ROZHODNUTÍ RADY
ze dne 10. března 2011,
kterým se povoluje posílená spolupráce v oblasti vytvoření jednotné patentové ochrany
(2011/167/EU)
RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 329 odst. 1 této smlouvy,
s ohledem na žádosti podané Belgickým královstvím, Bulharskou republikou, Českou republikou, Dánským královstvím, Spolkovou republikou Německo, Estonskou republikou, Irskem, Řeckou republikou, Francouskou republikou, Kyperskou republikou, Lotyšskou republikou, Litevskou republikou, Lucemburským velkovévodstvím, Maďarskou republikou, Maltou, Nizozemským královstvím, Rakouskou republikou, Polskou republikou, Portugalskou republikou, Rumunskem, Republikou Slovinsko, Slovenskou republikou, Finskou republikou, Švédským královstvím a Spojeným královstvím Velké Británie a Severního Irska,
s ohledem na návrh Evropské komise,
s ohledem na souhlas Evropského parlamentu,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Podle čl. 3 odst. 3 Smlouvy o Evropské unii vytváří Unie vnitřní trh, usiluje o udržitelný rozvoj Evropy, založený na vyváženém hospodářském růstu, a podporuje vědecký a technický pokrok. K dosažení tohoto cíle přispívá vytvoření právních podmínek, které podnikům umožňují přizpůsobit svou činnost při výrobě a distribuci výrobků přes vnitrostátní hranice a poskytují jim větší volbu a více příležitostí. Jednotný patent se stejnými účinky po celé Unii by měl patřit mezi právní nástroje, které mají podniky k dispozici.
(2)
Podle článku 118 Smlouvy o fungování Evropské unie (EU) a v souvislosti s vytvořením a fungováním vnitřního trhu by měla opatření obsahovat vytvoření jednotné patentové ochrany v Unii a zavedení centralizovaného režimu pro udělování oprávnění, koordinaci a kontrolu na úrovni Unie.
(3)
Dne 5. července 2000 přijala Komise návrh nařízení Rady o patentu Společenství za účelem vytvoření jednotného patentu poskytujícího jednotnou ochranu po celé Unii. Dne 30. června 2010 přijala Komise návrh nařízení Rady o překladovém režimu pro patent Evropské unie (dále jen „návrh nařízení o překladovém režimu“), kterým se stanoví překladový režim použitelný pro patent Evropské unie.
(4)
Na zasedání Rady dne 10. listopadu 2010 bylo zaznamenáno, že neexistuje jednomyslný postoj ohledně další práce na návrhu nařízení překladovém režimu. Dne 10. prosince 2010 se potvrdilo, že existují nepřekonatelné překážky, které v současné a dohledné době znemožňují dosáhnout jednomyslné shody. Jelikož pro konečnou dohodu o jednotné patentové ochraně je nutné dosáhnout shody o návrhu nařízení překladovém režimu, bylo shledáno, že cíle vytvořit jednotnou patentovou ochranu pro Unii nelze uplatněním příslušných ustanovení Smluv v přiměřené době dosáhnout.
(5)
Za těchto okolností podalo v dopisech ze dne 7., 8. a 13. prosince 2010 dvanáct členských států, totiž Dánsko, Německo, Estonsko, Francie, Litva, Lucembursko, Nizozemsko, Polsko, Slovinsko, Finsko, Švédsko a Spojené království, Komisi žádosti, v nichž uvedlo, že hodlají mezi sebou navázat posílenou spolupráci v oblasti vytvoření jednotné patentové ochrany na základě stávajících návrhů podporovaných těmito členskými státy během jednání, a požádalo, aby Komise za tím účelem předložila návrh Radě. Žádosti byly potvrzeny na zasedání Rady dne 10. prosince 2010. Mezitím zaslalo třináct dalších členských států, totiž Belgie, Bulharsko, Česká republika, Irsko, Řecko, Kypr, Lotyšsko, Maďarsko, Malta, Rakousko, Portugalsko, Rumunsko a Slovensko, Komisi dopis uvádějící, že si rovněž přejí účastnit se zamýšlené posílené spolupráce. O posílenou spolupráci požádalo celkem dvacet pět členských států.
(6)
Posílená spolupráce by měla poskytnout nezbytný právní rámec pro vytvoření jednotné patentové ochrany v zúčastněných členských státech a zajistit podnikům v celé Unii možnost zlepšit jejich konkurenceschopnost tím, že se budou moci rozhodnout pro jednotnou patentovou ochranu v zúčastněných členských státech, a rovněž přispět k vědeckému a technickému pokroku.
(7)
Posílená spolupráce by se měla zaměřit na vytvoření jednotného patentu, a poskytnout tak jednotnou ochranu na územích zúčastněných členských států, jež bude poskytována pro všechny tyto členské státy Evropským patentovým úřadem (EPO). Použitelný překladový režim, jenž je nezbytnou součástí jednotného patentu, by měl být jednoduchý a nákladově efektivní a měl by odpovídat režimu, který je uveden v návrhu nařízení Rady o překladovém režimu pro patent Evropské unie, jejž Komise předložila dne 30. června 2010, rozšířeným o prvky kompromisu navrženého předsednictvím v listopadu roku 2010, kterému se v Radě dostalo široké podpory. Překladový režim by měl zachovat možnost podávat přihlášky patentů EPO v jakémkoli jazyce Unie a měl by zajistit náhradu nákladů spojených s překladem přihlášek podaných v jazycích, které nejsou úředními jazyky EPO. Patent s jednotným účinkem by měl být udělován pouze v jednom z úředních jazyků EPO, jak stanoví Úmluva o udělování evropských patentů (Evropská patentová úmluva). Žádné další překlady by neměly být požadovány, aniž je dotčena přechodná úprava, která by měla být přiměřená a požadovat dodatečné překlady na dočasném základě, bez právního účinku a výlučně pro informační účely. Uplatňování přechodné úpravy by v každém případě mělo skončit, jakmile budou dostupné vysoce kvalitní strojové překlady, za předpokladu objektivního posouzení jejich kvality. V případě sporu se na držitele patentu uplatní povinnost povinného překladu.
(8)
Podmínky stanovené v článku 20 Smlouvy o EU a v článcích 326 a 329 Smlouvy o fungování EU jsou splněny.
(9)
Oblast, ve které by došlo k posílené spolupráci, totiž přijetí opatření k vytvoření jednotného patentu, jenž by poskytoval ochranu po celé Unii, a zavedení centralizovaného režimu pro udělování oprávnění, koordinaci a kontrolu na úrovni Unie, je vymezena článkem 118 Smlouvy o fungování EU jako jedna z oblastí v působnosti Smluv.
(10)
Na zasedání Rady dne 10. listopadu 2010 bylo zaznamenáno a dne 10. prosince 2010 potvrzeno, že v přiměřené lhůtě nemůže Unie jako celek dosáhnout cíle vytvořit jednotnou patentovou ochranu v rámci Unie, čímž došlo ke splnění požadavku čl. 20 odst. 2 Smlouvy o EU, který stanoví, že posílená spolupráce smí být přijata až jako poslední prostředek.
(11)
Posílená spolupráce v oblasti vytvoření jednotné patentové ochrany podporuje vědecký a technický pokrok a fungování vnitřního trhu. Vytvoření jednotné patentové ochrany pro skupinu členských států by zvýšilo úroveň patentové ochrany, protože by umožnilo získat jednotnou patentovou ochranu na územích zúčastněných členských států a pro dotčená území odstranit náklady a složitost. Prosazuje tak cíle Unie, chrání její zájmy a posiluje její proces integrace v souladu s čl. 20 odst. 1 Smlouvy o EU.
(12)
Jednotná patentová ochrana není zahrnuta do seznamu výlučných pravomocí uvedeného v čl. 3 odst. 1 Smlouvy o fungování EU. Právní základ pro vytvoření evropských práv duševního vlastnictví představuje článek 118 Smlouvy o fungování EU, který je součástí kapitoly 3 (Sbližování právních předpisů) hlavy VII (Společná pravidla pro hospodářskou soutěž, daně a sbližování právních předpisů), a konkrétně odkazuje na vytvoření a fungování vnitřního trhu, jenž je podle článku 4 Smlouvy o fungování EU jednou ze sdílených pravomocí Unie. Vytvoření jednotné patentové ochrany včetně použitelného překladového režimu proto spadá mezi nevýlučné pravomoci Unie.
(13)
Posílená spolupráce v oblasti vytvoření jednotné patentové ochrany je v souladu se Smlouvami a právem Unie a nenarušuje vnitřní trh ani hospodářskou, sociální či územní soudržnost. Nevytváří překážku ani diskriminaci v obchodu mezi členskými státy, ani nenarušuje hospodářskou soutěž mezi nimi.
(14)
Posílená spolupráce v oblasti vytvoření jednotné patentové ochrany zachovává pravomoci, práva a povinnosti nezúčastněných členských států. Možnost získat jednotnou patentovou ochranu na území zúčastněných členských států nemá vliv na dostupnost nebo podmínky patentové ochrany na území nezúčastněných členských států. Podniky z nezúčastněných členských států by navíc měly mít možnost získat jednotnou patentovou ochranu na území zúčastněných členských států za stejných podmínek jako podniky ze zúčastněných členských států. Stávající pravidla nezúčastněných členských států, která stanoví podmínky pro získání patentové ochrany na jejich území, zůstávají nedotčena.
(15)
Posílená spolupráce v oblasti vytvoření jednotné patentové ochrany by byla v souladu s patentovým právem Unie zejména proto, že by zachovala dosavadní acquis.
(16)
S výhradou dodržení všech podmínek účasti stanovených v tomto rozhodnutí je posílená spolupráce v oblasti vytvoření jednotné patentové ochrany kdykoli otevřena všem členským státům, které projeví ochotu dodržet akty již přijaté v jejím rámci, jak stanoví článek 328 Smlouvy o fungování EU,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Belgickému království, Bulharské republice, České republice, Dánskému království, Spolkové republice Německo, Estonské republice, Irsku, Řecké republice, Francouzské republice, Kyperské republice, Lotyšské republice, Litevské republice, Lucemburskému velkovévodství, Maďarské republice, Maltě, Nizozemskému království, Rakouské republice, Polské republice, Portugalské republice, Rumunsku, Republice Slovinsko, Slovenské republice, Finské republice, Švédskému království a Spojenému království Velké Británie a Severního Irska se povoluje navázat mezi sebou posílenou spolupráci v oblasti vytvoření jednotné patentové ochrany při použití příslušných ustanovení Smluv.
Článek 2
Toto rozhodnutí vstupuje v platnost dnem přijetí.
V Bruselu dne 10. března 2011.
TARYBOS SPRENDIMAS
2011 m. kovo 10 d.
kuriuo leidžiama tvirčiau bendradarbiauti kuriant bendrą patentinę apsaugą
(2011/167/ES)
EUROPOS SĄJUNGOS TARYBA,
atsižvelgdama į Sutartį dėl Europos Sąjungos veikimo, ypač į jos 329 straipsnio 1 dalį,
atsižvelgdama į Belgijos Karalystės, Bulgarijos Respublikos, Čekijos Respublikos, Danijos Karalystės, Vokietijos Federacinės Respublikos, Estijos Respublikos, Airijos, Graikijos Respublikos, Prancūzijos Respublikos, Kipro Respublikos, Latvijos Respublikos, Lietuvos Respublikos, Liuksemburgo Didžiosios Hercogystės, Vengrijos Respublikos, Maltos, Nyderlandų Karalystės, Austrijos Respublikos, Lenkijos Respublikos, Portugalijos Respublikos, Rumunijos, Slovėnijos Respublikos, Slovakijos Respublikos, Suomijos Respublikos, Švedijos Karalystės ir Jungtinės Didžiosios Britanijos ir Šiaurės Airijos Karalystės prašymus,
atsižvelgdama į Europos Komisijos pasiūlymą,
atsižvelgdama į Europos Parlamento pritarimą,
kadangi:
(1)
Pagal Europos Sąjungos sutarties 3 straipsnio 3 dalį Sąjunga kuria vidaus rinką, siekia užtikrinti tvariu ekonomikos augimu pagrįstą tvarų Europos vystymąsi ir skatina mokslo ir technikos pažangą. Šio tikslo siekti padeda teisinių sąlygų sudarymas, kad įmonės galėtų pritaikyti vykdomą produktų gamybos ir platinimo veiklą tarpvalstybiniu mastu ir turėtų daugiau laisvės rinktis ir galimybių. Viena iš teisinių priemonių, kuriomis įmonės galėtų naudotis, turėtų būti visoje Sąjungoje vienodai galiojantis bendrasis patentas.
(2)
Laikantis Sutarties dėl Europos Sąjungos veikimo 118 straipsnio ir atsižvelgiant į vidaus rinkos kūrimą ir veikimą, be kita ko, visoje Sąjungoje turėtų būti sukurta vienoda patentinė apsauga ir nustatyta visoje Sąjungoje taikoma centralizuoto leidimų suteikimo, koordinavimo ir priežiūros tvarka.
(3)
2000 m. liepos 5 d. Komisija priėmė pasiūlymą dėl Tarybos reglamento dėl Bendrijos patento, kuriuo siekta sukurti bendrąjį patentą ir taip visoje Sąjungoje užtikrinti vienodą apsaugą. 2010 m. birželio 30 d. Komisija priėmė pasiūlymą dėl Tarybos reglamento dėl Europos Sąjungos patento vertimo tvarkos (toliau - siūlomas reglamentas dėl vertimo tvarkos), kuriame nustatyta Europos Sąjungos patentui taikoma vertimo tvarka.
(4)
2010 m. lapkričio 10 d. Tarybos posėdyje konstatuota, kad vienbalsio sutarimo nepasiekta, todėl siūlomo reglamento dėl vertimo tvarkos toliau teikti negalima. 2010 m. gruodžio 10 d. patvirtinta, kad esama neįveikiamų sunkumų, todėl vienbalsis sprendimas negali būti pasiektas nei tuo metu, nei artimiausioje ateityje. Siekiant galutinio susitarimo dėl bendros patentinės apsaugos Sąjungoje, reikia susitarti dėl siūlomo reglamento dėl vertimo tvarkos, todėl nustatyta, kad taikant atitinkamas Sutarčių nuostatas per pagrįstą laikotarpį negalima pasiekti tikslo Sąjungoje sukurti bendrą patentinę apsaugą.
(5)
Šiomis aplinkybėmis dvylika valstybių narių, t. y. Danija, Vokietija, Estija, Prancūzija, Lietuva, Liuksemburgas, Nyderlandai, Lenkija, Slovėnija, Suomija, Švedija ir Jungtinė Karalystė, 2010 m. gruodžio 7, 8 ir 13 d. raštais pateikė Komisijai prašymus, kuriuose nurodė, kad nori pradėti tvirčiau bendradarbiauti tarpusavyje kuriant bendrą patentinę apsaugą, remdamosi esamais pasiūlymais, kuriems šios valstybės narės per derybas pritarė, ir kad Komisija turėtų pateikti atitinkamą pasiūlymą Tarybai. Prašymai buvo patvirtinti 2010 m. gruodžio 10 d. Tarybos posėdyje. Tuo tarpu dar trylika valstybių narių, t. y. Belgija, Bulgarija, Čekija, Airija, Graikija, Kipras, Latvija, Vengrija, Malta, Austrija, Portugalija, Rumunija ir Slovakija, raštu pranešė Komisijai, kad jos taip pat nori dalyvauti numatomame tvirtesniame bendradarbiavime. Iš viso dvidešimt penkios valstybės narės paprašė leidimo tvirčiau bendradarbiauti.
(6)
Tvirčiau bendradarbiaujant turėtų būti nustatytas reikiamas bendros patentinės apsaugos tvirčiau bendradarbiaujančiose valstybėse narėse kūrimo teisinis pagrindas ir, visos Sąjungos įmonėms sudarius sąlygas tvirčiau bendradarbiaujančiose valstybėse narėse siekti vienodos patentinės apsaugos, joms būtų suteikta galimybė tapti konkurencingesnėms, taip pat būtų prisidedama prie mokslo ir technikos pažangos.
(7)
Tvirčiau bendradarbiaujant turėtų būti siekiama sukurti bendrąjį patentą, kuriuo tvirčiau bendradarbiaujančių valstybių narių teritorijose būtų užtikrinama vienoda apsauga ir kurį Europos patentų tarnyba (EPT) išduotų visoms toms valstybėms narėms. Kaip vienas svarbių bendrojo patento aspektų, taikoma vertimo tvarka turėtų būti paprasta ir ekonomiškai efektyvi, taip pat turėtų atitikti 2010 m. birželio 30 d. Komisijos pateiktame pasiūlyme dėl Tarybos reglamento dėl Europos Sąjungos patento vertimo tvarkos nustatytą tvarką kartu su tam tikrais 2010 m. lapkričio mėn. pirmininkavusios valstybės narės pasiūlytais kompromisiniais elementais, kuriems Taryboje buvo plačiai pritarta. Taikant tokią vertimo tvarką ir toliau būtų galima patentų paraiškas EPT teikti bet kuria Sąjungos kalba, taip pat būtų atlyginamos su paraiškų, pateiktų ne viena iš oficialiųjų EPT kalbų, vertimu susijusios išlaidos. Kaip numatyta Konvencijoje dėl Europos patentų suteikimo (Europos patentų konvencija), bendrai galiojantis patentas turėtų būti išduodamas tik viena iš oficialiųjų EPT kalbų. Jokio papildomo vertimo nereikalaujama, išskyrus pereinamojo laikotarpio tvarkos atveju, kuri yra proporcinga ir pagal kurią laikinai reikėtų pateikti papildomų vertimų, kurie neturėtų teisinės galios ir būtų naudojami tik informavimo tikslais. Bet kuriuo atveju pereinamojo laikotarpio tvarka nustotų galioti, kai taptų įmanomas aukštos kokybės automatinis vertimas, patvirtintas objektyviu kokybės įvertinimu. Kilus ginčui, patento savininkas privalėtų pateikti vertimą.
(8)
Europos Sąjungos sutarties 20 straipsnyje ir Sutarties dėl Europos Sąjungos veikimo 326 ir 329 straipsniuose nustatytos sąlygos įvykdytos.
(9)
Remiantis Sutarties dėl Europos Sąjungos veikimo 118 straipsniu, sritis, kurioje būtų tvirčiau bendradarbiaujama, bendrojo patento, kuriuo apsauga užtikrinama visoje Sąjungoje, kūrimo priemonių patvirtinimas ir visoje Sąjungoje taikomos leidimų suteikimo, koordinavimo ir priežiūros tvarkos nustatymas yra viena iš Sutartyse nustatytų sričių.
(10)
2010 m. lapkričio 10 d. Tarybos posėdyje konstatuota, o 2010 m. gruodžio 10 d. patvirtinta, kad visa Sąjunga per pagrįstą laikotarpį negali pasiekti tikslo Sąjungoje nustatyti bendrą patentinę apsaugą, todėl laikomasi Europos Sąjungos sutarties 20 straipsnio 2 dalyje nustatyto reikalavimo, kad tvirtesnis bendradarbiavimas būtų patvirtinamas tik tada, kai nėra kitos išeities.
(11)
Tvirčiau bendradarbiaujant bendros patentinės apsaugos kūrimo srityje siekiama skatinti mokslo ir technikos pažangą ir gerinti vidaus rinkos veikimą. Sukūrus bendrą patentinę apsaugą valstybių narių grupėje, patentinė apsauga būtų pagerinta, nes būtų suteikta galimybė pigiau ir paprasčiau užsitikrinti vienodą patentinę apsaugą visų tvirčiau bendradarbiaujančių valstybių narių teritorijose. Vadinasi, pagal Europos Sąjungos sutarties 20 straipsnio 1 dalį taip prisidedama prie Sąjungos tikslų įgyvendinimo, saugomi jos interesai ir stiprinamas jos integracijos procesas.
(12)
Bendros patentinės apsaugos kūrimas neįtrauktas į Sutarties dėl Europos Sąjungos veikimo 3 straipsnio 1 dalyje pateiktą Sąjungos išimtinės kompetencijos sričių sąrašą. Europos intelektinės nuosavybės teisių nustatymo teisinis pagrindas yra Sutarties dėl Europos Sąjungos veikimo 118 straipsnis, įtrauktas į VII antraštinės dalies „Konkurencijos, mokesčių ir teisės aktų derinimo bendrosios taisyklės“ 3 skyrių „Teisės aktų suderinimas“, juo taip pat daroma speciali nuoroda į vidaus rinkos kūrimą ir veikimą, o tai, remiantis Sutarties dėl Europos Sąjungos veikimo 4 straipsniu, yra viena iš Sąjungos pasidalijamosios kompetencijos sričių. Taigi bendros patentinės apsaugos kūrimas, įskaitant taikomą vertimo tvarką, yra neišimtinės Sąjungos kompetencijos sritis.
(13)
Tvirtesnis bendradarbiavimas kuriant bendrą patentinę apsaugą atitinka Sutartis ir Sąjungos teisę, taip pat nesusilpnina vidaus rinkos ar ekonominės, socialinės ir teritorinės sanglaudos. Dėl jo nesudaroma kliūčių valstybių narių prekybai, nediskriminuojama prekiaujant ir neiškraipoma konkurencija tarp valstybių narių.
(14)
Tvirtesniu bendradarbiavimu kuriant bendrą patentinę apsaugą nepažeidžiama tvirčiau nebendradarbiaujančių valstybių narių kompetencija, teisės ir įsipareigojimai. Galimybė užsitikrinti bendrą patentinę apsaugą tvirčiau bendradarbiaujančių valstybių narių teritorijose neturi įtakos galimybei užsitikrinti patentinę apsaugą tvirčiau nebendradarbiaujančių valstybių narių teritorijose ar tokios patentinės apsaugos užsitikrinimo sąlygoms. Be to, tvirčiau nebendradarbiaujančių valstybių narių įmonės turėtų turėti galimybę užsitikrinti bendrą patentinę apsaugą tvirčiau bendradarbiaujančių valstybių narių teritorijose tokiomis pačiomis sąlygomis, kaip ir pastarųjų valstybių narių įmonės. Tvirčiau nebendradarbiaujančių valstybių narių taikomos taisyklės, kuriomis nustatomos patentinės apsaugos užsitikrinimo jų teritorijoje sąlygos, lieka nepakeistos.
(15)
Visų pirma tvirtesnis bendradarbiavimas kuriant bendrą patentinę apsaugą atitiktų Sąjungos patentų teisę, nes tvirčiau bendradarbiaujant būtų laikomasi galiojančio acquis.
(16)
Pagal Sutarties dėl Europos Sąjungos veikimo 328 straipsnį, jei laikomasi visų šiame sprendime nustatytų tvirtesnio bendradarbiavimo sąlygų, kuriant bendrą patentinę apsaugą visos valstybės narės bet kuriuo metu gali pradėti tvirčiau bendradarbiauti, jeigu jos sutinka laikytis pagal šią sistemą jau priimtų teisės aktų,
PRIĖMĖ ŠĮ SPRENDIMĄ:
1 straipsnis
Belgijos Karalystei, Bulgarijos Respublikai, Čekijos Respublikai, Danijos Karalystei, Vokietijos Federacinei Respublikai, Estijos Respublikai, Airijai, Graikijos Respublikai, Prancūzijos Respublikai, Kipro Respublikai, Latvijos Respublikai, Lietuvos Respublikai, Liuksemburgo Didžiajai Hercogystei, Vengrijos Respublikai, Maltai, Nyderlandų Karalystei, Austrijos Respublikai, Lenkijos Respublikai, Portugalijos Respublikai, Rumunijai, Slovėnijos Respublikai, Slovakijos Respublikai, Suomijos Respublikai, Švedijos Karalystei ir Jungtinei Didžiosios Britanijos ir Šiaurės Airijos Karalystei leidžiama, taikant atitinkamas Sutarčių nuostatas, pradėti tvirčiau bendradarbiauti tarpusavyje kuriant bendrą patentinę apsaugą.
2 straipsnis
Šis sprendimas įsigalioja jo priėmimo dieną.
Priimta Briuselyje 2011 m. kovo 10 d.