РЕГЛАМЕНТ (ЕС) № 316/2014 НА КОМИСИЯТА
от 21 март 2014 година
относно прилагането на член 101, параграф 3 от Договора за функционирането на Европейския съюз по отношение на категории споразумения за трансфер на технологии
(текст от значение за ЕИП)
ЕВРОПЕЙСКАТА КОМИСИЯ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз,
като взе предвид Регламент № 19/65/ЕИО на Съвета от 2 март 1965 г. за прилагането на член 85, параграф 3 от Договора по отношение на определени категории споразумения и съгласувани практики (1), и по-специално член 1 от него,
след като публикува проект на настоящия регламент,
след като се консултира с Консултативния комитет по ограничителни практики и господстващо положение,
като има предвид, че:
(1)
Регламент № 19/65/ЕИО оправомощава Комисията да прилага чрез регламент член 101, параграф 3 от Договора към определени категории споразумения за трансфер на технологии и съответните съгласувани практики, по които споразумения страни са само две предприятия, попадащи в обхвата на член 101, параграф 1 от Договора.
(2)
В съответствие с Регламент № 19/65/ЕИО Комисията прие по-специално Регламент (ЕО) № 772/2004 на Комисията (2). В Регламент (ЕО) № 772/2004 се определят категориите споразумения за трансфер на технологии, които според Комисията отговарят по принцип на условията по член 101, параграф 3 от Договора. Предвид общия положителен опит от прилагането на този регламент, чието действие изтича на 30 април 2014 г., и като се вземе предвид допълнително придобитият опит след приемането му, е целесъобразно да се приеме нов регламент за групово освобождаване.
(3)
Настоящият регламент следва да отговаря на двете изисквания за гарантиране на ефикасна защита на конкуренцията и осигуряване на достатъчна правна сигурност за предприятията. Постигането на тези цели следва да бъде съобразено с необходимостта от възможно най-голямо опростяване на административния надзор и на нормативната уредба.
(4)
Споразуменията за трансфер на технологии се отнасят до лицензирането на права върху технологии. Такива споразумения обикновено повишават икономическата ефективност и насърчават конкуренцията, тъй като могат да намалят дублирането на научноизследователската и развойната дейност, да увеличат стимула за първоначални изследвания и разработки, да подтикнат към засилено новаторство, да улеснят разпространението и да създадат пазарна конкуренция на продуктовия пазар.
(5)
Вероятността такива последици като повишаването на ефективността и насърчаването на конкуренцията да превишават по значение евентуалните антиконкурентни последици поради съдържащите се в споразуменията за трансфер на технологии ограничения зависи от степента на пазарна мощ на съответните предприятия, т.е. до каква степен тези предприятия срещат конкуренция в лицето на предприятия, които притежават взаимозаменяеми технологии, или предприятия, които произвеждат взаимозаменяеми продукти.
(6)
Настоящият регламент следва да се прилага само към споразумения за трансфер на технологии между лицензодател и лицензополучател. Той следва да се прилага към такива споразумения, дори ако споразумението съдържа условия, свързани с повече от едно равнище на търговска дейност, например чрез изискване лицензополучателят да изгради отделна система за разпространение и чрез определяне на задълженията, които лицензополучателят трябва или може да налага на търговците на произведените в съответствие с лиценза продукти. Тези условия и задължения обаче трябва да съответстват на правилата за конкуренция, приложими към споразуменията за доставка и разпространение, съдържащи се в Регламент (ЕС) № 330/2010 на Комисията (3). Споразуменията за доставка и разпространение, сключени между лицензополучател и купувачите на неговите продукти, предмет на споразумението, не следва да се освобождават по силата на настоящия регламент.
(7)
Настоящият регламент следва да се прилага само към споразумения, при които лицензодателят разрешава на лицензополучателя и/или на един или повече от неговиите подизпълнители да използват лицензираната технология, евентуално след допълнителни научни изследвания и развойна дейност от страна на лицензополучателя и/или неговия подизпълнител или подизпълнители, с цел производство на стоки или извършване на услуги. Той не следва да се прилага за лицензиране в контекста на споразуменията за изследвания и разработки, които попадат в приложното поле на Регламент (ЕС) № 1217/2010 на Комисията (4), или за лицензиране в контекста на споразуменията за специализация, които попадат в приложното поле на Регламент (ЕС) № 1218/2010 на Комисията (5). Той не следва също да се прилага към споразумения, чиято цел е възпроизвеждането и разпространението на софтуерни продукти със защитени авторски права, тъй като такива споразумения не засягат лицензирането на технологии за производство, а по-скоро наподобяват споразуменията за дистрибуция. Регламентът не следва да се прилага и към споразуменията за създаване на технологични обединения, т.е. споразумения за обединяване на технологии с цел лицензирането им за трети страни, нито за споразуменията, по силата на които технологичното обединение се лицензира в полза на тези трети страни.
(8)
За прилагането на член 101, параграф 3 от Договора посредством регламент не е необходимо да се определят споразуменията за трансфер на технологии, които могат да попадат в приложното поле на член 101, параграф 1 от Договора. При индивидуалната преценка на споразуменията по член 101, параграф 1 трябва да бъдат взети предвид няколко фактора, и по-специално структурата и динамиката на съответните технологични и продуктови пазари.
(9)
Привилегията да се ползва предвиденото в настоящия регламент групово освобождаване следва да се ограничава до споразуменията, за които с достатъчна увереност може да се приеме, че отговарят на изискванията, посочени в член 101, параграф 3 от Договора. За да се постигнат ползите и целите на трансфера на технологии, настоящият регламент следва да обхваща не само трансфера на технологии като такъв, но също и другите разпоредби, съдържащи се в споразуменията за трансфер на технологии, ако и доколкото те са пряко свързани с производството или продажбата на продуктите, предмет на споразумението.
(10)
Що се отнася до споразуменията за трансфер на технологии между конкуренти, може да се предположи, че когато техният общ дял от съответните пазари не надвишава 20 % и споразуменията не съдържат някои силно антиконкурентни ограничения, тези споразумения обикновено водят до усъвършенстване на производството и разпространението и позволяват на потребителите да получат справедлив дял от произтичащите от това ползи.
(11)
Що се отнася до споразуменията за трансфер на технологии между неконкуренти, може да се предположи, че когато индивидуалният им дял от съответните пазари не надвишава 30 % и споразуменията не съдържат някои силно антиконкурентни ограничения, тези споразумения обикновено водят до усъвършенстване на производството и разпространението и позволяват на потребителите да получат справедлив дял от произтичащите от това ползи.
(12)
Ако приложимият праг на пазарен дял е надвишен на един или на няколко продуктови или технологични пазара, груповото освобождаване следва да не се прилага към споразумението за съответните пазари.
(13)
Не може да има презумпция, че над тези прагове на пазарен дял споразуменията за трансфер на технологии попадат в приложното поле на член 101, параграф 1 от Договора. Например споразумения за предоставяне на изключителен лиценз между неконкурентни предприятия често попадат извън приложното поле на член 101, параграф 1. Също така не може да има презумпция, че над тези прагове на пазарен дял споразуменията за трансфер на технологии, които попадат в приложното поле на член 101, параграф 1, не отговарят на условията за освобождаване. Не може обаче да има също презумпция, че те обикновено ще водят до обективни предимства от такова естество и величина, че да компенсират пречките, които създават за конкуренцията.
(14)
С настоящия регламент не следва да се освобождават споразуменията за трансфер на технологии, съдържащи ограничения, които са абсолютно необходими за усъвършенстване на производството или на разпространението. По-специално споразуменията за трансфер на технологии, които съдържат някои силно антиконкурентни ограничения, като определянето на цените за трети страни, следва да бъдат изключени от предвидената в настоящия регламент привилегия за групово освобождаване, независимо от пазарните дялове на съответните предприятия. При наличието на такива съществени ограничения цялото споразумение следва да се изключи от привилегията за групово освобождаване.
(15)
С цел да бъдат запазени стимулите за новаторство и защитено правилното прилагане на правата върху интелектуална собственост, някои ограничения следва да се изключат от привилегията за групово освобождаване. По-специално следва да бъдат изключени задълженията за изключително обратно предоставяне за отделни подобрения и клаузите за неоспорване. Когато в лицензионен договор е включено такова ограничение, само въпросното ограничение следва да се изключи от привилегията за групово освобождаване.
(16)
Праговете на пазарен дял и неосвобождаването на споразумения за трансфер на технологии, които съдържат силно антиконкурентните ограничения и изключените ограничения, предвидени в настоящия регламент, по принцип ще гарантират, че чрез споразуменията, за които се прилага груповото освобождаване, не се предоставя възможност на участващите в тях предприятия да премахват конкуренцията по отношение на значителна част от въпросните продукти.
(17)
Съгласно член 29, параграф 1 от Регламент (ЕО) № 1/2003 на Съвета (6) Комисията може да оттегли възможността настоящият регламент да се прилага, когато в конкретен случай установи, че споразумение за трансфер на технологии, към което се прилага предвиденото в настоящия регламент освобождаване, въпреки всичко поражда последици, които са несъвместими с член 101, параграф 3 от Договора. Това може да се случи по-специално при намаляване на стимулите за новаторство или при възпрепятстване на достъпа до пазари.
(18)
В съответствие с член 29, параграф 2 от Регламент (ЕО) № 1/2003 орган за защита на конкуренцията на държава членка може да оттегли възможността настоящият регламент да се прилага на територията на тази държава членка или на част от нея, ако се установи, че в определен случай споразумение, към което се прилага предвиденото в настоящия регламент освобождаване, въпреки всичко поражда последици, които са несъвместими с член 101, параграф 3 от Договора, на територията на тази държава членка или на част от нея и когато тази територия има всички характеристики на отделен географски пазар.
(19)
С цел засилване на надзора върху паралелни мрежи от споразумения за трансфер на технологии, които пораждат сходни ограничителни последици и обхващат повече от 50 % от даден пазар, Комисията може чрез регламент да обяви настоящия регламент за неприложим към споразумения за трансфер на технологии, които съдържат специфични ограничения, свързани със съответния пазар, с което да възстанови пълното прилагане на разпоредбите на член 101 от Договора по отношение на такива споразумения,
ПРИЕ НАСТОЯЩИЯ РЕГЛАМЕНТ:
Член 1
Определения
1. За целите на настоящия регламент се прилагат следните определения:
а)
„споразумение“ означава споразумение, решение на сдружение от предприятия или съгласувана практика;
б)
„права върху технологии“ означава ноу-хау и следните права или комбинация от тях, включително заявки или заявки за регистрация на тези права:
i)
патенти;
ii)
полезни модели;
iii)
права върху дизайн;
iv)
топологии на полупроводникови изделия;
v)
сертификати за допълнителна закрила за лекарствени или други продукти, за които могат да бъдат получени такива сертификати за допълнителна закрила;
vi)
сертификати за растителни видове; и
vii)
авторски права върху софтуер;
в)
„споразумение за трансфер на технологии“ означава:
i)
споразумение за лицензиране на права върху технология, сключено между две предприятия за целите на производството на продукти, предмет на споразумението, от лицензополучателя и/или негов подизпълнител или подизпълнители;
ii)
прехвърлянe на права върху технологии между две предприятия за целите на производството на продукти, предмет на споразумението, когато част от риска, свързан с използването на технологията, остава за прехвърлителя;
г)
„реципрочно споразумение“ означава споразумение за трансфер на технологии, чрез което две предприятия си предоставят взаимно, посредством един и същ или отделни договори, лицензи за права върху технологии и когато тези лицензи се отнасят до конкуриращи се технологии или могат да се използват за производството на конкуриращи се продукти;
д)
„нереципрочно споразумение“ означава споразумение за трансфер на технологии, чрез което едно предприятие предоставя на друго предприятие лиценз за правата върху технология или когато две предприятия си предоставят взаимно такъв лиценз, но тези лицензи не се отнасят до конкуриращи се технологии и не могат да се използват за производството на конкуриращи се продукти;
е)
„продукт“ означава стоки или услуга, включително междинни стоки и услуги и крайни стоки и услуги;
ж)
„продукт, предмет на споразумението“ означава продукт, произведен пряко или непряко въз основа на лицензните права върху технология;
з)
„права върху интелектуална собственост“ включва права върху индустриална собственост, по-специално патенти и търговски марки, авторско право и сродните му права;
и)
„ноу-хау“ означава пакет от практическа информация, получена в резултат на опит и изпитване, която е:
i)
тайна, т.е. не е всеобщо известна или леснодостъпна;
ii)
значима, т.е. важна и полезна за производството на продуктите, предмет на споразумението; и
iii)
установена, т.е. описана достатъчно подробно, за да може да се провери, че отговаря на критериите за тайна и значимост;
й)
„съответен продуктов пазар“ е пазарът за продуктите, предмет на споразумението и техните заместители, тоест всички продукти, които купувачът счита за взаимозаменяеми или заместими поради техните характеристики, цени и употребата, за която са предназначени;
к)
„съответен технологичен пазар“ е пазарът за лицензните права върху технология и техните заместители, т.е. всички права върху технология, които лицензополучателят счита за взаимозаменяеми или заместими поради техните характеристики, дължимите за тези права лицензионни възнаграждения и употребата, за която са предназначени;
л)
„съответен географски пазар“ е територията, на която разглежданите предприятия участват в предлагането на и търсенето на стоки или в лицензирането на права върху технологии, в която условията на конкуренция са достатъчно хомогенни и която значително се отличава от съседните територии по условията на конкуренция;
м)
„съответен пазар“ е комбинацията от съответния продуктов или технологичен пазар със съответния географски пазар;
н)
„конкурентни предприятия“ са предприятия, които се конкурират на съответния пазар, т.е.:
i)
конкурентни предприятия на съответния пазар, на който са лицензирани правата върху технологията, т.е. предприятия, които лицензират права върху конкуриращи се технологии (действителни конкуренти на съответния пазар);
ii)
конкурентни предприятия на съответния пазар, на който се продават продуктите, предмет на споразумението, т.е. предприятия, които при липса на споразумение за трансфер на технологии биха извършвали активно стопанска дейност на съответните пазари, където се продават продуктите, предмет на споразумението (действителни конкуренти на съответния пазар), или които при липса на споразумение за трансфер на технологии вероятно биха предприели при наличие на реалистични основания, а не просто като теоретична възможност, в кратък срок и в отговор на малко, но постоянно увеличение на относителните цени, необходимите допълнителни инвестиции или други необходими разходи за смяна на доставчика, за да навлязат на съответния пазар или пазари (потенциални конкуренти на съответния пазар);
о)
„система за селективно разпространение“ е система за разпространение, при която лицензодателят се задължава да лицензира производството на продуктите, предмет на споразумението, пряко или косвено само за лицензополучатели, подбрани въз основа на определени критерии, и при която лицензополучателите се задължават да не продават продуктите, предмет на споразумението, на неупълномощени разпространители на територията, запазена от лицензодателя за функционирането на тази система;
п)
„изключителен лиценз“ е лиценз, при който на самия лицензодател не се разрешава да произвежда въз основа на лицензните права върху технологията, нито му е разрешено да лицензира лицензните права върху технологията на трети страни, по принцип или за конкретна употреба, или на конкретна територия;
р)
„изключителна територия“ е дадена територия, в чиито предели е разрешено само на едно предприятие да произвежда продуктите, предмет на споразумението, като въпреки това е възможно да се позволи на друг лицензополучател да произвежда продуктите, предмет на споразумението, в пределите на тази територия само за определен клиент, когато вторият лиценз е бил предоставен, за да бъде създаден алтернативен източник на доставка за този клиент;
с)
„изключителна група клиенти“ е група от клиенти, на които само на една страна по споразумение за трансфер на технологии се разрешава да продава активно произведените с лицензираната технология продукти, предмет на споразумението.
2. За целите на настоящия регламент термините „предприятие“, „лицензодател“ и „лицензополучател“ включват съответните им свързани предприятия.
„Свързани предприятия“ са:
а)
предприятия, в които някоя страна по споразумението за трансфер на технологии пряко или косвено:
i)
има правомощия да упражнява повече от половината от правата на глас; или
ii)
има правомощия да назначава повече от половината от членовете на надзорния съвет, управителния съвет или органите, които законно представляват предприятието; или
iii)
разполага с правото да управлява дейността на предприятието;
б)
предприятия, които пряко или косвено разполагат с изброените в буква а) права или правомощия в предприятие, страна по споразумението за трансфер на технологии;
в)
предприятия, в които предприятие по буква б) пряко или косвено разполага с посочените в буква а) права или правомощия;
г)
предприятия, в които страна по споразумението за трансфер на технологии заедно с едно или повече от предприятията по буква а), б) или в), или в които две или повече от тези предприятия съвместно разполагат с посочените в буква а) права или правомощия;
д)
предприятия, в които правата или правомощията, посочени в буква а), се държат съвместно от:
i)
страни по споразумението за трансфер на технологии или съответните им свързани предприятия, посочени в букви а)-г); или
ii)
една или повече от страните по споразумението за трансфер на технологии или едно или повече от техните свързани предприятия, посочени в букви а)-г), и една или повече трети страни.
Член 2
Освобождаване
1. В съответствие с член 101, параграф 3 от Договора и съгласно разпоредбите на настоящия регламент член 101, параграф 1 от Договора не се прилага към споразумения за трансфер на технологии.
2. Освобождаването, предвидено в параграф 1, се прилага, доколкото в споразуменията за трансфер на технологии се съдържат ограничения за конкуренцията, попадащи в приложното поле на член 101, параграф 1 от Договора. Освобождаването се прилага до изтичане на срока на валидност на лицензните права върху технологията или до тяхното прекратяване или обявяването им за недействителни, или, в случай на ноу-хау, до запазването му в тайна. Когато обаче то стане обществено достояние в резултат на действие от страна на лицензополучателя, освобождаването се прилага за срока на действие на споразумението.
3. Изключението, предвидено в параграф 1, се прилага също към разпоредби в споразумения за трансфер на технологии относно закупуването на продукти от лицензополучателя или относно лицензиране или прехвърляне на други права върху интелектуална собственост или ноу-хау към лицензополучателя, ако и доколкото тези разпоредби са пряко свързани с производството или продажбите на продуктите, предмет на споразумението.
Член 3
Прагове на пазарен дял
1. Когато предприятията, страни по споразумението, са конкурентни предприятия, предвиденото в член 2 освобождаване се прилага, при условие че общият пазарен дял на страните не надвишава 20 % от съответния пазар или пазари.
2. Когато предприятията, страни по споразумението, не са конкурентни предприятия, предвиденото в член 2 освобождаване се прилага, при условие че общият пазарен дял на всяка от страните не надвишава 30 % от съответния пазар или пазари.
Член 4
Съществени ограничения
1. Когато предприятията, страни по споразумението, са конкурентни предприятия, предвиденото в член 2 освобождаване не се прилага за споразумения, които пряко или косвено, поотделно или заедно с други фактори, под контрола на страните, имат една от следните цели:
а)
ограничаване на възможността за една от страните да определя цените си, когато продава продукти на трети страни;
б)
ограничаване на крайната продукция, с изключение на ограничения на крайната продукция на продукти, предмет на споразумението, наложени на лицензополучателя в нереципрочно споразумение или наложени само на един от лицензополучателите в реципрочно споразумение;
в)
разпределение на пазари или на клиенти с изключение на:
i)
задължението на лицензодателя и/или лицензополучателя по нереципрочно споразумение да не произвежда с лицензните права върху технологията в пределите на изключителната територия, запазена за другата страна, и/или да не извършва активни/пасивни продажби в пределите на изключителната територия или с изключителната група клиенти, запазена за другата страна;
ii)
ограничението по нереципрочно споразумение лицензополучателят да извършва активни продажби на изключителната територия или на групата клиенти с изключителни права, разпределени от лицензодателя на друг лицензополучател, при условие че последният не е бил конкурентно предприятие на лицензодателя към момента на сключване на неговия собствен лицензионен договор;
iii)
задължението на лицензодателя да произвежда продуктите, предмет на споразумението, само за собствена употреба, при условие че лицензополучателят не е ограничен при активната и пасивната продажба на продуктите, предмет на споразумението, като резервни части за неговите собствени продукти;
iv)
задължението на лицензополучателя по нереципрочно споразумение да произвежда продуктите, предмет на споразумението, само за определен клиент, когато лицензът е предоставен с цел създаване на алтернативен източник на доставки за този клиент;
г)
ограничаване на възможността за лицензополучателя да използва собствените си права върху технологията или ограничаване на възможността за всяка от страните по споразумението да извършва научноизследователска и развойна дейност, освен ако това последно ограничаване е абсолютно необходимо с цел да се предотврати разкриването на лицензираното ноу-хау на трети страни.
2. Когато предприятията, страни по споразумението, не са конкурентни предприятия, предвиденото в член 2 освобождаване не се прилага към споразумения, които пряко или косвено, поотделно или заедно с други фактори под контрола на страните имат една от следните цели:
а)
ограничаване на способността на една от страните да определя своите цени, когато продава продукти на трети страни, без да се засяга възможността да налага максимална продажна цена или да препоръчва продажна цена, при условие че това не се равнява на фиксирана или минимална продажна цена в резултат на оказан натиск от някоя от страните или в резултат на стимули, предложени от някоя от страните;
б)
ограничаване на територията, в чиито предели, или на клиентите, на които лицензополучателят може да продава пасивно продуктите, предмет на споразумението, с изключение на:
i)
ограничението за пасивни продажби в изключителна територия или за изключителната група клиенти, запазени за лицензодателя;
ii)
задължението лицензополучателят да произвежда продуктите, предмет на споразумението, само за своя собствена употреба, при условие че той не е ограничен да продава активно и пасивно продуктите, предмет на споразумението, като резервни части за своите собствени продукти;
iii)
задължението да произвежда продуктите, предмет на споразумението, само за определен клиент, когато лицензът е бил предоставен, за да бъде създаден алтернативен източник на доставки за този клиент;
iv)
ограничението лицензополучател, който се занимава с търговия на едро, да продава на крайни потребители;
v)
ограничаването на продажбите за неупълномощени разпространители от страна на членовете на система за селективно разпространение;
в)
ограничаване на активните или пасивните продажби за крайни потребители от лицензополучател, който е член на система за селективно разпространение и чиято дейност е на равнище търговия на дребно, без да се засяга възможността на член на системата да бъде забранено да извършва дейността си от обект, за който няма разрешение.
3. Когато предприятията, страни по споразумението, не са конкурентни предприятия към момента на сключване на споразумението, но впоследствие станат конкурентни предприятия, разпоредбите на параграф 2, а не на параграф 1 се прилагат за целия срок на действие на споразумението, освен в случай на последващо изменение на съществени елементи на споразумението. Такова изменение е сключването на ново споразумение за трансфер на технологии между страните, чийто предмет са права върху конкурентни технологии.
Член 5
Изключени ограничения
1. Предвиденото в член 2 освобождаване не се прилага към нито едно от следните задължения, съдържащи се в споразуменията за трансфер на технологии:
а)
всяко пряко или косвено задължение лицензополучателят да предостави изключителен лиценз или да прехвърли права, изцяло или частично, на лицензодателя или на определена от него трета страна по отношение на своите собствени подобрения или на своите собствени нови приложения на лицензираната технология;
б)
всяко пряко или косвено задължение, наложено на някоя от страните да не оспорва валидността на правата върху интелектуална собственост, които другата страна държи в Съюза, без да се засяга възможността, при изключителен лиценз, да бъде предвидено прекратяване на споразумението за трансфер на технологии, в случай че лицензополучателят оспорва валидността на лицензните права върху технологията.
2. Когато предприятията, страни по споразумението, не са конкуренти, изключението, предвидено в член 2, не се прилага към пряко или косвено задължение, ограничаващо възможността лицензополучателят да използва своите собствени права върху технология или ограничаващо възможността някоя от страните да извършва научноизследователска и развойна дейност, освен ако последното ограничение не е абсолютно необходимо, за да бъде предотвратено разкриването на лицензираното ноу-хау на трети страни.
Член 6
Оттегляне на освобождаването от забрана в определени случаи
1. Съгласно член 29, параграф 1 от Регламент (ЕО) № 1/2003 Комисията може да оттегли възможността настоящият регламент да се прилага, когато в конкретен случай установи, че споразумение за трансфер на технологии, към което се прилага предвиденото в член 2 от настоящия регламент освобождаване, въпреки всичко има последици, които са несъвместими с член 101, параграф 3 от Договора, и по-специално когато:
а)
се ограничава достъпът до пазара на технологиите на трети страни, например поради кумулативното действие на паралелни мрежи от сходни ограничителни споразумения, забраняващи на лицензополучателите да използват технологиите на трети страни;
б)
се ограничава достъпът до пазара на потенциални лицензополучатели, например посредством кумулативното действие на паралелни мрежи от сходни ограничителни споразумения, непозволяващи на лицензодателите да издават лицензи на други лицензополучатели, или защото единственият притежател на технологията, лицензиращ съответните права върху технологията, сключва споразумение за изключителен лиценз с лицензополучател, който вече развива дейност на продуктовия пазар въз основа на права върху заместими технологии.
2. В съответствие с член 29, параграф 2 от Регламент (ЕО) № 1/2003 орган за защита на конкуренцията на държава членка може, при същите обстоятелства като посочените в параграф 1 от настоящия член, да оттегли възможността настоящият регламент да се прилага на територията на тази държава членка или на част от нея, ако се установи, че в определен случай споразумение, към което се прилага предвиденото в член 2 от настоящия регламент освобождаване, има последици, които са несъвместими с член 101, параграф 3 от Договора, на територията на тази държава членка или на част от нея и когато тази територия има всички характеристики на отделен географски пазар.
Член 7
Неприлагане на настоящия регламент
1. Съгласно член 1а от Регламент № 19/65/ЕИО Комисията може посредством регламент да обяви, че когато паралелни мрежи от сходни споразумения за трансфер на технологии обхващат повече от 50 % от съответен пазар, настоящият регламент няма да се прилага към споразуменията за трансфер на технологии, които съдържат специфични ограничения във връзка с този пазар.
2. Регламент, приет съгласно параграф 1, не се прилага, преди да са изтекли най-малко шест месеца от неговото приемане.
Член 8
Прилагане на праговете на пазарен дял
За прилагането на посочените в член 3 прагове на пазарен дял се налагат следните правила:
а)
пазарният дял се изчислява въз основа на пазарните данни за стойността на продажбите; ако пазарните данни за стойността на продажбите не са налични, за установяването на пазарния дял на съответните предприятия могат да бъдат използвани оценки, основаващи се на друга достоверна информация от пазара, включително обема на продажбите;
б)
пазарният дял се изчислява въз основа на данни за предходната календарна година;
в)
пазарният дял, който се държи от предприятията, посочени в член 1, параграф 2, втора алинея, буква д), се разделя поравно за всяко предприятие, което притежава правата или правомощията, изброени в член 1, параграф 2, втора алинея, буква а);
г)
пазарният дял на лицензодател на съответен пазар за лицензни права върху технология се изчислява въз основа на наличието на лицензните права върху технология на съответния пазар или пазари (а именно продуктовия и географския пазар или пазари), на които се продават продуктите, предмет на споразумението, т.е. въз основа на комбинираните данни относно продажбите на продуктите, предмет на споразумението, произведени от лицензодателя и неговите лицензополучатели;
д)
ако пазарният дял, посочен в член 3, параграф 1 или 2, първоначално не е повече от 20 % или съответно от 30 %, но впоследствие нарасне над тези равнища, предвиденото в член 2 освобождаване продължава да се прилага за срок от две последователни календарни години след годината, през която за първи път е надвишен прагът от 20 % или от 30 %.
Член 9
Взаимоотношения с други регламенти за групово освобождаване
Настоящият регламент не се прилага по отношение на режими за издаване на лиценз в споразумения за изследвания и разработки, които попадат в приложното поле на Регламент (ЕС) № 1217/2010, или в споразумения за специализация, които попадат в приложното поле на Регламент (ЕС) № 1218/2010.
Член 10
Преходен период
Забраната, предвидена в член 101, параграф 1 от Договора, не се прилага през периода от 1 май 2014 г. до 30 април 2015 г. по отношение на вече влезлите в сила към 30 април 2014 г. споразумения, които не отговарят на изискванията за предвиденото в настоящия регламент освобождаване, но които към 30 април 2014 г. са отговаряли на условията за предвиденото в Регламент (ЕО) № 772/2004 освобождаване.
Член 11
Срок на валидност
Настоящият регламент влиза в сила на 1 май 2014 година.
Срокът му на действие изтича на 30 април 2026 г.
Настоящият регламент е задължителен в своята цялост и се прилага пряко във всички държави членки.
Съставено в Брюксел на 21 март 2014 година.
KOMISSION ASETUS (EU) N:o 316/2014,
annettu 21 päivänä maaliskuuta 2014,
Euroopan unionin toiminnasta tehdyn sopimuksen 101 artiklan 3 kohdan soveltamisesta teknologiansiirtosopimusten ryhmiin
(ETA:n kannalta merkityksellinen teksti)
EUROOPAN KOMISSIO, joka
ottaa huomioon Euroopan unionin toiminnasta tehdyn sopimuksen,
ottaa huomioon perustamissopimuksen 85 artiklan 3 kohdan soveltamisesta sopimusten ja yhdenmukaistettujen menettelytapojen ryhmiin 2 päivänä maaliskuuta 1965 annetun neuvoston asetuksen N:o 19/65/ETY (1) ja erityisesti sen 1 artiklan,
on julkaissut tämän asetuksen luonnoksen,
on kuullut kilpailunrajoituksia ja määräävää markkina-asemaa käsittelevää neuvoa-antavaa komiteaa,
sekä katsoo seuraavaa:
(1)
Komissiolla on asetuksen N:o 19/65/ETY nojalla toimivalta asetuksia antamalla soveltaa Euroopan unionin toiminnasta tehdyn sopimuksen (SEUT-sopimus) 101 artiklan 3 kohtaa tiettyihin 101 artiklan 1 kohdan soveltamisalaan kuuluviin, ainoastaan kahden yrityksen välisten teknologiansiirtosopimusten ja vastaavien yhdenmukaistettujen menettelytapojen ryhmiin.
(2)
Komissio on antanut asetuksen N:o 19/65/ETY nojalla erityisesti asetuksen (EY) N:o 772/2004 (2). Asetuksessa (EY) N:o 772/2004 määritellään teknologiansiirtosopimusten ryhmät, joiden komissio katsoi tavallisesti täyttävän SEUT-sopimuksen 101 artiklan 3 kohdassa määrätyt edellytykset. Koska mainitun asetuksen soveltamisesta saatu kokemus on kaiken kaikkiaan myönteistä ja asetuksen voimassaolo päättyy 30 päivänä huhtikuuta 2014, on aiheellista antaa asetuksen antamisen jälkeen kertyneen lisäkokemuksen perusteella uusi ryhmäpoikkeusasetus.
(3)
Tämän asetuksen olisi täytettävä kaksi vaatimusta, nimittäin tehokkaan kilpailun suojelun varmistaminen ja riittävän oikeusvarmuuden tarjoaminen yrityksille. Näihin tavoitteisiin pyrittäessä olisi otettava huomioon tarve yksinkertaistaa mahdollisimman paljon hallinnollista valvontaa ja lainsäädäntökehystä.
(4)
Teknologiansiirtosopimukset koskevat teknologiaoikeuksia koskevien käyttölupien antamista. Tällaiset sopimukset parantavat yleensä taloudellista tehokkuutta ja edistävät kilpailua, sillä ne voivat vähentää päällekkäistä tutkimus- ja kehitystyötä, lisätä kannustimia alustavaan tutkimus- ja kehitystyöhön, kannustaa innovoinnin vaiheittaiseen lisäämiseen, helpottaa tutkimus- ja kehitystyön tulosten levittämistä ja luoda kilpailua tuotemarkkinoilla.
(5)
Todennäköisyys, että tällaiset tehokkuutta lisäävät ja kilpailua edistävät vaikutukset ovat merkittävämpiä kuin kilpailunvastaiset vaikutukset, joita teknologiansiirtosopimusten sisältämistä rajoituksista aiheutuu, riippuu järjestelyyn osallistuvien yritysten markkinavoimasta ja sen vuoksi myös siitä, missä määrin nämä yritykset joutuvat kilpailemaan sellaisten yritysten kanssa, jotka omistavat korvaavia teknologioita tai valmistavat korvaavia tuotteita.
(6)
Tämän asetuksen olisi katettava ainoastaan käyttöluvan antajan ja käyttöluvan saajan väliset teknologiansiirtosopimukset. Sen olisi katettava tällaiset sopimukset myös silloin, kun sopimuksiin sisältyy ehtoja, jotka koskevat useampaa kuin yhtä kaupan tasoa, esimerkiksi kun niissä vaaditaan käyttöluvan saajaa perustamaan erityinen jakelujärjestelmä ja määritellään velvoitteet, jotka käyttöluvan saajan on asetettava tai jotka se voi asettaa käyttöluvan nojalla valmistettujen tuotteiden jälleenmyyjille. Tällaisten ehtojen ja velvoitteiden olisi kuitenkin noudatettava toimitus- ja jakelusopimuksiin sovellettavia kilpailusääntöjä, joista säädetään komission asetuksessa (EU) N:o 330/2010 (3). Tämän asetuksen nojalla ei pitäisi myöntää poikkeusta käyttöluvan saajan ja sen sopimustuotteiden ostajien välisille toimitus- ja jakelusopimuksille.
(7)
Tätä asetusta olisi sovellettava ainoastaan sellaisiin sopimuksiin, joissa käyttöluvan antaja antaa käyttöluvan saajalle ja/tai sen yhdelle tai useammalle alihankkijalle luvan käyttää käyttöluvan kohteena olevia teknologiaoikeuksia, mahdollisesti käyttöluvan saajan ja/tai sen alihankkijoiden toteuttaman täydentävän tutkimus- ja kehitystyön jälkeen, tavaroiden tai palvelujen tuotantoa varten. Sitä ei pitäisi soveltaa käyttöluvan antamiseen, joka liittyy komission asetuksen (EU) N:o 1217/2010 (4) kattamiin tutkimus- ja kehityssopimuksiin, eikä käyttöluvan antamiseen, joka liittyy komission asetuksen (EU) N:o 1218/2010 (5) soveltamisalaan kuuluviin erikoistumissopimuksiin. Sitä ei myöskään pitäisi soveltaa sopimuksiin, joiden tarkoituksena on ainoastaan tietokoneohjelmiston tekijänoikeuksilla suojattujen tuotteiden kopiointi ja jakelu, koska tällaiset sopimukset eivät koske käyttöluvan antamista teknologiaan tuotantoa varten vaan ne ovat enemmän jakelusopimusten kaltaisia. Asetusta ei myöskään pitäisi soveltaa sopimuksiin teknologiapoolien perustamiseksi eli sopimuksiin teknologioiden yhdistämiseksi tarkoituksena antaa käyttöluvat teknologioihin kolmansille osapuolille, eikä sopimuksiin, joilla käyttöoikeus yhdistettyyn teknologiaan annetaan kolmansille osapuolille.
(8)
SEUT-sopimuksen 101 artiklan 3 kohdan soveltamiseksi asetuksella ei ole tarpeen määritellä niitä teknologiansiirtosopimuksia, jotka voivat kuulua SEUT-sopimuksen 101 artiklan 1 kohdan soveltamisalaan. Arvioitaessa sopimuksia yksittäin 101 artiklan 1 kohdan perusteella on otettava huomioon useita tekijöitä ja erityisesti merkityksellisten teknologia- ja tuotemarkkinoiden rakenne ja dynamiikka.
(9)
Tällä asetuksella säädetystä ryhmäpoikkeuksesta saatava etu olisi rajoitettava niihin sopimuksiin, joiden voidaan riittävällä varmuudella olettaa täyttävän SEUT-sopimuksen 101 artiklan 3 kohdan edellytykset. Jotta voitaisiin saavuttaa teknologian siirron edut ja tavoitteet, tämän asetuksen olisi katettava varsinaisten teknologian siirtoa koskevien määräysten lisäksi myös muut teknologiansiirtosopimusten sisältämät määräykset, jos ja siinä määrin kuin nämä määräykset liittyvät suoraan sopimustuotteiden tuotantoon tai myyntiin.
(10)
Kilpailijoiden välisten teknologiansiirtosopimusten voidaan olettaa johtavan yleensä parannuksiin tuotannossa tai jakelussa ja antavan kuluttajille kohtuullisen osuuden saavutetusta hyödystä, jos sopimuspuolten yhdistetty osuus merkityksellisistä markkinoista ei ylitä 20:tä prosenttia ja sopimukset eivät sisällä tiettyjä vakavia kilpailunrajoituksia.
(11)
Muiden kuin kilpailijoiden välisten teknologiansiirtosopimusten voidaan olettaa johtavan yleensä parannuksiin tuotannossa tai jakelussa ja antavan kuluttajille kohtuullisen osuuden saavutetusta hyödystä, jos kunkin sopimuspuolen yksittäinen osuus merkityksellisistä markkinoista ei ylitä 30:tä prosenttia ja sopimukset eivät sisällä tiettyjä vakavia kilpailunrajoituksia.
(12)
Jos sovellettava markkinaosuusraja ylittyy yksillä tai useammilla tuote- tai teknologiamarkkinoilla, ryhmäpoikkeusta ei pitäisi soveltaa kyseisiä merkityksellisiä markkinoita koskevaan sopimukseen.
(13)
Jos edellä mainitut markkinaosuusrajat ylitetään, teknologiansiirtosopimusten ei voida olettaa kuuluvan SEUT-sopimuksen 101 artiklan 1 kohdan soveltamisalaan. Esimerkiksi keskenään kilpailemattomien yritysten väliset yksinomaista käyttölupaa koskevat sopimukset jäävät usein 101 artiklan 1 kohdan soveltamisalan ulkopuolelle. Jos edellä mainitut markkinaosuusrajat ylitetään, ei voida myöskään olettaa, että 101 artiklan 1 kohdan soveltamisalaan kuuluvat teknologiansiirtosopimukset eivät täytä poikkeuksen edellytyksiä. Ei kuitenkaan voida myöskään olettaa, että niistä tavallisesti seuraa objektiivisesti arvioiden sen laatuisia ja niin suuria etuja, että ne kompensoisivat sopimuksista kilpailulle aiheutuvat haitat.
(14)
Tällä asetuksella ei pitäisi myöntää poikkeusta teknologiansiirtosopimuksille, joihin sisältyy rajoituksia, jotka eivät ole välttämättömiä tuotannon tai jakelun parantamiseksi. Erityisesti teknologiansiirtosopimukset, jotka sisältävät tietynlaisia vakavimpia kilpailunrajoituksia, kuten kolmansilta osapuolilta perittävien hintojen vahvistaminen, olisi jätettävä tällä asetuksella vahvistettavasta ryhmäpoikkeuksesta saatavan hyödyn ulkopuolelle riippumatta järjestelyyn osallistuvien yritysten markkinaosuudesta. Tällaisten vakavimpien kilpailunrajoitusten tapauksessa koko sopimus olisi jätettävä ryhmäpoikkeuksesta saatavan hyödyn ulkopuolelle.
(15)
Jotta suojeltaisiin innovoinnin kannustimia ja immateriaalioikeuksien asianmukaista soveltamista, tietyt rajoitukset olisi jätettävä ryhmäpoikkeuksesta saatavan edun ulkopuolelle. Erityisesti tietyt takaisinluovutusvelvoitteet ja kiistämisen kieltämistä koskevat sopimusehdot olisi jätettävä sen ulkopuolelle. Jos lisenssisopimukseen sisältyy tällainen rajoitus, ainoastaan kyseinen rajoitus olisi jätettävä ryhmäpoikkeuksesta saatavan edun ulkopuolelle.
(16)
Markkinaosuusrajat, vakavia kilpailunrajoituksia sisältävien teknologiansiirtosopimusten rajaaminen poikkeuksen ulkopuolelle ja tässä asetuksessa säädetyt poikkeuksen ulkopuolelle jäävät rajoitukset riittävät yleensä varmistamaan, että järjestelyyn osallistuvat yritykset eivät voi poistaa kilpailua kyseisten tuotteiden olennaiselta osalta sellaisten sopimusten avulla, joihin ryhmäpoikkeusta sovelletaan.
(17)
Komissio voi peruuttaa tästä asetuksesta johtuvan edun neuvoston asetuksen (EY) N:o 1/2003 (6) 29 artiklan 1 kohdan nojalla, jos se katsoo yksittäisessä tapauksessa, että sopimuksella, johon sovelletaan tässä asetuksessa säädettyä poikkeusta, on kuitenkin vaikutuksia, jotka ovat ristiriidassa SEUT-sopimuksen 101 artiklan 3 kohdan kanssa. Tämä on mahdollista erityisesti silloin, kun innovoinnin kannustimia pienennetään tai markkinoille pääsyä estetään.
(18)
Jäsenvaltion kilpailuviranomainen voi peruuttaa tästä asetuksesta johtuvan edun asetuksen (EY) N:o 1/2003 29 artiklan 2 kohdan nojalla alueellaan tai sen osalla yksittäisessä tapauksessa, jos sopimuksella, johon sovelletaan tässä asetuksessa säädettyä poikkeusta, on kuitenkin vaikutuksia, jotka ovat ristiriidassa SEUT-sopimuksen 101 artiklan 3 kohdan kanssa kyseisen jäsenvaltion alueella tai osalla sen aluetta, ja kyseisellä alueella on kaikki erillisten maantieteellisten markkinoiden piirteet.
(19)
Tehostaakseen sellaisten teknologiansiirtosopimusten rinnakkaisten verkostojen valvontaa, joilla on samankaltaisia rajoittavia vaikutuksia ja jotka kattavat yli 50 prosenttia tietyistä markkinoista, komissio voi säätää asetuksella, ettei tätä asetusta sovelleta teknologiansiirtosopimuksiin, jotka sisältävät kyseisiin markkinoihin liittyviä erityisiä rajoituksia, ja näin palauttaa tällaiset sopimukset kaikilta osin SEUT-sopimuksen 101 artiklan soveltamisalaan,
ON HYVÄKSYNYT TÄMÄN ASETUKSEN:
1 artikla
Määritelmät
1. Tässä asetuksessa tarkoitetaan:
a)
’sopimuksella’ sopimusta, yritysten yhteenliittymän päätöstä tai yhdenmukaistettua menettelytapaa;
b)
’teknologiaoikeuksilla’ taitotietoa ja seuraavia oikeuksia tai niiden yhdistelmää, mukaan lukien näitä oikeuksia koskevat hakemukset tai rekisteröintihakemukset:
i)
patentit;
ii)
hyödyllisyysmallit;
iii)
mallioikeudet;
iv)
puolijohdetuotteiden piirimallit;
v)
lisäsuojatodistukset lääkkeille tai muille tuotteille, joille on mahdollista saada lisäsuojatodistus;
vi)
kasvinjalostajanoikeudet; ja
vii)
ohjelmistojen tekijänoikeudet;
c)
’teknologiansiirtosopimuksella’:
i)
kahden yrityksen välistä teknologiaoikeuksien käyttölupaa koskevaa opimusta, jonka tarkoituksena on, että käyttöluvan saaja ja/tai sen alihankkija(t) tuottavat sopimustuotteita;
ii)
teknologiaoikeuksien luovutusta kahden yrityksen välillä tarkoituksena tuottaa sopimustuotteita, jonka yhteydessä osa teknologian hyödyntämiseen liittyvästä riskistä säilyy luovuttajalla;
d)
’vastavuoroisella sopimuksella’ teknologiansiirtosopimusta, jossa kaksi yritystä myöntää toisilleen samassa sopimuksessa tai erillisissä sopimuksissa käyttöluvan teknologiaoikeuksiin, ja kyseiset käyttöluvat koskevat kilpailevia teknologioita tai niitä voidaan käyttää kilpailevien tuotteiden tuotantoon;
e)
’muulla kuin vastavuoroisella sopimuksella’ teknologiansiirtosopimusta, jossa yksi yritys myöntää toiselle yritykselle teknologiaoikeuksien käyttöluvan tai kaksi yritystä myöntää toisilleen tällaisen käyttöluvan, mutta kyseiset käyttöluvat eivät koske kilpailevia teknologioita eikä niitä voida käyttää kilpailevien tuotteiden tuotantoon;
f)
’tuotteella’ tavaraa tai palvelua, välituotteet ja -palvelut sekä lopputuotteet ja -palvelut mukaan luettuina;
g)
’sopimustuotteella’ tuotetta, joka on tuotettu suoraan tai välillisesti käyttöluvan kohteena olevien teknologiaoikeuksien perusteella;
h)
’immateriaalioikeuksilla’ teollisoikeuksia, erityisesti patentteja ja tavaramerkkejä, tekijänoikeuksia ja lähioikeuksia;
i)
’taitotiedolla’ käytännön tietojen kokonaisuutta, joka on kokemusten ja testien tulosta ja:
i)
salaista, toisin sanoen ei yleisesti tunnettua eikä helposti saatavilla;
ii)
olennaista, toisin sanoen tärkeää ja hyödyllistä sopimustuotteiden tuottamisen kannalta;
iii)
yksilöityä, toisin sanoen kuvailtu niin tarkkaan, että voidaan todentaa salaisuuden ja olennaisuuden vaatimusten täyttyminen;
j)
’merkityksellisillä tuotemarkkinoilla’ sopimustuotteiden ja niitä korvaavien tuotteiden markkinoita eli kaikkien niiden tuotteiden markkinoita, joita ostaja pitää vastaavina tai korvaavina tuotteina tuotteiden ominaisuuksien, hinnan ja käyttötarkoituksen perusteella;
k)
’merkityksellisillä teknologiamarkkinoilla’ käyttöluvan kohteena olevien teknologiaoikeuksien ja niitä korvaavien teknologiaoikeuksien markkinoita eli kaikkien niiden teknologiaoikeuksien markkinoita, joita käyttöluvan saaja pitää vastaavina tai korvaavina teknologiaoikeuksina niiden ominaisuuksien, niistä maksettavien rojaltien ja niiden käyttötarkoituksen perusteella;
l)
’merkityksellisillä maantieteellisillä markkinoilla’ aluetta, jolla kyseiset yritykset osallistuvat tuotteiden tarjoamiseen tai hankkimiseen tai teknologiaoikeuksia koskevien käyttölupien antamiseen, jolla kilpailuedellytykset ovat riittävän yhtäläiset ja joka voidaan erottaa maantieteellisistä lähialueista erityisesti kilpailuedellytysten huomattavan erilaisuuden perusteella;
m)
’merkityksellisillä markkinoilla’ merkityksellisten tuote- tai teknologiamarkkinoiden ja merkityksellisten maantieteellisten markkinoiden yhdistelmää;
n)
’kilpailevilla yrityksillä’ yrityksiä, jotka kilpailevat merkityksellisillä markkinoilla, toisin sanoen:
i)
kilpailevia yrityksiä merkityksellisillä markkinoilla, joilla teknologiaoikeuksiin annetaan käyttölupia, eli yrityksiä, jotka antavat käyttölupia kilpaileviin teknologiaoikeuksiin (todelliset kilpailijat merkityksellisillä markkinoilla);
ii)
kilpailevia yrityksiä merkityksellisillä markkinoilla, joilla sopimustuotteita myydään, eli yrityksiä, jotka ilman teknologiansiirtosopimusta molemmat toimisivat merkityksellisillä markkinoilla, joilla sopimustuotteita myydään (todelliset kilpailijat merkityksellisillä markkinoilla), tai joilla olisi ilman teknologiansiirtosopimusta realistiset edellytykset eikä ainoastaan teoreettinen mahdollisuus toteuttaa lyhyen ajan kuluessa tarvittavat lisäinvestoinnit tai ottaa vastatakseen muista välttämättömistä vaihtokustannuksista voidakseen tulla merkityksellisille markkinoille, jos suhteelliset hinnat nousevat vähän mutta pysyvästi (mahdolliset kilpailijat merkityksellisillä markkinoilla);
o)
’valikoivalla jakelujärjestelmällä’ jakelujärjestelmää, jossa käyttöluvan antaja sitoutuu antamaan käyttöluvan sopimustuotteiden tuotantoon joko suoraan tai välillisesti ainoastaan tiettyjen perusteiden mukaisesti valituille käyttöluvan saajille, jotka sitoutuvat olemaan myymättä sopimustuotteita valtuuttamattomille jakelijoille alueella, jonka käyttöluvan antaja on varannut kyseiselle järjestelmälle;
p)
’yksinomaisella käyttöluvalla’ käyttölupaa, jonka mukaan käyttöluvan antajalla itsellään ei ole oikeutta käyttää tuotannossaan käyttöluvan kohteena olevia teknologiaoikeuksia eikä sillä ole oikeutta antaa käyttölupaa käyttöluvan kohteena oleviin teknologiaoikeuksiin kolmansille yleisesti tai tiettyyn käyttötarkoitukseen tai tietyllä alueella;
q)
’yksinoikeudellisella alueella’ aluetta, jolla ainoastaan yhdellä yrityksellä on lupa tuottaa sopimustuotteita, mutta jolla on kuitenkin mahdollista sallia toisen käyttöluvan saajan tuottaa kyseisellä alueella ainoastaan tietylle asiakkaalle, jos toinen käyttölupa on myönnetty vaihtoehtoisen hankintalähteen luomiseksi kyseiselle asiakkaalle;
r)
’yksinoikeuteen perustuvalla asiakasryhmällä’ asiakasryhmää, jolle ainoastaan yksi teknologiansiirtosopimuksen sopimuspuoli saa aktiivisesti myydä käyttöluvan kohteena olevalla teknologialla tuotettuja sopimustuotteita.
2. Tätä asetusta sovellettaessa käsitteet ’yritys’, ’käyttöluvan antaja’ ja ’käyttöluvan saaja’ kattavat niihin sidossuhteessa olevat yritykset.
’Sidossuhteessa olevilla yrityksillä’ tarkoitetaan:
a)
yrityksiä, joissa teknologiansiirtosopimuksen sopimuspuolella on suoraan tai välillisesti
i)
valtuudet käyttää yli puolta äänimäärästä; tai
ii)
valtuudet nimittää enemmän kuin puolet hallintoneuvoston, hallituksen tai yritystä lain mukaan edustavien toimielinten jäsenistä; tai
iii)
oikeus johtaa yrityksen liiketoimintaa;
b)
yrityksiä, joilla suoraan tai välillisesti on a alakohdassa luetellut oikeudet tai valtuudet suhteessa teknologiansiirtosopimuksen sopimuspuoleen;
c)
yrityksiä, joissa b alakohdassa tarkoitetulla yrityksellä on suoraan tai välillisesti a alakohdassa luetellut oikeudet tai valtuudet;
d)
yrityksiä, joissa teknologiansiirtosopimuksen sopimuspuolella on yhdessä yhden tai useamman a, b tai c alakohdassa tarkoitetun yrityksen kanssa tai joissa kahdella tai useammalla viimeksi mainitulla yrityksellä yhdessä on a alakohdassa luetellut oikeudet tai valtuudet;
e)
yrityksiä, joissa a alakohdassa luetellut oikeudet tai valtuudet ovat yhteisesti
i)
teknologiansiirtosopimuksen sopimuspuolilla tai niihin sidossuhteessa olevilla, a-d alakohdassa tarkoitetuilla yrityksillä, tai
ii)
yhdellä tai useammalla teknologiansiirtosopimuksen sopimuspuolella taikka yhdellä tai useammalla niihin sidossuhteessa olevalla, a-d alakohdassa tarkoitetulla yrityksellä ja yhdellä tai useammalla kolmannella osapuolella.
2 artikla
Poikkeus
1. SEUT-sopimuksen 101 artiklan 3 kohdan ja tämän asetuksen säännösten nojalla SEUT-sopimuksen 101 artiklan 1 kohtaa ei sovelleta teknologiansiirtosopimuksiin.
2. Edellä 1 kohdassa säädettyä poikkeusta sovelletaan siltä osin kuin teknologiansiirtosopimuksiin sisältyy SEUT-sopimuksen 101 artiklan 1 kohdan soveltamisalaan kuuluvia kilpailunrajoituksia. Poikkeusta sovelletaan niin kauan kuin lisensoidut teknologiaoikeudet ovat voimassa, ne eivät ole rauenneet tai niitä ei ole mitätöity tai taitotiedon tapauksessa niin kauan kuin taitotieto pysyy salaisena. Jos taitotieto kuitenkin tulee yleisesti tunnetuksi käyttöluvan saajan toiminnan seurauksena, poikkeusta sovelletaan sopimuksen voimassaoloajan.
3. Edellä 1 kohdassa säädettyä poikkeusta sovelletaan myös teknologiansiirtosopimusten määräyksiin, jotka liittyvät käyttöluvan saajan harjoittamaan tuotteiden ostoon tai jotka liittyvät käyttöluvan antamiseen muihin immateriaalioikeuksiin tai taitotietoon tai näiden oikeuksien luovuttamiseen käyttöluvan saajalle, jos ja siinä määrin kuin kyseiset määräykset liittyvät suoraan sopimustuotteiden tuotantoon tai myyntiin.
3 artikla
Markkinaosuusrajat
1. Jos sopimuspuolina olevat yritykset ovat kilpailevia yrityksiä, 2 artiklassa säädettyä poikkeusta sovelletaan sillä edellytyksellä, että sopimuspuolten yhdistetty markkinaosuus ei ylitä 20:tä prosenttia merkityksellisillä markkinoilla.
2. Jos sopimuspuolina olevat yritykset eivät ole kilpailevia yrityksiä, 2 artiklassa säädettyä poikkeusta sovelletaan sillä edellytyksellä, että kummankaan sopimuspuolen markkinaosuus ei ylitä 30:tä prosenttia merkityksellisillä markkinoilla.
4 artikla
Vakavimmat kilpailunrajoitukset
1. Jos sopimuspuolina olevat yritykset ovat kilpailevia yrityksiä, 2 artiklassa säädettyä poikkeusta ei sovelleta sopimuksiin, joiden tavoitteena on suoraan tai välillisesti, yksin tai yhdessä sopimuspuolten määräysvallassa olevien muiden tekijöiden kanssa jokin seuraavista:
a)
rajoittaa sopimuspuolen mahdollisuuksia määrittää hintansa myytäessä tuotteita kolmansille;
b)
rajoittaa tuotantoa lukuun ottamatta sopimustuotteiden tuotantoa koskevia rajoituksia, jotka on asetettu käyttöluvan saajalle muussa kuin vastavuoroisessa sopimuksessa tai jotka on asetettu ainoastaan yhdelle käyttöluvan saajista vastavuoroisessa sopimuksessa;
c)
jakaa markkinat tai asiakkaat lukuun ottamatta
i)
käyttöluvan antajalle ja/tai käyttöluvan saajalle muussa kuin vastavuoroisessa sopimuksessa asetettua velvoitetta olla harjoittamatta tuotantoa käyttöluvan kohteena olevilla teknologiaoikeuksilla toiselle sopimuspuolelle varatulla yksinoikeudellisella alueella ja/tai olla myymättä aktiivisesti ja/tai passiivisesti toiselle sopimuspuolelle varatulle yksinoikeudelliselle alueelle tai yksinoikeuteen perustuvalle asiakasryhmälle;
ii)
käyttöluvan saajalle muussa kuin vastavuoroisessa sopimuksessa asetettua rajoitusta, joka koskee aktiivista myyntiä käyttöluvan antajan toiselle käyttöluvan saajalle myöntämälle yksinoikeudelliselle alueelle tai yksinoikeuteen perustuvalle asiakasryhmälle, edellyttäen että toinen käyttöluvan saaja ei oman käyttölupansa myöntämisajankohtana ollut käyttöluvan antajan kanssa kilpaileva yritys;
iii)
käyttöluvan saajalle asetettua velvoitetta tuottaa sopimustuotteita ainoastaan omaan käyttöönsä, edellyttäen että käyttöluvan saajaa ei rajoiteta myymästä sopimustuotteita aktiivisesti ja passiivisesti käyttöluvan saajan omien tuotteiden varaosina;
iv)
käyttöluvan saajalle muussa kuin vastavuoroisessa sopimuksessa asetettua velvoitetta tuottaa sopimustuotteita ainoastaan tietylle asiakkaalle, jos käyttölupa on myönnetty vaihtoehtoisen hankintalähteen luomiseksi kyseiselle asiakkaalle;
d)
rajoittaa käyttöluvan saajan mahdollisuuksia käyttää omia teknologiaoikeuksiaan tai rajoittaa jonkin sopimuspuolen mahdollisuuksia tehdä tutkimus- ja kehitystyötä, jollei jälkimmäinen rajoitus ole välttämätön, jotta estettäisiin lisensoidun taitotiedon paljastaminen kolmansille.
2. Jos sopimuspuolina olevat yritykset eivät ole kilpailevia yrityksiä, 2 artiklassa säädettyä poikkeusta ei sovelleta sopimuksiin, joiden tavoitteena on suoraan tai välillisesti, yksin tai yhdessä sopimuspuolten määräysvallassa olevien muiden tekijöiden kanssa jokin seuraavista:
a)
rajoittaa sopimuspuolen mahdollisuuksia määrittää hintansa myytäessä tuotteita kolmansille, rajoittamatta kuitenkaan mahdollisuutta asettaa enimmäismyyntihinta tai suositella myyntihintaa, edellyttäen että se ei johda kiinteään tai vähimmäismyyntihintaan jonkin sopimuspuolen käyttämän painostuksen tai tarjoamien kannustimien vuoksi;
b)
rajoittaa alueita tai asiakkaita, joille käyttöluvan saaja voi myydä sopimustuotteita passiivisesti, lukuun ottamatta
i)
passiivisen myynnin rajoittamista käyttöluvan antajalle varatulle yksinoikeudelliselle alueelle tai yksinoikeuteen perustuvalle asiakasryhmälle;
ii)
velvoitetta tuottaa sopimustuotteita ainoastaan omaan käyttöönsä, edellyttäen että käyttöluvan saajaa ei rajoiteta myymästä sopimustuotteita aktiivisesti ja passiivisesti käyttöluvan saajan omien tuotteiden varaosina;
iii)
velvoitetta tuottaa sopimustuotteita ainoastaan tietylle asiakkaalle, jos käyttölupa on annettu vaihtoehtoisen hankintalähteen luomiseksi kyseiselle asiakkaalle;
iv)
kaupan tukkuportaassa toimivan käyttöluvan saajan loppukäyttäjille suuntautuvan myynnin rajoittamista;
v)
valikoivan jakelujärjestelmän jäsenten harjoittaman myynnin rajoittamista valtuuttamattomille jakelijoille;
c)
rajoittaa vähittäisportaassa toimivan valikoivaan jakelujärjestelmään kuuluvan käyttöluvan saajan aktiivista tai passiivista myyntiä loppukäyttäjille; tämä ei kuitenkaan rajoita mahdollisuutta kieltää järjestelmän jäsentä toimimasta valtuuttamattomassa liikkeessä.
3. Jos sopimuspuolina olevat yritykset eivät sopimuksen tekoajankohtana ole kilpailevia yrityksiä, mutta niistä myöhemmin tulee sellaisia, sovelletaan koko sopimuksen voimassaoloajan 2 kohtaa eikä 1 kohtaa, jollei sopimukseen myöhemmin tehdä olennaisia muutoksia. Tällaiseksi muutokseksi katsotaan muun muassa sopimuspuolten välisen, kilpailevia teknologiaoikeuksia koskevan uuden teknologiansiirtosopimuksen tekeminen.
5 artikla
Poikkeuksen ulkopuolelle jätetyt rajoitukset
1. Edellä 2 artiklassa säädettyä poikkeusta ei sovelleta seuraaviin teknologiansiirtosopimuksiin sisältyviin velvoitteisiin:
a)
käyttöluvan saajalle asetettu suora tai välillinen velvoite antaa käyttöluvan antajalle tai tämän nimeämälle kolmannelle osapuolelle yksinomainen käyttölupa tai luovuttaa käyttöluvan antajalle tai tämän nimeämälle kolmannelle osapuolelle kokonaisuudessaan tai osittain oikeudet käyttöluvan saajan itse tekemiin parannuksiin tai omiin uusiin sovelluksiin, jotka koskevat käyttöluvan kohteena olevaa teknologiaa;
b)
sopimuspuolelle asetettu suora tai välillinen velvoite olla riitauttamatta toisella sopimuspuolella unionissa olevien immateriaalioikeuksien pätevyyttä, sanotun kuitenkaan rajoittamatta yksinomaisen käyttöluvan tapauksessa mahdollisuutta irtisanoa teknologiansiirtosopimus, jos käyttöluvan saaja riitauttaa käyttöluvan kohteena olevien teknologiaoikeuksien pätevyyden.
2. Jos sopimuspuolina olevat yritykset eivät ole kilpailevia yrityksiä, 2 artiklassa säädettyä poikkeusta ei sovelleta suoraan tai välilliseen velvoitteeseen, jolla rajoitetaan käyttöluvan saajan mahdollisuuksia hyödyntää omia teknologiaoikeuksiaan tai jonkin sopimuspuolen mahdollisuuksia tehdä tutkimus- ja kehitystyötä, jollei jälkimmäinen rajoitus ole välttämätön, jotta estettäisiin lisensoidun taitotiedon paljastaminen kolmansille osapuolille.
6 artikla
Peruuttaminen yksittäisissä tapauksissa
1. Komissio voi peruuttaa tämän asetuksen soveltamisesta saatavan edun asetuksen (EY) N:o 1/2003 29 artiklan 1 kohdan mukaisesti, jos se katsoo yksittäisessä tapauksessa, että teknologiansiirtosopimuksella, johon sovelletaan tämän asetuksen 2 artiklassa säädettyä poikkeusta, on kuitenkin vaikutuksia, jotka ovat ristiriidassa SEUT-sopimuksen 101 artiklan 3 kohdan kanssa, ja erityisesti jos:
a)
kolmansien osapuolten teknologioiden pääsy markkinoille rajoittuu, esimerkiksi seurauksena samankaltaisten rajoittavien sopimusten, joissa kielletään käyttöluvan saajia käyttämästä kolmansien osapuolten teknologioita, rinnakkaisten verkostojen kumulatiivisesta vaikutuksesta;
b)
mahdollisten käyttöluvan saajien pääsy markkinoille rajoittuu, esimerkiksi seurauksena samankaltaisten rajoittavien sopimusten, joissa kielletään käyttöluvan antajia myöntämästä käyttölupia muille käyttöluvan saajille, rinnakkaisten verkostojen kumulatiivisesta vaikutuksesta, tai koska ainoa teknologian omistaja, joka antaa käyttölupia merkityksellisiin teknologiaoikeuksiin, sopii yksinomaisesta käyttöluvasta sellaisen käyttöluvan saajan kanssa, joka jo toimii tuotemarkkinoilla korvaavien teknologiaoikeuksien perusteella.
2. Jos tämän asetuksen 2 artiklassa säädetyn poikkeuksen soveltamisalaan kuuluvalla teknologiansiirtosopimuksella on yksittäisessä tapauksessa SEUT-sopimuksen 101 artiklan 3 kohdan kanssa ristiriidassa olevia vaikutuksia jäsenvaltion alueella tai sen sellaisella osalla, joka täyttää kaikki erillisten maantieteellisten markkinoiden ominaispiirteet, kyseisen jäsenvaltion kilpailuviranomainen voi peruuttaa tämän asetuksen soveltamisesta saatavan edun tällä alueella asetuksen (EY) N:o 1/2003 29 artiklan 2 kohdan mukaisesti samoissa olosuhteissa kuin tämän artiklan 1 kohdassa säädetään.
7 artikla
Tämän asetuksen soveltamatta jättäminen
1. Komissio voi asetuksen N:o 19/65/ETY 1 a artiklan nojalla säätää asetuksella, kun samankaltaisten teknologiansiirtosopimusten rinnakkaiset verkostot kattavat yli 50 prosenttia merkityksellisistä markkinoista, että tätä asetusta ei sovelleta teknologiansiirtosopimuksiin, jotka sisältävät erityisiä kyseisiin markkinoihin liittyviä rajoituksia.
2. Edellä 1 kohdan mukaista asetusta ei sovelleta ennen kuin kuuden kuukauden kuluttua sen antamisesta.
8 artikla
Markkinaosuusrajojen soveltaminen
Edellä 3 artiklassa säädettyjä markkinaosuusrajoja sovellettaessa noudatetaan seuraavia sääntöjä:
a)
markkinaosuus lasketaan markkinoilla toteutuneen myynnin arvon perusteella. Jos markkinoilla toteutuneen myynnin arvoa koskevia tietoja ei ole käytettävissä, voidaan asianomaisen yrityksen markkinaosuus laskea muihin luotettaviin markkinatietoihin, mukaan lukien markkinoilla toteutuneet myyntimäärät, perustuvien arvioiden pohjalta;
b)
markkinaosuus lasketaan edellistä kalenterivuotta koskevien tietojen perusteella;
c)
edellä 1 artiklan 2 kohdan toisen alakohdan e alakohdassa tarkoitettujen yritysten markkinaosuus jaetaan tasan niiden yritysten kesken, joilla on 1 artiklan 2 kohdan toisen alakohdan a alakohdassa luetellut oikeudet tai valtuudet;
d)
käyttöluvan antajan markkinaosuus käyttöluvan kohteena olevien teknologiaoikeuksien merkityksellisillä markkinoilla lasketaan sen perusteella, missä määrin käyttöluvan kohteena olevia teknologiaoikeuksia käytetään merkityksellisillä markkinoilla (eli tuote- ja maantieteellisillä markkinoilla), joilla sopimustuotteita myydään, toisin sanoen käyttöluvan antajan ja sen antamien käyttölupien saajien tuottamien sopimustuotteiden yhteenlasketun myyntimäärän perusteella;
e)
jos 3 artiklan 1 kohdassa tarkoitettu markkinaosuus on alun perin enintään 20 prosenttia tai 3 artiklan 2 kohdassa tarkoitettu markkinaosuus enintään 30 prosenttia, mutta nousee myöhemmin asianomaisen tason yläpuolelle, 2 artiklassa säädetyn poikkeuksen soveltaminen jatkuu kaksi peräkkäistä kalenterivuotta sen vuoden jälkeen, jolloin 20 tai 30 prosentin markkinaosuusraja ylittyi ensimmäisen kerran.
9 artikla
Suhde muihin ryhmäpoikkeusasetuksiin
Tätä asetusta ei sovelleta käyttöluvan antamista koskeviin järjestelyihin tutkimus- ja kehityssopimusten yhteydessä, jotka kuuluvat asetuksen (EU) N:o 1217/2010 soveltamisalaan eikä käyttöluvan antamista koskeviin järjestelyihin erikoistumissopimusten yhteydessä, jotka kuuluvat asetuksen (EU) N:o 1218/2010 soveltamisalaan.
10 artikla
Siirtymäkausi
SEUT-sopimuksen 101 artiklan 1 kohdassa määrättyä kieltoa ei sovelleta 1 päivän toukokuuta 2014 ja 30 päivän huhtikuuta 2015 välisenä aikana 30 päivänä huhtikuuta 2014 jo voimassa olleisiin sopimuksiin, jotka eivät täytä tämän asetuksen mukaisia poikkeuksen edellytyksiä mutta jotka täyttivät asetuksen (EY) N:o 772/2004 mukaiset edellytykset 30 päivänä huhtikuuta 2014.
11 artikla
Asetuksen voimassaoloaika
Tämä asetus tulee voimaan 1 päivänä toukokuuta 2014.
Sen voimassaolo päättyy 30 päivänä huhtikuuta 2026.
Tämä asetus on kaikilta osiltaan velvoittava, ja sitä sovelletaan sellaisenaan kaikissa jäsenvaltioissa.
Tehty Brysselissä 21 päivänä maaliskuuta 2014.