ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 465/2012 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΊΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 22ας Μαΐου 2012
για τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 883/2004 για τον συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλειας και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 987/2009 για καθορισμό της διαδικασίας εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 883/2004
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ και για τη συμφωνία ΕΕ/Ελβετίας)
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 48,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (1),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι νομοθετικές αλλαγές σε ορισμένα κράτη μέλη και να εξασφαλισθεί η ασφάλεια δικαίου των ενδιαφερομένων κύκλων, ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 883/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2) και ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 987/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3) θα πρέπει να προσαρμοσθούν.
(2)
Υποβλήθηκαν σχετικές προτάσεις από τη διοικητική επιτροπή για τον συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης αναφορικά με τον συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλειας με σκοπό τη βελτίωση και τον εκσυγχρονισμό του ενωσιακού δικαίου και συμπεριλήφθηκαν στον παρόντα κανονισμό.
(3)
Οι αλλαγές στην κοινωνική πραγματικότητα μπορούν να επηρεάσουν τον συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλειας. Προκειμένου να διασφαλισθεί η ικανότητα προσαρμογής στις αλλαγές αυτές, χρειάζονται τροποποιήσεις στον τομέα του καθορισμού της εφαρμοστέας νομοθεσίας και των επιδομάτων ανεργίας.
(4)
Η έννοια της «έδρας βάσης» για τα μέλη προσωπικού πτήσης και τα μέλη πληρώματος θαλάμου επιβατών βάσει του ενωσιακού δικαίου καθορίζεται στο παράρτημα III του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3922/91 του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 1991, για την εναρμόνιση τεχνικών κανόνων και διοικητικών διαδικασιών στον τομέα της πολιτικής αεροπορίας (4). Προκειμένου να διευκολυνθεί η εφαρμογή του τίτλου II του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 883/2004 στη συγκεκριμένη ομάδα προσώπων, είναι θεμιτό να καταρτισθεί ειδικός κανόνας σύμφωνα με τον οποίο η έννοια της «έδρας βάσης» καθίσταται το κριτήριο για τον προσδιορισμό της εφαρμοστέας νομοθεσίας για τα μέλη προσωπικού πτήσης και τα μέλη πληρώματος θαλάμου επιβατών. Ωστόσο, η εφαρμοστέα νομοθεσία για τα μέλη προσωπικού πτήσης και τα μέλη πληρώματος θαλάμου επιβατών θα πρέπει να παραμείνει σταθερή και η αρχή της «έδρας βάσης» δεν θα πρέπει να οδηγεί σε συχνές αλλαγές της εφαρμοστέας νομοθεσίας λόγω προτύπων της εργασίας ή εποχιακών αναγκών.
(5)
Σε περιπτώσεις στις οποίες ένα πρόσωπο εργάζεται σε δύο ή περισσότερα κράτη μέλη θα πρέπει να αποσαφηνισθεί ότι η προϋπόθεση άσκησης «ουσιώδους μέρους» της δραστηριότητας, κατά την έννοια του άρθρου 13 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 883/2004, ισχύει και για άτομα που ασκούν δραστηριότητες για διάφορες επιχειρήσεις ή εργοδότες.
(6)
Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 883/2004 θα πρέπει να τροποποιηθεί με τη συμπερίληψη νέας διάταξης που θα διασφαλίζει ότι ένας μη μισθωτός μεθοριακός εργαζόμενος που έχει περιέλθει σε πλήρη ανεργία δικαιούται επιδόματα, εφόσον έχει συμπληρώσει περιόδους ασφάλισης ως μη μισθωτός ή περιόδους μη μισθωτής δραστηριότητας που αναγνωρίζονται για τους σκοπούς της χορήγησης επιδομάτων ανεργίας στο αρμόδιο κράτος μέλος και εφόσον ο μη μισθωτός δεν καλύπτεται από σύστημα επιδομάτων ανεργίας στο κράτος μέλος κατοικίας. Η διάταξη αυτή θα πρέπει να επανεξετασθεί υπό το πρίσμα της εμπειρίας μετά από δύο χρόνια εφαρμογής και, εάν καταστεί αναγκαίο, θα πρέπει να τροποποιηθεί.
(7)
Κατά συνέπεια, οι κανονισμοί (ΕΚ) αριθ. 883/2004 και (ΕΚ) αριθ. 987/2009 θα πρέπει να τροποποιηθούν αναλόγως,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 883/2004 τροποποιείται ως εξής:
1)
Σε ολόκληρο το κείμενο, ο όρος «η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων» αντικαθίσταται από τον όρο «η Ευρωπαϊκή Επιτροπή».
2)
Παρεμβάλλεται η ακόλουθη αιτιολογική σκέψη:
«(18β)
Στο παράρτημα III του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3922/91 του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 1991, για την εναρμόνιση τεχνικών κανόνων και διοικητικών διαδικασιών στον τομέα της πολιτικής αεροπορίας (5), ορίζεται η έννοια της “έδρας βάσης” για τα μέλη προσωπικού πτήσης και τα μέλη πληρώματος θαλάμου επιβατών ως τόπος καθοριζόμενος για το μέλος του πληρώματος από τον αερομεταφορέα από τον οποίο το μέλος του πληρώματος συνήθως ξεκινά και στον οποίο συνήθως καταλήγει μετά από μια περίοδο υπηρεσίας ή από διαδοχικές περιόδους υπηρεσίας και στον οποίο, υπό κανονικές συνθήκες, ο αερομεταφορέας δεν είναι υπεύθυνος για την παροχή καταλύματος στο συγκεκριμένο μέλος πληρώματος. Προκειμένου να διευκολυνθεί η εφαρμογή του τίτλου II του παρόντος κανονισμού στα μέλη προσωπικού πτήσης και τα μέλη πληρώματος θαλάμου επιβατών, είναι θεμιτό να χρησιμοποιηθεί η έννοια της “έδρας βάσης” ως το κριτήριο για τον προσδιορισμό της εφαρμοστέας νομοθεσίας τα μέλη προσωπικού πτήσης και τα μέλη πληρώματος θαλάμου επιβατών. Ωστόσο, η εφαρμοστέα νομοθεσία για τα μέλη προσωπικού πτήσης και τα μέλη πληρώματος θαλάμου επιβατών θα πρέπει να παραμείνει σταθερή και η αρχή της έδρας βάσης δεν θα πρέπει να οδηγεί σε συχνές αλλαγές της εφαρμοστέας νομοθεσίας λόγω προτύπων της εργασίας ή εποχιακών αναγκών.
3)
Το άρθρο 9 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«Άρθρο 9
Δηλώσεις των κρατών μελών σχετικά με το πεδίο εφαρμογής του παρόντος κανονισμού
1. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή εγγράφως τις δηλώσεις που γίνονται σύμφωνα με το άρθρο 1 σημείο 1, τη νομοθεσία και τα συστήματα που αναφέρονται στο άρθρο 3, τις συμβάσεις τις οποίες έχουν συνάψει και οι οποίες αναφέρονται στο άρθρο 8 παράγραφος 2, τις ελάχιστες παροχές οι οποίες αναφέρονται στο άρθρο 58 και την έλλειψη ασφαλιστικού συστήματος, όπως αναφέρεται στο άρθρο 65α παράγραφος 1, καθώς και τις ουσιαστικές τροποποιήσεις. Οι εν λόγω κοινοποιήσεις αναφέρουν την ημερομηνία από την οποία ο παρών κανονισμός αρχίζει να εφαρμόζεται στα συστήματα που προσδιορίζονται από τα κράτη μέλη στις δηλώσεις τους.
2. Οι κοινοποιήσεις αυτές υποβάλλονται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή κάθε χρόνο και λαμβάνουν την απαιτούμενη δημοσιότητα.».
4)
Στο άρθρο 11, προστίθεται η ακόλουθη παράγραφος:
«5. Δραστηριότητα μέλους προσωπικού πτήσης ή μέλους πληρώματος θαλάμου επιβατών που εκτελεί υπηρεσίες αερομεταφοράς επιβατών ή φορτίου θεωρείται η δραστηριότητα που ασκείται στο κράτος μέλος στο οποίο ευρίσκεται η έδρα βάσης, όπως ορίζεται στο παράρτημα III του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3922/91.».
5)
Στο άρθρο 12, η παράγραφος 1 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«1. Το πρόσωπο που ασκεί μισθωτή δραστηριότητα σε κράτος μέλος για λογαριασμό εργοδότη ο οποίος ασκεί κανονικά τις δραστηριότητές του εκεί και το οποίο έχει αποσπαστεί από τον εν λόγω εργοδότη σε άλλο κράτος μέλος για να εκτελέσει εργασία για λογαριασμό του εν λόγω εργοδότη, εξακολουθεί να υπάγεται στη νομοθεσία του πρώτου κράτους μέλους, υπό τον όρο ότι η προβλεπόμενη διάρκεια της εργασίας δεν υπερβαίνει τους 24 μήνες και ότι το πρόσωπο αυτό δεν έχει αποσταλεί σε αντικατάσταση άλλου αποσπασμένου.».
6)
Στο άρθρο 13, η παράγραφος 1 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«1. Το πρόσωπο που ασκεί κανονικά μισθωτή δραστηριότητα σε δύο ή περισσότερα κράτη μέλη υπάγεται:
α)
στη νομοθεσία του κράτους μέλους κατοικίας εφόσον ασκεί ουσιώδες μέρος της δραστηριότητας στο εν λόγω κράτος μέλος· ή
β)
εφόσον δεν ασκεί ουσιώδες μέρος της δραστηριότητας στο κράτος μέλος κατοικίας:
i)
στη νομοθεσία του κράτους μέλους στο οποίο ευρίσκεται η έδρα ή ο τόπος δραστηριοτήτων της επιχείρησης ή του εργοδότη, εάν απασχολείται από μία επιχείρηση ή έναν εργοδότη· ή
ii)
στη νομοθεσία του κράτους μέλους στο οποίο ευρίσκεται η έδρα ή ο τόπος δραστηριοτήτων της επιχείρησης ή του εργοδότη, εάν απασχολείται από δύο ή περισσότερες επιχειρήσεις ή εργοδότες που έχουν την έδρα ή τον τόπο δραστηριοτήτων τους σε ένα μόνο κράτος μέλος· ή
iii)
στη νομοθεσία του κράτους μέλους στο οποίο ευρίσκεται η έδρα ή ο τόπος δραστηριοτήτων της επιχείρησης ή του εργοδότη, άλλο από το κράτος μέλος κατοικίας, εάν απασχολείται από δύο ή περισσότερες επιχειρήσεις ή εργοδότες που έχουν την έδρα ή τον τόπο δραστηριοτήτων της επιχείρησής τους σε δύο κράτη μέλη, ένα εκ των οποίων είναι το κράτος μέλος κατοικίας· ή
iv)
στη νομοθεσία του κράτους μέλους κατοικίας, εάν απασχολείται από δύο ή περισσότερες επιχειρήσεις ή εργοδότες και τουλάχιστον δύο εξ αυτών έχουν την έδρα ή τον τόπο δραστηριοτήτων τους σε διαφορετικά κράτη μέλη, άλλο από το κράτος μέλος κατοικίας.».
7)
Στο άρθρο 36, η παράγραφος 2α αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«2α. Ο αρμόδιος φορέας δεν μπορεί να αρνηθεί να χορηγήσει την έγκριση κατά το άρθρο 20 παράγραφος 1, σε πρόσωπο που υπέστη εργατικό ατύχημα ή εκδήλωσε επαγγελματική ασθένεια και δικαιούται παροχές από τον εν λόγω φορέα, αν η κατάλληλη για την κατάστασή του θεραπεία δεν μπορεί να του χορηγηθεί στο έδαφος του κράτους μέλους στο οποίο κατοικεί, μέσα σε δικαιολογημένο από ιατρικής απόψεως χρονικό διάστημα, λαμβανομένης υπόψη της τρέχουσας κατάστασης της υγείας του και της πιθανής εξέλιξης της ασθένειας.».
8)
Το άρθρο 63 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«Άρθρο 63
Ειδική διάταξη για τη μη εφαρμογή της ρήτρας κατοικίας
Για τους σκοπούς του παρόντος κεφαλαίου, το άρθρο 7 εφαρμόζεται μόνο στις περιπτώσεις που προβλέπονται στα άρθρα 64, 65 και 65α και εντός των αναφερόμενων σε αυτά ορίων.».
9)
Παρεμβάλλεται το ακόλουθο άρθρο:
«Άρθρο 65α
Ειδικές διατάξεις για μη μισθωτούς μεθοριακούς εργαζόμενους που έχουν περιέλθει σε πλήρη ανεργία, εφόσον το κράτος μέλος κατοικίας δεν καλύπτει τους μη μισθωτούς με σύστημα επιδομάτων ανεργίας
1. Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 65, πλήρως άνεργος ο οποίος, ως μεθοριακός εργαζόμενος, έχει συμπληρώσει πολύ πρόσφατα περιόδους ασφάλισης ως μη μισθωτός ή περιόδους μη μισθωτής δραστηριότητας που αναγνωρίζονται για τους σκοπούς της χορήγησης παροχών ανεργίας σε κράτος μέλος διαφορετικό από το κράτος μέλος κατοικίας του και του οποίου το κράτος μέλος κατοικίας έχει υποβάλει κοινοποίηση ότι δεν υπάρχει δυνατότητα κάλυψης για καμία κατηγορία μη μισθωτών από το σύστημα παροχών ανεργίας του κράτους αυτού, εγγράφεται στις υπηρεσίες απασχόλησης του κράτους μέλους στο οποίο άσκησε την τελευταία του μη μισθωτή δραστηριότητα και όταν αιτείται παροχών εξακολουθεί να συμμορφώνεται με τους όρους της νομοθεσίας του τελευταίου αυτού κράτους μέλους. Ο πλήρως άνεργος μπορεί, συμπληρωματικά, να τίθεται ο ίδιος στη διάθεση των υπηρεσιών απασχόλησης του κράτους μέλους κατοικίας.
2. Οι παροχές παρέχονται στον πλήρως άνεργο της παραγράφου 1 από το κράτος μέλος στη νομοθεσία του οποίου υπαγόταν για τελευταία φορά, σύμφωνα με τη νομοθεσία που εφαρμόζει το εν λόγω κράτος μέλος.
3. Εάν ο πλήρως άνεργος που αναφέρεται στην παράγραφο 1 δεν επιθυμεί να τεθεί ή να παραμείνει στη διάθεση των υπηρεσιών απασχόλησης του κράτους μέλους της τελευταίας δραστηριότητας αφού έχει εγγραφεί εκεί και επιθυμεί να αναζητήσει εργασία στο κράτος μέλος κατοικίας, εφαρμόζεται τηρουμένων των αναλογιών το άρθρο 64, με εξαίρεση το άρθρο 64 παράγραφος 1 στοιχείο α). Ο αρμόδιος φορέας μπορεί να παρατείνει την περίοδο που αναφέρεται στην πρώτη περίοδο του άρθρου 64 παράγραφος 1 στοιχείο γ) μέχρι το τέλος της περιόδου κατά την οποία οφείλονται επιδόματα.».
10)
Στο άρθρο 71, η παράγραφος 2 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«2. Η διοικητική επιτροπή αποφασίζει με ειδική πλειοψηφία, όπως ορίζεται στις Συνθήκες, με εξαίρεση την περίπτωση που εγκρίνει το καταστατικό της το οποίο καταρτίζεται με κοινή συμφωνία των μελών της.
Οι αποφάσεις σε θέματα ερμηνείας που αναφέρονται στο άρθρο 72 στοιχείο α) λαμβάνουν την απαιτούμενη δημοσιότητα.».
11)
Παρεμβάλλεται το ακόλουθο άρθρο:
«Άρθρο 87α
Μεταβατική διάταξη για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 465/2012
1. Εάν συνεπεία της έναρξης ισχύος του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 465/2012, σύμφωνα με τον τίτλο II του παρόντος κανονισμού, ένα πρόσωπο υπόκειται στη νομοθεσία κράτους μέλους διαφορετικού από το κράτος μέλος στο οποίο βρισκόταν πριν από την έναρξη ισχύος, η νομοθεσία του κράτους μέλους που εφαρμόζεται πριν την ημερομηνία αυτή εξακολουθεί να εφαρμόζεται για μεταβατική περίοδο η οποία διαρκεί όσο χρονικό διάστημα η σχετική κατάσταση δεν αλλάζει και, σε κάθε περίπτωση, έως δέκα έτη από την ημερομηνία έναρξης ισχύος του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 465/2012. Το εν λόγω πρόσωπο δύναται να ζητά να παύσει να εφαρμόζεται πλέον στην περίπτωσή του η μεταβατική περίοδος. Η αίτηση αυτή υποβάλλεται στον φορέα που καθορίζεται από την αρμόδια αρχή του κράτους μέλους κατοικίας. Οι αιτήσεις που υποβάλλονται έως τις 29 Σεπτεμβρίου 2012 θεωρείται ότι παράγουν αποτελέσματα από τις 28 Ιουνίου 2012. Οι αιτήσεις που υποβάλλονται μετά τις 29 Σεπτεμβρίου 2012 παράγουν αποτελέσματα την πρώτη μέρα του μήνα που έπεται της ημερομηνίας υποβολής τους.
2. Όχι αργότερα από τις 29 Ιουνίου 2014, η διοικητική επιτροπή αξιολογεί την εφαρμογή των διατάξεων που περιέχονται στο άρθρο 65α του παρόντος κανονισμού και υποβάλλει έκθεση σχετικά με την εφαρμογή τους. Βάσει της έκθεσης αυτής, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δύναται, κατά περίπτωση, να υποβάλει προτάσεις τροποποιήσεων των διατάξεων αυτών.».
12)
Τα παραρτήματα X και XI τροποποιούνται σύμφωνα με το παράρτημα του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 2
Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 987/2009 τροποποιείται ως εξής:
1)
στο άρθρο 6 παράγραφος 1, τα στοιχεία β) και γ) αντικαθίστανται από το ακόλουθο κείμενο:
«β)
νομοθεσία του κράτους μέλους κατοικίας αν ο ενδιαφερόμενος είναι μισθωτός ή μη μισθωτός σε δύο ή περισσότερα κράτη μέλη και ασκεί μέρος της δραστηριότητας ή των δραστηριοτήτων του στο κράτος μέλος της κατοικίας ή αν ο ενδιαφερόμενος δεν είναι ούτε μισθωτός ούτε μη μισθωτός·
γ)
σε όλες τις άλλες περιπτώσεις, η νομοθεσία του κράτους μέλους του οποίου η νομοθεσία ζητήθηκε να εφαρμοστεί κατά πρώτον, εάν ο ενδιαφερόμενος ασκεί δραστηριότητα, ή δραστηριότητες, σε δύο ή περισσότερα κράτη μέλη.»·
2)
το άρθρο 14 τροποποιείται ως εξής:
α)
Η παράγραφος 5 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«5. Για τους σκοπούς της εφαρμογής του άρθρου 13 παράγραφος 1 του βασικού κανονισμού, ως πρόσωπο που ασκεί κανονικά μισθωτή δραστηριότητα σε δύο ή περισσότερα κράτη μέλη νοείται το πρόσωπο που, ταυτόχρονα ή εναλλάξ, ασκεί, για την ίδια επιχείρηση ή εργοδότη ή για διάφορες επιχειρήσεις ή εργοδότες, μια ή περισσότερες χωριστές δραστηριότητες σε δύο ή περισσότερα κράτη μέλη.»·
β)
παρεμβάλλονται οι ακόλουθες παράγραφοι:
«5α. Για τους σκοπούς της εφαρμογής του τίτλου II του βασικού κανονισμού, ως “έδρα ή τόπος δραστηριοτήτων”, νοείται η έδρα ή ο τόπος δραστηριοτήτων όπου λαμβάνονται σημαντικές αποφάσεις της επιχείρησης και εκτελούνται οι λειτουργίες της κεντρικής της διοίκησης.
Για τους σκοπούς του άρθρου 13 παράγραφος 1 του βασικού κανονισμού, ο απασχολούμενος ως μέλος προσωπικού πτήσης ή ως μέλος πληρώματος θαλάμου επιβατών που εκτελεί υπηρεσίες μεταφοράς επιβατών ή φορτίου σε δύο ή περισσότερα κράτη μέλη, υπόκειται στη νομοθεσία του κράτους μέλους στο οποίο ευρίσκεται η έδρα βάσης, όπως ορίζεται στο παράρτημα III του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3992/91του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 1991, για την εναρμόνιση τεχνικών κανόνων και διοικητικών διαδικασιών στον τομέα της πολιτικής αεροπορίας (6)·.
5β. Περιθωριακές δραστηριότητες δεν λαμβάνονται υπόψη για τον σκοπό προσδιορισμού της εφαρμοστέας νομοθεσίας δυνάμει του άρθρου 13 του βασικού κανονισμού. Το άρθρο 16 του κανονισμού εφαρμογής εφαρμόζεται σε όλες τις περιπτώσεις που εμπίπτουν στο άρθρο αυτό.
3)
στο άρθρο 15 παράγραφος 1, η δεύτερη περίοδος αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«Ο εν λόγω φορέας εκδίδει στον ενδιαφερόμενο το πιστοποιητικό που αναφέρεται στο άρθρο 19 παράγραφος 2 του εκτελεστικού κανονισμού και καθιστά αμελλητί διαθέσιμες τις πληροφορίες σχετικά με τη νομοθεσία που εφαρμόζεται στον ενδιαφερόμενο, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 3 στοιχείο β) ή το άρθρο 12 του βασικού κανονισμού, στον φορέα που έχει ορίσει η αρμόδια αρχή του κράτους μέλους στο οποίο ασκείται η δραστηριότητα.»·
4)
στο άρθρο 54, η παράγραφος 2 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«2. Για τους σκοπούς της εφαρμογής του άρθρου 62 παράγραφος 3 του βασικού κανονισμού, ο αρμόδιος φορέας του κράτους μέλους στη νομοθεσία του οποίου είχε υπαχθεί ο ενδιαφερόμενος κατά την τελευταία μισθωτή ή μη μισθωτή δραστηριότητά του, κοινοποιεί, αμελλητί, στο φορέα του τόπου κατοικίας και ύστερα από αίτησή του, όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για τον υπολογισμό των επιδομάτων ανεργίας που είναι δυνατό να λάβει στο κράτος μέλος στο οποίο ευρίσκεται, και ιδίως το ποσό του μισθού ή του επαγγελματικού εισοδήματος που εισέπραξε ο ενδιαφερόμενος.»·
5)
το άρθρο 55 τροποποιείται ως εξής:
α)
στην παράγραφο 1, το πρώτο εδάφιο αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«1. Για να καλύπτεται από το άρθρο 64 ή το άρθρο 65α του βασικού κανονισμού, ο άνεργος ο οποίος μεταβαίνει σε άλλο κράτος μέλος ενημερώνει, πριν από την αναχώρησή του, τον αρμόδιο φορέα και ζητεί από αυτόν έγγραφο που πιστοποιεί ότι εξακολουθεί να δικαιούται επιδόματα υπό τις προϋποθέσεις που ορίζονται στο άρθρο 64 παράγραφος 1 στοιχείο β) του βασικού κανονισμού.»·
β)
προστίθεται η ακόλουθη παράγραφος:
«7. Οι παράγραφοι 2 έως 6 εφαρμόζονται τηρουμένων των αναλογιών στην κατάσταση που καλύπτεται από το άρθρο 65α παράγραφος 3 του βασικού κανονισμού.»·
6)
στο άρθρο 56, οι παράγραφοι 1 και 2 αντικαθίστανται από το ακόλουθο κείμενο:
«1. Όταν ο άνεργος αποφασίζει, σύμφωνα με το άρθρο 65 παράγραφος 2 ή το άρθρο 65α παράγραφος 1 του βασικού κανονισμού, να τεθεί επίσης στη διάθεση των υπηρεσιών απασχόλησης στο κράτος μέλος που δεν χορηγεί τα επιδόματα, μέσω της εγγραφής του εκεί ως ατόμου που αναζητεί εργασία, ενημερώνει σχετικά τον φορέα και τις υπηρεσίες απασχόλησης του κράτους μέλους που χορηγεί τα επιδόματα.
Κατόπιν αίτησης των υπηρεσιών απασχόλησης του κράτους μέλους που δεν χορηγεί τα επιδόματα, οι υπηρεσίες απασχόλησης στο κράτος μέλος που χορηγεί τα επιδόματα, διαβιβάζουν τις απαιτούμενες πληροφορίες σχετικά με την εγγραφή και την αναζήτηση απασχόλησης του ανέργου.
2. Όταν η νομοθεσία που εφαρμόζεται στα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη απαιτεί την εκπλήρωση ορισμένων υποχρεώσεων και/ή δραστηριοτήτων αναζήτησης απασχόλησης από τον άνεργο, έχουν προτεραιότητα οι υποχρεώσεις του ανέργου και/ή οι δραστηριότητές του για αναζήτηση απασχόλησης στο κράτος μέλος που χορηγεί τα επιδόματα.
Η μη εκπλήρωση όλων των υποχρεώσεων και/ή των δραστηριοτήτων αναζήτησης απασχόλησης εκ μέρους του ανέργου στο κράτος μέλος που δεν χορηγεί τα επιδόματα, δεν επηρεάζει τα επιδόματα που του χορηγούνται στο άλλο κράτος μέλος.».
Άρθρο 3
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Στρασβούργο, 22 Μαΐου 2012.
NAŘÍZENÍ EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY (EU) č. 465/2012
ze dne 22. května 2012,
kterým se mění nařízení (ES) č. 883/2004 o koordinaci systémů sociálního zabezpečení a nařízení (ES) č. 987/2009, kterým se stanoví prováděcí pravidla k nařízení (ES) č. 883/2004
(Text s významem pro EHP a pro dohodu mezi EU a Švýcarskem)
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na článek 48 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
po postoupení návrhu legislativního aktu vnitrostátním parlamentům,
v souladu s řádným legislativním postupem (1),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Aby se zohlednily právní změny v některých členských státech a zajistila právní jistota zúčastněných stran, je třeba upravit nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 883/2004 (2) a nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 987/2009 (3).
(2)
Správní komise pro koordinaci systémů sociálního zabezpečení předložila příslušné návrhy týkající se koordinace systémů sociálního zabezpečení, jejichž cílem je zlepšit a modernizovat právo Unie a které byly začleněny do tohoto nařízení.
(3)
Změny v sociální realitě mohou mít vliv na koordinaci systémů sociálního zabezpečení. Aby se na tyto změny reagovalo, jsou nezbytné změny v oblasti určování použitelných právních předpisů a dávek v nezaměstnanosti.
(4)
Pojem „mateřské letiště“ pro členy letové posádky a posádky palubních průvodčích podle práva Unie je vymezen v příloze III nařízení Rady (EHS) č. 3922/91 ze dne 16. prosince 1991 o harmonizaci technických požadavků a správních postupů v oblasti civilního letectví (4). Aby se usnadnilo uplatňování hlavy II nařízení (ES) č. 883/2004 v případě této skupiny osob, je opodstatněné vytvořit zvláštní pravidlo spočívající v tom, že se pojem „mateřské letiště“ uplatní jako kritérium pro určení právních předpisů použitelných pro členy letové posádky a posádky palubních průvodčích. Právní předpisy použitelné pro členy letové posádky a posádky palubních průvodčích by však měly zůstat ustálené a kritérium „mateřského letiště“ by nemělo vést k častým změnám použitelných právních předpisů z důvodu rozvržení pracovní činnosti v tomto odvětví nebo sezónních požadavků.
(5)
Mělo by být vyjasněno, že v případě, kdy osoba pracuje ve dvou nebo více členských státech, se podmínka výkonu „podstatné části“ činnosti ve smyslu čl. 13 odst. 1 nařízení (ES) č. 883/2004 vztahuje také na osoby vykonávající činnosti pro různé podniky nebo zaměstnavatele.
(6)
Nařízení (ES) č. 883/2004 by mělo být změněno vložením nového ustanovení, které zajistí, aby příhraniční pracovník vykonávající samostatně výdělečnou činnost, který se stane zcela nezaměstnaným, obdržel dávky, pokud získal doby pojištění jako osoba samostatně výdělečně činná či doby samostatně výdělečné činnosti uznávané pro účely přiznání dávek v nezaměstnanosti v příslušném členském státě a pokud v členském státě bydliště neexistuje žádný systém dávek v nezaměstnanosti, který by se vztahoval na osoby samostatně výdělečně činné. Uvedené ustanovení by mělo být na základě zkušeností získaných během dvou let provádění přezkoumáno a případně změněno.
(7)
Nařízení (ES) č. 883/2004 a (ES) č. 987/2009 by proto měla být odpovídajícím způsobem změněna,
PŘIJALY TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Nařízení (ES) č. 883/2004 se mění takto:
1)
V celém znění se slova „Komise Evropských společenství“ nahrazují slovy „Evropská komise“ v příslušném mluvnickém tvaru.
2)
Vkládá se nový bod odůvodnění, který zní:
„(18b)
V příloze III nařízení Rady (EHS) č. 3922/91 ze dne 16. prosince 1991 o harmonizaci technických požadavků a správních postupů v oblasti civilního letectví (5) je pojem „mateřského letiště“ pro členy letové posádky a posádky palubních průvodčích definován jako místo, které provozovatel určí členu posádky, v němž člen posádky obvykle začíná a končí dobu služby nebo sérii dob služby a v němž provozovatel za normálních okolností není odpovědný za ubytování dotyčného člena posádky. Aby se usnadnilo uplatňování hlavy II tohoto nařízení v případě členů letové posádky a posádky palubních průvodčích, je oprávněné uplatňovat pojem „mateřské letiště“ jako kritérium pro určení právních předpisů použitelných pro členy letové posádky a posádky palubních průvodčích. Právní předpisy použitelné pro členy letové posádky a posádky palubních průvodčích by však měly zůstat ustálené a zásada mateřského letiště by neměla vést k častým změnám použitelných právních předpisů z důvodu rozvržení pracovní činnosti v tomto odvětví nebo sezónních požadavků.
3)
Článek 9 se nahrazuje tímto:
„Článek 9
Prohlášení členských států o oblasti působnosti tohoto nařízení
1. Členské státy písemně oznámí Evropské komisi prohlášení učiněná podle čl. 1 písm. l), právní předpisy a systémy uvedené v článku 3, uzavřené úmluvy uvedené v čl. 8 odst. 2, minimální dávky uvedené v článku 58 a neexistenci systému pojištění uvedeného v čl. 65a odst. 1, jakož i jejich podstatné změny. V těchto oznámeních je uveden den, od něhož se toto nařízení použije na systémy členskými státy v nich uvedené.
2. Tato oznámení se předkládají Evropské komisi každý rok a jsou v potřebné míře zveřejňována.“
4)
V článku 11 se doplňuje nový odstavec, který zní:
„5. Činnost, kterou člen letové posádky nebo posádky palubních průvodčích vykonává v oblasti osobní nebo nákladní letecké dopravy, se považuje za činnost vykonávanou v členském státě, ve kterém se nachází jeho mateřské letiště ve smyslu přílohy III nařízení (EHS) č. 3922/91.“
5)
V článku 12 se odstavec 1 nahrazuje tímto:
„1. Osoba, která jako zaměstnanec provozuje v členském státě činnost jménem zaměstnavatele, jenž zde běžně vykonává své činnosti, a která je tímto zaměstnavatelem vyslána do jiného členského státu, aby zde konala práci jménem tohoto zaměstnavatele, podléhá i nadále právním předpisům prvního členského státu, nepřesahuje-li předpokládaná doba trvání takové práce 24 měsíců a není-li daná osoba vyslána za účelem nahrazení jiné vyslané osoby.“
6)
V článku 13 se odstavec 1 nahrazuje tímto:
„1. Na osobu, která jako zaměstnanec obvykle pracuje ve dvou nebo více členských státech, se vztahují:
a)
právní předpisy členského státu, na jehož území má bydliště, vykonává-li podstatnou část své činnosti v tomto členském státě, nebo
b)
nevykonává-li podstatnou část své činnosti v členském státě, na jehož území má bydliště,
i)
právní předpisy členského státu, na jehož území se nachází sídlo nebo místo podnikání podniku nebo zaměstnavatele, pokud je tato osoba zaměstnána jedním podnikem nebo zaměstnavatelem, nebo
ii)
právní předpisy členského státu, na jehož území se nachází sídlo nebo místo podnikání podniků nebo zaměstnavatelů, pokud je tato osoba zaměstnána dvěma či více podniky nebo zaměstnavateli, kteří mají sídlo nebo místo podnikání pouze v jednom členském státě, nebo
iii)
právní předpisy členského státu, na jehož území se nachází sídlo nebo místo podnikání podniku nebo zaměstnavatele, jiného než je členský stát bydliště, je-li tato osoba zaměstnána dvěma nebo více podniky nebo zaměstnavateli, kteří mají sídlo nebo místo podnikání ve dvou členských státech, z nichž jeden je členským státem bydliště, nebo
iv)
právní předpisy členského státu, na jehož území má tato osoba bydliště, je-li zaměstnána dvěma a více podniky nebo zaměstnavateli, z nichž alespoň dva mají sídlo nebo místo podnikání v různých členských státech jiných, než je členský stát bydliště.“
7)
V článku 36 se odstavec 2a nahrazuje tímto:
„2a. Příslušná instituce nemůže osobě, která utrpěla pracovní úraz nebo onemocněla nemocí z povolání a která má nárok na dávky ze strany této instituce, odmítnout udělit povolení uvedené v čl. 20 odst. 1, pokud této osobě nemůže být léčení odpovídající jejímu stavu ve lhůtě, která je odůvodnitelná z lékařského hlediska, s přihlédnutím k jejímu aktuálnímu zdravotnímu stavu a k pravděpodobnému průběhu nemoci, poskytnuto na území členského státu, ve kterém má bydliště.“
8)
Článek 63 se nahrazuje tímto:
„Článek 63
Zvláštní ustanovení o upuštění od pravidel týkajících se bydliště
Pro účely této kapitoly se článek 7 použije pouze v případech stanovených v článcích 64, 65 a 65a a v mezích v nich stanovených.“
9)
Vkládá se nový článek, který zní:
„Článek 65a
Zvláštní ustanovení pro zcela nezaměstnané příhraniční pracovníky vykonávající samostatně výdělečnou činnost v případě, že v členském státě bydliště neexistuje pro osoby samostatně výdělečně činné žádný systém dávek v nezaměstnanosti
1. Odchylně od článku 65 se zcela nezaměstnaná osoba, která jakožto příhraniční pracovník naposledy získala doby pojištění jako osoba samostatně výdělečně činná nebo doby samostatné výdělečné činnosti uznávané pro účely přiznávání dávek v nezaměstnanosti v jiném členském státě, než je její členský stát bydliště, a jejíž členský stát bydliště předložil oznámení, že v tomto členském státě neexistuje žádný systém dávek v nezaměstnanosti, který by se vztahoval na jakoukoli kategorii osob samostatně výdělečně činných, zapíše do evidence služeb zaměstnanosti a je těmto službám k dispozici v členském státě, v němž vykonávala svou poslední činnost jako osoba samostatně výdělečně činná, a po dobu, kdy o dávky žádá, soustavně dodržuje podmínky stanovené právními předpisy posledně uvedeného členského státu. Zcela nezaměstnaná osoba se může doplňkově přihlásit do evidence služeb zaměstnanosti v členském státě bydliště.
2. Dávky zcela nezaměstnané osobě uvedené v odstavci 1 poskytuje členský stát, jehož právním předpisům tato osoba naposledy podléhala, v souladu s platnými právními předpisy uvedeného členského státu.
3. Pokud zcela nezaměstnaná osoba uvedená v odstavci 1 nechce být k dispozici službám zaměstnanosti v členském státě, v němž naposledy vykonávala činnost, nebo po přihlášení v evidenci nechce zůstat a chce se ucházet o práci v členském státě bydliště, použije se obdobně článek 64, s výjimkou čl. 64 odst. 1 písm. a). Příslušná instituce může dobu uvedenou v první větě čl. 64 odst. 1 písm. c) prodloužit do konce doby nároku na dávky.“
10)
V článku 71 se odstavec 2 nahrazuje tímto:
„2. Správní komise se usnáší kvalifikovanou většinou, jak je vymezena ve Smlouvách, s výjimkou přijímání jejích stanov, které se vypracují na základě vzájemné dohody jejích členů.
Rozhodnutí o otázkách výkladu uvedených v čl. 72 písm. a) jsou v potřebné míře zveřejňována.“
11)
Vkládá se nový článek, který zní:
„Článek 87a
Přechodná ustanovení pro uplatňování nařízení (EU) č. 465/2012
1. Pokud se v důsledku vstupu nařízení (EU) č. 465/2012 v platnost vztahují na určitou osobu, v souladu s hlavou II tohoto nařízení, právní předpisy jiného členského státu než toho, jehož právní předpisy se na ní vztahovaly přede dnem vstupu uvedeného nařízení v platnost, použijí se na tuto osobu i nadále právní předpisy členského státu použitelné před uvedeným dnem, a to po přechodné období dokud nedojde ke změně příslušné situace, v každém případě však nejvýše po dobu deseti let ode dne vstupu nařízení (EU) č. 465/2012 v platnost. Taková osoba může požádat, aby se na ni přechodné období nadále nevztahovalo. Tato žádost se podává instituci, kterou určí příslušný orgán členského státu bydliště. Má se za to, že žádosti podané do 29. září 2012 nabývají účinku dne 28. června 2012. Žádosti podané po dni 29. září 2012 nabývají účinku prvním dnem měsíce následujícího po jejich podání.
2. Do 29. června 2014 vyhodnotí správní komise provádění ustanovení stanovených v článku 65a tohoto nařízení a předloží zprávu o jejich uplatňování. Na základě této zprávy může Evropská komise případně předložit návrhy na změnu těchto ustanovení.“
12)
Přílohy X a XI se mění v souladu s přílohou tohoto nařízení.
Článek 2
Nařízení (ES) č. 987/2009 se mění takto:
1)
V čl. 6 odst. 1 se písmena b) a c) nahrazují tímto:
„b)
právní předpisy členského státu, na jehož území má dotyčná osoba bydliště, vykonává-li zaměstnání nebo samostatně výdělečnou činnost ve dvou nebo více členských státech a vykonává-li část své činnosti nebo činností v členském státě bydliště nebo není-li dotyčná osoba výdělečně činná jako zaměstnanec ani jako osoba samostatně výdělečně činná;
c)
ve všech ostatních případech právní předpisy členského státu, o jejichž uplatňování bylo požádáno nejdříve, vykonává-li osoba činnost nebo činnosti ve dvou nebo více členských státech.“
2)
Článek 14 se mění takto:
a)
odstavec 5 se nahrazuje tímto:
„5. Pro účely čl. 13 odst. 1 základního nařízení se osobou, ‚která jako zaměstnanec obvykle pracuje ve dvou nebo více členských státech‘, rozumí osoba, která souběžně nebo střídavě vykonává pro stejný podnik nebo zaměstnavatele nebo pro různé podniky nebo zaměstnavatele jednu nebo více oddělených činností ve dvou nebo více členských státech.“;
b)
vkládají se nové odstavce, které znějí:
„5a. Pro účely hlavy II základního nařízení se ‚sídlem nebo místem podnikání‘ rozumí sídlo nebo místo podnikání, kde jsou přijímána zásadní rozhodnutí podniku a kde jsou vykonávány funkce jeho ústřední správy.
Pro účely čl. 13 odst. 1 základního nařízení se na zaměstnané členy letové posádky a posádky palubních průvodčích běžně poskytující služby v oblasti osobní nebo nákladní letecké dopravy ve dvou nebo více členských státech vztahují právní předpisy členského státu, ve kterém se nachází mateřské letiště, podle definice v příloze III nařízení Rady (EHS) č. 3922/91 ze dne 16. prosince 1991 o harmonizaci technických požadavků a správních postupů v oblasti civilního letectví (6).
5b. K okrajovým činnostem se pro účely určení použitelných právních předpisů podle článku 13 základního nařízení nepřihlíží. Článek 16 prováděcího nařízení se použije na všechny případy podle tohoto článku.
3)
V čl. 15 odst. 1 se druhá věta nahrazuje tímto:
„Tato instituce vydá dotčené osobě potvrzení uvedené v čl. 19 odst. 2 prováděcího nařízení a neprodleně zpřístupní instituci určené příslušným orgánem členského státu, ve kterém je činnost vykonávána, informace týkající se použitelných právních předpisů vztahujících se na uvedenou osobu v souladu s čl. 11 odst. 3 písm. b) nebo článkem 12 základního nařízení.“
4)
V článku 54 se odstavec 2 nahrazuje tímto:
„2. Pro účely čl. 62 odst. 3 základního nařízení sdělí příslušná instituce členského státu, jehož právní předpisy se na dotyčnou osobu vztahovaly během jejího posledního zaměstnání nebo výkonu samostatné výdělečné činnosti, instituci místa bydliště na její žádost neprodleně všechny údaje potřebné pro výpočet dávek v nezaměstnanosti, které je schopna získat v členském státě, v němž se nachází, zejména výši pobíraného platu nebo příjmu ze samostatné výdělečné činnosti.“
5)
Článek 55 se mění takto:
a)
v odstavci 1 se první pododstavec nahrazuje tímto:
„1. Aby se na nezaměstnanou osobu odcházející do jiného členského státu vztahoval článek 64 nebo článek 65a základního nařízení, musí daná osoba před svým odchodem uvědomit příslušnou instituci a požádat ji o dokument potvrzující, že má i nadále nárok na dávky za podmínek stanovených v čl. 64 odst. 1 písm. b) základního nařízení.“;
b)
doplňuje se nový odstavec, který zní:
„7. Odstavce 2 až 6 se použijí obdobně v situaci, na kterou se vztahuje čl. 65a odst. 3 základního nařízení“.
6)
V článku 56 se odstavce 1 a 2 nahrazují tímto:
„1. Rozhodne-li se nezaměstnaná osoba v souladu s čl. 65 odst. 2 nebo čl. 65a odst. 1 základního nařízení zapsat se do evidence uchazečů o zaměstnání současně i v členském státě neposkytujícím dávky, a tím být rovněž k dispozici službám zaměstnanosti v tomto členském státě, uvědomí o této skutečnosti instituci a služby zaměstnanosti v členském státě, který dávky poskytuje.
Na žádost služeb zaměstnanosti členského státu neposkytujícího dávky zašlou služby zaměstnanosti v členském státě, který dávky poskytuje, relevantní informace týkající se registrace nezaměstnané osoby v evidenci a hledání zaměstnání.
2. Vyžadují-li právní předpisy použitelné v dotyčných členských státech splnění určitých povinností nebo činností souvisejících s hledáním zaměstnání ze strany nezaměstnané osoby, mají přednost ty v členském státě, který dávky poskytuje.
Nesplnění všech povinností nebo činností souvisejících s hledáním zaměstnání ze strany nezaměstnané osoby v členském státě neposkytujícím dávky nemá vliv na dávky přiznané v jiném členském státě.“
Článek 3
Toto nařízení vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
Ve Štrasburku dne 22. května 2012.