ROZHODNUTÍ RADY
ze dne 2. září 2011,
kterým se částečně pozastavuje uplatňování Dohody o spolupráci mezi Evropským hospodářským společenstvím a Syrskou arabskou republikou
(2011/523/EU)
RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na článek 207 ve spojení s čl. 218 odst. 9 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Dne 18. ledna 1977 uzavřely Evropské hospodářské společenství a Syrská arabská republika dohodu o spolupráci (1) (dále jen „dohoda o spolupráci“) s cílem podpořit celkovou spolupráci a posílit vzájemné vztahy mezi smluvními stranami.
(2)
Dohoda o spolupráci je založena na společném přání smluvních stran udržovat a posilovat přátelské vztahy v souladu se zásadami Charty Organizace spojených národů.
(3)
Podle čl. 3 odst. 5 Smlouvy o Evropské unii Unie ve svých vztazích s okolním světem zejména přispívá k míru, bezpečnosti a ochraně lidských práv a rovněž k přísnému dodržování a rozvoji mezinárodního práva, zejména k dodržování zásad Charty Organizace spojených národů.
(4)
Podle čl. 21 odst. 1 Smlouvy o Evropské unii spočívá činnost Unie na mezinárodní scéně na zásadách, které se uplatnily při jejím založení, jejím rozvoji a jejím rozšiřování a které hodlá podporovat v ostatním světě: demokracie, právní stát, univerzálnost a nedělitelnost lidských práv a základních svobod, úcta k lidské důstojnosti, zásady rovnosti a solidarity a dodržování zásad Charty Organizace Spojených národů a mezinárodního práva.
(5)
Od března 2011 sílily protesty proti zneužívání moci syrskými představiteli v podmínkách sílící ekonomické a politické nespokojenosti. Opatrné protesty, které začaly v okrajových oblastech země, přerostly do celostátního povstání. Syrské orgány reagovaly a nadále reagují velmi násilně, včetně střelby do pokojných protestantů.
(6)
Vysoká komisařka OSN pro lidská práva vydala dne 18. srpna 2011 pro 17. zvláštní zasedání Rady OSN pro lidská práva prohlášení o „situaci v oblasti lidských práv v Syrské arabské republice“, v němž připomněla, že vyšetřovací mise do Sýrie, kterou si vyžádala Rada pro lidská práva, shledala ve své zprávě ze dne 18. srpna, že syrské bezpečnostní a vojenské síly ve velkém rozsahu a systematicky porušují lidská práva, přičemž se dopouštějí i vražd a dochází k nedobrovolným zmizením, mučení, zbavování svobody a k pronásledování. Vysoká komisařka se domnívá, že vzhledem k jejich rozsahu a povaze lze tyto skutky považovat za zločiny proti lidskosti, a naléhavě vyzvala členy Rady bezpečnosti, aby posoudili možnost obrátit se s ohledem na současnou situaci v Sýrii na Mezinárodní trestní soud.
(7)
Unie v tentýž den odsoudila brutální kampaň vedenou Bašárem Asadem a jeho režimem proti vlastnímu lidu, jejímž výsledkem je zabití nebo zranění mnoha syrských občanů. Unie opakovaně zdůrazňovala, že je nezbytné ukončit brutální represe, propustit na svobodu zadržené demonstranty, umožnit volný přístup mezinárodním humanitárním organizacím, organizacím na ochranu lidských práv a médiím a zahájit skutečný a všeobecný vnitrostátní dialog. Syrské vedení však výzvám ze strany Unie i ze strany širokého mezinárodního společenství i nadále vzdoruje.
(8)
Rada OSN pro lidská práva přijala dne 23. srpna rezoluci o hrubém porušování lidských práv v Syrské arabské republice, v níž ostře odsoudila pokračující hrubé porušování lidských práv syrskými orgány, zopakovala svou výzvu syrským orgánům, aby plnily své závazky podle mezinárodního práva, zdůraznila potřebu mezinárodního, transparentního, nezávislého a urychleného vyšetření údajného porušování mezinárodního práva, včetně skutků, které mohou představovat zločiny proti lidskosti, a pohnat jejich pachatele k odpovědnosti, a rozhodla vyslat do Sýrie nezávislou mezinárodní vyšetřovací komisi, aby tam prošetřila případy porušování mezinárodních norem v oblasti lidských práv.
(9)
Podle preambule dohody o spolupráci si smluvní strany přály uzavřením dohody projevit společnou vůli udržovat a posilovat přátelské vztahy v souladu se zásadami Charty Organizace spojených národů. Za současných okolností má Unie za to, že nynější situace v Sýrii představuje jasné porušení zásad Charty Organizace spojených národů, které tvoří základ spolupráce mezi Sýrií a Unií.
(10)
Vzhledem k výjimečně závažnému porušování závazků vyplývajících z obecného mezinárodního práva a zásad Charty Organizace spojených národů, jehož se Sýrie dopouští, se Unie rozhodla přijmout dodatečná omezující opatření vůči syrskému režimu.
(11)
V tomto ohledu by mělo být částečně pozastaveno uplatňování dohody o spolupráci do té doby, dokud syrské orgány neukončí systematické porušováním lidských práv a dokud nebude možné usoudit, že znovu dodržují obecné mezinárodní právo a zásady, které tvoří základ dohody o spolupráci.
(12)
Vzhledem k tomu, že pozastavení by mělo postihnout pouze syrské orgány a nikoli syrský lid, mělo by mít omezený charakter. Jelikož z obchodu s ropou a ropnými produkty má v současnosti syrský režim největší užitek a tento obchod tak podporuje jeho represivní politiku, mělo by se pozastavení dohody o spolupráci omezit na ropu a ropné produkty,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Uplatňování článků 12, 14 a 15 Dohody o spolupráci mezi Evropským hospodářským společenstvím a Syrskou arabskou republikou se pozastavuje, pokud jde o opatření uvedená v příloze I tohoto rozhodnutí.
Článek 2
Toto rozhodnutí se oznámí Syrské arabské republice.
Článek 3
Toto rozhodnutí vstupuje v platnost dnem vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
V Bruselu dne 2. září 2011.
TARYBOS SPRENDIMAS
2011 m. rugsėjo 2 d.
kuriuo iš dalies sustabdomas Europos ekonominės bendrijos ir Sirijos Arabų Respublikos bendradarbiavimo susitarimo taikymas
(2011/523/ES)
EUROPOS SĄJUNGOS TARYBA,
atsižvelgdama į Sutartį dėl Europos Sąjungos veikimo, ypač į jos 207 straipsnį kartu su 218 straipsnio 9 dalimi,
atsižvelgdama į Europos Komisijos pasiūlymą,
kadangi:
(1)
1977 m. sausio 18 d. Europos ekonominė bendrija ir Sirijos Arabų Respublika sudarė Bendradarbiavimo susitarimą (1) (toliau - Bendradarbiavimo susitarimas), kad, siekdamos stiprinti tarpusavio santykius, skatintų visapusišką Šalių bendradarbiavimą;
(2)
Bendradarbiavimo susitarimas grįstas bendru Šalių noru palaikyti ir stiprinti draugiškus santykius pagal Jungtinių Tautų chartijos principus;
(3)
vadovaujantis Europos Sąjungos sutarties 3 straipsnio 5 dalimi, palaikydama santykius su platesniu pasauliu, Sąjunga visų pirma prisideda prie taikos išsaugojimo, saugumo užtikrinimo ir žmogaus teisių apsaugos, taip pat prie griežto tarptautinės teisės, įskaitant Jungtinių Tautų Chartijos principus, laikymosi ir jos plėtojimo;
(4)
vadovaujantis Europos Sąjungos sutarties 21 straipsnio 1 dalimi, Sąjungos veiksmai tarptautinėje arenoje grindžiami principais, paskatinusiais jos pačios sukūrimą, vystymąsi ir plėtrą, ir kurių įgyvendinimą ji skatina platesniame pasaulyje: demokratijos, teisinės valstybės, žmogaus teisių ir pagrindinių laisvių visuotinumo ir nedalomumo, pagarbos žmogaus orumui, lygybės ir solidarumo principais bei Jungtinių Tautų Chartijos ir tarptautinės teisės principų laikymusi;
(5)
nuo 2011 m. kovo mėn. padaugėjo protestų prieš konkrečius Sirijos pareigūnų piktnaudžiavimo valdžia atvejus atsižvelgiant į didėjantį visuotinį nepasitenkinimą ekonomine ir politine padėtimi. Atokiuose regionuose prasidėję atsargūs protestai išaugo į visuotinį sukilimą. Sirijos valdžios institucijos ėmėsi ir toliau imasi itin smurtinių veiksmų, įskaitant šaudymą į taikius protestuotojus;
(6)
2011 m. rugpjūčio 18 d. JT vyriausioji žmogaus teisių komisarė paskelbė Žmogaus teisių tarybos 17-ajai neeilinei sesijai dėl žmogaus teisių padėties Sirijos Arabų Respublikoje skirtą pareiškimą, kuriame priminė, kad Žmogaus teisių tarybos prašymu surengta faktų nustatymo misija Sirijoje savo rugpjūčio 18 d. ataskaitoje nustatė, jog Sirijos saugumo ir karinės pajėgos plačiai ar sistemingai vykdo žmogaus teisių pažeidimus, įskaitant žudymo, prievartinio dingimo, kankinimo, laisvės atėmimo ir persekiojimo atvejus. Vyriausioji komisarė mano, kad dėl šių veiksmų masto ir pobūdžio jie gali būti prilyginti nusikaltimams žmoniškumui, todėl ji paskatino Saugumo Tarybos nares apsvarstyti galimybę dėl esamos padėties Sirijoje kreiptis į Tarptautinį baudžiamąjį teismą;
(7)
tą pačią dieną Sąjunga pasmerkė žiaurią Basharo Al-Assado ir jo režimo kampaniją prieš savo žmones, per kurią žuvo ar buvo sužeista daug Sirijos piliečių. Sąjunga nuolatos kartojo, kad būtina nutraukti žiaurią represiją, paleisti sulaikytus protestuotojus, leisti laisvai dirbti tarptautinėms humanitarinėms ir žmogaus teisių organizacijoms, taip pat žiniasklaidai, ir pradėti tikrą ir visuotinį nacionalinį dialogą. Tačiau Sirijos vadovai ignoravo Sąjungos ir platesnės tarptautinės bendruomenės raginimus;
(8)
2011 m. rugpjūčio 23 d. Žmogaus teisių taryba priėmė rezoliuciją dėl sunkių žmogaus teisių pažeidimų Sirijos Arabų Respublikoje, kurioje griežtai pasmerkė nuolatinius Sirijos valdžios institucijų vykdomus sunkius žmogaus teisių pažeidimus, dar kartą paragino Sirijos valdžios institucijas laikytis įsipareigojimų pagal tarptautinę teisę, pabrėžė poreikį atlikti tarptautinį, skaidrų, nepriklausomą ir skubų tyrimą dėl įtariamų tarptautinės teisės pažeidimų, įskaitant veiksmus, kurie gali būti nusikaltimai žmoniškumui, ir patraukti atsakingus asmenis atsakomybėn, ir nusprendė išsiųsti nepriklausomą tarptautinę tyrimų komisiją ištirti tarptautinės žmogaus teisių teisės pažeidimus Sirijoje;
(9)
Bendradarbiavimo susitarimo preambulėje nurodyta, kad Susitariančiosios Šalys, sudarydamos susitarimą, nori išreikšti bendrą norą palaikyti ir stiprinti draugiškus santykius pagal Jungtinių Tautų chartijos principus. Dabartinėmis aplinkybėmis Sąjunga mano, kad esama padėtimi Sirijoje akivaizdžiai pažeidžiami Jungtinių Tautų chartijos principai, kurie yra Sirijos ir Sąjungos bendradarbiavimo pagrindas;
(10)
atsižvelgdama į ypatingą Sirijos įvykdytų pažeidimų sunkumą pažeidžiant bendrąją tarptautinę teisę ir Jungtinių Tautų Chartijos principus, Sąjunga nusprendė priimti papildomas ribojamąsias priemones prieš Sirijos režimą;
(11)
šiame kontekste Bendradarbiavimo susitarimo taikymas turėtų būti iš dalies sustabdytas tol, kol Sirijos valdžios institucijos baigs sistemingai pažeidinėti žmogaus teises ir bus vėl galima manyti, kad jos laikosi bendrosios tarptautinės teisės ir principų, sudarančių Bendradarbiavimo susitarimo pagrindą;
(12)
atsižvelgiant į tai, kad taikymo sustabdymas turėtų būti skirtas tik Sirijos valdžios institucijoms, o ne Sirijos gyventojams, jis turėtų būti ribotas. Kadangi šiuo metu Sirijos režimas gauna daugiausia naudos iš prekybos žalia nafta ir naftos produktais ir ta prekyba remiama šalies represinė politika, susitarimo taikymas turėtų būti sustabdytas tik tiek, kiek tai susiję su žalia nafta ir naftos produktais,
PRIĖMĖ ŠĮ SPRENDIMĄ:
1 straipsnis
Europos ekonominės erdvės ir Sirijos Arabų Respublikos bendradarbiavimo susitarimo 12, 14 ir 15 straipsnių taikymas sustabdomas, kiek tai susiję su šio sprendimo priede nurodytomis priemonėmis.
2 straipsnis
Apie šį sprendimą pranešama Sirijos Arabų Respublikai.
3 straipsnis
Šis sprendimas įsigalioja jo paskelbimo Europos Sąjungos oficialiajame leidinyje dieną.
Priimta Briuselyje 2011 m. rugsėjo 2 d.