kyseisen PRIIP-tuotteen markkinoinnin valvonnasta. Sen jäsenvaltion toimivaltaisella viranomaisella, jossa tuotetta markkinoidaan, olisi aina oltava oikeus keskeyttää PRIIP-tuotteen markkinointi omalla alueellaan, jos tätä asetusta ei noudateta.
(25)
Vakuutus- ja lisäeläkeviranomaisen ja asiaankuuluvien kansallisten toimivaltaisten viranomaisten valtuuksia olisi täydennettävä erillisellä järjestelyllä, jolla kielletään sellaisten vakuutusmuotoisten sijoitustuotteiden markkinointi, tarjoaminen ja myynti tai rajoitetaan niitä, joihin liittyy sijoittajansuojaa, finanssimarkkinoiden moitteetonta toimintaa ja eheyttä taikka koko finanssijärjestelmän tai sen osan vakautta koskevia vakavia huolenaiheita, yhdessä vakuutus- ja lisäeläkeviranomaiselle annettavien asianmukaisten yhteensovittamis- ja valmiusvaltuuksien kanssa. Näissä valtuuksissa olisi otettava huomioon myös arvopaperimarkkinaviranomaiselle ja pankkiviranomaiselle Euroopan parlamentin ja neuvoston asetuksen (EU) N:o 600/2014 (12) nojalla annetut valtuudet, jotta voidaan varmistaa, että tällaisia interventiojärjestelyjä voidaan soveltaa kaikkiin sijoitustuotteisiin niiden oikeudellisesta muodosta riippumatta. Tällaisten valtuuksien käytön toimivaltaisten viranomaisten ja poikkeustapauksissa vakuutus- ja lisäeläkeviranomaisen toimesta olisi edellytettävä sitä, että useat erityiset ehdot täyttyvät. Näiden ehtojen täyttyessä toimivaltaisen viranomaisen tai poikkeustapauksissa vakuutus- ja lisäeläkeviranomaisen olisi voitava varotoimenpiteenä asettaa kielto tai rajoitus ennen vakuutusmuotoisen sijoitustuotteen markkinointia, tarjoamista tai myyntiä sijoittajille. Nämä valtuudet eivät merkitse sitä, että toimivaltaisen viranomaisen tai vakuutus- ja lisäeläkeviranomaisen olisi otettava käyttöön tai sovellettava tuotteiden hyväksymistä tai käyttöoikeuksia koskevia menettelyjä, eivätkä ne vapauta vakuutusmuotoisen sijoitustuotteen kehittäjää velvollisuudesta noudattaa kaikkia tämän asetuksen asiaankuuluvia vaatimuksia. Lisäksi näitä valtuuksia olisi käytettävä yksinomaan yleisen edun vuoksi, eivätkä ne saisi aiheuttaa siviilioikeudellista vastuuta toimivaltaisille viranomaisille.
(26)
Jotta yksityissijoittaja voi tehdä harkitun sijoituspäätöksen, PRIIP-tuotteista neuvoja antavia tai niitä myyviä henkilöitä olisi vaadittava antamaan avaintietoasiakirja hyvissä ajoin ennen liiketoimen toteuttamista. Tätä vaatimusta olisi sovellettava riippumatta siitä, missä ja miten liiketoimi toteutetaan. Jos liiketoimi toteutetaan etäviestintävälineellä, avaintietoasiakirja voidaan toimittaa välittömästi liiketoimen toteuttamisen jälkeen edellyttäen, että avaintietoasiakirjaa ei ole mahdollista toimittaa etukäteen ja että yksityissijoittaja suostuu tähän. PRIIP-tuotteista neuvoja antavia tai niitä myyviä henkilöitä ovat välittäjät ja PRIIP-tuotteiden kehittäjät itse, jos viimeksi mainitut päättävät antaa PRIIP-tuotteita koskevaa neuvontaa tai myydä PRIIP-tuotteen suoraan yksityissijoittajille. Tämä asetus ei vaikuta Euroopan parlamentin ja neuvoston direktiivin 2000/31/EY (13) eikä Euroopan parlamentin ja neuvoston direktiivin 2002/65/EY (14) soveltamiseen.
(27)
Olisi vahvistettava yhdenmukaiset säännöt, joilla PRIIP-tuotteesta neuvoja antavalle tai sitä myyvälle henkilölle annetaan tietty valinnanvara sen välineen osalta, jolla avaintietoasiakirja toimitetaan yksityissijoittajille, ja sallittava sähköisen viestinnän käyttö, jos se on tarkoituksenmukaista ottaen huomioon liiketoimen olosuhteet. Yksityissijoittajalle olisi kuitenkin annettava mahdollisuus saada tiedot paperilla. Jotta kuluttajilla olisi mahdollisuus saada tietoa, avaintietoasiakirja olisi aina toimitettava veloituksetta.
(28)
Jotta voidaan varmistaa, että yksityissijoittajat luottavat PRIIP-tuotteisiin ja finanssimarkkinoihin kokonaisuudessaan, olisi asetettava vaatimuksia asianmukaisista sisäisistä menettelyistä, joilla varmistetaan, että yksityissijoittajat saavat PRIIP-tuotteen kehittäjältä perustellun vastauksen valituksiinsa.
(29)
Koska finanssimarkkinoilla pankki-, vakuutus-, arvopaperi- ja rahoitusaloilla toimivien yhteisöjen olisi laadittava PRIIP-tuotteita koskevat avaintietoasiakirjat, on erittäin tärkeää varmistaa sujuva yhteistyö PRIIP-tuotteiden kehittäjiä ja PRIIP-tuotteista neuvoja antavia tai niitä myyviä henkilöitä valvovien eri viranomaisten välillä, jotta viranomaiset noudattaisivat yhteistä toimintalinjaa tämän asetuksen soveltamisessa.
(30)
Joulukuun 8 päivänä 2010 annetun komission tiedonannon ”Seuraamusjärjestelmien lujittaminen finanssipalvelujen alalla” mukaisesti ja tämän asetuksen vaatimusten noudattamisen varmistamiseksi on tärkeää, että jäsenvaltiot toteuttavat tarvittavat toimet varmistaakseen, että tämän asetuksen rikkomisesta määrätään asianmukaiset hallinnolliset seuraamukset ja toimenpiteet. Sen varmistamiseksi, että seuraamukset ovat varoittavia, ja sijoittajansuojan lujittamiseksi varoittamalla sijoittajia PRIIP-tuotteista, joiden markkinointi rikkoo tätä asetusta, seuraamukset ja toimenpiteet olisi yleensä julkaistava lukuun ottamatta tiettyjä tarkoin määriteltyjä olosuhteita.
(31)
Vaikka jäsenvaltiot voivat antaa hallinnollisia ja rikosoikeudellisia seuraamuksia koskevia sääntöjä samojen rikkomisten osalta, jäsenvaltioiden ei olisi edellytettävä antavan hallinnollisia seuraamuksia koskevia sääntöjä sellaisten tähän asetukseen kohdistuvien rikkomisten osalta, joihin sovelletaan kansallista rikosoikeutta. Kansallisen lainsäädännön mukaisesti jäsenvaltioita ei velvoiteta määräämään sekä hallinnollisia että rikosoikeudellisia seuraamuksia samasta rikkomisesta, mutta niiden olisi voitava tehdä niin, jos niiden kansallinen lainsäädäntö sen sallii. Tämän asetuksen rikkomisesta aiheutuvien rikosoikeudellisten seuraamusten säilyttäminen hallinnollisten seuraamusten sijaan ei kuitenkaan saisi vähentää toimivaltaisten viranomaisten mahdollisuuksia tehdä tätä asetusta sovellettaessa yhteistyötä, tutustua tietoihin ja vaihtaa tietoja oikea-aikaisesti muiden jäsenvaltioiden toimivaltaisten viranomaisten kanssa eikä muullakaan tavoin vaikuttaa näihin mahdollisuuksiin, myöskään sen jälkeen, kun asianomaiset rikkomiset on saatettu toimivaltaisten oikeusviranomaisten käsiteltäviksi syytetoimia varten.
(32)
Komissiolle olisi tämän asetuksen tavoitteiden saavuttamiseksi siirrettävä valta hyväksyä Euroopan unionin toiminnasta tehdyn sopimuksen 290 artiklan mukaisesti säädösvallan siirron nojalla annettavia delegoituja säädöksiä, jotka koskevat niiden menettelyjen yksityiskohtien määrittämistä, joita käytetään selvitettäessä sitä, liittyykö tuotteeseen erityisiä ympäristöön liittyviä tai yhteiskunnallisia tavoitteita, sekä edellytyksiä, joilla vakuutus- ja lisäeläkeviranomainen sekä toimivaltaiset viranomaiset käyttävät valtuuksia toteuttaa interventiotoimia. On erityisen tärkeää, että komissio asiaa valmistellessaan toteuttaa asianmukaiset kuulemiset. Komission olisi delegoituja säädöksiä valmistellessaan ja laatiessaan varmistettava, että asianomaiset asiakirjat toimitetaan Euroopan parlamentille ja neuvostolle yhtäaikaisesti, hyvissä ajoin ja asianmukaisesti.
(33)
Komission olisi hyväksyttävä Euroopan valvontaviranomaisten yhteiskomiteassa laatimat luonnokset teknisiksi sääntelystandardeiksi, jotka koskevat avaintietoasiakirjan esitystapaa ja sisältöä, avaintietoasiakirjan vakiomuotoa, riskien ja tuottojen esittämisessä sekä kulujen laskemisessa käytettäviä menetelmiä sekä edellytyksiä, jotka täyttävät vaatimuksen avaintietoasiakirjan toimittamisesta yksityissijoittajille asetuksen (EU) N:o 1093/2010 10-14 artiklan, asetuksen (EU) N:o 1094/2010 10-14 artiklan ja asetuksen (EU) N:o 1095/2010 10-14 artiklan mukaisesti. Komission olisi täydennettävä Euroopan valvontaviranomaisten teknistä työtä toteuttamalla avaintietoasiakirjan esitystapaa koskevia kuluttajatutkimuksia Euroopan valvontaviranomaisten ehdottamalla tavalla.
(34)
Euroopan parlamentin ja neuvoston direktiivillä 95/46/EY (15) säännellään jäsenvaltioissa tämän asetuksen yhteydessä ja toimivaltaisten viranomaisten valvonnassa tapahtuvaa henkilötietojen käsittelyä. Euroopan parlamentin ja neuvoston asetuksella (EY) N:o 45/2001 (16) säännellään Euroopan valvontaviranomaisten tämän asetuksen mukaisesti ja Euroopan tietosuojavaltuutetun valvonnassa harjoittamaa henkilötietojen käsittelyä. Tämän asetuksen yhteydessä harjoitettavan henkilötietojen käsittelyn, kuten toimivaltaisten viranomaisten välisen henkilötietojen vaihdon tai siirron, olisi tapahduttava direktiivin 95/46/EY mukaisesti, ja Euroopan valvontaviranomaisten harjoittaman tietojen vaihdon tai siirron olisi tapahduttava asetuksen (EY) N:o 45/2001 mukaisesti.
(35)
Vaikka siirtokelpoisiin arvopapereihin kohdistuvaa yhteistä sijoitustoimintaa harjoittavien yritysten, jäljempänä ’yhteissijoitusyritykset’, osuudet ovat tässä asetuksessa tarkoitettuja sijoitustuotteita, direktiivissä 2009/65/EY asetetut sijoittajan avaintietoja koskevat vaatimukset merkitsevät sitä, että kyseisenkaltaisille yhteissijoitusyrityksille olisi kohtuullista myöntää tämän asetuksen voimaantulon jälkeen viiden vuoden pituinen siirtymäkausi, jonka aikana niihin ei sovellettaisi tätä asetusta. Kyseisen siirtymäkauden jälkeen ja jollei tätä siirtymäkautta pidennetä, tätä asetusta olisi alettava soveltaa yhteissijoitusyrityksiin. Tämän siirtymäkauden olisi koskettava myös rahastoyhtiöitä, sijoitusyhtiöitä ja henkilöitä, jotka antavat muiden kuin yhteissijoitusyhtiöiden rahastojen osuuksia koskevaa neuvontaa tai myyvät niitä, kun jäsenvaltio soveltaa tällaisiin rahastoihin direktiivin 2009/65/EY 78-81 artiklassa vahvistettuja avaintietoasiakirjan muotoa ja sisältöä koskevia sääntöjä.
(36)
Tätä asetusta olisi tarkasteltava uudelleen neljän vuoden kuluttua sen voimaantulosta markkinoilla tapahtuvan kehityksen, kuten uusien PRIIP-tuotetyyppien markkinoille tulon, sekä unionin oikeuden muilla aloilla tapahtuvan kehityksen ja jäsenvaltioiden kokemusten ottamiseksi huomioon. Uudelleentarkastelussa olisi myös arvioitava yhteiskunnalliset ja ympäristöön liittyvät seikat huomioon ottavia sijoituksia koskevan merkinnän käyttöönoton toteutettavuutta, kuluja ja mahdollisia hyötyjä. Uudelleentarkastelussa olisi lisäksi arvioitava, saako keskivertoyksityissijoittaja käyttöön otettujen toimenpiteiden ansiosta paremman käsityksen PRIIP-tuotteista ja ovatko toimenpiteet parantaneet PRIIP-tuotteiden vertailukelpoisuutta. Siinä olisi tutkittava myös sitä, olisiko yhteissijoitusyrityksiin tai tiettyihin muihin kuin yhteissijoitusyrityksiin sovellettavaa siirtymäkautta pidennettävä vai voitaisiinko tällaisten rahastojen kohtelussa harkita muita vaihtoehtoja. Lisäksi siinä olisi arvioitava, olisiko tuotteiden vapauttamista tämän asetuksen soveltamisalasta jatkettava ottaen huomioon vahvojen kuluttajansuojaa koskevien vaatimusten tarve, rahoitustuotteiden väliset vertailut mukaan lukien. Osana uudelleentarkastelua komission olisi myös toteutettava markkinatutkimus sen määrittämiseksi, onko markkinoilla saatavilla sähköisiä laskureita, joiden avulla yksityissijoittaja voi laskea PRIIP-tuotteiden kokonaiskulut ja -palkkiot, ja onko tällaisia laskureita saatavilla maksutta. Tämän uudelleentarkastelun perusteella komission olisi toimitettava Euroopan parlamentille ja neuvostolle kertomus sekä tarvittaessa lainsäädäntöehdotuksia.
(37)
Pitäen mielessä vakuutus- ja lisäeläkeviranomaisen parhaillaan toteuttama työ, joka koskee tuotetietojen antamista koskevia vaatimuksia yksilöllisten eläketuotteiden osalta, ja ottaen huomioon näiden tuotteiden erityispiirteet, komission olisi neljän vuoden kuluessa tämän asetuksen voimaantulosta arvioitava, pidetäänkö voimassa sellaisten eläketuotteiden sulkeminen asetuksen soveltamisalan ulkopuolelle, joiden pääasialliseksi tarkoitukseksi katsotaan kansallisen lainsäädännön nojalla tulojen tarjoaminen sijoittajalle eläkkeelläoloaikana ja jotka antavat sijoittajalle oikeuden tiettyihin etuuksiin. Komission olisi arviointiaan tehdessään harkittava, onko tämä asetus paras lainsäädäntömekanismi varmistaa eläketuotteita koskevien tietojen antaminen vai olisivatko muut tietojenantamisjärjestelyt soveltuvampia.
(38)
Jotta PRIIP-tuotteiden kehittäjille sekä PRIIP-tuotteista neuvoja antaville tai niitä myyville henkilöille annettaisiin riittävästi aikaa valmistautua tämän asetuksen vaatimusten käytännön soveltamiseen, sitä olisi alettava soveltaa vasta kahden vuoden kuluttua sen voimaantulosta.
(39)
Tässä asetuksessa kunnioitetaan perusoikeuksia ja otetaan huomioon erityisesti Euroopan unionin perusoikeuskirjassa tunnustetut periaatteet.
(40)
Jäsenvaltiot eivät voi riittävällä tavalla saavuttaa tämän asetuksen tavoitteita, joita ovat yksityissijoittajien suojan vahvistaminen ja yksityissijoittajien PRIIP-tuotteita kohtaan tunteman luottamuksen parantaminen, mukaan lukien tilanteet, joissa kyseisiä tuotteita myydään rajojen yli, vaan ne voidaan vaikutustensa vuoksi saavuttaa paremmin unionin tasolla. Sen vuoksi unioni voi toteuttaa toimenpiteitä Euroopan unionista tehdyn sopimuksen 5 artiklassa vahvistetun toissijaisuusperiaatteen mukaisesti. Mainitussa artiklassa vahvistetun suhteellisuusperiaatteen mukaisesti tässä asetuksessa ei ylitetä sitä, mikä on tarpeen näiden tavoitteiden saavuttamiseksi.
(41)
Euroopan tietosuojavaltuutettua on kuultu asetuksen (EY) N:o 45/2001 28 artiklan 2 kohdan mukaisesti, ja hän on antanut lausunnon (17),
OVAT HYVÄKSYNEET TÄMÄN ASETUKSEN:
I LUKU
KOHDE, SOVELTAMISALA JA MÄÄRITELMÄT
1 artikla
Tässä asetuksessa vahvistetaan yhtenäiset säännöt PRIIP-tuotteiden kehittäjien laatiman avaintietoasiakirjan muodosta ja sisällöstä sekä avaintietoasiakirjan toimittamisesta yksityissijoittajille, jotta yksityissijoittajat voivat ymmärtää PRIIP-tuotteiden keskeiset ominaisuudet ja riskit sekä vertailla niitä.
2 artikla
1. Tätä asetusta sovelletaan PRIIP-tuotteiden kehittäjiin sekä PRIIP-tuotteita koskevaa neuvontaa antaviin ja niitä myyviin henkilöihin.
2. Tätä asetusta ei sovelleta seuraaviin tuotteisiin:
a)
direktiivin 2009/138/EY liitteessä I luetellut vahinkovakuutustuotteet;
b)
henkivakuutussopimukset, jos sopimuksen mukaiset etuudet maksetaan ainoastaan kuoleman sattuessa tai loukkaantumisesta, sairaudesta tai vammasta johtuvan toimintakyvyttömyyden vuoksi;
c)
talletukset, jotka eivät ole direktiivin 2014/65/EU 4 artiklan 1 kohdan 43 alakohdassa määriteltyjä strukturoituja talletuksia;
d)
direktiivin 2003/71/EY 1 artiklan 2 kohdan b-g, i ja j alakohdassa tarkoitetut arvopaperit;
e)
eläketuotteet, joiden pääasialliseksi tarkoitukseksi katsotaan kansallisen lainsäädännön nojalla tulojen tarjoaminen sijoittajalle eläkkeelläoloaikana ja jotka antavat sijoittajalle oikeuden tiettyihin etuuksiin;
f)
Euroopan parlamentin ja neuvoston direktiivin 2003/41/EY (18) tai direktiivin 2009/138/EY soveltamisalaan kuuluvat virallisesti tunnustetut ammatilliset lisäeläkejärjestelmät;
g)
yksilölliset eläketuotteet, joiden osalta kansallisessa lainsäädännössä vaaditaan työnantajan rahoitusosuutta ja joissa työnantaja tai työntekijä ei voi valita eläketuotetta tai eläketuotteen tarjoajaa.
3 artikla
1. Kun tämän asetuksen soveltamisalaan kuuluviin PRIIP-tuotteiden kehittäjiin sovelletaan myös direktiiviä 2003/71/EY, niihin on sovellettava sekä tätä asetusta että direktiiviä 2003/71/EY.
2. Kun tämän asetuksen soveltamisalaan kuuluviin PRIIP-tuotteiden kehittäjiin sovelletaan myös direktiiviä 2009/138/EY, niihin on sovellettava sekä tätä asetusta että direktiiviä 2009/138/EY.
4 artikla
Tässä asetuksessa tarkoitetaan:
1)
’vähittäismarkkinoille tarkoitetulla paketoidulla sijoitustuotteella’ tai ’PRIP-tuotteella’ sijoitusta, mukaan lukien direktiivin 2009/138/EY 13 artiklan 26 kohdassa määriteltyjen erillisyhtiöiden tai Euroopan parlamentin ja neuvoston direktiivin 2011/61/EU (19) 4 artiklan 1 kohdan an alakohdassa määriteltyjen arvopaperistamiserillisyhtiöiden liikkeeseen laskemat rahoitusvälineet, jonka erääntymispäivänä yksityissijoittajalle takaisin maksettava määrä voi vaihdella sijoituksen oikeudellisesta muodosta riippumatta, koska se on alttiina viitearvojen vaihteluille tai yhdestä tai useammasta sellaisesta omaisuuserästä saatavien tuottojen vaihteluille, jota yksityissijoittaja ei hanki suoraan;
2)
’vakuutusmuotoisella sijoitustuotteella’ vakuutustuotetta, johon sisältyy maturiteetti- tai takaisinostoarvo ja jossa markkinoiden vaihtelu vaikuttaa suoraan tai välillisesti koko maturiteetti- tai takaisinostoarvoon tai sen osaan;
3)
’vähittäismarkkinoille tarkoitetulla paketoidulla ja vakuutusmuotoisella sijoitustuotteella’ tai ’PRIIP-tuotteella’ tuotetta, joka on yksi tai kumpikin seuraavista:
a)
PRIP-tuote;
b)
vakuutusmuotoinen sijoitustuote;
4)
’vähittäismarkkinoille tarkoitetun paketoidun ja vakuutusmuotoisen sijoitustuotteen kehittäjällä’ tai ’PRIIP-tuotteen kehittäjällä’
a)
mitä tahansa yhteisöä, joka kehittää PRIIP-tuotteita;
b)
mitä tahansa yhteisöä, joka tekee muutoksia olemassa olevaan PRIIP-tuotteeseen, esimerkiksi muuttamalla sen riski-tuottoprofiilia tai kuluja, joita PRIIP-tuotteeseen tehtävästä sijoituksesta aiheutuu;
5)
’PRIIP-tuotetta myyvällä henkilöllä’ henkilöä, joka tarjoaa PRIIP-tuotetta koskevaa sopimusta tai tekee sellaisen yksityissijoittajan kanssa;
6)
’yksityissijoittajalla’
a)
direktiivin 2014/65/EU 4 artiklan 1 kohdan 11 alakohdassa määriteltyä yksityisasiakasta;
b)
direktiivissä 2002/92/EY tarkoitettua asiakasta, jos kyseinen asiakas ei ole direktiivin 2014/65/EU 4 artiklan 1 kohdan 10 alakohdassa määritelty ammattimainen asiakas;
7)
’pysyvällä välineellä’ direktiivin 2009/65/EY 2 artiklan 1 kohdan m alakohdassa määriteltyä pysyvää välinettä;
8)
’toimivaltaisilla viranomaisilla’ kansallisia viranomaisia, jotka jäsenvaltio on nimennyt valvomaan niiden vaatimusten täyttymistä, joita tällä asetuksella asetetaan PRIIP-tuotteiden kehittäjille sekä PRIIP-tuotteista neuvoja antaville tai niitä myyville henkilöille.
II LUKU
AVAINTIETOASIAKIRJA
I JAKSO
Avaintietoasiakirjan laatiminen
5 artikla
1. Ennen PRIIP-tuotteen tarjoamista yksityissijoittajille PRIIP-tuotteen kehittäjän on laadittava kyseisestä tuotteesta tämän asetuksen vaatimusten mukainen avaintietoasiakirja ja julkaistava se verkkosivustollaan.
2. Jäsenvaltio voi vaatia PRIIP-tuotteen kehittäjää tai PRIIP-tuotetta myyvää henkilöä antamaan avaintietoasiakirjan etukäteen tiedoksi toimivaltaiselle viranomaiselle kyseisessä jäsenvaltiossa markkinoitujen PRIIP-tuotteiden osalta.
II JAKSO
Avaintietoasiakirjan muoto ja sisältö
6 artikla
1. Avaintietoasiakirjassa olevat tiedot ovat ennen sopimuksen tekoa annettavaa tietoa. Avaintietoasiakirjan on oltava täsmällinen, tasapuolinen ja selkeä, eikä se saa olla harhaanjohtava. Siinä on annettava avaintiedot, ja sen on oltava sitovien sopimusasiakirjojen, tarjousasiakirjojen asiaankuuluvien osien sekä PRIIP-tuotteen ehtojen mukainen.
2. Avaintietoasiakirjan on oltava erillinen asiakirja, joka on selkeästi erillään markkinointiaineistosta. Siinä ei saa olla viittauksia markkinointiaineistoon. Siinä saa olla viittauksia muihin asiakirjoihin, tarvittaessa myös listalleotto- ja tarjousesitteeseen, ainoastaan, jos viittaus liittyy tietoihin, jotka on sisällytettävä avaintietoasiakirjaan tämän asetuksen nojalla.
3. Poiketen siitä, mitä tämän artiklan 2 kohdassa säädetään, jos PRIIP-tuote tarjoaa yksityissijoittajalle niin monia sijoitusvaihtoehtoja, että kaikkien 8 artiklan 3 kohdassa edellytettyjen, kutakin sijoitusvaihtoehtoa koskevien tietojen esittäminen yhdessä ytimekkäässä erillisessä asiakirjassa ei ole mahdollista, avaintietoasiakirjassa on esitettävä vähintään yleinen kuvaus sijoitusvaihtoehdoista ja ilmoitettava, mistä ja miten voi saada yksityiskohtaisempia ennen sopimuksen tekoa annettavia tietoja koskevia asiakirjoja, jotka liittyvät sijoitusvaihtoehtoja tukeviin sijoitustuotteisiin.
4. Avaintietoasiakirja on laadittava lyhyenä, ytimekkäästi kirjoitettuna ja vertailtavuutta edistävänä asiakirjana, joka on tulostettuna enintään kolmen A4-kokoisen sivun pituinen. Sen on oltava
a)
esitystapansa, asettelunsa ja kirjasinkokonsa puolesta helppolukuinen;
b)
keskittynyt yksityissijoittajien tarvitsemiin avaintietoihin;
c)
selkeästi laadittu ja kirjoitettu sellaisella kielellä ja tyylillä, joka auttaa ymmärtämään tiedot, ja erityisesti selkeällä, ytimekkäällä ja helppotajuisella kielellä.
5. Jos avaintietoasiakirjassa käytetään värejä, ne eivät saa vähentää tietojen ymmärrettävyyttä, jos avaintietoasiakirja tulostetaan tai valokopioidaan mustavalkoisena.
6. Jos avaintietoasiakirjassa käytetään PRIIP-tuotteen kehittäjän tai sen yritysryhmän tuotemerkkiä tai logoa, se ei saa viedä yksityissijoittajan huomiota asiakirjan tiedoista eikä häiritä tekstin ymmärrettävyyttä.
7 artikla
1. Avaintietoasiakirja on kirjoitettava siinä jäsenvaltion osassa, jossa PRIIP-tuotetta tarjotaan, käytetyillä virallisilla kielillä tai yhdellä siellä käytetyistä virallisista kielistä taikka muulla kyseisen jäsenvaltion toimivaltaisten viranomaisten hyväksymällä kielellä tai, jos se on kirjoitettu eri kielellä, se on käännettävä yhdelle näistä kielistä.
Käännöksen on vastattava tarkoin ja täsmällisesti alkuperäisen avaintietoasiakirjan sisältöä.
2. Jos PRIIP-tuotteen myyntiä edistetään jäsenvaltiossa kyseisen jäsenvaltion yhdellä tai useammalla virallisella kielellä laadituilla markkinointiasiakirjoilla, avaintietoasiakirja on laadittava ainakin vastaavilla virallisilla kielillä.
8 artikla
1. Otsikko ”Avaintietoasiakirja” on merkittävä näkyvästi avaintietoasiakirjan ensimmäisen sivun yläosaan.
Avaintietoasiakirja on esitettävä 2 ja 3 kohdassa säädettyä järjestystä noudattaen.
2. Suoraan avaintietoasiakirjan nimen alapuolella on oltava selittävä teksti. Sen sisällön on oltava seuraava:
”Tässä asiakirjassa annetaan sijoittajalle avaintiedot tarjottavasta sijoitustuotteesta. Asiakirja ei ole markkinointiaineistoa. Laissa edellytetään kyseisten tietojen antamista, jotta sijoittaja ymmärtäisi tarjottavan tuotteen luonteen ja siihen liittyvät riskit, kulut sekä mahdolliset voitot ja tappiot ja jotta sijoittajan olisi helpompi vertailla sitä muihin tuotteisiin.”
3. Avaintietoasiakirjassa on oltava seuraavat tiedot:
a)
asiakirjan alussa PRIIP-tuotteen nimi, PRIIP-tuotteen kehittäjän tunniste- ja yhteystiedot, tiedot PRIIP-tuotteen kehittäjän toimivaltaisesta viranomaisesta ja asiakirjan päiväys;
b)
tarvittaessa ymmärrettävyyttä koskeva seuraava varoitus: ”Olette ostamassa tuotetta, joka ei ole yksinkertainen ja joka saattaa olla vaikea ymmärtää.”;
c)
osiossa ”Mikä tämä tuote on?” PRIIP-tuotteen luonne ja tärkeimmät ominaisuudet, mukaan lukien
i)
PRIIP-tuotteen tyyppi;
ii)
sen tavoitteet sekä keinot niiden saavuttamiseksi, erityisesti se, saavutetaanko tavoitteet sijoitusomaisuuteen suoraan tai välillisesti liittyvän riskin kautta, mukaan lukien kuvaus sijoituskohteena olevista rahoitusvälineistä tai viitearvoista ja niiden markkinoiden määrittely, joille PRIIP-tuote sijoittaa, mukaan lukien tuotteen mahdolliset erityiset ympäristöön liittyvät tai yhteiskunnalliset tavoitteet sekä kuvaus siitä, miten tuotto määräytyy;
iii)
kuvaus siitä yksityissijoittajatyypistä, jolle PRIIP-tuotetta on tarkoitus markkinoida, erityisesti riskinkantokyvyn ja sijoitusajan osalta;
iv)
jos PRIIP-tuotteeseen liittyy vakuutusetuuksia, yksityiskohtaiset tiedot kyseisistä vakuutusetuuksista, mukaan lukien olosuhteet, joissa oikeus etuuteen syntyy;
v)
PRIIP-tuotteen sijoitusaika, jos se on tiedossa;
d)
osiossa ”Mitkä ovat riskit ja mitä tuottoa sijoittaja voi saada?” lyhyt kuvaus riski-tuottoprofiilista, mukaan lukien seuraavat seikat:
i)
yleinen riski-indikaattori ja sitä täydentävä kuvaus kyseisestä indikaattorista, sen keskeiset rajoitukset ja kuvaus riskeistä, jotka ovat PRIIP-tuotteen kannalta olennaisia ja joita yleinen riski-indikaattori ei kuvaa asianmukaisesti;
ii)
sijoitetun pääoman suurin mahdollinen menetys, mukaan lukien tiedot seuraavista:
-
voiko yksityissijoittaja menettää koko sijoitetun pääoman, tai
-
onko yksityissijoittajalla riski ylimääräisistä taloudellisista sitoumuksista tai velvoitteista, mukaan lukien ehdolliset sitoumukset PRIIP-tuotteeseen sijoitetun pääoman lisäksi, ja
-
tapauksen mukaan tieto siitä, onko PRIIP-tuotteen pääoma suojattu markkinariskiltä, sekä tiedot sen kattavuudesta ja rajoituksista sekä erityisesti sen soveltamisen ajankohdasta;
iii)
asianmukaiset tuottonäkymät ja oletukset, joihin ne pohjautuvat;
iv)
tarvittaessa tiedot yksityissijoittajille koituvia tuottoja koskevista edellytyksistä tai tuotteisiin sisällytetyistä enimmäistuotoista;
v)
maininta siitä, että yksityissijoittajan kotijäsenvaltion verolainsäädäntö voi vaikuttaa sijoittajan lopulliseen tuottoon;
e)
osiossa ”Mitä tapahtuu, jos [PRIIP-tuotteen kehittäjän nimi] on maksukyvytön?” lyhyt kuvaus siitä, voiko asiaan liittyvästä tappiosta saada korvauksen sijoittajan korvaus- tai takausjärjestelmästä, ja jos näin on, mistä järjestelmästä on kyse, kuka takaaja on ja mitä riskejä järjestelmä kattaa ja mitä riskejä se ei kata;
f)
osiossa ”Mitä kuluja sijoittajalle aiheutuu?” PRIIP-tuotteeseen tehtävästä sijoituksesta aiheutuvat kulut, jotka muodostuvat sijoittajalle aiheutuvista sekä suorista että välillisistä kuluista, mukaan lukien kertaluontoiset ja toistuvat kulut, jotka esitetään yhteenlaskettujen kululukujen avulla, ja vertailtavuuden varmistamiseksi yhteenlasketut kokonaiskulut rahamääräisinä ja prosenttiosuuksina ilmaistuina sijoituksen kokonaiskulujen yhteisvaikutusten osoittamiseksi.
Avaintietoasiakirjaan on sisällytettävä selkeä maininta siitä, että neuvojat, tarjoajat tai muut PRIIP-tuotteista neuvoja antavat tai niitä myyvät henkilöt antavat tietoja, joissa eritellään mahdolliset tarjoamiskulut, jotka eivät jo sisälly edellä esitettyihin kuluihin, jotta yksityissijoittaja voi ymmärtää sen yhteisvaikutuksen, joka näillä yhteenlasketuilla kuluilla on sijoituksen tuottoon;
g)
osiossa ”Miten pitkäksi aikaa sijoitus olisi tehtävä, ja saako sijoittaja rahansa pois ennen sijoituksen erääntymisaikaa?”
i)
tapauksen mukaan maininta siitä, koskeeko PRIIP-tuotetta harkinta-aika tai peruutusaika;
ii)
maininta suositellusta ja tapauksen mukaan vaaditusta vähimmäissijoitusajasta;
iii)
mahdollisuus luopua sijoituksesta ennen erääntymisaikaa ja luopumisen ehdot, mukaan lukien kaikki sovellettavat palkkiot ja seuraamukset, ottaen huomioon PRIIP-tuotteen riski-tuottoprofiili ja tavoitteena oleva markkinakehitys;
iv)
tiedot mahdollisista seurauksista, jotka aiheutuvat sijoituksen eräännyttämisestä ennen sijoitusajan tai suositellun vähimmäissijoitusajan päättymistä, kuten pääomasuojan menetyksestä tai ylimääräisistä palkkioista;
h)
osiossa ”Kuinka sijoittaja voi valittaa?” tiedot siitä, millä tavoin ja kenelle yksityissijoittaja voi tehdä valituksen tuotteesta tai PRIIP-tuotteen kehittäjän taikka tuotetta koskevaa neuvontaa antavan tai tuotetta myyvän henkilön toiminnasta;
i)
osiossa ”Muut olennaiset tiedot” lyhyt maininta mahdollisista lisätietoasiakirjoista, jotka annetaan yksityissijoittajalle sopimuksen tekoa edeltävänä ja/tai sen jälkeisenä aikana, lukuun ottamatta markkinointiaineistoa.
4. Siirretään komissiolle valta antaa 30 artiklan mukaisesti delegoituja säädöksiä, joissa vahvistetaan niitä menettelyjä koskevat yksityiskohdat, joita käytetään sen määrittämiseksi, onko PRIIP-tuotteella erityisiä ympäristöön liittyviä tai yhteiskunnallisia tavoitteita.
5. Jotta voidaan varmistaa tämän artiklan yhdenmukainen soveltaminen, Euroopan valvontaviranomaiset laativat Euroopan valvontaviranomaisten yhteiskomiteassa, jäljempänä ’yhteiskomitea’, luonnoksia teknisiksi sääntelystandardeiksi, joissa yksilöidään
a)
edellä 3 kohdassa tarkoitettujen tietojen esitystapaa ja sisältöä koskevat yksityiskohdat;
b)
edellä 3 kohdan d alakohdan i ja iii alakohdassa tarkoitettujen riskien ja tuottojen esittämisessä käytettävät menetelmät; ja
c)
menetelmä 3 kohdan f alakohdassa tarkoitettujen kulujen laskemiseksi, mukaan lukien yhteenlaskettujen kululukujen määrittely.
Laatiessaan luonnoksia teknisiksi sääntelystandardeiksi Euroopan valvontaviranomaiset ottavat huomioon PRIIP-tuotteiden eri tyypit, niiden väliset erot ja yksityissijoittajien valmiudet sekä PRIIP-tuotteiden muut ominaisuudet, jotta yksityissijoittajat voivat tehdä valinnan erilaisten kohteena olevien sijoitusten tai muiden tuotteeseen liittyvien vaihtoehtojen välillä, mukaan lukien tilanteet, joissa tämä valinta voidaan tehdä eri ajankohtina tai joissa sitä voidaan muuttaa myöhemmin.
Euroopan valvontaviranomaiset toimittavat kyseiset teknisten sääntelystandardien luonnokset komissiolle viimeistään 31 päivänä maaliskuuta 2015.
Siirretään komissiolle valta antaa ensimmäisessä alakohdassa tarkoitetut tekniset sääntelystandardit asetuksen (EU) N:o 1093/2010 10-14 artiklan, asetuksen (EU) N:o 1094/2010 10-14 artiklan ja asetuksen (EU) N:o 1095/2010 10-14 artiklan mukaisesti.
9 artikla
Markkinointiviestintä, joka sisältää erityisiä PRIIP-tuotteeseen liittyviä tietoja, ei saa sisältää tietoja, jotka ovat ristiriidassa avaintietoasiakirjaan sisältyvien tietojen kanssa tai jotka heikentävät avaintietoasiakirjan merkitystä. Markkinointiviestinnässä on oltava ilmoitus avaintietoasiakirjan saatavillaolosta ja tiedot siitä, miten ja mistä asiakirjan voi saada, mukaan lukien PRIIP-tuotteen kehittäjän verkkosivusto.
10 artikla
1. PRIIP-tuotteen kehittäjän on tarkasteltava avaintietoasiakirjaan sisältyviä tietoja säännöllisesti uudelleen ja tarkistettava asiakirjaa, jos uudelleentarkastelussa ilmenee muutoksia, jotka siihen on tarpeen tehdä. Tarkistettu versio on asetettava nopeasti saataville.
2. Jotta voidaan varmistaa tämän artiklan yhdenmukainen soveltaminen, Euroopan valvontaviranomaiset laativat yhteiskomiteassa luonnoksia teknisiksi sääntelystandardeiksi, joissa yksilöidään
a)
avaintietoasiakirjaan sisältyvien tietojen uudelleentarkastelun edellytykset;
b)
edellytykset, joiden täyttyessä avaintietoasiakirjaa on tarkistettava;
c)
erityisedellytykset, joiden täyttyessä avaintietoasiakirjaan sisältyviä tietoja on tarkasteltava uudelleen tai avaintietoasiakirjaa on tarkistettava, jos PRIIP-tuotetta ei aseteta jatkuvasti yksityissijoittajien saataville;
d)
olosuhteet, joissa yksityissijoittajille on annettava tietoa heidän ostamaansa PRIIP-tuotetta koskevasta tarkistetusta avaintietoasiakirjasta, sekä keinot näiden tietojen antamiseksi yksityissijoittajille.
Euroopan valvontaviranomaiset toimittavat kyseiset teknisten sääntelystandardien luonnokset komissiolle viimeistään 31 päivänä joulukuuta 2015.
Siirretään komissiolle valta antaa ensimmäisessä alakohdassa tarkoitetut tekniset sääntelystandardit asetuksen (EU) N:o 1093/2010 10-14 artiklan, asetuksen (EU) N:o 1094/2010 10-14 artiklan ja asetuksen (EU) N:o 1095/2010 10-14 artiklan mukaisesti.
11 artikla
1. PRIIP-tuotteen kehittäjä ei joudu siviilioikeudelliseen vastuuseen pelkästään avaintietoasiakirjan perusteella, sen käännökset mukaan lukien, jollei se ole harhaanjohtava, epätarkka tai ristiriidassa oikeudellisesti sitovien, sopimusta edeltävien asiakirjojen tai sopimusasiakirjojen olennaisten osien tai 8 artiklassa säädettyjen vaatimusten kanssa.
2. Yksityissijoittaja, joka esittää näyttöä vahingosta, joka on aiheutunut avaintietoasiakirjan johdosta 1 kohdassa tarkoitetuissa olosuhteissa hänen tehdessään sijoituksen PRIIP-tuotteeseen, josta avaintietoasiakirja oli laadittu, voi vaatia kyseisestä vahingosta vahingonkorvausta PRIIP-tuotteen kehittäjältä kansallisen lainsäädännön mukaisesti.
3. Edellä 2 kohdassa tarkoitetun kaltaisia ilmaisuja kuten ”vahinko” tai ”vahingonkorvaus”, joita ei ole määritelty, tulkitaan ja sovelletaan asiaa koskevien kansainvälisen yksityisoikeuden sääntöjen mukaan määräytyvän sovellettavan kansallisen lainsäädännön mukaisesti.
4. Tämä artikla ei estä nostamasta muita siviilioikeudelliseen vastuuseen perustuvia kanteita kansallisen lainsäädännön mukaisesti.
5. Tämän artiklan mukaisia velvoitteita ei saa rajoittaa eikä niistä voi saada vapautusta sopimuslausekkeilla.
12 artikla
Jos avaintietoasiakirja koskee vakuutussopimusta, tämän asetuksen mukaiset vakuutusyhtiöiden velvoitteet koskevat ainoastaan vakuutussopimuksen tehnyttä vakuutuksenottajaa mutta eivät vakuutussopimuksen edunsaajaa.
III JAKSO
Avaintietoasiakirjan toimittaminen
13 artikla
1. PRIIP-tuotteesta neuvoja antavan tai PRIIP-tuotetta myyvän henkilön on toimitettava yksityissijoittajille avaintietoasiakirja hyvissä ajoin, ennen kuin kyseiseen PRIIP-tuotteeseen liittyvä sopimus tai tarjous sitoo kyseisiä yksityissijoittajia.
2. PRIIP-tuotteesta neuvoja antava tai PRIIP-tuotetta myyvä henkilö voi täyttää 1 kohdan vaatimukset toimittamalla avaintietoasiakirjan henkilölle, jolla on kirjallinen valtuutus tehdä sijoituspäätöksiä yksityissijoittajan lukuun kyseisen kirjallisen valtuutuksen nojalla toteutettujen liiketoimien osalta.
3. Poiketen siitä, mitä 1 kohdassa säädetään, ja jollei direktiivin 2002/65/EY 3 artiklan 1 kohdasta, 3 artiklan 3 kohdan a alakohdasta ja 6 artiklasta muuta johdu, PRIIP-tuotteen myyjä voi toimittaa avaintietoasiakirjan yksityissijoittajalle ilman aiheetonta viivytystä liiketoimen toteuttamisen jälkeen, jos kaikki seuraavat edellytykset täyttyvät:
a)
yksityissijoittaja päättää omasta aloitteestaan ottaa yhteyttä PRIIP-tuotetta myyvään henkilöön ja toteuttaa liiketoimen käyttämällä etäviestintävälinettä;
b)
avaintietoasiakirjan toimittaminen tämän artiklan 1 kohdan mukaisesti on mahdotonta;
c)
PRIIP-tuotteesta neuvoja antava tai PRIIP-tuotetta myyvä henkilö on ilmoittanut yksityissijoittajalle, että avaintietoasiakirjan toimittaminen ei ole mahdollista, ja todennut selvästi, että yksityissijoittaja voi viivyttää liiketoimen toteuttamista saadakseen ja lukeakseen avaintietoasiakirjan ennen liiketoimen toteuttamista;
d)
yksityissijoittaja suostuu siihen, että hän saa avaintietoasiakirjan ilman aiheetonta viivytystä liiketoimen toteuttamisen jälkeen sen sijaan, että hän viivyttäisi liiketoimen toteuttamista saadakseen ensin avaintietoasiakirjan.
4. Jos samaa PRIIP-tuotetta koskevat perättäiset liiketoimet toteutetaan yksityissijoittajan lukuun noudattaen ohjeita, jotka kyseinen yksityissijoittaja on antanut PRIIP-tuotetta myyvälle henkilölle ennen ensimmäistä liiketoimea, 1 kohdan mukaista avaintietoasiakirjan toimitusvelvollisuutta sovelletaan vain ensimmäiseen liiketoimeen ja siihen ensimmäiseen liiketoimeen, joka toteutetaan avaintietoasiakirjalle 10 artiklan mukaisesti tehdyn tarkistuksen jälkeen.
5. Jotta voidaan varmistaa tämän artiklan yhdenmukainen soveltaminen, Euroopan valvontaviranomaiset laativat yhteiskomiteassa luonnoksia teknisiksi sääntelystandardeiksi, joissa yksilöidään edellytykset, jotka täyttämällä noudatetaan 1 kohdan mukaista vaatimusta avaintietoasiakirjan toimittamisesta.
Euroopan valvontaviranomaiset toimittavat kyseiset teknisten sääntelystandardien luonnokset komissiolle viimeistään 31 päivänä joulukuuta 2015.
Siirretään komissiolle valta antaa ensimmäisessä alakohdassa tarkoitetut tekniset sääntelystandardit asetuksen (EU) N:o 1093/2010 10-14 artiklan, asetuksen (EU) N:o 1094/2010 10-14 artiklan ja asetuksen (EU) N:o 1095/2010 10-14 artiklan mukaisesti.
14 artikla
1. PRIIP-tuotteesta neuvoja antavan tai PRIIP-tuotetta myyvän henkilön on toimitettava avaintietoasiakirja yksityissijoittajille veloituksetta.
2. PRIIP-tuotteesta neuvoja antavan tai PRIIP-tuotetta myyvän henkilön on toimitettava avaintietoasiakirja yksityissijoittajille jollakin seuraavista välineistä:
a)
paperilla, minkä tulisi olla oletusvaihtoehto, jos PRIIP-tuotetta tarjotaan henkilökohtaisesti, jollei yksityissijoittaja muuta pyydä;
b)
käyttäen muuta pysyvää välinettä kuin paperia, jos 4 kohdassa säädetyt edellytykset täyttyvät; tai
c)
verkkosivuston välityksellä, jos 5 kohdassa säädetyt edellytykset täyttyvät.
3. Jos avaintietoasiakirja toimitetaan käyttäen muuta pysyvää välinettä kuin paperia tai verkkosivuston välityksellä, yksityissijoittajille on toimitettava pyynnöstä veloituksetta paperiversio. Yksityissijoittajille on tiedotettava heidän oikeudestaan pyytää paperiversio veloituksetta.
4. Avaintietoasiakirja voidaan toimittaa käyttäen muuta pysyvää välinettä kuin paperia, jos seuraavat edellytykset täyttyvät:
a)
pysyvän välineen käyttö on tarkoituksenmukaista ottaen huomioon olosuhteet, joissa PRIIP-tuotteesta neuvoja antavan tai PRIIP-tuotetta myyvän henkilön ja yksityissijoittajan välinen liiketoiminta tapahtuu; ja
b)
yksityissijoittajalle on annettu mahdollisuus valita paperilla ja pysyvää välinettä käyttäen toimitettavien tietojen välillä, ja sijoittaja on valinnut kyseisen muun välineen todennettavissa olevalla tavalla.
5. Avaintietoasiakirja voidaan toimittaa sellaisen verkkosivuston välityksellä, joka ei vastaa pysyvän välineen määritelmää, jos kaikki seuraavat edellytykset täyttyvät:
a)
avaintietoasiakirjan toimittaminen verkkosivuston välityksellä on tarkoituksenmukaista ottaen huomioon olosuhteet, joissa PRIIP-tuotteesta neuvoja antavan tai PRIIP-tuotetta myyvän henkilön ja yksityissijoittajan välinen liiketoiminta tapahtuu;
b)
yksityissijoittajalle on annettu mahdollisuus valita paperilla ja verkkosivuston välityksellä toimitettavien tietojen välillä, ja sijoittaja on valinnut jälkimmäisen välineen todennettavissa olevalla tavalla;
c)
yksityissijoittajalle on ilmoitettu sähköisesti tai kirjallisesti verkkosivuston osoite ja paikka, johon avaintietoasiakirja on verkkosivustolla asetettu saataville;
d)
avaintietoasiakirja on saatavilla kyseisellä verkkosivustolla, ladattavissa ja pysyvälle välineelle tallennettavissa niin pitkän ajan kuin yksityissijoittajan voidaan odottaa tarvitsevan siihen tutustumiseen.
Jos avaintietoasiakirjaa on tarkistettu 10 artiklan mukaisesti, edelliset versiot on myös toimitettava yksityissijoittajan pyynnöstä.
6. Edellä olevia 4 ja 5 kohtaa sovellettaessa tietojen toimittaminen käyttäen muuta pysyvää välinettä kuin paperia tai verkkosivuston välityksellä on katsottava tarkoituksenmukaiseksi ottaen huomioon olosuhteet, joissa PRIIP-tuotteesta neuvoja antavan tai PRIIP-tuotetta myyvän henkilön sekä yksityissijoittajan välinen liiketoiminta tapahtuu, jos voidaan osoittaa, että yksityissijoittajalla on säännöllinen mahdollisuus käyttää internetiä. Osoituksena tästä pidetään sitä, että yksityissijoittaja antaa sähköpostiosoitteen tämän liiketoiminnan toteuttamista varten.
III LUKU
MARKKINAVALVONTA JA VALTUUDET TOTEUTTAA TUOTTEITA KOSKEVIA INTERVENTIOTOIMIA
15 artikla
1. Asetuksen (EU) N:o 1094/2010 9 artiklan 2 kohdan mukaisesti vakuutus- ja lisäeläkeviranomainen valvoo unionissa markkinoitavien, tarjottavien tai myytävien vakuutusmuotoisten sijoitustuotteiden markkinoita.
2. Toimivaltaisten viranomaisten on valvottava jäsenvaltioissaan tai niistä käsin markkinoitavien, tarjottavien tai myytävien vakuutusmuotoisten sijoitustuotteiden markkinoita.
16 artikla
1. Asetuksen (EU) N:o 1094/2010 9 artiklan 5 kohdan mukaisesti vakuutus- ja lisäeläkeviranomainen voi tämän artiklan 2 ja 3 kohdan mukaisten edellytysten täyttyessä asettaa unionissa väliaikaisen kiellon tai rajoituksen seuraaville:
a)
tiettyjen vakuutusmuotoisten sijoitustuotteiden tai ominaisuuksiltaan määrätynlaisten vakuutusmuotoisten sijoitustuotteiden markkinointi, tarjoaminen tai myynti; tai
b)
vakuutusyhtiön tai jälleenvakuutusyhtiön tietyntyyppinen finanssialan toiminta tai käytäntö.
Kieltoa tai rajoitusta voidaan soveltaa vakuutus- ja lisäeläkeviranomaisen vahvistamissa olosuhteissa tai niistä voidaan myöntää vakuutus- ja lisäeläkeviranomaisen vahvistamia poikkeuksia.
2. Vakuutus- ja lisäeläkeviranomainen tekee päätöksen 1 kohdan nojalla vain silloin, jos kaikki seuraavat edellytykset täyttyvät:
a)
ehdotetulla toimella ratkaistaan merkittävä sijoittajansuojaa koskeva ongelma tai torjutaan uhka finanssimarkkinoiden moitteettomalle toiminnalle ja eheydelle taikka koko finanssijärjestelmän tai sen osan vakaudelle unionissa;
b)
uhkaa ei torjuta unionin oikeuden mukaisilla sääntelyvaatimuksilla, joita sovelletaan kyseiseen vakuutusmuotoiseen sijoitustuotteeseen tai toimintaan;
c)
toimivaltainen viranomainen tai toimivaltaiset viranomaiset eivät ole toteuttaneet toimenpiteitä uhan torjumiseksi tai toteutetut toimenpiteet eivät ole riittäviä uhan torjumiseksi.
Ensimmäisessä alakohdassa säädettyjen edellytysten täyttyessä vakuutus- ja lisäeläkeviranomainen voi varotoimenpiteenä asettaa 1 kohdassa tarkoitetun kiellon tai rajoituksen ennen vakuutusmuotoisen sijoitustuotteen markkinointia tai myyntiä sijoittajille.
3. Toteuttaessaan toimenpiteitä tämän artiklan nojalla vakuutus- ja lisäeläkeviranomainen varmistaa, että toimi ei
a)
vaikuta sillä saavutettaviin etuihin nähden kohtuuttoman haitallisesti finanssimarkkinoiden tehokkuuteen tai sijoittajiin; tai
b)
aiheuta riskiä sääntelyn katvealueiden hyväksikäytöstä.
Jos toimivaltainen viranomainen tai toimivaltaiset viranomaiset ovat toteuttaneet toimenpiteen 17 artiklan nojalla, vakuutus- ja lisäeläkeviranomainen voi toteuttaa minkä tahansa tämän artiklan 1 kohdassa tarkoitetuista toimenpiteistä antamatta 18 artiklassa säädettyä lausuntoa.
4. Ennen kuin vakuutus- ja lisäeläkeviranomainen päättää toteuttaa toimenpiteitä tämän artiklan nojalla, se ilmoittaa toimivaltaisille viranomaisille toimesta, jota se ehdottaa.
5. Vakuutus- ja lisäeläkeviranomainen julkaisee verkkosivustollaan tiedonannon kaikista päätöksistään toimia tämän artiklan nojalla. Tiedonannossa on oltava yksityiskohtaiset tiedot kiellosta tai rajoituksesta, ja siinä on ilmoitettava tiedonannon julkaisupäivän jälkeinen ajankohta, jona toimenpiteet tulevat voimaan. Kieltoa tai rajoitusta sovelletaan vain toimenpiteiden voimaantulon jälkeen toteutettaviin toimiin.
6. Vakuutus- ja lisäeläkeviranomainen tarkastelee 1 kohdan nojalla asetettua kieltoa tai rajoitusta sopivin väliajoin ja vähintään joka kolmas kuukausi. Jos kiellon tai rajoituksen voimassaoloa ei jatketa tämän kolmen kuukauden ajanjakson jälkeen, sen voimassaolo lakkaa.
7. Toimenpide, jonka vakuutus- ja lisäeläkeviranomainen on toteuttanut tämän artiklan nojalla, on etusijalla suhteessa mahdolliseen aiempaan toimivaltaisen viranomaisen toteuttamaan toimenpiteeseen.
8. Komissio antaa 30 artiklan mukaisesti delegoituja säädöksiä, joissa määritetään perusteet ja seikat, jotka vakuutus- ja lisäeläkeviranomainen ottaa huomioon määrittäessään, milloin on olemassa 2 kohdan ensimmäisen alakohdan a alakohdassa tarkoitettu merkittävä sijoittajansuojaa koskeva ongelma tai uhka finanssimarkkinoiden moitteettomalle toiminnalle ja eheydelle taikka koko finanssijärjestelmän tai sen osan vakaudelle unionissa.
Näihin perusteisiin ja seikkoihin kuuluvat
a)
vakuutusmuotoisen sijoitustuotteen monimutkaisuuden aste ja suhde sijoittajatyyppiin, jolle sitä markkinoidaan ja myydään;
b)
vakuutusmuotoisen sijoitustuotteen koko tai nimellisarvo;
c)
vakuutusmuotoisen sijoitustuotteen, toiminnan tai käytännön kehitysaste; ja
d)
tuotteen tai käytännön vipuvaikutus.
17 artikla
1. Toimivaltainen viranomainen voi asettaa kiellon tai rajoituksen seuraavien toimintojen harjoittamiselle jäsenvaltiossaan tai jäsenvaltiostaan käsin:
a)
vakuutusmuotoisten sijoitustuotteiden tai ominaisuuksiltaan määrätynlaisten vakuutusmuotoisten sijoitustuotteiden markkinointi, tarjoaminen tai myynti; tai
b)
vakuutusyhtiön tai jälleenvakuutusyhtiön tietyntyyppinen finanssialan toiminta tai käytäntö.
2. Toimivaltainen viranomainen voi toteuttaa 1 kohdassa tarkoitetun toimen, jos se on kohtuullisin perustein varma siitä, että
a)
vakuutusmuotoinen sijoitustuote taikka toiminta tai käytäntö aiheuttaa merkittäviä sijoittajansuojaa koskevia ongelmia tai uhan finanssimarkkinoiden moitteettomalle toiminnalle ja eheydelle taikka koko finanssijärjestelmän tai sen osan vakaudelle ainakin yhdessä jäsenvaltiossa;
b)
unionin oikeuden mukaiset nykyiset sääntelyvaatimukset, joita sovelletaan kyseiseen vakuutusmuotoiseen sijoitustuotteeseen taikka toimintaan tai käytäntöön, eivät ole riittäviä a alakohdassa tarkoitettujen riskien poistamiseksi, eikä ongelmaa voida ratkaista paremmin parantamalla nykyisten vaatimusten tai niiden täytäntöönpanon valvontaa;
c)
toimi on oikeassa suhteessa havaittujen riskien luonteeseen, asianomaisten sijoittajien tai markkinaosapuolten kokeneisuuteen sekä vaikutuksiin, joita toimella todennäköisesti on sijoittajiin ja markkinaosapuoliin, jotka saattavat pitää hallussaan tai käyttää vakuutusmuotoista sijoitustuotetta taikka saada hyötyä siitä taikka toiminnasta tai käytännöstä;
d)
toimivaltainen viranomainen on kuullut asianmukaisesti muiden jäsenvaltioiden toimivaltaisia viranomaisia, joihin toimella voi olla merkittävä vaikutus; ja
e)
toimella ei ole syrjivää vaikutusta toisesta jäsenvaltiosta käsin tarjottuihin palveluihin tai toimintoihin.
Ensimmäisessä alakohdassa säädettyjen edellytysten täyttyessä toimivaltainen viranomainen voi varotoimenpiteenä asettaa 1 kohdassa tarkoitetun kiellon tai rajoituksen ennen vakuutusmuotoisen sijoitustuotteen markkinointia tai myyntiä sijoittajille. Kieltoa tai rajoitusta voidaan soveltaa toimivaltaisen viranomaisen vahvistamissa olosuhteissa, tai niistä voidaan myöntää toimivaltaisen viranomaisen vahvistamia poikkeuksia.
3. Toimivaltainen viranomainen ei saa asettaa tämän artiklan mukaista kieltoa tai rajoitusta, jollei se ole toimittanut kaikille muille asianosaisille toimivaltaisille viranomaisille sekä vakuutus- ja lisäeläkeviranomaiselle vähintään kuukautta ennen kuin toimenpiteen on määrä tulla voimaan seuraavia yksityiskohtaisia tietoja kirjallisesti tai muussa viranomaisten keskenään sopimassa muodossa:
a)
vakuutusmuotoinen sijoitustuote taikka toiminta tai käytäntö, johon ehdotettu toimi liittyy;
b)
ehdotetun kiellon tai rajoituksen täsmällinen luonne ja ajankohta, jolloin sen on määrä tulla voimaan; ja
c)
näyttö, jonka perusteella viranomainen on tehnyt päätöksensä ja saanut varmuuden siitä, että kukin 2 kohdan mukaisista edellytyksistä täyttyy.
4. Poikkeustapauksissa, joissa toimivaltainen viranomainen pitää tarpeellisena ryhtyä tämän artiklan nojalla kiireellisiin toimiin 1 kohdassa tarkoitettujen vakuutusmuotoisten sijoitustuotteiden taikka käytäntöjen tai toimintojen haitallisten vaikutusten estämiseksi, se voi toteuttaa tilapäisiä toimia edellyttäen, että se antaa vähintään 24 tuntia ennen toimenpiteen suunniteltua voimaantuloa kaikille muille toimivaltaisille viranomaisille sekä vakuutus- ja lisäeläkeviranomaiselle asiaa koskevan kirjallisen ilmoituksen ja että kaikki tässä artiklassa säädetyt edellytykset täyttyvät ja että sen lisäksi on selvää, että kuukauden ennakkoilmoitusaika ei ole tarkoituksenmukainen erityisen ongelman tai uhan torjumiseksi. Toimivaltainen viranomainen ei saa toteuttaa tilapäisiä toimia pidempään kuin kolmen kuukauden ajan.
5. Toimivaltaisen viranomaisen on julkaistava verkkosivustollaan tiedonanto kaikista päätöksistä asettaa 1 kohdassa tarkoitettu kielto tai rajoitus. Tässä tiedonannossa on oltava yksityiskohtaiset tiedot kiellosta tai rajoituksesta, ja siinä on ilmoitettava tiedonannon julkaisupäivän jälkeinen ajankohta, jona toimenpiteet tulevat voimaan, sekä esitettävä näyttö, jonka perusteella viranomainen on saanut varmuuden kaikkien 2 kohdan mukaisten edellytysten täyttymisestä. Kieltoa tai rajoitusta sovelletaan vain tiedonannon julkaisemisen jälkeen toteutettaviin toimiin.
6. Toimivaltaisen viranomaisen on peruutettava kielto tai rajoitus, jos 2 kohdan mukaiset edellytykset eivät enää täyty.
7. Komissio antaa 30 artiklan mukaisesti delegoituja säädöksiä, joissa määritetään perusteet ja seikat, jotka toimivaltaisten viranomaisten on otettava huomioon määrittäessään, milloin on olemassa 2 kohdan ensimmäisen alakohdan a alakohdassa tarkoitettu merkittävä sijoittajansuojaa koskeva ongelma tai uhka finanssimarkkinoiden moitteettomalle toiminnalle ja eheydelle taikka finanssijärjestelmän vakaudelle ainakin yhdessä jäsenvaltiossa.
Näihin perusteisiin ja seikkoihin kuuluvat:
a)
vakuutusmuotoisen sijoitustuotteen monimutkaisuuden aste ja suhde sijoittajatyyppiin, jolle sitä markkinoidaan ja myydään;
b)
vakuutusmuotoisen sijoitustuotteen, toiminnan tai käytännön kehitysaste;
c)
tuotteen tai käytännön vipuvaikutus;
d)
finanssimarkkinoiden moitteettoman toiminnan ja eheyden osalta vakuutusmuotoisen sijoitustuotteen koko tai nimellisarvo.
18 artikla
1. Vakuutus- ja lisäeläkeviranomainen helpottaa ja sovittaa yhteen toimenpiteitä, joita toimivaltaiset viranomaiset toteuttavat 17 artiklan nojalla. Vakuutus- ja lisäeläkeviranomainen varmistaa erityisesti, että toimivaltaisen viranomaisen toteuttama toimi on perusteltu ja oikeasuhteinen ja että toimivaltaiset viranomaiset noudattavat tarvittaessa johdonmukaista lähestymistapaa.
2. Saatuaan 17 artiklan nojalla ilmoituksen toimesta, joka on määrättävä kyseisen artiklan nojalla, vakuutus- ja lisäeläkeviranomainen antaa lausunnon siitä, onko kielto tai rajoitus perusteltu ja oikeasuhteinen. Jos vakuutus- ja lisäeläkeviranomainen katsoo, että riskin poistaminen edellyttää muiden toimivaltaisten viranomaisten toimenpidettä, se ilmoittaa tästä lausunnossaan. Lausunto julkaistaan vakuutus- ja lisäeläkeviranomaisen verkkosivustolla.
3. Jos toimivaltainen viranomainen ehdottaa sellaisen toimen toteuttamista tai toteuttaa sellaisen toimen, joka on vakuutus- ja lisäeläkeviranomaisen 2 kohdan mukaisesti antaman lausunnon vastainen, tai kieltäytyy toteuttamasta toimea mainitun lausunnon vastaisesti, sen on viipymättä julkaistava verkkosivustollaan tiedonanto, jossa se esittää kattavat perusteet toiminnalleen.
IV LUKU
VALITUKSET, MUUTOKSENHAKU, YHTEISTYÖ JA VALVONTA
19 artikla
PRIIP-tuotteen kehittäjän ja PRIIP-tuotteesta neuvoja antavan tai PRIIP-tuotetta myyvän henkilön on otettava käyttöön asianmukaiset menettelyt ja järjestelyt, joilla varmistetaan, että
a)
yksityissijoittajilla on tehokkaat keinot tehdä valitus PRIIP-tuotteen kehittäjää vastaan;
b)
yksityissijoittajat, jotka ovat tehneet avaintietoasiakirjaan liittyvän valituksen, saavat perustellun vastauksen ajoissa ja asianmukaisesti; ja
c)
yksityissijoittajien käytettävissä on myös tehokkaita oikeussuojakeinoja rajatylittävissä riita-asioissa erityisesti silloin, jos PRIIP-tuotteen kehittäjä on sijoittautunut toiseen jäsenvaltioon tai kolmanteen maahan.
20 artikla
1. Toimivaltaisten viranomaisten on tätä asetusta sovellettaessa tehtävä yhteistyötä toistensa kanssa ja toimitettava toisilleen ilman aiheetonta viivytystä tiedot, jotka ovat tarpeen niille tämän asetuksen nojalla kuuluvien tehtävien hoitamiseksi ja valtuuksiensa käyttämiseksi.
2. Toimivaltaisille viranomaisille on annettava kansallista lainsäädäntöä noudattaen kaikki valvonta- ja tutkintavaltuudet, jotka ovat tarpeen niille tämän asetuksen nojalla uskottujen tehtävien hoitamiseksi.
21 artikla
1. Jäsenvaltioiden on sovellettava direktiiviä 95/46/EY niissä tämän asetuksen nojalla suoritettavaan henkilötietojen käsittelyyn.
2. Asetusta (EY) N:o 45/2001 sovelletaan Euroopan valvontaviranomaisten suorittamaan henkilötietojen käsittelyyn.
V LUKU
HALLINNOLLISET SEURAAMUKSET JA MUUT TOIMENPITEET
22 artikla
1. Jäsenvaltioiden on annettava säännöt, joissa vahvistetaan asianmukaiset hallinnolliset seuraamukset ja toimenpiteet, joita sovelletaan tilanteissa, joissa on kyse tämän asetuksen rikkomisesta, ja toteutettava kaikki tarvittavat toimenpiteet niiden täytäntöönpanon varmistamiseksi, sanotun kuitenkaan rajoittamatta toimivaltaisten viranomaisten valvontavaltuuksia ja jäsenvaltioiden oikeutta säätää ja määrätä rikosoikeudellisia seuraamuksia. Seuraamusten ja toimenpiteiden on oltava tehokkaita, oikeasuhteisia ja varoittavia.
Jäsenvaltiot voivat päättää, että ne eivät anna ensimmäisessä alakohdassa tarkoitettuja hallinnollisia seuraamuksia koskevia sääntöjä sellaisten rikkomisten osalta, joihin sovelletaan niiden kansallisen lainsäädännön mukaisia rikosoikeudellisia seuraamuksia.
Jäsenvaltioiden on annettava ensimmäisessä alakohdassa tarkoitetut säännöt tiedoksi komissiolle ja yhteiskomitealle viimeistään 31 päivänä joulukuuta 2016. Jäsenvaltioiden on annettava niitä koskevat myöhemmät muutokset viipymättä tiedoksi komissiolle ja yhteiskomitealle.
2. Käyttäessään 24 artiklan mukaisia valtuuksiaan toimivaltaisten viranomaisten on tehtävä tiivistä yhteistyötä sen varmistamiseksi, että hallinnolliset seuraamukset ja toimenpiteet johtavat tällä asetuksella tavoiteltuihin tuloksiin, ja sovitettava yhteen toimintansa, jotta vältetään mahdolliset kaksinkertaiset ja päällekkäiset toimet sovellettaessa hallinnollisia seuraamuksia ja toimenpiteitä rajat ylittävissä tapauksissa.
23 artikla
Toimivaltaisten viranomaisten on käytettävä seuraamusten määräämistä koskevia valtuuksiaan tämän asetuksen ja kansallisen lainsäädännön mukaisesti jollakin seuraavista tavoista:
a)
suoraan;
b)
yhteistyössä muiden viranomaisten kanssa;
c)
omalla vastuullaan antamalla valtuudet tällaisille viranomaisille;
d)
saattamalla asia toimivaltaisten oikeusviranomaisten käsiteltäväksi.
24 artikla
1. Tätä artiklaa sovelletaan 5 artiklan 1 kohdan, 6 ja 7 artiklan, 8 artiklan 1-3 kohdan, 9 artiklan, 10 artiklan 1 kohdan, 13 artiklan 1, 3 ja 4 kohdan sekä 14 ja 19 artiklan rikkomiseen.
2. Toimivaltaisilla viranomaisilla on oltava valtuudet määrätä kansallisen lainsäädännön mukaisesti ainakin seuraavat hallinnolliset seuraamukset ja toimenpiteet:
a)
PRIIP-tuotteen markkinoinnin kieltävä määräys;
b)
PRIIP-tuotteen markkinoinnin keskeyttävä määräys;
c)
julkinen varoitus, josta käy ilmi rikkomisesta vastuussa oleva henkilö ja rikkomisen luonne;
d)
määräys, jolla kielletään toimittamasta avaintietoasiakirjaa, joka ei täytä 6, 7, 8 tai 10 artiklassa säädettyjä vaatimuksia, ja vaaditaan avaintietoasiakirjan uuden toisinnon julkaisemista;
e)
vähintään seuraavat hallinnolliset sakot:
i)
jos kyseessä on oikeushenkilö:
-
enintään 5 000 000 euroa tai niissä jäsenvaltioissa, joiden rahayksikkö ei ole euro, vastaava arvo kansallisena valuuttana 30 päivänä joulukuuta 2014, tai enintään 3 prosenttia kyseisen oikeushenkilön vuotuisesta kokonaisliikevaihdosta viimeisimmän käytettävissä olevan, hallintoelimen hyväksymän tilinpäätöksen mukaisesti; tai
-
enintään kaksi kertaa rikkomisen kautta saatujen voittojen tai vältettyjen tappioiden määrä, silloin kun tämä määrä voidaan määrittää;
ii)
jos kyseessä on luonnollinen henkilö:
-
enintään 700 000 euroa tai niissä jäsenvaltioissa, joiden rahayksikkö ei ole euro, vastaava arvo kansallisena valuuttana 30 päivänä joulukuuta 2014; tai
-
enintään kaksi kertaa rikkomisen kautta saatujen voittojen tai vältettyjen tappioiden määrä, silloin kun tämä määrä voidaan määrittää.
Jos ensimmäisen alakohdan a alakohdan i alakohdassa tarkoitettu oikeushenkilö on emoyritys tai sellaisen emoyrityksen tytäryhtiö, jonka on laadittava Euroopan parlamentin ja neuvoston direktiivin 2013/34/EU (20) mukaisesti konsernitilinpäätös, tarkoitettu kokonaisliikevaihto on johtavan emoyrityksen ylimmän hallintoelimen hyväksymän viimeisimmän käytettävissä olevan konsernitilinpäätöksen mukainen vuotuinen kokonaisliikevaihto tai vastaava tulotyyppi tilinpäätösten osalta sovellettavan asiaankuuluvan unionin oikeuden mukaisesti.
3. Jäsenvaltiot voivat säätää lisäseuraamuksista tai -toimenpiteistä sekä tässä asetuksessa säädettyjä korkeammista hallinnollisista sakoista.
4. Jos toimivaltaiset viranomaiset ovat määränneet yhden tai useamman hallinnollisen seuraamuksen tai toimenpiteen 2 kohdan mukaisesti, kyseisillä viranomaisilla on valtuudet tiedottaa asiasta suoraan tai vaatia PRIIP-tuotteen kehittäjää tai PRIIP-tuotteesta neuvoja antavaa tai PRIIP-tuotetta myyvää henkilöä tiedottamaan asiasta suoraan asianomaiselle yksityissijoittajalle niin, että sijoittajille esitetään tiedot hallinnollisesta seuraamuksesta tai toimenpiteestä sekä siitä, missä sijoittajat voivat tehdä valituksia tai esittää korvausvaateita.
25 artikla
Toimivaltaisten viranomaisten on sovellettava 24 artiklan 2 kohdassa tarkoitettuja hallinnollisia seuraamuksia ja toimenpiteitä ottaen huomioon kaikki merkitykselliset olosuhteet, mukaan lukien tarvittaessa
a)
rikkomisen vakavuus ja ajallinen kesto;
b)
rikkomisesta vastuussa olevan henkilön vastuun aste;
c)
rikkomisen vaikutukset yksityissijoittajien etuihin;
d)
rikkomisesta vastuussa olevan henkilön yhteistyöhalukkuus;
e)
rikkomisesta vastuussa olevan henkilön aikaisemmin mahdollisesti tekemät rikkomiset;
f)
rikkomisesta vastuussa olevan henkilön rikkomisen jälkeen toteuttamat toimenpiteet rikkomisen toistumisen estämiseksi.
26 artikla
Tämän asetuksen nojalla tehtyihin päätöksiin määrätä seuraamuksia ja toimenpiteitä voidaan hakea muutosta.
27 artikla
1. Jos toimivaltainen viranomainen on julkistanut hallinnollisia seuraamuksia tai toimenpiteitä, sen on samanaikaisesti ilmoitettava näistä seuraamuksista tai toimenpiteistä toimivaltaiselle Euroopan valvontaviranomaiselle.
2. Toimivaltaisen viranomaisen on vuosittain toimitettava toimivaltaiselle Euroopan valvontaviranomaiselle yhteen kootut tiedot kaikista 22 artiklan ja 24 artiklan 2 kohdan mukaisesti määrätyistä hallinnollisista seuraamuksista ja toimenpiteistä.
3. Euroopan valvontaviranomaiset julkistavat tässä artiklassa tarkoitetut tiedot vuosikertomuksissaan.
28 artikla
1. Toimivaltaisten viranomaisten on luotava tehokkaat järjestelyt, joilla niille voidaan ilmoittaa tämän asetuksen todellisista tai mahdollisista rikkomisista.
2. Edellä 1 kohdassa tarkoitettuihin järjestelyihin on sisällyttävä ainakin seuraavat:
a)
erityismenettelyt todellisia tai mahdollisia rikkomisia koskevien ilmoitusten vastaanottamista ja niihin liittyviä jatkotoimia varten;
b)
työntekijöiden, jotka ilmoittavat työnantajansa piirissä tehdyistä rikkomisista, suojelu ainakin kostotoimilta, syrjinnältä ja muun tyyppiseltä epäoikeudenmukaiselta kohtelulta;
c)
sekä rikkomisesta ilmoittavan henkilön että sen luonnollisen henkilön, jonka väitetään olevan vastuussa rikkomisesta, henkilöllisyyden suojaaminen menettelyn kaikissa vaiheissa, paitsi jos kansallisessa lainsäädännössä vaaditaan tällaista julkistamista lisätutkinnan tai sitä seuraavan oikeudenkäynnin yhteydessä.
3. Jäsenvaltiot voivat säätää, että toimivaltaiset viranomaiset luovat lisää järjestelyjä kansallisen lainsäädännön mukaisesti.
4. Jäsenvaltiot voivat edellyttää, että työnantajilla, jotka harjoittavat toimintaa, jota säännellään rahoituspalveluna, on käytössään asianmukaiset menettelyt työntekijöitään varten, jotta nämä voivat ilmoittaa todellisista tai mahdollisista rikkomisista sisäisesti erityisen riippumattoman ja erillisen kanavan kautta.
29 artikla
1. Toimivaltaisten viranomaisten on julkaistava virallisella verkkosivustollaan päätös, johon ei saa hakea muutosta ja jossa määrätään hallinnollinen seuraamus tai toimenpide 24 artiklan 1 kohdassa tarkoitetusta rikkomisesta, ilman aiheetonta viivytystä heti sen jälkeen, kun päätöksestä on ilmoitettu henkilölle, jolle seuraamus tai toimenpide määrättiin.
Julkaistaviin tietoihin on sisällyttävä ainakin seuraavat tiedot:
a)
rikkomisen tyyppi ja luonne;
b)
rikkomisesta vastuussa olevien henkilöiden henkilöllisyys.
Tätä velvollisuutta ei sovelleta päätöksiin, joissa määrätään luonteeltaan tutkinnallisia toimenpiteitä.
Jos toimivaltainen viranomainen katsoo, että oikeushenkilöiden henkilöllisyyden taikka luonnollisten henkilöiden henkilöllisyyden tai henkilötietojen julkaiseminen on tällaisten tietojen julkaisemisen oikeasuhteisuudesta tehdyn tapauskohtaisen arvioinnin perusteella kohtuutonta, tai jos tällainen julkaiseminen vaarantaisi finanssimarkkinoiden vakauden tai meneillään olevan tutkinnan, toimivaltaisen viranomaisen on
a)
lykättävä seuraamuksen tai toimenpiteen määräämistä koskevan päätöksen julkaisemista, kunnes ei enää ole perusteita olla julkaisematta näitä tietoja;
b)
julkaistava seuraamuksen tai toimenpiteen määräämistä koskeva päätös anonyymisti kansallisen lainsäädännön mukaisella tavalla, jos asianomaiset henkilötiedot voidaan tehokkaasti suojata tällaisella anonyymillä julkaisemisella; tai
c)
jätettävä seuraamuksen tai toimenpiteen määräämistä koskeva päätös julkaisematta, jos katsotaan, että a ja b alakohdassa säädetyt vaihtoehdot eivät ole riittäviä varmistamaan sitä, että:
i)
finanssimarkkinoiden vakaus ei vaarannu;
ii)
tällaisten päätösten julkaiseminen on oikeasuhteista luonteeltaan vähäisiksi katsottaviin toimenpiteisiin nähden.
2. Toimivaltaisten viranomaisten on ilmoitettava Euroopan valvontaviranomaisille kaikista määrätyistä hallinnollisista seuraamuksista tai toimenpiteistä, joita ei ole julkaistu 1 kohdan kolmannen alakohdan c alakohdan mukaisesti, sekä niitä koskevasta mahdollisesta muutoksenhausta ja sen lopputuloksesta.
Jos kyseessä on päätös julkaista seuraamus tai toimenpide anonyymisti, asiaankuuluvien tietojen julkaisemista voidaan lykätä kohtuullisen pituisen ajan, jos ennakoidaan, että tuon ajan kuluessa anonyymin julkaisemisen perusteet lakkaavat olemasta olemassa.
3. Jos kansallisessa lainsäädännössä säädetään, että seuraamuksen tai toimenpiteen määräämistä koskeva päätös, johon on haettu muutosta asiaankuuluvissa oikeus- tai muissa viranomaisissa, on julkaistava, toimivaltaisten viranomaisten on ilman aiheetonta viivytystä julkaistava virallisella verkkosivustollaan tällaiset tiedot ja kaikki tällaisen muutoksenhaun lopputulokseen liittyvät myöhemmät tiedot. Lisäksi on julkaistava myös kaikki päätökset, joilla kumotaan seuraamuksen tai toimenpiteen määräämistä koskeva aikaisempi julkaistu päätös.
4. Toimivaltaisten viranomaisten on varmistettava, että tämän artiklan mukaisesti julkaistut tiedot pysyvät niiden virallisella verkkosivustolla vähintään viiden vuoden ajan niiden julkaisemisen jälkeen. Julkaistujen tietojen sisältämiä henkilötietoja pidetään toimivaltaisen viranomaisen virallisella verkkosivustolla ainoastaan tarvittavan ajan, sovellettavien tietosuojasääntöjen mukaisesti.
VI LUKU
LOPPUSÄÄNNÖKSET
30 artikla
1. Komissiolle siirrettyä valtaa antaa delegoituja säädöksiä koskevat tässä artiklassa säädetyt edellytykset.
2. Siirretään 8 artiklan 4 kohdassa, 16 artiklan 8 kohdassa ja 17 artiklan 7 kohdassa tarkoitettu valta antaa delegoituja säädöksiä komissiolle kolmeksi vuodeksi 30 päivästä joulukuuta 2014. Komissio laatii siirrettyä säädösvaltaa koskevan kertomuksen viimeistään yhdeksän kuukautta ennen tämän kolmen vuoden kauden päättymistä. Säädösvallan siirtoa jatketaan ilman eri toimenpiteitä samanpituisiksi kausiksi, jollei Euroopan parlamentti tai neuvosto vastusta tällaista jatkamista viimeistään kolme kuukautta ennen kunkin kauden päättymistä.
3. Euroopan parlamentti tai neuvosto voi milloin tahansa peruuttaa 8 artiklan 4 kohdassa, 16 artiklan 8 kohdassa ja 17 artiklan 7 kohdassa tarkoitetun säädösvallan siirron. Peruuttamispäätöksellä lopetetaan tuossa päätöksessä mainittu säädösvallan siirto. Peruuttaminen tulee voimaan sitä päivää seuraavana päivänä, jona sitä koskeva päätös julkaistaan Euroopan unionin virallisessa lehdessä, tai jonakin myöhempänä, kyseisessä päätöksessä mainittuna päivänä. Peruuttamispäätös ei vaikuta jo voimassa olevien delegoitujen säädösten pätevyyteen.
4. Heti kun komissio on antanut delegoidun säädöksen, komissio antaa sen tiedoksi yhtäaikaisesti Euroopan parlamentille ja neuvostolle.
5. Edellä olevan 8 artiklan 4 kohdan, 16 artiklan 8 kohdan tai 17 artiklan 7 kohdan nojalla annettu delegoitu säädös tulee voimaan ainoastaan, jos Euroopan parlamentti tai neuvosto ei ole kolmen kuukauden kuluessa siitä, kun asianomainen säädös on annettu tiedoksi Euroopan parlamentille ja neuvostolle, ilmaissut vastustavansa sitä tai jos sekä Euroopan parlamentti että neuvosto ovat ennen mainitun määräajan päättymistä ilmoittaneet komissiolle, että ne eivät vastusta säädöstä. Euroopan parlamentin tai neuvoston aloitteesta tätä määräaikaa jatketaan kolmella kuukaudella.
31 artikla
Kun komissio hyväksyy 8 artiklan 5 kohdan, 10 artiklan 2 kohdan tai 13 artiklan 5 kohdan nojalla teknisiä sääntelystandardeja, jotka ovat samoja kuin Euroopan valvontaviranomaisten toimittamat teknisten sääntelystandardien luonnokset, määräaika, jonka kuluessa Euroopan parlamentti ja neuvosto voivat vastustaa kyseisiä teknisiä sääntelystandardeja, on asetuksen (EU) N:o 1093/2010, asetuksen (EU) N:o 1094/2010 ja asetuksen (EU) N:o 1095/2010 13 artiklan 1 kohdan toisesta alakohdasta poiketen sekä käsiteltävien kysymysten monimutkaisuuden ja määrän huomioon ottamiseksi kaksi kuukautta tiedoksi antamisesta. Euroopan parlamentin tai neuvoston aloitteesta tätä määräaikaa voidaan jatkaa kerran yhdellä kuukaudella.
32 artikla
1. Direktiivin 2009/65/EY 2 artiklan 1 kohdan b alakohdan määritelmän mukaiset rahoitusyhtiöt, mainitun direktiivin 27 artiklassa tarkoitetut sijoitusyhtiöt sekä sen 1 artiklan 2 kohdassa tarkoitettujen yhteissijoitusyritysten osuuksia koskevaa neuvontaa antavat tai niitä myyvät henkilöt vapautetaan tämän asetuksen mukaisista velvoitteista 31 päivään joulukuuta 2019 saakka.
2. Kun jäsenvaltio soveltaa yksityissijoittajille tarjottuihin muihin kuin yhteissijoitusyritysten rahastoihin avaintietoasiakirjan esitysmuotoa ja sisältöä koskevia sääntöjä, sellaisina kuin ne ovat vahvistettuina direktiivin 2009/65/EY 78-81 artiklassa, tämän artiklan 1 kohdassa säädettyä poikkeusta sovelletaan rahastoyhtiöihin, sijoitusyhtiöihin ja henkilöihin, jotka antavat yksityissijoittajille tällaisten rahastojen osuuksia koskevaa neuvontaa tai myyvät niitä yksityissijoittajille.
33 artikla
1. Komissio tarkastelee tätä asetusta uudelleen viimeistään 31 päivänä joulukuuta 2018. Uudelleentarkastelun on sisällettävä Euroopan valvontaviranomaisten saamien tietojen perusteella yleinen tutkimus ymmärrettävyyttä koskevan varoituksen toiminnasta ottaen huomioon toimivaltaisten viranomaisten tältä osin laatimat ohjeet. Sen on myös sisällettävä tutkimus tässä asetuksessa vahvistettujen sääntöjen käytännön soveltamisesta ottaen asianmukaisesti huomioon vähittäismarkkinoille tarkoitettujen sijoitustuotteiden markkinoilla tapahtunut kehitys sekä yhteiskunnalliset ja ympäristöön liittyvät seikat huomioon ottavia sijoituksia koskevan merkinnän käyttöönoton toteutettavuus, kustannukset ja mahdolliset hyödyt. Osana uudelleentarkasteluaan komissio suorittaa kuluttajatutkimuksen sekä tarkastelee muita kuin lainsäädännöllisiä vaihtoehtoja ja asetuksen (EU) N:o 346/2013 uudelleentarkastelun tuloksia sen 27 artiklan 1 kohdan c, e ja g alakohdan osalta.
Direktiivin 2009/65/EY 1 artiklan 2 kohdassa määriteltyjen yhteissijoitusyritysten osalta uudelleentarkastelussa on arvioitava, onko tämän asetuksen 32 artiklan mukaisia siirtymäjärjestelyjä pidennettävä vai voitaisiinko mahdollisten mukautusten yksilöimisen jälkeen direktiivin 2009/65/EY säännökset sijoittajalle annettavista avaintiedoista korvata tämän asetuksen mukaisella avaintietoasiakirjalla tai katsoa sitä vastaaviksi. Uudelleentarkastelussa on käsiteltävä myös mahdollisuutta tämän asetuksen soveltamisalan laajentamiseen muihin rahoitustuotteisiin ja arvioitava, olisiko tuotteiden vapauttamista tämän asetuksen soveltamisalasta jatkettava ottaen huomioon vahvat kuluttajansuojaa koskevat vaatimukset, rahoitustuotteiden väliset vertailut mukaan lukien. Lisäksi uudelleentarkastelussa on arvioitava, olisiko asianmukaista ottaa käyttöön yhteiset säännöt, joiden mukaan kaikkien jäsenvaltioiden on säädettävä tämän asetuksen rikkomisiin sovellettavista hallinnollisista seuraamuksista.
2. Komissio arvioi viimeistään 31 päivänä joulukuuta 2018 vakuutus- ja lisäeläkeviranomaisen toteuttaman, tuotetietojen antamista koskevia vaatimuksia koskevan työn perusteella, ehdottaako se uutta säädöstä, jolla taataan asianmukaiset tuotetietojen antamista koskevat vaatimukset tällaisten tuotteiden osalta, vai sisällytetäänkö tämän asetuksen soveltamisalaan 2 artiklan 2 kohdan e alakohdassa tarkoitetut eläketuotteet.
Arviointia tehdessään komissio varmistaa, että tällaiset toimenpiteet eivät alenna tietojen antamista koskevia vaatimuksia jäsenvaltioissa, joilla on ennalta olemassa olevat tietojen antamista koskevat järjestelmät tällaisia eläketuotteita varten.
3. Komissio toimittaa yhteiskomiteaa kuultuaan Euroopan parlamentille ja neuvostolle 1 ja 2 kohtaan liittyvän kertomuksen, johon liittyy tarvittaessa säädösehdotus.
4. Komissio toteuttaa viimeistään 31 päivänä joulukuuta 2018 markkinatutkimuksen sen määrittämiseksi, onko saatavilla sähköisiä laskureita, joiden avulla yksityissijoittaja voi laskea PRIIP-tuotteiden kokonaiskulut ja -palkkiot, ja ovatko ne maksuttomia. Komissio raportoi, saadaanko näillä välineillä luotettavia ja täsmällisiä laskelmia kaikista tämän asetuksen soveltamisalaan kuuluvista tuotteista.
Siinä tapauksessa, että tutkimuksesta käy ilmi, että tällaisia välineitä ei ole olemassa tai että yksityissijoittajat eivät pysty olemassa olevin välinein ymmärtämään PRIIP-tuotteiden kokonaiskuluja tai -palkkioita, komissio arvioi Euroopan valvontaviranomaisten mahdollisuuksia laatia yhteiskomiteassa luonnoksia teknisiksi sääntelystandardeiksi, joissa yksilöidään tällaisiin unionin tason välineisiin sovellettavat vaatimukset.
34 artikla
Tämä asetus tulee voimaan kahdentenakymmenentenä päivänä sen jälkeen, kun se on julkaistu Euroopan unionin virallisessa lehdessä.
Sitä sovelletaan 31 päivästä joulukuuta 2016.
Tämä asetus on kaikilta osiltaan velvoittava, ja sitä sovelletaan sellaisenaan kaikissa jäsenvaltioissa.
Tehty Strasbourgissa 26 päivänä marraskuuta 2014.