РЕШЕНИЕ (ЕС) 2015/120 НА КОМИСИЯТА
от 29 октомври 2014 година
относно схема за държавни помощи SA.27317 (C 25/09) (ex N 673/08), която Италия възнамерява да приведе в действие в полза на оборудването за цифрово прожектиране
(нотифицирано под номер C(2014) 7888)
(само текстът на италиански език е автентичен)
(текст от значение за ЕИП)
ЕВРОПЕЙСКАТА КОМИСИЯ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 108, параграф 2, първа алинея от него,
като взе предвид Споразумението за Европейското икономическо пространство, и по-специално член 62, параграф 1, буква а) от него,
като покани заинтересованите страни да представят мненията си (1) в съответствие с посочените по-горе разпоредби и като взе предвид техните мнения,
като има предвид, че:
I. ПРОЦЕДУРА
(1)
На 30 декември 2008 г. Италия уведоми Комисията за намерението си да въведе данъчни стимули за инвестициите и разпространението в киноиндустрията и цифровото кино. На 2 април 2009 г. и 23 юни 2009 г. италианските органи изпратиха допълнителна информация.
(2)
С писмо от 22 юли 2009 г. Комисията информира Италия за решението си да одобри данъчните стимули, които Италия възнамерява да въведе за инвестициите и разпространението в киноиндустрията. В същото време Комисията информира Италия за решението си да открие процедурата съгласно член 108, параграф 2 от Договора за функционирането на Европейския съюз във връзка с данъчния кредит, предложен за инвестициите в оборудване за цифрово прожектиране.
(3)
Решението на Комисията за откриване на процедурата беше публикувано в Официален вестник на Европейския съюз (2). Комисията прикани заинтересованите страни да представят мненията си.
(4)
На 21 октомври 2009 г. в Рим се проведе семинар по темата, организиран съвместно от италианското Министерство на културните паметници и дейности и Европейската комисия.
(5)
Комисията получи мнения по въпроса от заинтересовани страни, които препрати на Италия за коментар. Италианските органи представиха коментарите си с писмо, заведено от Комисията на 19 януари 2010 г. Впоследствие беше осъществена допълнителна размяна на информация с писма от италианските органи, заведени от Комисията на 7 септември 2010, 12 април 2011 г., 1 юни 2011 г., 1 декември 2011 г., 10 май 2012 г., 14 септември 2012 г., 23 април 2013 г., 6 декември 2013 г., 18 април 2014 г., 11 юни 2014 г. и 1 август 2014 г.
II. ОПИСАНИЕ НА МЯРКАТА
1. Мярката - предмет на уведомлението
(6)
Данъчният кредит в полза на експлоатиращите киносалони дружества, които се снабдят с оборудване за цифрово прожектиране, е част от поредица данъчни мерки за киноиндустрията, въведени от италианските органи. Съвкупността от тези мерки има за цел да стимулира пазарната динамика в полза на филмите от културно естество „с италиански произход“ в благоприятен за конкуренцията контекст, както и да популяризира такива филми в Италия и Европа.
(7)
Със схемата за данъчен кредит за цифрово кино се предлага данъчен кредит, равен на 30 % от разходите, направени за внедряването на оборудване за цифрово прожектиране. Максималният годишен размер на данъчния кредит достига 50 000 EUR на екран.
(8)
Допустими са разходите за:
а)
закупуване на оборудване за цифрово прожектиране и възпроизвеждане;
б)
закупуване на оборудване и апаратура за приемане на сателитен и/или наземен цифров сигнал;
в)
закупуване на изплащане, т.е. вземане под наем, на посоченото по-горе оборудване, системи и апаратура. В съответните договори трябва да се съдържа задължението активът да бъде закупен след изтичане на срока на договора за наем или клауза, предвиждаща възможността за закупуване от наемащото предприятие преди този срок;
г)
разходи за обучение на персонала;
д)
разходи, свързани със и необходими за преструктурирането и приспособяването на прожекционните кабини, оборудването, сервизните и спомагателните помещения, които преди това са служели за прожектирането на 35-милиметрова филмова лента.
Посочените в последните две подточки разходи не могат да представляват повече от 20 % от общите разходи, направени по подточки а), б) и в).
(9)
Съгласно първоначалното уведомление от страна на италианските органи помощта няма да бъде обвързана с условия за киносалоните с един до четири екрана, нито за мултиплексите с 5 до 10 екрана в общините с по-малко от 50 000 жители. За другите мултиплекси, които имат до 24 екрана, помощта се обуславя от задължението да се показват филми от културен интерес през 50 % от дните за прожекции и да се преустроят поне 50 % от екраните в такива за цифрови прожекции.
(10)
Данъчният кредит ще се прилага за експлоатиращите киносалони дружества - предмет на данъчно облагане в Италия.
(11)
Правното основание за схемата са следните актове:
а)
Закон № 244 от 24 декември 2007 г. относно разпоредбите за съставяне на годишния и многогодишния държавен бюджет;
б)
Декрет № 91 от 8 август 2013 г., преобразуван с изменения в Закон № 112 от 7 октомври 2013 г.;
в)
нови разпоредби, приложими за данъчните кредити, отпуснати на експлоатиращите киносалони дружества за внедряването и закупуването на оборудване и апаратура, предназначени за цифрово прожектиране.
2. Повдигнати от Комисията въпроси
(12)
В решението за откриване на процедурата Комисията заключава, че мярката, за която е подадено уведомление, представлява държавна помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС. Предлагайки данъчни стимули, италианската държава се отказва от определени постъпления в хазната и следователно схемата води до използването на държавни средства. Схемата предвижда икономическа изгода за някои предприятия, по-конкретно експлоатиращите киносалони дружества. Като се има предвид международната търговия с филми, това избирателно предимство би могло да повлияе на вътрешната търговия в Съюза. Комисията имаше съмнения относно съвместимостта на помощта.
(13)
На първо място, Комисията имаше съмнения относно необходимостта от предложения данъчен кредит в полза на цифровото кино, като оспори предложения максимален размер на данъчния кредит (50 000 EUR на екран), тъй като той се равнява (при ставка от 30 %) на максимално допустим разход за монтажа от [50 000 EUR × 100/30 =] 166 667 EUR на екран. Този максимален размер е по-голям от прогнозираните разходи за оборудване за цифрово прожектиране, представени от италианските органи (100 000 EUR). Комисията постави под въпрос максималния размер на данъчния кредит и изрази съмнение относно точността на прогнозираните разходи за преоборудване. Освен това Комисията изрази съмнение относно необходимостта от монтирането на оборудване за прожектиране тип 2К (3), отговарящо на спецификациите на DCI (4), за прожектирането на италиански или европейски филми от културно естество.
(14)
На второ място, Комисията имаше съмнения относно пропорционалността на предложената мярка за помощ, като отбеляза, че вероятно по-големите киносалони могат по-лесно да си позволят оборудване за цифрово прожектиране и без държавни субсидии. Освен това Комисията установи, че за експлоатиращите киносалони дружества съществуват търговски схеми за преход към цифрово прожектиране, като т.нар. „virtual print fee“ (такса за виртуалните копия - VPF) (5), поради което изниква въпросът дали държавна субсидия от предложения порядък за всеки екран няма да доведе до изчезването на търговските алтернативи.
(15)
На трето място, Комисията имаше съмнения относно адекватността на предложения като мярка за помощ данъчен кредит, като отбеляза, че предвидения за мярката финансов пакет (16,8 милиона евро) отговаря на разходи за монтаж от 56 милиона евро, значително по-ниски от прогнозираните разходи за преоборудване (равняващи се на 395,7 милиона евро на база 100 000 EUR на екран). Освен адекватността на наличните финансови средства, Комисията подложи на съмнение и факта, че предложената мярка е достатъчна за постигане на заложената цел да се увеличи разпространението на италиански и европейски филм от културно естество. Съмнения имаше и относно това дали италианските органи могат да заставят експлоатиращите киносалони дружества с цифрово оборудване да въведат алтернативни търговски схеми, така че да се предложи на италианските зрители по-широка гама от филми от културен интерес. Тъй като използването на данъчен кредит означава, че бенефициерът трябва е достатъчно платежоспособен и понеже мярката предвижда експлоатиращите киносалони дружества да финансират 70 % от инвестицията, Комисията се съмняваше, че киносалоните, които се нуждаят в по-голяма степен от помощите, ще извлекат полза от данъчния кредит. Освен това Комисията изрази съмненията си относно факта, че предвидената еднократна помощ (в уведомлението ставаше дума за пилотна мярка с продължителност 2 години) би представлявала дълготрайно решение на проблема с по-краткия жизнен цикъл и по-големите експлоатационни разходи на оборудването за цифрово прожектиране.
(16)
На четвърто място Комисията постави под въпрос икономическите, социалните и културните последици от помощта. Макар и да признава, че в името на общия интерес дадена държава би могла да прибегне до държавни помощи за инвестиране в цифровизaцията на киносалоните, Комисията поиска да ѝ бъдат предоставени гаранции по отношение на технологичната неутралност на мярката, и по-специално поиска потвърждение, че експлоатиращите киносалони дружества няма да бъдат принудени да инвестират предимно в един цифров стандарт вместо в друг. Освен това Комисията поиска от италианските органи да гарантират, че ще могат да се прожектират филми, разпространявани в цифров формат, който е базиран на по-нисък клас публичен стандарт от цифровия стандарт на оборудването, за което се предоставя субсидията. В допълнение Комисията отбеляза, че от помощите за монтирането на оборудване за цифрово прожектиране биха могли косвено да се възползват големите филмопроизводители от САЩ (в случая на оборудване, отговарящо на спецификациите на DCI). Увеличаването на търсенето в резултат на предложената помощ би могло да увеличи цените на прожекционното оборудване, чието предлагане е ограничено. В резултат от помощта Италия би могла да достигне по-бързо критичната маса от цифровизирани кинозали, което от своя страна би могло да ускори преминаването към цифрово филморазпространение, а следователно и затварянето на кината, които не са в състояние да монтират навреме оборудване за цифрово прожектиране. Като цяло Комисията имаше съмнения дали евентуалното нарушаване на конкуренцията ще бъде компенсирано от ползите от помощта в социален и културен план.
3. Изменения, внесени в предложената мярка след откриване на процедурата
(17)
След като Комисията откри официалната процедура по разследване, италианската мярка за данъчен кредит в полза на цифровото кино беше приложена съгласно схема, приета въз основа на временната общностна рамка и в границите на праговете de minimis (6). След като получат одобрението на Комисията, италианските органи възнамеряват да приложат изцяло мярката над праговете de minimis.
(18)
Според оценките на италианските органи бюджетът за мярката ще възлиза на близо 7,5 милиона евро за периода 2014-2015 г.
(19)
Периодът - предмет на настоящото решение, е с продължителност до 31 декември 2022 г. Италианските органи предвиждат, че данъчният кредит ще бъде използван най-интензивно през 2014 г. и 2015 г.
(20)
Проектотекстовете на разпоредбите за изпълнение, с които италианските органи възнамеряват да въведат помощта в нейната цялост (над праговете de minimis) се различават от първоначалното уведомление по няколко важни точки.
(21)
На първо място, в изменените разпоредби за изпълнение условието средно големите и големите киносалони да включат в програмата си определен брой италиански и европейски филми от културно естество, за да получат помощта, е премахнато. През последните години италианските органи срещнаха затруднения при контрола на спазването на това условие от средно големите и големите киносалони. Освен това те твърдят, че премахването на това задължение е необходимо, за да се възстановят еднаквите условия на конкуренция между киносалоните с по-големи размери, които се нуждаят от помощта, и големите вериги, които доминират италианския филмов пазар (вж. точка 37).
(22)
На второ място и във връзка с изложеното по-горе, в изменените разпоредби за изпълнение се предвижда праг от 60 екрана. Експлоатиращите киносалони дружества, които притежават или управляват по-голям брой екрани не могат да се ползват от данъчния кредит. Италианските органи считат, че това е добра алтернатива на задължението за програмата на киносалоните, което беше предложено първоначално, за да се гарантира, че мярката ще постигне заложените цели и за да се изключат онези участници на пазара, които поради пазарната си мощ биха могли да преминат към новата технология без помощи.
(23)
На трето място, новите разпоредби за изпълнение изискват бенефициерът да направи декларация, чрез която да се избегне свръхкомпенсирането или преориентирането на помощта в случаите, когато данъчният кредит е комбиниран с търговски схеми (такси за виртуалните копия).
(24)
На четвърто място, изменените разпоредби разрешават натрупване на помощи до достигане на максимален интензитет на помощта от 75 % от общите разходи. За киносалоните с един или два екрана общият максимален интензитет на помощта е 90 %.
(25)
Освен тези изменения от 2012 г. насам бенефициерите могат да отстъпват данъчния кредит за цифрово оборудване на доставчиците на оборудване, на банките, на финансовите посредници и на застрахователните компании (вж. точка 56).
III. МНЕНИЯ НА ЗАИНТЕРЕСОВАНИТЕ СТРАНИ
(26)
В резултат от обществената консултация относно мярката за помощ, която се проведе през 2009 г., Комисията получи мненията на близо 20 заинтересовани страни. Мнения представиха:
-
италианските и европейските организации в сектора, които представляват филморазпространителите и киносалоните, както и френската Commission Supérieure Technique de l'Image et du Son (Висша техническа комисия по образа и звука) и Европейският форум за цифрово кино;
-
френските органи, както и фондовете за насърчаване на киноизкуството в Германия и Обединеното кралство и мрежата от европейски регионални фондове за аудио-визия (Cineregio); някои от получените мнения се позоваваха на публикациите по въпроса на директорите на европейските агенции за киното (EFAD) (7);
-
известен брой дружества, специалисти от киноиндустрията и граждани на Франция, Италия, Обединеното кралство и Швейцария.
Освен това през октомври 2009 г. беше организиран семинар по темата в Рим.
(27)
Що се отнася до необходимостта от помощта, във всички получени мнения се подчертава, че държавните помощи са необходими за прехода към цифрово кино, което е считано за неизбежно. Както френските органи, така и националният орган на Обединеното кралство за киноиндустрията (UK Film Council) обясниха, че общите ползи от цифровото кино са придружени от несиметрично разпределение на разходите (направени от експлоатиращото киносалони дружество) и на преките финансови ползи (за филморазпространителя), свързани с прехода към цифрово кино. Тази несиметричност затруднява навременното приключване на прехода към цифрово кино без външна помощ. В този контекст представилите мнения трети страни подчертаха, че съществува очевиден риск много малки, независими и/или намиращи се в отдалечени райони кина в Европа да напуснат пазара, ако цените на системите за цифрово прожектиране не станат по-достъпни и по-евтини. В изявлението си от септември 2009 г. EFAD твърди, че 30 % от европейските кинозали рискуват да затворят врати. Както френските органи, така и немският съвет за киното подчертаха, че не само прожектирането, но и разпространението на филмите би пострадало от липсата на помощи. При дълъг преходен период с успоредно разпространяване на аналогови и цифрови копия на филмите разходите биха могли да се окажат прекалено високи, най-вече за филморазпространителите на филми от по-малък калибър. И накрая, липсата на помощ би имала значително отрицателно въздействие върху разпространението на европейски филми, културното различие и достъпа на европейските граждани до култура.
(28)
Във всички получени мнения се подчертава освен това, че т.нар. стандарти на DCI са широко признати като общи стандарти за цифровото кино. Популяризирането на даден стандарт в световен мащаб се приема по-скоро като положителна стъпка, отколкото като недостатък за кинозалите, тъй като позволява да се установи равенство помежду им.
(29)
Що се отнася до разходите за монтаж на оборудването за цифрово прожектиране, сумата от 100 000 EUR на екран като цяло не беше сметната за прекомерна. Напротив, в множество мнения беше подчертано, че разходите могат да са много по-високи, например когато прожекционната кабина се нуждае от значителен ремонт, какъвто може да бъде случаят в малките кинозали. Все пак в някои от отговорите се признава, че има тенденция на спад в цените на оборудването за цифрово кино.
(30)
В много от получените мнения се твърди, че дори и разходите за преоборудване да са по-големи от наличната държавна помощ (какъвто вероятно е случаят с италианския данъчен кредит), то фактът, че държавната помощ допълва други източници на доход, като например таксите за виртуални копия и собствения капитал на експлоатиращите кинозали дружества, би останал непроменен.
(31)
Що се отнася до пропорционалността на помощта, някои заинтересовани страни се отнасят критично към данъчния кредит, тъй като смятат, че по всяка вероятност от него ще се възползват най-вече по-големите киносалони. Други подкрепиха възможността да се отпусне помощ за големите киносалони, евентуално обусловена от критерии за програмата им. При все това в някои от мненията се повтаря изявлението на EFAD, като се подчертава, че е важно да няма различия в третирането, дължащи се например (в конкретния случай на италианския данъчен кредит) на различното равнище на платежоспособност на кината, и по-общо дължащи се на ограничаването на достъпа въз основа на програмите, размера и географското местоположение на кинозалите. Международната федерация на сдруженията на филморазпространителите (FIAD) подчерта, че на сегашния кино пазар и в общия икономически контекст дори и най-големите експлоатиращи кинозали дружества биха не биха могли да се считат за рентабилни.
(32)
Мненията леко се разминават по темата за наличността на оперативни търговски схеми за прехода и тяхната приложимост за най-малките кинозали. Някои заявяват, че няма стандартни оперативни схеми за прехода към цифрово кино. Други твърдят, че множество кина нямат достъп до споразумения за VPF, предлагани от посредници („внедрители“) (вж. също бележка 5) поради естеството и обема на тяхната програма (размерът на таксите за виртуални копия зависи от броя на филмите, които са в програмата за излъчване през първата седмица след излизането им и/или от броя на екраните, с които разполага даден киносалон). „Europa Distribution“ твърди, че оперативните търговски схеми се отнасят само за най-рентабилните кинозали и големите търговски разпространители. Според изложеното в документа за обсъждане на EFAD чрез схемата за такси за виртуалните копия може да се обнови оборудването само на 10 000 европейски екрана от общо 30 000. В едно от мненията се твърди, че търговската схема за такси за виртуалните копия е подходяща и за по-малките кина. Френските органи подчертават, че във всички случаи наличните търговските схеми за преход не покриват всички разходи за цифровото преоборудване на кината (като модернизирането на прожекционните кабини) и освен това винаги предвиждат известно финансово участие от страна на експлоатиращите киносалони дружества. Дори и в тези случаи публичната помощ би могла да има съществена допълваща роля.
(33)
Що се отнася до адекватността на помощта, заинтересованите страни изтъкнаха, че като цяло държавните помощи биха помогнали на малките киносалони да устоят на силната конкуренция на големите мултиплекси и биха създали условия на равнопоставеност. Според прогнозите монтажът на цифрово кинооборудване би предоставил по-широк избор на публиката. В мненията се подчертават предимствата на цифровото кино, като например качеството на прожекциите, гъвкавостта при съставянето на програмата и по-ниските разходи за филморазпространение. Френските органи твърдят, че адекватността на помощта в полза на цифровото кино не би трябвало да се оценява спрямо повишеното разнообразие на кинопрограмите, а по-скоро спрямо възможността да се избегне затварянето на кинозали. Според тях точно посредством цифровизaцията на различните видове кина ще се гарантира разнообразието в предлагането на филми. Европейският форум за цифрово кино твърди, че ако данъчният кредит може да се компенсира с ДДС, дори и по-малко рентабилните кина биха могли да се възползват от италианската мярка.
(34)
В някои от мненията се посочва, че данъчният кредит е от краткосрочно естество в сравнение с дългосрочните предизвикателства, свързани с прехода към цифрово кино. При все това в други мнения се подчертава, че стандартите са достатъчно консолидирани, за да се гарантира тяхната валидност за поне десет години, или че жизненият цикъл на цифровото кинооборудване все още не може да бъде определен. Немският федерален съвет за киното подчертава, че помощта за преминаването към цифровото кино би била по-необременяваща в сравнение с разходите, свързани с преустройването на кината и възстановяването на културното разнообразие след изчезването на операторите, които не са в състояние да финансират сами прехода. Германия подчерта освен това, че конкретният национален и регионален контекст на всяка държава членка налага създаването на специална и адекватна по форма мярка за помощ. В изявлението си EFAD подкрепя това мнения и подчертава, че няма универсално решение. Италианската асоциация на кинособствениците (ANEC) предвижда, че до края на жизнения цикъл на цифровото киноборудване контекстът ще се е променил достатъчно, за да бъде подмяната му по-малко проблематична. Европейският форум за цифрово кино твърди освен това, че евентуалните допълнителни разходи за ползване могат да се компенсират с нови източници на доход за въпросните кинозали.
(35)
Що се отнася до икономическите, социалните и културните последици от помощта, като цяло в мненията се подчертава необходимостта от един единствен стандарт за цифрово кино и широкото възприемане на стандартите на DCI. В изявлението си EFAD твърди, че помощта за цифровото кино не би трябвало да налага едно технологично решение, а да е изготвена след внимателна оценка на технологичната ситуация в сектора. В своите коментари „Europa Distribution“ подчертава, че неспазването на стандартите в сектора би могло да доведе до затварянето на множество кинозали. ANEC уточнява, че във всички случаи мярката предоставя на кината свободата да инвестират в стандарта, който предпочитат. В множество мнения се подчертава още, че оборудването по стандарта на DCI може да се използва и за прожектирането на програми в други цифрови стандарти (по-ниски), докато обратното (прожектирането на цифрови копия по стандарта на DCI с прожектори от вида 1,3K например) не е възможно. В представените мнения не се посочва, че има риск от увеличаване на цените, напротив, с времето цените би трябвало да спаднат. В същата връзка в мнението на френските органи и в документа за обсъждане на EFAD се подчертава, че мерките за помощ би трябвало да са така проектирани, че да се избегне рискът от нарушаване на конкуренцията на пазара на цифрово оборудване. Поради това мерките за помощ би трябвало да се основават на оценка на разходите за цифрово оборудване и помощта да бъде ограничена съобразно тези изчисления. Съмненията на Комисията относно възможността държавните помощи да ускорят преминаването към цифрово кино и следователно да доведат до затварянето на кина (вж. точка 16) не се потвърдиха от изказаните мнения, в които, напротив, държавните помощи се посочват като трайно решение на предизвикателствата на цифровото кино. Италианската федерация на киносалоните за авторски филми подчертава, че кинозалите имат ограничен географски обхват, поради което мярката не би довела да сериозни нарушения на конкуренцията.
IV. МНЕНИЯ НА ИТАЛИЯ
1. Необходимост от помощта
(36)
Италианските органи предоставиха на Комисията информация за характеристиките на италианския кинопазар (последната актуализация е от октомври 2013 г.). Изчислено е, че в Италия има общо 3 936 екрана, разположени в 1 872 кина, които могат да се разделят на четири категории:
а)
големи киновериги (8) с повече от 60 екрана: съществуват само две подобни вериги- „UCI“ и „The Space“, с 787 екрана в 76 обекта;
б)
малки киновериги: съществуват 15 подобни вериги, всяка от които е съставена от най-много 60 екрана. Общо кината от тази категория разполагат с 513 екрана в 104 обекта;
в)
малки търговски кина: 1 287 екрана, разпределени в 351 кина.
г)
малки кина: категория, съставена почти изцяло от кина с една кинозала (90 %), заедно със сезонните кина и/или църковните кина. Става въпрос за 1 340 обекта, за които е изчислено че имат 1 500 екрана.
(37)
Делът на големите киновериги (посочени в подточка а) е 40 % от националния пазар, докато пазарният дял на посочените в подточка г) кина е едва 5-10 %.
(38)
Схемата за данъчен кредит е предназначена за кината от подточки б), в) и г). По-специално, като се има предвид господстващото положение на пазара на двете големи киновериги, италианските органи смятат, че държавната помощ е необходима за извършването на прехода към цифрово кино за посочените малки и средни експлоатиращи киносалони дружества.
(39)
Според предоставените от Министерството на културните паметници и дейности и туризма данни в периода 2010-2013 г. са подадени молби за данъчен кредит в полза на цифровото кино за 1 603 екрана (данни от април 2014 г.). Успехът на приведената в действие съгласно Регламента за помощ de minimis мярка е незабавен - още при въвеждането ѝ през 2010 г. от нея са се възползвали 671 екрана.
(40)
При все това привеждането в действие на мярката съгласно Регламента за помощ de minimis се оказа недостатъчно, за да се обърне тенденцията. По-конкретно, средно големите киносалони с няколко зали са успели да цифровизират само част от екраните си.
(41)
Италианските органи посочват, че цифровизaцията на кината в Италия все още се бави. През октомври 2013 г. процентът на цифровизaция е бил около 62 % (9), а според изчисленията на италианските органи през юни 2014 г. най-малко 700 екрана все още не са били цифровизирани.
(42)
Следователно значителен брой кинозали, най-вече тези с малък и среден размер, са изложени на риск. Тяхното затваряне не само ще доведе до загубата на работни места за собствениците им, но ще повлияе на филморазпространението и ще ограничи избора за публиката.
(43)
По-конкретно, италианските органи подчертават ролята на кината с една зала и на средно големите кина в Италия. Повсеместното наличие на кина с една зала е от жизненоважно значение за равнопоставеността на достъпа на всички граждани до киното, включително тези, които живеят в малки селища, на село и в планината. Втората категория кина - тези със средни размери - представляват гръбнака на качественото филморазпространение и филмопрожектиране в Италия. Тяхната повсеместна наличност е важна, тъй като предоставят алтернатива на двете големи киновериги, които доминират пазара.
(44)
Италианските органи предвиждат, че традиционните филми на кинолента ще изчезнат окончателно от пазара до няколко седмици или месеца. Тъй като крайният срок наближава, италианските органи подчертават необходимостта мярката да се приведе в действие над праговете de minimis.
(45)
Що се отнася до предложения максимален данъчен кредит (50 000 EUR на екран) и прогнозираните разходи за оборудване за цифрово прожектиране, италианските органи намалиха своите изчисления за средните разходи за цифрово преоборудване на екран на 50 000-60 000 EUR (цифрите са предоставени през април и юни 2014 г.). С други думи, максималният данъчен кредит отговаря на разходи за преоборудване, които са значително по-високи от прогнозираните средни разходи. При все това италианските органи подчертават, че финансовите стимули са изчислени въз основа на процент от действително направените разходи. При средна инвестиция от 50 000 EUR предложеният финансов стимул (от 30 %) ще се равнява на 15 000 EUR. Обикновено на практика никога не се прилага максималният данъчен кредит. При все това максималният размер на данъчния кредит гарантира, че в случай на нетипично високи разходи за преоборудване размерът на помощта остава ограничен и в абсолютна стойност.
(46)
Що се отнася до необходимостта от помощта, важно е също да се отбележи, че според последните данни, подадени от италианските органи, цените за цифрово преоборудване все още са от порядъка на десетки хиляди евро на екран. За много кина, и по-специално за тези с по-малки размери, не е възможно да наберат тези средства от частни източници, особено в настоящия икономически контекст в Италия и в Европа.
2. Пропорционалност на помощта
(47)
Като цяло италианските органи подчертават, че данъчният кредит е в допълнение към търговските схеми за преход и не изключва използването на т.нар. модели „virtual print fee“ (такса за виртуалните копия).
(48)
В изменените разпоредби за изпълнение се съдържат редица разпоредби, които гарантират пропорционалността на мярката за помощ, като вземат предвид например наличните пазарни механизми за преободурване за цифрово кино (т.е. моделите „virtual print fee“).
(49)
На първо място, единствено експлоатиращите киносалони дружества с най-много 60 екрана могат да се ползват от данъчното облекчение. По този начин се изключват двете големи италиански киновериги („UCI“ и „The Space“), за чието преоборудване е бил успешно приложен класическият модел „virtual print fee“, както посочват италианските органи. Освен това, като се има предвид тяхното господстващо положение на пазара (вж. точка 37), тези експлоатиращи киносалони дружества не би трябвало да зависят от държавните помощи за преоборудването за цифрово кино.
(50)
Според предоставената от италианските органи информация двете големи киновериги са единствените, които са се възполозвали от класическия модел „virtual print fee“. При все това и по-малките оператори в сектора са имали достъп до търговски механизми за улесняване на преминаването към цифровото кино. В Италия има развит алтернативен модел „virtual print fee“, подходящ за кината с малки размери, въз основа на договор между асоциациите на филморазпространителите и на кинособствениците. В таблицата са отразени основните разлики и прилики между класическия модел „virtual print fee“ и алтернативния модел, използван в Италия.
Съпоставка между класическия и алтернативния модел VPF в Италия
Класически модел VPF в Италия
Алтернативен модел VPF в Италия
Посредник („внедрител“), който има договори тип „virtual print fee“ с филморазпространителите, подписва договор с експлоатиращо киносалони дружество.
Основава се на договор между асоциацията на филморазпространителите и асоциацията на кинособствениците. Не участват трети страни.
Кинособственикът не е собственик на цифровото оборудване и не го заплаща предварително.
Кинособственикът е собственик на цифровото оборудване още от самото начало и поема всички разходи по първоначалното закупуване.
Както филморазпространителите, така и кинособственикът допринасят за постепенното погасяване на разходите, съответно чрез такси за виртуалните копия и месечни вноски. Разпределението на разходите е обикновено следното: 75 % за сметка на филморазпространителите и 25 % за сметка на кинособственика.
Филморазпространителите заплащат такса за виртуалните копия за цифровото прожектиране на филмите. Тези такси могат да покрият до 75 % от разходите за цифрово преоборудване. Във всички случаи от кинособственика се изисква да поеме разход в размер на 5 500 EUR.
(51)
На второ място, като се има предвид гореизложеното, италианските органи измениха разпоредбите за изпълнение, за да се предотврати свръхкомпенсирането или преориентирането на помощта в случаите, когато данъчният кредит е комбиниран с търговски схеми (такси за виртуалните копия). Бенефициерът е длъжен да представи декларация, за да удостовери, че поисканото данъчно облекчение е единствено за покриване на действителните разходи (вж. точка 23). Италианските органи заявяват, че проверките, които Министерството на културните паметници и дейности и туризма извършва за всеки отделен случай, ще гарантират, че помощта покрива само частта от инвестицията, която експлоатиращото киносалони дружество трябва действително да направи.
(52)
На трето място, за да се гарантира пропорционалността на мярката за помощ, са предвидени различни размери на максималния интензитет при натрупването на помощ, така че да се разграничат най-малките кина (с един или два екрана) от останалите кина (вж. точка 24).
3. Адекватност на помощта
(53)
В решението за откриване на процедурата Комисията изрази съмнение относно адекватността на предвидения за мярката финансов пакет спрямо предвидените разходи за преоборудване. Актуализираните изчисления относно финансовия пакет за мярката и разходите, предоставени от италианските органи (вж. точки 18 и 45) позволяват да се направи осъвременена оценка на ситуацията, за която се отнася мярката за помощ. Въз основа на данъчен кредит със средна стойност 15 000 EUR и като се има предвид определения за мярката финансов пакет (вж. точка 18), в периода 2014 и 2015 г., в който се предвижда най-широко ползване на мярката, от нея могат да се възползват 500 екрана. Този брой съответства на значителна част от броя на екраните, които все още не са цифровизирани (вж. точка 40).
(54)
Въпреки че от схемата за помощи е премахнато задължението за съблюдаване на културния аспект при съставянето на програмата на кината, италианските органи твърдят, че културните цели на схемата не са променени. Пълната цифровизaция на италианския кинопазар ще доведе до по-добро разпространение на различни видове филми и ще създаде по-голям потенциал за разпространението на нишови творби. Културата ще бъде ощетена, ако не се цифровизират всички различни видове кина, които съществуват в Италия.
(55)
Италианските органи подчертаха, че мярката за данъчен кредит предполага компенсиране не само по отношение на преките данъци, дължими на Агенцията за приходите (корпоративни данъци), но и по отношение на непреките данъци (напр. ДДС), както и във връзка с данъка при източника и със социалноосигурителните вноски (внасяни от работодателите за сметка на техните служители). Компенсацията посредством всички тези данъци се взема предвид при изчислението на размера на данъчния кредит и увеличава достъпността на схемата, тъй като възможността за ползването му не зависи от размера на печалбата на засегнатото дружество.
(56)
Освен това с член 51 от Декрет № 83 от 2012 г. е въведена възможността данъчният кредит да се преотстъпва на доставчиците на цифрово оборудване, на банките, на финансовите посредници и на застрахователните компании (вж. точка 25). Това увеличава достъпността на мярката за помощ за по-малките кина, по-специално тези със семейно управление и без служители.
(57)
Още при въвеждането на мярката за помощ в действие съгласно Регламента за помощ de minimis от данъчния кредит са се възползвали всички видове кинозали, включително най-малките на пазара, както се вижда на диаграмата по-долу, която илюстрира бенефициерите от схемата (за периода 2010-2013 г.)
Бенефициери по вид кина (2010-2013 г., въз основа на броя екрани) (последно актуализирани данни през април 2014, предоставени от Министерството на културните паметници и дейности и туризма)
(58)
От предоставените данни ясно личи увеличаването на броя и на дела на малките кина, които са се възползвали от данъчния кредит през 2012 г. и най-вече през 2013 г. Като цяло, според предоставените от Италия данни, между 2010 г. и края на 2013 г. от данъчния кредит за цифровизaция са се възползвали 325 кина, т.е. 24,3 %, от общо 1 340-те по-малки италиански кина.
4. Икономически, социални и културни последици
(59)
Италианските органи подчертаха колко е важно от гледна точка на закрилата на културата да се обезпечи цялостното преминаване към цифрово кино. Монтажът на цифрово оборудване има редица големи предимства (напр. по-голяма гъвкавост) за целия сектор на киноиндустрията (и, в крайна сметка, за публиката). При все това разходите за преоборудване са високи, не са равномерно разпределени и в голямата си част са за сметка на кината. По-специално, малките пазарни оператори не са в състояние да осъществят прехода към цифровото кино без държавна помощ. Търговските схеми, предназначени за този преход (такси за виртуалните копия), не са достатъчни за компенсиране на неравномерността на разходите и не всички кина имат достъп до тях в еднаква степен.
(60)
Италианските органи потвърдиха, че според тях условията на схемата не подкопават принципа за технологична неутралност.
V. ОЦЕНКА НА МЯРКАТА ЗА ПОМОЩ
1. Наличие на помощ
(61)
Съгласно член 107, параграф 1 от ДФЕС: „Освен когато е предвидено друго в Договорите, всяка помощ, предоставена от държава членка или чрез ресурси на държава членка, под каквато и да било форма, която нарушава или заплашва да наруши конкуренцията чрез поставяне в по-благоприятно положение на определени предприятия или производството на някои стоки, доколкото засяга търговията между държавите членки, е несъвместима с вътрешния пазар.“
(62)
Съгласно решението за откриване на процедурата и обобщението в точка 12 мярката, за която е подадено уведомление, представлява държавна помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС. Източникът на финансиране представлява в действителност данъчни стимули, следователно италианската държава се отказва от някои данъчни приходи. По силата на схемата някои дружества в киноиндустрията ще се възползват от това финансово предимство, следователно мярката представлява избирателно предимство за тези дружества. Бенефициерите се конкурират с други дружества, които не е задължително да се ползват от схемата. Следователно схемата нарушава или заплашва да наруши конкуренцията. Като се има предвид международната филмова търговия, схемата може да се отрази на вътресъюзната търговия.
2. Съвместимост на помощта
(63)
Италианските органи оправдават мярката като помощ за поощряване на културата и постоянно подчертават значението, което завършването на прехода към цифрово кино в страната, колкото е възможно по-скоро, има за културата. Мярката за помощ има за цел да се гарантира, че всички видове кина могат да се цифровизират, въпреки високите цени за преоборудване.
(64)
Когато беше прието решението за откриване на процедурата по отношение на мярката, Комисията не беше дефинирала конкретно своята политика в областта на помощите за цифровото прожектиране. Оттогава насам Комисията прие ново Съобщение относно държавната помощ за филми и други аудиовизуални произведения (10), с което актуализира критериите, използвани за оценяване на съвместимостта на държавните помощи в полза на кинопроизведенията и другите аудиовизуални произведения по смисъла на член 107, параграф 3, буква г) от ДФЕС.
(65)
В новото Съобщение относно киното се признава, че помощите за кинопроизводството могат да бъдат оценени като помощи за насърчаване на културата по смисъла на член 107, параграф 3, буква г) от ДФЕС. Следователно съвместимостта на помощта може да бъде оценена въз основа на посочената разпоредба. В Съобщението относно киното се постановява, че помощите за модернизация на кината, включително тяхното цифровизиране, могат да бъдат оправдани на тази основа, когато са необходими, пропорционални и адекватни.
а) Необходимост от мярката
(66)
Съгласно твърденията на италианските органи, потвърдени от мненията на заинтересованите страни, преминаването към цифрово кино е предизвикателство за киноиндустрията, което засяга европейските кина като цяло, и по-специално най-малките кина. Затварянето на кина, и по-специално на независими кина с малки и средно големи размери в селища с малък брой жители би довело до намаляване на разнообразието и разпространението на филми на регионално ниво. С други думи, един дълъг и нееднороден преход би имал отрицателни последици за прожектирането и разпространението на филмите и, в крайна сметка, за европейската публика.
(67)
Въпреки привеждането в действие на данъчната мярка съгласно Регламента за помощ de minimis, преходът към цифровото кино в Италия все още се бави.
(68)
Същевременно, като се има предвид, че пазарът е достигнал повратна точка по отношение на преоборудването - през 2013 г. над 60 % от италианските екрани вече са били цифровизирани, положението се е влошило за кинозалите, които зависят от държавните помощи за осъществяване на прехода, тъй като наличността на филми на 35-милиметрова лента не е гарантирана в краткосрочен план.
(69)
Мярката не е предназначена единствено за най-малките кина, но и за относително по-големите кина и търговски киновериги. При все това най-големите киновериги (с повече от 60 екрана) са изключени от обхвата на мярката. Италианските органи твърдят, че предоставянето на данъчни облекчения на всички кина с по-малки размери възстановява равнопоставеността на условията в сектора, доминиран от две много големи киновериги.
(70)
Данъчният кредит има за цел да подпомогне кината, които особено в настоящия икономически контекст не могат да наберат достатъчно частни средства за скъпото цифрово преоборудване.
(71)
Като се има предвид казаното по-горе, Комисията счита, че мярката за помощ може да се приеме за необходима за запазването и възстановяването в Италия на разнообразна киносреда в контекста на цифровизaцията. Повсеместното наличие на различни видове кина - от кината за авторски филми с една зала до мултиплексите с търговска програма - е от жизненоважно значение за насърчаването и запазването на разнообразното предлагане на филми за италианското население. Според мненията, получени от заинтересованите страни, преходът към цифрово кино представлява критичен момент за киноиндустрията като цяло, като се има предвид че само най-големите вериги киносалони са в състояние да си осигурят лесен достъп до търговски схеми за този преход. Предоставените от италианските органи данни за пазара показват, че прилагането на мярката de minimis не е достатъчно, за да се завърши преходът, особено за кината с повече от един екран. Вярно е, че някои кина са могли да се ползват от схеми за VPF, но е вярно също и че търговските модели за преход не покриват всички разходи за цифровото преоборудване на кината (вж. точка 32). В тези случаи държавната помощ също може да се счита за необходима, дотолкова доколкото е предвидена като допълнение и се гарантира, че мярката остава пропорционална независимо от вида кино.
б) Пропорционалност на мярката
(72)
Италианските органи изключиха експлоатиращите киносалони дружества с над 60 екрана от обхвата на данъчния кредит. Структурата на италианския кинопазар показва ясно, че са налице разлики между дружествата, имащи до 60 екрана, и тези с по-вече екрани (вж. точки 36 и 37). Въведеният праг изглежда пропорционален на целите на схемата.
(73)
Освен това данъчният кредит се отнася само до част (30 %) от разходите за преоборудване и е ограничен до 50 000 EUR годишно. Като изчисляват размера на помощта въз основа на процент от действителните разходи за цифровизaция, италианските органи гарантират, че помощта остава пропорционална, въпреки че разходите могат да се различават в отделните случаи. В действителност, както много от представилите мнения подчертаха (точка 29), разходите за цифровизaция могат да са значително по-високи от средните в някои случаи, например когато се налага значително преструктуриране на прожекционната кабина. В такива нетипични случаи таванът от 50 000 EUR гарантира, че абсолютният размер на помощта ще остане пропорционален.
(74)
Докато с решението за откриване на процедура се повдигнаха въпроси относно възможността някои търговски схеми за прехода към цифрово кино да изчезнат, в точка 50 е показано, че в Италия са се развили две различни търговски схеми, които могат да се комбинират с данъчния кредит в полза на цифровото кино. В изменените разпоредби за изпълнение италианските органи са въвели специални разпоредби, така че да се гарантира. че комбинацията от публично и частно финансиране за цифрово преоборудване на кината не води до свръхкомпенсиране или преориентиране на помощта (например към филморазпространителите или към посредниците („внедрители“) при модела „virtual print fee“). По този начин италианските органи насърчават максимално синергията между наличните търговски схеми и държавните помощи в полза на пълното цифровизиране.
(75)
Данъчният кредит може да се комбинира и с други мерки за помощ. С цел да се гарантира пропорционалността на помощта италианските органи въведоха различни размери на максималния интензитет при натрупването на помощ, равняващи се на 90 % за малките кина (с един или два екрана) и 75 % за другите видове кина.
(76)
По-общо, искането за помощ трябва да бъде придружено от заверен документ, в който се посочват действителните разходи, направени за всеки екран, като са предвидени проверки на Министерството на културните паметници и дейности и туризма за всеки отделен случай. В разпоредбите за изпълнение се предвижда още, че данъчният кредит може да бъде събран (заедно с лихвите и глобите) в случай на неспазване на задълженията.
в) Адекватност на мярката
(77)
С предоставените от италианските органи обяснения, както и с въвеждането на възможността данъчният кредит да се прехвърля, се гарантира, че мярката ще се отрази на ползвателите на схемата. До схемата би трябвало да могат да имат достъп и по-малко рентабилните кина.
(78)
Мярката не се предлага повече като пилотна, а ще бъде в сила до края на 2022 г.
(79)
Предоставените от италианските органи данни (точки 57 и 58) доказват, че мярката е достъпна за всички видове кина, и по-специално за тези с по-малки размери. Макар че не може да се изключи влиянието и на други фактори, трябва да се отбележи, че увеличаването на броя на кината с 1, 2, 4 или 4 екрана, които са се възползвали от данъчния кредит (по силата на Регламента за помощ de minimis) през 2012 г. и 2013 г., съвпада с въвеждането през 2012 г. на възможността данъчният кредит да бъде прехвърлян (точка 25).
(80)
По-общо, мярката изглежда целесъобразна за запазването на съществуващото многообразие от кина на италианския пазар, който е съставен от киносалони с един екран, малки търговски кина и различни видове мултиплекси. Подобно многообразие е предпоставка за разнообразно предлагане на филми.
г) Нарушаване на конкуренцията и засягане на търговията
(81)
Няма сериозно нарушаване на конкуренцията, нито се засяга по особен начин търговията. Трансграничното измерение на киното е ограничено до международните оператори в киноиндустрията и до международния характер на търговията с филми. Отделните кина имат ограничен териториален обхват, тъй като зрителите не се придвижват на дълги разстояния, за да отидат на кино.
(82)
Мярката се отнася за помощи за инвестиции и предоставя еднократна подкрепа за кината, които трябва еднократно да се преоборудват. Данъчният кредит гарантира, че всички кина могат да завършат прехода към цифровото кино, но не нарушава излишно конкуренцията по отношение на ежедневното функциониране.
(83)
Предвижда се освен това, че завършването на прехода към цифрово кино в Европа ще бъде от полза за европейската киноиндустрия като цяло. В тази връзка се оттеглят изложените в решението за откриване на процедура съмнения относно стандартите за цифрово кино. Мненията на третите заинтересовани страни показаха, че има консенсус в сектора по отношение на господстващите стандарти за цифрово кино.
VI. ЗАКЛЮЧЕНИЕ
(84)
С оглед на гореизложеното Комисията е на мнение, че с мярката за помощ се преследва ясно определена културна цел. Бяха разсеяни изразените в решението за откриване на процедура съмнения относно необходимостта, пропорционалността, адекватността и въздействието. Степента на нарушаване на конкуренцията и отражението на мярката върху търговията са ограничени и не са в ущърб на общия интерес. Следователно данъчният кредит за оборудване за цифрово прожектиране се счита за съвместим с вътрешния пазар въз основа на член 107, параграф 3, буква г) от Договора за функционирането на Европейския съюз,
ПРИЕ НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ:
Член 1
Държавната помощ, която Италия възнамерява да приведе в действие в полза на оборудването за цифрово прожектиране на основание Закон № 244 от 24 декември 2007 г., Декрет № 91 от 8 август 2013 г., преобразуван в Закон № 112 от 7 октомври 2013 г. и въз основа на новите разпоредби за изпълнение относно данъчните кредити, отпускани за експлоатиращите киносалони дружества за внедряването и закупуването на оборудване и апаратура за цифрово прожектиране, е съвместима с вътрешния пазар по смисъла на член 107, параграф 3, буква г) от Договора за функционирането на Европейския съюз.
Следователно привеждането в действие на мярката се разрешава.
Член 2
Адресат на настоящото решение е Италианската република.
Съставено в Брюксел на 29 октомври 2014 година.
KOMISSION PÄÄTÖS (EU) 2015/120,
annettu 29 päivänä lokakuuta 2014,
valtiontukiohjelmasta SA.27317 (C 25/09) (ex N 673/08), jonka Italia aikoo toteuttaa digitaalisten projektoreiden hyväksi
(tiedoksiannettu numerolla C(2014) 7888)
(Ainoastaan italiankielinen teksti on todistusvoimainen)
(ETA:n kannalta merkityksellinen teksti)
EUROOPAN KOMISSIO, joka
ottaa huomioon Euroopan unionin toiminnasta tehdyn sopimuksen ja erityisesti sen 108 artiklan 2 kohdan ensimmäisen alakohdan,
ottaa huomioon Euroopan talousalueesta tehdyn sopimuksen ja erityisesti sen 62 artiklan 1 kohdan a alakohdan,
on mainittujen artiklojen mukaisesti kehottanut asianomaisia esittämään huomautuksensa ja ottanut huomioon nämä huomautukset (1),
sekä katsoo seuraavaa:
I MENETTELY
(1)
Italia ilmoitti 30 päivänä joulukuuta 2008 komissiolle aikovansa ottaa käyttöön verohelpotuksia elokuva-alaan ja erityisesti elokuvateatterien digitalisointiin liittyvien investointien ja elokuvien levittämisen hyväksi. Italian viranomaiset toimittivat lisätietoja 2 päivänä huhtikuuta 2009 ja 23 päivänä kesäkuuta 2009.
(2)
Komissio ilmoitti 22 päivänä heinäkuuta 2009 päivätyllä kirjeellä Italialle päätöksestään hyväksyä Italian elokuva-alan investointeihin ja elokuvien levittämiseen tarkoitetut verohelpotukset. Samaan aikaan komissio ilmoitti Italialle päätöksestään aloittaa Euroopan unionin toiminnasta tehdyn sopimuksen 108 artiklan 2 kohdan mukainen menettely ehdotetusta digitaalisiin projektoreihin tehtäviin investointeihin myönnettävästä verohyvityksestä.
(3)
Komission päätös menettelyn aloittamisesta julkaistiin Euroopan unionin virallisessa lehdessä (2). Komissio on kehottanut asianomaisia esittämään huomautuksensa tästä toimenpiteestä.
(4)
Italian kulttuuri- ja matkailuministeriö ja Euroopan komissio järjestivät aihetta käsitelleen seminaarin Roomassa 21 päivänä lokakuuta 2009.
(5)
Komissio vastaanotti huomautuksia asianomaisilta ja toimitti ne Italian viranomaisille mahdollisia huomautuksia varten. Italian viranomaiset toimittivat huomautuksensa 19 päivänä tammikuuta 2010 vastaanotetuksi kirjatulla kirjeellä. Tämän jälkeen tietoja vaihdettiin lisää, mukaan lukien Italian viranomaisten lähettämät täydentävät kirjeet, jotka kirjattiin vastaanotetuiksi 7 päivänä syyskuuta 2010, 12 päivänä huhtikuuta 2011, 1 päivänä kesäkuuta 2011, 1 päivänä joulukuuta 2011, 10 päivänä toukokuuta 2012, 14 päivänä syyskuuta 2012, 23 päivänä huhtikuuta 2013, 6 päivänä joulukuuta 2013, 18 päivänä huhtikuuta 2014, 11 päivänä kesäkuuta 2014 ja 1 päivänä elokuuta 2014.
II TOIMENPITEEN KUVAUS
1. Ilmoitettu toimenpide
(6)
Niille elokuva-alan yrityksille, jotka asentavat digitaaliset projektorit, myönnettävä verohyvitys oli osa Italian viranomaisten elokuva-alan hyväksi käyttöön ottamia verotoimenpiteitä. Näiden verotoimenpiteiden on tarkoitus piristää markkinoiden dynamiikkaa tukemalla italialaisia kulttuurielokuvia kilpailulle avoimessa ympäristössä ja edistää tällaisia elokuvia Italiassa ja muualla Euroopassa.
(7)
Digitaalisten elokuvateattereiden verohyvitysjärjestelmässä myönnetään verohyvitys, joka on 30 prosenttia digitaalisten projektoreiden käyttöön ottamisesta aiheutuvista kustannuksista. Verohyvitys on enintään 50 000 euroa vuodessa elokuvasalia kohden.
(8)
Tukikelpoisiin kustannuksiin voivat kuulua seuraavat:
a)
digitaalisten projektoreiden ja jäljentämislaitteiden hankinta;
b)
digitaalisen signaalin maanpäällisesti ja/tai satelliitin kautta vastaanottavien laitteiden ja koneiden hankinta;
c)
edellisissä kohdissa tarkoitettujen laitteiden, koneiden ja järjestelmien leasing-vuokraus tai vuokraus. Sopimuksiin on sisällyttävä velvoite hankkia omaisuuserät leasing-vuokrasopimuksen päätyttyä tai määräys siitä, että käyttäjäyrityksen on käytettävä kyseistä oikeutta ennen vuokrasopimuksen päättymistä;
d)
koulutustoiminnan menot;
e)
niiden konehuoneiden, laitteiden ja palveluiden sekä aputilojen uudelleen järjestämiseen ja mukauttamiseen liittyvät olennaiset kustannukset, joita on aiemmin käytetty 35 mm:n elokuvien näyttämiseen.
Kahdessa viimeksi mainitussa kohdassa esitettyjen kustannusten on oltava enintään 20 prosenttia a, b ja c kohdassa esitettyjen kustannusten kokonaismäärästä.
(9)
Italian viranomaisten alkuperäisen ilmoituksen mukaan tukeen ei sovellettaisi ennakkoedellytyksiä 1-4 salin elokuvateattereiden osalta eikä 5-10 salin multiplex-elokuvateattereiden osalta paikkakunnilla, joiden asukasluku on enintään 50 000. Enintään 24 salin multiplex-elokuvateattereihin sovellettaisiin tuen edellytyksenä velvoitetta, jonka mukaan vähintään 50 prosenttia näytöksistä pitäisi olla kulttuurielokuvia ja vähintään 50 prosentissa saleista olisi käytettävä digitaalista projektoria.
(10)
Verohyvitystä sovellettaisiin Italiassa verovelvollisiin elokuva-alan yrityksiin.
(11)
Tukiohjelman oikeusperustat ovat seuraavat:
a)
24 päivänä joulukuuta 2007 annettu laki nro 244 valtion yhden ja useamman vuoden talousarvion laatimista koskevista säännöksistä;
b)
8 päivänä elokuuta 2013 annettu asetus nro 91, muutettu ja muunnettu 7 päivänä lokakuuta 2013 laiksi nro 112;
c)
uudet säännökset verohyvitysten myöntämisestä elokuvateattereille digitaaliseen esittämiseen tarkoitettujen laitteiden ja koneiden käyttöön ottamiseksi ja hankkimiseksi.
2. Komission esittämät epäilykset
(12)
Komissio katsoi menettelyn aloittamista koskevassa päätöksessään, että ilmoitettu tukitoimenpide on SEUT-sopimuksen 107 artiklan 1 kohdassa tarkoitettua valtiontukea. Tarjotessaan verokannustimia Italian valtio luopuu tietyistä tuloista ja sen vuoksi tukiohjelmaan liittyy valtion varojen käyttöä. Tukiohjelma tarjoaa kyseisille yrityksille, tässä tapauksessa elokuvia esittäville yrityksille, taloudellisen edun. Kun otetaan huomioon elokuvien kansainvälinen kauppa, kyseinen valikoiva etu voi vaikuttaa unionin sisäiseen kauppaan. Komissio epäili tuen soveltuvuutta sisämarkkinoille.
(13)
Komissio epäili ensinnäkin digitaalisten elokuvateattereiden hyväksi ehdotetun verohyvityksen tarpeellisuutta ja asetti kyseenalaiseksi verohyvityksen enimmäismäärän (50 000 euroa salia kohden), sillä (30 prosentin verohyvityksen tasolla) tätä vastaava asennuksesta aiheutuvien tukikelpoisten kustannusten enimmäismäärä olisi 166 667 euroa [50 000 euroa × 100/30] salia kohden. Tämä enimmäismäärä ylittää Italian viranomaisten esittämän arvion digitaalisten projektoreiden hinnasta (100 000 euroa). Komissio epäili, olisiko verohyvityksen enimmäismäärän oltava niin suuri ja oliko arvio esitetyistä muutoskustannuksista kohtuullinen. Lisäksi komissio epäili, oliko välttämätöntä asentaa DCI-määritelmiä (3) vastaavat 2K-projektorit (4) italialaisten tai eurooppalaisten kulttuurielokuvien esittämistä varten.
(14)
Toiseksi komissio ei ollut varma, oliko ehdotettu tukitoimenpide oikeasuhteinen. Komissio huomautti, että suurimmilla elokuvateattereilla on todennäköisesti enemmän varoja hankkia digitaaliset projektorit ilman valtiontukea. Lisäksi komissio huomautti, että elokuvien esittäjien käytettävissä oli kaupallisia siirtymämalleja, kuten virtuaalinen kopiokorvaus (virtual print fee, VPF) (5). Sen vuoksi komissio kysyi, voisiko ehdotetun suuruinen salikohtainen valtiontuki syrjäyttää kaupalliset vaihtoehdot.
(15)
Kolmanneksi komissio epäili, oliko ehdotettu verohyvitys riittävä tukitoimenpide. Se huomautti, että toimenpiteen arvioitu talousarvio (16,8 miljoonaa euroa) vastaa 56 miljoonan euron asennuskustannuksia, mikä on huomattavasti vähemmän kuin arvioidut muutoskustannukset (395,7 miljoonaa euroa, jos kustannukset ovat 100 000 euroa salia kohden). Käytettävissä olevan rahoituksen riittävyyden lisäksi komissiolla oli epäilyjä sen suhteen, kohdistuiko ehdotettu toimenpide riittävästi italialaisten ja eurooppalaisten kulttuurielokuvien levittämisen lisäämiseen. Komissio epäili, voisivatko Italian viranomaiset varmistaa, että digitaalitekniikkaan siirtyneet elokuvateatterit ottaisivat käyttöön vaihtoehtoisia kaupallisia malleja, jotka tarjoaisivat italialaisille katsojille suuremman kulttuurielokuvavalikoiman. Koska verohyvityksen käyttö tarkoittaa, että tuensaajan veronmaksukyvyn on oltava riittävä, ja toimenpide edellyttää, että elokuvateatterit rahoittavat 70 prosenttia investoinnista, komissio epäili, voisivatko tukea eniten tarvitsevat elokuvateatterit hyödyntää verohyvitystä. Lisäksi komissio epäili, voisiko kyseinen kertaluonteinen tuki (ilmoitus koski kahden vuoden kokeilutoimenpidettä) tarjota kestävän ratkaisun ongelmaan, jonka muodostivat digitaalisten laitteiden odotettu lyhyempi käyttöikä ja kyseisten laitteiden korkeammat käyttökustannukset.
(16)
Neljänneksi komissiolla oli epäilyjä tuen taloudellisista, sosiaalisista ja kulttuurisista vaikutuksista. Vaikka komissio myönsi, että voisi olla yhteisen edun mukaista, että jäsenvaltio käyttäisi valtiontukea, jotta elokuvateatterit investoisivat digitaaliseen teknologiaan siirtymiseen, se pyysi Italian viranomaisilta varmistusta siitä, että toimenpide olisi teknologisesti neutraali. Erityisesti komissio pyysi vahvistamaan, että elokuvateatterit eivät joudu investoimaan yhteen digitaaliseen standardiin toisen kustannuksella. Lisäksi komissio pyysi Italian viranomaisia varmistamaan, että olisi mahdollista esittää elokuvia, joiden julkinen digitaalinen levitysstandardi on heikompi kuin niiden laitteiden digitaalinen standardi, joihin tukea myönnetään. Komissio huomautti myös, että tuki digitaalisten projektoreiden asentamiseen voisi hyödyttää epäsuorasti suuria yhdysvaltalaisia elokuvatuottajia (kun on kyse DCI-määritelmien mukaisista laitteista). Ehdotetun tuen johdosta lisääntynyt kysyntä saattaisi korottaa rajallisesti saatavilla olevien projektoreiden hintoja. Tuen ansiosta italialaisten digitaalisten elokuvateattereiden kriittinen massa voitaisiin saavuttaa nopeammin, mikä puolestaan voisi kiihdyttää siirtymistä digitaaliseen levitykseen ja siten niiden elokuvateattereiden sulkemista, jotka eivät pysty asentamaan digitaalisia projektoreita ajoissa. Yhdessä tarkasteltuna komissio epäili, tasapainottaisivatko tuen sosiaaliset ja kulttuuriset edut kilpailun mahdolliset vääristymät.
3. Ehdotettuun toimenpiteeseen menettelyn aloittamisen jälkeen tehdyt muutokset
(17)
Komission muodollisen tutkintamenettelyn aloittamisen jälkeen Italian digitaalisten elokuvateattereiden verohyvitystoimenpide on pantu täytäntöön väliaikaisten puitteiden perusteella hyväksytyn ohjelman ja vähämerkityksistä tukea koskevien raja-arvojen mukaisesti (6). Italian viranomaiset aikovat panna toimenpiteen täytäntöön täysimääräisesti niin, että kyseiset raja-arvot ylittyvät, jos komissio sen hyväksyy.
(18)
Italian viranomaiset arvioivat, että toimenpiteen talousarvio on noin 7,5 miljoonaa euroa vuosina 2014-2015.
(19)
Tämän päätöksen kattama kausi päättyy 31 päivänä joulukuuta 2022. Italian viranomaiset ennakoivat, että verohyvitystä käytetään eniten vuosina 2014 ja 2015.
(20)
Täytäntöönpanoa koskevat säännösehdotukset, joita Italian viranomaiset aikovat soveltaa tuen panemiseksi täytäntöön täysimääräisesti (siten, että vähämerkityksistä tukea koskevat raja-arvot ylittyvät), eroavat useilta osin alkuperäisestä ilmoituksesta.
(21)
Ensinnäkin muutetuista säännösehdotuksista on poistettu keskisuuria ja suuria elokuvateattereita koskeva vaatimus esittää tietty määrä italialaisia ja eurooppalaisia kulttuurielokuvia tuen saamiseksi. Italian viranomaiset ovat viime vuosien aikana kokeneet, että tämän vaatimuksen noudattamisen valvonta on vaikeaa kun on kyse keskisuurista ja suurista elokuvateattereista. Lisäksi ne katsovat, että tämän velvoitteen poistaminen on välttämätöntä tasapuolisten kilpailuedellytysten luomiseksi suurempien tukea tarvitsevien elokuvateattereiden ja Italian elokuvamarkkinoilla johtavassa asemassa olevien suurien elokuvateatteriketjujen välille (ks. 37 kappale).
(22)
Toiseksi muutettuihin täytäntöönpanosäännöksiin on lisätty 60 salin raja-arvo. Verohyvitystä ei myönnetä niille elokuvateatterialalla toimiville yrityksille, joiden omistamien tai hoitamien salien määrä on tätä suurempi. Italian viranomaiset katsovat, että tämä on parempi vaihtoehto verrattuna alun perin vahvistettuihin ohjelmistovaatimuksiin sen varmistamiseksi, että toimenpide saavuttaa tavoitteensa, ja niiden toimijoiden sulkemiseksi pois tuen piiristä, joiden olisi markkinavoimansa ansiosta pystyttävä siirtymään uuteen teknologiaan ilman tukea.
(23)
Kolmanneksi uusissa täytäntöönpanosäännöksissä edellytetään tuensaajan antamaa lausumaa liikakorvauksen tai tuen uudelleensuuntaamisen estämiseksi, jos verohyvitykseen liitetään kaupallisia (VPF) malleja.
(24)
Neljänneksi muutetuissa säännöksissä sallitaan tuen kasautuminen enimmäistuki-intensiteettiin asti eli 75 prosenttiin kokonaiskustannuksista. Niiden elokuvateattereiden osalta, joissa on yksi sali tai kaksi salia, kasautuneen tuen enimmäisintensiteetti on 90 prosenttia.
(25)
Näiden muutosten lisäksi tuensaajat ovat voineet vuodesta 2012 asti siirtää elokuvateattereiden digitalisointia koskevan verohyvityksen digitaalisten laitteiden toimittajille, pankeille, rahoituksen välittäjille ja vakuutusyhtiöille (ks. 56 kappale).
III ASIANOMAISTEN HUOMAUTUKSET
(26)
Komissio vastaanotti huomautuksia noin 20 asianomaiselta tukitoimenpiteestä vuonna 2009 pidetyn julkisen kuulemisen johdosta. Huomautuksia toimittivat seuraavat tahot:
-
elokuvien levittäjiä ja elokuvateattereita edustavat eurooppalaiset ja italialaiset toimialajärjestöt sekä ranskalainen Commission Supérieure Technique de l'Image et du Son (CST) ja Euroopan digitaalielokuvafoorumi;
-
Ranskan viranomaiset, Saksan ja Yhdistyneen kuningaskunnan elokuva-alan edistämisen rahastot ja Euroopan audiovisuaalialan alueellisten rahastojen verkosto (Cineregio). Useissa huomautuksissa viitattiin aihetta koskeviin European Film Agency -yhteenliittymän johtajien (EFAD) julkaisuihin (7);
-
lukuisat yritykset, elokuva-alan ammattilaiset ja yksityishenkilöt Italiasta, Ranskasta, Sveitsistä ja Yhdistyneestä kuningaskunnasta.
Lisäksi Roomassa järjestettiin lokakuussa 2009 aihetta koskenut seminaari.
(27)
Tuen tarpeellisuuden osalta kaikissa huomautuksissa korostettiin valtiontuen tarvetta siirryttäessä digitaalisiin elokuvateattereihin, mikä katsottiin väistämättömäksi kehitykseksi. Kuten sekä Ranskan viranomaiset että Yhdistyneen kuningaskunnan elokuva-alan kansallinen järjestö UK Film Council totesivat, elokuvateattereiden digitalisoinnin yleisiin hyötyihin liittyy elokuvateatterin maksamien kustannusten ja levittäjille kertyvien suorien taloudellisten hyötyjen epäsymmetrinen jakautuma. Tämä epäsymmetrinen tilanne vaikeuttaa oikea-aikaista siirtymistä ilman ulkopuolista tukea. Huomautuksia esittäneet kolmannet osapuolet korostivat tässä yhteydessä ilmeistä riskiä siitä, että monet pienet, riippumattomat ja/tai syrjäisillä alueilla toimivat eurooppalaiset elokuvateatterit jättävät alan, jos kohtuuhintaisten digitaalisten projektorijärjestelmien saatavuutta ei paranneta. EFAD:n syyskuussa 2009 antaman lausunnon mukaan oli vaarana, että 30 prosenttia eurooppalaisista elokuvasaleista katoaisi. Sekä Ranskan viranomaiset että Saksan liittovaltion elokuvaneuvosto korostivat, että ilman tukea tilanteesta ei kärsisi pelkästään elokuvien esittäminen vaan myös niiden levittäminen. Pitkä siirtymäkausi yhdistettynä analogisten ja digitaalisten elokuvakopioiden samanaikaiseen levittämiseen voisi osoittautua liian kalliiksi erityisesti pienille elokuvien levittäjille. Lisäksi tuen puuttumisella olisi huomattava kielteinen vaikutus eurooppalaisten elokuvien levittämiseen, kulttuuriseen monimuotoisuuteen ja kulttuurin saatavuuteen eurooppalaisten kannalta.
(28)
Kaikki huomautuksia esittäneet painottivat myös sitä, että kyseiset DCI-standardit on hyväksytty laajasti digitaalisen elokuva-alan yhteiseksi standardiksi. Yhden standardin edistäminen maailmanlaajuisesti nähtiin pikemminkin myönteisenä tekijänä kuin haittana, sillä se antaa mahdollisuuden luoda elokuvateattereille tasapuoliset toimintaolosuhteet.
(29)
Digitaalisten projektoreiden asennuskustannusten osalta katsottiin, että 100 000 euroa salia kohden ei yleisesti ottaen ole liiallinen arvio. Useat huomautusten esittäjät painottivat sen sijaan, että kustannukset voivat olla paljon suuremmat esimerkiksi silloin, kun konehuoneeseen on tehtävä huomattavia muutoksia, mikä voi koskea erityisesti pieniä elokuvateattereita. Eräissä huomautuksissa todettiin kuitenkin digitaalisten projektoreiden hintojen aleneminen.
(30)
Useissa saaduissa huomautuksissa väitettiin, että vaikka muutoskustannukset olisivat paljon suuremmat kuin saatavilla ole valtiontuki (kuten näytti olevan laita Italian verohyvityksen tapauksessa), on kuitenkin huomattava, että valtiontuki täydentäisi muita tulonlähteitä, kuten esimerkiksi virtuaalisia kopiokorvauksia ja elokuvateattereiden omia varoja.
(31)
Tuen oikeasuhteisuuden osalta eräät asianomaiset arvostelivat verohyvitystä, sillä ne katsoivat, että suurimmat elokuvateatterit todennäköisesti hyötyisivät tuesta eniten. Toiset väittivät, että suurien elokuvateattereiden tuki voisi olla asianmukaista mahdollisesti ohjelmistoon liittyvien velvoitteiden perusteella. Eräissä huomautuksissa toistettiin kuitenkin EFAD:n lausunto ja korostettiin sitä, kuinka tärkeää on välttää eriarvoinen kohtelu, joka voisi johtua esimerkiksi (Italian verohyvityksen tapauksessa) elokuvateattereiden erilaisesta veronmaksukyvystä ja yleisemmin rajallisesta mahdollisuudesta hyödyntää tukea elokuvateatterin ohjelmiston, koon ja maantieteellisen sijainnin perusteella. Kansainvälinen elokuvalevittäjien yhdistys FIAD painotti, ettei edes suuria elokuvateattereita voida katsoa kannattaviksi elokuvamarkkinoiden nykytilanteen ja yleisen taloudellisen tilanteen vuoksi.
(32)
Digitekniikkaan siirtymistä koskevien kaupallisten liiketoimintamallien saatavuudesta ja niiden soveltuvuudesta pieniin elokuvateattereihin esitettiin jonkin verran toisistaan poikkeavia näkemyksiä. Eräät huomautusten esittäjät väittivät, että saatavilla ei ole vakiomuotoisia liiketoimintamalleja elokuvien digitaaliseen esittämiseen siirtymiseksi. Toiset puolestaan väittivät, että hyvin monilla elokuvateattereilla ei ollut mahdollisuutta tehdä välittäjien (”integroijien”, ks. myös alaviite 5) tarjoamia virtuaalista kopiokorvausta koskevia sopimuksia ohjelmistonsa luonteen ja määrän vuoksi (kertynyt virtuaalisten kopiokorvausten määrä riippuu ohjelmistoon sisältyvien ensi-iltaelokuvien määrästä ja/tai elokuvateatterin salien määrästä). Europa Distribution väitti, että kaupalliset liiketoimintamallit toimivat vain kannattavimpien elokuvateattereiden ja suurien kaupallisten levitysyhtiöiden osalta. EFAD:n tausta-asiakirjan mukaan yhteensä noin 30 000 eurooppalaisesta elokuvasalista vain 10 000 salin laitteet voitaisiin uudistaa virtuaaliseen kopiokorvaukseen perustuvan mallin puitteissa. Yksi huomautuksia esittänyt totesi, että kaupallisen virtuaalisen kopiokorvauksen malli soveltui myös pienempiin elokuvateattereihin. Ranskan viranomaiset painottivat, että siirtymiseen käytettävissä olevat kaupalliset mallit eivät kuitenkaan kata kaikkia elokuvien digitaaliseen esittämiseen siirtymisestä (kuten konehuoneiden uudistamisesta) aiheutuvia kustannuksia ja että lisäksi ne edellyttävät aina elokuvateatterin omaa rahoitusosuutta. Myös näissä tapauksissa julkisella tuella voi olla tärkeä täydentävä rooli.
(33)
Tuen riittävyydestä asianomaiset totesivat, että valtiontuki auttaisi yleensä pieniä elokuvateattereita kohtaamaan suurien multiplex-teattereiden aiheuttaman kovan kilpailupaineen ja loisi tasapuoliset toimintaedellytykset. Digitaalisten elokuvalaitteiden asennuksen ansiosta yleisöllä odotetaan olevan enemmän valinnanvaraa. Huomautusten esittäjät painottivat myös digitaaliseen elokuva-alaan liittyviä etuja, kuten esityksen laatu, ohjelmiston joustavuus ja alhaisemmat levityskustannukset. Ranskan viranomaiset totesivat, että digitaalisen elokuva-alan tuen riittävyyttä ei pitäisi arvioida ohjelmiston monipuolistumisen kannalta vaan sen mukaan, voidaanko elokuvateattereiden sulkeminen estää. Näiden viranomaisten mukaan erilaisten elokuvateattereiden digitalisointi takaa monipuolisen elokuvatarjonnan. Euroopan digitaalielokuvafoorumi on esittänyt, että jos verohyvitys voitaisiin kompensoida arvonlisäverolla, jopa vähemmän kannattavat elokuvateatterit voisivat hyötyä tästä Italian toimenpiteestä.
(34)
Eräät huomautusten esittäjät mainitsivat verohyvityksen lyhyen soveltamisajan ja vertasivat tätä digitaaliseen elokuvaan siirtymisestä aiheutuviin pitkäaikaisiin haasteisiin. Jotkin toiset asianomaiset painottivat kuitenkin, että standardit olivat riittävän vakiintuneita, jotta niiden soveltaminen olisi taattu vähintään 10 vuodeksi, tai että digitaalisten elokuvalaitteiden käyttöikää ei voinut vielä määritellä. Saksan liittovaltion elokuvaneuvosto huomautti, että digitaalisiin esityksiin siirtymiseen myönnettävästä tuesta aiheutuisi vähemmän kustannuksia verrattuna kustannuksiin, jotka liittyvät elokuvateattereiden uudelleenrakentamiseen ja kulttuurin monimuotoisuuden palauttamiseen sen jälkeen, kun alalta poistuvat ne toimijat, jotka eivät itse pysty rahoittamaan digiaikaan siirtymistä. Lisäksi Saksan viranomaiset painottivat, että tukitoimenpide on suunniteltava ja tukimuoto muokattava kunkin jäsenvaltion kansallisten ja alueellisten olosuhteiden mukaan. Myös EFAD:n lausunto heijasti tätä näkemystä, ja siinä painotettiin, ettei yleispätevää ratkaisua ole. Italian elokuvateattereiden yhdistys ANEC ennakoi, että ennen digitaalisten laitteiden käyttöiän loppumista olosuhteet ovat riittävästi muuttuneet niin, että laitteiden korvaaminen ei ole yhtä ongelmallista. Lisäksi Euroopan digitaalielokuvafoorumi huomautti, että ylimääräiset käyttökustannukset voidaan kompensoida kyseisten elokuvateattereiden uusilla tuloilla.
(35)
Tuen taloudellisten, sosiaalisten ja kulttuuristen vaikutusten osalta huomautusten esittäjät painottivat yleensä tarvetta yhteen digitaalielokuvien standardiin ja DCI-standardien laajaa hyväksyntää. EFAD:n lausunnossa todettiin, että elokuvateattereiden digitalisoinnin tuella ei pitäisi pakottaa yhteen teknologiseen ratkaisuun, vaan että olisi arvioitava perusteellisesti alan teknologista tilannetta. Europa Distribution painotti huomautuksissaan, että jos alan standardia ei noudatettaisi, se voisi johtaa monien elokuvateattereiden sulkemiseen. Joka tapauksessa ANEC totesi, että elokuvateatterit ovat toimenpiteen puitteissa vapaat investoimaan haluamaansa standardiin. Useat huomautusten esittäjät painottivat, että DCI-määritelmiä vastaavia laitteita voitaisiin käyttää erilaisten (heikompien) digitaalistandardien mukaisten elokuvien esittämiseen, kun taas päinvastainen tilanne (DCI-standardin mukaisten elokuvien esittäminen esimerkiksi 1,3k-laitteistolla) ei ole mahdollinen. Esitetyissä huomautuksissa ei tullut esille riskiä hinnankorotuksista, vaan hintojen pitäisi laskea ajan mittaan. Sekä Ranskan viranomaisten huomautuksissa että EFAD:n tausta-asiakirjassa on painotettu tältä osin, että tukitoimenpiteet olisi suunniteltava niin, että vältetään kilpailun vääristyminen digitaalisten laitteiden markkinoilla. Tukitoimenpiteiden olisi sen vuoksi perustuttava arvioon digitaalisten laitteiden kustannuksista ja tuki olisi rajattava arvion mukaisesti. Komission esittämät epäilyt siitä, että valtiontuki voisi nopeuttaa siirtymistä digiaikaan ja siten elokuvateattereiden sulkemista (vrt. 16 kappale), eivät saaneet vastakaikua huomautusten esittäjiltä, sillä näiden mukaan valtiontuki on kestävä ratkaisu digitaalisen elokuva-alan haasteisiin. Italian arthouse-elokuvateattereiden liitto painotti elokuvateattereiden rajallista maantieteellistä kattavuutta ja sen myötä toimenpiteen vähäisiä vääristäviä vaikutuksia kilpailuun.
IV ITALIAN HUOMAUTUKSET
1. Tuen tarpeellisuus
(36)
Italian viranomaiset toimittivat komissiolle tietoja Italian elokuvamarkkinoiden ominaisuuksista (viimeinen päivitys lokakuussa 2013). Italiassa arvioidaan olevan yhteensä 3 936 elokuvasalia, jotka sijaitsevat 1 872 elokuvateatterissa. Elokuvateatterit voidaan jakaa neljään ryhmään seuraavasti:
a)
Suuret elokuvateatteriketjut (8), joilla on yli 60 elokuvasalia: tällaisia ketjuja on vain kaksi, UCI ja The Space. Niillä on 787 elokuvasalia 76 elokuvateatterissa.
b)
Pienet elokuvateatteriketjut: tällaisia ketjuja on 15, joilla kullakin on yhteensä enintään 60 elokuvasalia. Yhteensä tähän ryhmään kuuluvilla elokuvateattereilla on 513 elokuvasalia 104 elokuvateatterissa.
c)
Pienet kaupalliset elokuvateatterit: näitä elokuvateattereita on 351, ja niissä on 1 287 salia.
d)
Pienimmät elokuvateatterit: tämä ryhmä koostuu lähes kokonaan yhden salin elokuvateattereista (90 prosenttia tähän ryhmään kuuluvista), lisäksi siihen kuuluu kausittaisia ja/tai kirkollisia elokuvateattereita. Tällaisia elokuvateattereita on 1 340, ja niissä on yhteensä noin 1 500 elokuvasalia.
(37)
Suurimmilla elokuvaketjuilla (ryhmä a) on 40 prosentin osuus kansallisilla markkinoilla, kun taas ryhmän d markkinaosuus on vain 5-10 prosenttia.
(38)
Verohyvitysjärjestelmä on suunnattu ryhmiin b, c ja d kuuluville elokuvateattereille. Italian viranomaiset katsovat erityisesti kahden suurimman elokuvateatteriketjun vahvan markkinaosuuden vuoksi, että valtiontuki on tarpeen pienten tai keskisuurten elokuvateattereiden digitekniikkaan siirtymisen saattamiseksi loppuun.
(39)
Kulttuuri- ja matkailuministeriön toimittamien tietojen mukaan vuosina 2010-2013 digitaalisen elokuva-alan verohyvitystä haettiin yhteensä 1 603 elokuvasalille (tiedot huhtikuulta 2014). Toimenpide, joka on pantu täytäntöön vähämerkityksistä tukea koskevan asetuksen perusteella, osoittautui erityisen suosituksi heti sen jälkeen kun se oli otettu käyttöön vuonna 2010 (jolloin tukea sai 671 elokuvasalia).
(40)
Tukitoimenpiteen toteuttaminen vähämerkityksistä tukea koskevan asetuksen perusteella on kuitenkin osoittautunut riittämättömäksi tilanteen korjaamiseksi. Erityisesti keskikokoiset monen salin elokuvateatterit ovat pystyneet digitalisoimaan vain osan saleistaan.
(41)
Italian viranomaiset ovat todenneet, että elokuvateattereiden digitalisointi on Italiassa edennyt hitaasti. Lokakuussa 2013 digitalisointiaste oli noin 62 prosenttia (9). Italian viranomaisten kesäkuussa 2014 toimittamien arvioiden mukaan vielä olisi digitalisoitava vähintään 700 salia.
(42)
Tämän johdosta huomattava määrä elokuvateattereita, enimmäkseen pieniä ja keskikokoisia, on vaarassa. Niiden katoaminen ei merkitsisi pelkästään työpaikkojen menetyksiä elokuvateattereissa, vaan vaikuttaisi myös elokuvien levitykseen ja rajoittaisi yleisön valinnanvaraa.
(43)
Italian viranomaiset ovat painottaneet erityisesti yhden salin käsittävien ja keskikokoisten elokuvateattereiden roolia. Yhden salin elokuvateattereiden toiminnan jatkuminen on olennaista, jotta voidaan varmistaa, että elokuvateatterit ovat kaikkien kansalaisten saatavilla. Tämä koskee myös niitä elokuvateattereita, jotka sijaitsevat pienissä kylissä maaseudulla ja vuoristossa. Toiseen ryhmään kuuluvat keskisuuret elokuvateatterit, jotka muodostavat laatuelokuvien levittämisen ja esittämisen selkärangan Italiassa. Niiden toiminnan jatkuvuus on tärkeää, sillä ne tarjoavat vaihtoehdon kahdelle suurelle elokuvateatteriketjulle, jotka ovat määräävässä asemassa markkinoilla.
(44)
Italian viranomaisten ennusteen mukaan perinteiset elokuvat katoavat markkinoilta täysin vain parissa viikossa tai kuukaudessa. Koska tämä hetki lähestyy, Italian viranomaiset ovat painottaneet tarvetta toteuttaa toimenpide niin, että se ylittää vähämerkityksistä tukea koskevat raja-arvot.
(45)
Verohyvityksen ehdotetun enimmäismäärän (50 000 euroa salia kohden) ja digitaalilaitteistojen arvioitujen kustannusten osalta Italian viranomaiset ovat alentaneet arviotaan digitalisoinnin keskimääräisistä salikohtaisista kustannuksista 50 000-60 000 euroon (luvut toimitettu huhti- ja kesäkuussa 2014). Toisin sanoen verohyvityksen enimmäismäärää vastaavat digitalisoinnista aiheutuvat kustannukset ovat huomattavasti korkeammat kuin arvioidut keskimääräiset digitalisointikustannukset. Italian viranomaiset ovat kuitenkin huomauttaneet, että verohyvitykset lasketaan todellisuudessa aiheutuneiden kustannusten prosenttiosuuden perusteella. Jos keskimääräinen investointi on 50 000 euroa, verokannuste (30 prosenttia) vastaisi 15 000:ta euroa. Tämä tarkoittaa sitä, että verohyvityksen enimmäismäärää ei käytännössä yleensä sovelleta. Enimmäismäärä takaa kuitenkin sen, että kun digitalisoinnista aiheutuvat kustannukset ovat epätavallisen suuret, tuen määrä on rajoitettu myös absoluuttisesti tarkasteltuna.
(46)
Tuen tarpeellisuuden osalta on tärkeää huomata, että Italian viranomaisten viimeksi toimittamien tietojen mukaan digitalisoinnista aiheutuvat kustannukset ovat useita kymmeniä tuhansia euroja salia kohden. Monien, erityisesti pienien, elokuvateattereiden, ei ole mahdollista hankkia tarvittavaa rahoitusta yksityisistä lähteistä, erityisesti kun otetaan huomioon Italian ja muun Euroopan taloudellinen tilanne.
2. Tuen oikeasuhteisuus
(47)
Italian viranomaiset ovat painottaneet, että verohyvitys täydentää kaupallisia siirtymämalleja eikä sulje pois mahdollisuutta käyttää virtuaalisia kopiokorvausmalleja.
(48)
Muutettuihin täytäntöönpanosäännöksiin sisältyy joukko säännöksiä, jotka varmistavat tukitoimenpiteen oikeasuhteisuuden. Niissä otetaan huomioon esimerkiksi käytettävissä olevat markkinamekanismit (toisin sanoen ns. virtuaaliset kopiokorvausmallit) digitekniikkaan siirtymiseksi.
(49)
Ensinnäkin ainoastaan ne elokuvateatteritoiminnan harjoittajat, joilla on enintään 60 salia, voivat hakea veroetua. Tämä tarkoittaa sitä, että tuen ulkopuolelle jää kaksi suurta italialaista elokuvateatteriketjua (UCI ja The Space). Italian viranomaiset ovat huomauttaneet, että näiden yritysten suorittamiin digitalisointitoimiin on sovellettu onnistuneesti perinteistä virtuaalista kopiokorvausmallia. Lisäksi kun otetaan huomioon niiden vahva markkina-asema (ks. 37 kappale), kyseisten elokuvateatteriketjujen ei pitäisi olla riippuvaisia valtiontuesta digitalisointijärjestelyissään.
(50)
Italian viranomaisten toimittamien tietojen mukaan mainitut kaksi suurta elokuvateatteriketjua ovat ainoat, jotka ovat käyttäneet perinteistä virtuaalista kopiokorvausmallia. Pienemmät elokuvateatterit ovat myös hyödyntäneet kaupallisia mekanismeja helpottaakseen digitalisoitumista. Italiassa on kehitetty vaihtoehtoinen virtuaalinen kopiokorvausmalli, jota on muokattu pienille elokuvateattereille elokuvien levittäjien ja elokuvateattereiden yhdistysten välisellä sopimuksella. Taulukossa esitetään Italian käyttämän perinteisen ja vaihtoehtoisen virtuaalisen kopiokorvausmallin tärkeimmät erot ja samankaltaisuudet:
Italian perinteisen ja vaihtoehtoisen VPF-mallin vertailu
Italian perinteinen VPF-malli
Italian vaihtoehtoinen VPF-malli
Välittäjä (”integroija”), jolla on VPF-sopimuksia elokuvien levittäjien kanssa, tekee sopimuksen elokuvateatterin kanssa.
Perustuu elokuvien levittäjien yhdistyksen ja elokuvateattereiden yhdistyksen väliseen sopimukseen. Tähän ei liity kolmansia osapuolia.
Elokuvateatteri ei omista digitaalilaitteita eikä maksa niistä etukäteen.
Elokuvateatteri omistaa digitaalilaitteet alusta alkaen ja maksaa koko hankintahinnan etukäteen.
Sekä elokuvien levittäjät että elokuvateatteri osallistuvat kustannusten progressiivisiin poistoihin virtuaalisten kopiokorvausten ja kuukausimaksujen muodossa. Kustannukset jakautuvat yleensä seuraavasti: elokuvien levittäjät 75 prosenttia ja elokuvateatterit 25 prosenttia.
Elokuvien levittäjät maksavat virtuaalisen kopiokorvauksen elokuvien digitaalisesta esittämisestä. Kyseiset korvaukset voivat kattaa enintään 75 prosenttia digitalisoinnista aiheutuvista kustannuksista. Elokuvateatterin edellytetään maksavan joka tapauksessa kustannuksista 5 500 euroa.
(51)
Toiseksi Italian viranomaiset ovat ottaneet tämän huomioon ja muuttaneet täytäntöönpanosäännöksiä estääkseen liikakorvauksen tai tuen uudelleen suuntaamisen siinä tapauksessa, että verohyvitykseen yhdistetään kaupallisia malleja (virtuaalisia kopiokorvauksia). Tuensaajan on esitettävä lausuma, jonka mukaan verohyvitystä pyydetään ainoastaan sen omien todellisten kulujen kattamiseen (ks. 23 kappale). Italian viranomaisten mukaan Italian kulttuuri- ja matkailuministeriön toteuttama tapauskohtainen valvonta takaa, että tuki kattaa ainoastaan sen osan investoinnista, joka elokuvateatterin on toteutettava.
(52)
Kolmanneksi tukitoimenpiteen oikeasuhteisuuden varmistamiseksi on otettu käyttöön tuen kasautumisen enimmäisintensiteetit. Niissä erotetaan toisistaan pienet (yhden tai kahden salin) elokuvateatterit ja muut elokuvateatterit (ks. 24 kappale).
3. Tuen riittävyys
(53)
Komissio esitti menettelyn aloittamista koskevassa päätöksessä epäilyjä sen suhteen, oliko toimenpiteen arvioitu talousarvio riittävä kattamaan arvioidut digitalisointikustannukset. Italian viranomaisten toimittamissa talousarviota ja kustannuksia koskevissa päivitetyissä arvioissa (ks. 18 ja 45 kappale) esitetään ajantasaistettu katsaus tilanteeseen, joka tukitoimenpiteellä on tarkoitus ratkaista. Keskimääräisen verohyvityksen (15 000 euroa) ja ohjelman arvioidun talousarvion (ks. 18 kappale) perusteella toimenpiteestä voitaisiin myöntää tukea 500 elokuvasalille vuosina 2014-2015, jolloin sitä odotetaan hyödynnettävän eniten. Kyseinen määrä vastaa merkittävää osaa saleista, jotka olisi digitalisoitava (ks. 40 kappale).
(54)
Tukiohjelmasta on poistettu kulttuuriohjelmistoa koskeva velvoite, mutta Italian viranomaiset ovat siitä huolimatta väittäneet, että ohjelmalla on yhä vahva kulttuuritavoite. Italian elokuvamarkkinoiden täysimääräinen digitalisointi parantaa erilaisten elokuvien levittämistä ja lisää pienten erikoismarkkinoiden elokuvien levittämismahdollisuuksia. Kulttuurielämä kärsisi, jos kaikki Italiassa toimivat erityyppiset elokuvateatterit eivät pystyisi siirtymään digitaalilaitteisiin.
(55)
Italian viranomaiset ovat huomauttaneet, että verohyvitystoimenpide merkitsee verohuojennusta, joka ei koske ainoastaan Italian verovirastolle suoritettavia välittömiä veroja (yhtiövero) vaan myös välillisiä veroja (esimerkiksi alv) samoin kuin lähdeveroa ja sosiaaliturvamaksuja (jotka työnantajat maksavat työntekijöiden puolesta). Tämä kaikkiin näihin veroihin liittyvä verohuojennus otetaan huomioon laskettaessa verohyvityksestä kertyvää hyötyä. Se lisää ohjelman käyttömahdollisuuksia, sillä sen hyödyntäminen ei riipu kyseisen yrityksen voitoista.
(56)
Lisäksi vuonna 2012 annetun asetuksen nro 83 51 §:llä otettiin käyttöön mahdollisuus siirtää verohyvitys digitaalilaitteiden toimittajille, pankeille, rahoituksenvälittäjille ja vakuutusyhtiöille (ks. 25 kappale). Tämä parantaa pienten elokuvateattereiden mahdollisuuksia hyödyntää tukitoimenpidettä, erityisesti jos ne ovat perheyrityksiä eikä niillä ole ulkopuolista työvoimaa.
(57)
Jo silloin, kun toimenpide pantiin täytäntöön vähämerkityksistä tukea koskevan asetuksen nojalla, kaikentyyppiset elokuvateatterit, myös markkinoiden pienimmät, hyötyivät verohyvityksestä, kuten ilmenee alla olevasta kuviosta. Kuviossa on yhteenveto ohjelman tuensaajista vuosina 2010-2013.
Tuensaajat elokuvateatterilajin mukaan (2010-2013, salien lukumäärän perusteella) (tiedot on toimittanut kulttuuri- ja matkailuministeriö, ja ne on päivitetty viimeksi huhtikuussa 2014)
(58)
Toimitetuista tiedoista selviää myös, että niiden pienten elokuvateattereiden lukumäärä ja osuus, jotka hyötyivät verohyvityksestä vuonna 2012 ja erityisesti vuonna 2013, on kasvanut huomattavasti. Italian viranomaisten toimittamien tietojen mukaan vuoden 2010 ja vuoden 2013 lopun välisenä aikana digitalisointiin myönnettyä verohyvitystä pystyi hyödyntämään 325 elokuvateatteria eli 24,3 prosenttia yhteensä 1 340 pienestä italialaisesta elokuvateatterista.
4. Taloudelliset, sosiaaliset ja kulttuuriset vaikutukset
(59)
Italian viranomaiset ovat painottaneet, että elokuvateattereiden digitalisoinnin takaaminen on tärkeää kulttuurin tukemisen kannalta. Digitaalisten laitteiden asentaminen tuo mukanaan useita tärkeitä etuja (kuten suuremman joustavuuden) koko elokuva-alalle (ja lopulta myös yleisölle). Digitalisoinnin kustannukset ovat korkeat, ja ne jakaantuvat epätasaisesti niin, että elokuvateatterit vastaavat suurimmasta osasta kustannuksia. Erityisesti pienet markkinatoimijat eivät pysty siirtymään digitaalitekniikkaan ilman valtiontukea. Digitalisointia varten laaditut kaupalliset mallit (virtuaaliset kopiokorvaukset) eivät riitä kompensoimaan tätä epätasapainoa, eivätkä kaikki elokuvateatterit voi hyödyntää niitä samassa määrin.
(60)
Italian viranomaiset ovat vahvistaneet, että niiden mielestä tukiohjelman mekanismit eivät aseta teknologista neutraaliutta kyseenalaiseksi.
V TUKITOIMENPITEEN ARVIOINTI
1. Valtiontuen olemassaolo
(61)
SEUT-sopimuksen 107 artiklan 1 momentin mukaan: ”Jollei perussopimuksissa toisin määrätä, jäsenvaltion myöntämä taikka valtion varoista muodossa tai toisessa myönnetty tuki, joka vääristää tai uhkaa vääristää kilpailua suosimalla jotakin yritystä tai tuotannonalaa, ei sovellu sisämarkkinoille, siltä osin kuin se vaikuttaa jäsenvaltioiden väliseen kauppaan.”
(62)
Kuten menettelyn aloittamista koskevasta päätöksestä ja 12 kappaleessa olevasta yhteenvedosta ilmenee, ilmoitettu tukitoimenpide on SEUT-sopimuksen 107 artiklan 1 kohdassa tarkoitettua valtiontukea. Koska rahoituslähde koostuu verokannusteista, Italian valtio luopuu tietyistä verotuloista. Tukiohjelman mukaan tietyt elokuva-alan yritykset hyötyvät tästä rahoitustuesta, joten toimenpide tarjoaa valikoivan edun kyseisille yrityksille. Tuensaajat kilpailevat muiden yritysten kanssa, jotka eivät välttämättä hyödy tästä tukiohjelmasta. Tämän vuoksi ohjelma vääristää tai uhkaa vääristää kilpailua. Kun otetaan huomioon elokuvien kansainvälinen kauppa, toimenpide voi vaikuttaa unionin sisäiseen kauppaan.
2. Tuen soveltuvuus sisämarkkinoille
(63)
Italian viranomaiset ovat perustelleet toimenpidettä tukena kulttuurin edistämiseen ja painottaneet jatkuvasti merkitystä, joka elokuva-alan digitalisoinnin mahdollisimman pikaisella toteuttamisella on kulttuurille Italiassa. Tukitoimenpiteen tavoitteena on taata, että kaikenlaiset elokuvateatterit voivat siirtyä digitaalilaitteistoon siihen liittyvistä kustannuksista riippumatta.
(64)
Kun menettelyn aloittamista koskeva päätös annettiin toimenpiteen osalta, komissio ei ollut vielä määrittänyt digitalisointiin myönnettävää tukea koskevaa politiikkaansa. Komissio on tämän jälkeen antanut uuden tiedonannon elokuville ja muille audiovisuaalisille teoksille myönnettävästä valtiontuesta (10). Tiedonannossa on päivitetty perusteita, joita käytetään arvioitaessa elokuville ja muille audiovisuaalisille teoksille myönnetyn valtiontuen soveltuvuutta sisämarkkinoille SEUT-sopimuksen 107 artiklan 3 kohdan d alakohdan mukaisesti.
(65)
Uudessa elokuvatiedonannossa todetaan, että elokuvatuotannon tuet voidaan arvioida 107 artiklan 3 kohdan d alakohdassa tarkoitettuina tukina kulttuurin edistämiseen. Tämän johdosta tuen soveltuvuus sisämarkkinoille voidaan arvioida kyseisen määräyksen nojalla. Elokuvatiedonannossa määrätään, että elokuvateattereiden nykyaikaistamista, digitalisointi mukaan lukien, voidaan tukea tällä perusteella, jos tuki on tarpeellista, oikeasuhteista ja riittävää.
a) Toimenpiteen tarpeellisuus
(66)
Kuten Italian viranomaiset ovat osoittaneet ja asianomaisten huomautuksissa on vahvistettu, digitalisointi on haaste elokuva-alalle koko Euroopassa ja varsinkin pienille elokuvateattereille. Erityisesti pienten ja keskisuurten riippumattomien elokuvateattereiden katoaminen pienemmistä kaupungeista vähentäisi elokuvatarjonnan monipuolisuutta ja alueellista ulottuvuutta. Toisin sanoen pitkällä ja epäsuhtaisella siirtymällä olisi kielteinen vaikutus elokuvien esittämiseen ja levittämiseen ja viime kädessä eurooppalaiseen yleisöön.
(67)
Huolimatta siitä, että verotoimenpide on toteutettu vähämerkityksistä tukea koskevan asetuksen nojalla, Italia on jäljessä elokuva-alan digitalisoinnissa.
(68)
Samaan aikaan kun markkinat ovat ohittaneet digitalisoinnin huippukohdan, sillä yli 60 prosenttia Italian elokuvasaleista oli siirtynyt digitaaliaikaan vuoden 2013 loppuun mennessä, tilanne on heikentynyt niiden elokuvateattereiden osalta, jotka ovat digitalisoinnissa riippuvaisia valtiontuesta. Itse asiassa 35 mm:n elokuvien saatavuus ei ole taattu lyhyellä aikavälillä.
(69)
Toimenpidettä ei ole suunnattu pelkästään pienille elokuvateattereille, vaan myös suhteellisen suurille kaupallisille elokuvateattereille ja elokuvateatteriketjuille. Kuitenkin kaikkein suurimmat elokuvateatteriketjut (joilla on yli 60 salia) eivät kuulu tuen piiriin. Italian viranomaiset ovat väittäneet, että veroetuuksien myöntäminen kaikille pienemmille elokuvateattereille palauttaa tasapuoliset toimintaedellytykset alalle, jolla kaksi suurta elokuvateatteriketjua ovat määräävässä asemassa.
(70)
Verohyvityksen tavoitteena on auttaa niitä elokuvateattereita, joilla ei ole erityisesti nykyisten taloudellisten olosuhteiden vuoksi mahdollisuuksia hankkia riittävästi yksityistä rahoitusta siirtyäkseen kalliiseen digitaalitekniikkaan.
(71)
Ottaen huomioon edellä esitetyn komissio katsoo, että kyseinen tukitoimenpide voidaan katsoa tarpeelliseksi Italian elokuva-alan monimuotoisuuden säilyttämiseksi ja palauttamiseksi digitalisoinnin puitteissa. On tärkeää, että käytettävissä on edelleen erityyppisiä elokuvateattereita, yhden elokuvasalin arthouse-elokuvateattereista kaupallista ohjelmistoa esittäviin monen salin elokuvateattereihin, jotta italialaiselle yleisölle voidaan edelleen tarjota monipuolista elokuvaohjelmistoa. Kuten asianomaisten osapuolten huomautuksissa todettiin, digitaalitekniikkaan siirtyminen merkitsee kriittistä hetkeä koko elokuva-alalle, kun otetaan huomioon, että vain suurimmat elokuvateatteriketjut voivat hyödyntää helposti kaupallisia siirtymämalleja. Italian viranomaisten toimittamien markkinatietojen mukaan toimenpiteen toteuttaminen vähämerkityksistä tukea koskevan asetuksen nojalla ei riitä saattamaan digitalisointiprosessia loppuun erityisesti niiden elokuvateattereiden osalta, joissa on useampi kuin yksi elokuvasali. Vaikka pitääkin paikkansa, että eräät elokuvateatterit ovat voineet käyttää VPF-malleja hyväkseen, kaupalliset siirtymämallit eivät kuitenkaan kata kaikkia digitaalilaitteistoon siirtymisestä aiheutuvia kustannuksia (ks. 32 kappale). Myös näissä tapauksissa julkinen tuki voidaan katsoa tarpeelliseksi niin kauan kuin se toteutetaan täydentävästi ja varmistaen, että toimenpide on edelleen oikeasuhteinen riippumatta kyseessä olevan elokuvateatterin lajista.
b) Toimenpiteen oikeasuhteisuus
(72)
Italian viranomaiset ovat sulkeneet yli 60 elokuvasalin elokuvateatteriketjut pois verohyvityksen piiristä. Italian elokuva-alan markkinarakenne osoittaa, että enintään 60 elokuvasalin toiminnanharjoittajien ja isompien toiminnanharjoittajien välillä on selvä ero (ks. 36 ja 37 kappale). Tämän vuoksi käyttöön otettu raja-arvo näyttää oikeasuhteiselta tukiohjelman tavoitteen kannalta.
(73)
Lisäksi verohyvitys kattaa ainoastaan osan (30 prosenttia) digitalisointikustannuksista, ja sen määrä on enintään 50 000 euroa vuodessa. Määrittämällä tukimäärän prosenttiosuudeksi todellisista digitalisointikustannuksista Italian viranomaiset ovat taanneet, että tuki säilyy oikeasuhteisena, myös silloin, kun kustannukset vaihtelevat tapauksen mukaan. Kuten monet huomautuksia esittäneet ovat painottaneet (29 kappale), digitalisointikustannukset voivat joissain tapauksissa ylittää merkittävästi keskimääräiset kustannukset, esimerkiksi silloin kun konehuoneeseen on tehtävä merkittäviä muutoksia. Tällaisissa epätyypillisissä tapauksissa 50 000 euron enimmäisraja varmistaa kuitenkin, että absoluuttiset tukimäärät säilyvät oikeasuhteisina.
(74)
Menettelyn aloittamista koskevassa päätöksessä esitettiin kysymyksiä kaupallisten digitalisointimallien syrjimisestä, mutta 50 kappaleesta ilmenee, että Italia on laatinut kaksi erilaista kaupallista mallia, jotka voidaan yhdistää elokuva-alan digitalisoinnin hyväksi ehdotetun verohyvityksen kanssa. Italian viranomaiset ovat sisällyttäneet muutettuihin täytäntöönpanosäännöksiin erityiset säännökset sen varmistamiseksi, että digitalisointiin myönnettävän julkisen ja yksityisen rahoituksen yhdistelmä ei johda tuen liikakorvaukseen tai uudelleensuuntaamiseen (esim. virtuaalisen kopiokorvauksen mallissa elokuvien levittäjille tai välittäjille (”integroijille”)). Tällä tavalla Italian viranomaiset edistävät optimaalista synergiaa käytettävissä olevien kaupallisten mallien ja valtiontuen välillä, jotta digitaalitekniikkaan voidaan siirtyä täysimääräisesti.
(75)
Verohyvitys voidaan yhdistää myös muihin tukitoimenpiteisiin. Tuen oikeasuhteisuuden varmistamiseksi Italian viranomaiset ovat ottaneet käyttöön tuen kasautumisen enimmäisintensiteetin, joka on 90 prosenttia pienille, yhden tai kahden elokuvasalin elokuvateattereille ja 75 prosenttia muille elokuvateattereille.
(76)
Hakemukseen on liitettävä oikeaksi todistettu asiakirja, josta ilmenevät kunkin elokuvasalin todelliset kustannukset, ja valvonnasta vastaa kaikissa tapauksissa kulttuuri- ja matkailuministeriö. Lisäksi täytäntöönpanosäännösten mukaan verohyvitys (johon lisätään korot ja seuraamukset) peritään takaisin, jos velvoitteita ei noudateta.
c) Toimenpiteen riittävyys
(77)
Italian viranomaisten toimittamat selvennykset sekä verohyvitysten siirtomahdollisuuden käyttöönotto varmistavat, että toimenpiteellä on vaikutusta tuensaajiin. Myös vähemmän kannattavien elokuvateattereiden pitäisi pystyä hyödyntämään tukiohjelmaa.
(78)
Toimenpidettä ei enää ehdoteta pilottitoimenpiteeksi, vaan se on voimassa vuoden 2022 loppuun.
(79)
Italian viranomaisten ilmoittamien tietojen (57 ja 58 kappale) mukaan toimenpide on kaikenlaisten, erityisesti pienempien, elokuvateattereiden käytettävissä. Vaikka muilla tekijöillä voi olla merkitystä, on huomattava, että niiden elokuvateattereiden lukumäärä, joissa on 1-4 elokuvasalia ja jotka hyötyvät verohyvityksestä (vähämerkityksistä tukea koskevan asetuksen nojalla), kasvoi merkittävästi vuosina 2012 ja 2013 eli samaan aikaan kun verohyvitysten siirtomahdollisuus otettiin käyttöön vuonna 2012 (25 kappale).
(80)
Yleisesti tarkasteltuna toimenpide näyttää riittävältä niin, että elokuvateattereiden monimuotoisuus (pienistä elokuvateattereista multiplex-teattereihin) säilyy Italian markkinoilla. Tällainen monimuotoisuus on edellytys monipuoliselle elokuvatarjonnalle.
d) Kilpailun vääristyminen ja vaikutus kauppaan
(81)
Kilpailun vääristymät ja vaikutukset kauppaan ovat vähäisiä. Elokuvateattereiden rajatylittävä ulottuvuus rajoittuu kansainvälisiin elokuvateatteriyrityksiin ja elokuvamarkkinoiden kansainväliseen luonteeseen. Yksittäisten elokuvateattereiden maantieteellinen ulottuvuus on rajoittunut, sillä katsojat eivät matkusta pitkiä matkoja elokuvateatteriin.
(82)
Toimenpide koskee investointitukea ja antaa kertaluonteisen edun elokuvateattereille, joiden on toteutettava ainutlaatuinen uuteen tekniikkaan siirtyminen. Verohyvitys takaa, että kaikki elokuvateatterit voivat toteuttaa digitaalitekniikkaan siirtymisen, mutta se ei vääristä kilpailua kohtuuttomasti päivittäisen toiminnan osalta.
(83)
Lisäksi Euroopassa toteutettavan elokuvateattereiden digitalisoinnin loppuun saattamisen odotetaan hyödyttävän Euroopan elokuva-alaa kokonaisuudessaan. Tältä osin menettelyn aloittamista koskevassa päätöksessä esitetyt epäilyt digitaalielokuvien standardeista eivät ole enää ajankohtaisia. Kolmansien osapuolten huomautuksista ilmeni, että alalla vallitsee yksimielisyys digitaalisen elokuva-alan yleisistä standardeista.
VI PÄÄTELMÄT
(84)
Komissio katsoo edellä esitetyn perusteella, että tukitoimenpiteellä on tarkasti määritetty kulttuuritavoite. Menettelyn aloittamista koskevassa päätöksessä esitetyt epäilyt tuen tarpeellisuudesta, oikeasuhteisuudesta, riittävyydestä ja vaikutuksesta ovat poistuneet. Toimenpiteestä aiheutuvat kilpailun vääristymät ja vaikutukset kauppaan ovat siinä määrin rajallisia, että ne eivät ole yhteisen edun vastaisia. Tämän vuoksi digitaalisten projektoreiden verohyvitys soveltuu sisämarkkinoille Euroopan unionin toiminnasta tehdyn sopimuksen 107 artiklan 3 kohdan d alakohdan perusteella,
ON HYVÄKSYNYT TÄMÄN PÄÄTÖKSEN:
1 artikla
Valtiontuki, jota Italia aikoo myöntää digitaalisten projektoreiden hyväksi 24 päivänä joulukuuta 2007 annetun lain nro 244, 8 päivänä elokuuta 2013 annetun asetuksen nro 91, joka on muunnettu 7. lokakuuta 2013 laiksi nro 112, sekä verohyvityksiä koskevien uusien täytäntöönpanosäännösten perusteella elokuvateattereille digitaaliseen esittämiseen tarkoitettujen koneiden ja laitteiden käyttöön ottamiseksi ja hankkimiseksi, soveltuu sisämarkkinoille Euroopan unionin toiminnasta tehdyn sopimuksen 107 artiklan 3 kohdan d alakohdan mukaisesti.
Sen vuoksi kyseisen tukitoimenpiteen täytäntöönpano sallitaan.
2 artikla
Tämä päätös on osoitettu Italian tasavallalle.
Tehty Brysselissä 29 päivänä lokakuuta 2014