ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 8ης Μαρτίου 2011
σχετικά με το μέτρο C 18/10 (τέως NN 20/10) που χορήγησε η Γαλλική Δημοκρατία υπέρ των προμηθευτών του αεροναυπηγικού κλάδου (εγγύηση «Aero 2008»)
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2011) 1378]
(Το κείμενο στη γαλλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(2011/393/ΕΕ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 108 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,
Έχοντας υπόψη τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),
Αφού κάλεσε τους ενδιαφερομένους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τα εν λόγω άρθρα (1),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
I. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
(1)
Στις 17 Οκτωβρίου 2008, η Επιτροπή κίνησε αυτεπαγγέλτως διαδικασία έναντι της ασφάλισης συναλλαγματικού κινδύνου που χορηγήθηκε από την Coface στους προμηθευτές του αεροναυπηγικού κλάδου (στο εξής το μέτρο ή η εγγύηση «Aero 2008») (CP 294/08).
(2)
Ζητήθηκαν πληροφορίες από τη Γαλλική Δημοκρατία στις 4 Νοεμβρίου 2008, στις 15 Μαΐου 2009 και στις 30 Σεπτεμβρίου 2009. Η Γαλλική Δημοκρατία απάντησε στις 8 Δεκεμβρίου 2008, στις 18 Ιουνίου 2009 και στις 30 Οκτωβρίου 2009, αντίστοιχα. Όλες οι απαντήσεις καταχωρίστηκαν την ίδια ημέρα.
(3)
Στις 17 Δεκεμβρίου 2009, πραγματοποιήθηκε συνεδρίαση μεταξύ των υπηρεσιών της Επιτροπής και των αρχών της Γαλλικής Δημοκρατίας. Μετά τη συνεδρίαση, η Γαλλική Δημοκρατία κοινοποίησε συμπληρωματικές πληροφορίες στις 22 Φεβρουαρίου 2010.
(4)
Με επιστολή της 20ής Ιουλίου 2010, η Επιτροπή ενημέρωσε τη Γαλλική Δημοκρατία για την απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ έναντι του εν λόγω μέτρου.
(5)
Η απόφαση της Επιτροπής να κινήσει τη διαδικασία δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2). Η Επιτροπή κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με το εν λόγω μέτρο.
(6)
H Επιτροπή δεν έλαβε παρατηρήσεις για το θέμα αυτό από τα ενδιαφερόμενα μέρη.
(7)
Στις 20 Σεπτεμβρίου 2010, η Γαλλική Δημοκρατία διαβίβασε τις παρατηρήσεις της στην Επιτροπή.
(8)
Με επιστολή της 15ης Νοεμβρίου 2010, η Επιτροπή ζήτησε συμπληρωματικές πληροφορίες από τη Γαλλική Δημοκρατία. Η Γαλλική Δημοκρατία απάντησε με επιστολή της 15ης Δεκεμβρίου 2010 που καταχωρίστηκε την ίδια ημέρα από τις υπηρεσίες της Επιτροπής.
(9)
Η Γαλλική Δημοκρατία κοινοποίησε συμπληρωματικές πληροφορίες με επιστολή της 31ης Ιανουαρίου 2011, που καταχωρίστηκε την ίδια ημέρα από τις υπηρεσίες της Επιτροπής.
II. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ
II.1. Νομική βάση
(10)
Οι αρχές της Γαλλικής Δημοκρατίας προέβαλαν τον ισχυρισμό ότι η νομική βάση του μέτρου συνίσταται στα άρθρα L 432-1, L 432-2, R 442-1 και R442-8-4 του κώδικα ασφαλίσεων.
II.2. Δικαιούχοι
(11)
Οι δυνητικοί δικαιούχοι του μέτρου είναι οι προμηθευτές του αεροναυπηγικού κλάδου της βαθμίδας (Tier) 2 ή χαμηλότερης (3).
(12)
Δεν υπάρχουν όρια όσον αφορά το μέγεθος των δικαιούχων. Οι προμηθευτές στους οποίους κατασκευαστής αεροσκαφών κατέχει συμμετοχή άνω του 25 % δεν γίνονται δεκτοí.
(13)
Οι προβληματικές επιχειρήσεις δεν έχουν πρόσβαση στο εν λόγω μέτρο.
(14)
Από το μέτρο μπορούν να επωφεληθούν οι προμηθευτές του αεροναυπηγικού κλάδου που ασκούν δραστηριότητες στη Γαλλία, περιλαμβανομένων εκείνων που έχουν τις εγκαταστάσεις ή την έδρα τους στη Γαλλία και οι οποίοι προμηθεύουν κατασκευαστές αεροσκαφών εγκατεστημένους εκτός Γαλλίας. Αντίθετα, δεν καλύπτονται οι προμηθευτές του αεροναυπηγικού κλάδου που δεν διαθέτουν εγκαταστάσεις στη Γαλλία και προμηθεύουν κατασκευαστή αεροσκαφών εγκατεστημένο σε άλλη χώρα.
(15)
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που υπέβαλε η Γαλλία, οι επιχειρήσεις που επωφελούνται από τη διάταξη είναι μέχρι στιγμής οι εξής: AD Industrie, Aerofonctions, Axon Cable και Exameca. Πρόκειται για προμηθευτές του αεροναυπηγικού κλάδου εγκατεστημένους στη Γαλλία, στους οποίους η Coface χορήγησε, στα τέλη του 2008, ασφάλιση συναλλαγματικού κινδύνου.
II.3. Οικονομικό πλαίσιο
(16)
Σύμφωνα με τη Γαλλία, οι κατασκευαστές αεροσκαφών, απαιτούν όλο και περισσότερο από τους προμηθευτές τους να υποβάλλουν τις προσφορές τους σε δολάρια Ηνωμένων Πολιτειών (εφεξής «δολάρια» ή «USD»). Στην περίπτωση ασθενούς δολαρίου ΗΠΑ, οι μακροπρόθεσμες ή μεσοπρόθεσμες συμβάσεις προμηθειών εκφρασμένες σε USD προκαλούν προβλήματα στους προμηθευτές, Γάλλους ή μη, των οποίων το κύριο κόστος βρίσκεται στη ζώνη του ευρώ.
(17)
Η Γαλλία εξήγησε ότι ορισμένες αεροναυπηγικές εταιρείες αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην εξεύρεση ασφάλισης συναλλαγματικού κινδύνου για την ισοτιμία ευρώ-δολαρίου που να αντιστοιχεί στις ανάγκες τους. Παρότι τα προϊόντα αντιστάθμισης συναλλαγματικού κινδύνου είναι συνήθη στις χρηματοοικονομικές αγορές, τα ειδικά χαρακτηριστικά των εγγυήσεων που προτείνονται προσαρμόζονται πάντοτε στις ειδικές ανάγκες ορισμένων επιχειρήσεων. Ειδικότερα, σύμφωνα με τις γαλλικές αρχές, οι τράπεζες προτείνουν συνήθως την κάλυψη των διακυμάνσεων μεταξύ ευρώ και δολαρίου για μέγιστη διάρκεια δύο ετών.
II.4. Περιγραφή του μέτρου
(18)
Η εγγύηση «Aero 2008» συνίσταται σε μηχανισμό κάλυψης του κινδύνου διακύμανσης των συναλλαγματικών ισοτιμιών δολαρίου-ευρώ. Οι προμηθευτές του αεροναυπηγικού κλάδου που συνήψαν συμβάσεις προμήθειας εκφρασμένες σε δολάρια κερδίζουν εάν το δολάριο είναι ισχυρό, αλλά υφίστανται ζημία στην περίπτωση ασθενούς δολαρίου. Η εγγύηση αυτή τους επιτρέπει να ασφαλίζονται έναντι ζημιών στην περίπτωση ασθενούς δολαρίου, επωφελούμενοι συγχρόνως, σε κάποιο βαθμό, στην περίπτωση ισχυρού δολαρίου.
(19)
Το μέτρο διαχειρίζεται η Coface. Η Coface είναι μία από τις μεγαλύτερες γαλλικές εταιρείες εξαγωγικών πιστώσεων και ανήκει από το 2002 στον όμιλο Natixis. Ο όμιλος Natixis είναι θυγατρική του ομίλου BPCE, που προέκυψε από τη συγχώνευση το 2009 της Banque Populaire και του Caisse d’Épargne.
(20)
Ο συνολικός όγκος προς χρηματοδότηση περιορίζεται στον συναλλαγματικό κίνδυνο για τους προμηθευτές, για μέγιστο ποσό ύψους 500 εκατ. ευρώ. Μέχρι στιγμής, τα ποσά που πράγματι καλύπτονται δεν αντιπροσωπεύουν παρά μικρό μέρος (περίπου 10 εκατ. ευρώ) του μέγιστου ποσού. Οι ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις μπορούν να ζητήσουν να επωφεληθούν από την εγγύηση μέχρι τις 15 Δεκεμβρίου 2012.
(21)
Οποιοσδήποτε προμηθευτής του αεροναυπηγικού τομέα ενδιαφέρεται για την εγγύηση «Aero 2008» θα πρέπει να ζητήσει ασφάλιση συναλλαγματικού κινδύνου και να αποδείξει ότι η ασφάλιση αφορά παραδόσεις τιμολογούμενες σε USD. Στη συνέχεια, ο προμηθευτής λαμβάνει προσφορά από την Coface, η οποία περιλαμβάνει ένα ποσό του κύκλου εργασιών σε USD και μια «εγγυημένη» ισοτιμία έναντι του δολαρίου, ενώ η Επιτροπή «Commission des garanties» καθορίζει τις δύο αυτές παραμέτρους, λαμβάνοντας υπόψη την αρχική αίτηση που κατέθεσε ο προμηθευτής του αεροναυπηγικού κλάδου. Τα καλυπτόμενα ποσά περιορίζονται σε ένα τμήμα του συνόλου των συμβάσεων σε USD που συνήφθησαν από τον ασφαλισμένο. Η προσφορά καλύπτει περίοδο πέντε ετών κατ’ ανώτατο όριο. Ο προμηθευτής του αεροναυπηγικού κλάδου μπορεί να δεχθεί ή να αρνηθεί την πρόταση της Coface. Το ποσό του εγγυημένου κύκλου εργασιών δεν μπορεί να τροποποιηθεί μετά τη χορήγηση της άδειας που αφορά την εγγύηση εκ μέρους της Coface.
(22)
Σε περίπτωση ασθενούς δολαρίου σε συνάρτηση με την εγγυημένη συναλλαγματική ισοτιμία, οι επιχειρήσεις που καλύπτονται από την εγγύηση θα αποζημιωθούν από την Coface σε ποσοστό 100 % της συναλλαγματικής τους ζημίας. Σε περίπτωση ισχυρού δολαρίου, οι επιχειρήσεις θα πρέπει να προβούν σε αναλογική πληρωμή στην Coface. Ο ασφαλισμένος μπορεί να επιλέξει αν θα επωφεληθεί κατά το 25 % ή κατά το 50 % της διαπιστωθείσας αύξησης του δολαρίου κατά την αναθεώρηση της ισοτιμίας. Η αποζημίωση που θα πρέπει να καταβάλει η επιχείρηση στην Coface υπολογίζεται στη συνέχεια με χρήση αυτής της αναθεωρημένης ισοτιμίας. Υπάρχουν δύο εναλλακτικές αναλογικής πληρωμής:
-
Πρώτη εναλλακτική: η αναθεωρημένη συναλλαγματική ισοτιμία ισούται με την αρχική εγγυημένη ισοτιμία μείον τη διαφορά μεταξύ της αρχικής εγγυημένης ισοτιμίας και της συναλλαγματικής ισοτιμίας της ημέρας του καταλογισμού [όπως δίδεται από τη συναλλαγματική ισοτιμία της ημέρας αναφοράς («fixing») της BCE] στο ύψος του ποσοστού της εγγυημένης αναλογικής πληρωμής.
-
Εναλλακτική 2: η ίδια διαδικασία με την εναλλακτική 1, αλλά η αναλογική πληρωμή (ήτοι η απόκλιση μεταξύ της αρχικής εγγυημένης ισοτιμίας και της συναλλαγματικής ισοτιμίας της ημέρας του καταλογισμού) ορίζεται σε 15 λεπτά.
(23)
Το ποσό που θα καταβάλουν οι προμηθευτές του αεροναυπηγικού κλάδου που επωφελούνται από την εγγύηση της συναλλαγματικής ισοτιμίας θα είναι λιγότερο σημαντικό στην περίπτωση ισχυρού δολαρίου από το ποσό που θα λάβουν στην περίπτωση συγκρίσιμης αδυναμίας του δολαρίου. Η καταβληθείσα αναλογική πληρωμή δίνει τη δυνατότητα στους προμηθευτές του αεροναυπηγικού κλάδου να επωφεληθούν, σε κάποιο βαθμό, από ένα ισχυρό δολάριο. Το γεγονός ότι θα εκχωρήσουν μέρος των κερδών στην περίπτωση ισχυρού δολαρίου επιτρέπει αντίθετα μείωση του κόστους των αναγκαίων ασφαλίστρων για την κάλυψή τους στην περίπτωση ασθενούς δολαρίου.
(24)
Τα ασφάλιστρα που θα πρέπει να καταβάλουν οι προμηθευτές του αεροναυπηγικού κλάδου ώστε να επωφεληθούν από την εγγύηση Aero 2008 καθορίζονται και τιμολογούνται με την ανάληψη υποχρέωσης. Οι ασφαλισμένοι μπορούν να επιλέξουν άμεση πληρωμή ή προκαταβολή σε δόσεις. Οι προμηθευτές που θα επιλέξουν τη λύση αυτή οφείλουν να καταβάλουν το 25 % της αξίας των ασφαλίστρων κατά τη σύναψη της σύμβασης και το υπόλοιπο στις 31 Ιανουαρίου κάθε καλυπτόμενου έτους. Στην περίπτωση αυτή, επιτόκιο ισοδύναμο προς το επιτόκιο Euribor δώδεκα μηνών προσαυξημένο κατά 60 μονάδες βάσης τιμολογείται για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου επί της καταβολής των ασφαλίστρων (4). Από τις τέσσερις επιχειρήσεις που συνήψαν την εγγύηση, οι δύο (AD Industrie και Exameca) επέλεξαν την πληρωμή με δόσεις.
(25)
Οι προμηθευτές οφείλουν να υποβάλουν, ως δικαιολογητικά, τις αποδείξεις που πιστοποιούν τα καταβληθέντα σε USD ποσά.
(26)
Σύμφωνα με τις γαλλικές αρχές, όλες οι συναλλαγές που πραγματοποιήθηκαν από την Coface στο πλαίσιο της Aéro 2008 έγιναν για λογαριασμό του γαλλικού κράτους. Για τις συναλλαγές αυτές, η Coface χρησιμοποιεί ειδικό τραπεζικό λογαριασμό του γαλλικού κράτους. Παρότι το γαλλικό κράτος είναι ο κάτοχος του λογαριασμού, η Coface έχει πρόσβαση σε αυτόν προκειμένου να πραγματοποιεί χρηματοοικονομικές συναλλαγές, όπως η αγορά δικαιωμάτων προαίρεσης. Τα ασφάλιστρα που καταβλήθηκαν από τους δικαιούχους μεταφέρθηκαν απευθείας στον λογαριασμό αυτό. Αυτό σημαίνει ότι η Coface δεν υφίσταται κανένα κίνδυνο, δεδομένου ότι διαχειρίζεται το μέτρο για λογαριασμό του κράτους. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, το γαλλικό κράτος είναι εκείνο το οποίο φέρει τον οικονομικό κίνδυνο του μέτρου.
(27)
Τα ασφάλιστρα που ζητά η Coface υπολογίζονται κατά περίπτωση. Η Γαλλία υποστηρίζει ότι αντικατοπτρίζουν τις τιμές της αγοράς για τα υποκείμενα μέσα αντιστάθμισης του συναλλαγματικού κινδύνου. Η Coface αγοράζει τα χρηματοοικονομικά μέσα εξ ονόματος και για λογαριασμό του κράτους και αυτά καλύπτουν ολόκληρο τον συναλλαγματικό κίνδυνο για όλη τη διάρκεια της εγγύησης, αφ’ ης στιγμής προσφέρεται η εγγύηση στον προμηθευτή.
(28)
Στην περίπτωση ισχυρού δολαρίου, ο προμηθευτής πρέπει να καταβάλει στην Coface το ποσό που αντιστοιχεί στη διαφορά μεταξύ της εγγυημένης συναλλαγματικής ισοτιμίας και της συναλλαγματικής ισοτιμίας αναφοράς κατά την ημέρα της καταβολής. Στην περίπτωση αθέτησης των υποχρεώσεων εκ μέρους του ασφαλισμένου, η Coface θα πρέπει να τηρήσει, για λογαριασμό του κράτους, τη συμβατική της δέσμευση να καλύψει την εγγύηση. Ο τρίτος που αγόρασε την υπόσχεση πληρωμής, στην περίπτωση ισχυρού δολαρίου, θα λάβει ένα ποσό η ανάληψη του οποίου θα γίνει από τον τραπεζικό λογαριασμό του γαλλικού κράτους, το οποίο διατρέχει τον κίνδυνο να μην αποζημιωθεί ή να μην αποζημιωθεί πλήρως από τον προμηθευτή που αθέτησε τις υποχρεώσεις του.
(29)
Στην περίπτωση που οι προμηθευτές καταβάλουν τμηματικά μέρος της πληρωμής των ασφαλίστρων, το γαλλικό κράτος κινδυνεύει επίσης να υποστεί ζημία εάν το οφειλόμενο ποσό των ασφαλίστρων δεν έχει εξοφληθεί κατά τη διάρκεια του καλυπτόμενου έτους.
(30)
Το μέτρο δρομολογήθηκε το φθινόπωρο του 2008. Έντεκα επιχειρήσεις ζήτησαν από την Coface επίσημη προσφορά, η οποία έγινε δεκτή από τις τέσσερις· οι δύο στη συνέχεια αναθεώρησαν προς τα κάτω το αρχικό ποσό. Όλες οι προσφορές έγιναν δεκτές τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο του 2008. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που υπέβαλαν οι γαλλικές αρχές, καμία προσφορά δεν έγινε δεκτή το 2009 ή το 2010.
(31)
Από τις τέσσερις εγγυήσεις, δύο ισχύουν έως τα τέλη του 2013 (ήτοι πέντε έτη), η τρίτη λήγει στα τέλη του 2010 (ήτοι δύο έτη) και η τέταρτη έληξε το 2009 (ήτοι μετά από ένα έτος). Οι εγγυήσεις που διαρκούν μέχρι το 2013 αφορούν τμήματα ετήσιων παραδόσεων. Το σύνολο των παραδόσεων που δυνητικά εμπλέκονται πλησιάζει τα 19 εκατ. USD. Επειδή ορισμένοι προμηθευτές επέλεξαν να καλύψουν μόνο τμήμα των παραδόσεών τους, οι εγγυήσεις καλύπτουν περίπου 12 εκατ. USD. Τρεις από τους τέσσερις προμηθευτές έλαβαν κάλυψη για παραδόσεις κατώτερες των 2,8 εκατ. USD η καθεμία. Η Axon Cable διατηρεί «συμμετοχή» 25 % στα «κέρδη» στην περίπτωση ισχυρού δολαρίου, ενώ οι άλλοι προμηθευτές διατηρούν το 50 % των «κερδών».
(32)
Ο πίνακας που ακολουθεί κοινοποιήθηκε από τη Γαλλία κατά τη συνεδρίαση του Δεκεμβρίου του 2009. Ανακεφαλαιώνει τους εμπλεκόμενους προμηθευτές και τις χορηγηθείσες κάθε έτος εγγυήσεις, καθώς και την ετήσια εγγυημένη τιμή συναλλάγματος. Οι επιχειρήσεις AD Industrie και Axon Cable δεν δέχθηκαν το συνολικό ποσό που προσέφερε η Coface.
AD Industrie
Aerofonctions
Axon Cable
Exameca
2009
-
0,264 εκατ. USD/[…] (5)
0,256 εκατ. USD/[…]
-
2010
2 εκατ. USD/[…]
-
0,384 εκατ. USD/[…]
2,712 εκατ. USD/[…]
2011
2 εκατ. USD/[…]
-
0,205 εκατ. USD/[…]
-
2012
2 εκατ. USD/[…]
-
0,511 εκατ. USD/[…]
-
2013
2 εκατ. USD/[…]
-
0,511 εκατ. USD/[…]
-
ΣΥΝΟΛΟ
8 εκατ. USD
0,264 εκατ. USD
1,866 εκατ. USD
2,712 εκατ. USD
Μέγιστο ποσό που προσφέρθηκε από την Coface
12,7 εκατ. USD
0,264 εκατ. USD
3,74 εκατ. USD
2,712 εκατ. USD
Ασφάλιστρα
2,54 %
2,48 %
1,35 %
2,55 %
Συμμετοχή
50 %
50 %
25 %
50 %
II.5. Περίληψη των επιφυλάξεων που οδήγησαν στην κίνηση της διαδικασίας εξέτασης
(33)
To σκεπτικό της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας που προβλέπεται στο άρθρο 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ συνίσταται στην ύπαρξη ορισμένων επιφυλάξεων ως προς την απουσία κρατικής ενίσχυσης και την ενδεχόμενη συμβατότητα της εξεταζόμενης ενίσχυσης με τους κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις.
(34)
Πρώτον, η Επιτροπή διατύπωσε επιφυλάξεις κατά πόσο τα ασφάλιστρα που καταβλήθηκαν από τις δικαιούχους επιχειρήσεις συνάδουν με τις τιμές της αγοράς. Πιο συγκεκριμένα, η Επιτροπή έκρινε ότι οι γαλλικές αρχές δεν είχαν αποδείξει ότι τα καταβληθέντα ασφάλιστρα θα κάλυπταν τα ακόλουθα στοιχεία: τις διοικητικές δαπάνες της Coface για τη διαχείριση της εγγύησης, τον κίνδυνο αθέτησης των υποχρεώσεων του προμηθευτή, τον πιστωτικό κίνδυνο κατά την καταβολή σε δόσεις των ασφαλίστρων και ένα περιθώριο κέρδους. Κατά συνέπεια, δεν ήταν δυνατόν να αποκλειστεί η παρουσία επιλεκτικού οικονομικού πλεονεκτήματος υπέρ των προμηθευτών που συνέστησαν την εγγύηση. Δεδομένου ότι η Γαλλία θα μπορούσε να θεωρηθεί υπεύθυνη για το μέτρο «Aero 2008», δεν ήταν δυνατόν να αποκλειστεί ότι το εν λόγω μέτρο θα μπορούσε να αποτελέσει κρατική ενίσχυση σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.
(35)
Δεύτερον, η Επιτροπή αμφέβαλε για την ύπαρξη αδυναμίας της αγοράς των μέσων αντιστάθμισης έναντι βραχυπρόθεσμων και περισσότερο μακροπρόθεσμων διακυμάνσεων της συναλλαγματικής ισοτιμίας ευρώ-δολαρίου όσον αφορά τις ΜΜΕ και τις μεγάλες επιχειρήσεις.
(36)
Τρίτον, η Επιτροπή αμφέβαλε για την ύπαρξη παροχής κινήτρων, εφόσον οι προμηθευτές μπορούσαν να επωφεληθούν από την εγγύηση συναλλαγματικού κινδύνου ακόμη και αν η αίτησή τους είναι μεταγενέστερη της ημερομηνίας υπογραφής της σύμβασης.
(37)
Τέταρτον, η Επιτροπή εξέφρασε επιφυλάξεις σχετικά με την αναλογικότητα του μέτρου το οποίο δεν περιοριζόταν στις επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν διαπιστωμένη δυσκολία να λάβουν από τις τράπεζές τους εγγυήσεις συναλλαγματικού κινδύνου.
(38)
Πέμπτον, η Επιτροπή αμφέβαλε για το αν το θετικό αποτέλεσμα που θα μπορούσε να προκύψει από την ενίσχυση θα μπορούσε να αντισταθμίσει τις αρνητικές επιπτώσεις, κατά τρόπο ώστε οι συνθήκες των συναλλαγών να μην αλλοιωθούν σε βαθμό που να αντίκειται στο κοινό συμφέρον.
III. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ
(39)
Δεν υποβλήθηκαν στην Επιτροπή παρατηρήσεις εκ μέρους ενδιαφερόμενων μερών.
IV. ΣΧΟΛΙΑ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
(40)
Η Γαλλία θεωρεί ότι τα τιμολογούμενα ασφάλιστρα στο πλαίσιο του «Aero 2008» αντικατοπτρίζουν την αξία της αγοράς ασφάλισης συναλλαγματικού κινδύνου και ότι, κατά συνέπεια, το εν λόγω μέτρο δεν αποτελεί κρατική ενίσχυση σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.
(41)
Οι γαλλικές αρχές διαβίβασαν στην Επιτροπή λεπτομερή περιγραφή της μεθοδολογίας, βάσει της οποίας καθορίστηκαν τα ποσά των τιμολογούμενων ασφαλίστρων στο πλαίσιο της εγγύησης «Aero 2008».
(42)
Η Γαλλία υπέβαλε πληροφορίες που επιτρέπουν να θεσπιστεί η ακριβής αξία της αγοράς των αναγκαίων χρηματοπιστωτικών προϊόντων για την εφαρμογή της εγγύησης. Η εγγύηση αυτή αναλύεται σε χρηματοπιστωτικά μέσα ο συνδυασμός των οποίων αναπαράγει το προφίλ των πληρωμών: αγορές με όρους ευρώ-δολαρίου, αγορές και πωλήσεις δικαιωμάτων προαίρεσης σε EUR/USD.
(43)
Η αξία της αγοράς των χρηματοπιστωτικών αυτών μέσων υπολογίζεται βάσει των δεδομένων του λογισμικού Bloomberg, που είναι ένας από τους παγκόσμιους ηγέτες στον τομέα των χρηματοπιστωτικών πληροφοριών. Η Γαλλία υπέβαλε στοιχεία του λογισμικού Bloomberg για το σύνολο των χρηματοπιστωτικών μέσων που συνιστούν εγγυήσεις οι οποίες χορηγήθηκαν στους τέσσερις προμηθευτές βάσει της εγγύησης «Aero 2008».
(44)
Οι αξίες της αγοράς, όπως ορίζονται με τον τρόπο αυτό, ενσωματώνουν περιθώριο κέρδους υπέρ των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων από τα οποία η Coface αγοράζει τα μέσα αυτά. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που υπέβαλε η Γαλλία, τα προϊόντα κάλυψης του συναλλαγματικού κινδύνου που προτείνονται από τις τράπεζες κατά κανόνα δεν περιλαμβάνουν την πληρωμή ασφαλίστρων, εφόσον ο τραπεζικός τομέας αμείβεται βάσει εγγυημένου συναλλάγματος και δικαιωμάτων προαίρεσης. Τα εν λόγω περιθώρια ενσωματώνονται στις τιμές των χρηματοπιστωτικών προϊόντων που συνιστούν την προτεινόμενη στους προμηθευτές εγγύηση και κατά συνέπεια καλύπτονται από ασφάλιστρα που τιμολογούνται από την Coface. Επίσης, η εγγυημένη προθεσμιακή τιμή είναι [επιλέγεται] πάντα ανώτερη από το ανώτατο όριο των προθεσμιακών τιμών της αγοράς του έτους καθορισμού της από την Coface.
(45)
Για να καλυφθεί το συμπληρωματικό διοικητικό κόστος που συνδέεται με τη διαχείριση του μέτρου από την Coface, το ποσό των ασφαλίστρων περιλαμβάνει περιθώριο 40 μονάδων βάσης. Το περιθώριο αυτό αντιπροσωπεύει 17 % έως 32 % (6) της συνολικής αξίας των τιμολογούμενων ασφαλίστρων στις τέσσερις επιχειρήσεις που καλύπτονται από την εγγύηση «Aero 2008».
(46)
Οι γαλλικές αρχές υπέβαλαν επίσης λεπτομερείς διευκρινίσεις για το πώς λήφθηκε υπόψη ο κίνδυνος αθέτησης των υποχρεώσεων του προμηθευτή στο πλαίσιο του υπολογισμού των τιμολογούμενων ασφαλίστρων. Όπως περιγράφεται στην αιτιολογική σκέψη 28, στην περίπτωση ισχυρού δολαρίου, η αθέτηση των υποχρεώσεων του προμηθευτή μπορεί να έχει ως συνέπεια οικονομική ζημία για το γαλλικό κράτος.
(47)
Ο κίνδυνος αθέτησης των υποχρεώσεων του προμηθευτή καθορίζεται από την Coface βάσει του συστήματος αξιολόγησης των γαλλικών επιχειρήσεων Score@rating που ξεκίνησε η Coface το 2002 και που βασίζεται στην εικοσαετή εμπειρία της στον τομέα της αξιολόγησης επιχειρήσεων. Η Coface, με το σύστημά της Score@rating, έλαβε από την τραπεζική επιτροπή το καθεστώς του «External Credit Assesment Institution» (ECAI) για τη δραστηριότητά της ως αξιολογητή στη Γαλλία. Η έγκριση αυτή χορηγήθηκε σύμφωνα με τον κανονισμό Bâle II. Ο πίνακας που ακολουθεί παρέχει την αντιστοιχία μεταξύ διαφόρων αναγνωρισμένων συστημάτων αξιολόγησης (7):
ECAI
COFACE
Τράπεξα της Γαλλίας
Fitch
Moody's
S & P
Στάθμιση κινδύνου
Χαρτογράφηση Balois
1
από 10 έως 9
από 3++ έως 3+
από AAA έως AA-
από Aaa έως Aa3
από AAA έως AA-
20 %
2
8
3
από A+ έως A-
από A1 έως A3
από A+ έως A-
50 %
-
3
από 7 έως 6
4+
από BBB+ έως BBB-
από Baa1 έως Baa3
από BBB+ έως BBB-
100 %
Αξιολόγηση κινδύνου μακροχρόνια
4
από 5 έως 4
από 4 έως 5+
από BB+ έως BB-
από Ba1 έως Ba3
από BB+ έως BB-
100 %
5
3
από 5 έως 6
από B+ έως B-
από B1 έως B3
από B+ έως B-
150 %
6
από 2 έως 1
από 8 έως 9
CCC+ και λιγότερο
Caal και λιγότερο
CCCC+ και λιγότερο
150 %
(48)
To Score@rating αποτελεί βαθμολόγηση κινδύνων που αντιστοιχεί σε κατάτμηση της πιθανότητας αθέτησης υποχρεώσεων. Ο αναλυόμενος κίνδυνος εστιάζεται στην αθέτηση των βάσει του νόμου υποχρεώσεων της επιχείρησης ή στην αντίστοιχης βαρύτητας αθέτηση πληρωμών. Σε κάθε βαθμολόγηση, που υπολογίζεται βάσει κλίμακας από το 1 έως το 10, αντιστοιχεί μέσο επιτόκιο υπερημερίας για διάστημα ενός έτους. Ο πίνακας που ακολουθεί εμφανίζει τα ποσοστά αθέτησης για διάστημα 1 έτους τα οποία αντιστοιχούν στις διάφορες βαθμολογήσεις του Score@rating (8):
Πολύ υψηλός κίνδυνος
Κίνδυνος μεσαίου μεγέθους
Χαμηλός κίνδυνος
Score@rating
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Ποσοστά αθέτησης σε διάστημα ενός έτους
25 %
10 %
4 %
2 %
1,3 %
0,7 %
0,4 %
0,15 %
0,05 %
0 %
(49)
Για να αντιμετωπίσει τον κίνδυνο αθέτησης πληρωμών του ασφαλισμένου σε περίπτωση ισχυρού δολαρίου, η Coface πρέπει να καλυφθεί με βάση την πιθανότητα αθέτησης με βάση τα χρηματοπιστωτικά μέσα (9). Μέσω του λογισμικού Bloomberg είναι δυνατόν να υπολογιστεί η τιμή των αναγκαίων μέσων για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου κατά την ημερομηνία διαμόρφωσης της τιμής μιας εγγύησης. Κατά συνέπεια, τα ασφάλιστρα προσαρμόζονται σε συνάρτηση με τον κίνδυνο αθέτησης των υποχρεώσεων του προμηθευτή βάσει του συστήματος Score@rating και του κόστους των αναγκαίων για την κάλυψη του κινδύνου αυτού μέσων.
(50)
Τα στοιχεία που περιγράφονται στις αιτιολογικές σκέψεις 40 έως 49 διαμορφώνουν τη βάση καθορισμού των ασφαλίστρων που εφαρμόζονται στο πλαίσιο της εγγύησης «Aero 2008». Οι γαλλικές αρχές υπέβαλαν λεπτομερή σύνθεση των τιμολογούμενων ασφαλίστρων στους τέσσερις προμηθευτές που υπόκεινται στην εγγύηση, όπως φαίνεται στον πίνακα που ακολουθεί:
Axon Cable
Exameca
Ad Industrie
Aerofonction
Ημερομηνία διαμόρφωσης τιμής
5.12.2008
11.12.2008
14.11.2008
21.10.2008
Βαθμολόγηση Coface για τη διαμόρφωση τιμής
[…]
[…]
[…]
[…]
Έτος έναρξης
2009
2010
2010
2009
Έτος λήξης
2013
2010
2013
2009
Αναλογική πληρωμή
25 %
50 %
50 %
50 %
Αναλογική πληρωμή περιορισμένη στα 15 λεπτά;
Ναι
Ναι
Ναι
Όχι
Προθεσμία πληρωμής
3 μήνες
2 μήνες
3 μήνες
3 μήνες
Συνολικό ποσό σε USD
1 865 000
2 712 000
8 000 000
264 000
Τιμή αγοράς της εγγύησης
[…]
[…]
[…]
[…]
Πιστωτικός κίνδυνος
[…]
[…]
[…]
[…]
Περιθώριο για διοικητικά έξοδα
0,40 %
0,40 %
0,40 %
0,40 %
ΣΎΝΟΛΟ
1,26 %
2,43 %
2,43 %
2,29 %
Ασφάλιστρα Coface
1,35 %
2,55 %
2,54 %
2,48 %
Απόκλιση που συνδέεται με τον κίνδυνο εκτέλεσης (10)
0,09 %
0,12 %
0,11 %
0,19 %
(51)
Σύμφωνα με τις γαλλικές αρχές, η δομή των ασφαλίστρων όπως καθορίζονται κατά τον τρόπο αυτό καθιστά την εγγύηση λιγότερο ελκυστική σε σχέση με τα προϊόντα που προτείνει ο τραπεζικός τομέας. Κατά συνέπεια, οι όροι που προσφέρονται στο πλαίσιο της εγγύησης «Aero 2008» δεν είναι ευνοϊκότεροι από τους όρους της αγοράς και τα ασφάλιστρα ενσωματώνουν απόλυτα την αξία της αγοράς των αναγκαίων χρηματοπιστωτικών προϊόντων για τη θέσπιση της εγγύησης, περιλαμβανομένων: περιθωρίου κέρδους, των διοικητικών δαπανών της Coface και της αξίας του κινδύνου αθέτησης των υποχρεώσεων των προμηθευτών. Συνεπώς, η Γαλλία υποστηρίζει ότι το μέτρο δεν περιλαμβάνει επιλεκτικό οικονομικό πλεονέκτημα και, κατόπιν τούτου, δεν αποτελεί κρατική ενίσχυση σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.
(52)
Η Γαλλία ανέφερε επίσης ότι από τις έντεκα επιχειρήσεις που έλαβαν προσφορά από την Coface, οι επτά αποφάσισαν να την απορρίψουν. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που υπέβαλαν οι γαλλικές αρχές, δύο από τις εν λόγω επιχειρήσεις δήλωσαν ότι οι τραπεζικοί όροι ήταν ευνοϊκότεροι (ιδίως ότι δεν όφειλαν να καταβάλουν ασφάλιστρα) και δύο άλλες υποστήριξαν ότι οι όροι που προτάθηκαν από την Coface δεν ήταν ενδιαφέροντες (ιδίως μη ελκυστική εγγυημένη συναλλαγματική ισοτιμία). Μία επιχείρηση ανέφερε ότι οι όροι πληρωμής της δεν ήταν συμβιβάσιμοι προς την προτεινόμενη εγγύηση, μία άλλη ανέφερε ότι τελικά μπόρεσε να συνάψει τη σύμβασή της σε ευρώ και μια τρίτη ανέφερε ότι, κατά τη λήξη ισχύος της υπόσχεσης εγγύησης, οι διαπραγματεύσεις με τον αγοραστή δεν είχαν ακόμη ολοκληρωθεί.
V. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ
(53)
Ένα μέτρο αποτελεί κρατική εγγύηση σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ εάν πληροί τέσσερις προϋποθέσεις: έχει χορηγηθεί από το κράτος ή μέσω κρατικών πόρων, προσφέρει επιλεκτικό πλεονέκτημα σε ορισμένες επιχειρήσεις ή ορισμένες οικονομικές δραστηριότητες, νοθεύει ή απειλεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό και δύναται να επηρεάσει τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές.
(54)
Όπως διευκρινίστηκε στην αιτιολογική σκέψη 34, η απόφαση για την κίνηση επίσημης διαδικασίας εξέτασης στηρίχθηκε κατά κύριο λόγο στην ύπαρξη επιφυλάξεων ως προς τη συμβατότητα προς τις τιμές της αγοράς των ασφαλίστρων που κατέβαλαν οι δικαιούχοι επιχειρήσεις. Ειδικότερα, η Επιτροπή έκρινε ότι οι γαλλικές αρχές δεν είχαν αποδείξει ότι τα ασφάλιστρα που καταβλήθηκαν θα κάλυπταν τα ακόλουθα στοιχεία: τις διοικητικές δαπάνες της Coface για τη διαχείριση της εγγύησης, τον κίνδυνο αθέτησης των υποχρεώσεων του προμηθευτή, τον πιστωτικό κίνδυνο της καταβολής των ασφαλίστρων σε δόσεις, καθώς και ένα περιθώριο κέρδους. Κατά συνέπεια, δεν ήταν δυνατόν να αποκλειστεί η ύπαρξη επιλεκτικού οικονομικού πλεονεκτήματος υπέρ των προμηθευτών που καλύπτονται από την εγγύηση.
(55)
Οι υπηρεσίες της Επιτροπής προέβησαν σε ανάλυση των πληροφοριών που υπέβαλαν οι γαλλικές αρχές μετά την κίνηση της διαδικασίας του άρθρου 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ, ώστε να καθοριστεί εάν το μέτρο συνάδει με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή σε οικονομία αγοράς, ήτοι εάν οι προσφερόμενοι από την Coface όροι συνάδουν με τους όρους που προσφέρονται στην αγορά από τους ιδιωτικούς φορείς.
(56)
Καταρχήν, η Επιτροπή σημειώνει ότι οι γαλλικές αρχές δεσμεύτηκαν για να καθορίσει η Coface, για όλες τις επιχειρήσεις που ζητούν να επωφεληθούν από την εγγύηση, το εφαρμοστέο ποσοστό ασφαλίστρου βάσει της ίδιας μεθοδολογίας, όπως περιγράφεται ειδικότερα στο τμήμα IV (11).
(57)
Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι προϊόντα συγκρίσιμα με τα προσφερόμενα από την Coface είναι επίσης διαθέσιμα στις αγορές.
(58)
Στη συνέχεια, η Επιτροπή επαλήθευσε ότι η τιμή αγοράς της τιμολογούμενης εγγύησης από την Coface συνάδει με τις τιμές αγοράς που εφαρμόζονται από τους ιδιωτικούς φορείς.
(59)
Η Επιτροπή θεωρεί ότι η τιμή των αναγκαίων για την εφαρμογή της εγγύησης χρηματοπιστωτικών μέσων είναι πράγματι τιμές της αγοράς, όπως πιστοποιούν τα στοιχεία του λογισμικού Bloomberg που υποβλήθηκαν από τη Γαλλία, και αντιστοιχούν απόλυτα στα τιμολογούμενα ασφάλιστρα από την Coface.
(60)
Επιπλέον, οι τιμές αγοράς των χρηματοπιστωτικών προϊόντων ενσωματώνουν περιθώριο κέρδους υπέρ των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων από τα οποία η Coface αγόρασε τα εν λόγω μέσα.
(61)
Οι γαλλικές αρχές απέδειξαν επίσης ότι συμπληρωματικό περιθώριο 40 μονάδων βάσης τιμολογήθηκε ώστε να καλύψει τις διοικητικές δαπάνες της Coface. Όπως περιγράφεται στην αιτιολογική σκέψη 45, το περιθώριο αυτό αντιπροσωπεύει ουσιαστικό τμήμα της αξίας των τιμολογούμενων ασφαλίστρων. Συνεπώς, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα τιμολογούμενα ασφάλιστρα ενσωματώνουν πράγματι ένα περιθώριο κέρδους, καθώς και ένα περιθώριο που παρέχει τη δυνατότητα κάλυψης των διοικητικών δαπανών της Coface, πράγμα που επιτρέπει την άρση των επιφυλάξεων οι οποίες εκφράστηκαν κατά την κίνηση της επίσημης διαδικασίας εξέτασης. Η Επιτροπή παρατηρεί ότι οι ιδιωτικές τράπεζες δεν περιλαμβάνουν ανάλογο πρόσθετο περιθώριο, αλλά περιορίζονται να εισπράττουν το περιθώριο που περιλαμβάνεται στην τιμή της βάσης δεδομένων Bloomberg. Κατά συνέπεια, το περιθώριο αυτό μπορεί να θεωρηθεί ότι συμφωνεί με την τιμή της αγοράς. Η Επιτροπή εκτιμά ότι η Γαλλία κατόρθωσε επίσης να αποδείξει ότι ο κίνδυνος αθέτησης των υποχρεώσεων του προμηθευτή (12) αντικατοπτριζόταν ορθά στον καθορισμό του ποσού των τιμολογούμενων ασφαλίστρων. Πράγματι, για να αντιμετωπίσει την περίπτωση αθέτησης των υποχρεώσεων του ασφαλισμένου, η Coface πρέπει να καλυφθεί στο ύψος της πιθανότητας της αθέτησης, μέσω:
-
της αγοράς δικαιώματος πωλήσεως σε EUR/USD και σε τιμή άσκησης ίση με την εγγυημένη προθεσμιακή τιμή για (1 - % αναλογική πληρωμή) x εγγυημένο ποσό σε δολάρια,
-
της αγοράς δικαιώματος πωλήσεως σε EUR/USD και σε τιμή άσκησης ίση με την εγγυημένη προθεσμιακή τιμή μείον 15 λεπτά για αναλογική πληρωμή x το εγγυημένο σε δολάρια ποσό, στην περίπτωση ανώτατου ορίου στην αναλογική πληρωμή.
(62)
Η αξία του πιστωτικού κινδύνου για ένα δεδομένο έτος κάλυψης ισούται με το προϊόν της τιμής των δικαιωμάτων προαίρεσης πολλαπλασιαζόμενο με την πιθανότητα αθέτησης υποχρέωσης του εν λόγω έτους. Η συγκεκριμένη πιθανότητα αθέτησης υποχρέωσης καθορίζεται από ένα διεθνώς αναγνωρισμένο σύστημα βαθμολόγησης, όπως περιγράφεται στις αιτιολογικές σκέψεις 47 και 48 και χρησιμοποιείται από την Coface και τους πελάτες της στο πλαίσιο των εμπορικών τους πράξεων. Η Επιτροπή θεωρεί ότι το γεγονός ότι η Coface χρησιμοποιεί τους δικούς της, και όχι εξωτερικούς, βαθμούς κατάταξης, αιτιολογείται από την εξοικονόμηση πόρων.
(63)
Βάσει των συμπληρωματικών πληροφοριών που υπέβαλαν οι γαλλικές αρχές και της δέσμευσής τους που αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 56 της παρούσας απόφασης, η Επιτροπή συνάγει ότι η ζητηθείσα από την Coface τιμή για τις εγγυήσεις «Aero 2008» συνάδει με τους όρους της αγοράς που προσφέρονται από τους ιδιωτικούς φορείς.
(64)
Η λειτουργία της εγγύησης «Aero 2008» μπορεί, κατά συνέπεια, να θεωρηθεί ότι συνάδει με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή σε οικονομία αγοράς. Συνεπώς, οι προμηθευτές που υπάγονται στην εγγύηση αυτή δεν επωφελήθηκαν από κανένα οικονομικό πλεονέκτημα.
(65)
Κατά συνέπεια, δεν είναι αναγκαίο να αναλυθούν οι λοιπές επιφυλάξεις που αποτέλεσαν τη βάση της κίνησης της επίσημης διαδικασίας εξέτασης. Επειδή η ύπαρξη επιλεκτικού οικονομικού πλεονεκτήματος αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για να τεκμηριωθεί η ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης, συνάγεται ότι η εγγύηση «Aero 2008» δεν αποτελεί μέτρο κρατικής ενίσχυσης.
(66)
Όσον αφορά τους όρους που εφαρμόζονται από την Coface σε περιπτώσεις καταβολής των ασφαλίστρων σε δόσεις, η Επιτροπή θεωρεί ότι το εφαρμοζόμενο επιτόκιο, ήτοι το επιτόκιο Euribor δώδεκα μηνών προσαυξημένο κατά 60 μονάδες βάσης, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως επιτόκιο που συνάδει με τις πρακτικές της αγοράς. Ειδικότερα, το ασφάλιστρο των 60 μονάδων βάσης είναι πάγιο ασφάλιστρο που δεν προσαρμόζεται σε συνάρτηση με τον κίνδυνο αθέτησης των υποχρεώσεων του προμηθευτή, ούτε με το επίπεδο ασφάλειας. Ελλείψει ειδικής αιτιολόγησης εκ μέρους της Γαλλίας, η Επιτροπή εφαρμόζει τη μέθοδο υπολογισμού των επιτοκίων αναφοράς και προεξόφλησης (13) (στο εξής «ανακοίνωση σχετικά με τα επιτόκια αναφοράς») για τη θέσπιση του επιτοκίου αναφοράς. Με επιστολή της 31ης Ιανουαρίου 2011, οι γαλλικές αρχές δεσμεύτηκαν ότι η διαφορά μεταξύ των ασφαλίστρων που απορρέουν από την εφαρμογή του επιτοκίου της Coface και εκείνων που καθορίστηκαν βάσει των επιτοκίων αναφοράς που προβλέπονται στην ανακοίνωση για τα επιτόκια αναφοράς πρέπει να παραμένει πάντοτε κάτω από το όριο de minimis και να τηρούνται όλες οι διατάξεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1998/2006 της Επιτροπής, της 15ης Δεκεμβρίου 2006, για την εφαρμογή των άρθρων 87 και 88 της Συνθήκης για τις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας (14).
(67)
Συνεπώς, η Επιτροπή μπορεί να καταλήξει στο συμπέρασμα βάσει της εν λόγω δέσμευσης ότι τα τιμολογούμενα επιτόκια στην περίπτωση καταβολής με δόσεις δεν πληρούν όλα τα κριτήρια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ και, κατά συνέπεια, δεν αποτελούν μέτρα κρατικής ενίσχυσης.
VI. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
(68)
Λαμβανομένων υπόψη των στοιχείων που προηγήθηκαν, η Επιτροπή θεωρεί ότι η εγγύηση «Aero 2008» δεν συνιστά κρατική ενίσχυση σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Το μέτρο που έθεσε σε εφαρμογή η Γαλλική Δημοκρατία υπέρ των προμηθευτών του αεροναυπηγικού κλάδου (εγγύηση «Aero 2008») δεν συνιστά ενίσχυση σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.
Άρθρο 2
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στη Γαλλική Δημοκρατία.
Βρυξέλλες, 8 Μαρτίου 2011.
ROZHODNUTÍ KOMISE
ze dne 8. března 2011
o opatření C 18/10 (ex NN 20/10), které Francouzská republika zavedla ve prospěch dodavatelů v leteckém průmyslu (záruka „Aero 2008“)
(oznámeno pod číslem K(2011) 1378)
(Pouze francouzské znění je závazné)
(Text s významem pro EHP)
(2011/393/EU)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 108 odst. 2 první pododstavec této smlouvy,
s ohledem na Dohodu o Evropském hospodářském prostoru, a zejména na čl. 62 odst. 1 písm. a) této dohody,
poté, co vyzvala zúčastněné strany k podání připomínek v souladu s těmito články (1),
vzhledem k těmto důvodům:
I. POSTUP
(1)
Dne 17. října 2008 zahájila Komise šetření z vlastního podnětu ohledně pojištění proti kurzovému riziku, jež poskytla společnost Coface dodavatelům v leteckém průmyslu (dále jen opatření či záruka „Aero 2008“) (CP 294/08).
(2)
Žádosti o informace byly zaslány Francouzské republice dne 4. listopadu 2008, 15. května 2009 a 30. září 2009. Francouzská republika na ně odpověděla dne 8. prosince 2008, 18. června 2009 a 30. října 2009. Ve stejný den byla každá z odpovědí také zaevidována.
(3)
Dne 17. prosince 2009 proběhlo jednání mezi útvary Komise a francouzskými orgány. Po tomto jednání předložila Francouzská republika dne 22. února 2010 doplňující informace.
(4)
Dopisem ze dne 20. července 2010 oznámila Komise Francouzské republice své rozhodnutí zahájit řízení o tomto opatření podle čl. 108 odst. 2 Smlouvy.
(5)
Rozhodnutí Komise o zahájení řízení bylo zveřejněno v Úředním věstníku Evropské unie (2). Komise vyzvala zúčastněné strany k předložení připomínek k dotčenému opatření.
(6)
Komise k této věci neobdržela žádné připomínky zúčastněných stran.
(7)
Dne 20. září 2010 předložila Komisi své připomínky Francouzské republiky.
(8)
Dopisem ze dne 15. listopadu 2010 si Komise vyžádala od Francouzské republiky doplňující informace. Francouzská republika odpověděla dopisem ze dne 15. prosince 2010, jenž byl ve stejný den zaevidován útvary Komise.
(9)
Francouzská republika předložila doplňující informace dopisem ze dne 31. ledna 2011, který byl ve stejný den zaevidován útvary Komise.
II. POPIS OPATŘENÍ
II.1 Právní základ
(10)
Francouzské orgány tvrdily, že právní základ opatření představují články L 432-1, L 432-2, R 442-1 a R442-8-4 zákona o pojišťovnictví.
II.2 Příjemci
(11)
Možnými příjemci opatření jsou dodavatelé v leteckém průmyslu třídy 2 a nižší (3).
(12)
Velikost příjemců není omezena. Způsobilými nejsou dodavatelé, v nichž výrobce letadel vlastní podíl vyšší než 25 %.
(13)
Podniky v potížích nemají k dotčenému opatření přístup.
(14)
Opatření mohou využít dodavatelé, kteří působí ve Francii, a to včetně těch, kteří zde mají pobočku nebo sídlo a kteří přitom zásobují výrobce letadel se sídlem mimo Francii. Opatření se ale nevztahuje na dodavatele, kteří nemají pobočku ve Francii a dodávají výrobcům letadel usazeným v jiné zemi.
(15)
Podle informací poskytnutých Francií jsou v současnosti příjemci tohoto opatření společnosti AD Industrie, Aerofonctions, Axon Cable a Exameca. Jedná se o dodavatele v leteckém průmyslu se sídlem ve Francii, jimž společnost Coface poskytla koncem roku 2008 pojištění proti kurzovému riziku.
II.3 Hospodářské souvislosti
(16)
Podle Francie vyžadují výrobci letadel od svých dodavatelů v rostoucí míře, aby předkládali nabídky v amerických dolarech (dále jen „dolar“ či „USD“). V případě slabého dolaru způsobují středně- či dlouhodobé dodavatelské smlouvy problémy jak francouzským, tak i jiným dodavatelům, jejichž hlavní náklady vznikají v eurozóně.
(17)
Podle vysvětlení Francie mají některé společnosti v leteckém průmyslu potíže získat pojištění proti kurzovému riziku EUR/USD, jež by odpovídalo jejich potřebám. Ačkoli jsou produkty pojištění proti kurzovému riziku na finančních trzích běžné, konkrétní podmínky nabízených pojistek vždy neodpovídají zvláštním potřebám některých podniků. Podle francouzských orgánů tak zejména banky nejčastěji nabízejí pojištění proti kolísání kurzu EUR/USD maximálně na dobu dvou let.
II.4 Popis opatření
(18)
Záruka „Aero 2008“ spočívá v pojišťovacím mechanismu proti riziku kolísání kurzu mezi dolarem a eurem. Dodavatelé v leteckém průmyslu, kteří uzavřeli dodavatelské smlouvy v dolarech, získávají v případě silného dolaru, ale ztrácejí, je-li dolar slabý. Uvedená záruka jim umožňuje pojistit se proti ztrátám pro případ slabého dolaru a na silném dolaru do určité míry vydělávat.
(19)
Dotčené opatření spravuje společnost Coface. Coface je jednou z hlavních francouzských společností v oblasti pojištění vývozních úvěrů. Od roku 2002 patří do skupiny Natixis. Natixis je dceřinou společností skupiny BPCE, jež vznikla v roce 2009 spojením banky Banque Populaire a spořitelny Caisse d’Épargne.
(20)
Celkový objem financování je omezen na kurzové riziko u dodávek v hodnotě do 500 milionů EUR. Skutečně pojištěné částky zatím představují jen malou část (přibližně 10 milionů EUR) nejvyšší možné částky. Zainteresované podniky mohou požádat o tuto záruku až do 15. prosince 2012.
(21)
Každý dodavatel pro letecký průmysl, který má zájem o záruku „Aero 2008“, si musí zažádat o pojištění kurzového rizika a prokázat, že se pojištění týká dodávek fakturovaných v dolarech. Poté obdrží od Coface nabídku, ve které je uvedena výše obchodního obratu v dolarech a „zaručený“ kurz vůči dolaru, přičemž záruční komise stanoví tyto dva parametry při zohlednění původní žádosti podané dodavatelem. Pojištěné částky jsou omezeny na zlomek všech smluv vyjádřených v dolarech, které pojištěnec uzavřel. Nabídka platí nejvýše na dobu 5 let. Dodavatel může nabídku Coface přijmout nebo odmítnout. Výši pojištěného obchodního obratu nelze po vydání souhlasu s pojištěním společností Coface měnit.
(22)
Je-li dolar slabší než zaručený kurz, vyplatí Coface pojištěným podnikům vyrovnání ve výši 100 % utrpěné kurzové ztráty. V případě silného dolaru podniky vyplatí Coface určitou účast na zisku. Pojištěnec si může zvolit mezi 25 % a 50 % navýšení kurzu dolaru zjištěného během aktualizace kurzu. Příspěvek, jenž bude muset podnik zaplatit Coface, se potom vypočte na základě tohoto revidovaného kurzu. U účasti na zisku existují dvě možnosti:
-
Možnost 1: revidovaný kurz se rovná původnímu zaručenému kurzu při odečtení rozdílu mezi původně zaručeným kurzem a směnným kurzem aktuálním v den odečtení (denní referenční směnný kurz („fixing“) Evropské centrální banky) ve výši podílu pojištěné účasti na zisku.
-
Možnost 2: stejný způsob jako u možnosti 1, ale účast na zisku (tzn. rozdíl mezi původním zaručeným kurzem a směnným kurzem v den zaúčtování) je omezena na 15 centů.
(23)
Částka, kterou zaplatí dodavatelé, kteří jsou příjemci pojištění proti kurzovému riziku, bude v případě silného dolaru nižší než částka, již dostanou při srovnatelném oslabení dolaru. Vyplácení účasti na zisku umožňuje dodavatelům využít do určité míry silného dolaru. Postoupení části zisku obdrženého při silném dolaru umožňuje na oplátku snížení nutného pojistného na krytí rizika pro případ slabého dolaru.
(24)
Pojistné, jež musí dodavatelé zaplatit, aby mohli využít záruky Aero 2008, je stanoveno a fakturováno v okamžiku upsání pojištění. Pojištěnci se mohou rozhodnout pro okamžité splacení pojistného nebo ho uhradit ve splátkách. Dodavatelé, kteří se rozhodnou pro tuto možnost, musí zaplatit 25 % hodnoty pojistného v okamžiku uzavření smlouvy a zbytek za každý pojištěný rok k 31. lednu daného roku. V tomto případě je kvůli zajištění úvěrového rizika při splácení pojistného účtován úrok rovnající se 12měsíční sazbě EURIBOR navýšené o 60 bazických bodů (4). Ze čtyř podniků, které uzavřely toto pojištění, dva zvolily úhradu ve splátkách: AD Industrie a Exameca.
(25)
Dodavatelé musí jako doklad předložit daňové doklady potvrzující částky placené v USD.
(26)
Podle francouzských orgánů jsou všechny transakce uskutečňované společností Coface v rámci záruky Aero 2008 prováděny na účet francouzského státu. Coface používá pro tyto transakce zvláštní bankovní účet francouzského státu. Francouzský stát je sice majitelem tohoto účtu, ale Coface k němu má přístup, aby mohla provádět finanční transakce, jako je nákup opcí. Pojistné hrazené příjemci se převádí přímo na tento účet. To znamená, že Coface jako společnost nenese žádné riziko, protože opatření spravuje pro francouzský stát. Ten tedy nese v tomto konkrétním případě finanční riziko.
(27)
Výpočet pojistného požadovaného Coface probíhá pro každý případ zvlášť. Podle Francie odráží pojistné tržní cenu příslušných nástrojů na krytí kurzového rizika. Finanční nástroje kupuje společnost Coface jménem a na účet francouzského státu. V okamžiku nabídky záruky dodavateli tyto nástroje pokrývají veškeré její kurzové riziko po celou dobu trvání záruky.
(28)
V případě silného dolaru musí dodavatel uhradit Coface částku spojenou s rozdílem mezi zaručeným kurzem a referenčním směnným kurzem platným v den splatnosti. Pokud se pojištěnec ocitne v platební neschopnosti, bude muset Coface na účet státu splnit svůj smluvní závazek a pokrýt záruku. Třetí strana, jež si koupila příslib platby v případě silného dolaru, obdrží tuto platbu z bankovního účtu francouzského státu, který však od dodavatele v platební neschopnosti pravděpodobně nedostane žádnou nebo úplnou náhradu.
(29)
Francouzskému státu hrozí také ztráty v případě, kdy dodavatelé hradí část platby pojistného ve splátkách, pokud dlužný zůstatek za pojistné není uhrazen během pojistného roku.
(30)
Opatření začalo platit na podzim roku 2008. O formální nabídku Coface požádalo jedenáct podniků a čtyři z nich ji přijaly, zatímco dva poté snížily částku, o kterou původně žádaly. Všechny tyto nabídky byly přijaty v listopadu a prosinci roku 2008. Podle informací poskytnutých francouzskými orgány nebyla v letech 2009 a 2010 přijata žádná nabídka.
(31)
Dvě ze čtyř záruk platí až do konce roku 2013 (tj. pět let), platnost jedné skončila v roce 2010 (tj. po dvou letech) a jedna vypršela v roce 2009 (tj. po jednom roce). Záruky platné až do roku 2013 se týkají objemů dodávek za rok. Celkový objem potenciálně dotčených dodávek se blíží 19 milionům USD. Jelikož se ale někteří dodavatelé rozhodli pojistit jen část svých dodávek, záruky se týkají přibližně 12 milionů USD. Tři ze čtyř dodavatelů obdrželi pojištění na dodávky, jež jsou vždy nižší než 2,8 milionu USD. Společnost Axon Cable si zachovává „účast na zisku“ v případě silného dolaru ve výši 25 %, zatímco ostatní dodavatelé mají „účast na zisku“ 50 %.
(32)
Následující tabulku předložila Francie během jednání, jež se konalo v prosinci roku 2009. Tabulka uvádí přehled dotčených dodavatelů, záruk poskytnutých na každý rok a zaručený roční směnný kurz. Celkovou částku nabídnutou Coface nepřijaly společnosti AD Industrie a Axon Cable.
AD Industrie
Aerofonctions
Axon Cable
Exameca
2009
-
0,264 mil. USD/[…] (5)
0,256 mil. USD/[…]
-
2010
2 mil. USD/[…]
-
0,384 mil. USD/[…]
2,712 mil. USD/[…]
2011
2 mil. USD/[…]
-
0,205 mil. USD/[…]
-
2012
2 mil. USD/[…]
-
0,511 mil. USD/[…]
-
2013
2 mil. USD/[…]
-
0,511 mil. USD/[…]
-
CELKEM
8 mil. USD
0,264 mil. USD
1,866 mil. USD
2,712 mil. USD
Max. částka nabídnutá Coface
12,7 mil. USD
0,264 mil. USD
3,74 mil. USD
2,712 mil. USD
Pojistné
2,54 %
2,48 %
1,35 %
2,55 %
Účast na zisku
50 %
50 %
25 %
50 %
II.5 Shrnutí pochybností, jež vedly k zahájení formálního vyšetřovacího řízení
(33)
Rozhodnutí o zahájení řízení podle čl. 108 odst. 2 SFEU bylo odůvodněno určitými pochybnostmi ohledně nepřítomnosti státní podpory a případné slučitelnosti přezkoumávané podpory s pravidly státní podpory.
(34)
Zaprvé měla Komise pochybnosti o tom, zda pojistné hrazené příjemci odpovídá tržním cenám. Přesněji řečeno se Komise domnívala, že francouzské orgány neprokázaly, že placené pojistné pokrývá následující prvky: správní náklady Coface spojené se správou pojištění, riziko platební neschopnosti dodavatele, úvěrové riziko v případě hrazení pojistného ve splátkách a ziskové rozpětí. Nešlo proto vyloučit, že se nejedná o selektivní hospodářské zvýhodnění dodavatelů, kteří získali záruku. Vzhledem k tomu, že opatření „Aero 2008“ se dalo považovat za přičitatelné Francii, nebylo možné vyloučit, že by mohlo představovat státní podporu ve smyslu čl. 107 odst. 1 SFEU.
(35)
Zadruhé Komise pochybovala, že došlo k narušení trhu, pokud jde o pojišťovací nástroje proti kurzovému riziku, poskytované malým a středním podnikům a velkým společnostem v souvislosti s krátko- a dlouhodobými dopady kolísání kurzu mezi eurem a dolarem.
(36)
Zatřetí Komise pochybovala, že opatření má motivační účinek, protože dodavatelé mohli získat pojištění proti kurzovému riziku, i pokud si žádost podali až po podpisu dodavatelské smlouvy.
(37)
Začtvrté vyjádřila Komise pochybnosti o přiměřenosti opatření, jelikož není omezeno na podniky, které prokáží potíže se získáním pojištění proti kurzovému riziku od své banky.
(38)
Zapáté Komise pochybovala, zda případný kladný účinek této podpory může převážit nad zápornými účinky tak, aby nedošlo ke změnám obchodních podmínek v takové míře, jež by byla v rozporu se společným zájmem.
III. PŘIPOMÍNKY ZÚČASTNĚNÝCH STRAN
(39)
Komise neobdržela žádné připomínky zúčastněných stran.
IV. KOMENTÁŘE FRANCOUZSKÉ REPUBLIKY
(40)
Francie se domnívá, že pojistné účtované v rámci záruky Aero 2008 odpovídá tržní hodnotě poskytnutého pojištění proti kurzovému riziku, a dotčené opatření tak nepředstavuje státní podporu ve smyslu čl. 107 odst. 1 SFEU.
(41)
Francouzské orgány předložily Komisi podrobný popis metodiky, na jejímž základě jsou určovány výše pojistného účtovaného v rámci záruky Aero 2008.
(42)
Francie poskytla informace, které umožňují zjistit přesnou tržní hodnotu finančních produktů, jež jsou nutné pro zavedení pojištění. Toto pojištění se skládá z finančních nástrojů, jejichž kombinací vzniká jeho platební profil: forwardové nákupy EUR a USD, nákupy a prodej opcí na EUR a USD.
(43)
Tržní hodnota těchto finančních nástrojů se vypočítává na základě údajů softwaru Bloomberg, jednoho z předních světových nástrojů v oblasti finančních informací. Francie dodala výpisy ze softwaru Bloomberg pro všechny finanční nástroje, jež tvoří pojištění poskytnuté čtyřem dodavatelům, kteří získali záruku „Aero 2008“.
(44)
Takto stanovené tržní hodnoty zahrnují ziskové rozpětí ve prospěch finančních institucí, u kterých Coface tyto nástroje kupuje. Podle informací poskytnutých Francií produkty pojištění proti kurzovému riziku nabízené bankami obvykle nezahrnují úhradu pojistného, protože bankovní sektor si bere svou odměnu ze zaručených kurzů a cen opcí. Dotčená rozpětí jsou zahrnuta do tvorby cen finančních produktů tvořících pojištění nabízené dodavatelům, a jsou proto kryta pojistným, které si Coface účtuje. Coface při stanovení kurzu navíc vždy vybírá zaručený forwardový kurz, jenž je vyšší než nejvyšší tržní forwardový kurz daného roku.
(45)
K pokrytí dodatečných správních nákladů, které Coface vznikají v souvislosti se správou opatření, je do částky pojistného zahrnuto rozpětí ve výši 40 bazických bodů. Toto rozpětí představuje 17 % až 32 % (6) celkové hodnoty pojistného účtovaného čtyřem podniků, které získaly záruku „Aero 2008“.
(46)
Francouzské orgány poskytly rovněž podrobné vysvětlení zohlednění rizika platební neschopnosti dodavatele v rámci výpočtu účtovaného pojistného. Jak je popsáno v 28. bodě odůvodnění, platební neschopnost dodavatele může v případě silného dolaru znamenat ztrátu pro francouzský stát.
(47)
Coface stanovuje riziko platební neschopnosti dodavatele na základě ratingového systému francouzských podniků Score @rating, který začala používat v roce 2002 a jenž vychází z její dvacetileté zkušenosti v oblasti hodnocení podniků. Díky systému Score @rating získala společnost Coface pro výkon své ratingové činnosti ve Francii od bankovní komise (Commission bancaire) status „External Credit Assesment Institution“ (ECAI). Toto osvědčení bylo vystaveno v souladu s předpisy dohody Basilej II. Následující tabulka uvádí srovnání mezi různými uznávanými ratingovými systémy (7):
ECAI
Coface
Banque de France
Fitch
Moddy’s
S & P
Riziková váha
Basilejské mapování
1
10 až 9
3++ až 3+
AAA až AA-
Aaa až Aa3
AAA až AA-
20 %
2
8
3
A+ až A-
A1 až A3
A+ až A-
50 %
-
3
7 až 6
4+
BBB+ až BBB-
Baa1 až Baa3
BBB+ až BBB-
100 %
Hodnocení dlouhodobého rizika
4
5 až 4
4 až 5+
BB+ až BB-
Ba1 až Ba3
BB+ až BB-
100 %
5
3
5 až 6
B+ až B-
B1 až B3
B+ až B-
150 %
6
2 až 1
8 až 9
CCC+ a méně
Caa1 a méně
CCC+ a méně
150 %
(48)
Systém Score @rating uděluje rizikovou známku, jež odpovídá rozdělení pravděpodobnosti platební neschopnosti na jednotlivá pásma. Analyzovaným rizikem je zákonný úpadek podniku nebo jeho platební neschopnost stejné závažnosti. Každé známce na stupnici od 1 do 10 odpovídá průměrná míra jednoroční platební neschopnosti. Níže uvedená tabulka uvádí míry jednoroční platební neschopnosti, jež odpovídají jednotlivým známkám systému Score @rating (8):
Velmi vysoké riziko
Středně vysoké riziko
Slabé riziko
Score @rating
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Míra jednoroční platební neschopnosti
25 %
10 %
4 %
2 %
1,3 %
0,7 %
0,4 %
0,15 %
0,05 %
0 %
(49)
Aby Coface mohla čelit riziku platební neschopnosti pojištěnce v případě silného dolaru, musí se pomocí finančních nástrojů (9) pojistit až do výše pravděpodobnosti platební neschopnosti. Pomocí softwaru Bloomberg je možno vypočítat cenu nástrojů nutných k pokrytí úvěrového rizika ke dni kótování určitého pojištění. Výše pojistného se tudíž upravuje podle rizika platební neschopnosti stanoveného na základě systému Score @rating a ceny nástrojů nutných ke krytí tohoto rizika.
(50)
Základ pro stanovení pojistného používaného v rámci záruky „Aero 2008“ tvoří prvky popsané ve 40. až 49. bodě odůvodnění. Francouzské orgány předložily podrobné složení pojistného účtovaného čtyřem dodavatelům, kteří záruku získali. Je uvedeno v následující tabulce:
Axon Cable
Exameca
Ad Industrie
Aerofonction
Datum kótování
5.12.2008
11.12.2008
14.11.2008
21.10.2008
Známka Coface při kótování
(…)
(…)
(…)
(…)
Začáteční rok
2009
2010
2010
2009
Konečný rok
2013
2010
2013
2009
Účast na zisku
25 %
50 %
50 %
50 %
Účast na zisku omezena na 15 centů?
ano
ano
Ano
Ne
Platební lhůta
3 měsíce
2 měsíce
3 měsíce
3 měsíce
Celková částka v USD
1 865 000
2 712 000
8 000 000
264 000
Tržní cena pojištění
(…)
(…)
(…)
(…)
Úvěrové riziko
(…)
(…)
(…)
(…)
Rozpětí pro správní náklady
0,40 %
0,40 %
0,40 %
0,40 %
CELKEM
1,26 %
2,43 %
2,43 %
2,29 %
Pojistné Coface
1,35 %
2,55 %
2,54 %
2,48 %
Odchylka kvůli realizačnímu riziku (10)
0,09 %
0,12 %
0,11 %
0,19 %
(51)
Podle francouzských orgánů je kvůli takto stanovené struktuře pojistného toto pojištění méně atraktivní než produkty nabízené bankovním sektorem. Podmínky nabízené v rámci záruky „Aero 2008“ tak nejsou výhodnější než tržní podmínky a pojistné tak zahrnuje tržní hodnotu finančních produktů nutných pro zavedení pojištění, a to včetně ziskového rozpětí, správních nákladů společnosti Coface a hodnoty rizika platební neschopnosti dodavatelů. Francie proto tvrdí, že opatření neobsahuje selektivní hospodářskou výhodu, a nepředstavuje tak státní podporu ve smyslu čl. 107 odst. 1 SFEU.
(52)
Francie také uvedla, že z jedenácti podniků, které dostaly nabídku Coface, se jich sedm rozhodlo ji odmítnout. Podle informací poskytnutých francouzskými orgány dva z dotčených podniků prohlásily, že bankovní podmínky jsou výhodnější (zejména se nemusí platit žádné pojistné), a dva další tvrdily, že podmínky nabízené Coface nejsou zajímavé (především neatraktivní zaručený kurz). Jeden podnik uvedl, že platební podmínky nejsou v souladu s navrhovanou zárukou, další, že se mu nakonec podařilo uzavřít smlouvu v EUR, a třetí, že do konce platnosti příslibu záruky nebyla dosud ukončena jednání s kupcem.
V. POSOUZENÍ OPATŘENÍ
(53)
Určité opatření představuje státní podporu ve smyslu čl. 107 odst. 1 SFEU, pokud splňuje čtyři podmínky: je poskytováno státem nebo ze státních prostředků, selektivně zvýhodňuje určité podniky nebo určitá odvětví hospodářské činnosti, narušuje nebo může narušit hospodářskou soutěž a ovlivnit obchod mezi členskými státy.
(54)
Jak je upřesněno v 34. bodě odůvodnění, rozhodnutí o zahájení formálního vyšetřovacího řízení se v první řadě zakládalo na pochybnostech, zda pojistné zaplacené příjemci odpovídá tržní ceně. Přesněji řečeno se Komise domnívala, že francouzské orgány neprokázaly, že placené pojistné pokrývá následující prvky: správní náklady Coface spojené se správou pojištění, riziko platební neschopnosti dodavatele, úvěrové riziko v případě hrazení pojistného ve splátkách a ziskové rozpětí. Nebylo proto možno vyloučit, že se nejedná o selektivní hospodářské zvýhodnění dodavatelů, kteří záruku získali.
(55)
Po zahájení řízení podle čl. 108 odst. 2 SFEU provedly útvary Komise analýzu informací poskytnutých francouzskými orgány, aby zjistily, zda je opatření v souladu se zásadou soukromého investora v tržním hospodářství, tzn. zda podmínky nabízené společností Coface jsou ve shodě s tržními podmínkami nabízenými soukromými hospodářskými subjekty.
(56)
Komise předně konstatuje, že se francouzské orgány zavázaly k tomu, že Coface stanoví pro všechny podniky, jež si o záruku zažádají, výši použitelného pojistného na základě metodologie podrobně popsané v oddílu IV (11).
(57)
Komise zjišťuje, že produkty srovnatelné s produkty nabízenými Coface jsou rovněž dostupné na trhu.
(58)
Komise poté ověřila, zda tržní cena účtovaná společností Coface za záruku je v souladu s tržními cenami uplatňovanými soukromými hospodářskými subjekty.
(59)
Komise se domnívá, že ceny finančních nástrojů nutných pro zavedení záruky jsou skutečně tržními cenami, jak to potvrzuje výpis ze softwaru Bloomberg poskytnutý Francií, a že se věrně odrážejí v pojistném účtovaném společností Coface.
(60)
Tržní cena těchto finančních produktů k tomu zahrnuje ziskové rozpětí ve prospěch finančních institucí, u nichž Coface dotčené nástroje zakoupila.
(61)
Francouzské orgány rovněž prokázaly, že k pokrytí správních nákladů Coface je účtováno dodatečné rozpětí ve výši 40 bazických bodů. Jak je popsáno v 45. bodě odůvodnění, představuje toto rozpětí podstatnou část hodnoty účtovaného pojistného. Komise se proto domnívá, že účtované pojistné skutečně zahrnuje ziskové rozpětí a rozpětí umožňující pokrýt správní náklady Coface, což umožňuje vyvrátit pochybnosti vyjádřené při zahájení formálního vyšetřovacího řízení. Komise zaznamenává, že soukromé banky podobné dodatečné rozpětí neuplatňují a spokojují se s rozpětím zahrnutým do ceny vyplývající z databáze Bloomberg. Toto rozpětí proto může být považováno za rozpětí v souladu s tržní cenou. Komise se domnívá, že Francie také úspěšně prokázala, že riziko platební neschopnosti dodavatele (12) bylo řádně zohledněno při stanovení výše účtovaného pojistného. Aby se společnost Coface pojistila pro případ platební neschopnosti pojištěnce, musí se totiž krýt až do výše pravděpodobnosti této platební neschopnosti, a to pomocí:
-
nákupu prodejních opcí EUR/USD v realizační ceně rovnající se zaručenému forwardovému kurzu pro (1 % účast na zisku) x částka pojištěných dolarů,
-
nákupu prodejních opcí EUR/USD v realizační ceně rovnající se zaručenému forwardovému kurzu minus 15 centů účasti na zisku x částka pojištěných dolarů v případě omezení horní hranice účasti na zisku.
(62)
Hodnota úvěrového rizika za daný pojištěný rok se tedy rovná výnosu z ceny opcí vynásobenému pravděpodobností platební neschopnosti v dotčeném roce. Tuto pravděpodobnost platební neschopnosti stanoví mezinárodně uznávaný ratingový systém popsaný ve 47. a 48. bodě odůvodnění, jenž používá společnost Coface a její zákazníci při obchodních transakcích. Komise se domnívá, že používání vlastního ratingu společností Coface místo externích ratingů je odůvodněno dosahováním vyšší efektivity.
(63)
Na základě dodatečných informací poskytnutých francouzskými orgány a jejich závazku uvedeného v 56. bodě odůvodnění tohoto rozhodnutí dochází Komise k závěru, že cena požadovaná společností Coface za záruku „Aero 2008“ je v souladu s tržními podmínkami nabízenými soukromými hospodářskými subjekty.
(64)
Fungování záruky „Aero 2008“ tak lze považovat za odpovídající zásadě investora v tržním hospodářství. Dodavatelům, kteří získali tuto záruku, se proto nedostalo žádného hospodářského zvýhodnění.
(65)
Není proto nutno analyzovat další pochybnosti, které byly důvodem pro zahájení formálního vyšetřovacího řízení. Jelikož je existence selektivní hospodářské výhody nutnou podmínkou pro prokázání státní podpory, lze uzavřít, že záruka „Aero 2008“ opatření státní podpory nepředstavuje.
(66)
Pokud ale jde o podmínky uplatňované společností Coface při úhradě pojistného ve splátkách, Komise se domnívá, že použitou úrokovou míru, tzn. 12měsíční sazbu EURIBOR navýšenou o 60 bazických bodů, nelze považovat za odpovídající tržním postupům. Zejména u pojistného ve výši 60 bazických bodů se jedná o pevnou částku, která se nemění v závislosti na riziku platební neschopnosti dodavatele nebo míře zajištění. Vzhledem k tomu, že Francie neuvedla zvláštní odůvodnění, uplatňuje Komise pro stanovení referenční sazby metodu výpočtu referenčních a diskontních sazeb stanovenou ve sdělení Komise o revizi metody stanovování referenčních a diskontních sazeb (13) (dále jen „sdělení o referenčních sazbách“). Dopisem ze dne 31. ledna 2011 se francouzské orgány zavázaly, že rozdíl mezi pojistným vyplývajícím z uplatnění úrokové míry Coface a pojistným stanoveným na základě referenčních sazeb uvedených ve sdělení o referenčních sazbách zůstane vždy pod hranicí de minimis a že budou dodržena všechna ustanovení nařízení Komise (ES) č. 1998/2006 ze dne 15. prosince 2006 o použití článků 87 a 88 Smlouvy na podporu de minimis (14).
(67)
Na základě tohoto závazku tak Komise může dospět k závěru, že úroky účtované v případě platby ve splátkách nesplňují všechna kritéria čl. 107 odst. 1 SFEU, a nepředstavují tak opatření státní podpory.
VI. ZÁVĚR
(68)
Komise vzhledem k předchozímu soudí, že záruka „Aero 2008“ nepředstavuje státní podporu ve smyslu čl. 107 odst. 1 SFEU,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Opatření, které zavedla Francouzská republika ve prospěch dodavatelů v leteckém průmyslu (záruka „Aero 2008“), nepředstavuje podporu, na niž by se vztahoval čl. 107 odst. 1 SFEU.
Článek 2
Toto rozhodnutí je určeno Francouzské republice.
V Bruselu dne 8. března 2011.