ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 1341/2011 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΊΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 13ης Δεκεμβρίου 2011
για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1905/2006 για τη θέσπιση μηχανισμού χρηματοδότησης της αναπτυξιακής συνεργασίας
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 209 παράγραφος 1,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία, βάσει του κοινού σχεδίου που ενέκρινε η επιτροπή συνδιαλλαγής την 31η Οκτωβρίου 2011 (1),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Η πολιτική της Ένωσης στον τομέα της ανάπτυξης έχει ως σκοπό τη μείωση και, εντέλει, την εξάλειψη της φτώχειας.
(2)
Η Ένωση, ως μέλος του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ), έχει δεσμευθεί για την ένταξη του εμπορίου στις αναπτυξιακές στρατηγικές και για την προώθηση του διεθνούς εμπορίου, προκειμένου να προωθηθεί η ανάπτυξη και να περιορισθεί -και, μακροπρόθεσμα, να εξαλειφθεί- η φτώχεια παγκοσμίως.
(3)
Η Ένωση υποστηρίζει την ομάδα κρατών της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (ΑΚΕ) στην πορεία τους για μείωση της φτώχειας και βιώσιμη οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη, ενώ αναγνωρίζει τη σημασία των τομέων παραγωγής βασικών προϊόντων των κρατών αυτών.
(4)
Η Ένωση έχει δεσμευθεί να στηρίξει την ομαλή και βαθμιαία ένταξη των αναπτυσσόμενων χωρών στην παγκόσμια οικονομία με σκοπό τη βιώσιμη ανάπτυξη. Οι κυριότερες χώρες ΑΚΕ που εξάγουν μπανάνα ενδέχεται να αντιμετωπίζουν προβλήματα στο πλαίσιο των μεταβαλλόμενων εμπορικών ρυθμίσεων, ιδίως της ελευθέρωσης του δασμολογίου του μάλλον ευνοούμενου κράτους (ΜΕΚ) στο πλαίσιο του ΠΟΕ και των διμερών ή περιφερειακών συμφωνιών που έχουν συναφθεί ή πρόκειται να συναφθούν μεταξύ της Ένωσης και χωρών της Λατινικής Αμερικής. Ως εκ τούτου, στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1905/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2) θα πρέπει να προστεθεί πρόγραμμα συνοδευτικών μέτρων για τις μπανάνες ΑΚΕ («πρόγραμμα ΣΜΜ»).
(5)
Τα μέτρα χρηματοδοτικής συνδρομής που πρόκειται να ληφθούν στο πλαίσιο του προγράμματος ΣΜΜ θα πρέπει να αποσκοπούν στη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου και των συνθηκών διαβίωσης του πληθυσμού στις περιοχές καλλιέργειας μπανάνας και στις αλυσίδες αξιοποίησης της μπανάνας, ειδικότερα δε των μικροκαλλιεργητών και των μικρών φορέων, καθώς επίσης θα πρέπει να αποσκοπούν και στην εξασφάλιση της συμμόρφωσης με τα πρότυπα υγιεινής και ασφάλειας στην εργασία και στην απασχόληση και με τα περιβαλλοντικά πρότυπα, ιδίως όσα αφορούν τη χρήση παρασιτοκτόνων και την έκθεση σε αυτά. Τα εν λόγω μέτρα συνεπώς θα πρέπει να στηρίζουν την προσαρμογή και να περιλαμβάνουν, κατά περίπτωση, την αναδιάρθρωση τομέων που εξαρτώνται από τις εξαγωγές μπανάνας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω ειδικής τομεακής στήριξης του προϋπολογισμού ή μέσω παρεμβάσεων για συγκεκριμένα έργα. Τα μέτρα θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την αναμενόμενη ανάπτυξη του τομέα των εξαγωγών μπανάνας και να αποβλέπουν στην εξασφάλιση πολιτικών κοινωνικής προσαρμοστικότητας, οικονομικής διαφοροποίησης ή επενδύσεων για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, εφόσον τούτο είναι εφικτό, λαμβανομένων υπόψη των αποτελεσμάτων και των εμπειριών που αποκτήθηκαν μέσω του ειδικού συστήματος βοήθειας (ΕΣΒ) στους παραδοσιακούς προμηθευτές μπανάνας ΑΚΕ που θεσπίσθηκε σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2686/94 του Συμβουλίου (3) και του ειδικού πλαισίου συνδρομής (ΕΠΣ) των παραδοσιακών προμηθευτών μπανάνας ΑΚΕ που θεσπίσθηκε σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 856/1999 του Συμβουλίου (4) και τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1609/1999 της Επιτροπής (5). Η Ένωση αναγνωρίζει τη σημασία της προαγωγής της δικαιότερης κατανομής των εσόδων που προέρχονται από τη μπανάνα.
(6)
Το πρόγραμμα ΣΜΜ θα πρέπει να συνοδεύει τη διαδικασία προσαρμογής στις χώρες ΑΚΕ που εξήγαγαν σημαντικές ποσότητες μπανάνας στην Ένωση τα τελευταία έτη και τα οποία μπορεί να επηρεασθούν από την ελευθέρωση στο πλαίσιο της συμφωνίας της Γενεύης για το εμπόριο μπανανών (6) και από τις διμερείς και σε περιφερειακό επίπεδο συμφωνίες που έχουν συναφθεί, ή για τις οποίες η συμφωνία είναι στο στάδιο της σύναψης, ανάμεσα στην Ένωση και κράτη της Λατινικής Αμερικής. Το πρόγραμμα ΣΜΜ βασίζεται στο ΕΠΣ για τους παραδοσιακούς προμηθευτές μπανάνας ΑΚΕ. Συμμορφώνεται με τις διεθνείς υποχρεώσεις που έχει αναλάβει η Ένωση στο πλαίσιο του ΠΟΕ, εστιάζεται στην αναδιάρθρωση και την τόνωση της ανταγωνιστικότητας και, κατά συνέπεια, είναι προσωρινής φύσεως με διάρκεια τριών ετών (2011-2013).
(7)
Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της ανακοίνωσης της Επιτροπής της 17ης Μαρτίου 2010 με τίτλο «Διετής έκθεση σχετικά με το ειδικό πλαίσιο συνδρομής για τους παραδοσιακούς προμηθευτές μπανάνας ΑΚΕ», τα παλαιά προγράμματα βοήθειας συνέβαλαν σημαντικά στην επίτευξη της βελτίωσης της ικανότητας για επιτυχή οικονομική διαφοροποίηση, μολονότι ο πλήρης αντίκτυπος δεν μπορεί ακόμη να εκφρασθεί ποσοτικώς, και η βιωσιμότητα των εξαγωγών μπανανών των χωρών ΑΚΕ παραμένει εύθραυστη.
(8)
Η Επιτροπή διενέργησε αξιολόγηση του προγράμματος ΕΠΣ αλλά όχι αξιολόγηση αντικτύπου των συνοδευτικών μέτρων για τη μπανάνα.
(9)
Η Επιτροπή θα πρέπει να μεριμνήσει για τον αποτελεσματικό συντονισμό του προγράμματος αυτού με τα περιφερειακά και εθνικά ενδεικτικά προγράμματα που εφαρμόζονται στις δικαιούχους χώρες, ιδίως όσον αφορά την υλοποίηση των οικονομικών, γεωργικών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών στόχων.
(10)
Το 2 % σχεδόν του παγκόσμιου εμπορίου μπανάνας πιστοποιείται από οργανώσεις παραγωγών δίκαιου εμπορίου. Οι κατ’ ελάχιστον τιμές του δίκαιου εμπορίου καθορίζονται βάσει του υπολογισμού του «βιώσιμου κόστους παραγωγής», το οποίο ορίζεται μετά από διαβούλευση με τα εμπλεκόμενα μέρη, προκειμένου να συμπεριληφθεί το κόστος συμμόρφωσης προς τις αποδεκτές κοινωνικές και περιβαλλοντικές προδιαγραφές και να επιτευχθεί λογικό κέρδος, χάρη στο οποίο οι παραγωγοί θα μπορέσουν να διαφυλάξουν τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα της δραστηριότητάς τους.
(11)
Για να αποφευχθεί η εκμετάλλευση των εντόπιων εργαζομένων, οι συντελεστές της παραγωγικής αλυσίδας του τομέα της μπανάνας θα πρέπει να καταλήξουν σε συμφωνία για να διασφαλισθεί ότι θα γίνει δίκαιη κατανομή των εισοδημάτων που δημιουργούνται από τον τομέα.
(12)
Ως εκ τούτου, ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1905/2006 θα πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1905/2006 τροποποιείται ως εξής:
1)
Το άρθρο 4 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«Άρθρο 4
Εφαρμογή της βοήθειας από την Ένωση
Σύμφωνα με τον γενικό σκοπό και το πεδίο εφαρμογής, τους στόχους και τις γενικές αρχές του παρόντος κανονισμού, η βοήθεια της Ένωσης υλοποιείται μέσω των γεωγραφικών και θεματικών προγραμμάτων που καθορίζονται με τα άρθρα 5 έως 16 και των προγραμμάτων που καθορίζονται με τα άρθρα 17 και 17α.»;
2)
Παρεμβάλλεται το ακόλουθο άρθρο:
«Άρθρο 17a
Κύριες χώρες ΑΚΕ που προμηθεύουν μπανάνες
1. Οι σημειούμενες στο παράρτημα ΙΙΙα χώρες ΑΚΕ που προμηθεύουν μπανάνες υπάγονται στο πρόγραμμα συνοδευτικών μέτρων για τις μπανάνες (“πρόγραμμα ΣΜΜ”).
α)
Γενικοί στόχοι:
Η συνδρομή της Ένωσης αποσκοπεί:
i)
στη στήριξη της διεργασίας προσαρμογής μετά την ελευθέρωση της αγοράς μπανάνας της Ένωσης στο πλαίσιο του ΔΟΕ·
ii)
στην καταπολέμηση της φτώχειας με τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου και της θέσης των αγροτών και των ενδιαφερόμενων ατόμων.
β)
Γενικές προτεραιότητες:
Η συνδρομή από την Ένωση λαμβάνει υπόψη τις πολιτικές και στρατηγικές προσαρμογής των χωρών, όπως επίσης και τον περιφερειακό περιβάλλοντα χώρο τους (εγγύτητα προς απομακρυσμένες περιφέρειες της Ένωσης και υπερπόντιες χώρες και εδάφη) και επικεντρώνεται σε έναν ή περισσότερους από τους ακόλουθους τομείς συνεργασίας:
i)
αντιμετώπιση των ευρύτερων επιπτώσεων της διαδικασίας προσαρμογής, ειδικότερα σε επίπεδο τοπικών κοινοτήτων και των πιο ευάλωτων ομάδων τους, που συνδέονται, χωρίς να περιορίζονται σε αυτά, με την απασχόληση και τις κοινωνικές υπηρεσίες, τη χρήση γης και την αποκατάσταση του περιβάλλοντος·
ii)
προώθηση της οικονομικής διαφοροποίησης των περιοχών που εξαρτώνται από τη μπανάνα, εφόσον η στρατηγική αυτή είναι εφικτή·
iii)
ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του τομέα των εξαγωγών μπανάνας, εφόσον είναι βιώσιμη, λαμβανομένης υπόψη της κατάστασης των διάφορων ενδιαφερόμενων μερών στην αλυσίδα.
Τα προγράμματα προάγουν τη συμμόρφωση προς τις προδιαγραφές εργασίας και ασφάλειας και προς τις περιβαλλοντικές προδιαγραφές, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών με τη χρήση παρασιτοκτόνων και την έκθεση σε αυτά.
γ)
Γενικά προσδοκώμενα αποτελέσματα:
Τα αποτελέσματα της συνδρομής ευθυγραμμίζονται με τους στόχους που περιλαμβάνονται στο στοιχείο α) της παρούσας παραγράφου. Ειδικότερα, και σε συνεργασία με τις δικαιούχους χώρες, η ενωσιακή συνδρομή επιδιώκει την επίτευξη στόχων σε κοινωνικούς, περιβαλλοντικούς και οικονομικούς τομείς.
2. Στο πλαίσιο του ποσού στο οποίο αναφέρεται το παράρτημα IV, η Επιτροπή καθορίζει το ανώτατο ενδεικτικό ποσό που θα είναι διαθέσιμο για κάθε επιλέξιμη χώρα ΑΚΕ της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου που προμηθεύει μπανάνες βάσει των εξής κριτηρίων:
α)
Επίπεδο εμπορίου μπανάνας με την Ένωση, όπου μεγαλύτερες εισαγωγές της Ένωσης από τη σχετική χώρα ΑΚΕ θα έχουν θετικό αντίκτυπο στην κατανομή. Το κριτήριο αυτό βασίζεται στο εύρος του τομέα των εξαγωγών μπανάνας στην Ένωση στις διάφορες χώρες. Θα ληφθεί υπόψη ο μέσος όρος των τριών υψηλότερων ετήσιων ποσοτήτων μπανάνας που εισάγονται από την Ένωση από κάθε επιλέξιμη δικαιούχο χώρα κατά τα τελευταία πέντε έτη προ του 2010·
β)
Σημασία για την οικονομία των εξαγωγών μπανάνας προς την Ένωση, όπου περισσότερη σημασία από την εκάστοτε χώρα ΑΚΕ θα έχει θετικό αντίκτυπο στην κατανομή. Το κριτήριο αυτό θα υπολογίζεται θεωρούμενης της αξίας των εισαγωγών μπανάνας της Ένωσης από κάθε επιλέξιμη δικαιούχο χώρα ως ποσοστού του ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος (ΑΕΕ) της χώρας κατά τα τρία τελευταία έτη προ του 2010 για τα οποία είναι διαθέσιμα δεδομένα·
γ)
Το αναπτυξιακό επίπεδο, με το οποίο χαμηλότερα επίπεδα ανάπτυξης όπως αυτά καταγράφονται στον Δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών (HDI) στην εκάστοτε χώρα ΑΚΕ θα έχουν θετικό αντίκτυπο στην κατανομή. Το κριτήριο αυτό θα υπολογίζεται από τον μέσο όρο HDI κατά την περίοδο 2005-2007, για την οποία ο ΟΗΕ χρησιμοποίησε την ίδια μεθοδολογία.
Οι μετρήσεις για τα κριτήρια κατανομής βασίζονται στα προ του 2011 αντιπροσωπευτικά δεδομένα που καλύπτουν χρονικό διάστημα όχι μεγαλύτερο των πέντε ετών. Κατά τις ενδεικτικές κατανομές της χώρας θα υπολογίζονται κατά τον ίδιο τρόπο τα τρία κριτήρια σε όλες τις επιλέξιμες δικαιούχους χώρες.
Βάσει της εφαρμογής των προαναφερόμενων κριτηρίων, η Επιτροπή θα ενημερώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο για την ενδεικτική κατανομή πιστώσεων που αναφέρεται στο παράρτημα IV πριν από τη έγκριση των πολυετών στρατηγικών στήριξης της παραγράφου 3 του παρόντος άρθρου. Στην εν λόγω ενημέρωση θα αναφέρεται το διαθέσιμο ενδεικτικό ποσό για κάθε επιλέξιμη χώρα ΑΚΕ που προμηθεύει μπανάνες.
3. Η Επιτροπή εγκρίνει πολυετείς στρατηγικές στήριξης κατ’ αναλογία προς το άρθρο 19 και σύμφωνα με το άρθρο 21. Εξασφαλίζει ότι οι στρατηγικές αυτές συμπληρώνουν τα έγγραφα γεωγραφικής στρατηγικής των υπόψη χωρών, καθώς και τον προσωρινό χαρακτήρα των συνοδευτικών μέτρων για τη μπανάνα.
Οι πολυετείς στρατηγικές στήριξης για τα συνοδευτικά μέτρα στον τομέα της μπανάνας περιλαμβάνουν:
α)
περιβαλλοντικό προφίλ προσαρμοσμένο στα πρόσφατα δεδομένα, με τη δέουσα προσοχή στον μπανανοπαραγωγικό κλάδο της χώρας και ειδικότερα στο θέμα των παρασιτοκτόνων·
β)
στοιχεία ως προς τα επιτεύγματα των παρελθόντων προγραμμάτων στήριξης της μπανάνας·
γ)
δείκτες για την αξιολόγηση της προόδου ως προς τους όρους εκταμίευσης, σε περίπτωση όπου ως μορφή χρηματοδότησης επιλέγεται η στήριξη του προϋπολογισμού·
δ)
τα προσδοκώμενα αποτελέσματα της συνδρομής·
ε)
χρονοδιάγραμμα των δραστηριοτήτων στήριξης και των αναμενόμενων εκταμιεύσεων·
στ)
τους τρόπους επίτευξης και παρακολούθησης της προόδου ως προς την τήρηση των διεθνώς συμφωνημένων βασικών κανόνων εργασίας της ΔΟΕ και των συναφών συμβάσεων περί ασφάλειας και υγιεινής, όπως και των σχετικών διεθνώς συμφωνημένων βασικών περιβαλλοντικών προδιαγραφών.
Στο πλαίσιο του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου για την περίοδο 2007-2013, που θεσπίστηκε με τη διοργανική συμφωνία, της 17ης Μαΐου 2006, μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής για δημοσιονομική πειθαρχία και χρηστή δημοσιονομική διαχείριση (7), γίνεται αποτίμηση του προγράμματος ΣΜΜ και της προόδου των ενδιαφερόμενων χωρών, όπου περιλαμβάνονται και συστάσεις για ενδεχόμενες μελλοντικές ενέργειες και για τη φύση αυτών των ενεργειών.
3)
Το άρθρο 21 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«Άρθρο 21
Έγκριση εγγράφων στρατηγικής και πολυετή ενδεικτικά προγράμματα
Τα έγγραφα στρατηγικής και τα πολυετή ενδεικτικά προγράμματα των άρθρων 19 και 20 και η τυχόν επανεξέτασή τους κατά το άρθρο 19 παράγραφος 2 και το άρθρο 20 παράγραφος 1, καθώς και τα συνοδευτικά μέτρα των άρθρων 17 και 17α αντίστοιχα, εγκρίνονται από την Επιτροπή με τη διαδικασία του άρθρου 35 παράγραφος 2.».
4)
Το άρθρο 29 παράγραφος 1 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«1. Οι δημοσιονομικές αναλήψεις υποχρεώσεων πραγματοποιούνται με βάση τις αποφάσεις που λαμβάνει η Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 17α παράγραφος 3, το άρθρο 22 παράγραφος 1, το άρθρο 23 παράγραφος 1 και το άρθρο 26 παράγραφος 1.»;
5)
Στο άρθρο 31 παράγραφος 1, το τρίτο εδάφιο αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«Η συμμετοχή στην ανάθεση συμβάσεων προμηθειών ή συμβάσεων επιχορηγήσεων χρηματοδοτούμενων δυνάμει θεματικού προγράμματος, όπως αυτό ορίζεται στα άρθρα 11 έως 16, και των προγραμμάτων που καθορίζονται στα άρθρα 17 και 17α, είναι ανοιχτή σε όλα τα φυσικά πρόσωπα που είναι υπήκοοι αναπτυσσόμενης χώρας, όπως αυτή προσδιορίζεται από την ΕΑΒ του ΟΟΣΑ και το παράρτημα II, ή τα νομικά πρόσωπα που είναι εγκατεστημένα σε αυτήν, πέραν των φυσικών ή νομικών προσώπων που είναι επιλέξιμα δυνάμει του θεματικού προγράμματος ή των προγραμμάτων των άρθρων 17 και 17α. Η Επιτροπή δημοσιεύει και επικαιροποιεί το παράρτημα II, βάσει τακτικών αναθεωρήσεων του καταλόγου των δικαιούχων βοήθειας που καταρτίζει η ΕΑΒ του ΟΟΣΑ, και ενημερώνει σχετικά το Συμβούλιο.».
6)
Στο άρθρο 38, οι παράγραφοι 1 και 2 αντικαθίστανται από το ακόλουθο κείμενο:
«1. Το ποσό δημοσιονομικής αναφοράς για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού κατά την περίοδο 2007-2013 ανέρχεται σε 17 087 εκατ. ευρώ.
2. Τα ενδεικτικά ποσά που κατανέμονται σε κάθε πρόγραμμα που παρατίθεται στα άρθρα 5 έως 10, 11 έως 16 και 17 έως 17α καθορίζονται στο παράρτημα IV. Τα ποσά αυτά καθορίζονται για την περίοδο 2007-2013.».
7)
Παρεμβάλλεται το παράρτημα ΙΙΙα, όπως εμπεριέχεται στο παράρτημα I του παρόντος κανονισμού.
8)
Το παράρτημα IV αντικαθίσταται από το κείμενο του παραρτήματος II του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 2
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την επομένη της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Στρασβούργο, 13 Δεκεμβρίου 2011.
NAŘÍZENÍ EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY (EU) č. 1341/2011
ze dne 13. prosince 2011
o změně nařízení (ES) č. 1905/2006, kterým se zřizuje finanční nástroj pro rozvojovou spolupráci
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 209 odst. 1 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
po postoupení návrhu legislativního aktu vnitrostátním parlamentům,
v souladu s řádným legislativním postupem, s ohledem na společný návrh schválený dohodovacím výborem dne 31. října 2011 (1),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Cílem politiky Unie v oblasti rozvoje je snížit a posléze vymýtit chudobu.
(2)
Unie se jakožto člen Světové obchodní organizace (WTO) zavázala k začlenění otázek spojených s obchodem do rozvojových strategií a k podpoře mezinárodního obchodu s cílem napomoci rozvoji a snížit a v dlouhodobém horizontu vymýtit chudobu v celém světě.
(3)
Unie podporuje skupinu afrických, karibských a tichomořských (AKT) států na jejich cestě ke snížení chudoby a k udržitelnému hospodářskému a sociálnímu rozvoji a uznává význam jejich komoditních odvětví.
(4)
Unie je odhodlána podporovat hladké a postupné zapojení rozvojových zemí do světového hospodářství s ohledem na udržitelný rozvoj. Hlavní země AKT vyvážející banány mohou čelit problémům v souvislosti se změnami obchodních dohod, zejména v důsledku liberalizace celních sazeb doložky nejvyšších výhod v rámci WTO a bilaterálních nebo regionálních dohod, které již byly či mají být uzavřeny mezi Unií a zeměmi Latinské Ameriky. Z toho důvodu by nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1905/2006 (2) mělo být doplněno o program doprovodných opatření pro země AKT v odvětví pěstování banánů (dále jen „program BAM“).
(5)
Opatření finanční pomoci, která by měla být v rámci programu BAM přijata, by měla mít za cíl zlepšit životní úroveň a životní podmínky obyvatelstva v pěstitelských oblastech, které žije z hodnotového řetězce trhu s banány, zejména drobných zemědělců a malých subjektů, zajistit dodržování zdravotních a bezpečnostních norem práce a norem v oblasti životního prostředí, zejména norem týkajících se používání pesticidů a expozice těmto látkám. Uvedená opatření by proto měla podpořit přizpůsobení oblastí závislých na vývozu banánů do Evropské unie a případně zahrnovat i jejich restrukturalizaci, a to prostřednictvím odvětvově specifické rozpočtové podpory nebo intervencí u specifických projektů. Tato opatření by měla zohlednit očekávaný vývoj odvětví vývozu banánů a mít za cíl zajistit politiky sociální stabilizace, hospodářskou diverzifikaci nebo investice do zlepšování konkurenceschopnosti, pokud jde o udržitelnou strategii, a měla by zohledňovat výsledky a zkušenosti získané prostřednictvím zvláštního systému pomoci tradičním dodavatelům banánů ze zemí AKT v souladu s nařízením Rady (ES) č. 2686/94 (3) a zvláštního rámce pomoci tradičním dodavatelům banánů ze zemí AKT v souladu s nařízením Rady (ES) č. 856/1999 (4) a nařízením Komise (ES) č. 1609/1999 (5). Unie uznává význam podpory spravedlivějšího rozdělování příjmů v odvětví pěstování banánů.
(6)
Program BAM by měl doprovázet proces přizpůsobování se v zemích AKT, které vyvezly do Unie v posledních letech významné množství banánů a které by mohly být zasaženy liberalizací v rámci Ženevské dohody o obchodu s banány (6) či v důsledku dvoustranných nebo regionálních dohod, které již byly nebo mají být uzavřeny mezi Unií a zeměmi Latinské Ameriky. Program BAM vychází ze zvláštního rámce pomoci tradičním dodavatelům banánů ze zemí AKT. Je v souladu s mezinárodními povinnostmi Unie v rámci WTO a má za cíl restrukturalizaci a zlepšení konkurenceschopnosti, a má tudíž dočasnou povahu s dobou trvání tři roky (2011-2013).
(7)
Ze závěrů sdělení Komise ze dne 17. března 2010 nazvaného „Dvouletá zpráva o zvláštním rámci pomoci tradičním dodavatelům banánů ze zemí AKT“ vyplývá, že minulé programy pomoci významně přispěly k dosažení lepší kapacity pro úspěšnou hospodářskou diverzifikaci, ačkoli úplný dopad nemůže být ještě vyčíslen, a že udržitelnost vývozu banánů ze zemí AKT dosud není zajištěna.
(8)
Komise vypracovala hodnocení programu zvláštního rámce pomoci, avšak neprovedla posouzení dopadu doprovodných opatření na trh s banány.
(9)
Komise by měla zajistit účinnou koordinaci tohoto programu s regionálními a celostátními orientačními programy v zemích, které jsou příjemci pomoci, zejména pokud jde o plnění hospodářských, zemědělských, sociálních cílů a cílů v oblasti životního prostředí.
(10)
Téměř 2 % světového obchodu s banány jsou certifikována organizacemi producentů v oblasti spravedlivého obchodu. Minimální ceny spravedlivého obchodu se stanoví na základě výpočtu „udržitelných výrobních nákladů“ stanovených po konzultaci zúčastněných subjektů s cílem internalizovat náklady na uvedení produkce do souladu s důstojnými sociálními normami a normami v oblasti životního prostředí a dosáhnout přiměřeného zisku, díky němuž mohou producenti investovat do dlouhodobé stability své činnosti.
(11)
Aby se zabránilo vykořisťování místních pracovníků, činitelé výrobního řetězce v odvětví pěstování banánů by se měli dohodnout, aby zajistili spravedlivé rozdělování příjmů vytvářených v tomto odvětví.
(12)
Nařízení (ES) č. 1905/2006 by proto mělo být odpovídajícím způsobem změněno,
PŘIJALY TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Nařízení (ES) č. 1905/2006 se mění takto:
1)
Článek 4 se nahrazuje tímto:
„Článek 4
Provádění pomoci Unie
V souladu s celkovým účelem a oblastí působnosti, cíli a obecnými zásadami tohoto nařízení se pomoc Unie provádí prostřednictvím zeměpisných a tematických programů podle článků 5 až 16 a programů podle článků 17 a 17a.“
2)
Vkládá se nový článek, který zní:
„Článek 17a
Hlavní země AKT dodávající banány
1. Země AKT dodávající banány, jejichž seznam je uveden v příloze IIIa, mohou využít programu doprovodných opatření v odvětví pěstování banánů (dále jen „program BAM“).
a)
Obecné cíle:
Cílem pomoci Unie je:
i)
podpořit proces přizpůsobování se v návaznosti na liberalizaci trhu Unie s banány v rámci WTO,
ii)
bojovat proti chudobě zlepšováním životní úrovně a podmínek zemědělců a dotčených osob.
b)
Obecné priority:
Pomoc Unie zohlední politiky a strategie přizpůsobování se jednotlivých zemí a jejich regionální situaci (blízkost nejvzdálenějších regionů Unie a zámořských zemí a území) a soustředí se na jednu nebo více z těchto oblastí spolupráce:
i)
řešení širších dopadů procesu přizpůsobování se, zejména v místních společenstvích a nejzranitelnějších skupinách obyvatel v těchto společenstvích, které se týkají mimo jiné zaměstnanosti a sociálních služeb, využívání půdy a obnovy životního prostředí,
ii)
podporu hospodářské diverzifikace oblastí závislých na pěstování banánů v případech, kdy bude taková strategie udržitelná,
iii)
zvyšování konkurenceschopnosti odvětví vývozu banánů tam, kde jde o udržitelný proces, s ohledem na situaci jednotlivých účastníků řetězce.
Programy podpoří dodržování pracovních a bezpečnostních norem i norem v oblasti životního prostředí, včetně používání pesticidů a expozice těmto látkám.
c)
Očekávané obecné výsledky:
Výsledky pomoci jsou v souladu s cíli stanovenými v písmenu a) tohoto odstavce. Pomoc Unie usiluje ve spolupráci se zeměmi, které jsou příjemci pomoci, zejména o dosažení výsledků v sociální oblasti, oblasti životního prostředí a hospodářské oblasti.
2. V rámci částky, na kterou odkazuje příloha IV, stanoví Komise nejvyšší dostupnou orientační částku pro každou způsobilou zemi AKT dodávající banány uvedenou v odstavci 1 tohoto článku, a to na základě těchto kritérií:
a)
úroveň obchodu banány s Unií, přičemž vyšší dovoz Unie z dané země AKT se příznivě odrazí na výši přídělů. Toto kritérium vychází z velikosti odvětví vývozu banánů do Unie v jednotlivých zemích. V úvahu se vezme průměr tří nejvyšších ročních tonáží banánů dovezených do Unie z každé způsobilé přijímající země za posledních pět let před rokem 2010;
b)
důležitost vývozu banánů do Unie pro hospodářství, přičemž vyšší úroveň důležitosti v dané zemi AKT se příznivě odrazí na výši přídělů. Toto kritérium bude měřeno hodnotou dovozu banánů do Unie z každé způsobilé přijímající země jako procentního podílu na hrubém národním důchodu (HND) dané země za poslední tři roky před rokem 2010, pro něž jsou údaje k dispozici;
c)
úroveň rozvoje, přičemž nižší úroveň rozvoje zaznamenaná pomocí indexu lidského rozvoje OSN v dané zemi AKT se příznivě odrazí na výši přídělů. Toto kritérium bude měřeno průměrným indexem lidského rozvoje v období 2005-2007, pro nějž OSN použilo stejnou metodiku.
Měření přídělových kritérií vychází z reprezentativních údajů před rokem 2011 za období nepřekračující pět let. Orientační příděly zohlední u každé způsobilé přijímající země všechny tři kritéria rovným dílem.
Na základě uplatnění výše uvedených kritérií Komise před přijetím víceletých podpůrných strategií uvedených odstavci 3 tohoto článku informuje Evropský parlament a Radu o zamýšleném použití orientačního finančního přídělu uvedeného v příloze IV. V tomto sdělení uvede orientační částku dostupnou pro každou způsobilou zemi AKT dodávající banány.
3. Komise přijme víceleté podpůrné strategie podle článku 19 a v souladu s článkem 21. Zajistí, aby tyto strategie doplňovaly zeměpisné strategické dokumenty dotčené země a aby tato doprovodná opatření v odvětví pěstování banánů měla dočasnou povahu.
Víceleté podpůrné strategie pro doprovodná opatření v oblasti pěstování banánů zahrnují:
a)
aktualizovaný environmentální profil příslušné země řádně zohledňující její odvětví pěstování banánů se zaměřením mimo jiné na pesticidy;
b)
informace o výsledcích minulých podpůrných programů v tomto odvětví;
c)
ukazatele pro hodnocení pokroku ve vztahu k podmínkám pro uvolnění prostředků, pokud je jako forma financování zvolena rozpočtová podpora;
d)
očekávané výsledky pomoci;
e)
časový rozvrh podpůrných aktivit a očekávaného uvolnění prostředků;
f)
způsoby, jimiž bude dosažen a sledován pokrok, pokud jde o dodržování mezinárodně schválených klíčových pracovních norem MOP a příslušných úmluv v oblasti bezpečnosti a ochrany zdraví při práci a mezinárodně sjednaných klíčových norem v oblasti životního prostředí.
V rámci víceletého finančního rámce na období 2007-2013, stanoveného Interinstitucionální dohodou ze dne 17. května 2006 mezi Evropským parlamentem, Radou a Komisí o rozpočtové kázni a řádném finančním řízení (7) se provede posouzení programu BAM a pokroku dosaženého dotčenými zeměmi, jež bude zahrnovat doporučení týkající se opatření, která mají být přijata, a jejich povahy.
3)
Článek 21 se nahrazuje tímto:
„Článek 21
Přijímání strategických dokumentů a víceletých orientačních programů
Strategické dokumenty a víceleté orientační programy podle článků 19 a 20 a veškeré jejich změny na základě přezkumu podle čl. 19 odst. 2 a čl. 20 odst. 1, jakož i doprovodná opatření podle článků 17 a 17a přijímá Komise postupem podle čl. 35 odst. 2.“
4)
V článku 29 se odstavec 1 nahrazuje tímto:
„1. Rozpočtové závazky se přijímají na základě rozhodnutí přijatých Komisí podle čl. 17a odst. 3, čl. 22 odst. 1, čl. 23 odst. 1 a čl. 26 odst. 1.“
5)
V čl. 31 odst. 1 se třetí pododstavec nahrazuje tímto:
„Účast na zadávání zakázek nebo poskytování grantů financovaných v rámci tematického programu podle článků 11 až 16 a programů uvedených v článcích 17 a 17a je kromě fyzických nebo právnických osob způsobilých podle tematického programu nebo programů uvedených v článku 17 a 17a otevřena všem fyzickým osobám, které jsou státními příslušníky rozvojové země uvedené na seznamu Výboru pro rozvojovou pomoc OECD a v příloze II, a všem právnickým osobám, které jsou v takové zemi usazeny. Komise zveřejňuje a aktualizuje přílohu II v souladu s pravidelnými revizemi seznamu příjemců pomoci vypracovanými Výborem pro rozvojovou pomoc OECD a uvědomí o tom Radu.“
6)
V článku 38 se odstavce 1 a 2 nahrazují tímto:
„1. Finanční referenční částka pro provádění tohoto nařízení na období 2007-2013 se stanoví na 17 087 000 000 EUR.
2. Orientační částky přidělené pro každý program uvedený v článcích 5 až 10, 11 až 16 a 17 až 17a jsou uvedeny v příloze IV. Tyto částky jsou stanoveny pro období 2007-2013.“
7)
Vkládá se příloha IIIa uvedená v příloze I tohoto nařízení.
8)
Příloha IV se nahrazuje zněním uvedeným v příloze II tohoto nařízení.
Článek 2
Toto nařízení vstupuje v platnost prvním dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
Ve Štrasburku dne 13. prosince 2011.