PROVÁDĚCÍ ROZHODNUTÍ KOMISE
ze dne 6. července 2011
o mimořádných opatřeních vztahujících se na semena pískavice a na určitá semena a zrna dovezená z Egypta
(oznámeno pod číslem K(2011) 5000)
(Text s významem pro EHP)
(2011/402/EU)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 178/2002 ze dne 28. ledna 2002, kterým se stanoví obecné zásady a požadavky potravinového práva, zřizuje se Evropský úřad pro bezpečnost potravin a stanoví postupy týkající se bezpečnosti potravin (1), a zejména na čl. 53 odst. 1 písm. b) body i) a iii) uvedeného nařízení,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Nařízení (ES) č. 178/2002 stanoví obecné zásady použitelné obecně pro potraviny a krmiva, a zejména pro bezpečnost potravin a krmiv, a to na úrovni Společenství a na vnitrostátní úrovni. Stanoví mimořádná opatření, pokud je zřejmé, že potraviny nebo krmiva dovezené ze třetí země mohou představovat vážné riziko pro lidské zdraví, zdraví zvířat nebo životní prostředí, a pokud se nelze s tímto rizikem úspěšně vypořádat pomocí opatření přijatých dotyčným členským státem nebo státy.
(2)
Dne 22. května 2011 Německo nahlásilo výskyt ohniska baktérie Escherichia coli produkující Shiga toxin (STEC) sérotypu O104:H4 na severu svého území. Na základě epidemiologických šetření a laboratorních analýz bylo možné spojit zdroj nákazy s konzumací naklíčených semen vypěstovaných v zařízení, které se nacházelo jižně od Hamburku.
(3)
Dne 15. června 2011 Francie nahlásila výskyt ohniska v Bordeaux, který byl podle předběžných výsledků způsoben stejným kmenem E. coli (Escherichia coli produkující Shiga toxin - bakterie (STEC), sérotyp O104:H4) jako v Německu. Stejně jako v případě Německa šetření poukazuje na to, že výskyt ohniska mohla způsobit konzumace naklíčených semen.
(4)
Další ukazatele naznačují, že prvotní příčinou výskytu ohniska v Německu a Francii by mohla být semena použitá k naklíčení. S cílem potvrdit původ nákazy Komise zahájila zpětné sledování koordinované Evropským úřadem pro bezpečnost potravin (EFSA) a konzultované s Evropským střediskem pro prevenci a kontrolu nemocí a se Světovou zdravotnickou organizací. Dne 5. července 2011 EFSA zveřejnila svou závěrečnou zprávu. Podle ní ze srovnání informací zpětného sledování francouzského a německého ohniska vyplynulo, že nejpravděpodobnějším propojením je šarže semene pískavice dovezená z Egypta, přestože nelze vyloučit, že jsou dotčeny i další šarže. Vzhledem k tomu, že i expozice malému množství kontaminované látky může mít vážné dopady pro lidské zdraví, a k tomu, že neexistují informace o zdroji a způsobech kontaminace či o možné křížové kontaminaci, se zdá vhodné považovat v současné době všechny šarže zjištěného vývozce za podezřelé.
(5)
Zpětné sledování kromě toho podpořilo hypotézu, podle níž spolu výskyty ohnisek souvisí a jejich příčinou je dovoz semen pískavice kontaminovaných při dovozu nebo před dovozem do EU. Kontaminace semen kmenem E. coli O104:H4 rovněž poukazuje na výrobní proces, během něhož došlo ke kontaminaci výkaly lidského a/nebo živočišného původu. Není dosud jasné, v jakém článku potravinového řetězce k této kontaminaci došlo, a zda byla situace již napravena. V členských státech budou provedeny další mikrobiologické odběry vzorků, na jejichž základě se doplní důkazy z epidemiologických studií, jak je stanoveno v článku 8 směrnice 2003/99/ES Evropského parlamentu a Rady ze 17. listopadu 2003 o sledování zoonóz a jejich původců, o změně rozhodnutí Rady 90/424/EHS a o zrušení směrnice Rady 92/424/EHS (2).
(6)
Na základě zásady předběžné opatrnosti je nutné dočasně zakázat rovněž dovoz všech semen a zrn s původem z Egypta, která jsou vyjmenována v příloze, aby se získal čas nezbytný k dalšímu vyhodnocení jejich nezávadnosti. Je jasné, že expozice malému množství kontaminované látky z jiných semen a zrn může mít vážné dopady pro lidské zdraví a že neexistují konkrétní informace o přesném původu kontaminace v Egyptě, o způsobech kontaminace ani o možné křížové kontaminaci.
(7)
Proto je vhodné přijmout na úrovni Evropské unie z důvodu předběžné opatrnosti určitá mimořádná opatření, aby se zajistilo, že všechny členské státy přijmou veškerá opatření nezbytná ke stažení všech šarží pískavice dovezených z Egypta v období 2009 až 2011, která byla uvedena v hlášeních v rámci systému rychlé výměny informací pro nebezpečné potraviny a krmiva souvisejících se zpětným sledováním, z trhu EU, k odebrání vzorků a k následnému zničení a aby se dočasně pozastavil dovoz všech semen a zrn uvedených v příloze tohoto rozhodnutí z Egypta.
(8)
S cílem poskytnout příslušným egyptským úřadům čas nezbytný k podání informací a s ohledem na příslušná opatření rizikového řízení by mělo dočasné pozastavení dovozu platit alespoň do 31. října 2011.
(9)
Opatření stanovená tímto rozhodnutím jsou v souladu se stanoviskem Stálého výboru pro potravinový řetězec a zdraví zvířat,
PŘIJALA TOTO PROVÁDĚCÍ ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Členské státy přijmou veškerá nezbytná opatření k tomu, aby byly z trhu staženy a zničeny všechny šarže semena pískavice dovezené z Egypta v období 2009 až 2011, které jsou uvedeny v hlášeních v rámci systému rychlé výměny informací pro nebezpečné potraviny a krmiva souvisejících se zpětným sledováním. V souladu s článkem 8 směrnice 2003/99/ES by měly být z dotčených šarží odebrány vzorky.
Článek 2
Propuštění semen a zrn z Egypta uvedených v příloze do volného oběhu v EU se zakazuje do 31. října 2011.
Článek 3
Opatření stanovená v tomto rozhodnutí se pravidelně přezkoumávají na základě záruk poskytnutých Egyptem a na základě výsledků analýz a šetření provedených členskými státy.
Článek 4
Toto rozhodnutí je určeno členským státům.
V Bruselu dne 6. července 2011.
KOMISIJOS ĮGYVENDINIMO SPRENDIMAS
2011 m. liepos 6 d.
dėl neatidėliotinų priemonių, taikytinų iš Egipto importuojamoms ožragių sėkloms, tam tikroms sėkloms ir pupelėms
(pranešta dokumentu Nr. C(2011) 5000)
(Tekstas svarbus EEE)
(2011/402/ES)
EUROPOS KOMISIJA,
atsižvelgdama į Sutartį dėl Europos Sąjungos veikimo,
atsižvelgdama į 2002 m. sausio 28 d. Europos Parlamento ir Tarybos reglamentą (EB) Nr. 178/2002, nustatantį maistui skirtų teisės aktų bendruosius principus ir reikalavimus, įsteigiantį Europos maisto saugos tarnybą ir nustatantį su maisto saugos klausimais susijusias procedūras (1), ypač į jo 53 straipsnio 1 dalies b punkto i ir iii papunkčius,
kadangi:
(1)
Reglamente (EB) Nr. 178/2002 nustatyti Bendrijos ir nacionalinio lygmens bendrieji principai apskritai dėl maisto ir pašarų, ir konkrečiai dėl maisto ir pašarų saugos. Jame nustatytos neatidėliotinos priemonės, jeigu yra akivaizdžiai aišku, kad iš trečiųjų šalių importuojami maisto produktai ar pašarai gali kelti didelę riziką žmonių sveikatai, gyvūnų sveikatai arba aplinkai ir kad susijusios (-ių) valstybės (-ių) narės (-ių) taikomomis priemonėmis tinkamai išvengti rizikos neįmanoma.
(2)
2011 m. gegužės 22 d. Vokietija pranešė apie šiga toksiną gaminančių bakterijų Escherichia coli (STEC), O104:H4 serotipas, sukeltos infekcijos protrūkį šiaurinėje Vokietijos dalyje. Remiantis epidemiologiniais ir laboratoriniais tyrimais infekcijos šaltinį pavyko susieti su vartotomis daigintomis sėklomis, paruoštomis viename ūkyje į pietus nuo Hamburgo.
(3)
2011 m. birželio 15 d. Prancūzija pranešė apie protrūkį Prancūzijos mieste Bordo, remiantis preliminariais rezultatais jį sukėlė tos pačios padermės E. coli (šiga toksiną gaminančios bakterijos Escherichia coli (STEC), O104:H4 serotipas) kaip ir nustatytosios Vokietijoje. Tyrimai rodo, kad kaip ir Vokietijoje protrūkis galėjo kilti dėl daigintų sėklų vartojimo.
(4)
Tolesni faktai leidžia manyti, kad daiginimui skirtos sausos sėklos galėjo būti pirminė Vokietijoje ir Prancūzijoje kilusių protrūkių priežastis. Siekdama nustatyti infekcijos kilmę Komisija pradėjo atsekamumo tyrimą, kurį koordinuoja Europos maisto saugos tarnyba (EMST), konsultuodamasi su Europos ligų prevencijos ir kontrolės centru ir Pasaulio sveikatos organizacija. 2011 m. liepos 5 d. EMST paskelbė galutinę ataskaitą. Ataskaitoje teigiama, kad palyginus atsekamumo informaciją apie Prancūzijoje ir Vokietijoje kilusius protrūkius padaryta išvada, kad labiausiai tikėtina bendra sąsaja yra iš Egipto importuotų ožragių sėklų partija, bet negalima atmesti galimybės, kad kitos partijos gali būti susijusios su protrūkiais. Kadangi mažas užkrėstos medžiagos kiekis gali turėti didelio poveikio žmonių sveikatai ir kadangi nėra informacijos apie infekcijos šaltinį, užkrėtimo būdą ir galimą kryžminį užkrėtimą, šiuo metu tikslinga visas nustatytojo eksportuotojo partijas laikyti įtartinomis.
(5)
Be to, dabartinis atsekamumo tyrimas patvirtina hipotezę, kad su protrūkiais yra susijusios ir juos sukėlė importuotos ožragių sėklos, kurios buvo užkrėstos importavimo į ES metu arba prieš importavimą. Sėklų užkrėtimas E. coli O104:H4 štamo bakterijomis rodo, kad gamybos proceso metu susidarė užteršimo žmogaus ir (arba) gyvūninės kilmės fekalijų medžiagomis sąlygos. Kol kas neaišku, kurioje maisto gamybos grandinės grandyje tai įvyko, kaip nežinoma ir tai, ar per šį laiką padėtis buvo ištaisyta. Valstybėse narėse turi būti imami nauji mėginiai, kad būtų papildyti epidemiologinių tyrimų įrodymai, kaip nustatyta 2003 m. lapkričio 17 d. Europos Parlamento ir Tarybos direktyvos 2003/99/EB dėl zoonozių ir zoonozių sukėlėjų monitoringo, iš dalies keičiančios Tarybos sprendimą 90/424/EEB ir panaikinančios Tarybos direktyvą 92/117/EEB (2), 8 straipsnyje.
(6)
Vadovaujantis atsargumo principu taip pat būtina laikinai uždrausti visų priede įvardytų Egipto kilmės sėklų ir pupelių importą, siekiant skirti laiko, reikalingo tolesniam jų saugos įvertinimui atlikti. Akivaizdu, kad ir iš kitų sėklų ir pupelių patekęs mažas užkrėstos medžiagos kiekis gali turėti didelio poveikio žmonių sveikatai ir kad nėra tikslios informacijos apie konkrečią kilmės vietą Egipte, užkrėtimo būdą ir galimą kryžminį užkrėtimą.
(7)
Todėl tikslinga Europos Sąjungos lygmeniu nustatyti tam tikras neatidėliotinas atsargumo priemones, siekiant užtikrinti, kad valstybės narės nustatytų visas būtinas priemones, kad iš ES rinkos būtų pašalintos visos 2009-2011 m. iš Egipto importuotų ožragių sėklų partijos, nurodytos Skubaus perspėjimo apie nesaugų maistą ir pašarus sistemos pranešimuose ir susijusios su atsekamumo tyrimu, būtų paimti jų mėginiai ir tada jos būtų sunaikintos, ir siekiant laikinai sustabdyti visų šio sprendimo priede įvardytų sėklų ir pupelių importą iš Egipto.
(8)
Siekiant suteikti Egipto kompetentingoms institucijoms laiko, reikalingo pateikti grįžtamąją informaciją ir apsvarstyti, kokios būtų tinkamos rizikos valdymo priemonės, importas turėtų būti laikinai sustabdytas ne trumpiau kaip iki 2011 m. spalio 31 d.
(9)
Šiame sprendime numatytos priemonės atitinka Maisto grandinės ir gyvūnų sveikatos nuolatinio komiteto nuomonę,
PRIĖMĖ ŠĮ ĮGYVENDINIMO SPRENDIMĄ:
1 straipsnis
Valstybės narės nustato visas būtinas priemones, kad visos 2009-2011 m. iš Egipto importuotų ožragių sėklų partijos, nurodytos Skubaus perspėjimo apie nesaugų maistą ir pašarus sistemos pranešimuose ir susijusios su atsekamumo tyrimu, būtų pašalintos iš ES rinkos ir sunaikintos. Pagal Direktyvos 2003/99/EB 8 straipsnį paimami susijusių partijų mėginiai.
2 straipsnis
Priede įvardytas sėklas ir pupeles iš Egipto draudžiama išleisti į laisvą apyvartą Europos Sąjungoje iki 2011 m. spalio 31 d.
3 straipsnis
Reguliariai atliekamas šiame sprendime nustatytų priemonių pakartotinis įvertinimas remiantis Egipto pateiktomis garantijomis, valstybių narių atliktų analitinių tyrimų ir tiriamųjų veiksmų rezultatais.
4 straipsnis
Šis sprendimas skirtas valstybėms narėms.
Priimta Briuselyje 2011 m. liepos 6 d.