NAŘÍZENÍ KOMISE (EU) č. 1217/2010
ze dne 14. prosince 2010
o použití čl. 101 odst. 3 Smlouvy o fungování Evropské unie na některé kategorie dohod o výzkumu a vývoji
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na nařízení Rady (EHS) č. 2821/71 ze dne 20. prosince 1971 o použití čl. 85 odst. 3 Smlouvy na kategorie dohod, rozhodnutí a jednání ve vzájemné shodě (1),
poté, co zveřejnila návrh tohoto nařízení,
po konzultaci Poradního výboru pro restriktivní praktiky a dominantní postavení,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Nařízení (EHS) č. 2821/71 zmocňuje Komisi, aby prostřednictvím nařízení použila čl. 101 odst. 3 Smlouvy o fungování Evropské unie (*1) na určité kategorie dohod, rozhodnutí a jednání ve vzájemné shodě spadajících do působnosti čl. 101 odst. 1 Smlouvy, jejichž předmětem je výzkum a vývoj výrobků, technologií nebo postupů až po stádium průmyslového využití, jakož i využití výsledků, včetně ustanovení o právech duševního vlastnictví.
(2)
Podle ustanovení čl. 179 odst. 2 Smlouvy má Unie podporovat podniky, včetně malých a středních podniků, v jejich činnosti v oblasti výzkumu a technologického rozvoje vysoké úrovně a podporovat jejich snahy o vzájemnou spolupráci. Toto nařízení má usnadnit výzkum a vývoj a zároveň účinně chránit hospodářskou soutěž.
(3)
Nařízení Komise (ES) č. 2659/2000 ze dne 29. listopadu 2000 o použití čl. 81 odst. 3 Smlouvy na kategorie dohod o výzkumu a vývoji (2) definuje kategorie dohod o výzkumu a vývoji, které Komise běžně považuje za dohody splňující podmínky stanovené v čl. 101 odst. 3 Smlouvy. Vzhledem k celkově pozitivním zkušenostem s používáním uvedeného nařízení, jehož platnost skončí dne 31. prosince 2010 a k dalším zkušenostem získaným od jeho přijetí je vhodné přijmout nové nařízení o blokových výjimkách.
(4)
Toto nařízení by mělo splňovat oba požadavky na zajištění účinné ochrany hospodářské soutěže a na zajištění přiměřené právní jistoty pro podniky. Plnění těchto cílů by mělo brát v úvahu potřebu v nejvyšší možné míře zjednodušit správní dozor a právní rámec. Do určité úrovně tržních sil lze pro použití čl. 101 odst. 3 Smlouvy obecně předpokládat, že kladné účinky dohod o výzkumu a vývoji převáží nad všemi zápornými účinky na hospodářskou soutěž.
(5)
Pro použití čl. 101 odst. 3 Smlouvy formou nařízení není nutné definovat ty vertikální dohody, na které by se mohl vztahovat čl. 101 odst. 1 Smlouvy. Při jednotlivém hodnocení dohod podle čl. 101 odst. 1 Smlouvy je nutné brát zřetel na několik faktorů, a zejména na tržní strukturu na relevantním trhu.
(6)
Dohody o společném provádění výzkumných prací nebo společném vývoji výsledků výzkumu až po fázi průmyslového využití, ale nikoli včetně této fáze, obecně nespadají do působnosti čl. 101 odst. 1 Smlouvy. Za určitých okolností, například pokud se strany dohodnou, že nebudou provádět jiný výzkum a vývoj ve stejné oblasti, a tím se vzdají příležitosti získat výhody v hospodářské soutěži nad ostatními stranami, však takové dohody mohou do působnosti čl. 101 odst. 1 Smlouvy spadat, a proto by měly být do tohoto nařízení zahrnuty.
(7)
Je třeba omezit výhody výjimky zavedené tímto nařízením na ty dohody, u nichž se lze s dostatečnou jistotou domnívat, že splňují podmínky uvedené v čl. 101 odst. 3 Smlouvy.
(8)
Je velice pravděpodobné, že budou-li strany přispívat vzájemně se doplňujícími dovednostmi, aktivy a činnostmi, podpoří spolupráci v oblasti výzkumu a vývoje a v oblasti využívání výsledků technického a hospodářského pokroku. To rovněž zahrnuje situace, kdy jedna strana pouze financuje činnosti v oblasti výzkumu a vývoje uskutečňované jinou stranou.
(9)
Společné využívání výsledků lze považovat za přirozený důsledek společného výzkumu a vývoje. Může nabývat různých forem, například výroby, využívání práv duševního vlastnictví, které podstatným způsobem přispívá k technickému nebo hospodářskému pokroku, nebo uvádění nových výrobků na trh.
(10)
Obecně lze očekávat, že spotřebitelé budou mít ze zvýšeného objemu a efektivity výzkumu a vývoje prospěch prostřednictvím zavádění nových nebo zlepšených výrobků nebo služeb, jejich rychlejšího uvádění na trh nebo snížení cen, které přinesou nové nebo zlepšené technologie nebo postupy.
(11)
Pro zdůvodnění výjimky by se mělo společné využívání týkat výrobků, technologií nebo postupů, pro které je využití výsledků výzkumu a vývoje rozhodující. Všechny strany by se navíc měly v dohodě o výzkumu a vývoji dohodnout, že budou mít všechny plný přístup ke konečným výsledkům společného výzkumu a vývoje, včetně veškerých vzniklých práv na duševní vlastnictví a know-how, pro účely dalšího výzkumu, vývoje a využívání, a to jakmile budou konečné výsledky k dispozici. Přístup k výsledkům by neměl být obecně omezen, pokud jde o využití výsledků pro účely dalšího výzkumu a vývoje. Pokud však strany v souladu s tímto nařízením omezí svá práva na využívání výsledků, zejména pokud se specializují na oblast využívání, může být přístup k výsledkům pro účely využívání příslušným způsobem omezen. Pokud se navíc na výzkumu a vývoji budou účastnit akademické instituce, výzkumné ústavy nebo podniky, které provádějí výzkum a vývoj jako komerční službu, aniž by se aktivně účastnily využívání výsledků, mohou se dohodnout na využívání výsledků výzkumu a vývoje výhradně pro účely dalšího výzkumu. V závislosti na svých schopnostech a obchodních potřebách se mohou strany na spolupráci v oblasti výzkumu a vývoje účastnit nerovným dílem. Aby tedy bylo možno zohlednit a vynahradit rozdíly v hodnotě a povaze podílů jednotlivých stran, smí dohoda o výzkumu a vývoji využívající toto nařízení stanovit, že jedna strana vynahradí jiné straně získání přístupu k výsledkům pro účely dalšího výzkumu nebo využívání. Tato náhrada by neměla být tak vysoká, aby v přístupu účinně bránila.
(12)
Podobně platí, že tam, kde dohoda o výzkumu a vývoji společné využívání výsledků nestanoví, měly by si strany na základě dohody o výzkumu a vývoji udělit vzájemný přístup k svému dosavadnímu know-how, pokud je nezbytné pro účely využívání výsledků ostatními stranami. Sazby jakýchkoliv účtovaných poplatků by neměly být tak vysoké, aby účinně bránily k přístupu ostatním stranám.
(13)
Výjimka zavedená tímto nařízením by měla být omezena na dohody o výzkumu a vývoji, které podnikům nedávají možnost vyloučení hospodářské soutěže pro podstatnou část příslušných výrobků, služeb nebo technologií. Je nutné vyloučit z blokové výjimky dohody mezi soutěžiteli, jejichž součet podílů na trhu výrobků, služeb nebo technologií, které by se mohly zlepšit nebo by mohly být nahrazeny pomocí výsledků výzkumu a vývoje, v době uzavření dohody přesahuje určitou úroveň. Neznamená to však, že dohody o výzkumu a vývoji buď odpovídají čl. 101 odst. 1 Smlouvy, nebo nesplňují podmínky čl. 101 odst. 3 Smlouvy, je-li překročena prahová hodnota tržního podílu stanovená v tomto nařízení nebo nejsou-li splněny jiné podmínky podle tohoto nařízení. V takových případech je třeba provést individuální posouzení dané dohody o výzkumu a vývoji podle článku 101 Smlouvy.
(14)
Aby bylo zajištěno zachování účinné hospodářské soutěže během společného využívání výsledků, mělo by být určeno ustanovení pro blokovou výjimku, která by se přestala používat, pokud by příliš narostl součet podílů stran na trhu výrobků, služeb nebo technologií vzniklý v důsledku společného výzkumu a vývoje. Výjimka by se měla nadále použít bez ohledu na podíl stran na trhu po určité období po zahájení společného využívání v očekávání stabilizace podílů na trhu, zejména po zavedení zcela nového výrobku, a měla by zaručovat minimální období návratnosti příslušných investic.
(15)
Toto nařízení by nemělo vyjímat dohody obsahující omezení, která nejsou nezbytná k dosažení výše uvedených příznivých účinků dohod o výzkumu a vývoji. V zásadě by dohody obsahující některé druhy závažných omezení hospodářské soutěže, například omezení svobody stran provádět výzkum a vývoj v oblasti, která nesouvisí s dohodou, stanovení cen účtovaných třetím stranám, omezení výroby nebo prodeje a omezení pasivních prodejů smluvních výrobků nebo smluvních technologií na územích vyhrazených jiným stranám nebo zákazníkům vyhrazeným jiným stranám, měly být vyloučeny z výhod výjimky zavedené tímto nařízením, bez ohledu na podíl stran na trhu. V této souvislosti by omezení oblasti použití neměla znamenat omezení výstupu nebo prodeje a neměla by ani zakládat omezení z hlediska území nebo zákazníků.
(16)
Omezení podílu na trhu, výjimka vyloučená pro určité dohody a podmínky stanovené tímto nařízením za obvyklých podmínek zajišťují, že dohody, na které se použije bloková výjimka, neumožní stranám vyloučit hospodářskou soutěž pro podstatnou část příslušných výrobků nebo služeb.
(17)
Nelze vyloučit, že mohou vzniknout účinky uzavření trhu škodlivé pro hospodářskou soutěž, pokud jedna strana financuje několik projektů výzkumu a vývoje prováděných soutěžiteli v souvislosti s týmiž smluvními výrobky nebo smluvními technologiemi, a to zejména, pokud vůči třetím stranám získá výlučné právo na využívání výsledků. Proto by se výhoda plynoucí z tohoto nařízení měla vztahovat na dohody o placeném výzkumu a vývoji pouze tehdy, pokud součet podílů všech stran účastnících se těchto spojených dohod na trhu, to znamená financující strany a všech stran, které výzkum a vývoj provádějí, nepřekračuje 25 %.
(18)
Dohody mezi podniky, které nejsou konkurenčními výrobci výrobků, technologií a postupů, jež by bylo možné zlepšit nebo nahradit pomocí výsledků výzkumu a vývoje, vyloučí účinnou hospodářskou soutěž ve výzkumu a vývoji pouze za výjimečných okolností. Je proto vhodné umožnit, aby takové dohody mohly využívat výjimky stanovené tímto nařízením bez ohledu na podíl na trhu a řešit výjimečné případy odejmutím této výhody.
(19)
Komise může odejmout výhodu plynoucí z tohoto nařízení podle čl. 29 odst. 1 nařízení Rady (ES) č. 1/2003 ze dne 16. prosince 2002 o provádění pravidel hospodářské soutěže stanovených v článcích 81 a 82 Smlouvy (3), pokud v konkrétním případě zjistí, že dohoda, na kterou se vztahuje výjimka podle tohoto nařízení, má účinky, které nejsou slučitelné s čl. 101 odst. 3 Smlouvy.
(20)
Podle čl. 29 odst. 2 nařízení (ES) č. 1/2003 může orgán pro hospodářskou soutěž členského státu odejmout výhodu plynoucí z tohoto nařízení na celém území členského státu nebo na jeho části, pokud v konkrétním případě zjistí, že dohoda, na kterou se vztahuje výjimka podle tohoto nařízení, má na celém území členského státu nebo na jeho části účinky, které nejsou slučitelné s čl. 101 odst. 3 Smlouvy, a pokud má toto území všechny vlastnosti odděleného zeměpisného trhu.
(21)
Výhody plynoucí z tohoto nařízení lze podle článku 29 nařízení (ES) č. 1/2003 odejmout například v případě, že existence dohody o výzkumu a vývoji podstatným způsobem omezuje možnost třetích stran provádět výzkum a vývoj v příslušné oblasti, vzhledem k omezené výzkumné kapacitě dostupné jinde, kde z důvodu konkrétní struktury nabídky sama existence dohody o výzkumu a vývoji podstatným způsobem omezuje přístup třetích stran na trh smluvních výrobků nebo technologií, kde strany bez objektivně oprávněného důvodu nevyužívají výsledky společného výzkumu a vývoje, kde smluvní výrobky nebo technologie nejsou na celém společném trhu nebo jeho podstatné části vystaveny účinné hospodářské soutěži shodných výrobků, technologií nebo postupů nebo výrobků, které uživatelé považují vzhledem k jejich vlastnostem, ceně a zamýšlenému použití za rovnocenné nebo kde by existence dohody o výzkumu a vývoji vylučovala účinnou hospodářskou soutěž ve výzkumu a vývoji na určitém trhu.
(22)
Vzhledem k tomu, že jsou dohody o výzkumu a vývoji často dlouhodobé povahy, zejména pokud se spolupráce rozšíří i na využívání výsledků, měla by být doba platnosti tohoto nařízení stanovena na 12 let,
PŘIJALA TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Definice
1. Pro účely tohoto nařízení se použijí tyto definice:
a)
„dohodou o výzkumu a vývoji“ se rozumí dohoda uzavřená mezi dvěma a více stranami týkající se podmínek, za kterých tyto strany provádějí:
i)
společný výzkum a vývoj smluvních výrobků nebo smluvních technologií a společné využívání výsledků tohoto výzkumu a vývoje,
ii)
společné využívání výsledků výzkumu a vývoje smluvních výrobků nebo smluvních technologií, společně prováděných podle předchozí dohody mezi stejnými stranami,
iii)
společný výzkum a vývoj smluvních výrobků nebo smluvních technologií s výjimkou společného využívání výsledků,
iv)
placený výzkum a vývoj smluvních výrobků nebo smluvních technologií a společné využívání výsledků tohoto výzkumu a vývoje,
v)
společné využívání výsledků placeného výzkumu a vývoje smluvních výrobků nebo smluvních technologií podle předchozí dohody mezi stejnými stranami, nebo
vi)
placený výzkum a vývoj smluvních výrobků nebo smluvních technologií s výjimkou společného využívání výsledků;
b)
„dohodou“ se rozumí dohoda, rozhodnutí sdružení podniků nebo jednání ve vzájemné shodě;
c)
„výzkumem a vývojem“ se rozumí získávání know-how, pokud jde o výrobky, technologie nebo postupy, a provádění teoretické analýzy, systematických studií nebo pokusů, včetně pokusné výroby, technických zkoušek výrobků nebo postupů, zřizování nezbytných zařízení a nabývání práv duševního vlastnictví k výsledkům;
d)
„výrobkem“ se rozumí zboží nebo služba, včetně přechodných výrobků nebo služeb a konečných výrobků nebo služeb;
e)
„smluvní technologií“ se rozumí technologie nebo postup vzniklý společným výzkumem a vývojem;
f)
„smluvním výrobkem“ se rozumí výrobek vzniklý společným výzkumem a vývojem nebo vyrobený nebo pořízený za použití smluvních technologií;
g)
„využíváním výsledků“ se rozumí výroba nebo distribuce smluvních výrobků nebo použití smluvních technologií nebo postoupení nebo udělení licence, pokud jde o práva duševního vlastnictví nebo sdělení know-how nutného pro takovou výrobu nebo použití;
h)
„právy duševního vlastnictví“ se rozumí práva duševního vlastnictví, včetně práv průmyslového vlastnictví, autorských práv a práv příbuzných;
i)
„know-how“ se rozumí tajný, podstatný a identifikovaný celek praktických nepatentovaných informací, které jsou výsledkem zkušeností a testování;
j)
slovem „tajné“ se v souvislosti s know-how rozumí, že know-how není obecně známé a snadno dostupné;
k)
slovem „podstatné“ se v souvislosti s know-how rozumí, že know-how obsahuje informace, které jsou důležité a užitečné pro výrobu smluvních výrobků nebo pro použití smluvních technologií;
l)
slovem „identifikované“ se v souvislosti s know-how rozumí, že know-how je popsáno dostatečně obsáhle tak, aby bylo možné ověřit, že splňuje kritéria tajnosti a podstatnosti;
m)
slovem „společně“ se v souvislosti s činnostmi prováděnými na základě dohod o výzkumu a vývoji rozumí činnosti, při kterých je práce:
i)
prováděna společným týmem, organizací nebo podnikem,
ii)
společně svěřena třetí straně nebo
iii)
rozdělena mezi strany formou specializace v oblasti výzkumu a vývoji nebo využití;
n)
„specializací v oblasti výzkumu a vývoje“ se rozumí situace, kdy je každá ze stran zapojena do výzkumných a vývojových činností, na něž se dohoda o výzkumu a vývoji vztahuje a strany si rozdělily výzkumné a vývojové práce způsobem, které považují za nejvhodnější; nepatří sem placený výzkum a vývoj;
o)
„specializací v oblasti využívání“ se rozumí situace, kdy si strany mezi sebou rozdělí jednotlivé úkoly, jako je výroba nebo distribuce, nebo si vzájemně uloží omezení ohledně využívání výsledků, jako jsou omezení vztahující se na některá území, zákazníky nebo oblasti využívání;patří sem situace, kdy pouze jedna strana vyrábí a distribuuje smluvní výrobky na základě výlučné licence udělené ostatními stranami;
p)
„placeným výzkumem a vývojem“ se rozumí výzkum a vývoj, který provádí jedna strana a financuje financující strana;
q)
„financující stranou“ se rozumí strana, která financuje placený výzkum a vývoj aniž by sama prováděla výzkumnou činnost;
r)
„soutěžícím podnikem“ se rozumí skutečný nebo potenciální soutěžitel;
s)
„skutečným soutěžitelem“ se rozumí podnik dodávající výrobek, technologii nebo postup, které může na relevantním zeměpisném trhu zlepšit, zastoupit nebo nahradit smluvní výrobek nebo smluvní technologie;
t)
„potenciálním soutěžitelem“ podnik, který by bez dohody o výzkumu a vývoji reálně a nejen pouze hypoteticky jako odezvu na malý, avšak trvalý růst relativních cen pravděpodobně vynaložil nejpozději do tří let další potřebné investice nebo jiné nezbytné náklady na změnu tak, aby nahradil výrobek, technologii nebo postup, jež mohou být na relevantním zeměpisném trhu zlepšeny, zastoupeny nebo nahrazeny smluvním výrobkem nebo smluvní technologií;
u)
„relevantním trhem výrobku“ relevantní trh pro výrobky, které mohou být zlepšeny, zastoupeny nebo nahrazeny smluvními výrobky;
v)
„relevantním trhem technologie“ relevantní trh pro technologie nebo postupy, které mohou být zlepšeny, zastoupeny nebo nahrazeny smluvními technologiemi.
2. Pro účely tohoto nařízení zahrnují pojmy „podnik“ a „strana“ i jejich spojené podniky.
„Spojenými podniky“ se rozumí:
a)
podniky, ve kterých smluvní strana dohody o výzkumu a vývoji, přímo či nepřímo:
i)
má pravomoc vykonávat více než polovinu hlasovacích práv,
ii)
má pravomoc jmenovat více než polovinu členů dozorčí rady, představenstva nebo orgánů právně zastupujících podnik nebo
iii)
má právo spravovat záležitosti podniku;
b)
podniky, které mohou přímo či nepřímo vykonávat ve smluvní straně dohody o výzkumu a vývoji práva nebo pravomoci uvedené v písmenu a);
c)
podniky, ve kterých podnik uvedený v písmenu b) může přímo či nepřímo vykonávat práva nebo pravomoci uvedené v písmenu a);
d)
podniky, ve kterých může smluvní strana dohody o výzkumu a vývoji spolu s jedním nebo více podniky uvedenými v písmenech a), b) nebo c) nebo ve kterých mohou dva nebo více z posledně uvedených podniků společně vykonávat práva nebo pravomoci uvedené v písmenu a);
e)
podniky, ve kterých vykonávají práva nebo pravomoci uvedené v písmenu a) společně:
i)
smluvní strany dohody o výzkumu a vývoji nebo podniky s nimi spojené uvedené v písmenech a) až d) nebo
ii)
jedna nebo více stran dohody o výzkumu a vývoji nebo jeden nebo více podniků s nimi spojených uvedených v písmenech a) až d) a jedna nebo více třetích stran.
Článek 2
Výjimka
1. Podle čl. 101 odst. 3 Smlouvy a podle ustanovení tohoto nařízení se tímto prohlašuje, že se čl. 101 odst. 1 Smlouvy nepoužije na dohody o výzkumu a vývoji.
Tato výjimka se použije v míře, v jaké takové dohody o výzkumu a vývoji obsahují omezení hospodářské soutěže spadající do působnosti čl. 101 odst. 1 Smlouvy.
2. Výjimka stanovená v odstavci 1 se použije na ustanovení obsažená v dohodách o výzkumu a vývoji, která se týkají postoupení nebo udělení licence k právům duševního vlastnictví jedné nebo více stranám nebo subjektu, který strany pověří prováděním společného výzkumu a vývoje, placeného výzkumu a vývoje nebo společného využívání, za předpokladu, že tato ustanovení nepředstavují základní předmět těchto dohod, ale přímo se jich týkají a jsou nezbytná pro jejich provádění.
Článek 3
Podmínky pro udělení výjimky
1. Výjimka stanovená v článku 2 se použije za podmínek uvedených v odstavcích 2 až 5.
2. Dohody o výzkumu a vývoji musí stanovit, že všechny strany mají plný přístup ke konečným výsledkům společného výzkumu a vývoje nebo placeného výzkumu a vývoje, včetně uplatňování všech z něj vyplývajících práv duševního vlastnictví a know-how pro účely dalšího výzkumu a vývoje a využívání, jakmile jsou výsledky k dispozici. Pokud strany omezí svá práva na využívání výsledků v souladu s tímto nařízením, zejména pokud se specializují na oblast využívání, může být přístup k výsledkům pro účely využívání příslušným způsobem omezen. Výzkumné ústavy, akademické instituce nebo podniky, které provádějí výzkum a vývoj jako komerční činnost bez aktivní účasti na využívání výsledků, se kromě toho mohou dohodnout na tom, že využívání svých výsledků omezí na další výzkum. Dohody o výzkumu a vývoji mohou stanovit, že si strany vzájemně vynahradí udělení přístupu k výsledkům pro účely dalšího výzkumu nebo využívání, ale tato náhrada nesmí být tak vysoká, aby účinně přístupu bránila.
3. Aniž je dotčen odstavec 2, pokud dohoda o výzkumu a vývoji stanoví pouze společný výzkum a vývoj nebo placený výzkum a vývoj, musí tato dohoda o výzkumu a vývoji stanovit, že každé straně musí být udělen přístup k veškerému dosavadnímu know-how ostatních stran nezbytnému pro účely využívání výsledků. Dohody o výzkumu a vývoji mohou stanovit, že si strany vzájemně vynahradí udělení přístupu ke svému dosavadnímu know-how, ale tato náhrada nesmí být tak vysoká, aby účinně přístupu bránila.
4. Každé společné využívání se smí týkat pouze výsledků, které jsou chráněny právy duševního vlastnictví nebo představují know-how a které jsou nezbytné pro výrobu smluvních výrobků nebo pro používání smluvních technologií.
5. Podniky pověřené výrobou smluvních výrobků formou specializace v oblasti využívání musí být povinny plnit objednávky dodávek smluvních výrobků ode všech stran kromě případů, kdy dohody o výzkumu a vývoji stanoví rovněž společnou distribuci ve smyslu čl. 1 odst. 1 písm. m) bodu i) nebo ii) nebo kdy se strany dohodly na tom, že smluvní výrobky smí distribuovat pouze strana, které je vyrábí.
Článek 4
Práh podílu na trhu a doba trvání výjimky
1. Pokud strany nejsou konkurenčními podniky, použije se výjimka stanovená v článku 2 po dobu trvání výzkumu a vývoje. Pokud jsou výsledky společně využívány, výjimka se nadále použije po dobu sedmi let od doby, kdy byly smluvní výrobky nebo smluvní technologie poprvé uvedeny na trh na vnitřním trhu.
2. Pokud jsou dvě nebo více stran konkurenčními podniky, výjimka stanovená v článku 2 se použije po dobu uvedenou v odstavci 1 tohoto článku, pouze pokud v době uzavření dohody o výzkumu a vývoji:
a)
v případě dohod o výzkumu a vývoji uvedených v čl. 1 odst. 1 písm. a) bodu i), ii) nebo iii) nepřesahuje součet podílů stran dohody o výzkumu a vývoji na trhu 25 % relevantních trhů výrobku a technologie, nebo
b)
v případě dohod o výzkumu a vývoji uvedených v čl. 1 odst. 1 písm. a) bodech iv), v) nebo vi) součet podílů na trhu financující strany a všech stran, s nimiž financující strana uzavřela dohody výzkumu a vývoji v souvislosti se stejnými smluvními výrobky nebo smluvními technologiemi, nepřesahuje 25 % relevantních trhů výrobku a technologie.
3. Po uplynutí doby uvedené v odstavci 1 se výjimka nadále použije, dokud součet podílů stran na trhu nepřesáhne 25 % relevantních trhů výrobku a technologie.
Článek 5
Tvrdá omezení
Výjimka stanovená v článku 2 se nevztahuje na dohody o výzkumu a vývoji, které přímo nebo nepřímo, samostatně nebo v kombinaci s jinými faktory, jež mohou strany ovlivňovat, mají za cíl něco z následujícího:
a)
omezení svobody smluvních stran provádět výzkum a vývoj nezávisle nebo ve spolupráci s třetími stranami v oblasti, která není spojena s oblastí, které se dohoda o výzkumu a vývoji týká, nebo po dokončení společného výzkumu a vývoje nebo placeného výzkumu a vývoje, v oblasti, které se týká, anebo v související oblasti;
b)
omezení výroby nebo prodeje s výjimkou:
i)
stanovení výrobních cílů v případě, že společné využívání výsledků zahrnuje společnou výrobu smluvních výrobků,
ii)
stanovení prodejních cílů v případě, že společné využívání výsledků zahrnuje společnou distribuci smluvních výrobků nebo společné udělení licence na smluvní technologie ve smyslu čl. 1 odst. 1 písm. m) bodu i) nebo ii),
iii)
praktiky, které představují specializaci v oblasti využívání, a
iv)
omezení svobody stran vyrábět, prodávat, zadávat nebo udělovat licence na výrobky, technologie nebo postupy, které konkurují smluvním výrobkům nebo smluvním technologiím během období, u něhož se strany dohodly na společném využívání výsledků;
c)
stanovení cen při prodeji smluvních výrobků nebo udělování licence na smluvní technologie třetím stranám, s výjimkou stanovení cen účtovaných přímým zákazníkům nebo určování poplatků za udělení licence přímým nabyvatelům v případě, že společné využívání výsledků zahrnuje společnou distribuci smluvních výrobků nebo společné udělování licence na smluvní technologie ve smyslu čl. 1 odst. 1 písm. m) bodu i) nebo ii);
d)
omezení území, na kterém smí strany pasivně prodávat smluvní výrobky nebo udělovat licence na smluvní technologie, s výjimkou požadavku udělovat licenci na výsledky výlučně další straně;
e)
požadavek neprovádět nebo omezit aktivní prodej smluvních výrobků nebo smluvních technologií v rámci území nebo zákazníkům, kteří nebyli stranám výlučně přiděleni formou specializace v oblasti využívání;
f)
požadavek odmítnout uspokojit poptávku od zákazníků nacházejících se na území stran nebo od zákazníků jiným způsobem rozdělených mezi stranami formou specializace v oblasti využívání, kteří by smluvní výrobky uváděli na trh na dalších územích v rámci vnitřního trhu;
g)
požadavek ztížit uživatelům nebo dalším prodejcům získávání smluvních výrobků od jiných prodejců na vnitřním trhu.
Článek 6
Vyloučená omezení
Výjimka stanovená v článku 2 se nepoužije na žádný z následujících závazků obsažených v dohodách o výzkumu a vývoji:
a)
závazek nenapadat po dokončení výzkumu a vývoje platnost práv duševního vlastnictví, která strany mají na vnitřním trhu a která jsou významná pro výzkum a vývoj, nebo po skončení dohody o výzkumu a vývoji platnost práv duševního vlastnictví, která strany mají na vnitřním trhu a která chrání výsledky výzkumu a vývoje, aniž by byla ovlivněna možnost stanovit ukončení dohody o výzkumu a vývoji v případě, že jedna ze stran napadne platnost takových práv duševního vlastnictví;
b)
závazek neposkytovat licence třetím stranám na výrobu smluvních výrobků nebo používat smluvní technologie, pokud je dohodou o výzkumu a vývoji stanoveno využívání výsledků společného výzkumu a vývoje nebo placeného výzkumu a vývoje alespoň jednou ze stran a pokud k tomu dochází na vnitřním trhu vzhledem ke třetím stranám.
Článek 7
Použití prahu podílu na trhu
Pro uplatňování prahu podílu na trhu stanoveného v článku 4 se použijí tato pravidla:
a)
podíl na trhu se vypočítá na základě hodnoty prodejů na trhu; pokud nejsou údaje o prodejích na trhu k dispozici, lze ke stanovení podílu jednotlivých stran na trhu použít odhady odvozené od jiných spolehlivých informací o trhu včetně objemů prodeje na trhu;
b)
podíl na trhu se vypočítá na základě údajů týkajících se předchozího kalendářního roku;
c)
podíl na trhu podniků uvedených v čl. 1 odst. 2 druhém pododstavci písm. e) se rozdělí stejným dílem mezi podniky mající práva a pravomoci uvedené v čl. 1 odst. 2 druhém pododstavci písm. a);
d)
pokud podíl na trhu uvedený v čl. 4 odst. 3 zpočátku nepřesahuje 25 %, ale následně vzroste nad tuto hranici, aniž by překročil 30 %, použije se výjimka stanovená v článku 2 po období dvou po sobě následujících kalendářních let od roku, kdy byl práh 25 % překročen poprvé;
e)
pokud podíl na trhu uvedený v čl. 4 odst. 3 zpočátku nepřesahuje 25 %, ale následně vzroste nad 30 %, použije se výjimka stanovená v článku 2 po období jednoho kalendářního roku od roku, kdy byl práh 30 % překročen poprvé;
f)
výhody podle písmen d) a e) nelze kombinovat tak, aby přesáhly období dvou kalendářních let.
Článek 8
Přechodné období
Zákaz stanovený v čl. 101 odst. 1 Smlouvy se v období od 1. ledna 2011 do 31. prosince 2012 nevztahuje na dohody již platné dne 31. prosince 2010 a které nesplňují podmínky pro výjimku podle tohoto nařízení, ale které splňují podmínky pro výjimku podle nařízení (ES) č. 2659/2000.
Článek 9
Doba platnosti
Toto nařízení vstupuje v platnost dnem 1. ledna 2011.
Jeho platnost skončí dne 31. prosince 2022.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 14. prosince 2010.
KOMISIJOS REGLAMENTAS (ES) Nr. 1217/2010
2010 m. gruodžio 14 d.
dėl Sutarties dėl Europos Sąjungos veikimo 101 straipsnio 3 dalies taikymo tam tikrų rūšių mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros susitarimams
(Tekstas svarbus EEE)
EUROPOS KOMISIJA,
atsižvelgdama į Sutartį dėl Europos Sąjungos veikimo,
atsižvelgdama 1971 m. gruodžio 20 d. Tarybos reglamentą (EEB) Nr. 2821/71 dėl Sutarties 85 straipsnio 3 dalies taikymo kai kurioms susitarimų, sprendimų ir suderintų veiksmų rūšims (1),
paskelbusi šio reglamento projektą,
pasikonsultavusi su Konkurenciją ribojančios veiklos ir dominuojančių padėčių patariamuoju komitetu,
kadangi:
(1)
Reglamentu (EEB) Nr. 2821/71 Komisija įgaliojama priimti reglamentą, kuriuo nustatomas Sutarties dėl Europos Sąjungos veikimo 101 straipsnio 3 dalies (*1) taikymas tam tikrų rūšių susitarimams, sprendimams ir suderintiems veiksmams, patenkantiems į Sutarties 101 straipsnio 1 dalies taikymo sritį, kurių objektas yra produktų, technologijų arba procesų iki jų pramoninio panaudojimo etapo moksliniai tyrimai ir technologijų plėtra bei naudojimasis gautais rezultatais, įskaitant intelektinės nuosavybės teisių nuostatas.
(2)
Sutarties 179 straipsnio 2 dalyje Sąjunga raginama skatinti įmones, įskaitant mažąsias ir vidutines įmones, plėsti aukšto lygio mokslinius tyrimus ir technologijas bei remti jų pastangas bendradarbiauti tarpusavyje. Šiuo reglamentu siekiama sudaryti palankesnes mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros sąlygas ir veiksmingai apsaugoti konkurenciją.
(3)
2000 m. lapkričio 29 d. Komisijos reglamente (EB) Nr. 2659/2000 dėl Sutarties 81 straipsnio 3 dalies taikymo mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros susitarimų grupėms (2) apibrėžiamos mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros susitarimų grupės, kurias Komisija laikė paprastai atitinkančiomis Sutarties 101 straipsnio 3 dalyje nustatytas sąlygas. Atsižvelgiant į bendrą teigiamą patirtį, įgytą taikant tą reglamentą, kuris nustoja galioti 2010 m. gruodžio 31 d., ir į vėlesnę patirtį, įgytą po jo priėmimo, tikslinga priimti naują bendrosios išimties reglamentą.
(4)
Šis reglamentas turėtų atitikti du reikalavimus - užtikrinti veiksmingą konkurencijos apsaugą, o įmonėms - pakankamą teisinį saugumą. Siekiant tų tikslų, turėtų būti atsižvelgiama į būtinumą kiek įmanoma supaprastinti administracinę priežiūrą ir teisinį pagrindą. Iki tam tikro įtakos rinkoje lygmens apskritai galima daryti prielaidą, kad, taikant Sutarties 101 straipsnio 3 dalį, teigiamas mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros susitarimų poveikis nusvers neigiamą poveikį konkurencijai.
(5)
Kad būtų galima reglamentu nustatyti Sutarties 101 straipsnio 3 dalies taikymą, nėra būtina apibrėžti tuos susitarimus, kurie gali patekti į Sutarties 101 straipsnio 1 dalies taikymo sritį. Individualiai vertinant susitarimus pagal Sutarties 101 straipsnio 1 dalį, turi būti atsižvelgta į keletą veiksnių, o ypač į atitinkamos rinkos struktūrą.
(6)
Susitarimai dėl bendro mokslinių tyrimų atlikimo arba bendro mokslinių tyrimų rezultatų plėtojimo iki jų pramoninio panaudojimo paprastai nepatenka į Sutarties 101 straipsnio 1 dalies taikymo sritį. Tačiau tam tikromis aplinkybėmis, pvz., tais atvejais, kai šalys susitaria neatlikti kitų mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros toje pačioje srityje taip atsisakydamos galimybės konkurencinėje kovoje būti pranašesnės už kitas šalis, tokie susitarimai gali patekti į Sutarties 101 straipsnio 1 dalies taikymo sritį ir dėl to turėtų būti įtraukti į šio reglamento taikymo sritį.
(7)
Galimybė taikyti šiuo reglamentu nustatytą išimtį turėtų būti numatyta tik tiems susitarimams, kurie pakankamai pagrįstai gali būti laikomi atitinkančiais Sutarties 101 straipsnio 3 dalyje nustatytas sąlygas.
(8)
Labiausiai tikėtina, kad bendradarbiavimu mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros srityje, taip pat naudojant rezultatus skatinama technikos ir ekonomikos pažanga, jei šalys bendradarbiaudamos prisideda papildomais įgūdžiais, turtu ar veikla. Tai taip pat apima tokius atvejus, kai viena šalis tik finansuoja kitos šalies atliekamus mokslinius tyrimus ir technologijų plėtrą.
(9)
Bendras rezultatų naudojimas gali būti laikomas suprantama bendrų mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros pasekme. Jis gali būti skirtingų formų, kaip antai gamyba, intelektinės nuosavybės teisių, gerokai skatinančių technikos ir ekonomikos pažangą, naudojimas arba naujų produktų teikimas rinkai.
(10)
Didėjant mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros mastui ir veiksmingumui, vartotojai gali tikėtis naudos iš atsiradusių naujų ar geresnių produktų ar paslaugų, dėl greitesnio tų naujų produktų ar paslaugų pateikimo rinkai arba dėl to, kad naudojant naujas ar geresnes technologijas ar procesus, sumažės kainos.
(11)
Siekiant pagrįsti išimties suteikimą, bendras naudojimas turėtų būti susijęs su produktais, technologijomis ar procesais, kuriems mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros rezultatų naudojimas turi lemiamą reikšmę. Be to, mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros susitarimuose visos šalys turėtų susitarti, kad bendrų mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros galutiniai rezultatai, įskaitant visas intelektinės nuosavybės teises ir praktinę patirtį, turi būti iš karto visiškai prieinami joms visoms tolesnių mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros bei naudojimo tikslais. Galimybė pasinaudoti rezultatais paprastai neturėtų būti ribojama, jei rezultatai naudojami tolesnių mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros tikslais. Tačiau kai šalys, laikydamosi šio reglamento nuostatų, riboja rezultatų naudojimo teises, ypač tais atvejais, kai šalių specializacija yra rezultatų naudojimas, rezultatų prieinamumas jų naudojimo tikslais gali būti atitinkamai ribojamas. Be to, tais atvejais, kai mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros procese dalyvauja akademinės įstaigos, mokslinių tyrimų institutai arba įmonės, kurios mokslinius tyrimus ir technologijų plėtrą siūlo kaip komercinę paslaugą, tačiau aktyviai nesinaudoja rezultatais, šalys gali sutarti mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros rezultatus naudoti tik tolesnių mokslinių tyrimų tikslu. Atsižvelgiant į šalių pajėgumus ir komercinius poreikius, šalių įnašas bendradarbiaujant mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros srityje gali būti nevienodas. Todėl siekiant atsižvelgti į šalių įnašų vertės arba pobūdžio skirtumus ir juos kompensuoti, mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros susitarimuose, kuriems taikomas šis reglamentas, gali būti numatoma, kad viena šalis turėtų kompensuoti kitos šalies įnašą, kad galėtų naudotis rezultatais tolesnių mokslinių tyrimų ar rezultatų naudojimo tikslais. Tačiau kompensacija neturėtų būti tokia didelė, kad kliudytų prieigai prie rezultatų.
(12)
Panašiai, tais atvejais, kai mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros susitarime nenumatyta jokia galimybė bendrai naudotis rezultatais, šalys mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros susitarime turi suteikti viena kitai galimybę naudotis jų sukaupta praktine patirtimi, jei tik tokia praktinė patirtis būtina kitoms šalims siekiant pasinaudoti rezultatais. Bet koks licencijų mokestis neturėtų būti toks didelis, kad kitoms šalims neleistų naudotis praktine patirtimi.
(13)
Pagal šį reglamentą suteikiama išimtis turėtų būti taikoma tik mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros susitarimams, kuriais įmonėms nesuteikiama galimybė panaikinti gana didelės atitinkamų produktų, paslaugų ar technologijų dalies konkurenciją. Būtina, kad ši bendroji išimtis nebūtų taikoma susitarimams tarp konkurentų, kurių produktų, paslaugų ar technologijų, kuriuos būtų galima pagerinti ar pakeisti panaudojus mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros rezultatus, užimama bendra rinkos dalis sudarant susitarimą viršija tam tikrą ribą. Vis dėlto negalima daryti bendros prielaidos, kad mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros susitarimai patenka į Sutarties 101 straipsnio 1 dalies taikymo sritį arba netenkina Sutarties 101 straipsnio 3 dalies sąlygų, kai viršijama šiame reglamente nustatyta rinkos dalies riba arba netenkinamos kitos šio reglamento sąlygos. Tokiais atvejais pagal Sutarties 101 straipsnį turi būti atliekamas individualus mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros susitarimo vertinimas.
(14)
Siekiant užtikrinti efektyvios konkurencijos palaikymą bendrai eksploatuojant rezultatus, turėtų būti nustatyta, kad bendroji išimtis toliau netaikoma, jei šalims priklausanti produktų, paslaugų ar technologijų, atsirandančių dėl bendrų mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros, rinkos dalis tampa pernelyg didelė. Išimtis turėtų būti ir toliau taikoma tam tikrą laikotarpį nuo bendro naudojimosi rezultatais pradžios, neatsižvelgiant į šalių užimamas rinkos dalis, kad jų rinkos dalys, ypač pateikus visiškai naują produktą, galėtų stabilizuotis ir kad būtų galima garantuoti trumpiausią investicijų grąžos laikotarpį.
(15)
Šiuo reglamentu neturėtų būti suteikta išimtis susitarimams, pagal kuriuos numatomi apribojimai, kurie nėra būtini teigiamam poveikiui, daromam dėl mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros susitarimo, pasiekti. Iš esmės susitarimams, kuriuose nustatyti tam tikrų rūšių griežti konkurencijos apribojimai, kaip antai šalių laisvės atlikti mokslinius tyrimus ir technologijų plėtrą su susitarimu nesusijusioje srityje apribojimai, kainų tretiesiems asmenims nustatymas, gamybos ar pardavimo ribojimai ir susitarime nustatytų produktų ar technologijų pasyvaus pardavimo kitoms šalims priskirtose teritorijose arba priskirtiems klientams apribojimai, neturėtų būti taikoma šiuo reglamentu nustatyta bendroji išimtis, neatsižvelgiant į šalių užimamas rinkos dalis. Šiomis aplinkybėmis naudojimo apribojimai nėra laikomi nei gamybos ar pardavimo apribojimais ir nesudaro teritorijų ar klientų apribojimų.
(16)
Rinkos dalies ribos nustatymu, išimties netaikymu tam tikriems susitarimams ir kitomis šiuo reglamentu nustatytomis sąlygomis paprastai užtikrinama, kad susitarimais, kuriems taikoma bendroji išimtis, nesuteikiamos galimybės šalims panaikinti konkurencijos didelei atitinkamų produktų ar paslaugų daliai.
(17)
Negalima atmesti galimybės, kad antikonkurencinio galimybių ribojimo poveikis gali būti daromas, kai viena šalis finansuoja keletą savo konkurentų vykdomų mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros projektų, susijusių su tais pačiais susitarime nustatytais produktais ar technologijomis, ypač tais atvejais, kai šalis trečiųjų asmenų atžvilgiu įgyja išimtinę teisę naudotis rezultatais. Todėl šiuo reglamentu nustatyta išimtis turėtų būtų taikoma tokiems apmokamiems mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros susitarimams, tik jeigu visų tokiuose bendruose susitarimuose dalyvaujančių šalių, t. y. finansavimą teikiančios šalies ir visų mokslinius tyrimus ir technologijų plėtrą atliekančių šalių, bendra rinkos dalis neviršija 25 %.
(18)
Įmonių, kurios nėra konkuruojančios produktų, technologijų arba procesų, kuriuos galima patobulinti ar pakeisti panaudojus mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros rezultatus, gamintojos, susitarimais veiksminga konkurencija mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros srityje bus panaikinta tik esant išimtinėms aplinkybėms. Dėl to tokiems susitarimams reikėtų taikyti šiuo reglamentu nustatytą bendrąją išimtį, neatsižvelgiant į užimamos rinkos dalį, ir netaikyti išimtiniams atvejams minėtos išimties teikiamų privalumų.
(19)
Komisija gali panaikinti šio reglamento taikymą pagal 2002 m. gruodžio 16 d. Tarybos reglamento (EB) Nr. 1/2003 dėl konkurencijos taisyklių, nustatytų Sutarties 81 ir 82 straipsniuose, įgyvendinimo (3) 29 straipsnio 1 dalį, jeigu ji konkrečiu atveju nustato, kad susitarimas, kuriam taikomos šiuo reglamentu numatytos išimtys, vis dėlto turi poveikį, nesuderinamą su Sutarties 101 straipsnio 3 dalies nuostatomis.
(20)
Pagal Reglamento (EB) Nr. 1/2003 29 straipsnio 2 dalį valstybės narės konkurencijos institucijos gali panaikinti šio reglamento taikymą tos valstybės narės teritorijoje arba jos dalyje, jeigu ji konkrečiu atveju nustato, kad susitarimas, kuriam taikytinos šiame reglamente numatytos išimtys, vis dėlto turi poveikį, nesuderinamą su Sutarties 101 straipsnio 3 dalies nuostatomis tos valstybės narės teritorijoje arba jos dalyje, kai tokia teritorija turi visus atskiros geografinės rinkos požymius.
(21)
Šio reglamento taikymas pagal Tarybos reglamento (EB) Nr. 1/2003 29 straipsnį galėtų būti panaikintas, pvz., tada, kai dėl mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros susitarimo iš esmės ribojama trečiųjų asmenų galimybė atitinkamoje srityje atlikti mokslinius tyrimus ir technologijų plėtrą, nes kitur yra riboti mokslinių tyrimų pajėgumai; kai dėl konkrečios tiekimo struktūros mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros susitarimu iš esmės ribojama trečiųjų asmenų galimybė patekti į susitarime nustatytų produktų ar technologijų rinką; kai be objektyviai pagrįstos priežasties šalys kitų trečiųjų asmenų atžvilgiu nesinaudoja bendrų mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros rezultatais; kai susitarime nustatyti produktai ar technologijos visoje vidaus rinkoje arba didelėje jos dalyje veiksmingai nekonkuruoja su produktais, technologijomis ar procesais, naudotojų laikomais lygiaverčiais dėl savo savybių, kainos ir paskirties, arba kai dėl mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros susitarimo galėtų būti ribojama konkurencija naujovių srityje arba panaikinta veiksminga mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros konkurencija atitinkamoje rinkoje.
(22)
Kadangi mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros susitarimai dažnai yra ilgalaikio pobūdžio, ypač tais atvejais, kai bendradarbiavimas apima ir rezultatų naudojimą, šis reglamentas turėtų galioti 12 metų,
PRIĖMĖ ŠĮ REGLAMENTĄ:
1 straipsnis
Apibrėžtys
1. Šio reglamento sąvokų apibrėžtys:
a)
„mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros susitarimas“ - dviejų ar daugiau šalių sudarytas susitarimas, kuriuo nustatytos šios veiklos sąlygos:
i)
bendri susitarime nustatytų produktų ar technologijų moksliniai tyrimai ir technologijų plėtra bei bendras tų mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros rezultatų naudojimas;
ii)
bendras pagal ankstesnį tų pačių šalių susitarimą kartu atliktų susitarime nustatytų produktų ar technologijų mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros rezultatų naudojimas;
iii)
bendri susitarime nustatytų produktų ar technologijų moksliniai tyrimai ir technologijų plėtra, išskyrus bendrą rezultatų naudojimą;
iv)
bendri susitarime nustatytų produktų ar technologijų apmokami moksliniai tyrimai ir technologijų plėtra bei bendras tų mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros rezultatų naudojimas;
v)
bendras pagal ankstesnį tų pačių šalių susitarimą kartu atliktų susitarime nustatytų produktų ar technologijų apmokamų mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros rezultatų naudojimas;
vi)
susitarime nustatytų produktų ar technologijų apmokami moksliniai tyrimai ir technologijų plėtra, išskyrus bendrą rezultatų naudojimą;
b)
„susitarimas“ - susitarimas, įmonių asociacijos sprendimas arba suderintas veiksmas;
c)
„moksliniai tyrimai ir technologijų plėtra“ - praktinės patirties, susijusios su produktais, technologijomis ar procesais, įgijimas bei teorinės analizės atlikimas, sisteminis tyrimas arba eksperimentavimas, įskaitant eksperimentinę gamybą, techninis produktų ir procesų testavimas, reikalingos įrangos kūrimas ir intelektinės nuosavybės teisių į gautus rezultatus įgijimas;
d)
„produktas“ - prekė arba paslauga, įskaitant tarpines prekes arba paslaugas bei galutines prekes arba paslaugas;
e)
„susitarime nustatyta technologija“ - per bendrus mokslinius tyrimus ir technologijų plėtrą atsirandanti technologija ar procesas;
f)
„susitarime nustatytas produktas“ - per bendrus mokslinius tyrimus ir technologijų plėtrą atsirandantis arba susitarime nustatytas technologijas naudojant pagamintas ar pateiktas produktas;
g)
„rezultatų naudojimas“ - susitarime nustatytų produktų gamyba ar platinimas, susitarime nustatytų technologijų taikymas, intelektinės nuosavybės teisių perleidimas ar licencijos joms suteikimas arba tokiai gamybai ar taikymui reikalingos gamybinės, prekybinės ar mokslinės patirties perdavimas;
h)
„intelektinės nuosavybės teisės“ - intelektinės nuosavybės teisės, įskaitant pramoninės nuosavybės teises, autorių teises ir gretutines teises;
i)
„praktinė patirtis“ - tam tikra iš patirties ir bandymų gautos nepatentuotos praktinės slaptos, svarbios ir apibrėžtos informacijos visuma;
j)
„slapta“ praktinė patirtis - praktinė patirtis, kuri nėra visuotinai žinoma ar lengvai prieinama;
k)
„svarbi“ praktinė patirtis - būtina ir naudinga susitarime nustatytiems produktams gaminti ar susitarime nustatytoms technologijoms taikyti praktinė patirtis;
l)
„apibrėžta“ praktinė patirtis - -pakankamai išsamiai aprašyta, kad galima būtų patikrinti, ar ji atitinka slaptumo ir svarbumo kriterijus, praktinė patirtis;
m)
„bendra“ pagal mokslinių tyrimaų ir technologijų plėtros susitarimą atliekama veikla - veikla, atliekama tais atvejais, kai su ja susijęs darbas yra:
i)
atliekamas bendros grupės, organizacijos arba įmonės;
ii)
bendrai patikimas trečiajam asmeniui; arba
iii)
pasidalijamas tarp šalių pagal specializaciją mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros ar panaudojimo srityse;
n)
„specializacija mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros srityse“ reiškia, kad šalys dalyvauja mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros veikloje, reglamentuojamoje mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros susitarime, ir tarpusavyje pasidalija darbą taip, kaip joms atrodo tinkamiausia; apmokami moksliniai tyrimai ir technologijų plėtra į šią apibrėžtį nepatenka.
o)
„specializacija rezultatų panaudojimo srityje“ reiškia, kad šalys tarpusavyje pasiskirsto tokias atskiras užduotis, kaip gamyba ar platinimas, arba nustato viena kitai naudojimosi rezultatais apribojimus, kaip antai apribojimus, susijusius su tam tikromis teritorijomis, klientais ar naudojimo sritimis; tai apima ir tuos atvejus, kai tik viena šalis gamina ir platina susitarime nustatytus produktus pagal išimtinę licenciją, kurią jai suteikė kitos šalys;
p)
„apmokami moksliniai tyrimai ir technologijų plėtra“ - moksliniai tyrimai ir technologijų plėtra, kuriuos atlieka viena šalis, o finansuoja finansavimą teikianti šalis;
q)
„finansavimą teikianti šalis“ - apmokamus mokslinius tyrimus ir technologijų plėtrą finansuojanti šalis, pati neatlikdama mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros veiklos;
r)
„konkuruojanti įmonė“ - faktinis arba potencialus konkurentas;
s)
„faktinis konkurentas“ - įmonė, teikianti produktą, technologiją ar procesą, kurį atitinkamoje geografinėje rinkoje būtų galima patobulinti arba pakeisti susitarime nustatytu produktu ar technologija;
t)
„potencialus konkurentas“ - įmonė, kuri, jei nėra mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros susitarimo, reaguodama į nedidelį, bet ilgalaikį santykinių kainų padidėjimą, per ne ilgesnį kaip trejų metų laikotarpį realiai, o ne vien teoriškai imtųsi reikalingų papildomų investicijų arba patirtų kitų veiklos perorientavimo išlaidų, kad galėtų pateikti tokį produktą, technologiją ar procesą, kurį atitinkamoje geografinėje rinkoje būtų galima patobulinti, iš dalies ar visai pakeisti susitarime nustatytu produktu ar technologija;
u)
„atitinkama produkto rinka“ - atitinkama produktų, kurie gali būti patobulinti, iš dalies ar visai pakeisti susitarime nustatytais produktais, rinka,
v)
„atitinkama technologijos rinka“ - atitinkama technologijų arba procesų, kurie gali būti patobulinti, iš dalies ar visai pakeisti susitarime nustatytomis technologijomis, rinka.
2. Šiame reglamente sąvokos „įmonė“ ir „šalis“ apima ir atitinkamas su jomis susijusias įmones.
„Susijusios įmonės“ - tai:
a)
įmonės, kuriose mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros susitarimo šalis tiesiogiai ar netiesiogiai:
i)
turi daugiau kaip pusės balsų teisę;
ii)
gali skirti daugiau nei pusę stebėtojų tarybos, valdybos ar įmonei teisiškai atstovaujančių organų narių; arba
iii)
turi teisę tvarkyti įmonės reikalus;
b)
įmonės, kurios tiesiogiai ar netiesiogiai mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros susitarimo šalies atžvilgiu turi a punkte išvardytas teises ar įgaliojimus;
c)
įmonės, kuriose b punkte nurodytos įmonės tiesiogiai arba netiesiogiai turi a punkte išvardytas teises ar įgaliojimus;
d)
įmonės, kuriose mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros susitarimo šalis kartu su viena arba daugiau a, b arba c punktuose nurodytų įmonių arba kuriose dvi ar daugiau pastarųjų įmonių kartu turi a punkte išvardytas teises ar įgaliojimus;
e)
įmonės, kuriose a punkte išvardytas teises arba įgaliojimus kartu turi:
i)
mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros susitarimo šalys arba a-d punktuose minimos su jomis susijusios atitinkamos įmonės; arba
ii)
viena ar daugiau mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros susitarimo šalių arba viena ar daugiau a - d punktuose nurodytų su jomis susijusių įmonių ir vienas ar daugiau trečiųjų asmenų.
2 straipsnis
Išimtis
1. Remiantis Sutarties 101 straipsnio 3 dalimi ir atsižvelgiant į šio reglamento nuostatas skelbiama, kad Sutarties 101 straipsnio 1 dalis netaikoma mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros susitarimams.
Ši išimtis taikoma tik tada, jeigu tokiuose susitarimuose yra konkurencijos apribojimų, kurie patenka į Sutarties 101 straipsnio 1 dalies taikymo sritį.
2. Šio straipsnio 1 dalyje nustatyta išimtis taikoma mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros susitarimams, kuriuose yra nuostatų, susijusių su intelektinės nuosavybės teisių perleidimu ar licencijų suteikimu vienai ar daugiau šalių arba subjektui, kurį šalys įsteigia moksliniams tyrimams ir technologijų plėtrai, apmokamiems moksliniams tyrimams ir technologijų plėtrai bendrai atlikti arba rezultatams bendrai naudoti, jei tos nuostatos nėra pirminis tokių susitarimų objektas, bet yra tiesiogiai susijusios su jų įgyvendinimu ir tam būtinos.
3 straipsnis
Išimties suteikimo sąlygos
1. 2 straipsnyje nustatyta išimtis taikoma pagal šio straipsnio 2-5 dalyse nustatytas sąlygas.
2. Mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros susitarimuose nurodoma, kad bendrų mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros arba apmokamų mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros rezultatai, įskaitant visas intelektinės nuosavybės teises ir praktinę patirtį, turi būti iš karto vienodai prieinami visoms šalims tolesnių mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros ar rezultatų naudojimosi tikslais. Kai šalys, laikydamosi šio reglamento nuostatų, riboja rezultatų naudojimo teises, ypač tais atvejais, kai šalių specializacija yra rezultatų naudojimas, rezultatų prieinamumas jų naudojimo tikslais gali būti atitinkamai ribojamas. Be to, mokslinių tyrimų institutai, akademinės įstaigos arba įmonės, kurios mokslinius tyrimus ir technologijų plėtrą siūlo kaip komercinę paslaugą, tačiau aktyviai nesinaudoja rezultatais, gali sutarti mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros rezultatus naudoti tik tolesnių mokslinių tyrimų tikslu. Mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros susitarime gali būti numatyta, kad šalys vienai kitai kompensuoja už suteiktą galimybę atlikti tolesnius mokslinius tyrimus ar naudotis rezultatais, tačiau kompensacija neturi būti tokia didelė, kad kliudytų prieigai prie rezultatų.
3. Nepažeidžiant šio straipsnio 2 dalies, tais atvejais, kai mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros susitarime nustatomi tik bendri moksliniai tyrimai ir technologijų plėtra arba apmokami moksliniai tyrimai ir technologijų plėtra, mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros susitarime nurodoma, kad kiekviena šalis turi turėti galimybę naudotis visa kitų šalių turima praktine patirtimi, jei ji būtina siekiant naudotis rezultatais. Mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros susitarime gali būti numatyta, kad šalys vienai kitai kompensuoja už suteiktą galimybę naudotis visa turima praktine patirtimi, tačiau kompensacija neturi būti tokia didelė, kad kliudytų prieigai prie rezultatų.
4. Bet koks bendras naudojimasis turi būti susijęs su rezultatais, kurie saugomi intelektinės nuosavybės teisėmis ar yra laikomi praktine patirtimi ir kurie yra būtini susitarime nustatytų produktų gamybai ar susitarime nustatytų technologijų taikymui.
5. Šalys, kurioms pavesta gaminti susitarime nustatytus produktus pagal naudojimosi specializaciją, turi įsipareigoti atlikti visų kitų šalių susitarime nustatytų produktų tiekimo užsakymus, išskyrus atvejus, kai mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros susitarime taip pat nustatytas ir bendras platinimas, kaip apibrėžta šio reglamento 1 straipsnio 1 dalies m punkto i arba ii papunkčiuose, arba jeigu šalys susitarė, kad produktus gali platinti tik susitarime nustatytus produktus gaminanti šalis.
4 straipsnis
Rinkos dalies riba ir išimties taikymo trukmė
1. Jei šalys nėra konkuruojančios įmonės, 2 straipsnyje nustatyta išimtis taikoma mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros laikotarpiu. Tais atvejais, kai bendrai naudojamasi rezultatais, išimtis taikoma dar septynerius metus nuo to momento, kai susitarime nustatyti produktai ar technologijos buvo pirmą kartą pateikti vidaus rinkai.
2. Tais atvejais, kai dvi ar daugiau šalių yra konkuruojančios įmonės, 2 straipsnyje nustatyta išimtis taikoma šio straipsnio 1 dalyje nustatytu laikotarpiu tik tada, jeigu mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros susitarimo sudarymo metu
a)
1 straipsnio 1 dalies a punkto i, ii arba iii papunkčiuose nurodytų mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros susitarimo šalių bendra rinkos dalis neviršija 25 % atitinkamų produkto ir technologijos rinkų; arba
b)
1 straipsnio 1 dalies a punkto iv, v arba vi papunkčiuose nurodytų mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros susitarimų finansavimą teikiančios šalies ir visų kitų susitarimo šalių tų pačių susitarime nustatytų produktų arba technologijų bendra rinkos dalis neviršija 25 % atitinkamų produkto ir technologijos rinkų.
3. Pasibaigus 1 dalyje minėtam laikotarpiui, išimtis toliau taikoma tol, kol bendra šalių rinkos dalis neviršija 25 % atitinkamų produkto ir technologijos rinkų.
5 straipsnis
Sunkūs apribojimai
2 straipsnyje nustatyta išimtis netaikoma mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros susitarimams, kuriais tiesiogiai ar netiesiogiai, atskirai ar kartu su kitais nuo šalių priklausančiais veiksniais siekiama bet kurio iš šių tikslų:
a)
riboti šalių laisvę mokslinių tyrimų ir technologijų plėtrą atlikti savarankiškai arba bendradarbiaujant su trečiaisiais asmenimis su tuo mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros susitarimu nesusijusioje srityje arba su susitarimu susijusiose srityje po to, kai buvo užbaigti bendri moksliniai tyrimai ir technologijų plėtra arba apmokami moksliniai tyrimai ir technologijų plėtra;
b)
riboti gamybos ar pardavimo mastą, išskyrus:
i)
gamybos tikslų nustatymą, jei bendras naudojimasis rezultatais apima ir susitarime nustatytų produktų bendrą gamybą;
ii)
pardavimo tikslų nustatymą, jeigu bendras naudojimasis rezultatais apima bendrą susitarime nustatytų produktų platinimą arba bendrą susitarime nustatytų technologijų licencijų suteikimą pagal 1 straipsnio 1 dalies m punkto i ir ii papunkčius;
iii)
naudojimosi rezultatais specializacijos veiksmus; ir
iv)
šalių laisvės gaminti, parduoti produktus, technologijas arba procesus arba priskirti ar suteikti licencijas produktams, technologijoms ar procesams, kurie konkuruoja su susitarime nustatytais produktais ar technologijomis, laikotarpiu, per kurį šalys susitarė bendrai naudotis rezultatais, ribojimą;
c)
nustatyti kainas, kai susitarime nustatytas produktas parduodamas tretiesiems asmenims ar jiems suteikiama susitarime nustatytos technologijos licencija, išskyrus kainų tiesioginiams klientams ar licencijos mokesčio tiesioginiams licencijų turėtojams nustatymą, kai bendras naudojimasis rezultatais apima bendrą susitarime nustatytų produktų platinimą ar bendrą susitarime nustatytų technologijų licencijų suteikimą pagal 1 straipsnio 1 dalies m punkto i arba ii papunkčius;
d)
riboti teritorijos, kurioje šalys gali pasyviai parduoti susitarime nustatytus produktus ar suteikti susitarime nustatytų technologijų licenciją, ar klientų, kuriems šalys gali pasyviai parduoti susitarime nustatytus produktus ar suteikti susitarime nustatytų technologijų licenciją, išskyrus reikalavimą kitai šaliai suteikti išskirtinę licenciją naudotis rezultatais, pasirinkimą;
e)
reikalauti nevykdyti jokio susitarime nustatytų produktų ar technologijų aktyvaus pardavimo arba jį riboti teritorijose ar klientams, kurie nebuvo išimtinai priskirti vienai iš šalių pagal naudojimosi specializaciją;
f)
reikalauti nepriimti užsakymų iš klientų, įsisteigusių atitinkamose šalių teritorijose, arba iš klientų, kurie kitais būdais priskirti šalims pagal naudojimosi specializaciją, kurie prekiautų susitarime nustatytais produktais kitose vidaus rinkos teritorijose;
g)
reikalauti apsunkinti naudotojų ar perpardavėjų galimybę gauti susitarime nustatytų produktų iš kitų perpardavėjų vidaus rinkoje.
6 straipsnis
Apribojimai, kuriems netaikoma išimtis
2 straipsnyje nustatyta išimtis netaikoma šiems įsipareigojimams, nustatytiems mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros susitarimuose:
a)
įsipareigojimui, atlikus tuos mokslinius tyrimus ir technologijų plėtrą, neginčyti intelektinės nuosavybės teisių, kurias tos šalys turi vidaus rinkoje ir kurios yra svarbios moksliniams tyrimams ir technologijų plėtrai, galiojimo arba, pasibaigus mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros susitarimui, intelektinės nuosavybės teisių, kurias tos šalys turi vidaus rinkoje ir kurios saugo tų mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros rezultatus, galiojimo, neapribojant galimybės nutraukti minėtą mokslinių tyrimų ir technologijų plėtros susitarimą tuo atveju, kai viena iš šalių ginčija tokių intelektinės nuosavybės teisių galiojimą;
b)
įsipareigojimui nesuteikti licencijų tretiesiems asmenims gaminti susitarime nustatytus produktus arba taikyti susitarime nustatytas technologijas, nebent susitarime bent vienai iš šalių numatyta galimybė naudotis bendrų mokslinių tyrimų ir plėtros arba apmokamų mokslinių tyrimų ir plėtros rezultatais ir jais naudojamasi vidaus rinkoje trečiųjų asmenų atžvilgiu.
7 straipsnis
Rinkos dalies ribos taikymas
Taikant 4 straipsnyje nustatytą rinkos dalies ribą, laikomasi šių taisyklių:
a)
rinkos dalis apskaičiuojama remiantis pardavimų rinkoje verte; jei nėra duomenų apie pardavimų rinkoje vertę, šalių rinkos daliai nustatyti gali būti naudojami apytikriai duomenys, grindžiami kita patikima rinkos informacija, įskaitant pardavimų apimtį;
b)
rinkos dalis apskaičiuojama remiantis paskutinių kalendorinių metų duomenimis;
c)
1 straipsnio 2 dalies antros pastraipos e punkte minimų įmonių turima rinkos dalis padalinama lygiomis dalimis kiekvienai įmonei, disponuojančiai tos pastraipos a punkte išvardytomis teisėmis ar galiomis;
d)
jei 4 straipsnio 3 dalyje nurodyta rinkos dalis iš pradžių yra ne didesnė kaip 25 %, bet vėliau padidėja, tačiau neviršija 30 %, 2 straipsnyje minima išimtis taikoma dar dvejus iš eilės kalendorinius metus po tų metų, kuriais 25 % dydis buvo pirmą kartą viršytas;
e)
jei 4 straipsnio 3 dalyje nurodyta rinkos dalis iš pradžių yra ne didesnė kaip 25 %, bet vėliau padidėja ir viršija 30 %, 2 straipsnyje minima išimtis taikoma dar vienerius kalendorinius metus po tų metų, kuriais 30 % dydis buvo pirmą kartą viršytas;
f)
e ir d punktai negali būti kartu taikomi taip, kad būtų viršytas dvejų kalendorinių metų laikotarpis.
8 straipsnis
Pereinamasis laikotarpis
Sutarties 101 straipsnio 1 dalyje nustatytas draudimas nuo 2011 m. sausio 1 d. iki 2012 m. gruodžio 31 d. netaikomas 2010 m. gruodžio 31 d. jau galiojantiems susitarimams, kurie neatitinka šiame reglamente numatytų išimties suteikimo sąlygų, bet atitinka išimties suteikimo sąlygas, numatytas Reglamentu (EB) Nr. 2659/2000.
9 straipsnis
Galiojimo laikotarpis
Šis reglamentas įsigalioja 2011 m. sausio 1 d.
Jis nustoja galioti 2022 m. gruodžio 31 d.
Šis reglamentas yra privalomas visas ir tiesiogiai taikomas visose valstybėse narėse.
Priimta Briuselyje 2010 m. gruodžio 14 d.