ROZHODNUTÍ RADY
ze dne 12. května 2011,
kterým se Rumunsku poskytuje preventivní střednědobá finanční pomoc Evropské unie
(2011/288/EU)
RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na nařízení Rady (ES) č. 332/2002 ze dne 18. února 2002, kterým se zavádí systém střednědobé finanční pomoci platebním bilancím členských států (1), a zejména na čl. 3 odst. 2 uvedeného nařízení,
s ohledem na návrh Evropské komise vydaný po konzultaci s Hospodářským a finančním výborem,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Rozhodnutím 2011/289/EU (2) rozhodla Rada o dalším poskytování vzájemné pomoci Rumunsku.
(2)
Preventivní střednědobá finanční pomoc poskytnutá Rumunsku v rámci systému podpory platebních bilancí členských států se jeví jako vhodná za stávající situace, kdy je příliv kapitálu dosud omezený a přetrvávají vyšší fiskální a vnější nerovnováhy. Ačkoliv za stávajících tržních podmínek Rumunsko nemá v úmyslu požádat o vyplacení splátek, preventivní pomoc usnadní pokračující plynulou nápravu rozpočtového a vnějšího schodku, a to zvýšením věrohodnosti hospodářského programu vlády, včetně další fiskální korekce, upevnění reformy finančního trhu a většího zaměření se na reformy trhů výrobků a práce a vyšší absorpci strukturálních fondů Unie. Tato opatření by měla zvýšit růstový potenciál Rumunska, podpořit měnovou a finanční stabilitu i důvěru v rumunskou měnu (RON) a snížit pravděpodobnost nepříznivých dopadů na bilance podniků a domácností.
(3)
Pokud by se uskutečnila negativní rizika spojená se stávajícím základním scénářem hospodářského programu vlády, nebylo by Rumunsko s to pokrýt své potřeby vnějšího financování z dostupných finančních zdrojů, a to do značné míry kvůli nižšímu přílivu přímých zahraničních investic a nižším sazbám za refinancování při splácení dluhu, zejména ze strany bank. V takovémto zátěžovém scénáři by bylo nutno pokrýt zbývající potřeby v oblasti financování aktivací preventivní finanční pomoci Unie. Zátěžový scénář byl vypracován v úzké spolupráci se zástupci Mezinárodního měnového fondu (MMF) a podporuje dodatečné potřeby v oblasti financování ve výši přibližně 5 miliard EUR, jež mají být pokryty z mezinárodní finanční pomoci.
(4)
Je vhodné poskytnout Rumunsku preventivně podporu Unie ve výši až 1,4 miliardy EUR v rámci systému poskytování střednědobé finanční pomoci Unie platebním bilancím členských států, který byl zřízen nařízením (ES) č. 332/2002. Tato pomoc by měla být poskytnuta spolu s finanční pomocí MMF ve výši 3,09 miliardy SDR (přibližně 3,6 miliardy EUR) na základě preventivní dohody o pohotovostním úvěru, která byla schválena dne 25. března 2011. Světová banka poskytne podporu ve výši 400 milionů EUR, která byla přislíbena dříve v rámci jejího rozvojového úvěrového programu (DPL3), a financování založené na dosažených výsledcích ve výši až 750 milionů EUR, které je určeno na reformy sociální podpory a zdravotnictví.
(5)
Pomoc by měla spravovat Komise, která po konzultaci s Hospodářským a finančním výborem dohodne s rumunskými orgány zvláštní podmínky hospodářské politiky, na něž je poskytnutí preventivní finanční pomoci vázáno. Tyto podmínky by měly být stanoveny v memorandu o porozumění.
(6)
Vzhledem k preventivní povaze pomoci nepožádá Rumunsko o vyplacení splátek půjčky Unie, ledaže se ocitne v potížích, pokud jde o běžný účet platební bilance nebo pohyb kapitálu. Pokud Rumunsko požádá Komisi o financování, tato po konzultaci s Hospodářským a finančním výborem rozhodne o aktivaci programu a o výši a časovém rozvrhu každé takovéto splátky. Podrobné finanční podmínky související s možným vyplacením budou stanoveny v rámcové dohodě o úvěru.
(7)
Preventivní finanční pomoc se poskytuje s cílem přispět k úspěšnému provedení programu vlády v oblasti hospodářské politiky a podpořit tak udržitelnost rumunské platební bilance,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
1. Unie poskytne Rumunsku preventivní střednědobou finanční pomoc ve výši maximálně 1,4 miliardy EUR. V případě aktivace systému podpory a provedení plateb je pomoc poskytnuta ve formě půjčky s průměrnou splatností nejvýše sedm let.
2. Preventivní finanční pomoc Unie je k dispozici pro aktivaci do dne 31. března 2013 a ve stejné lhůtě lze požádat o její vyplacení.
Článek 2
1. Pomoc spravuje Komise v souladu se závazky Rumunska a doporučeními Rady, zejména v rámci provádění národního programu reforem a rovněž každoroční aktualizace rumunského konvergenčního programu.
2. Komise se po konzultaci s Hospodářským a finančním výborem s rumunskými orgány dohodne na zvláštních podmínkách hospodářské politiky, na něž bude preventivní finanční pomoc vázána a jež jsou uvedeny v čl. 3 odst. 3. Tyto podmínky se stanoví v memorandu o porozumění v souladu se závazky a doporučeními uvedenými v odstavci 1 tohoto článku. Podrobné finanční podmínky stanoví Komise v rámcové dohodě o úvěru.
3. Komise ve spolupráci s Hospodářským a finančním výborem pravidelně ověřuje plnění podmínek hospodářské politiky, na něž je pomoc vázána.
Článek 3
1. Aktivaci preventivní finanční pomoci Unie posoudí Komise na základě písemné žádosti, kterou jí Rumunsko zašle. Komise po konzultaci s Hospodářským a finančním výborem rozhodne, zda jsou aktivace programu a následná žádost o vyplácení pomoci odůvodněné, a rozhodne o výši a časovém rozvrhu těchto plateb. V případě aktivace finanční pomoci mohou být finanční prostředky poskytnuty nejvýše ve třech splátkách, jejichž výše a časový rozvrh se stanoví v dodatku memoranda o porozumění. Každou splátku lze vyplatit v jedné či více tranších.
2. Po aktivaci pomoci je vyplacení půjčky nebo jejích částí podmíněno vstupem dodatku k memorandu o porozumění podle odstavce 1 v platnost. Komise rozhodne o vyplacení půjčky Unie nebo jejích částí po obdržení stanoviska Hospodářského a finančního výboru.
3. Výplata se provádí na základě uspokojivého plnění hospodářského programu rumunské vlády, který bude zahrnut do konvergenčního programu a národního programu reforem; zvláštní podmínky hospodářské politiky stanovené v memorandu o porozumění zahrnují mimo jiné:
a)
schválení rozpočtů a provádění politik v souladu s jednoznačnými fiskálními cíli pro rozpočtové roky 2011 až 2013, které podporují další fiskální konsolidaci s cílem stabilizovat poměr veřejného dluhu k HDP a odstranit nadměrný schodek v souladu s doporučeními Rady v rámci postupu při nadměrném schodku;
b)
požadavek na postupné dosažení přísnějších referenčních hodnot pro omezování zpoždění u plateb z veřejných rozpočtů na úrovni státní správy i místní samosprávy;
c)
zavedení lepšího systému výkaznictví pro podniky vlastněné státem, které již jsou součástí definice vládního sektoru obsažené v Evropském systému účtů, a rovněž pro podniky, které budou do vládního sektoru Eurostatem zařazeny pravděpodobně v roce 2011 a 2012, s cílem umožnit vládě, aby průběžně vyhodnocovala pravděpodobný dopad na schodek veřejných financí a vývoj zpožděných plateb, dotací a transferů a ztrát spojených s těmito podniky;
d)
další sledování mzdových nákladů ve veřejném sektoru s cílem dodržet příslušné meze stanovené ve střednědobé fiskální strategii;
e)
zavedení systému spoluúčasti v závislosti na majetkových poměrech u zdravotnických služeb a rovněž přiměřeného systému kontrol s ohledem na hromadění zpožděných plateb ve zdravotnickém systému;
f)
provedení opatření ke zlepšení řízení rozpočtu na veřejné investice v souladu s fiskální strategií na období 2012-2014 a se zaměřením se na přechod z investic financovaných zcela z domácích zdrojů na investice spolufinancované Unií;
g)
každoroční přezkum, aktualizace a zveřejnění víceleté strategie řízení dluhu;
h)
zavedení politických opatření, jejichž cílem je racionalizace systému stanovování mezd, aby vývoj mezd lépe odrážel produktivitu a reformy zvyšující pružnost pracovních smluv a úpravy pracovní doby v rámci integrovaného přístupu k flexikuritě;
i)
přijetí opatření, jejichž cílem je zlepšení fungování trhu v oblasti energetiky a dopravy, v souladu s platnými právními předpisy Unie;
j)
zavedení opatření k zlepšení podnikatelského prostředí ve službách v souladu se směrnicí Evropského parlamentu a Rady 2006/123/ES ze dne 12. prosince 2006 o službách na vnitřním trhu (3);
k)
opatření k dalšímu posílení obezřetnostního rámce pro úvěrové instituce a k přípravě na zavedení Mezinárodního systému finančního výkaznictví (IFRS) od roku 2012;
l)
změny právních předpisů s cílem zajistit vzájemný soulad mezi zákonem o likvidaci pojišťoven, obecným zákonem o platební neschopnosti a zákonem o pojišťovnictví a dohledu nad pojišťovnami;
m)
zlepšení absorpce strukturálních fondů a Fondu soudržnosti Unie a dosažení zvláštních cílů týkajících se kumulativní agregované úrovně certifikovaných výdajů v rámci těchto fondů.
4. Je-li to nezbytné k financování půjčky, je přípustné obezřetné použití úrokových swapů s protistranami s nejvyšší úvěrovou kvalitou. Komise pravidelně informuje Hospodářský a finanční výbor o možném refinancování půjček nebo o restrukturalizaci finančních podmínek.
Článek 4
Toto rozhodnutí nabývá účinku dnem oznámení.
Článek 5
Toto rozhodnutí je určeno Rumunsku.
V Bruselu dne 12. května 2011.
TARYBOS SPRENDIMAS
2011 m. gegužės 12 d.
dėl ES vidutinės trukmės prevencinės finansinės pagalbos Rumunijai skyrimo
(2011/288/ES)
EUROPOS SĄJUNGOS TARYBA,
atsižvelgdama į Sutartį dėl Europos Sąjungos veikimo,
atsižvelgdama į 2002 m. vasario 18 d. Tarybos reglamentą (EB) Nr. 332/2002 dėl priemonės, teikiančios vidutinės trukmės finansinę pagalbą valstybių narių mokėjimų balansams, sukūrimo (1), ypač į jo 3 straipsnio 2 dalį,
atsižvelgdama į Europos Komisijos pasiūlymą, pateiktą pasikonsultavus su Ekonomikos ir finansų komitetu (EFK),
kadangi:
(1)
Sprendimu 2011/289/ES (2) Taryba nusprendė toliau teikti Rumunijai savitarpio pagalbą.
(2)
Atsižvelgiant į dabartines aplinkybes - vis dar nedideles kapitalo įplaukas ir didelį fiskalinį ir išorės disbalansą - Rumunijai derėtų suteikti vidutinės trukmės prevencinę finansinę pagalbą pagal valstybių narių mokėjimų balansams skirtą priemonę. Nors dabartinėmis rinkos sąlygomis Rumunija neketina prašyti, kad būtų išmokėta kuri nors pagalbos lėšų dalis, prevencinė pagalba padės tęsti tinkamą fiskalinio ir išorės deficito padėties ištaisymą, nes bus užtikrintas Vyriausybės ekonominės programos patikimumas, įskaitant tolesnį fiskalinį koregavimą, finansų rinkos reformos konsolidavimą, didesnį dėmesį produktų ir darbo rinkų reformoms ir didesnį Sąjungos struktūrinių fondų lėšų įsisavinimą. Šios priemonės turėtų paskatinti Rumunijos augimo potencialą, paremti pinigų ir finansų sistemų stabilumą ir pasitikėjimą Rumunijos valiuta (RON), taip pat sumažinti neigiamo balanso poveikio įmonių ir namų ūkių sektoriuose tikimybę.
(3)
Jei pasireikštų su Vyriausybės ekonominės programos dabartiniu makroekonominiu scenarijumi susijusi rizika, Rumunija iš turimų finansavimo išteklių negalėtų padengti savo išorės finansavimo poreikių daugiausia dėl sumažėjusių tiesioginių užsienio investicijų įplaukų ir mažesnio skolos refinansavimo, visų pirma, iš bankų. Tokiu nepalankiausių sąlygų scenarijaus atveju likusius finansavimo poreikius reikėtų padengti pasinaudojant Sąjungos prevencine finansine pagalba. Nepalankiausių sąlygų scenarijus buvo parengtas glaudžiai bendradarbiaujant su Tarptautinio valiutos fondo (TVF) darbuotojais, ir juo pagrindžiami apie 5 mlrd. EUR papildomi finansavimo poreikiai, kurie turi būti dengiami naudojantis tarptautinės finansinės pagalbos lėšomis.
(4)
Rumunijai reikėtų skirti iki 1,4 mlrd. EUR dydžio Sąjungos prevencinę paramą pagal Sąjungos vidutinės trukmės finansinės pagalbos valstybių narių mokėjimų balansui priemonę, nustatytą Reglamente (EB) Nr. 332/2002. Ši pagalba turėtų būti suteikta kartu su TVF 3,09 mlrd. SST (maždaug 3,6 mlrd. EUR) finansine parama pagal prevencinį rezervinį susitarimą, patvirtintą 2011 m. kovo 25 d. Pasaulio bankas toliau teiks anksčiau įsipareigotą 400 mln. EUR paramą pagal jo paskolų plėtrai programą (DPL3) ir iki 750 mln. EUR rezultatais grindžiamą finansavimą socialinės apsaugos ir sveikatos priežiūros reformoms.
(5)
Pagalbą turėtų administruoti Komisija; pasikonsultavusi su EFK, Komisija susitars su Rumunijos valdžios institucijomis dėl konkrečių ekonominės politikos sąlygų, sietinų su prevencine finansine pagalba. Šios sąlygos turėtų būti nustatytos susitarimo memorandume (SM).
(6)
Atsižvelgdama į prevencinį pagalbos pobūdį, Rumunija neprašys, kad būtų išmokėta kuri nors Sąjungos paskolos dalis, nebent Rumunija patirtų sunkumų, susijusių su jos einamųjų mokėjimų balansu arba kapitalo judėjimu. Tuo atveju, jei Rumunija pateiks finansavimo prašymą Komisijai, pastaroji, pasikonsultavusi su EFK, priims sprendimą dėl pasinaudojimo programa ir dėl bet kurios tokios dalies dydžio bei išmokėjimo laiko. Su galimais išmokėjimais susijusios išsamios finansinės sąlygos bus išdėstytos bendrajame paskolos susitarime.
(7)
Prevencinė pagalba teikiama siekiant padėti sėkmingai įgyvendinti Vyriausybės ekonominės politikos programą, ir taip remiamas Rumunijos mokėjimų balanso tvarumas,
PRIĖMĖ ŠĮ SPRENDIMĄ:
1 straipsnis
1. Sąjunga suteikia Rumunijai ne daugiau kaip 1,4 mlrd. EUR vidutinės trukmės prevencinę finansinę pagalbą. Jei šia priemone bus pasinaudota ir bus atliekami mokėjimai, pagalba teikiama paskolos forma; ilgiausias vidutinis paskolos terminas yra 7 metai.
2. Sąjungos prevencine finansine pagalba galima pasinaudoti ir dėl lėšų išmokėjimo galima kreiptis iki 2013 m. kovo 31 d.
2 straipsnis
1. Pagalbą Komisija administruoja taip, kad būtų atsižvelgiama į Rumunijos įsipareigojimus ir Tarybos rekomendacijas, visų pirma susijusias su nacionalinės reformų programos ir kasmet atnaujinamos Rumunijos konvergencijos programos įgyvendinimu.
2. Komisija, pasikonsultavusi su EFK, su Rumunijos valdžios institucijomis suderina su prevencine finansine pagalba susietas specialias ekonominės politikos sąlygas, kaip nustatyta 3 straipsnio 3 dalyje. Tos sąlygos išdėstomos SM, atsižvelgiant į 1 dalyje nurodytus įsipareigojimus ir rekomendacijas. Išsamias finansines sąlygas Komisija išdėsto bendrajame paskolos susitarime.
3. Bendradarbiaudama su EFK, Komisija reguliariai tikrina, ar vykdomos su pagalba susietos ekonominės politikos sąlygos.
3 straipsnis
1. Gavusi Rumunijos rašytinį prašymą, Komisija nagrinėja leidimo pasinaudoti Sąjungos prevencine finansine pagalba klausimą. Komisija, pasikonsultavusi su EFK, sprendžia dėl leidimo pasinaudoti programa ir tolesnių pagalbos išmokų prašymų pagrįstumo, taip pat sprendžia dėl tokių išmokų dydžio ir laiko. Jei šia finansine pagalba pasinaudoti leista, lėšos gali būti išmokamos ne daugiau kaip trimis dalimis; jų dydis ir mokėjimo laikas nustatomi SM priedėlyje. Kiekviena dalis gali būti išmokama viena ar keliomis dalinėmis išmokomis.
2. Leidus pasinaudoti pagalba, bet koks paskolos ar jos dalies išmokėjimas priklauso nuo 1 dalyje nurodyto SM priedėlio įsigaliojimo. Dėl Sąjungos paskolos ar jos dalies išmokėjimo Komisija sprendžia gavusi EFK nuomonę.
3. Bet koks mokėjimas atliekamas remiantis tinkamai vykdoma Rumunijos Vyriausybės ekonominė programa, kuri bus įtraukta į Rumunijos konvergencijos programą ir nacionalinę reformų programą; specialios ekonominės politikos sąlygos, išdėstytos SM, be kitų, yra šios:
a)
biudžetų priėmimas ir politikos įgyvendinimas laikantis aiškių 2011-2013 finansiniams metams nustatytų fiskalinių tikslų, remiant tolesnį fiskalinį konsolidavimą siekiant stabilizuoti valdžios sektoriaus skolos ir BVP santykį ir panaikinti perviršinį deficitą vadovaujantis Tarybos rekomendacijomis pagal perviršinio deficito procedūrą;
b)
reikalavimas laipsniškai siekti griežtesnių tikslų, susijusių su valdžios sektoriaus - centrinės ir vietos valdžios lygmens - mokėjimų įsiskolinimų sumažinimu;
c)
valstybinių įmonių, kurios pagal Europos sąskaitų sistemos apibrėžtį priskirtos valdžios sektoriui ir taip pat kurias 2011 ir 2012 metais Eurostatas turėtų priskirti valdžios sektoriui, patobulintos finansinių ataskaitų teikimo sistemos diegimas, kad Vyriausybė galėtų nuolat vertinti šių įmonių įsiskolinimų, subsidijų, pervedimų bei nuostolių raidą ir su šiomis įmonėmis susijusį numatomą poveikį valdžios sektoriaus deficitui;
d)
tolesnė valdžios sektoriaus darbo užmokesčio išlaidų stebėsena, kad būtų laikomasi vidutinės trukmės biudžeto strategijoje nustatytų atitinkamų ribų;
e)
materialine padėtimi grindžiamos bendro mokėjimo už medicinos paslaugas sistemos, taip pat tinkamos tikrinimo ir kontrolės sistemos, skirtos užtikrinti, kad sveikatos priežiūros sistemoje nesikauptų mokėjimų įsiskolinimai, diegimas;
f)
valstybės investicijų biudžeto valdymo gerinimo priemonių įgyvendinimas laikantis 2012-2014 m. biudžeto strategijos ir pagrindinį dėmesį skiriant perėjimui nuo vien vidaus lėšomis finansuojamų investicijų prie Sąjungos lėšomis bendrai finansuojamų investicijų;
g)
kasmet atliekama daugiametės skolos valdymo strategijos peržiūra, atnaujinimas ir skelbimas;
h)
politikos priemonių, skirtų darbo užmokesčio nustatymo sistemai racionalizuoti, siekiant užtikrinti, kad darbo užmokesčio pokyčiai labiau atitiktų našumą, ir reformų, kuriomis būtų užtikrinta daugiau su darbo sutartimis ir darbo laiko tvarka susijusio lankstumo taikant integruotą darbo rinkos lankstumo ir užimtumo garantijų pusiausvyros metodą, įgyvendinimas;
i)
priemonių, skirtų energetikos ir transporto rinkos veikimui gerinti, priėmimas laikantis Sąjungos teisės aktų nuostatų, jei taikytina;
j)
paslaugų verslo aplinkai gerinti skirtų priemonių įgyvendinimas laikantis 2006 m. gruodžio 12 d. Europos Parlamento ir Tarybos direktyvos 2006/123/EB dėl paslaugų vidaus rinkoje (3);
k)
priemonės, skirtos toliau stiprinti rizikos ribojimo principais pagrįstą sistemą kredito įstaigoms ir pasirengti Tarptautinio finansinės atskaitomybės standarto įvedimui nuo 2012 m.;
l)
teisės aktų pakeitimai, kuriais siekiama užtikrinti draudimo įmonių likvidavimo įstatymo, bendro nemokumo įstatymo, taip pat draudimo veiklos ir draudimo veiklos priežiūros įstatymo suderinamumą;
m)
gerinti Sąjungos struktūrinio ir sanglaudos fondų lėšų įsisavinimą ir geriau siekti konkrečių tikslų, susijusių su bendru šių fondų lėšomis finansuojamų patvirtintų išlaidų lygiu.
4. Jei to reikia paskolai finansuoti, leidžiama laikantis rizikos ribojimo principų naudoti palūkanų normų apsikeitimo sandorius su didžiausią kredito kokybės vertinimą turinčiomis sandorio šalimis. Komisija informuoja EFK apie galimą pasiskolintų lėšų refinansavimą arba finansinių sąlygų restruktūrizavimą.
4 straipsnis
Šis sprendimas įsigalioja pranešimo apie jį dieną.
5 straipsnis
Šis sprendimas skirtas Rumunijai.
Priimta Briuselyje 2011 m. gegužės 12 d.