ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 835/2011 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 19ης Αυγούστου 2011
σχετικά με την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1881/2006 για καθορισμό μέγιστων επιτρεπτών επιπέδων για πολυκυκλικούς αρωματικούς υδρογονάνθρακες σε τρόφιμα
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 315/93 του Συμβουλίου, της 8ης Φεβρουαρίου 1993, για τη θέσπιση κοινοτικών διαδικασιών για τις προσμείξεις των τροφίμων (1), και ιδίως το άρθρο 2 παράγραφος 3,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1881/2006 της Επιτροπής για τον καθορισμό μέγιστων επιτρεπτών επιπέδων για ορισμένες ουσίες οι οποίες επιμολύνουν τα τρόφιμα (2) καθορίζει τα μέγιστα επιτρεπτά επίπεδα βενζο[a]πυρενίου σε τρόφιμα.
(2)
Το βενζο[a]πυρένιο ανήκει στην ομάδα των πολυκυκλικών αρωματικών υδρογονανθράκων (ΠΑΥ) και χρησιμοποιείται ως δείκτης για την εμφάνιση και την επίδραση καρκινογόνων ΠΑΥ σε τρόφιμα βάσει επιστημονικής γνώμης της πρώην επιστημονικής επιτροπής για τα τρόφιμα (SCF) (3). Στη γνώμη της του Δεκεμβρίου του 2002, η επιτροπή SCF συνέστησε ότι θα ήταν αναγκαίες περαιτέρω αναλύσεις των σχετικών αναλογιών των εν λόγω ΠΑΥ σε τρόφιμα για μελλοντική επανεξέταση της καταλληλότητας της διατήρησης του βενζο[a]πυρένιου ως δείκτη.
(3)
Νέα στοιχεία σχετικά με την εμφάνιση καρκινογόνων ΠΑΥ σε τρόφιμα συλλέχθηκαν από κράτη μέλη στο πλαίσιο της σύστασης 2005/108/ΕΚ της Επιτροπής (4). Η Επιτροπή ζήτησε από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) να επανεξετάσει τη γνώμη της SCF, λαμβάνοντας υπόψη τα νέα στοιχεία εμφάνισης, άλλες σχετικές νέες επιστημονικές πληροφορίες καθώς και την προσέγγιση περιθωρίου έκθεσης (MOE). Στο πλαίσιο αυτής της επανεξέτασης, ζητήθηκε από την EFSA να αξιολογήσει εκ νέου την καταλληλότητα της διατήρησης του βενζο[a]πυρένιου ως δείκτη.
(4)
Η επιστημονική ομάδα για τις μολυσματικές προσμείξεις στην τροφική αλυσίδα (CONTAM Panel) της EFSA ενέκρινε γνώμη για τους πολυκυκλικούς αρωματικούς υδρογονάνθρακες στα τρόφιμα στις 9 Ιουνίου 2008 (5). Στη γνώμη αυτή, η EFSA κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το βενζο[a]πυρένιο δεν είναι κατάλληλος δείκτης για την εμφάνιση πολυκυκλικών αρωματικών υδρογονανθράκων σε τρόφιμα και ότι ένα σύστημα τεσσάρων συγκεκριμένων ουσιών (ΠΑΥ4 (6)) ή οκτώ συγκεκριμένων ουσιών (ΠΑΥ8 (7)) θα ήταν οι πιο κατάλληλοι δείκτες ΠΑΥ σε τρόφιμα. Η EFSA κατέληξε, επίσης, στο συμπέρασμα ότι ένα σύστημα οκτώ ουσιών (ΠΑΥ8) δεν θα παρείχε μεγάλη προστιθέμενη αξία σε σύγκριση με ένα σύστημα τεσσάρων ουσιών (ΠΑΥ4).
(5)
Περαιτέρω, η CONTAM Panel κατέληξε στο συμπέρασμα, χρησιμοποιώντας την προσέγγιση περιθωρίου έκθεσης (MOE), ότι υπάρχει μικρή ανησυχία για την υγεία των καταναλωτών στη μέση εκτιμώμενη διατροφική έκθεση. Ωστόσο, για καταναλωτές υψηλού βαθμού πρόσληψης, τα MOE ήταν κοντά σε ή λιγότερο από 10 000, μέγεθος που δείχνει πιθανή ανησυχία για την υγεία των καταναλωτών.
(6)
Βάσει των συμπερασμάτων της EFSA, το ισχύον σύστημα χρήσης βενζο[a]πυρενίου, ως του μοναδικού δείκτη για την ομάδα πολυκυκλικών αρωματικών υδρογονανθράκων, δεν μπορεί να διατηρηθεί. Συνεπώς, είναι αναγκαία η τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1881/2006.
(7)
Θα πρέπει να θεσπιστούν νέα μέγιστα επιτρεπτά επίπεδα για το άθροισμα τεσσάρων ουσιών (ΠΑΥ4) (βεvζo[a]πυρέvιo, βενζο[a]ανθρακένιο, βενζο[b]φλουορανθένιο και χρυσένιο), ενώ διατηρείται παράλληλα ξεχωριστό μέγιστο επιτρεπτό επίπεδο για το βενζο[a]πυρένιο.
(8)
Το σύστημα αυτό θα εξασφαλίζει ότι τα επίπεδα ΠΑΥ σε τρόφιμα διατηρούνται σε επίπεδα που δεν προκαλούν ανησυχία για την υγεία και ότι η ποσότητα των ΠΑΥ μπορεί, επίσης, να ελεγχθεί στα εν λόγω δείγματα στα οποία δεν είναι ανιχνεύσιμο το βενζο[a]πυρένιο, στα οποία όμως είναι παρόντες άλλοι ΠΑΥ.
(9)
Το ξεχωριστό μέγιστο επιτρεπτό επίπεδο για το βενζο[a]πυρένιο διατηρείται για να εξασφαλίσει τη συγκρισιμότητα προηγούμενων και μελλοντικών στοιχείων. Ύστερα από κάποιο χρόνο εφαρμογής της τροπολογίας αυτής και με βάση νέα στοιχεία που θα παραχθούν στο μέλλον, θα πρέπει να επανεξεταστεί η ανάγκη για διατήρηση ξεχωριστού μέγιστου επιτρεπτού επιπέδου για το βενζο[a]πυρένιο.
(10)
Όσον αφορά το άθροισμα των τεσσάρων ουσιών (ΠΑΥ4), ως βάση για αποφάσεις συμμόρφωσης θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν οι συγκεντρώσεις κατώτερου ορίου.
(11)
Οι μέγιστες τιμές ανοχής για τους πολυκυκλικούς αρωματικούς υδρογονάνθρακες πρέπει να είναι ασφαλείς και να είναι στο κατώτερο ευλόγως εφικτό επίπεδο (ALARA) με βάση τις ορθές πρακτικές παραγωγής και τις ορθές γεωργικές/αλιευτικές πρακτικές. Τα νέα στοιχεία σχετικά με την εμφάνιση ΠΑΥ δείχνουν ότι τα βασικά επίπεδα των ΠΑΥ είναι χαμηλότερα από ό,τι θεωρούνταν προηγουμένως σε ορισμένα βασικά προϊόντα τροφίμων. Τα μέγιστα επιτρεπτά επίπεδα βενζο[a]πυρενίου αναπροσαρμόστηκαν, συνεπώς, για να εκφράσουν πιο ρεαλιστικά χαμηλότερα βασικά επίπεδα σε νωπά και καπνιστά δίθυρα μαλάκια.
(12)
Τα στοιχεία για καπνιστά ψάρια και καπνιστό κρέας έδειξαν επίσης ότι είναι επιτεύξιμα χαμηλότερα μέγιστα επιτρεπτά επίπεδα. Ωστόσο, αναπροσαρμογή της ισχύουσας τεχνολογίας καπνίσματος ενδέχεται να είναι αναγκαία σε ορισμένες περιπτώσεις. Συνεπώς, θα πρέπει να θεσπιστεί μια διαδικασία δύο βημάτων για το καπνιστό κρέας και τα καπνιστά ψάρια που να παρέχει μεταβατικό στάδιο δύο ετών από την ημερομηνία εφαρμογής του κανονισμού αυτού πριν να καταστούν εφαρμόσιμα χαμηλότερα μέγιστα επιτρεπτά επίπεδα.
(13)
Καπνιστές σαρδελόρεγγες και κονσερβοποιημένες καπνιστές σαρδελόρεγγες διαπιστώθηκε ότι περιέχουν υψηλότερα επίπεδα ΠΑΥ από ό,τι άλλα καπνιστά ψάρια. Ειδικά μέγιστα επιτρεπτά επίπεδα θα πρέπει να θεσπιστούν για καπνιστές σαρδελόρεγγες και κονσερβοποιημένες καπνιστές σαρδελόρεγγες, ώστε να εκφράζουν αυτό που είναι επιτεύξιμο στα εν λόγω τρόφιμα.
(14)
Προηγουμένως θεσπίστηκε μέγιστο επιτρεπτό επίπεδο για βενζο[a]πυρένιο σε «Σάρκα ψαριών εκτός από τα καπνιστά ψάρια» ως δείκτης για πιθανή περιβαλλοντική ρύπανση. Ωστόσο, αποδείχτηκε ότι οι ΠΑΥ μεταβολίζονται ταχέως σε νωπά ψάρια και δεν συσσωρεύονται στη σάρκα ψαριών. Συνεπώς, η διατήρηση μέγιστου επιτρεπτού επιπέδου για τους ΠΑΥ σε νωπά ψάρια δεν είναι πλέον κατάλληλη.
(15)
Βρέθηκαν υψηλά επίπεδα ΠΑΥ σε ορισμένα είδη με βάση το κρέας που έχουν υποβληθεί σε θερμική επεξεργασία και σε προϊόντα με βάση το κρέας που έχουν υποβληθεί σε θερμική επεξεργασία τα οποία πωλούνται στον τελικό καταναλωτή. Τα εν λόγω επίπεδα μπορούν να αποφευχθούν εάν χρησιμοποιηθούν κατάλληλες συνθήκες επεξεργασίας και κατάλληλος εξοπλισμός. Κρίνεται, συνεπώς, σκόπιμο να θεσπιστούν μέγιστα επιτρεπτά επίπεδα ΠΑΥ στο κρέας και σε προϊόντα με βάση το κρέας που έχουν υποβληθεί σε διαδικασία θερμικής επεξεργασίας που είναι γνωστό ότι έχει ως δυνητικό αποτέλεσμα το σχηματισμό ΠΑΥ, δηλαδή μόνο ψήσιμο και μπάρμπεκιου.
(16)
Το βούτυρο κακάου εξαιρέθηκε προσωρινά από το υφιστάμενο μέγιστο επιτρεπτό επίπεδο για το βενζο[a]πυρένιο σε έλαια και λίπη βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1881/2006 και προβλέφθηκε επανεξέταση της καταλληλότητας ορισμού μέγιστου επιτρεπτού επιπέδου για ΠΑΥ σε βούτυρο του κακάου έως την 1η Απριλίου 2007. Η επανεξέταση αναβλήθηκε, στη συνέχεια, καθώς εκκρεμεί το αποτέλεσμα της τότε συνεχιζόμενης επιστημονικής επαναξιολόγησης των ΠΑΥ από την EFSA.
(17)
Το βούτυρο κακάου περιέχει υψηλότερα επίπεδα ΠΑΥ από άλλα έλαια και λίπη. Αυτό οφείλεται κυρίως σε ακατάλληλες πρακτικές ξήρανσης του κακάου σε σπόρους και στο γεγονός ότι το βούτυρο του κακάου δεν μπορεί να διυλιστεί όπως τα λοιπά φυτικά έλαια και λίπη. Το βούτυρο του κακάου είναι κύριο συστατικό των μη μεταποιημένων προϊόντων κακάου (π.χ. κακάο σε βαλάνους, πάστα κακάου, αποφλοιωμένοι σπόροι κακάου ή ποτό κακάου) και είναι παρόν στη σοκολάτα και σε άλλα προϊόντα κακάου που συχνά καταναλώνονται από παιδιά. Με τον τρόπο αυτό, συμβάλλει στην ανθρώπινη έκθεση, ιδίως στην έκθεση παιδιών. Είναι, συνεπώς, αναγκαίο να θεσπιστούν μέγιστα επιτρεπτά επίπεδα για ΠΑΥ σε κακάο σε βαλάνους και παράγωγα προϊόντα, συμπεριλαμβανομένου επίσης του βουτύρου του κακάου.
(18)
Τα ανώτατα επίπεδα για ΠΑΥ σε βαλάνους κακάου θα πρέπει να θεσπιστούν σε επίπεδα τόσο χαμηλά όσο είναι ευλόγως εφικτό και λαμβάνοντας υπόψη τις τρέχουσες τεχνολογικές δυνατότητες των χωρών παραγωγής. Θα πρέπει να θεσπιστούν με βάση το λίπος, καθώς οι ΠΑΥ συγκεντρώνονται στο κλάσμα λίπους, στο βούτυρο του κακάου. Για να επιτραπεί στις χώρες παραγωγής να προβούν σε τεχνολογικές βελτιώσεις έτσι ώστε να προσαρμοστούν στα εν λόγω ανώτατα επίπεδα, η ημερομηνία εφαρμογής των ανώτατων επιπέδων για βαλάνους κακάου και παράγωγα προϊόντα θα πρέπει να μετατεθεί. Περαιτέρω, αρχικά θα πρέπει να ισχύσει ένα υψηλότερο μέγιστο επίπεδο για το άθροισμα των τεσσάρων ουσιών για τα εν λόγω προϊόντα. Μετά τη μεταβατική περίοδο των δύο ετών θα πρέπει να εφαρμοστεί χαμηλότερο μέγιστο επίπεδο. Τα επίπεδα των ΠΑΥ σε βαλάνους κακάου και παράγωγα προϊόντα θα πρέπει να παρακολουθούνται τακτικά με σκοπό την αξιολόγηση της δυνατότητας για περαιτέρω μείωση των μέγιστων επιπέδων στο μέλλον.
(19)
Σύμφωνα με στοιχεία, το έλαιο καρύδας περιέχει υψηλότερες ποσότητες ΠΑΥ4 από ό,τι άλλα φυτικά έλαια και λίπη. Αυτό οφείλεται στην αναλογικά υψηλότερη παρουσία βενζο[a]ανθρακένιου και χρυσένιου που δεν μπορούν να αφαιρεθούν εύκολα κατά τη διύλιση του ελαίου κοκοφοίνικα. Τα ειδικά μέγιστα επιτρεπτά επίπεδα για έλαιο κοκοφοίνικα θα πρέπει να οριστούν σε επίπεδα τόσο χαμηλά όσο είναι ευλόγως εφικτό και λαμβάνοντας υπόψη τις τρέχουσες τεχνολογικές δυνατότητες των χωρών παραγωγής. Καθώς αναμένονται τεχνολογικές βελτιώσεις στις χώρες παραγωγής, τα επίπεδα ΠΑΥ σε έλαιο κοκοφοίνικα θα πρέπει να παρακολουθούνται τακτικά με σκοπό την αξιολόγηση της δυνατότητας ορισμού χαμηλότερων επιπέδων στο μέλλον.
(20)
Επίκαιρα στοιχεία εμφάνισης σχετικά με ΠΑΥ σε δημητριακά και λαχανικά είναι ελάχιστα. Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι τα δημητριακά και τα λαχανικά περιέχουν μάλλον χαμηλά επίπεδα ΠΑΥ. Τα χαμηλά επίπεδα που διαπιστώνονται στα σημερινά διαθέσιμα στοιχεία σχετικά με την εμφάνιση δεν δικαιολογούν τον άμεσο ορισμό μέγιστων επιτρεπτών επιπέδων. Ωστόσο, η EFSA προσδιόρισε τα δημητριακά και τα λαχανικά ως ότι συμβάλλουν σημαντικά στην ανθρώπινη έκθεση λόγω της υψηλής κατανάλωσή τους. Συνεπώς, τα επίπεδα ΠΑΥ στις εν λόγω δύο ομάδες προϊόντων θα πρέπει να παρακολουθούνται περαιτέρω. Με βάση περαιτέρω στοιχεία, θα αξιολογείται η ανάγκη ορισμού μέγιστων επιτρεπτών επιπέδων.
(21)
Υψηλά επίπεδα ΠΑΥ διαπιστώθηκαν σε ορισμένα συμπληρώματα διατροφής. Ωστόσο, τα επίπεδα είναι μεταβλητά και εξαρτώνται από τον συγκεκριμένο τύπο συμπληρωμάτων διατροφής. Απαιτούνται περαιτέρω στοιχεία για τα συμπληρώματα διατροφής και θα πρέπει να συλλέγονται. Μόλις τα στοιχεία αυτά καταστούν διαθέσιμα, θα αξιολογηθεί η ανάγκη ορισμού μέγιστων επιτρεπτών επιπέδων για ΠΑΥ σε συμπληρώματα διατροφής.
(22)
Πρέπει να δοθεί επαρκής χρόνος στα κράτη μέλη και στους υπευθύνους επιχειρήσεων τροφίμων προκειμένου να προσαρμοστούν στα μέγιστα επιτρεπτά επίπεδα που θεσπίζονται από τον παρόντα κανονισμό. Η ημερομηνία εφαρμογής του παρόντος κανονισμού πρέπει, συνεπώς, να μετατεθεί. Θα πρέπει να προβλεφθεί μεταβατική περίοδος για τα προϊόντα που κυκλοφορούν ήδη στην αγορά πριν από την ημερομηνία εφαρμογής των τροποποιήσεων που θεσπίζονται με τον παρόντα κανονισμό.
(23)
Τα μέτρα που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό είναι σύμφωνα με τη γνώμη της μόνιμης επιτροπής για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων και ούτε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ούτε το Συμβούλιο αντιτάχθηκαν σε αυτά,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Το παράρτημα του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1881/2006 τροποποιείται σύμφωνα με το παράρτημα του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 2
1. Τρόφιμα που δεν συμμορφώνονται με τα μέγιστα επιτρεπτά επίπεδα που θα ισχύσουν από την 1η Σεπτεμβρίου 2012, σύμφωνα με το τμήμα 6 «Πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες» του παραρτήματος του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1881/2006, όπως τροποποιείται με τον παρόντα κανονισμό, που διατίθενται νόμιμα στην αγορά πριν από την 1η Σεπτεμβρίου 2012, μπορούν να εξακολουθήσουν να τίθενται σε εμπορία μετά την εν λόγω ημερομηνία έως την ημερομηνία τους ελάχιστης διάρκειας ή χρήσης έως σήμερα.
2. Τρόφιμα που δεν συμμορφώνονται με τα μέγιστα επίπεδα που θα ισχύσουν από την 1η Σεπτεμβρίου 2014, σύμφωνα με τα σημεία 6.1.4 και 6.1.5 του παραρτήματος του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1881/2006, όπως τροποποιείται με τον παρόντα κανονισμό, που διατίθενται νόμιμα στην αγορά πριν από την 1η Σεπτεμβρίου 2014, μπορούν να εξακολουθήσουν να τίθενται σε εμπορία μετά την εν λόγω ημερομηνία έως την ημερομηνία τους ελάχιστης διάρκειας ή χρήσης έως σήμερα.
3. Τρόφιμα που δεν συμμορφώνονται με τα μέγιστα επιτρεπτά επίπεδα που θα ισχύσουν από την 1η Απριλίου 2013, σύμφωνα με το σημείο 6.1.2 του παραρτήματος του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1881/2006, όπως τροποποιείται με τον παρόντα κανονισμό, που διατίθενται νόμιμα στην αγορά πριν από την 1η Απριλίου 2013, μπορούν να εξακολουθήσουν να τίθενται σε εμπορία μετά την εν λόγω ημερομηνία έως την ημερομηνία τους ελάχιστης διάρκειας ή χρήσης έως σήμερα.
4. Τρόφιμα που δεν συμμορφώνονται με τα μέγιστα επιτρεπτά επίπεδα που θα ισχύσουν από την 1η Απριλίου 2015, σύμφωνα με το σημείο 6.1.2 του παραρτήματος του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1881/2006, όπως τροποποιείται με τον παρόντα κανονισμό, που διατίθενται νόμιμα στην αγορά πριν από την 1η Απριλίου 2015, μπορούν να εξακολουθήσουν να τίθενται σε εμπορία μετά την εν λόγω ημερομηνία έως την ημερομηνία τους ελάχιστης διάρκειας ή χρήσης έως σήμερα.
Άρθρο 3
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Εφαρμόζεται από την 1η Σεπτεμβρίου 2012.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Βρυξέλλες, 19 Αυγούστου 2011.
NAŘÍZENÍ KOMISE (EU) č. 835/2011
ze dne 19. srpna 2011,
kterým se mění nařízení (ES) č. 1881/2006, pokud jde o maximální limity polycyklických aromatických uhlovodíků v potravinách
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na nařízení Rady (EHS) č. 315/93 ze dne 8. února 1993, kterým se stanoví postupy Společenství pro kontrolu kontaminujících látek v potravinách (1), a zejména na čl. 2 odst. 3 uvedeného nařízení,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Nařízení Komise (ES) č. 1881/2006, kterým se stanoví maximální limity některých kontaminujících látek v potravinách (2), stanoví maximální limity pro benzo[a]pyren v řadě potravin.
(2)
Benzo[a]pyren patří do skupiny polycyklických aromatických uhlovodíků (PAU) a používá se jako indikátor výskytu a účinku karcinogenních PAU v potravinách na základě vědeckého stanoviska dřívějšího Vědeckého výboru pro potraviny (SCF) (3). Ve svém stanovisku z prosince 2002 tento výbor doporučil provést další analýzy příslušných podílů těchto polycyklických aromatických uhlovodíků v potravinách, aby při příštím přezkoumání bylo možné rozhodnout o vhodnosti dalšího využívání benzo[a]pyrenu jako indikátoru.
(3)
V rámci doporučení Komise 2005/108/ES (4) byly členskými státy shromážděny nové údaje týkající se výskytu karcinogenních polycyklických aromatických uhlovodíků v potravinách. Komise požádala Evropský úřad pro bezpečnost potravin (EFSA), aby stanovisko Vědeckého výboru pro potraviny přezkoumal s přihlédnutím k novým údajům o výskytu, k dalším souvisejícím novým vědeckým informacím i k přístupu založeném na limitech expozice (MOE). V rámci tohoto přezkumu byl úřad EFSA požádán, aby znovu posoudil vhodnost dalšího využívání benzo[a]pyrenu jako indikátoru.
(4)
Vědecký výbor pro kontaminující látky v potravinovém řetězci při úřadu EFSA přijal stanovisko o polycyklických aromatických uhlovodících v potravinách dne 9. června 2008 (5). V tomto stanovisku dospěl úřad EFSA k závěru, že benzo[a]pyren není vhodným indikátorem výskytu PAU v potravinách a že nejvhodnějším indikátorem PAU v potravinách by byl systém čtyř specifických látek (PAU4 (6)) nebo osmi specifických látek (PAU8 (7)). V závěru úřadu EFSA se rovněž uvádí, že systém osmi látek (PAU8) by v porovnání se systémem čtyř látek (PAU4) nepředstavoval podstatnou přidanou hodnotu.
(5)
Vědecký výbor pro kontaminující látky v potravinovém řetězci dále zjistil, že při použití přístupu založeného na limitech expozice (MOE) existují jen malé obavy o zdraví spotřebitelů při průměrné odhadované expozici z potravin. U spotřebitelů vystavených těmto látkám ve vysoké míře však limity expozice činily téměř či méně než 10 000, což může představovat obavy o zdraví spotřebitelů.
(6)
Na základě závěrů úřadu EFSA nemůže být stávající systém založený na používání benzo[a]pyrenu jakožto jediného indikátoru ze skupiny polycyklických aromatických uhlovodíků zachován. Nařízení (ES) č. 1881/2006 je proto třeba změnit.
(7)
Měly by být zavedeny nové maximální limity pro sumu čtyř látek (PAU4 - benzo[a]pyren, benzo[a]anthracen, benzo[b]fluoranthen a chrysen) a současně zachován zvláštní maximální limit pro benzo[a]pyren.
(8)
Takový systém by zajistil, že obsah PAU v potravinách bude udržován v mezích, které nepředstavují zdravotní riziko a že výši PAU bude možné kontrolovat i v těch vzorcích, ve kterých nelze zjistit přítomnost benzo[a]pyrenu, avšak jsou v nich přítomny jiné polycyklické aromatické uhlovodíky.
(9)
Zvláštní maximální limit pro benzo[a]pyren bude zachován s cílem zajistit srovnatelnost dřívějších a budoucích údajů. Po určitém období uplatňování této změny a na základě nových údajů získaných v budoucnosti by měla být potřeba zachování zvláštního maximálního limitu pro benzo[a]pyren přehodnocena.
(10)
V případě sumy čtyř látek (PAU4) by měly být jako základ pro rozhodnutí o shodě s předpisy používány dolní meze koncentrací.
(11)
Maximální limity polycyklických aromatických uhlovodíků musí být bezpečné a co nejnižší rozumně dosažitelné správnou výrobní a zemědělskou a rybolovnou praxí. Nové údaje o výskytu polycyklických aromatických uhlovodíků ukazují, že v některých potravinách je základní obsah PAU nižší, než se předpokládalo. Maximální limity benzo[a]pyrenu je proto třeba upravit tak, aby lépe odrážely skutečné nižší základní hodnoty v čerstvých a uzených mlžích.
(12)
Z údajů týkajících se uzených ryb a uzeného masa rovněž vyplývá, že lze dosáhnout nižších maximálních limitů. V některých případech může být nicméně zapotřebí provést úpravy stávajících technologií uzení. Pro uzené maso a uzené ryby by proto měl být zaveden dvoufázový postup, v jehož rámci bude ode dne použitelnosti tohoto nařízení platit dvouleté přechodné období, po jehož uplynutí se začnou používat nižší maximální limity.
(13)
U uzených šprotů a konzervovaných uzených šprotů bylo zjištěno, že obsahují více PAU než ostatní uzené ryby. Pro uzené šproty a konzervované uzené šproty by tak měly být stanoveny zvláštní maximální limity, které by zohledňovaly hodnoty, jež jsou u těchto potravin dosažitelné.
(14)
V minulosti byl maximální limit pro benzo[a]pyren ve svalovině ryb kromě uzených ryb stanoven jakožto indikátor možného znečištění životního prostředí. Bylo však prokázáno, že PAU v čerstvých rybách podléhají rychlému metabolismu a neakumulují se ve svalovině. Zachování maximálního limitu PAU v čerstvých rybách již proto není zapotřebí.
(15)
V některých druzích tepelně ošetřeného masa a masných výrobků prodávaných konečnému spotřebiteli byly zjištěny vysoké hodnoty PAU. Těmto hodnotám lze zamezit v případě, že se používají náležité výrobní postupy a zařízení. Proto je třeba stanovit maximální limity PAU v mase a masných výrobcích, které byly vystaveny postupu tepelného ošetření, u něhož je známo, že může vést k tvorbě PAU, tj. výhradně grilování a rožnění.
(16)
Kakaové máslo bylo na základě nařízení (ES) č. 1881/2006 dočasně vyjmuto ze stávajícího maximálního limitu pro benzo[a]pyren v olejích a tucích a přezkoumání vhodnosti stanovení maximálního limitu PAU v kakaovém máslu mělo být provedeno do 1. dubna 2007. Přezkoumání bylo v dané době odloženo z důvodu očekávání výsledku tehdy probíhajícího nového vědeckého posouzení PAU úřadem EFSA.
(17)
Kakaové máslo obsahuje PAU ve větší míře než jiné oleje a tuky. Je to způsobeno převážně neodpovídajícími postupy sušení kakaových bobů a skutečností, že kakaové máslo nelze na rozdíl od jiných rostlinných olejů a tuků rafinovat. Kakaové máslo představuje hlavní složku kakaových surovin (jako jsou kakaové boby, kakaová hmota, kakaová drť nebo tekutá kakaová hmota) a vyskytuje se v čokoládě a jiných výrobcích z kakaa, jež často konzumují děti. Přispívá tak k expozici lidí, a zvláště pak k expozici dětí. Proto je nezbytné stanovit maximální limity PAU v kakaových bobech a odvozených produktech, tedy včetně kakaového másla.
(18)
Maximální limity PAU v kakaových bobech by měly být stanoveny na co nejnižší rozumně dosažitelné úrovni, s přihlédnutím ke stávajícím technologickým možnostem producentských zemí. Měly by být stanoveny na základě obsahu tuků, jelikož PAU se koncentrují v tukové složce, kakaovém máslu. Aby měly producentské země možnost provést technologická zlepšení v zájmu přizpůsobení se těmto maximálním limitům, mělo by být datum použitelnosti maximálních limitů pro kakaové boby a odvozené produkty odloženo. Zpočátku by se také měl na tyto produkty vztahovat vyšší maximální limit sumy čtyř látek. Po uplynutí dvouletého přechodného období by se měl začít uplatňovat nižší maximální limit. Obsah PAU v kakaových bobech a odvozených produktech by měl být pravidelně sledován s cílem posoudit, zda by bylo možné v budoucnosti tyto maximální limity dále snížit.
(19)
Z údajů vyplývá, že kokosový olej může vykazovat vyšší obsah PAU4 než jiné rostlinné oleje a tuky. Je to způsobeno poměrně vyšším obsahem benzo[a]anthracenu a chrysenu, které nelze při rafinaci kokosového oleje snadno odstranit. Proto by měly být stanoveny zvláštní maximální limity pro kokosový olej na co nejnižší rozumně dosažitelné úrovni, s přihlédnutím ke stávajícím technologickým možnostem producentských zemí. Jelikož se očekává, že v producentských zemích dojde k technologickým zlepšením, měly by být limity PAU v kokosovém oleji pravidelně sledovány s cílem posoudit, zda by bylo možné v budoucnosti stanovit nižší limity.
(20)
Údaje o výskytu PAU v obilovinách a zelenině jsou v současnosti omezené. Z dostupných údajů vyplývá, že obiloviny a zelenina obsahují PAU spíše v malé míře. Tyto nízké hodnoty zaznamenané ve stávajících dostupných údajích o výskytu neodůvodňují bezprostřední stanovení maximálních limitů. Úřad EFSA nicméně zjistil, že obiloviny a zelenina mohou významně přispívat k expozici lidí z důvodu jejich vysoké spotřeby. Obsah PAU v těchto dvou skupinách produktů by proto měl být dále sledován. Na základě dalších údajů bude posouzena potřeba stanovení maximálních limitů.
(21)
Vysoký obsah PAU byl zjištěn v některých doplňcích stravy. Tyto hodnoty jsou však proměnlivé a závisí na konkrétním druhu těchto doplňků. Je třeba, aby byly shromážděny další údaje týkající se doplňků stravy. Jakmile budou tyto údaje dostupné, bude posouzena potřeba stanovení maximálních limitů PAU v doplňcích stravy.
(22)
Členským státům a provozovatelům potravinářských podniků by měl být poskytnut čas přizpůsobit se novým maximálním limitům stanoveným tímto nařízením. Datum použitelnosti tohoto nařízení by proto mělo být odloženo. Pro produkty, které byly uvedeny na trh přede dnem použitelnosti změn, jež zavádí toto nařízení, by mělo být stanoveno přechodné období.
(23)
Opatření stanovená tímto nařízením jsou v souladu se stanoviskem Stálého výboru pro potravinový řetězec a zdraví zvířat a ani Evropský parlament, ani Rada nevyjádřily s těmito opatřeními nesouhlas,
PŘIJALA TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Příloha nařízení (ES) č. 1881/2006 se mění v souladu s přílohou tohoto nařízení.
Článek 2
1. Potraviny, které nesplňují maximální limity použitelné od 1. září 2012 stanovené v oddílu 6 „Polycyklické aromatické uhlovodíky“ přílohy nařízení (ES) č. 1881/2006, ve znění tohoto nařízení, a které jsou v souladu s předpisy uvedeny na trh před 1. zářím 2012, mohou být uváděny na trh po uvedeném datu do konce doby minimální trvanlivosti nebo data spotřeby.
2. Potraviny, které nesplňují maximální limity použitelné od 1. září 2014 stanovené v oddílech 6.1.4 a 6.1.5 přílohy nařízení (ES) č. 1881/2006, ve znění tohoto nařízení, a které jsou v souladu s předpisy uvedeny na trh před 1. zářím 2014, mohou být uváděny na trh po uvedeném datu do konce doby minimální trvanlivosti nebo data spotřeby.
3. Potraviny, které nesplňují maximální limity použitelné od 1. dubna 2013 stanovené v oddíle 6.1.2 přílohy nařízení (ES) č. 1881/2006, ve znění tohoto nařízení, a které jsou v souladu s předpisy uvedeny na trh před 1. dubnem 2013, mohou být uváděny na trh po uvedeném datu do konce doby minimální trvanlivosti nebo data spotřeby.
4. Potraviny, které nesplňují maximální limity použitelné od 1. dubna 2015 stanovené v oddíle 6.1.2 přílohy nařízení (ES) č. 1881/2006, ve znění tohoto nařízení, a které jsou v souladu s předpisy uvedeny na trh před 1. dubnem 2015, mohou být uváděny na trh po uvedeném datu do konce doby minimální trvanlivosti nebo data spotřeby.
Článek 3
Toto nařízení vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Použije se ode dne 1. září 2012.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 19. srpna 2011.