ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 29ης Σεπτεμβρίου 2010
σχετικά με το καθεστώς ενισχύσεων C 4/09 (πρώην N 679/97) που εφάρμοσε η Γαλλία υπέρ της ραδιοφωνικής έκφρασης
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2010) 6483]
(Το κείμενο στη γαλλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(2011/147/ΕΕ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 108 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο (1),
Έχοντας υπόψη τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α) (2),
Αφού κάλεσε τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τα προαναφερθέντα άρθρα (3),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
1. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
(1)
Η Γαλλική Δημοκρατία με επιστολή της, της 2ας Οκτωβρίου 1997, κοινοποίησε στην Επιτροπή το καθεστώς ενισχύσεων N 679/1997- σχέδιο διατάγματος που είχε ως στόχο να τροποποιήσει το ήδη ισχύον καθεστώς ενισχύσεων για τη ραδιοφωνική έκφραση (4). Η Επιτροπή με απόφασή της, της 10ης Νοεμβρίου 1997 (5), ενέκρινε τη συνέχιση της εφαρμογής του εν λόγω καθεστώτος στήριξης της ραδιοφωνικής έκφρασης για μία δεκαετία.
(2)
Τροποποίηση του εν λόγω καθεστώτος ενισχύσεων εγκρίθηκε με απόφαση της Επιτροπής, της 28ης Ιουλίου 2003 (6). Η προτεινόμενη από τις γαλλικές αρχές τροποποίηση αφορούσε, μεταξύ άλλων, την αλλαγή των τρόπων χρηματοδότησης του εν λόγω καθεστώτος ενισχύσεων (7). Στην απόφαση αυτή η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το ούτως τροποποιηθέν καθεστώς ενισχύσεων ήταν συμβιβάσιμο με την εσωτερική αγορά, κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: «ΣΛΕΕ»). Η τροποποίηση αυτή άρχισε να ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2003 και για δεκαετή χρονική περίοδο.
(3)
Στις 22 Δεκεμβρίου 2008, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης κήρυξε άκυρη την απόφαση της Επιτροπής της 10ης Νοεμβρίου 1997 που αφορούσε τη χρονική περίοδο 1997-2002. Η Επιτροπή έχει έκτοτε λάβει κάθε αναγκαίο μέτρο προς εξάλειψη της διαπιστωθείσας παρανομίας και έχει επανεξετάσει τις πληροφορίες που έχουν παράσχει οι γαλλικές αρχές (για λεπτομερή περιγραφή της διαδικασίας αυτής, βλέπε τμήμα 3 «Λόγοι που οδήγησαν στην κίνηση της διαδικασίας»).
(4)
Η Επιτροπή με επιστολή της, της 21ης Φεβρουαρίου 2009, ενημέρωσε τη Γαλλία σχετικά με την απόφασή της να κινήσει όσον αφορά την εν λόγω ενίσχυση τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ.
(5)
Η απόφαση της Επιτροπής να κινήσει τη διαδικασία δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (8). Η Επιτροπή κάλεσε τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με την εν λόγω ενίσχυση.
(6)
Η Γαλλική Δημοκρατία διαβίβασε τις παρατηρήσεις της σχετικά με το μέτρο, με επιστολή της τής 23ης Απριλίου 2009.
(7)
Η Επιτροπή δεν έλαβε άλλες παρατηρήσεις σχετικά με το θέμα από τρίτους ενδιαφερόμενους.
2. ΛΕΠΤΟΜΕΡΗΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ
(8)
Το συγκεκριμένο μέτρο συνίσταται σε καθεστώς ενισχύσεων για τη στήριξη των μικρών γαλλικών τοπικών ραδιοφωνικών σταθμών που πληρούν έναν ρόλο κοινωνικής επικοινωνίας σε τοπικό επίπεδο και των οποίων τα εμπορικά έσοδα από διαφημίσεις και χορηγίες δεν υπερβαίνουν το 20 % του κύκλου εργασιών τους.
(9)
Η ενίσχυση χρηματοδοτείτο από έσοδα μέσω ενός φόρου υπέρ τρίτων που εισπράττετο επί των εσόδων που προέρχονταν από διαφημίσεις οι οποίες μεταδίδονταν ραδιοφωνικά και τηλεοπτικά.
(10)
Η αρμόδια αρχή, δηλαδή το Fonds de soutien à l'expression radiophonique (FSER) (Ταμείο Στήριξης της Ραδιοφωνικής Έκφρασης) μπορεί να χορηγήσει τρία είδη ενισχύσεων:
α)
στήριξη εγκατάστασης στην τοπική ραδιοφωνία που εγκρίθηκε πρόσφατα από το Conseil supérieur de l'audiovisuel (Ανώτατο Συμβούλιο οπτικοακουστικών μέσων), η οποία δεν μπορεί να υπερβεί ένα ανώτατο καθοριζόμενο βάσει κλίμακας όριο·
β)
επιχορήγηση λειτουργίας ύψους καθοριζόμενου από την προοδευτική κλίμακα και σταδιακά μειούμενου, το οποίο ορίζεται από την Επιτροπή που έχει αναλάβει την παροχή των επιχορηγήσεων και η οποία μπορεί να το αυξήσει εντός καθορισμένων ορίων λαμβάνοντας υπόψη τις προσπάθειες που καταβάλλει ο σταθμός όσον αφορά την εσωτερική διαχείριση και τις δράσεις που έχει αναλάβει στους τομείς της παιδείας, της συλλογικής έκφρασης, του πολιτισμού ή της επικοινωνίας της τοπικής κοινωνίας·
γ)
ενίσχυση για εξοπλισμό με συμμετοχή μέχρι 50 % στη χρηματοδότηση της ανανέωσης του υλικού των επιλέξιμων ραδιοφωνικών σταθμών, που χορηγείται μόνο ανά πενταετία και δεν μπορεί να υπερβεί ένα καθοριζόμενο από την κλίμακα ανώτατο όριο.
(11)
Το καθεστώς έχει θεσπιστεί από το 1989 και έχει υποστεί ορισμένες τροποποιήσεις, οι οποίες ανακοινώθηκαν και εγκρίθηκαν όλες από την Επιτροπή το 1990, 1992, 1997 και 2003.
2.1. Δικαιούχοι του καθεστώτος ενισχύσεων
(12)
Με το σχέδιο που κοινοποίησαν οι γαλλικές αρχές τίθεται σε εφαρμογή το καθεστώς ενισχύσεων που προβλέπει το άρθρο 80 του νόμου αριθ. 86-1067 της 30ής Σεπτεμβρίου 1986, για την ελευθερία της επικοινωνίας, όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 25 του νόμου αριθ. 89-25 της 17ης Ιανουαρίου 1989, και το άρθρο 27 του νόμου αριθ. 90-1170 της 29ης Δεκεμβρίου 1990, που ορίζουν ότι:
«Οι υπηρεσίες ραδιοφωνικής μετάδοσης ηχητικών μηνυμάτων των οποίων τα εμπορικά έσοδα από τη μετάδοση διαφημίσεων σήματος ή από χορηγίες δεν υπερβαίνουν το 20 % του συνολικού κύκλου εργασιών τους τυγχάνουν ενισχύσεων κατά τους όρους διατάγματος του Conseil d’État (Συμβουλίου της Επικρατείας).
Η χρηματοδότηση της ενίσχυσης αυτής εξασφαλίζεται μέσω εισφοράς επί των πόρων που προέρχονται από τις μεταδιδόμενες διαφημίσεις μέσω ραδιοφωνικής και τηλεοπτικής μετάδοσης.
Η αμοιβή που εισπράττουν οι υπηρεσίες ηχητικής ραδιοφωνικής μετάδοσης κατά τη μετάδοση μηνυμάτων που σκοπό έχουν τη στήριξη δράσεων συλλογικών ή κοινού συμφέροντος δεν λαμβάνεται υπόψη για τον καθορισμό του ορίου που προβλέπεται στο πρώτο εδάφιο του παρόντος άρθρου.»
2.2. Τρόπος χρηματοδότησης του καθεστώτος ενισχύσεων
(13)
Όσον αφορά τη χρηματοδοτική πτυχή του καθεστώτος ενισχύσεων, το σχέδιο που κοινοποίησαν οι γαλλικές αρχές στις 2 Οκτωβρίου 1997, το οποίο κατέστη διάταγμα αριθ. 97-1263 της 29ης Δεκεμβρίου 1997, για τη θέσπιση φόρου υπέρ τρίτων υπέρ του Ταμείου στήριξης της ραδιοφωνικής έκφρασης (9), ορίζει στο άρθρο 1:
«Θεσπίζεται από 1ης Ιανουαρίου 1998 και για πενταετή χρονική διάρκεια, φόρος υπέρ τρίτων επί της διαφήμισης που μεταδίδεται με ηχητική ραδιοφωνική και τηλεοπτική μετάδοση [(στο εξής: “φόρος επί των διαφημιστικών οργανισμών”)] που έχει ως στόχο τη χρηματοδότηση ενός ταμείου ενίσχυσης των κατόχων άδειας ραδιοφωνικής μετάδοσης ηχητικών μηνυμάτων των οποίων τα εμπορικά έσοδα που προέρχονται από τη μετάδοση μηνυμάτων και έχουν χαρακτήρα διαφημίσεων σήματος ή από χορηγίες είναι κατώτερα από το 20 % του συνολικού κύκλου εργασιών τους. Ο φόρος αυτός έχει ως στόχο την προώθηση της ραδιοφωνικής έκφρασης.»
Το άρθρο 2 του ιδίου διατάγματος προβλέπει:
«Ο φόρος βασίζεται στα ποσά, εκτός προμήθειας του οργανισμού και εκτός φόρου προστιθέμενης αξίας, που καταβάλλουν οι διαφημιζόμενοι για τη μετάδοση των διαφημιστικών τους μηνυμάτων στη γαλλική επικράτεια.
Καταβάλλεται από τα πρόσωπα που διαχειρίζονται τα διαφημιστικά αυτά μηνύματα.
Ένα κοινό διάταγμα των αρμόδιων για τον προϋπολογισμό και την επικοινωνία υπουργών καθορίζει τους συντελεστές φόρου ανά τριμηνιαία τμήματα εσόδων που εισπράττονται από τους οργανισμούς που υπόκεινται στους ακόλουθους περιορισμούς:
[…]»
Στο άρθρο 4 του ιδίου διατάγματος προσδιορίζεται ότι ο φόρος που προβλέπεται στο άρθρο 2 υπολογίζεται, εκκαθαρίζεται και εισπράττεται από τη γενική διεύθυνση φορολογίας για λογαριασμό του ταμείου στήριξης της ραδιοφωνικής έκφρασης, σύμφωνα με τους ίδιους κανόνες, εγγυήσεις και κυρώσεις με εκείνους που προβλέπονται για τον φόρο επί της προστιθέμενης αξίας.
(14)
Οι διατάξεις αυτές υπέστησαν τροπολογίες επ’ ευκαιρία της τροποποίησης του καθεστώτος ενισχύσεων που κοινοποιήθηκε στην Επιτροπή και εγκρίθηκε με απόφαση της 28ης Ιουλίου 2003 (10). Σύμφωνα με τους νέους κανόνες, ο φόρος υπέρ τρίτων επιβάλλεται μόνο στους οργανισμούς που είναι εγκατεστημένοι στη γαλλική επικράτεια.
3. ΛΟΓΟΙ ΠΟΥ ΟΔΗΓΗΣΑΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ
(15)
Η Επιτροπή ενέκρινε το 1997 με την απόφαση N 679/97, τροποποίηση του καθεστώτος ενισχύσεων που συνίστατο σε έναν μηχανισμό χρηματοδότησης μέσω φόρου υπέρ τρίτων επί των διαφημίσεων που μεταδίδονταν ραδιοφωνικά και τηλεοπτικά. Η εν λόγω απόφαση δεν περιλαμβάνει καμία ανάλυση της μεθόδου χρηματοδότησης. Η απόφαση του 1997 παρήγε αποτελέσματα μέχρι το 2003, ημερομηνία κατά την οποία αντικαταστάθηκε από τη νέα απόφαση έγκρισης NN 42/03 (11).
(16)
Στις 3 Αυγούστου 2004, η Régie Network, θυγατρική διαφημιστική εταιρεία μιας μεγάλης ραδιοφωνικής γαλλικής αλυσίδας της NRJ, προσέβαλε ενώπιον του δικαστηρίου της Λυών την εισφορά που είχε καταβάλει το 2001 (152 524 ευρώ). Η υπόθεση αποτέλεσε αντικείμενο προδικαστικής παραπομπής στο Δικαστήριο για την αξιολόγηση του κατά πόσον ήταν έγκυρη η απόφαση της Επιτροπής της 10ης Νοεμβρίου 1997 με την οποία εγκρίνετο η ενίσχυση.
(17)
Η απόφαση του Δικαστηρίου (12), της 22ας Δεκεμβρίου 2008, κήρυξε άκυρη την απόφαση του 1997 λόγω του ότι η Επιτροπή είχε παραλείψει να αξιολογήσει τη μέθοδο χρηματοδότησης του εξεταζόμενου μέτρου.
(18)
Όντως, στο σημείο 101 της απόφασής του, το Δικαστήριο υπενθυμίζει ότι κατά την εξέταση ενός μέτρου ενίσχυσης από μέρους της Επιτροπής θα πρέπει κατ’ ανάγκη να λαμβάνεται υπόψη ο τρόπος χρηματοδότησης της ενίσχυσης, σε περίπτωση που αυτή αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα του μέτρου. Στο σημείο 99 της απόφασής του το Δικαστήριο προσδιορίζει ότι ο φόρος αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα του μέτρου ενίσχυσης όταν υπάρχει δεσμευτική σχέση χορήγησης μεταξύ του φόρου και της συγκεκριμένης ενίσχυσης βάσει της εθνικής νομοθεσίας που έχει ληφθεί υπόψη, κατά την έννοια ότι το προϊόν του φόρου διατίθεται κατ’ ανάγκη για τη χρηματοδότηση της ενίσχυσης και καθορίζει άμεσα τη σημασία της και, κατά συνέπεια, επηρεάζει την αξιολόγηση του συμβιβάσιμου της ενίσχυσης με την εσωτερική αγορά.
(19)
Το Δικαστήριο, αφού εξακρίβωσε ότι συγκεντρώνονταν όλες αυτές οι συνθήκες στη συγκεκριμένη περίπτωση, στο σημείο 112 της απόφασής του, διαπιστώνει ότι ο φόρος επί των διαφημιστικών οργανισμών αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα του καθεστώτος ενισχύσεων ραδιοφωνικής έκφρασης για τη χρηματοδότηση των οποίων προορίζεται. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θα πρέπει να λάβει υπόψη της τον εν λόγω φόρο κατά την εξέταση του συγκεκριμένου καθεστώτος ενισχύσεων, πράγμα που παρέλειψε να πράξει κατά τη λήψη της απόφασης NN 42/03.
(20)
Μετά την απόφαση με την οποία κηρύσσεται άκυρη η απόφαση της Επιτροπής της 10ης Νοεμβρίου 1997, η Επιτροπή έλαβε όλα τα απαιτούμενα μέτρα για να αποκαταστήσει τη διαπιστωθείσα παρατυπία και εξέτασε εκ νέου τα στοιχεία που παρέσχον οι γαλλικές αρχές. Κατά συνέπεια, στις 11 Φεβρουαρίου 2009 η Επιτροπή κίνησε επίσημη διαδικασία εξέτασης σύμφωνα με το άρθρο 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ με αριθμό διαδικασίας C4/2009 (13).
4. ΣΧΟΛΙΑ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΑΣ
(21)
Οι γαλλικές αρχές με επιστολή τους της 23ης Απριλίου 2009 διαβίβασαν τις ακόλουθες παρατηρήσεις στην Επιτροπή:
α)
το ποσό των φόρων που συγκεντρώθηκαν και καταβλήθηκαν κατά τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου ανέρχεται ετησίως κατά μέσον όρο σε 20 εκατ. ευρώ, τα οποία κατανεμήθηκαν σε περισσότερους από 500 δικαιούχους·
β)
δεν αμφισβητείται ότι οι ξένες επιχειρήσεις που παρέχουν υπηρεσίες ραδιοφωνικής μετάδοσης στη Γαλλία από σταθμούς ή οργανισμούς που βρίσκονται σε άλλα κράτη μέλη κατέβαλαν επίσης αυτόν τον φόρο υπέρ τρίτων, αλλά δεν είναι δυνατόν να προσδιοριστούν·
γ)
δεν μπορεί να υπάρξει ανάκτηση της ενίσχυσης για δύο κυρίως λόγους: πρώτον, το καθεστώς ενισχύσεων κοινοποιήθηκε δεόντως και εγκρίθηκε από την Επιτροπή επανειλημμένα, πράγμα που δημιούργησε μία δικαιολογημένη εμπιστοσύνη στους δικαιούχους αυτούς. Δεύτερον, η οικονομική κατάσταση των δικαιούχων στο σημερινό πλαίσιο θα καθιστούσε αδύνατη για τις γαλλικές αρχές την ανάκτηση των καταβληθέντων ποσών.
5. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ
5.1. Νομική βάση της αξιολόγησης
(22)
Η αξιολόγηση του συγκεκριμένου καθεστώτος ενισχύσεων στηρίζεται στο άρθρο 107 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ.
5.2. Ύπαρξη ενίσχυσης κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ
(23)
Το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ ορίζει ότι:
«Ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές, εκτός αν οι Συνθήκες ορίζουν άλλως».
(24)
Ανάλυση της παρούσας περίπτωσης βάσει των όρων που προβλέπονται στο άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.
α) Ενίσχυση που χορηγήθηκε από το κράτος μέσω κρατικών πόρων
Το καθεστώς ενισχύσεων χρηματοδοτείται μέσω πόρων που προέρχονται από φόρο υπέρ τρίτων ο οποίος προβλέπεται από τις νομοθετικές και ρυθμιστικές διατάξεις, εισπράττεται από τη φορολογική διοίκηση και βαρύνει τη διαφήμιση που μεταδίδεται με ραδιοφωνικά και τηλεοπτικά μηνύματα.
Οι ενισχύσεις χορηγούνται, ως εκ τούτου, μέσω δημοσίων πόρων του γαλλικού κράτους.
β) Αποτέλεσμα νόθευσης ή απειλή νόθευσης του ανταγωνισμού που ευνοεί ορισμένες επιχειρήσεις ή ορισμένους κλάδους παραγωγής
Το καθεστώς ενισχύσεων ευνοεί μόνο την παροχή υπηρεσιών ραδιοφωνικής μετάδοσης. Οι δικαιούχοι του καθεστώτος ενισχύσεων είναι πάροχοι τέτοιων υπηρεσιών των οποίων τα έσοδα από διαφημίσεις δεν υπερβαίνουν το 20 % του συνολικού κύκλου εργασιών τους. Οι σταθμοί αυτοί βρίσκονται σε ανταγωνισμό όσον αφορά την προσέλκυση ακροαστικού κοινού και την απόκτηση εσόδων από διαφημίσεις, ιδίως με άλλους σταθμούς ραδιοφωνικής μετάδοσης στη γαλλική επικράτεια, των οποίων τα εμπορικά έσοδα υπερβαίνουν το προαναφερθέν όριο και οι οποίοι δεν τυγχάνουν της δημόσιας στήριξης βάσει του καθεστώτος ενισχύσεων.
Οι εν λόγω ενισχύσεις, ως εκ τούτου, νοθεύουν ή τουλάχιστον απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό μεταξύ παρόχων υπηρεσιών που δικαιούνται και παρόχων υπηρεσιών που δεν δικαιούνται τις ενισχύσεις αυτές.
γ) Επηρεασμός των συναλλαγών μεταξύ των κρατών μελών
Οι υπηρεσίες ραδιοφωνικής μετάδοσης που παρέχονται από τη γαλλική επικράτεια, ιδίως από δικαιούχους του καθεστώτος ενισχύσεων μπορούν να ληφθούν σε άλλα κράτη μέλη, έστω και στις παραμεθόριες περιοχές. Επίσης, φαίνεται ότι ο φόρος υπέρ τρίτων που προβλέπεται στις νομοθετικές και ρυθμιστικές διατάξεις που κοινοποιήθηκαν βαρύνει και τα έσοδα από διαφημίσεις σταθμών που εκπέμπουν από άλλα κράτη μέλη προς τη γαλλική επικράτεια.
Προκύπτει ως εκ τούτου ότι οι συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών επηρεάζονται ή υπάρχει κίνδυνος να επηρεαστούν από το κοινοποιηθέν καθεστώς ενισχύσεων.
δ) Συμπέρασμα όσον αφορά την ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης
Υπ’αυτές τις συνθήκες, η Επιτροπή κρίνει ότι το καθεστώς ενισχύσεων στη ραδιοφωνική έκφραση, αντικείμενο της κοινοποίησης των γαλλικών αρχών, εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής των διατάξεων του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. Στον βαθμό που το εν λόγω καθεστώς αποτελεί κρατική ενίσχυση, η Επιτροπή οφείλει να αναλύσει το συμβιβάσιμο της ενίσχυσης αυτής με την κοινή αγορά. Σύμφωνα με την προαναφερθείσα απόφαση Régie Networks, ο φόρος στους διαφημιστικούς οργανισμούς με τον οποίο χρηματοδοτείται η εν λόγω ενίσχυση πρέπει να ληφθεί υπόψη κατά την εξέταση του συμβιβάσιμου του εν λόγω καθεστώτος.
5.3. Συμβιβάσιμο της ενίσχυσης βάσει του άρθρου 107 παράγραφοι 2 και 3 της ΣΛΕΕ
(25)
Το κοινοποιηθέν μέτρο και ως προς το αντικείμενο και ως προς το πεδίο εφαρμογής του σαφώς δεν πληροί τους όρους που προβλέπει το άρθρο 107 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ και το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχεία α) και β) της ΣΛΕΕ.
(26)
Λόγω του σκοπού του να ευνοεί τους σταθμούς που παρέχουν υπηρεσίες ραδιοφωνικής μετάδοσης στη γαλλική επικράτεια, κυρίως στηρίζοντας εκείνους των οποίων τα έσοδα από διαφημίσεις είναι τα πιο χαμηλά, το καθεστώς ενισχύσεων έχει ως στόχο να εξασφαλίσει την πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης στη γαλλική επικράτεια, που αποτελεί έναν γενικό νόμιμο στόχο. Έτσι, η πτυχή της ενίσχυσης στους δικαιούχους μπορεί να εξεταστεί λαμβανομένων υπόψη των όρων που προβλέπει το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ, ήτοι: «Μπορούν να θεωρηθούν συμβιβάσιμες με την κοινή αγορά: […] οι ενισχύσεις για την προώθηση της αναπτύξεως ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων ή οικονομικών περιοχών, εφόσον δεν αλλοιώνουν τους όρους των συναλλαγών κατά τρόπο που θα αντέκειτο προς το κοινό συμφέρον». Στην περίπτωση αυτή, η Επιτροπή καλείται να εξετάσει τις θετικές και τις αρνητικές συνέπειες του μέτρου.
(27)
Στις προηγούμενες αποφάσεις, η Επιτροπή είχε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι το συγκεκριμένο καθεστώς ενισχύσεων έχει θετικές συνέπειες και συμβιβάζεται με την εσωτερική αγορά, ιδίως λόγω του ότι συμβάλλει σε έναν σαφώς καθορισμένο στόχο κοινού συμφέροντος. Ουσιαστικά, έχει ως στόχο να ευνοήσει την πολυφωνία των σταθμών που παρέχουν υπηρεσίες ραδιοφωνικής μετάδοσης στη γαλλική επικράτεια. Στηρίζει τους σταθμούς μικρού μεγέθους το ακροατήριο των οποίων είναι τοπικό, λαμβανομένων υπόψη των κοινωνικών, πολιτιστικών και τοπικών ενδιαφερόντων, πράγμα που αποτελεί νόμιμο γενικό στόχο. Επιπλέον, η ενδεχόμενη στρέβλωση του ανταγωνισμού που προκαλείται από το καθεστώς των ενισχύσεων που προωθούν τους τοπικούς αυτούς σταθμούς είναι χαμηλή και δεν νοθεύει τους όρους συναλλαγών σε βαθμό αντίθετο προς το κοινό συμφέρον. Λαμβανομένης υπόψη της αποστολής και του μεγέθους των σταθμών αυτών, η στρέβλωση του ανταγωνισμού μεταξύ αυτών και των παρόχων υπηρεσιών αυτού είδους σε άλλο κράτος μέλος είναι ιδιαίτερα περιορισμένη. Κατά συνέπεια, ο επηρεασμός των συναλλαγών που προκύπτει από το καθεστώς αυτό είναι ιδιαίτερα χαμηλός.
(28)
Εντούτοις, προκύπτει από την εξέταση του διατάγματος αριθ. 97-1263 άρθρα 3 και 6, ότι ο τρόπος χρηματοδότησης του καθεστώτος ενισχύσεων μέσω του συγκεκριμένου φόρου υπέρ τρίτων αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα του μέτρου, όπως ήδη διαπίστωσε το Δικαστήριο στην απόφαση του Régie Networks (σημεία 99 έως 112).
(29)
Ουσιαστικά, όπως υπενθυμίζεται στο σημείο 89 της απόφασης Régie Networks: «ο τρόπος χρηματοδοτήσεως μιας ενίσχυσης μπορεί να καταστήσει ασυμβίβαστο προς την κοινή αγορά το σύνολο του συστήματος ενισχύσεων. Επομένως, η εξέταση μιας ενίσχυσης δεν μπορεί να διαχωριστεί από τα αποτελέσματα του τρόπου χρηματοδοτήσεώς της. Αντιθέτως, όταν η Επιτροπή εξετάζει ένα μέτρο ενίσχυσης οφείλει να λαμβάνει επίσης υπόψη τον τρόπο χρηματοδοτήσεως της ενίσχυσης στην περίπτωση που αυτός αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα του μέτρου (βλέπε σχετικώς, μεταξύ άλλων, προπαρατεθείσα απόφαση van Calster κ.λπ., σκέψη 49, και απόφαση της 15ης Ιουλίου 2004, C-345/02, Pearle κ.λπ., Συλλογή 2004, σ. I-7139, σκέψη 29)».
(30)
Άρα η Επιτροπή πρέπει να λάβει υπόψη της τον φόρο αυτό κατά την εξέταση του συμβιβάσιμου του καθεστώτος ενισχύσεων με την εσωτερική αγορά. Σχετικά με το θέμα αυτό, ο νόμος για τους συγκεκριμένους διαφημιστικούς οργανισμούς φαίνεται αντίθετος με τη γενική αρχή, που συστηματικά έχει εγκρίνει η Επιτροπή και επιβεβαιώσει το Δικαστήριο στην απόφασή του της 25ης Ιουνίου 1970, Γαλλία/Επιτροπής (47/69, Συλλογή σ. 69), σύμφωνα με την οποία τα εισαγόμενα προϊόντα ή υπηρεσίες πρέπει να απαλλάσσονται από κάθε φόρο υπέρ τρίτων που προορίζεται για τη χρηματοδότηση καθεστώτος ενισχύσεων των οποίων μόνοι δικαιούχοι είναι κρατικές επιχειρήσεις. Το Δικαστήριο αναφέρει την ανάλυση αυτή στο σημείο 115 της απόφασής του Régie Networks.
(31)
Η Επιτροπή θεωρεί ότι η μη απαλλαγή των υπηρεσιών ραδιοφωνικής μετάδοσης που παρέχονται στη Γαλλία από σταθμούς που βρίσκονται σε άλλα κράτη μέλη και οι οποίοι δεν μπορούν να τύχουν ενισχύσεων που χορηγούνται βάσει του κοινοποιηθέντος καθεστώτος νοθεύει τους όρους συναλλαγών σε βαθμό αντίθετο προς το κοινό συμφέρον. Παρότι ο γενικός σκοπός της πτυχής της ενίσχυσης στους δικαιούχους που αφορά το κοινοποιηθέν καθεστώς είναι νόμιμο και μπορεί να θεωρηθεί ως συμβιβάσιμος με την εσωτερική αγορά, δεν ισχύει το ίδιο για τον τρόπο χρηματοδότησης του εν λόγω καθεστώτος.
6. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
(32)
Υπ’ αυτούς τους όρους, η Επιτροπή συνάγει ότι το εν λόγω καθεστώς ενισχύσεων μπορεί να θεωρηθεί συμβιβάσιμο με την κοινή αγορά, ιδίως βάσει των κριτηρίων που προβλέπονται στο άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ. Αντίθετα, η Επιτροπή αδυνατεί να εγκρίνει τον τρόπο χρηματοδότησης του καθεστώτος αυτού.
(33)
Σχετικά με το θέμα αυτό, η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη της την αδυναμία που εκφράζουν οι γαλλικές αρχές στην επιστολή τους της 23ης Απριλίου 2009, ως προς τον προσδιορισμό (μεταξύ εκείνων που καταβάλλουν τον φόρο υπέρ τρίτων με τον οποίο χρηματοδοτείται το καθεστώς ενισχύσεων) των αλλοδαπών επιχειρηματιών που έχουν παράσχει υπηρεσίες ραδιοφωνικής μετάδοσης στη Γαλλία από σταθμούς ή οργανισμούς που βρίσκονται σε άλλα κράτη μέλη, κατά την περίοδο που καλύπτεται από το προαναφερθέν καθεστώς ενισχύσεων. Η Επιτροπή μπορεί να δεχθεί την ύπαρξη διοικητικών δυσχερειών που εμποδίζουν τον προσδιορισμό τους, λαμβανομένου υπόψη του χρόνου που έχει εν τω μεταξύ παρέλθει. Ωστόσο, βάσει των εξηγήσεων που παρέσχον οι γαλλικές αρχές, η παρέλευση του χρόνου στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν φαίνεται να αποτελεί αφ’ εαυτής ανυπέρβλητο εμπόδιο, όσον αφορά τον προσδιορισμό των υπόχρεων φόρου. Οι γαλλικές αρχές ισχυρίζονται αντίθετα ότι δεν ήταν πάντα δυνατό να προσδιορίσουν, βάσει των στοιχείων που είχαν στην κατοχή τους, κατά πόσον οι υπόχρεοι φόρου ήταν οργανισμοί που εξέπεμπαν από τη γαλλική επικράτεια ή από άλλο κράτος μέλος. Στην περίπτωση αυτή, οφείλουν να κοινοποιήσουν ατομικά στον υπόχρεο φόρου, εντός προθεσμίας έξι μηνών από την κοινοποίηση της παρούσας απόφασης, το ειδικό του δικαίωμα επιστροφής φόρου εάν αυτός εξέπεμπε προς τη Γαλλία από άλλο κράτος μέλος. Η διοίκηση πρέπει να χρησιμοποιήσει κάθε διαθέσιμο μέσο για να προσδιορίσει τους υπόχρεους φόρου. Ωστόσο, δεδομένου ότι δεν είναι βέβαιο ότι οι γαλλικές αρχές μπορούν να προσδιορίσουν από μόνες τους όλους τους υπόχρεους του εν λόγω φόρου, θα πρέπει να καταστήσουν ευρέως γνωστά τα μέτρα επιστροφής, κατά τρόπον ώστε να εμφανιστούν οι ενδιαφερόμενοι επιχειρηματίες.
(34)
Τίποτα δεν εμποδίζει τη Γαλλία να παράσχει τη δυνατότητα στους άγνωστους αυτούς επιχειρηματίες να διεκδικήσουν το δικαίωμά τους επιστροφής των αχρεωστήτως καταβληθέντων φόρων κατά τη χρονική περίοδο 1997-2002. Η Γαλλία μπορεί να αποκαταστήσει το ασυμβίβαστο του τρόπου χρηματοδότησης του καθεστώτος ενισχύσεων, μέσω της επιστροφής του ποσού των μη συμβιβάσιμων με την εσωτερική αγορά φόρων τηρώντας τους ακόλουθους όρους:
-
η Γαλλία οφείλει να καλέσει τους ενδιαφερόμενους επιχειρηματίες κοινοποιώντας τους ατομικά το ειδικό τους δικαίωμα για επιστροφή κάθε φορά που οι γαλλικές αρχές είναι σε θέση να τους βρουν, και μέσω κατάλληλης ενημέρωσης, ιδίως με δημοσιεύσεις σε ειδικευμένα περιοδικά σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση (14)·
-
οι υπόχρεοι φόρου πρέπει να διαθέτουν προθεσμία 3 ετών από την κατάλληλη ενημέρωση για να υποβάλουν αίτηση επιστροφής (15)·
-
η επιστροφή πρέπει να πραγματοποιηθεί εντός μέγιστης προθεσμίας 6 μηνών από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης (16)·
-
τα επιστρεφόμενα ποσά πρέπει να προσαυξηθούν κατά τους τόκους που έχουν όντως γεννηθεί από την ημερομηνία κατά την οποία τα ποσά εισπράχθηκαν μέχρι την ημερομηνία της πραγματικής επιστροφής τους, υπολογιζόμενους με τη μέθοδο του ανατοκισμού, λαμβανομένου υπόψη ως αναφοράς ενός αντικειμενικού επιτοκίου, κατ’ αναλογία, με εκείνο που προβλέπεται στο άρθρο 9 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 794/2004 της Επιτροπής, της 21ης Απριλίου 2004, σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του άρθρου 93 της συνθήκης ΕΚ (17)·
-
οι γαλλικές αρχές πρέπει να δεχθούν κάθε λογική απόδειξη που θα παράσχουν οι συγκεκριμένοι επιχειρηματίες και θα αποδεικνύει την καταβολή του φόρου·
-
το δικαίωμα επιστροφής δεν πρέπει να υποβληθεί σε οποιονδήποτε άλλο όρο·
-
οι γαλλικές αρχές υποβάλλουν στην Επιτροπή έκθεση, ανά εξάμηνο, αρχής γενομένης από την ημερομηνία κοινοποίησης της παρούσας απόφασης, σχετικά με την πορεία της διαδικασίας επιστροφής,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Το καθεστώς ενισχύσεων που έθεσε σε εφαρμογή η Γαλλία συμβιβάζεται με την εσωτερική αγορά υπό τους όρους που προβλέπονται στο άρθρο 2.
Άρθρο 2
Προς εξάλειψη της διακριτικής μεταχείρισης που υφίστανται ορισμένοι αλλοδαποί οργανισμοί ραδιοφωνικής μετάδοσης που έχουν καταβάλει φόρους επί των εσόδων διαφημιστικών οργανισμών που επιβάλλει το γαλλικό κράτος χωρίς να μπορούν να τύχουν της εφαρμογής του καθεστώτος ενισχύσεων, οι γαλλικές αρχές οφείλουν να προβούν στην επιστροφή των φόρων αυτών υπέρ τρίτων που έχουν εισπράξει από τους αλλοδαπούς επιχειρηματίες κατά τη χρονική περίοδο 1997-2002. Εντός προθεσμίας έξι μηνών από την ημερομηνία κοινοποίησης της παρούσας απόφασης, οι γαλλικές αρχές οφείλουν να ενημερώσουν όλους τους επιχειρηματίες που δικαιούνται επιστροφή φόρου, όποτε αυτές είναι σε θέση να τους προσδιορίσουν και οφείλουν επίσης να προβούν σε πρόσκληση, μέσω κατάλληλης ενημέρωσης, ώστε οι ενδιαφερόμενοι επιχειρηματίες να παρουσιαστούν, παρέχοντάς τους τριετή προθεσμία για την υποβολή αίτησης επιστροφής (18). Μετά από την πρόσκληση αυτή, και βάσει των αποδείξεων που θα προσκομίσουν οι εν λόγω επιχειρηματίες, η Γαλλία εντός μέγιστης προθεσμίας έξι μηνών από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης επιστροφής, θα πρέπει να επιστρέψει το ποσό των μη συμβιβάσιμων με την εσωτερική αγορά φόρων, προσαυξημένο με τους ανάλογους τόκους υπολογιζόμενους με τη μέθοδο του ανατοκισμού, λαμβάνοντας υπόψη μία αναφορά αντικειμενικού επιτοκίου, κατ’ αναλογία προς εκείνη που αναφέρεται στο άρθρο 9 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 794/2004.
Άρθρο 3
Η Γαλλία ενημερώνει την Επιτροπή, εντός προθεσμίας δύο μηνών από την ημερομηνία κοινοποίησης της παρούσας απόφασης, για τα μέτρα που έχει λάβει προς συμμόρφωση με την απόφαση αυτή.
Υποβάλλει στην Επιτροπή έκθεση ανά εξάμηνο, αρχής γενομένης από την ημερομηνία κοινοποίησης της παρούσας απόφασης, σχετικά με την πορεία της διαδικασίας επιστροφής που προβλέπεται στο άρθρο 2, μέχρι να παρέλθουν τρία έτη από την εφαρμογή των τελευταίων μέτρων κατάλληλης ενημέρωσης που αναφέρονται στο άρθρο 2.
Άρθρο 4
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στη Γαλλική Δημοκρατία.
Βρυξέλλες, 29 Σεπτεμβρίου 2010.
ROZHODNUTÍ KOMISE
ze dne 29. září 2010
o režimu státních podpor C 4/09 (ex N 679/97) zavedeném Francií ve prospěch rozhlasového vysílání
(oznámeno pod číslem K(2010) 6483)
(Pouze francouzské znění je závazné)
(Text s významem pro EHP)
(2011/147/EU)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 108 odst. 2 první pododstavec této smlouvy (1),
s ohledem na Dohodu o Evropském hospodářském prostoru, a zejména na čl. 62 odst. 1 písm. a) této dohody (2),
poté, co vyzvala zúčastněné strany k podání připomínek v souladu s uvedenými články (3),
vzhledem k těmto důvodům:
1. POSTUP
(1)
Dopisem ze dne 2. října 1997 oznámila Francouzská republika Komisi režim podpory N 679/97 - návrh nařízení, jehož cílem bylo pozměnit zavedený režim podpory rozhlasového vysílání (4). Komise rozhodnutím ze dne 10. listopadu 1997 (5) schválila prodloužení tohoto režimu podpory rozhlasového vysílání na dobu deseti let.
(2)
Úprava uvedeného režimu podpory byla schválena rozhodnutím Komise ze dne 28. července 2003 (6). Úprava navrhovaná francouzskými orgány se mimo jiné týkala změny pravidel pro financování režimu podpory (7). V uvedeném rozhodnutí Komise dospěla k závěru, že pozměněný režim podpory je slučitelný se společným trhem podle čl. 107 odst. 3 písm. c) Smlouvy o fungování Evropské unie. Tato úprava nabyla účinnosti dne 1. ledna 2003 na období deseti let.
(3)
Soudní dvůr Evropské unie prohlásil dne 22. prosince 2008 rozhodnutí Komise ze dne 10. listopadu 1997 týkající se období 1997-2002 za neplatné. Komise přijala všechna nezbytná opatření k nápravě zjištěné protiprávnosti a přezkoumala informace poskytnuté francouzskými orgány (podrobný popis tohoto postupu viz část 3 „Důvody, které vedly k zahájení řízení“).
(4)
Dopisem ze dne 11. února 2009 Komise informovala Francouzskou republiku o svém rozhodnutí zahájit řízení podle čl. 108 odst. 2 Smlouvy o fungování Evropské unie ve věci uvedené podpory.
(5)
Rozhodnutí Komise zahájit uvedené řízení bylo zveřejněno v Úředním věstníku Evropské unie (8). Komise vyzvala zúčastněné strany, aby předložily své připomínky k předmětné podpoře.
(6)
Francouzská republika podala své připomínky k tomuto opatření dopisem ze dne 23. dubna 2009.
(7)
Komise neobdržela žádné další připomínky zúčastněných stran v této věci.
2. PODROBNÝ POPIS PODPORY
(8)
Předmětné opatření je režimem podpory ve prospěch malých francouzských rozhlasových stanic zaměřených na místní posluchače, které plní roli místní sociální komunikace a jejichž podnikatelské příjmy z vysílání reklamní nebo sponzorské povahy nepřekročí 20 % obratu.
(9)
Podpora byla financována prostřednictvím parafiskálního poplatku odváděného z příjmů z reklamy šířené v rámci rozhlasového a televizního vysílání.
(10)
Příslušný orgán, kterým je Fond na podporu rozhlasového vysílání (Fonds de soutien à l’expression radiophonique, FSER), může poskytnout tři druhy podpor:
a)
zřizovací příspěvek ve prospěch rozhlasových stanic „radios associatives“ nově povolených Nejvyšší radou pro rozhlasové a televizní vysílání (Conseil supérieur de l’audiovisuel), který nesmí překročit tabulkově stanovenou maximální hranici;
b)
provozní příspěvek, jehož výše je určena nejprve progresivní a poté degresivní tabulkovou sazbou stanovenou výborem pro udělování dotací. Tento příspěvek se může v rámci stanovených limitů zvýšit s ohledem na úsilí, které provozovatel rozhlasového vysílání vynakládá v oblasti vnitřního řízení a při činnostech v oblasti vzdělávací, občanské a kulturní nebo v oblasti místní sociální komunikace;
c)
příspěvek na vybavení ve výši 50 % nákladů na obnovu zařízení způsobilých rozhlasových stanic, který může být poskytnut pouze jednou za pět let a nesmí přesáhnout tabulkově stanovenou maximální hranici.
(11)
Tento režim je uplatňován od roku 1989 a prodělal několik úprav, které byly všechny oznámeny Komisi a Komisí schváleny v letech 1990, 1992, 1997 a 2003.
2.1 Příjemci režimu podpory
(12)
Návrh oznámený francouzskými orgány zavádí režim podpory podle článku 80 zákona č. 86-1067 ze dne 30. září 1986 o svobodě sdělovacích prostředků, ve znění článku 25 zákona 89-25 ze dne 17. ledna 1989 a článku 27 zákona 90-1170 ze dne 29. prosince 1990, který stanoví:
„Provozovatelům rozhlasového vysílání, jejichž podnikatelské příjmy z vysílání reklamní nebo sponzorské povahy nedosahují 20 % jejich celkového obratu, bude za podmínek stanovených nařízením Conseil d’État (Státní rady) poskytnuta podpora.
Financování této podpory se zajišťuje výběrem poplatku z příjmů z reklamy šířené v rámci rozhlasového a televizního vysílání.
Na úplatu, již provozovatelé rozhlasového vysílání obdrží v souvislosti s vysíláním na podporu kolektivních akcí nebo obecně prospěšných akcí, nebude při stanovení horní hranice uvedené v odstavci 1 tohoto článku brán zřetel.“
2.2 Způsob financování režimu podpory
(13)
Pokud jde o financování režimu podpor, návrh oznámený francouzskými orgány dne 2. října 1997, jenž se stal nařízením č. 97-1263 ze dne 29. prosince 1997, kterým se zavádí parafiskální poplatek ve prospěch Fondu na podporu rozhlasového vysílání (9), stanoví v článku 1:
„K financování Fondu na podporu majitelů licence k provozování rozhlasového vysílání, jejichž podnikatelské příjmy z vysílání reklamní nebo sponzorské povahy nedosahují 20 % jejich celkového obratu, se s účinností od 1. ledna 1998 na období pěti let zavádí parafiskální poplatek z reklamy šířené v rámci rozhlasového a televizního vysílání (dále jen ‚poplatek z reklamní činnosti‘). Cílem uvedeného poplatku je podpora rozhlasového vysílání.“
Článek 2 téhož nařízení stanoví:
„Poplatek se vyměřuje z částek po odečtení provize agentuře a daně z přidané hodnoty, které jsou zaplaceny inzerenty za šíření jejich reklamních sdělení určených pro francouzské území.
Osobami povinnými k odvádění poplatku jsou osoby, které jsou zodpovědné za uvádění těchto reklamních vysílání na trh.
Sazba poplatku bude stanovena ve společném výnosu ministrů pro rozpočet a spoje a bude odstupňovaná podle čtvrtletních příjmů provozovatelů povinných k odvádění poplatků, přičemž platí následující horní hranice:
[…].“
Článek 4 téhož nařízení stanoví, že poplatek uvedený v článku 2 nařízení je vyměřen a vybrán daňovou správou ve prospěch Fondu na podporu rozhlasového vysílání podle týchž právních předpisů a s týmiž zárukami a sankcemi, jaké platí pro daň z přidané hodnoty.
(14)
Tato ustanovení byla změněna v souvislosti s úpravou režimu podpory, který byl oznámen Komisi a schválen rozhodnutím ze dne 28. července 2003 (10). Podle nových pravidel parafiskálnímu poplatku podléhají pouze provozovatelé usazení na francouzském území.
3. DŮVODY, KTERÉ VEDLY K ZAHÁJENÍ ŘÍZENÍ
(15)
Rozhodnutím N 679/97 Komise v roce 1997 schválila úpravu režimu podpory spočívajícího v systému financování prostřednictvím parafiskálního poplatku z reklamy vysílané rozhlasem nebo televizí. Toto rozhodnutí neobsahuje žádnou analýzu způsobu financování. Rozhodnutí z roku 1997 bylo účinné až do roku 2003, kdy bylo nahrazeno novým rozhodnutím o schválení NN 42/03 (11).
(16)
Dne 3. srpna 2004 Régie Networks, reklamní dceřiná společnost velké francouzské rozhlasové stanice NRJ, napadla u soudu v Lyonu poplatky odvedené v roce 2001 (152 524 EUR). Případ byl předmětem žádosti o rozhodnutí o předběžné otázce k Soudnímu dvoru ohledně platnosti rozhodnutí Komise ze dne 10. listopadu 1997 o povolení podpory.
(17)
Soudní dvůr prohlásil rozsudkem (12) ze dne 22. prosince 2008 rozhodnutí z roku 1997 za neplatné s odůvodněním, že Komise neprovedla posouzení způsobu financování zkoumaného opatření.
(18)
V bodě 89 svého rozsudku Soudní dvůr připomíná, že přezkoumání opatření podpory Komisí musí nutně zohlednit i způsob financování podpory v případě, že tento způsob financování je nedílnou součástí opatření podpory. V bodě 99 svého rozsudku Soudní dvůr uvádí, že poplatek je nedílnou součástí opatření podpory, pokud na základě relevantní vnitrostátní právní úpravy existuje vztah závazného určení mezi dotčeným poplatkem a dotčenou podporou v tom smyslu, že výnos z poplatku je nezbytně určen k financování podpory a přímo ovlivňuje její výši, a v důsledku toho i posouzení slučitelnosti této podpory se společným trhem.
(19)
Poté, co Soudní dvůr ověřil, zda všechny tyto podmínky jsou v daném případě splněny, dospěl v bodě 112 svého rozsudku k závěru, že poplatek z reklamní činnosti je nedílnou součástí režimu podpor pro rozhlasové vysílání, k jejichž financování tento poplatek slouží. Komise tudíž měla povinnost zohlednit uvedený poplatek při přezkumu předmětného režimu podpory, což však v rozhodnutí NN 42/03 neučinila.
(20)
V návaznosti na rozsudek, který prohlásil rozhodnutí Komise ze dne 10. listopadu 1997 za neplatné, Komise přijala všechna nezbytná opatření k nápravě zjištěné protiprávnosti a přezkoumala informace poskytnuté francouzskými orgány. V důsledku toho Komise dne 11. února 2009 zahájila formální vyšetřovací řízení podle čl. 108 odst. 2 Smlouvy o fungování Evropské unie pod číslem řízení C4/2009 (13).
4. PŘIPOMÍNKY FRANCIE
(21)
Dopisem ze dne 23. dubna 2009 zaslaly francouzské orgány Komisi tyto připomínky:
a)
Průměrná výše finančních prostředků vybraných a odvedených v průběhu dotčeného období odpovídala částce 20 milionů EUR ročně, která byla rozdělena mezi více než 500 příjemců.
b)
Je nesporné, že zahraniční hospodářské subjekty poskytující rozhlasové služby ve Francii prostřednictvím stanic nebo provozovatelů usazených v jiných členských státech rovněž odváděly tento parafiskální poplatek, jejich totožnost však není možné zjistit.
c)
Podpora nemůže být navrácena ze dvou hlavních důvodů: za prvé, tento režim podpor byl řádně oznámen a opakovaně schválen Komisí, což vedlo ke vzniku legitimního očekávání u příjemců. Za druhé, finanční situace příjemců neumožňuje francouzským orgánům za současných okolností získat zpět vyplacené částky.
5. POSOUZENÍ PODPORY
5.1 Právní základ posouzení
(22)
Posouzení předmětného režimu podpor je založeno na čl. 107 odst. 3 Smlouvy o fungování Evropské unie.
5.2 Existence podpory ve smyslu čl. 107 odst. 1 Smlouvy o fungování Evropské unie
(23)
Ustanovení čl. 107 odst. 1 Smlouvy o fungování Evropské unie stanoví:
„Podpory poskytované v jakékoli formě státem nebo ze státních prostředků, které narušují nebo mohou narušit hospodářskou soutěž tím, že zvýhodňují určité podniky nebo určitá odvětví výroby, jsou, pokud ovlivňují obchod mezi členskými státy, neslučitelné s vnitřním trhem, nestanoví-li Smlouvy jinak“.
(24)
Analýza předmětného případu s ohledem na podmínky stanovené v čl. 107 odst. 1 Smlouvy o fungování Evropské unie.
a) Podpora poskytnutá státem ze státních prostředků
Režim podpor je financován z prostředků pocházejících z odvodů parafiskálního poplatku, který je stanoven v právních předpisech, vybírán daňovou správou, a který se vztahuje na reklamu šířenou v rámci rozhlasového a televizního vysílání.
Podpory jsou tudíž poskytovány z veřejných zdrojů francouzského státu.
b) Účinek narušení nebo možnosti narušení hospodářské soutěže zvýhodněním určitých podniků nebo určitých odvětví výroby
Režim podpory zvýhodňuje pouze provozovatele služeb rozhlasového vysílání. Příjemci režimu podpory jsou provozovatelé těchto služeb, jejichž reklamní zdroje nedosahují 20 % jejich celkového obratu. Tito provozovatelé jsou konkurenty, pokud jde o příjmy z reklam a upoutání posluchačů, a to zejména vzhledem k ostatním provozovatelům rozhlasového vysílání na území Francie, jejichž podnikatelské příjmy přesahují tuto hranici a kteří nejsou příjemci veřejné podpory v rámci režimu podpor.
Předmětné podpory tudíž narušují nebo přinejmenším mohou narušit hospodářskou soutěž mezi provozovateli služeb, kteří jsou příjemci uvedených podpor a provozovateli služeb, kteří jejich příjemci nejsou.
c) Vliv na obchod mezi členskými státy
Služby rozhlasového vysílání poskytované z francouzského území, a to zejména příjemci režimu podpor, mohou být přijímány v jiných členských státech, byť jen v příhraničních oblastech. Je také zřejmé, že parafiskálnímu poplatku stanovenému oznámenými právními předpisy podléhají i reklamní zdroje provozovatelů služeb poskytovaných z jiných členských států na francouzském území.
Z toho vyplývá, že oznámený režim podpor ovlivňuje nebo může ovlivňovat obchod mezi členskými státy.
d) Závěr ohledně existence státní podpory
Vzhledem k těmto okolnostem má Komise za to, že režim podpory rozhlasového vysílání oznámený francouzskými orgány spadá do působnosti ustanovení čl. 107 odst. 1 Smlouvy o fungování Evropské unie. Za předpokladu, že uvedený režim představuje státní podporu, musí Komise přezkoumat jeho slučitelnost s vnitřním trhem. V souladu s výše uvedeným rozsudkem Régie Networks musí být poplatek z reklamní činnosti, ze kterého je financována předmětná podpora, zohledněn při přezkumu slučitelnosti tohoto režimu.
5.3 Slučitelnost podpory ve smyslu čl. 107 odst. 2 a 3 Smlouvy o fungování Evropské unie
(25)
Oznámené opatření podpory vzhledem k svému předmětu a rozsahu působnosti zjevně nesplňuje podmínky stanovené v čl. 107 odst. 2 Smlouvy o fungování Evropské unie a čl. 107 odst. 3 písm. a) a b) Smlouvy o fungování Evropské unie.
(26)
Vzhledem ke svému cíli zvýhodnit stanice poskytující rozhlasové služby na francouzském území a podpořit zejména ty, jejichž reklamní zdroje jsou nejnižší, se režim podpory zaměřuje na zabezpečení plurality sdělovacích prostředků na území Francie, což je oprávněným obecným cílem. Podpora příjemců by tak mohla být přezkoumána s ohledem na podmínky stanovené v čl. 107 odst. 3 písm. c) Smlouvy o fungování Evropské unie. Ten stanoví: „Za slučitelné s vnitřním trhem mohou být považovány: (…) podpory, které mají usnadnit rozvoj určitých hospodářských činností nebo hospodářských oblastí, pokud nemění podmínky obchodu v takové míře, jež by byla v rozporu se společným zájmem (…)“. V tomto případě musí Komise porovnat kladné a záporné účinky opatření.
(27)
Ve svých předchozích rozhodnutích Komise dospěla k závěru, že režim podpor má pozitivní účinky a je slučitelný s vnitřním trhem, a to zejména s ohledem na skutečnost, že tento režim podpor přispívá k jasně stanovenému cíli obecného zájmu. Jeho cílem je totiž podporovat pluralitu stanic poskytujících rozhlasové služby na území Francie. Režim podporuje malé stanice zaměřené na místní posluchače s ohledem na sociální, kulturní a místní zájmy, což je oprávněný cíl obecného zájmu. Možnost narušení hospodářské soutěže způsobené režimem podpor zvýhodňujícím tyto místní stanice je nízká a nemění podmínky obchodu v takové míře, která by byla v rozporu se společným zájmem. Vzhledem k poslání a velikosti těchto stanic je narušení hospodářské soutěže mezi těmito stanicemi a provozovateli stejných druhů služeb v jiném členském státě velmi omezená. V důsledku toho je vliv tohoto režimu na obchod mezi členskými státy velmi nízký.
(28)
Z přezkumu článků 3 a 6 nařízení č. 97-1263 nicméně vyplývá, že způsob financování režimu podpory prostřednictvím dotčeného parafiskálního poplatku je nedílnou součástí opatření, což mimo jiné uvedl Soudní dvůr v rozsudku Régie Networks (body 99 až 112).
(29)
Jak je uvedeno v bodě 89 rozsudku Régie Networks: „způsob financování podpory může činit celý režim podpor, k jehož financování slouží, neslučitelným se společným trhem. Přezkoumání podpory tudíž nemůže být odděleno od účinků jejího způsobu financování. Přezkoumání opatření podpory Komisí musí naopak nutně zohlednit i způsob financování podpory v případě, že tento způsob financování je nedílnou součástí opatření podpory (viz v tomto smyslu zejména výše uvedený rozsudek van Calster a další, bod 49, jakož i rozsudek ze dne 15. července 2004, Pearle a další, C-345/02, Sb. rozh. 2004, s. I-7139, bod 29)“.
(30)
Z toho vyplývá, že Komise musí při přezkumu slučitelnosti režimu podpory s vnitřním trhem zmíněný poplatek zohlednit. V tomto ohledu se uvedený poplatek z reklamní činnosti zdá být v rozporu s obecnou zásadou, která byla pravidelně uváděna Komisí a potvrzena také Soudním dvorem v jeho rozsudku ze dne 25. června 1970, Francie v. Komise (47/69, Sb. rozh. 1970, s. 487), podle níž musejí být dovezené výrobky nebo služby osvobozeny od jakéhokoli parafiskálního poplatku určeného k financování režimu podpor, které jsou poskytovány pouze domácím podnikům. Soudní dvůr uvedl tuto analýzu v bodě 115 svého rozsudku Régie Networks.
(31)
Komise má za to, že neosvobození rozhlasových služeb poskytovaných ve Francii ze stanic usazených v jiných členských státech, které nemohou být příjemci podpor poskytovaných v rámci oznámeného režimu, mění podmínky obchodu v míře, která je v rozporu se společným zájmem. I kdyby byl obecný cíl podpory příjemců, který oznámený režim sleduje, oprávněný a mohl být považován za slučitelný s vnitřním trhem, v případě způsobu financování uvedeného režimu tomu tak není.
6. ZÁVĚRY
(32)
Za těchto okolností Komise dospěla k závěru, že tento režim podpor může být prohlášen za slučitelný s vnitřním trhem, a to zejména s ohledem na kritéria stanovená v čl. 107 odst. 3 písm. c) Smlouvy o fungování Evropské unie. Komise však nemůže schválit způsob financování tohoto režimu.
(33)
V tomto ohledu Komise vzala na vědomí skutečnost zmíněnou v dopise francouzských orgánů ze dne 23. dubna 2009, tedy údajnou nemožnost zjistit (mezi plátci parafiskálního poplatku, ze kterého je režim financován) totožnost zahraničních hospodářských subjektů, které poskytovaly rozhlasové služby ve Francii prostřednictvím stanic nebo provozovatelů usazených v jiných členských státech v období, během nějž byl dotyčný režim podpor uplatňován. Komise připouští, že vzhledem ke staršímu datu skutkových okolností existují jisté administrativní potíže, které znemožňují zjištění jejich totožnosti. Nicméně na základě informací, které francouzské orgány poskytly, se v tomto případě nezdá, že by uplynulé časové období představovalo samo o sobě nepřekonatelnou překážku pro zjištění totožnosti osob povinných k odvádění poplatku. Francouzské orgány však uvedly, že z informací, které mají k dispozici, nelze vždy zjistit, zda osoby povinné k odvádění poplatku byly provozovatelé vysílající z francouzského území nebo z jiného členského státu. V takovém případě je jejich povinností ve lhůtě šesti měsíců od oznámení tohoto rozhodnutí individuálně informovat osobu povinnou k odvádění poplatku o jejím konkrétním právu na navrácení poplatků, pokud vysílala do Francie z jiného členského státu. Orgány musejí vynaložit veškeré prostředky, které mají k dispozici, aby zjistily totožnost osob povinných k odvádění poplatku. Jelikož však není jisté, zda francouzské orgány budou samy moci zjistit totožnost všech osob povinných k odvádění tohoto poplatku, ukládá se jim povinnost vhodným způsobem zveřejnit informace o opatření k navrácení poplatků, aby dotčené hospodářské subjekty měly možnost se samy přihlásit.
(34)
Nic nebrání tomu, aby Francie umožnila těmto neznámým subjektům uplatnit právo na navrácení poplatků, které byly neoprávněně odvedeny v období let 1997-2002. Francie může napravit neslučitelnost způsobu financování režimu podpor navrácením částky poplatků, které jsou v rozporu s vnitřním trhem za těchto podmínek:
-
Francie osloví dotčené hospodářské subjekty formou individuálního oznámení jejich konkrétního práva na navrácení poplatků ve všech případech, ve kterých jsou francouzské orgány schopny zjistit jejich totožnost, a formou vhodného zveřejnění informací zejména prostřednictvím inzerce v odborných časopisech v celé Evropské unii (14),
-
pro podání žádosti o navrácení bude osobám povinným k odvádění poplatku poskytnuta lhůta tří let (15) od odpovídajícího zveřejnění,
-
navrácení poplatku se uskuteční nejpozději do šesti měsíců ode dne podání žádosti (16),
-
navrácené částky budou navýšeny o skutečné úroky naběhlé za období ode dne jejich odvedení do dne jejich skutečného navrácení, které se vypočtou na základě složené úrokové sazby, kdy jako referenční cílová sazba bude analogicky použita sazba uvedená v článku 9 nařízení Komise (ES) č. 794/2004 ze dne 21. dubna 2004, kterým se provádí nařízení Rady (ES) č. 659/1999, kterým se stanoví prováděcí pravidla k článku 93 Smlouvy o ES (17),
-
francouzské orgány přijmou veškeré rozumné důkazy o zaplacení poplatku, které jim dotčené hospodářské subjekty poskytnou,
-
právo na navrácení nesmí podléhat dalším podmínkám,
-
každých šest měsíců ode dne oznámení tohoto rozhodnutí zašlou francouzské orgány Komisi pravidelně zprávy o stavu postupu navrácení poplatků,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Režim podpor zavedený Francií je slučitelný s vnitřním trhem za podmínek stanovených v článku 2.
Článek 2
K odstranění diskriminace vůči zahraničním provozovatelům rozhlasového vysílání, kteří francouzskému státu odvedli poplatky z reklamní činnosti, aniž by byli příjemci režimu podpor, francouzské orgány navrátí parafiskální poplatky vybrané od zahraničních subjektů v období let 1997-2002. Ve lhůtě šesti měsíců ode dne oznámení tohoto rozhodnutí informují všechny hospodářské subjekty povinné k odvádění poplatků, které mají být navráceny, o jejich právu na navrácení, a to ve všech případech, kdy budou moci zjistit jejich totožnost a prostřednictvím odpovídajícího zveřejnění je vyzvat, a tak jim umožnit, aby se přihlásily, přičemž jim poskytnou tříletou lhůtu k podání žádosti o navrácení poplatků (18). Po této výzvě a na základě důkazů předložených dotčenými hospodářskými subjekty Francie nejpozději do šesti měsíců ode dne podání žádosti o navrácení navrátí poplatky neslučitelné s vnitřním trhem navýšené o naběhlé skutečné úroky, které se vypočtou na základě složené úrokové sazby, kdy jako referenční cílová sazba bude analogicky použita sazba uvedená v článku 9 nařízení (ES) č. 794/2004.
Článek 3
Do dvou měsíců ode dne oznámení tohoto rozhodnutí Francie informuje Komisi o opatřeních přijatých za účelem dosažení souladu s tímto rozhodnutím.
Každých šest měsíců ode dne oznámení tohoto rozhodnutí Francie zašle Komisi pravidelnou zprávu o stavu postupu navrácení poplatků uvedeného v článku 2, a to do uplynutí lhůty tří let ode dne posledního opatření odpovídajícího zveřejnění uvedeného v článku 2.
Článek 4
Toto rozhodnutí je určeno Francouzské republice.
V Bruselu dne 29. září 2010.