ROZHODNUTÍ KOMISE
ze dne 8. března 2011
o opatření C 18/10 (ex NN 20/10), které Francouzská republika zavedla ve prospěch dodavatelů v leteckém průmyslu (záruka „Aero 2008“)
(oznámeno pod číslem K(2011) 1378)
(Pouze francouzské znění je závazné)
(Text s významem pro EHP)
(2011/393/EU)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 108 odst. 2 první pododstavec této smlouvy,
s ohledem na Dohodu o Evropském hospodářském prostoru, a zejména na čl. 62 odst. 1 písm. a) této dohody,
poté, co vyzvala zúčastněné strany k podání připomínek v souladu s těmito články (1),
vzhledem k těmto důvodům:
I. POSTUP
(1)
Dne 17. října 2008 zahájila Komise šetření z vlastního podnětu ohledně pojištění proti kurzovému riziku, jež poskytla společnost Coface dodavatelům v leteckém průmyslu (dále jen opatření či záruka „Aero 2008“) (CP 294/08).
(2)
Žádosti o informace byly zaslány Francouzské republice dne 4. listopadu 2008, 15. května 2009 a 30. září 2009. Francouzská republika na ně odpověděla dne 8. prosince 2008, 18. června 2009 a 30. října 2009. Ve stejný den byla každá z odpovědí také zaevidována.
(3)
Dne 17. prosince 2009 proběhlo jednání mezi útvary Komise a francouzskými orgány. Po tomto jednání předložila Francouzská republika dne 22. února 2010 doplňující informace.
(4)
Dopisem ze dne 20. července 2010 oznámila Komise Francouzské republice své rozhodnutí zahájit řízení o tomto opatření podle čl. 108 odst. 2 Smlouvy.
(5)
Rozhodnutí Komise o zahájení řízení bylo zveřejněno v Úředním věstníku Evropské unie (2). Komise vyzvala zúčastněné strany k předložení připomínek k dotčenému opatření.
(6)
Komise k této věci neobdržela žádné připomínky zúčastněných stran.
(7)
Dne 20. září 2010 předložila Komisi své připomínky Francouzské republiky.
(8)
Dopisem ze dne 15. listopadu 2010 si Komise vyžádala od Francouzské republiky doplňující informace. Francouzská republika odpověděla dopisem ze dne 15. prosince 2010, jenž byl ve stejný den zaevidován útvary Komise.
(9)
Francouzská republika předložila doplňující informace dopisem ze dne 31. ledna 2011, který byl ve stejný den zaevidován útvary Komise.
II. POPIS OPATŘENÍ
II.1 Právní základ
(10)
Francouzské orgány tvrdily, že právní základ opatření představují články L 432-1, L 432-2, R 442-1 a R442-8-4 zákona o pojišťovnictví.
II.2 Příjemci
(11)
Možnými příjemci opatření jsou dodavatelé v leteckém průmyslu třídy 2 a nižší (3).
(12)
Velikost příjemců není omezena. Způsobilými nejsou dodavatelé, v nichž výrobce letadel vlastní podíl vyšší než 25 %.
(13)
Podniky v potížích nemají k dotčenému opatření přístup.
(14)
Opatření mohou využít dodavatelé, kteří působí ve Francii, a to včetně těch, kteří zde mají pobočku nebo sídlo a kteří přitom zásobují výrobce letadel se sídlem mimo Francii. Opatření se ale nevztahuje na dodavatele, kteří nemají pobočku ve Francii a dodávají výrobcům letadel usazeným v jiné zemi.
(15)
Podle informací poskytnutých Francií jsou v současnosti příjemci tohoto opatření společnosti AD Industrie, Aerofonctions, Axon Cable a Exameca. Jedná se o dodavatele v leteckém průmyslu se sídlem ve Francii, jimž společnost Coface poskytla koncem roku 2008 pojištění proti kurzovému riziku.
II.3 Hospodářské souvislosti
(16)
Podle Francie vyžadují výrobci letadel od svých dodavatelů v rostoucí míře, aby předkládali nabídky v amerických dolarech (dále jen „dolar“ či „USD“). V případě slabého dolaru způsobují středně- či dlouhodobé dodavatelské smlouvy problémy jak francouzským, tak i jiným dodavatelům, jejichž hlavní náklady vznikají v eurozóně.
(17)
Podle vysvětlení Francie mají některé společnosti v leteckém průmyslu potíže získat pojištění proti kurzovému riziku EUR/USD, jež by odpovídalo jejich potřebám. Ačkoli jsou produkty pojištění proti kurzovému riziku na finančních trzích běžné, konkrétní podmínky nabízených pojistek vždy neodpovídají zvláštním potřebám některých podniků. Podle francouzských orgánů tak zejména banky nejčastěji nabízejí pojištění proti kolísání kurzu EUR/USD maximálně na dobu dvou let.
II.4 Popis opatření
(18)
Záruka „Aero 2008“ spočívá v pojišťovacím mechanismu proti riziku kolísání kurzu mezi dolarem a eurem. Dodavatelé v leteckém průmyslu, kteří uzavřeli dodavatelské smlouvy v dolarech, získávají v případě silného dolaru, ale ztrácejí, je-li dolar slabý. Uvedená záruka jim umožňuje pojistit se proti ztrátám pro případ slabého dolaru a na silném dolaru do určité míry vydělávat.
(19)
Dotčené opatření spravuje společnost Coface. Coface je jednou z hlavních francouzských společností v oblasti pojištění vývozních úvěrů. Od roku 2002 patří do skupiny Natixis. Natixis je dceřinou společností skupiny BPCE, jež vznikla v roce 2009 spojením banky Banque Populaire a spořitelny Caisse d’Épargne.
(20)
Celkový objem financování je omezen na kurzové riziko u dodávek v hodnotě do 500 milionů EUR. Skutečně pojištěné částky zatím představují jen malou část (přibližně 10 milionů EUR) nejvyšší možné částky. Zainteresované podniky mohou požádat o tuto záruku až do 15. prosince 2012.
(21)
Každý dodavatel pro letecký průmysl, který má zájem o záruku „Aero 2008“, si musí zažádat o pojištění kurzového rizika a prokázat, že se pojištění týká dodávek fakturovaných v dolarech. Poté obdrží od Coface nabídku, ve které je uvedena výše obchodního obratu v dolarech a „zaručený“ kurz vůči dolaru, přičemž záruční komise stanoví tyto dva parametry při zohlednění původní žádosti podané dodavatelem. Pojištěné částky jsou omezeny na zlomek všech smluv vyjádřených v dolarech, které pojištěnec uzavřel. Nabídka platí nejvýše na dobu 5 let. Dodavatel může nabídku Coface přijmout nebo odmítnout. Výši pojištěného obchodního obratu nelze po vydání souhlasu s pojištěním společností Coface měnit.
(22)
Je-li dolar slabší než zaručený kurz, vyplatí Coface pojištěným podnikům vyrovnání ve výši 100 % utrpěné kurzové ztráty. V případě silného dolaru podniky vyplatí Coface určitou účast na zisku. Pojištěnec si může zvolit mezi 25 % a 50 % navýšení kurzu dolaru zjištěného během aktualizace kurzu. Příspěvek, jenž bude muset podnik zaplatit Coface, se potom vypočte na základě tohoto revidovaného kurzu. U účasti na zisku existují dvě možnosti:
-
Možnost 1: revidovaný kurz se rovná původnímu zaručenému kurzu při odečtení rozdílu mezi původně zaručeným kurzem a směnným kurzem aktuálním v den odečtení (denní referenční směnný kurz („fixing“) Evropské centrální banky) ve výši podílu pojištěné účasti na zisku.
-
Možnost 2: stejný způsob jako u možnosti 1, ale účast na zisku (tzn. rozdíl mezi původním zaručeným kurzem a směnným kurzem v den zaúčtování) je omezena na 15 centů.
(23)
Částka, kterou zaplatí dodavatelé, kteří jsou příjemci pojištění proti kurzovému riziku, bude v případě silného dolaru nižší než částka, již dostanou při srovnatelném oslabení dolaru. Vyplácení účasti na zisku umožňuje dodavatelům využít do určité míry silného dolaru. Postoupení části zisku obdrženého při silném dolaru umožňuje na oplátku snížení nutného pojistného na krytí rizika pro případ slabého dolaru.
(24)
Pojistné, jež musí dodavatelé zaplatit, aby mohli využít záruky Aero 2008, je stanoveno a fakturováno v okamžiku upsání pojištění. Pojištěnci se mohou rozhodnout pro okamžité splacení pojistného nebo ho uhradit ve splátkách. Dodavatelé, kteří se rozhodnou pro tuto možnost, musí zaplatit 25 % hodnoty pojistného v okamžiku uzavření smlouvy a zbytek za každý pojištěný rok k 31. lednu daného roku. V tomto případě je kvůli zajištění úvěrového rizika při splácení pojistného účtován úrok rovnající se 12měsíční sazbě EURIBOR navýšené o 60 bazických bodů (4). Ze čtyř podniků, které uzavřely toto pojištění, dva zvolily úhradu ve splátkách: AD Industrie a Exameca.
(25)
Dodavatelé musí jako doklad předložit daňové doklady potvrzující částky placené v USD.
(26)
Podle francouzských orgánů jsou všechny transakce uskutečňované společností Coface v rámci záruky Aero 2008 prováděny na účet francouzského státu. Coface používá pro tyto transakce zvláštní bankovní účet francouzského státu. Francouzský stát je sice majitelem tohoto účtu, ale Coface k němu má přístup, aby mohla provádět finanční transakce, jako je nákup opcí. Pojistné hrazené příjemci se převádí přímo na tento účet. To znamená, že Coface jako společnost nenese žádné riziko, protože opatření spravuje pro francouzský stát. Ten tedy nese v tomto konkrétním případě finanční riziko.
(27)
Výpočet pojistného požadovaného Coface probíhá pro každý případ zvlášť. Podle Francie odráží pojistné tržní cenu příslušných nástrojů na krytí kurzového rizika. Finanční nástroje kupuje společnost Coface jménem a na účet francouzského státu. V okamžiku nabídky záruky dodavateli tyto nástroje pokrývají veškeré její kurzové riziko po celou dobu trvání záruky.
(28)
V případě silného dolaru musí dodavatel uhradit Coface částku spojenou s rozdílem mezi zaručeným kurzem a referenčním směnným kurzem platným v den splatnosti. Pokud se pojištěnec ocitne v platební neschopnosti, bude muset Coface na účet státu splnit svůj smluvní závazek a pokrýt záruku. Třetí strana, jež si koupila příslib platby v případě silného dolaru, obdrží tuto platbu z bankovního účtu francouzského státu, který však od dodavatele v platební neschopnosti pravděpodobně nedostane žádnou nebo úplnou náhradu.
(29)
Francouzskému státu hrozí také ztráty v případě, kdy dodavatelé hradí část platby pojistného ve splátkách, pokud dlužný zůstatek za pojistné není uhrazen během pojistného roku.
(30)
Opatření začalo platit na podzim roku 2008. O formální nabídku Coface požádalo jedenáct podniků a čtyři z nich ji přijaly, zatímco dva poté snížily částku, o kterou původně žádaly. Všechny tyto nabídky byly přijaty v listopadu a prosinci roku 2008. Podle informací poskytnutých francouzskými orgány nebyla v letech 2009 a 2010 přijata žádná nabídka.
(31)
Dvě ze čtyř záruk platí až do konce roku 2013 (tj. pět let), platnost jedné skončila v roce 2010 (tj. po dvou letech) a jedna vypršela v roce 2009 (tj. po jednom roce). Záruky platné až do roku 2013 se týkají objemů dodávek za rok. Celkový objem potenciálně dotčených dodávek se blíží 19 milionům USD. Jelikož se ale někteří dodavatelé rozhodli pojistit jen část svých dodávek, záruky se týkají přibližně 12 milionů USD. Tři ze čtyř dodavatelů obdrželi pojištění na dodávky, jež jsou vždy nižší než 2,8 milionu USD. Společnost Axon Cable si zachovává „účast na zisku“ v případě silného dolaru ve výši 25 %, zatímco ostatní dodavatelé mají „účast na zisku“ 50 %.
(32)
Následující tabulku předložila Francie během jednání, jež se konalo v prosinci roku 2009. Tabulka uvádí přehled dotčených dodavatelů, záruk poskytnutých na každý rok a zaručený roční směnný kurz. Celkovou částku nabídnutou Coface nepřijaly společnosti AD Industrie a Axon Cable.
AD Industrie
Aerofonctions
Axon Cable
Exameca
2009
-
0,264 mil. USD/[…] (5)
0,256 mil. USD/[…]
-
2010
2 mil. USD/[…]
-
0,384 mil. USD/[…]
2,712 mil. USD/[…]
2011
2 mil. USD/[…]
-
0,205 mil. USD/[…]
-
2012
2 mil. USD/[…]
-
0,511 mil. USD/[…]
-
2013
2 mil. USD/[…]
-
0,511 mil. USD/[…]
-
CELKEM
8 mil. USD
0,264 mil. USD
1,866 mil. USD
2,712 mil. USD
Max. částka nabídnutá Coface
12,7 mil. USD
0,264 mil. USD
3,74 mil. USD
2,712 mil. USD
Pojistné
2,54 %
2,48 %
1,35 %
2,55 %
Účast na zisku
50 %
50 %
25 %
50 %
II.5 Shrnutí pochybností, jež vedly k zahájení formálního vyšetřovacího řízení
(33)
Rozhodnutí o zahájení řízení podle čl. 108 odst. 2 SFEU bylo odůvodněno určitými pochybnostmi ohledně nepřítomnosti státní podpory a případné slučitelnosti přezkoumávané podpory s pravidly státní podpory.
(34)
Zaprvé měla Komise pochybnosti o tom, zda pojistné hrazené příjemci odpovídá tržním cenám. Přesněji řečeno se Komise domnívala, že francouzské orgány neprokázaly, že placené pojistné pokrývá následující prvky: správní náklady Coface spojené se správou pojištění, riziko platební neschopnosti dodavatele, úvěrové riziko v případě hrazení pojistného ve splátkách a ziskové rozpětí. Nešlo proto vyloučit, že se nejedná o selektivní hospodářské zvýhodnění dodavatelů, kteří získali záruku. Vzhledem k tomu, že opatření „Aero 2008“ se dalo považovat za přičitatelné Francii, nebylo možné vyloučit, že by mohlo představovat státní podporu ve smyslu čl. 107 odst. 1 SFEU.
(35)
Zadruhé Komise pochybovala, že došlo k narušení trhu, pokud jde o pojišťovací nástroje proti kurzovému riziku, poskytované malým a středním podnikům a velkým společnostem v souvislosti s krátko- a dlouhodobými dopady kolísání kurzu mezi eurem a dolarem.
(36)
Zatřetí Komise pochybovala, že opatření má motivační účinek, protože dodavatelé mohli získat pojištění proti kurzovému riziku, i pokud si žádost podali až po podpisu dodavatelské smlouvy.
(37)
Začtvrté vyjádřila Komise pochybnosti o přiměřenosti opatření, jelikož není omezeno na podniky, které prokáží potíže se získáním pojištění proti kurzovému riziku od své banky.
(38)
Zapáté Komise pochybovala, zda případný kladný účinek této podpory může převážit nad zápornými účinky tak, aby nedošlo ke změnám obchodních podmínek v takové míře, jež by byla v rozporu se společným zájmem.
III. PŘIPOMÍNKY ZÚČASTNĚNÝCH STRAN
(39)
Komise neobdržela žádné připomínky zúčastněných stran.
IV. KOMENTÁŘE FRANCOUZSKÉ REPUBLIKY
(40)
Francie se domnívá, že pojistné účtované v rámci záruky Aero 2008 odpovídá tržní hodnotě poskytnutého pojištění proti kurzovému riziku, a dotčené opatření tak nepředstavuje státní podporu ve smyslu čl. 107 odst. 1 SFEU.
(41)
Francouzské orgány předložily Komisi podrobný popis metodiky, na jejímž základě jsou určovány výše pojistného účtovaného v rámci záruky Aero 2008.
(42)
Francie poskytla informace, které umožňují zjistit přesnou tržní hodnotu finančních produktů, jež jsou nutné pro zavedení pojištění. Toto pojištění se skládá z finančních nástrojů, jejichž kombinací vzniká jeho platební profil: forwardové nákupy EUR a USD, nákupy a prodej opcí na EUR a USD.
(43)
Tržní hodnota těchto finančních nástrojů se vypočítává na základě údajů softwaru Bloomberg, jednoho z předních světových nástrojů v oblasti finančních informací. Francie dodala výpisy ze softwaru Bloomberg pro všechny finanční nástroje, jež tvoří pojištění poskytnuté čtyřem dodavatelům, kteří získali záruku „Aero 2008“.
(44)
Takto stanovené tržní hodnoty zahrnují ziskové rozpětí ve prospěch finančních institucí, u kterých Coface tyto nástroje kupuje. Podle informací poskytnutých Francií produkty pojištění proti kurzovému riziku nabízené bankami obvykle nezahrnují úhradu pojistného, protože bankovní sektor si bere svou odměnu ze zaručených kurzů a cen opcí. Dotčená rozpětí jsou zahrnuta do tvorby cen finančních produktů tvořících pojištění nabízené dodavatelům, a jsou proto kryta pojistným, které si Coface účtuje. Coface při stanovení kurzu navíc vždy vybírá zaručený forwardový kurz, jenž je vyšší než nejvyšší tržní forwardový kurz daného roku.
(45)
K pokrytí dodatečných správních nákladů, které Coface vznikají v souvislosti se správou opatření, je do částky pojistného zahrnuto rozpětí ve výši 40 bazických bodů. Toto rozpětí představuje 17 % až 32 % (6) celkové hodnoty pojistného účtovaného čtyřem podniků, které získaly záruku „Aero 2008“.
(46)
Francouzské orgány poskytly rovněž podrobné vysvětlení zohlednění rizika platební neschopnosti dodavatele v rámci výpočtu účtovaného pojistného. Jak je popsáno v 28. bodě odůvodnění, platební neschopnost dodavatele může v případě silného dolaru znamenat ztrátu pro francouzský stát.
(47)
Coface stanovuje riziko platební neschopnosti dodavatele na základě ratingového systému francouzských podniků Score @rating, který začala používat v roce 2002 a jenž vychází z její dvacetileté zkušenosti v oblasti hodnocení podniků. Díky systému Score @rating získala společnost Coface pro výkon své ratingové činnosti ve Francii od bankovní komise (Commission bancaire) status „External Credit Assesment Institution“ (ECAI). Toto osvědčení bylo vystaveno v souladu s předpisy dohody Basilej II. Následující tabulka uvádí srovnání mezi různými uznávanými ratingovými systémy (7):
ECAI
Coface
Banque de France
Fitch
Moddy’s
S & P
Riziková váha
Basilejské mapování
1
10 až 9
3++ až 3+
AAA až AA-
Aaa až Aa3
AAA až AA-
20 %
2
8
3
A+ až A-
A1 až A3
A+ až A-
50 %
-
3
7 až 6
4+
BBB+ až BBB-
Baa1 až Baa3
BBB+ až BBB-
100 %
Hodnocení dlouhodobého rizika
4
5 až 4
4 až 5+
BB+ až BB-
Ba1 až Ba3
BB+ až BB-
100 %
5
3
5 až 6
B+ až B-
B1 až B3
B+ až B-
150 %
6
2 až 1
8 až 9
CCC+ a méně
Caa1 a méně
CCC+ a méně
150 %
(48)
Systém Score @rating uděluje rizikovou známku, jež odpovídá rozdělení pravděpodobnosti platební neschopnosti na jednotlivá pásma. Analyzovaným rizikem je zákonný úpadek podniku nebo jeho platební neschopnost stejné závažnosti. Každé známce na stupnici od 1 do 10 odpovídá průměrná míra jednoroční platební neschopnosti. Níže uvedená tabulka uvádí míry jednoroční platební neschopnosti, jež odpovídají jednotlivým známkám systému Score @rating (8):
Velmi vysoké riziko
Středně vysoké riziko
Slabé riziko
Score @rating
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Míra jednoroční platební neschopnosti
25 %
10 %
4 %
2 %
1,3 %
0,7 %
0,4 %
0,15 %
0,05 %
0 %
(49)
Aby Coface mohla čelit riziku platební neschopnosti pojištěnce v případě silného dolaru, musí se pomocí finančních nástrojů (9) pojistit až do výše pravděpodobnosti platební neschopnosti. Pomocí softwaru Bloomberg je možno vypočítat cenu nástrojů nutných k pokrytí úvěrového rizika ke dni kótování určitého pojištění. Výše pojistného se tudíž upravuje podle rizika platební neschopnosti stanoveného na základě systému Score @rating a ceny nástrojů nutných ke krytí tohoto rizika.
(50)
Základ pro stanovení pojistného používaného v rámci záruky „Aero 2008“ tvoří prvky popsané ve 40. až 49. bodě odůvodnění. Francouzské orgány předložily podrobné složení pojistného účtovaného čtyřem dodavatelům, kteří záruku získali. Je uvedeno v následující tabulce:
Axon Cable
Exameca
Ad Industrie
Aerofonction
Datum kótování
5.12.2008
11.12.2008
14.11.2008
21.10.2008
Známka Coface při kótování
(…)
(…)
(…)
(…)
Začáteční rok
2009
2010
2010
2009
Konečný rok
2013
2010
2013
2009
Účast na zisku
25 %
50 %
50 %
50 %
Účast na zisku omezena na 15 centů?
ano
ano
Ano
Ne
Platební lhůta
3 měsíce
2 měsíce
3 měsíce
3 měsíce
Celková částka v USD
1 865 000
2 712 000
8 000 000
264 000
Tržní cena pojištění
(…)
(…)
(…)
(…)
Úvěrové riziko
(…)
(…)
(…)
(…)
Rozpětí pro správní náklady
0,40 %
0,40 %
0,40 %
0,40 %
CELKEM
1,26 %
2,43 %
2,43 %
2,29 %
Pojistné Coface
1,35 %
2,55 %
2,54 %
2,48 %
Odchylka kvůli realizačnímu riziku (10)
0,09 %
0,12 %
0,11 %
0,19 %
(51)
Podle francouzských orgánů je kvůli takto stanovené struktuře pojistného toto pojištění méně atraktivní než produkty nabízené bankovním sektorem. Podmínky nabízené v rámci záruky „Aero 2008“ tak nejsou výhodnější než tržní podmínky a pojistné tak zahrnuje tržní hodnotu finančních produktů nutných pro zavedení pojištění, a to včetně ziskového rozpětí, správních nákladů společnosti Coface a hodnoty rizika platební neschopnosti dodavatelů. Francie proto tvrdí, že opatření neobsahuje selektivní hospodářskou výhodu, a nepředstavuje tak státní podporu ve smyslu čl. 107 odst. 1 SFEU.
(52)
Francie také uvedla, že z jedenácti podniků, které dostaly nabídku Coface, se jich sedm rozhodlo ji odmítnout. Podle informací poskytnutých francouzskými orgány dva z dotčených podniků prohlásily, že bankovní podmínky jsou výhodnější (zejména se nemusí platit žádné pojistné), a dva další tvrdily, že podmínky nabízené Coface nejsou zajímavé (především neatraktivní zaručený kurz). Jeden podnik uvedl, že platební podmínky nejsou v souladu s navrhovanou zárukou, další, že se mu nakonec podařilo uzavřít smlouvu v EUR, a třetí, že do konce platnosti příslibu záruky nebyla dosud ukončena jednání s kupcem.
V. POSOUZENÍ OPATŘENÍ
(53)
Určité opatření představuje státní podporu ve smyslu čl. 107 odst. 1 SFEU, pokud splňuje čtyři podmínky: je poskytováno státem nebo ze státních prostředků, selektivně zvýhodňuje určité podniky nebo určitá odvětví hospodářské činnosti, narušuje nebo může narušit hospodářskou soutěž a ovlivnit obchod mezi členskými státy.
(54)
Jak je upřesněno v 34. bodě odůvodnění, rozhodnutí o zahájení formálního vyšetřovacího řízení se v první řadě zakládalo na pochybnostech, zda pojistné zaplacené příjemci odpovídá tržní ceně. Přesněji řečeno se Komise domnívala, že francouzské orgány neprokázaly, že placené pojistné pokrývá následující prvky: správní náklady Coface spojené se správou pojištění, riziko platební neschopnosti dodavatele, úvěrové riziko v případě hrazení pojistného ve splátkách a ziskové rozpětí. Nebylo proto možno vyloučit, že se nejedná o selektivní hospodářské zvýhodnění dodavatelů, kteří záruku získali.
(55)
Po zahájení řízení podle čl. 108 odst. 2 SFEU provedly útvary Komise analýzu informací poskytnutých francouzskými orgány, aby zjistily, zda je opatření v souladu se zásadou soukromého investora v tržním hospodářství, tzn. zda podmínky nabízené společností Coface jsou ve shodě s tržními podmínkami nabízenými soukromými hospodářskými subjekty.
(56)
Komise předně konstatuje, že se francouzské orgány zavázaly k tomu, že Coface stanoví pro všechny podniky, jež si o záruku zažádají, výši použitelného pojistného na základě metodologie podrobně popsané v oddílu IV (11).
(57)
Komise zjišťuje, že produkty srovnatelné s produkty nabízenými Coface jsou rovněž dostupné na trhu.
(58)
Komise poté ověřila, zda tržní cena účtovaná společností Coface za záruku je v souladu s tržními cenami uplatňovanými soukromými hospodářskými subjekty.
(59)
Komise se domnívá, že ceny finančních nástrojů nutných pro zavedení záruky jsou skutečně tržními cenami, jak to potvrzuje výpis ze softwaru Bloomberg poskytnutý Francií, a že se věrně odrážejí v pojistném účtovaném společností Coface.
(60)
Tržní cena těchto finančních produktů k tomu zahrnuje ziskové rozpětí ve prospěch finančních institucí, u nichž Coface dotčené nástroje zakoupila.
(61)
Francouzské orgány rovněž prokázaly, že k pokrytí správních nákladů Coface je účtováno dodatečné rozpětí ve výši 40 bazických bodů. Jak je popsáno v 45. bodě odůvodnění, představuje toto rozpětí podstatnou část hodnoty účtovaného pojistného. Komise se proto domnívá, že účtované pojistné skutečně zahrnuje ziskové rozpětí a rozpětí umožňující pokrýt správní náklady Coface, což umožňuje vyvrátit pochybnosti vyjádřené při zahájení formálního vyšetřovacího řízení. Komise zaznamenává, že soukromé banky podobné dodatečné rozpětí neuplatňují a spokojují se s rozpětím zahrnutým do ceny vyplývající z databáze Bloomberg. Toto rozpětí proto může být považováno za rozpětí v souladu s tržní cenou. Komise se domnívá, že Francie také úspěšně prokázala, že riziko platební neschopnosti dodavatele (12) bylo řádně zohledněno při stanovení výše účtovaného pojistného. Aby se společnost Coface pojistila pro případ platební neschopnosti pojištěnce, musí se totiž krýt až do výše pravděpodobnosti této platební neschopnosti, a to pomocí:
-
nákupu prodejních opcí EUR/USD v realizační ceně rovnající se zaručenému forwardovému kurzu pro (1 % účast na zisku) x částka pojištěných dolarů,
-
nákupu prodejních opcí EUR/USD v realizační ceně rovnající se zaručenému forwardovému kurzu minus 15 centů účasti na zisku x částka pojištěných dolarů v případě omezení horní hranice účasti na zisku.
(62)
Hodnota úvěrového rizika za daný pojištěný rok se tedy rovná výnosu z ceny opcí vynásobenému pravděpodobností platební neschopnosti v dotčeném roce. Tuto pravděpodobnost platební neschopnosti stanoví mezinárodně uznávaný ratingový systém popsaný ve 47. a 48. bodě odůvodnění, jenž používá společnost Coface a její zákazníci při obchodních transakcích. Komise se domnívá, že používání vlastního ratingu společností Coface místo externích ratingů je odůvodněno dosahováním vyšší efektivity.
(63)
Na základě dodatečných informací poskytnutých francouzskými orgány a jejich závazku uvedeného v 56. bodě odůvodnění tohoto rozhodnutí dochází Komise k závěru, že cena požadovaná společností Coface za záruku „Aero 2008“ je v souladu s tržními podmínkami nabízenými soukromými hospodářskými subjekty.
(64)
Fungování záruky „Aero 2008“ tak lze považovat za odpovídající zásadě investora v tržním hospodářství. Dodavatelům, kteří získali tuto záruku, se proto nedostalo žádného hospodářského zvýhodnění.
(65)
Není proto nutno analyzovat další pochybnosti, které byly důvodem pro zahájení formálního vyšetřovacího řízení. Jelikož je existence selektivní hospodářské výhody nutnou podmínkou pro prokázání státní podpory, lze uzavřít, že záruka „Aero 2008“ opatření státní podpory nepředstavuje.
(66)
Pokud ale jde o podmínky uplatňované společností Coface při úhradě pojistného ve splátkách, Komise se domnívá, že použitou úrokovou míru, tzn. 12měsíční sazbu EURIBOR navýšenou o 60 bazických bodů, nelze považovat za odpovídající tržním postupům. Zejména u pojistného ve výši 60 bazických bodů se jedná o pevnou částku, která se nemění v závislosti na riziku platební neschopnosti dodavatele nebo míře zajištění. Vzhledem k tomu, že Francie neuvedla zvláštní odůvodnění, uplatňuje Komise pro stanovení referenční sazby metodu výpočtu referenčních a diskontních sazeb stanovenou ve sdělení Komise o revizi metody stanovování referenčních a diskontních sazeb (13) (dále jen „sdělení o referenčních sazbách“). Dopisem ze dne 31. ledna 2011 se francouzské orgány zavázaly, že rozdíl mezi pojistným vyplývajícím z uplatnění úrokové míry Coface a pojistným stanoveným na základě referenčních sazeb uvedených ve sdělení o referenčních sazbách zůstane vždy pod hranicí de minimis a že budou dodržena všechna ustanovení nařízení Komise (ES) č. 1998/2006 ze dne 15. prosince 2006 o použití článků 87 a 88 Smlouvy na podporu de minimis (14).
(67)
Na základě tohoto závazku tak Komise může dospět k závěru, že úroky účtované v případě platby ve splátkách nesplňují všechna kritéria čl. 107 odst. 1 SFEU, a nepředstavují tak opatření státní podpory.
VI. ZÁVĚR
(68)
Komise vzhledem k předchozímu soudí, že záruka „Aero 2008“ nepředstavuje státní podporu ve smyslu čl. 107 odst. 1 SFEU,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Opatření, které zavedla Francouzská republika ve prospěch dodavatelů v leteckém průmyslu (záruka „Aero 2008“), nepředstavuje podporu, na niž by se vztahoval čl. 107 odst. 1 SFEU.
Článek 2
Toto rozhodnutí je určeno Francouzské republice.
V Bruselu dne 8. března 2011.
KOMISIJOS SPRENDIMAS
2011 m. kovo 8 d.
dėl priemonės C 18/10 (ex NN 20/10), kurią Prancūzijos Respublika įgyvendino remdama aeronautikos pramonės tiekėjus (garantija „Aero 2008“)
(pranešta dokumentu Nr. C(2011) 1378)
(Tekstas autentiškas tik prancūzų kalba)
(Tekstas svarbus EEE)
(2011/393/ES)
EUROPOS KOMISIJA,
atsižvelgdama į Sutartį dėl Europos Sąjungos veikimo, ypač į jos 108 straipsnio 2 dalies pirmąją pastraipą,
atsižvelgdama į Europos ekonominės erdvės susitarimą, ypač į jo 62 straipsnio 1 dalies a punktą,
pakvietusi suinteresuotąsias šalis pateikti savo pastabas pagal minėtas nuostatas (1),
kadangi:
I. PROCEDŪRA
(1)
2008 m. spalio 17 d. Komisija ex officio pradėjo procedūrą dėl valiutų kurso garantijos, kredito bendrovės „Coface“ suteiktos aeronautikos pramonės tiekėjams (toliau - priemonė arba garantija „Aero 2008“) (CP 294/08).
(2)
Prašymai pateikti informacijos Prancūzijos Respublikai išsiųsti 2008 m. lapkričio 4 d., 2009 m. gegužės 15 d. ir 2009 m. rugsėjo 30 d. Prancūzijos Respublika į juos atsakė 2008 m. gruodžio 8 d., 2009 m. birželio 18 d. ir 2009 m. spalio 30 d. Visi atsakymai užregistruoti tą pačią dieną.
(3)
Komisijos tarnybų susitikimas su Prancūzijos Respublikos valdžios institucijomis įvyko 2009 m. gruodžio 17 d. Po šio susitikimo Prancūzijos Respublika 2010 m. vasario 22 d. pateikė papildomos informacijos.
(4)
2010 m. liepos 20 d. raštu Komisija Prancūzijos Respublikai pranešė apie savo sprendimą pradėti SESV 108 straipsnio 2 dalyje numatytą procedūrą dėl šios priemonės.
(5)
Komisijos sprendimas pradėti procedūrą buvo paskelbtas Europos Sąjungos oficialiajame leidinyje (2). Komisija pakvietė suinteresuotuosius asmenis pateikti savo pastabas dėl aptariamos priemonės.
(6)
Komisija suinteresuotųjų asmenų pastabų šiuo klausimu negavo.
(7)
2010 m. rugsėjo 20 d. savo pastabas Komisijai pateikė Prancūzijos Respublika.
(8)
2010 m. lapkričio 15 d. raštu Komisija paprašė Prancūzijos Respublikos pateikti papildomos informacijos. Prancūzijos Respublika atsakė 2010 m. gruodžio 15 d. raštu, kurį Komisijos tarnybos užregistravo tą pačią dieną.
(9)
Prancūzijos Respublika papildomos informacijos pateikė 2011 m. sausio 31 d. raštu, kurį Komisijos tarnybos užregistravo tą pačią dieną.
II. PRIEMONĖS APRAŠYMAS
II.1. Teisinis pagrindas
(10)
Prancūzijos Respublikos valdžios institucijos pažymėjo, kad priemonės teisinis pagrindas yra Draudimo kodekso L 432-1, L 432-2, R 442-1 ir R 442-8-4 straipsniai.
II.2. Pagalbos gavėjai
(11)
Pagalbos gavėjai, kuriems gali būti taikoma priemonė, yra antrojo arba žemesnio lygio aeronautikos pramonės tiekėjai (3).
(12)
Apribojimų, susijusių su pagalbos gavėjų dydžiu, nenustatyta. Pagalbos negali gauti tiekėjai, kurių daugiau negu 25 % akcijų paketo priklauso lėktuvų gamintojui.
(13)
Aptariama priemonė negali būti taikoma sunkumų patiriančioms įmonėms.
(14)
Priemonė gali būti taikoma Prancūzijoje veikiantiems tiekėjams, įskaitant tuos tiekėjus, kurie yra įsisteigę arba turi savo būstinę Prancūzijoje ir aptarnauja ne Prancūzijoje įsisteigusius lėktuvų gamintojus. Tačiau priemonė netaikoma tiekėjams, kurie nėra įsisteigę Prancūzijoje ir aptarnauja ne Prancūzijoje įsisteigusius lėktuvų gamintojus.
(15)
Pagal Prancūzijos pateiktą informaciją ši priemonė šiuo metu taikoma įmonėms AD Industrie, Aerofonctions, Axon Cable ir Exameca. Tai yra Prancūzijoje įsisteigę aeronautikos pramonės tiekėjai, kuriems 2008 m. pabaigoje Coface suteikė valiutų kurso garantiją.
II.3. Ekonominės aplinkybės
(16)
Pasak Prancūzijos, lėktuvų gamintojai vis dažniau prašo savo tiekėjų pasiūlymus teikti JAV doleriais (toliau - JAV doleriai arba USD). JAV dolerio vertei nukritus, Prancūzijos ir kitų šalių tiekėjams, kurie daugiausia išlaidų patiria euro zonoje, kyla sunkumų dėl tokių vidutinės ar ilgos trukmės tiekimo sutarčių.
(17)
Prancūzija paaiškino, kad kai kurioms aeronautikos įmonėms sudėtinga gauti jų poreikius atitinkantį euro ir JAV dolerio kurso garantiją. Nors valiutos kurso rizikos draudimo priemonės finansų rinkose yra įprastos, konkretūs siūlomo draudimo ypatumai ne visada atitinka konkrečius tam tikrų įmonių poreikius. Prancūzijos valdžios institucijų teigimu, visų pirma apsidrausti nuo euro ir JAV dolerio kurso svyravimų bankai dažniausiai siūlo ne ilgiau kaip dvejiems metams.
II.4. Priemonės aprašymas
(18)
Garantija „Aero 2008“ - tai priemonė, kurią taikant draudžiama nuo JAV dolerio ir euro kurso svyravimo rizikos. Aeronautikos pramonės tiekėjai, sudarę tiekimo sutartis JAV doleriais, gauna pelno, jeigu JAV doleris stiprus, bet patiria nuostolių, jeigu jo vertė sumažėja. Ši pagalba leidžia jiems apsidrausti nuo nuostolių, patiriamų sumažėjus JAV dolerio vertei, ir gauti tam tikrą pelną JAV dolerio vertei padidėjus.
(19)
Aptariamą priemonę administruoja Coface. Coface - tai viena pagrindinių Prancūzijos eksporto kreditų draudimo bendrovių. Nuo 2002 m. ji priklauso grupei Natixis. Natixis yra grupės BPCE patronuojamoji bendrovė, įsteigta 2009 m. susijungus įmonėms Banque Populaire ir Caisse d’Épargne.
(20)
Bendra finansuotina suma apima tik su tiekiamomis prekėmis susijusią valiutos kurso riziką, kurios suma neviršija 500 mln. EUR. Kol kas išnaudota tik nedidelė dalis (apie 10 mln. EUR) didžiausios sumos. Suinteresuotosios įmonės iki 2012 m. gruodžio 15 d. gali prašyti suteikti joms draudimą.
(21)
Visi aeronautikos pramonės tiekėjai, suinteresuoti gauti garantiją „Aero 2008“, turi prašyti apdrausti valiutos kurso riziką ir įrodyti, kad yra draudžiamos prekės, kurioms sąskaitos faktūros išrašytos JAV doleriais. Tuomet tiekėjams pateikiamas Coface pasiūlymas, kuriame nurodoma JAV doleriais išreikšta apyvartos suma ir garantuotas JAV dolerio kursas; šiuos du parametrus nustato Commission des garanties, atsižvelgdama į tiekėjo pateiktą pradinį prašymą. Apdraustos sumos apima tik dalį visų draudėjo JAV doleriais sudarytų sutarčių. Pasiūlymas taikomas ne ilgesniam negu penkerių metų laikotarpiui. Tiekėjas gali priimti Coface pasiūlymą arba jį atmesti. Garantuotos apyvartos sumos negalima keisti Coface išdavus patvirtinimą, kuriuo įteisinama suteikta garantija.
(22)
Nukritus JAV dolerio vertei apdrausto valiutos kurso atžvilgiu, draudimo sutartis pasirašiusioms įmonėms Coface kompensuoja 100 % dėl valiutos kurso patirtų nuostolių. JAV dolerio vertei pakilus, įmonės turi mokėti kompensaciją Coface. Draudėjas gali pasirinkti, kad jam būtų išmokėta 25 % arba 50 % pelno, gauto padidėjus JAV dolerio vertei, nustatytai peržiūrint valiutos kursą. Kompensacija, kurią įmonė turi sumokėti Coface, paskui apskaičiuojama taikant šį peržiūrėtą valiutos kursą. Yra du kompensacijos variantai:
-
pirmasis variantas: peržiūrėtas valiutos kursas lygus garantuotam pradiniam valiutos kursui, iš kurio atimtas garantuoto pradinio valiutos kurso ir mokėjimo dieną galiojančio valiutos kurso (nustatyto atsižvelgiant į ECB pateiktą orientacinį dienos valiutos kursą (angl. fixing) skirtumas, lygus garantuojamos kompensacijos procentui,
-
antrasis variantas: taikomos tokios pat taisyklės, kaip ir pirmojo varianto atveju, bet yra nustatyta 15 centų viršutinė kompensacijos (t. y. garantuoto pradinio valiutos kurso ir kompensacijos mokėjimo dieną taikomo valiutos kurso skirtumo) riba.
(23)
Jeigu JAV doleris stiprus, tiekėjai, kuriems suteikta valiutos kurso garantija moka sumą, mažesnę negu suma, kurią jie gauna, jeigu JAV doleris yra palyginti silpnas. Mokėdami kompensaciją tiekėjai gali gauti tam tikrą pelną dėl padidėjusios JAV dolerio vertės. Tai, kad perleidžiama dalis pelno, gauto padidėjus JAV dolerio vertei, leidžia sumažinti įmokos, būtinos norint apsidrausti nuo su JAV dolerio vertės mažėjimu susijusios rizikos, sumą.
(24)
Įmokos, kurias tiekėjai turi mokėti norėdami gauti garantiją „Aero 2008“, nustatomos ir jas mokėti prašoma pasirašant sutartį. Draudėjai gali pasirinkti įmokas mokėti tuojau pat arba jų mokėjimą išdėstyti terminais. Tiekėjai, pasirinkę galimybę mokėjimą išdėstyti terminais, 25 % įmokos sumos turi apmokėti sudarydami sutartį, o kiekvienų draudžiamų metų likutį - atitinkamų metų sausio 31 d. Šiuo atveju mokama dvylikos mėnesių EURIBOR palūkanų norma, padidinta 60 bazinių punktų, siekiant padengti su įmokų mokėjimu susijusią kredito riziką (4). Iš keturių garantijos sutartis pasirašiusių įmonių dvi - AD Industrie ir Exameca - pasirinko mokėjimą išdėstyti terminais.
(25)
Tiekėjai kaip pagrindžiamuosius dokumentus turi pateikti sąskaitas faktūras, kuriomis įrodoma, kad sumos apmokėtos JAV doleriais.
(26)
Pasak Prancūzijos valdžios institucijų, visi teikiant pagalbą „Aero 2008“Coface atlikti sandoriai įvykdyti Prancūzijos valstybės vardu. Šiems sandoriams Coface naudoja specialią Prancūzijos valstybės banko sąskaitą. Nors šios sąskaitos turėtoja yra Prancūzijos valstybė, Coface gali ja naudotis finansiniams sandoriams atlikti, pavyzdžiui, pasirinkimo sandoriams pirkti. Pagalbos gavėjų mokamos įmokos pervedamos tiesiogiai į šią sąskaitą. Tai reiškia, kad Coface nepatiria jokios rizikos, nes priemonę ji administruoja valstybės vardu. Šiuo atveju priemonės finansinę riziką patiria Prancūzijos valstybė.
(27)
Coface prašomos mokėti įmokos apskaičiuojamos kiekvienu konkrečiu atveju. Prancūzijos teigimu, jos atitinka rinkos įmokas, mokamas pagal pagrindines valiutos kurso rizikos draudimo priemones. Visa Coface patiriama valiutos kurso rizika visu garantijos laikotarpiu padengiama finansinėmis priemonėmis, Coface nupirktomis Prancūzijos valstybės vardu ir lėšomis, kai šį draudimą Coface siūlo tiekėjui.
(28)
Jeigu JAV doleris yra stiprus, tiekėjas Coface turi sumokėti sumą, susijusią su garantuoto valiutos kurso ir mokėjimo dieną galiojančio orientacinio valiutos kurso skirtumu. Jeigu draudėjas bankrutuoja, Coface valstybės vardu privalo laikytis savo sutartinio įsipareigojimo padengti garantiją. Trečiajai šaliai, įsigijusiai mokėjimo įsipareigojimą JAV doleriui esant stipriam, išmokama tam tikra suma iš Prancūzijos valstybės banko sąskaitos; bankrutavęs tiekėjas gali nekompensuoti šios sumos arba kompensuoti dalį jos.
(29)
Tiekėjams įmokų mokėjimą išdėsčius terminais, Prancūzijos valstybė taip pat gali patirti nuostolių, jeigu mokėtina įmokų suma nesumokama apdraustais metais.
(30)
Priemonė pradėta taikyti 2008 m. rudenį. Vienuolika įmonių paprašė Coface pateikti oficialų pasiūlymą, kurį priėmė keturios įmonės; paskui dvi įmonės sumažino iš pradžių prašytą sumą. Visi šie pasiūlymai priimti 2008 m. lapkričio ir gruodžio mėn. Remiantis Prancūzijos valdžios institucijų pateikta informacija, 2009 arba 2010 m. nepriimtas joks pasiūlymas.
(31)
Dvi iš keturių garantijų galioja iki 2013 m. pabaigos (t. y. penkerius metus), viena baigė galioti 2010 m. (t. y. galiojo dvejus metus) ir viena - 2009 m. (t. y. po vienų metų). Iki 2013 m. galiojanti garantija taikoma metiniams tiekimo etapams. Bendra tiekiamų prekių, kurioms gali būti taikoma garantija, suma yra apie 19 mln. USD. Kadangi kai kurie tiekėjai pasirinko galimybę drausti tik dalį tiekiamų prekių, garantijos suma yra apie 12 mln. USD. Trys iš keturių tiekėjų apdraudė tiekiamas prekes, kurių vertė kiekvienu atveju mažesnė negu 2,8 mln. USD. JAV dolerio vertei pakilus Axon Cable gauna 25 % pelno, o kiti tiekėjai - 50 % pelno.
(32)
2009 m. gruodžio mėn. surengtame susitikime Prancūzija pateikė šią lentelę; joje apžvelgiami atitinkami tiekėjai, kiekvienais metais suteiktų garantijų sumos ir garantuotas metinis valiutų kursas. AD Industrie ir Axon Cable nepritarė bendrai Coface pasiūlytai sumai.
AD Industrie
Aerofonctions
Axon Cable
Exameca
2009
-
0,264 mln. USD/[…] (5)
0,256 mln. USD/[…]
-
2010
2 mln. USD/[…]
-
0,384 mln. USD/[…]
2,712 mln. USD/[…]
2011
2 mln. USD/[…]
-
0,205 mln. USD/[…]
-
2012
2 mln. USD/[…]
-
0,511 mln. USD/[…]
-
2013
2 mln. USD/[…]
-
0,511 mln. USD/[…]
-
IŠ VISO
8 mln. USD
0,264 mln. USD
1,866 mln. USD
2,712 mln. USD
Didžiausia Coface pasiūlyta suma
12,7 mln. USD
0,264 mln. USD
3,74 mln. USD
2,712 mln. USD
Įmokos
2,54 %
2,48 %
1,35 %
2,55 %
Kompensacija
50 %
50 %
25 %
50 %
II.5. Abejonių, dėl kurių pradėta oficiali tyrimo procedūra, apibendrinimas
(33)
SESV 108 straipsnio 2 dalyje numatytas sprendimas pradėti procedūrą buvo pagrįstas tam tikromis abejonėmis dėl to, ar nėra suteikiama valstybės pagalba, ir dėl to, ar nagrinėjama pagalba atitinka valstybės pagalbos taisykles.
(34)
Pirma, Komisija abejojo, ar pagalbą gaunančių įmonių mokamos įmokos atitinka rinkos įmokas. Tiksliau tariant, Komisija manė, jog Prancūzijos valdžios institucijos neįrodė, kad į mokamas įmokas įskaičiuojamos šios dalys: Coface administracinės išlaidos, susijusios su garantijos administravimu, tiekėjo įsipareigojimų nevykdymo rizika, kredito rizika įmokų mokėjimą išdėstant terminais ir pelno marža. Todėl nebuvo įmanoma atmesti galimybės, kad garantijos sutartis pasirašiusiems tiekėjams suteikiamas atrankinis ekonominis pranašumas. Kadangi priemonę „Aero 2008“ galima laikyti priskirtina Prancūzijai, nebuvo įmanoma atmesti galimybės, kad ji gali būti valstybės pagalba pagal SESV 107 straipsnio 1 dalį.
(35)
Antra, Komisija abejojo, ar didelių, vidutinių ir (arba) mažųjų įmonių sektoriuje yra rinkos nepakankamumas, susijęs su draudimo nuo trumpalaikio ir ilgalaikio euro ir JAV dolerio kurso svyravimo priemonėmis.
(36)
Trečia, Komisija abejojo, ar priemonė turi skatinamąjį poveikį, nes tiekėjai gali gauti valiutos kurso garantiją, net jeigu jie prašymą pateikia jau pasirašę tiekimo sutartį.
(37)
Ketvirta, Komisija abejojo dėl priemonės proporcingumo, nes ji taikoma ne tik įmonėms, kurios įrodo, kad valiutos kurso garantijos negali gauti iš savo bankų.
(38)
Penkta, Komisija abejojo, ar galimas teigiamas šios pagalbos poveikis yra didesnis už neigiamą jos poveikį ir ar prekybos sąlygos nepakeičiamos taip, kad būtų prieštaraujama bendrajam interesui.
III. SUINTERESUOTŲJŲ ASMENŲ PASTABOS
(39)
Komisija suinteresuotųjų asmenų pastabų negavo.
IV. PRANCŪZIJOS RESPUBLIKOS PASTABOS
(40)
Prancūzija mano, kad įgyvendinant priemonę „Aero 2008“ mokamos įmokos atitinka įmokas, mokamas suteikiamo valiutų kurso rizikos draudimo rinkoje, todėl aptariama priemonė nėra valstybės pagalba pagal SESV 107 straipsnio 1 dalį.
(41)
Prancūzijos valdžios institucijos Komisijai pateikė išsamų metodikos, pagal kurią nustatomos taikant priemonę „Aero 2008“ mokėtinų įmokų sumos, aprašymą.
(42)
Prancūzija suteikė informaciją, iš kurios galima nustatyti tikslią garantijai įgyvendinti būtinų finansinių priemonių rinkos kainą. Šią garantiją sudaro finansinės priemonės, kurias taikant kartu, yra nustatomos garantijos įmokų mokėjimo taisyklės: išankstinis eurų ir (arba) JAV dolerių pirkimas, eurais ir (arba) JAV doleriais sudaromų pasirinkimo sandorių pirkimas ir pardavimas.
(43)
Šių finansinių priemonių rinkos kaina apskaičiuojama remiantis agentūros Bloomberg - vienos pasaulinių lyderių, teikiančių finansų informaciją, - programos duomenimis. Prancūzija pateikė Bloomberg programos išrašus, susijusius su visomis finansinėmis priemonėmis, sudarančiomis keturiems pagalbos „Aero 2008“ sutartis pasirašiusiems tiekėjams suteiktą garantiją.
(44)
Į šias nustatytas rinkos kainas įtrauktos pelno maržos ir tai naudinga finansinėms institucijoms, iš kurių Coface perka šias priemones. Pagal Prancūzijos pateiktą informaciją į bankų siūlomas valiutų kurso rizikos draudimo priemones paprastai neįtraukiamas įmokų mokėjimas, nes bankų gaunamas atlygis susijęs su garantuojamu valiutų kursu ir pasirinkimo sandorių kainomis. Aptariamos maržos yra sudedamoji finansinių priemonių, sudarančių tiekėjams siūlomą garantiją, kainų dalis, todėl šios maržos įskaičiuojamos į įmokas, kurias mokėti prašo Coface. Be to, Coface nustatant valiutų kursą visada pasirenkamas didesnis išankstinis draudžiamas valiutų kursas negu didžiausi metiniai išankstiniai rinkos valiutų kursai.
(45)
Siekiant padengti papildomas administracines išlaidas, susijusias su Coface vykdomu priemonės administravimu, į įmokos sumą įskaičiuojama 40 bazinių punktų marža. Ši marža sudaro 17-32 % (6) bendros įmokų, kurias turi mokėti keturios garantijos „Aero 2008“ sutartis pasirašiusios įmonės, sumos.
(46)
Prancūzijos valdžios institucijos taip pat išsamiai paaiškino, kaip apskaičiuojant mokėtinas įmokas atsižvelgiama į tiekėjo įsipareigojimų nevykdymo riziką. Kaip nurodyta 28 konstatuojamojoje dalyje, jeigu JAV doleris yra stiprus, dėl tiekėjo įsipareigojimų nevykdymo Prancūzijos valstybė gali patirti finansinių nuostolių.
(47)
Tiekėjo įsipareigojimų nevykdymo riziką Coface nustato pagal Prancūzijos įmonių reitingavimo sistemą Score @rating, kurią Coface pradėjo taikyti 2002 m. ir kuri grindžiama Coface dvidešimties metų įmonių reitingavimo patirtimi. Sistemą Score @rating taikančiai Coface Bankų komisija suteikė išorės kredito rizikos vertinimo institucijos (angl. External Credit Assesment Institution (ECAI) statusą, leidžiantį Prancūzijoje vykdyti reitingavimo veiklą. Leidimas vykdyti šią veiklą išduotas pagal Bazelio II teisės aktus. Šioje lentelėje pateikiama įvairių pripažintų reitingų sistemų atitiktis (7).
ECAI
Coface
Banque de France
Fitch
Moody’s
S & P
Rizikos koeficientas
Bazelio vertinimas
1
nuo 10 iki 9
nuo 3++ iki 3+
nuo AAA iki AA-
nuo Aaa iki Aa3
nuo AAA iki AA-
20 %
2
8
3
nuo A + iki A-
nuo A1 iki A3
nuo A + iki A-
50 %
-
3
nuo 7 iki 6
4+
nuo BBB + iki BBB-
nuo Baa1 iki Baa3
nuo BBB + iki BBB-
100 %
Ilgalaikės Rizikos vertinimas
4
nuo 5 iki 4
nuo 4 iki 5+
nuo BB + iki BB-
nuo Ba1 iki Ba3
nuo BB + iki BB-
100 %
5
3
nuo 5 iki 6
nuo B + iki B-
nuo B1 iki B3
nuo B + iki B-
150 %
6
nuo 2 iki 1
nuo 8 iki 9
CCC + ir mažiau
Caa1 ir mažiau
CCC + ir mažiau
150 %
(48)
Pagal sistemą Score @rating rizikos reitingai nustatomi galimybę nevykdyti įsipareigojimų vertinant dalimis. Nagrinėjant riziką atsižvelgiama į teisinį įmonės nemokumą arba mokėjimų įsipareigojimų tam tikrą nevykdymą. Kiekvienas reitingas (nuo 1 iki 10) atitinka vidutinį metinį įsipareigojimų nevykdymo koeficientą. Šioje lentelėje nurodomi metiniai įsipareigojimų nevykdymo koeficientai, atitinkantys įvairius Score @rating reitingus (8):
Labai didelė rizika
Vidutinė rizika
Maža rizika
Score @rating
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Metinis įsipareigojimų nevykdymo koeficientas
25 %
10 %
4 %
2 %
1,3 %
0,7 %
0,4 %
0,15 %
0,05 %
0 %
(49)
Norėdama apsidrausti nuo draudėjo mokėjimų įsipareigojimų nevykdymo rizikos esant stipriam JAV doleriui Coface turi taikyti finansines priemones, atitinkančias galimybę nevykdyti įsipareigojimų (9). Pagal Bloomberg programą galima apskaičiuoti kredito rizikai apdrausti būtinų priemonių kainą garantijos kainos nustatymo dieną. Todėl įmoka tikslinama atsižvelgiant į įsipareigojimų nevykdymo riziką, nustatytą remiantis sistema Score @rating ir šiai rizikai apdrausti būtinų priemonių kaina.
(50)
40-49 konstatuojamosiose dalyse pateikiami duomenys naudojami kaip pagrindas įmokoms, mokamoms teikiant garantiją „Aero 2008“, nustatyti. Prancūzijos valdžios institucijos nurodė išsamią įmokų, kurias turi mokėti keturi draudimo sutartis pasirašę tiekėjai, sudėtį. Ji pateikiama šioje lentelėje:
Axon Cable
Exameca
Ad Industrie
Aerofonction
Draudimo kainos nustatymo diena
2008 12 5
2008 12 11
2008 11 14
2008 10 21
Coface reitingas nustatant draudimo kainą
(…)
(…)
(…)
(…)
Pradžios metai
2009
2010
2010
2009
Pabaigos metai
2013
2010
2013
2009
Kompensacija
25 %
50 %
50 %
50 %
Ar taikoma 15 centų viršutinė kompensacijos riba?
Taip
Taip
Taip
Ne
Mokėjimo terminas
Trys mėnesiai
Du mėnesiai
Trys mėnesiai
Trys mėnesiai
Bendra suma (USD)
1 865 000
2 712 000
8 000 000
264 000
Draudimo įmokų rinkos kaina
(…)
(…)
(…)
(…)
Kredito rizika
(…)
(…)
(…)
(…)
Administracinių išlaidų marža
0,40 %
0,40 %
0,40 %
0,40 %
IŠ VISO
1,26 %
2,43 %
2,43 %
2,29 %
Coface įmoka
1,35 %
2,55 %
2,54 %
2,48 %
Skirtumas, susijęs su įvykdymo rizika (10)
0,09 %
0,12 %
0,11 %
0,19 %
(51)
Pasak Prancūzijos valdžios institucijų, dėl nustatytos įmokų sudėties garantija yra ne tokia patraukli kaip bankų siūlomos priemonės. Todėl sąlygos, taikomos teikiant garantiją „Aero 2008“, nėra palankesnės negu rinkos sąlygos, o įmokos apima garantijai vykdyti būtinų finansinių priemonių rinkos kainą, įskaitant pelno maržą, Coface administracines išlaidas ir tiekėjų įsipareigojimų nevykdymo rizikos kainą. Taigi Prancūzija tvirtina, kad priemone nesuteikiamas atrankinis ekonominis pranašumas, todėl ji nėra valstybės pagalba pagal SESV 107 straipsnio 1 dalį.
(52)
Prancūzija taip pat nurodė, kad iš vienuolikos Coface pasiūlymą gavusių įmonių septynios nusprendė pasiūlymą atmesti. Pagal Prancūzijos valdžios institucijų pateiktą informaciją dvi aptariamos įmonės pranešė, kad bankų siūlomos sąlygos palankesnės (visų pirma nereikia mokėti įmokos), o kitos dvi įmonės pažymėjo, kad Coface siūlomos sąlygos nenaudingos (visų pirma nepatrauklūs garantuojami valiutų kursai). Viena įmonė nurodė, kad jos mokėjimo sąlygos nesuderinamos su siūloma garantija, kita įmonė pranešė, kad tiekimo sutartį ji galiausiai sudarė eurais, o trečia įmonė nurodė, kad baigus galioti garantijos sąlygų pasiūlymui nebuvo baigtos derybos su pirkėju.
V. PRIEMONĖS VERTINIMAS
(53)
Priemonė yra valstybės pagalba pagal SESV 107 straipsnio 1 dalį, jeigu ji atitinka keturias sąlygas: pagalbą teikia valstybė arba ji teikiama iš valstybės išteklių, ja tam tikroms įmonėms arba tam tikroms ekonominės veiklos rūšims suteikiamas atrankinis pranašumas, iškraipoma arba gali būti iškraipoma konkurencija ir gali būti daromas poveikis valstybių narių tarpusavio prekybai.
(54)
Kaip nurodyta 34 konstatuojamojoje dalyje, sprendimas pradėti oficialią tyrimo procedūrą pirmiausia priimtas kilus abejonėms, ar pagalbą gaunančių įmonių mokamos įmokos atitinka rinkos įmokas. Tiksliau tariant, Komisija manė, jog Prancūzijos valdžios institucijos neįrodė, kad į mokamas įmokas įskaičiuojamos šios dalys: Coface administracinės išlaidos, susijusios su garantijos administravimu, tiekėjo įsipareigojimų nevykdymo rizika, kredito rizika, kai įmokų mokėjimas išdėstomas terminais, ir pelno marža. Todėl nebuvo įmanoma atmesti galimybės, kad garantijos sutartis pasirašiusiems tiekėjams suteikiamas atrankinis ekonominis pranašumas.
(55)
Komisijos tarnybos išnagrinėjo Prancūzijos valdžios institucijų informaciją, pateiktą pradėjus SESV 108 straipsnio 2 dalyje numatytą procedūrą, kad nustatytų, ar priemonė atitinka rinkos ekonomikos sąlygomis veikiančio privataus investuotojo principą, t. y. ar Coface siūlomos sąlygos atitinka privačių veiklos vykdytojų siūlomas rinkos sąlygas.
(56)
Komisija visų pirma pažymi, jog Prancūzijos valdžios institucijos įsipareigojo užtikrinti, kad Coface visoms garantiją norinčioms gauti įmonėms nustatytų įmokų normą, taikomą pagal IV skirsnyje konkrečiai apibūdintą vienodą metodiką (11).
(57)
Komisija pažymi, kad priemonėmis, panašiomis į Coface siūlomas priemones, taip pat galima naudotis rinkose.
(58)
Paskui Komisija patikrino, ar Coface prašomų mokėti garantijos įmokų rinkos kaina atitinka privačių veiklos vykdytojų taikomas rinkos kainas.
(59)
Komisija mano, kad garantijai vykdyti būtinų finansinių priemonių kainos iš tikrųjų yra rinkos kainos, kaip matyti iš Prancūzijos pateiktų Bloomberg programos išrašų, ir kad Coface prašomų mokėti įmokų kainos visiškai atitinka šias kainas.
(60)
Be to, į šias finansinių priemonių rinkos kainas įtraukiama pelno marža ir tai naudinga finansinėms institucijoms, iš kurių Coface pirko aptariamas priemones.
(61)
Prancūzijos valdžios institucijos taip pat nurodė, kad, siekiant padengti Coface administracines išlaidas, turi būti mokama papildoma 40 bazinių punktų marža. Kaip nurodyta 45 konstatuojamojoje dalyje, ši marža sudaro didelę dalį mokėtinų įmokų sumos. Todėl Komisija mano, kad į mokėtinas įmokas iš tikrųjų yra įtraukta pelno marža ir Coface administracines išlaidas leidžianti padengti marža, todėl abejones, išreikštas pradedant oficialią tyrimo procedūrą, galima atmesti. Komisija pažymi, kad tokios papildomos maržos neįtraukia privatūs bankai, kurie tik ima maržą, įtrauktą į Bloomberg duomenų bazėje nustatytą kainą. Todėl ši marža gali būti laikoma atitinkančia rinkos kainą. Komisijos nuomone, Prancūzija taip pat įrodė, kad nustatant mokėtinų įmokų sumą tinkamai atsižvelgiama į tiekėjo įsipareigojimų nevykdymo riziką (12). Iš tikrųjų, norėdama apsidrausti nuo draudėjo mokėjimų įsipareigojimų nevykdymo, Coface turi taikyti priemones, atitinkančias galimybę nevykdyti įsipareigojimų:
-
pirkti eurais ir (arba) JAV doleriais sudaromus įvykdymo kainos, lygios išankstiniam garantuotam valiutų kursui (garantuota × JAV dolerių (1- % kompensacijos) suma), pardavimo pasirinkimo sandorius,
-
jeigu nustatyta viršutinė kompensacijos riba, pirkti eurais ir (arba) JAV doleriais sudaromus įvykdymo kainos, lygios išankstiniam garantuotam valiutų kursui ir sumažintos 15 centų (kompensaciją sudaro garantuota × JAV dolerių suma), pardavimo pasirinkimo sandorius.
(62)
Konkrečių draudimo metų kredito rizikos suma tuomet lygi pajamoms iš pasirinkimo sandorių, padidintoms atsižvelgiant į galimybę aptariamais metais nevykdyti įsipareigojimų. Ši galimybė nevykdyti įsipareigojimų nustatoma taikant tarptautiniu mastu pripažintą reitingų sistemą, kuri apibūdinama 47 ir 48 konstatuojamosiose dalyse ir kurią Coface bei jos klientai taiko vykdydami komercines operacijas. Komisijos nuomone, tai, kad Coface naudoja savo, o ne išorės reitingus, pateisinama atsižvelgiant į didesnį veiksmingumą.
(63)
Remdamasi Prancūzijos valdžios institucijų pateikta papildoma informacija ir šio sprendimo 56 konstatuojamojoje dalyje nurodytu Prancūzijos valdžios institucijų įsipareigojimu Komisija daro išvadą, kad teikiant garantiją „Aero 2008“Coface prašoma kaina atitinka rinkos sąlygas, kurias siūlo privatūs veiklos vykdytojai.
(64)
Taigi garantija „Aero 2008“ gali būti laikoma atitinkančia rinkos ekonomikos sąlygomis veikiančio investuotojo principą. Todėl šios pagalbos sutartis pasirašiusiems tiekėjams nesuteiktas joks ekonominis pranašumas.
(65)
Todėl kitų abejonių, dėl kurių pradėta oficiali tyrimo procedūra, nagrinėti nereikia. Kadangi atrankinis ekonominis pranašumas yra būtina sąlyga siekiant įrodyti, jog suteikta valstybės pagalba, galima daryti išvadą, kad garantija „Aero 2008“ nėra valstybės pagalbos priemonė.
(66)
Tačiau dėl sąlygų, Coface taikomų įmokų mokėjimą išdėstant terminais, Komisija mano, kad taikoma palūkanų norma (t. y. dvylikos mėnesių EURIBOR palūkanų norma, padidinta 60 bazinių punktų) negali būti laikoma atitinkančia rinkos praktiką. Visų pirma 60 bazinių punktų įmoka yra pastovi įmoka, netikslinama atsižvelgiant nei į tiekėjo įsipareigojimų nevykdymo riziką, nei į saugumo lygmenį. Kadangi Prancūzija nepateikė konkrečių pagrindžiamųjų dokumentų, Komisija, norėdama nustatyti orientacinę normą, taiko orientacinių ir diskonto normų apskaičiavimo metodą, numatytą Komisijos komunikate dėl orientacinių ir diskonto normų nustatymo metodo pakeitimo (13) (toliau - Komunikatas dėl orientacinių normų). 2011 m. sausio 31 d. raštu Prancūzijos valdžios institucijos įsipareigojo užtikrinti, kad taikant Coface palūkanų normą mokamų įmokų ir įmokų, nustatytų pagal Komunikate dėl orientacinių normų pateikiamas orientacines normas, skirtumas visada būtų mažesnis negu de minimis riba, ir įsipareigojo laikytis visų 2006 m. gruodžio 15 d. Komisijos reglamento (EB) Nr. 1998/2006 dėl Sutarties 87 ir 88 straipsnių taikymo de minimis pagalbai (14) nuostatų.
(67)
Todėl remdamasi šiuo įsipareigojimu Komisija gali daryti išvadą, kad mokėjimą išdėsčius terminais mokėtinos palūkanos neatitinka visų SESV 107 straipsnio 1 dalies kriterijų, taigi jos nėra valstybės pagalbos priemonė.
VI. IŠVADOS
(68)
Atsižvelgdama į tai, kas išdėstyta, Komisija mano, kad garantija „Aero 2008“ nėra valstybės pagalba pagal SESV 107 straipsnio 1 dalį.
PRIĖMĖ ŠĮ SPRENDIMĄ:
1 straipsnis
Priemonė, kurią Prancūzijos Respublika įgyvendino remdama aeronautikos pramonės tiekėjus (garantija „Aero 2008“), nėra pagalba, kuriai taikoma SESV 107 straipsnio 1 dalis.
2 straipsnis
Šis sprendimas skirtas Prancūzijos Respublikai.
Priimta Briuselyje 2011 m. kovo 8 d.