ROZHODNUTÍ RADY
ze dne 12. července 2010,
kterým se povoluje posílená spolupráce v oblasti rozhodného práva ve věcech rozvodu a rozluky
(2010/405/EU)
RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 329 odst. 1 této smlouvy,
s ohledem na žádosti předložené Belgickým královstvím, Bulharskou republikou, Spolkovou republikou Německo, Španělským královstvím, Francouzskou republikou, Italskou republikou, Lotyšskou republikou, Lucemburským velkovévodstvím, Maďarskou republikou, Maltou, Rakouskou republikou, Portugalskou republikou, Rumunskem a Republikou Slovinsko,
s ohledem na návrh Evropské komise,
s ohledem na souhlas Evropského parlamentu,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Unie si stanovila za cíl zachovávat a rozvíjet prostor svobody, bezpečnosti a práva, ve kterém je zaručen volný pohyb osob. Pro postupné vytváření tohoto prostoru má Unie přijmout opatření v oblasti justiční spolupráce v občanských věcech s mezinárodním prvkem, zejména pokud je to nezbytné k řádnému fungování vnitřního trhu.
(2)
Podle článku 81 Smlouvy o fungování Evropské unie mají tato opatření zahrnovat podporu slučitelnosti kolizních norem platných v členských státech, včetně opatření týkajících se rodinného práva s mezinárodním prvkem.
(3)
Dne 17. července 2006 přijala Komise návrh nařízení Rady, kterým se mění nařízení (ES) č. 2201/2003, pokud jde o příslušnost, a zavádí se pravidla pro rozhodné právo ve věcech manželských (dále jen „navržené nařízení“).
(4)
Na svém zasedání ve dnech 5. a 6. června 2008 přijala Rada politické pokyny, ve kterých je uvedeno, že nebylo dosaženo jednomyslného postoje ohledně další práce na navrženém nařízení a že existují nepřekonatelné překážky, které brání tomu, aby bylo jednomyslnosti dosaženo nyní nebo v blízké budoucnosti. Rada stanovila, že cílů navrženého nařízení nelze dosáhnout v přiměřené lhůtě za použití příslušných ustanovení Smluv.
(5)
Za těchto okolností předložily v dopisech ze dne 28. července 2008 Řecko, Španělsko, Itálie, Lucembursko, Maďarsko, Rakousko, Rumunsko a Slovinsko Komisi žádost, v níž uvedly, že hodlají mezi sebou navázat posílenou spolupráci v oblasti rozhodného práva ve věcech manželských, a požádaly, aby Komise předložila za tímto účelem návrh Radě. Bulharsko předložilo totožnou žádost Komisi dopisem ze dne 12. srpna 2008. Francie se k žádosti připojila dopisem ze dne 12. ledna 2009, Německo dopisem ze dne 15. dubna 2010, Belgie dopisem ze dne 22. dubna 2010, Lotyšsko dopisem ze dne 17. května 2010, Malta dopisem ze dne 31. května 2010 a Portugalsko tak učinilo během zasedání Rady dne 4. června 2010. Řecko svou žádost dne 3. března 2010 stáhlo. Celkem požádalo o posílenou spolupráci čtrnáct členských států.
(6)
Posílená spolupráce by měla vytvořit jasný a komplexní právní rámec v oblasti rozvodů a rozluk v zúčastněných členských státech a zajistit odpovídající řešení pro občany z hlediska právní jistoty, předvídatelnosti a flexibility a zabránit „nepřiměřenému spěchu k soudu“.
(7)
Podmínky stanovené v článku 20 Smlouvy o Evropské unii a v článcích 326 a 329 Smlouvy o fungování Evropské unie jsou splněny.
(8)
Oblast posílené spolupráce, totiž rozhodné právo ve věcech rozvodu a rozluky, je vymezena v čl. 81 odst. 2 písm. c) a v čl. 81 odst. 3 Smlouvy o fungování Evropské unie jako jedna z oblastí uvedených ve Smlouvách.
(9)
Požadavek posledního prostředku podle čl. 20 odst. 2 Smlouvy o Evropské unii je splněn, protože Rada v červnu 2008 stanovila, že cílů navrženého nařízení nelze v přiměřené lhůtě dosáhnout Unií jako celkem.
(10)
Posílená spolupráce v oblasti rozhodného práva ve věcech rozvodu a rozluky si klade za cíl rozvíjet justiční spolupráci v občanských věcech s mezinárodním prvkem na základě zásady vzájemného uznávání soudních rozhodnutí a zajistit slučitelnost kolizních norem platných v členských státech. Podporuje tedy cíle Unie, chrání její zájmy a posiluje její proces integrace podle požadavků čl. 20 odst. 1 Smlouvy o Evropské unii.
(11)
Posílená spolupráce v oblasti rozhodného práva ve věcech rozvodu a rozluky je v souladu se Smlouvami a s právem Unie a nenarušuje vnitřní trh ani hospodářskou, sociální a územní soudržnost. Nevytváří překážku ani diskriminaci v obchodu mezi členskými státy a nenarušuje hospodářskou soutěž mezi nimi.
(12)
Posílená spolupráce v oblasti rozhodného práva ve věcech rozvodu a rozluky zachovává pravomoci, práva a povinnosti členských států, které se jí neúčastní. Společné kolizní normy v zúčastněných členských státech nemají vliv na normy nezúčastněných členských států. Soudy nezúčastněných členských států nadále uplatňují své platné vnitrostátní kolizní normy pro určení rozhodného práva ve věcech rozvodu a rozluky.
(13)
Posílená spolupráce v oblasti rozhodného práva ve věcech rozvodu a rozluky je v souladu s právem Unie v oblasti justiční spolupráce v občanských věcech, jelikož tato posílená spolupráce nemá vliv na již existující acquis.
(14)
Toto rozhodnutí respektuje práva, zásady a svobody uznané v Listině základních práv Evropské unie, a zejména v článku 21 této listiny.
(15)
Posílená spolupráce v oblasti rozhodného práva ve věcech rozvodu a rozluky je kdykoli otevřena všem členským státům podle článku 328 Smlouvy o fungování Evropské unie,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Belgickému království, Bulharské republice, Spolkové republice Německo, Španělskému království, Francouzské republice, Italské republice, Lotyšské republice, Lucemburskému velkovévodství, Maďarské republice, Maltě, Rakouské republice, Portugalské republice, Rumunsku a Republice Slovinsko se povoluje navázat mezi sebou posílenou spolupráci v oblasti rozhodného práva ve věcech rozvodu a rozluky při použití příslušných ustanovení Smluv.
Článek 2
Toto rozhodnutí vstupuje v platnost dnem přijetí.
V Bruselu dne 12. července 2010.
TARYBOS SPRENDIMAS
2010 m. liepos 12 d.
kuriuo leidžiama tvirčiau bendradarbiauti santuokos nutraukimui ir gyvenimui skyrium taikytinos teisės srityje
(2010/405/ES)
EUROPOS SĄJUNGOS TARYBA,
atsižvelgdama į Sutartį dėl Europos Sąjungos veikimo, ypač į jos 329 straipsnio 1 dalį,
atsižvelgdama į Belgijos Karalystės, Bulgarijos Respublikos, Vokietijos Federacinės Respublikos, Ispanijos Karalystės, Prancūzijos Respublikos, Italijos Respublikos, Latvijos Respublikos, Liuksemburgo Didžiosios Hercogystės, Vengrijos Respublikos, Maltos, Austrijos Respublikos, Portugalijos Respublikos, Rumunijos ir Slovėnijos Respublikos prašymus,
atsižvelgdama į Europos Komisijos pasiūlymą,
atsižvelgdama į Europos Parlamento pritarimą,
kadangi:
(1)
Sąjunga užsibrėžė tikslą puoselėti ir plėtoti laisvės, saugumo ir teisingumo erdvę, kurioje užtikrinamas laisvas asmenų judėjimas. Siekdama palaipsniui kurti šią erdvę, Sąjunga turi patvirtinti priemones, susijusias su teisminiu bendradarbiavimu tarpvalstybinio pobūdžio civilinėse bylose, ypač kai jos būtinos vidaus rinkos tinkamam veikimui užtikrinti.
(2)
Pagal Sutarties dėl Europos Sąjungos veikimo 81 straipsnį tos priemonės turi apimti priemones, kuriomis skatinamas valstybėse narėse teisės kolizijai taikomų teisės normų suderinamumas, įskaitant tarpvalstybinio pobūdžio šeimos teisės priemones.
(3)
2006 m. liepos 17 d. Komisija priėmė pasiūlymą dėl Tarybos reglamento, iš dalies keičiančio Reglamentą (EB) Nr. 2201/2003 dėl jurisdikcijos ir nustatančio taikytinos teisės taisykles bylose, susijusiose su santuoka (toliau - pasiūlytas reglamentas).
(4)
2008 m. birželio 5 d. ir 6 d. posėdyje Taryba priėmė politines gaires, kuriose pažymėjo, kad dėl pasiūlyto reglamento nėra vieningos nuomonės ir kad dėl neįveikiamų sunkumų nei tuo metu, nei artimoje ateityje vieningos nuomonės pasiekti neįmanoma. Ji nustatė, kad taikant atitinkamas Sutarčių nuostatas pasiūlyto reglamento tikslų per pagrįstą laikotarpį negalima pasiekti.
(5)
Atsižvelgiant į šias aplinkybes, Graikija, Ispanija, Italija, Liuksemburgas, Vengrija, Austrija, Rumunija ir Slovėnija 2008 m. liepos 28 d. laiškais pateikė Komisijai prašymą, kuriame nurodė, kad ketina pradėti tvirčiau tarpusavyje bendradarbiauti su santuoka susijusiose bylose taikytinos teisės srityje ir kad Komisija turėtų pateikti Tarybai atitinkamą pasiūlymą. Bulgarija tokį pat prašymą Komisijai pateikė 2008 m. rugpjūčio 12 d. laišku. Prancūzija prie prašymo prisijungė pateikdama laišką 2009 m. sausio 12 d., Vokietija - pateikdama laišką 2010 m. balandžio 15 d., Belgija - pateikdama laišką 2010 m. balandžio 22 d., Latvija - pateikdama laišką 2010 m. gegužės 17 d., Malta - pateikdama laišką 2010 m. gegužės 31 d., o Portugalija - Tarybos posėdyje 2010 m. birželio 4 d.2010 m. kovo 3 d. Graikija savo prašymą atsiėmė. Iš viso tvirčiau bendradarbiauti paprašė keturiolika valstybių narių.
(6)
Tvirtesniu bendradarbiavimu turėtų būti sukurta aiški, išsami teisės sistema, kuria reglamentuojama dalyvaujančiosiose valstybėse narėse santuokos nutraukimui ir gyvenimui skyrium taikytina teisė, užtikrinti piliečiams teisinio tikrumo, numatomumo ir lankstumo atžvilgiu tinkami sprendimai ir užkirstas kelias atvejams, kai yra skubama kreiptis į teismą.
(7)
Europos Sąjungos sutarties 20 straipsnyje ir Sutarties dėl Europos Sąjungos veikimo 326 bei 329 straipsniuose nustatytų sąlygų yra laikomasi.
(8)
Tvirtesnio bendradarbiavimo sritis - santuokos nutraukimui ir gyvenimui skyrium taikytina teisė - Sutarties dėl Europos Sąjungos veikimo 81 straipsnio 2 dalies c punkte ir 81 straipsnio 3 dalyje įvardijama kaip viena iš Sutartyse nurodytų sričių.
(9)
Europos Sąjungos sutarties 20 straipsnio 2 dalyje nustatytas paskutinei išeičiai taikomas reikalavimas yra įvykdytas, nes 2008 m. birželio mėn. Taryba konstatavo, kad pasiūlyto reglamento tikslų per pagrįstą laiką Sąjunga kaip visuma negali pasiekti.
(10)
Tvirtesniu bendradarbiavimu santuokos nutraukimui ir gyvenimui skyrium taikytinos teisės srityje siekiama plėtoti teisminį bendradarbiavimą tarpvalstybinio pobūdžio civilinėse bylose, grindžiamą teismo sprendimų tarpusavio pripažinimo principu, ir užtikrinti valstybėse narėse teisės kolizijai taikomų teisės normų suderinamumą. Taigi, kaip reikalaujama Europos Sąjungos sutarties 20 straipsnio 1 dalyje, jis prisideda prie Sąjungos tikslų įgyvendinimo, apsaugo jos interesus ir stiprina jos integracijos procesą.
(11)
Tvirtesnis bendradarbiavimas santuokos nutraukimui ir gyvenimui skyrium taikytinos teisės srityje atitinka Sutartis bei Sąjungos teisę ir juo nesilpninama vidaus rinka ar ekonominė, socialinė ir teritorinė sanglauda. Jis nėra kliūtis prekybai tarp valstybių narių ar jos diskriminavimas ir neiškreipia konkurencijos tarp jų.
(12)
Tvirčiau bendradarbiaujant santuokos nutraukimui ir gyvenimui skyrium taikytinos teisės srityje gerbiama jame nedalyvaujančių valstybių narių kompetencija, teisės ir įsipareigojimai. Bendros dalyvaujančiose valstybėse narėse teisės kolizijai taikomos teisės normos nedaro poveikio nedalyvaujančių valstybių narių teisės normoms. Nedalyvaujančių valstybių narių teismai toliau taiko galiojančias nacionalines teisės kolizijai taikomas teisės normas siekdami nustatyti santuokos nutraukimui ar gyvenimui skyrium taikytiną teisę.
(13)
Visų pirma tvirtesnis bendradarbiavimas santuokos nutraukimui ir gyvenimui skyrium taikytinos teisės srityje atitinka teisminį bendradarbiavimą civilinėse bylose reglamentuojančią Sąjungos teisę, nes tvirtesnis bendradarbiavimas nedaro poveikio galiojančiam acquis.
(14)
Šiame sprendime gerbiamos Europos Sąjungos pagrindinių teisių chartijoje, ypač jos 21 straipsnyje, įteisintos teisės, principai ir laisvės.
(15)
Pagal Sutarties dėl Europos Sąjungos veikimo 328 straipsnį tvirtesnis bendradarbiavimas santuokos nutraukimui ir gyvenimui skyrium taikytinos teisės srityje bet kuriuo metu atviras visoms valstybėms narėms,
PRIĖMĖ ŠĮ SPRENDIMĄ:
1 straipsnis
Belgijos Karalystei, Bulgarijos Respublikai, Vokietijos Federacinei Respublikai, Ispanijos Karalystei, Prancūzijos Respublikai, Italijos Respublikai, Latvijos Respublikai, Liuksemburgo Didžiajai Hercogystei, Vengrijos Respublikai, Maltai, Austrijos Respublikai, Portugalijos Respublikai, Rumunijai ir Slovėnijos Respublikai leidžiama pradėti tvirčiau bendradarbiauti santuokos nutraukimui ir gyvenimui skyrium taikytinos teisės srityje taikant atitinkamas Sutarčių nuostatas.
2 straipsnis
Šis sprendimas įsigalioja jo priėmimo dieną.
Priimta Briuselyje 2010 m. liepos 12 d.