ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 1227/2011 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΊΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 25ης Οκτωβρίου 2011
για την ακεραιότητα και τη διαφάνεια στη χονδρική αγορά ενέργειας
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 194 παράγραφος 2,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (1),
Αφού ζήτησε τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών,
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (2),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Είναι σημαντικό να διασφαλισθεί ότι οι καταναλωτές και άλλοι συμμετέχοντες στην αγορά μπορούν να έχουν εμπιστοσύνη στην ακεραιότητα των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, ότι οι τιμές που καθορίζονται στις χονδρικές αγορές ενέργειας αντικατοπτρίζουν δίκαιη και ανταγωνιστική αλληλεπίδραση μεταξύ προσφοράς και ζήτησης και ότι δεν προκύπτουν τυχόν αδικαιολόγητα κέρδη από κατάχρηση της αγοράς.
(2)
Η ακεραιότητα και η διαφάνεια στις χονδρικές αγορές ενέργειας θα πρέπει να αποσκοπεί στην ενθάρρυνση ανοικτού και δίκαιου ανταγωνισμού στις χονδρικές αγορές ενέργειας προς το συμφέρον του τελικού καταναλωτή ενέργειας.
(3)
Η ευρωπαϊκή επιτροπή ρυθμιστικών αρχών των αγορών κινητών αξιών και η ευρωπαϊκή ομάδα ρυθμιστικών αρχών για την ηλεκτρική ενέργεια και το φυσικό αέριο επιβεβαίωσαν, με τις γνωμοδοτήσεις τους, ότι το πεδίο εφαρμογής της υφιστάμενης νομοθεσίας ενδέχεται να μην αντιμετωπίζει ικανοποιητικά τα θέματα της ακεραιότητας των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου και συνέστησαν να εξετασθεί η δυνατότητα κατάλληλου νομοθετικού πλαισίου προσαρμοσμένου στον ενεργειακό τομέα, το οποίο θα αποτρέπει καταχρηστικές πρακτικές στην αγορά και θα λαμβάνει υπόψη τους συγκεκριμένους όρους που ισχύουν στον εκάστοτε τομέα, οι οποίοι δεν καλύπτονται από άλλες οδηγίες και κανονισμούς.
(4)
Οι χονδρικές αγορές ενέργειας σε ολόκληρη την Ένωση αλληλοσυνδέονται όλο και περισσότερο. Οι καταχρηστικές πρακτικές στην αγορά κράτους μέλους επηρεάζουν συχνά όχι μόνο τις τιμές χονδρικής πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου πέραν των εθνικών συνόρων, αλλά και τις τιμές λιανικής για τους καταναλωτές και τις πολύ μικρού μεγέθους επιχειρήσεις. Συνεπώς, η μέριμνα για τη διασφάλιση της ακεραιότητας των αγορών δεν μπορεί να είναι θέμα μόνο των επιμέρους κρατών μελών. Η συστηματική διασυνοριακή παρακολούθηση της αγοράς είναι απαραίτητη για την επίτευξη μιας πλήρως λειτουργούσας, διασυνδεδεμένης και ολοκληρωμένης εσωτερικής αγοράς ενέργειας.
(5)
Οι χονδρικές αγορές ενέργειας καλύπτουν τόσο τις αγορές βασικών προϊόντων (φυσικών ποσοτήτων) όσο και τις αγορές χρηματοοικονομικών παραγώγων, που έχουν ζωτική σημασία για τις ενεργειακές και τις χρηματοπιστωτικές αγορές, και η διαμόρφωση των τιμών στους δύο κλάδους αλληλοσυνδέεται. Περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τις ρυθμιζόμενες αγορές, τους πολυμερείς μηχανισμούς διαπραγμάτευσης και τις εξωχρηματιστηριακές συναλλαγές (OTC) και διμερείς συμβάσεις που πραγματοποιούνται απευθείας ή μέσω μεσιτών.
(6)
Μέχρι τώρα, οι πρακτικές παρακολούθησης της ενεργειακής αγοράς είναι διαφορετικές μεταξύ κρατών μελών και μεταξύ τομέων. Ανάλογα με το γενικό πλαίσιο και το καθεστώς ρύθμισης της αγοράς, οι διαφορές αυτές είναι δυνατόν να έχουν ως αποτέλεσμα να υπόκεινται οι εμπορικές δραστηριότητες σε πολλαπλές δικαιοδοσίες παρακολούθησης από διαφορετικές αρχές, οι οποίες ενδεχομένως ευρίσκονται σε διαφορετικά κράτη μέλη. Τούτο μπορεί να επιφέρει ασάφεια ως προς το ποιος είναι αρμόδιος, ακόμη δε και να καταλήξει σε κατάσταση όπου να μην υπάρχει η εν λόγω παρακολούθηση.
(7)
Επί του παρόντος, σε ορισμένες από τις σημαντικότερες αγορές ενέργειας δεν απαγορεύεται ρητώς συμπεριφορά που υπονομεύει την ακεραιότητα στην ενεργειακή αγορά. Προκειμένου να προστατευθούν οι τελικοί καταναλωτές και να διασφαλισθούν οικονομικά προσιτές τιμές ενέργειας για τους ευρωπαίους πολίτες, η απαγόρευση τυχόν παρόμοιας συμπεριφοράς είναι ζωτικής σημασίας.
(8)
Οι αγορές βασικών προϊόντων, με φυσική παράδοση ή με ρευστά διαθέσιμα, και οι αγορές χρηματοοικονομικών παραγώγων, συνυπάρχουν στις χονδρικές αγορές ενέργειας. Επομένως, είναι σημαντικό οι ορισμοί της εκμετάλλευσης εμπιστευτικών πληροφοριών και της χειραγώγησης της αγοράς, που συνιστούν καταχρηστικές πρακτικές, να είναι εναρμονισμένοι για τις αγορές χρηματοοικονομικών παραγώγων και τις αγορές φυσικών ποσοτήτων. Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να εφαρμόζεται σε όλες τις συναλλαγές που συνάπτονται, λαμβάνοντας ωστόσο ταυτόχρονα υπόψη τα ειδικά χαρακτηριστικά των χονδρικών αγορών ενέργειας.
(9)
Οι συμβάσεις λιανικής που καλύπτουν την παροχή ηλεκτρικής ενέργειας ή φυσικού αερίου στους τελικούς πελάτες δεν είναι επιρρεπείς στη χειραγώγηση της αγοράς με τον ίδιο τρόπο όπως οι συμβάσεις χονδρικής που αγοράζονται και πωλούνται εύκολα. Ωστόσο, οι καταναλωτικές αποφάσεις των μεγαλύτερων χρηστών ενέργειας μπορούν επίσης να επηρεάσουν τις τιμές στις χονδρικές αγορές ενέργειας, γεγονός που επηρεάζει πέραν των εθνικών συνόρων. Για αυτόν τον λόγο, είναι σκόπιμο να εξετασθούν οι συμβάσεις παροχής τέτοιων μεγάλων χρηστών στο πλαίσιο της διασφάλισης της ακεραιότητας των χονδρικών αγορών ενέργειας.
(10)
Λαμβάνοντας υπόψη τα αποτελέσματα της εξέτασης που εκτίθεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής της 21ης Δεκεμβρίου 2010 με τίτλο «Προς ένα ενισχυμένο πλαίσιο εποπτείας της αγοράς για το σύστημα εμπορίας εκπομπών της ΕΕ», η Επιτροπή θα πρέπει να εξετάσει το ενδεχόμενο υποβολής νομοθετικής πρότασης για την αντιμετώπιση των ελλείψεων που έχουν διαπιστωθεί στη διαφάνεια, την ακεραιότητα και την εποπτεία της ευρωπαϊκής αγοράς άνθρακα σε ένα κατάλληλο πλαίσιο.
(11)
Με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 714/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 2009, σχετικά με τους όρους πρόσβασης στο δίκτυο για τις διασυνοριακές ανταλλαγές ηλεκτρικής ενεργείας (3) και τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 715/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 2009, σχετικά με τους όρους πρόσβασης στα δίκτυα μεταφοράς φυσικού αερίου (4) αναγνωρίζεται ότι απαιτείται ισότιμη πρόσβαση στις πληροφορίες που αφορούν την υλική κατάσταση και την αποτελεσματικότητα του συστήματος, ώστε να παρέχεται η δυνατότητα σε όλους τους συμμετέχοντες στην αγορά να εκτιμούν τη συνολική κατάσταση ζήτησης και προσφοράς και να προσδιορίζουν τους λόγους για τις διακυμάνσεις της τιμής χονδρικής.
(12)
Η εκμετάλλευση ή η απόπειρα εκμετάλλευσης εμπιστευτικών πληροφοριών στις διαπραγματεύσεις για ίδιο λογαριασμό ή για λογαριασμό τρίτου θα πρέπει να απαγορεύονται ρητώς. Εκμετάλλευση εμπιστευτικών πληροφοριών μπορεί επίσης να υπάρχει όταν τα ενεργειακά προϊόντα χονδρικής αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης από πρόσωπα που γνωρίζουν, ή οφείλουν να γνωρίζουν, ότι οι πληροφορίες που κατέχουν είναι εμπιστευτικές. Πληροφορίες που αφορούν τα σχέδια και τις στρατηγικές διαπραγμάτευσης του ίδιου του συμμετέχοντος στην αγορά δεν θα πρέπει να θεωρούνται εμπιστευτικές. Οι πληροφορίες που απαιτείται να δημοσιοποιούνται, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 714/2009 ή τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 715/2009, συμπεριλαμβανομένων των κατευθυντήριων γραμμών και κωδίκων δικτύου που θεσπίζονται δυνάμει των εν λόγω κανονισμών, μπορούν, εάν πρόκειται για πληροφορίες που επηρεάζουν την τιμή, να αποτελούν τη βάση των αποφάσεων των συμμετεχόντων στην αγορά για την πραγματοποίηση συναλλαγών με ενεργειακά προϊόντα χονδρικής και, ως εκ τούτου, θα μπορούσαν να αποτελούν εμπιστευτικές πληροφορίες μέχρις ότου δημοσιοποιηθούν.
(13)
Η χειραγώγηση των χονδρικών αγορών ενέργειας συνεπάγεται ότι ορισμένα πρόσωπα αναλαμβάνουν δράσεις οι οποίες έχουν ως αποτέλεσμα να διαμορφώνονται τεχνητά επίπεδα τιμών, που δεν δικαιολογούνται από τις δυνάμεις προσφοράς και ζήτησης της αγοράς, συμπεριλαμβανομένης της πραγματικής διαθεσιμότητας, της παραγωγής, της χωρητικότητας αποθήκευσης, της δυναμικότητας μεταφοράς και της ζήτησης. Χειραγώγηση της αγοράς συνιστά: η ανάθεση και απόσυρση ψευδών εντολών, η διάδοση ψευδών ή παραπλανητικών πληροφοριών ή φημών μέσω των μέσων ενημέρωσης, συμπεριλαμβανομένου του διαδικτύου, ή με οποιονδήποτε άλλον τρόπο, η σκόπιμη παροχή ψευδών πληροφοριών σε επιχειρήσεις που εκπονούν αξιολογήσεις τιμών ή εκθέσεις για τις αγορές, η οποία έχει ως αποτέλεσμα την παραπλάνηση των συμμετεχόντων στην αγορά που ενεργούν βάσει των εν λόγω αξιολογήσεων τιμών ή εκθέσεων για τις αγορές, και η σκόπιμη δημιουργία της εντύπωσης ότι η διαθέσιμη δυναμικότητα ηλεκτροπαραγωγής ή φυσικού αερίου ή η διαθέσιμη δυναμικότητα μεταφοράς διαφέρει από την αντίστοιχη δυναμικότητα που είναι διαθέσιμή από τεχνικής άποψης, στις περιπτώσεις που οι πληροφορίες αυτές επηρεάζουν ή ενδέχεται να επηρεάσουν την τιμή των ενεργειακών προϊόντων χονδρικής. Η χειραγώγηση και οι συνέπειές της μπορεί να εμφανίζονται και πέραν των συνόρων, ανάμεσα στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου και στις χρηματοπιστωτικές αγορές και στις αγορές βασικών προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων των αγορών δικαιωμάτων εκπομπών.
(14)
Παραδείγματα χειραγώγησης της αγοράς ή απόπειρας χειραγώγηση της αγοράς συνιστούν η συμπεριφορά, από ένα πρόσωπο ή περισσότερα πρόσωπα που δρουν συντονισμένα, η οποία οδηγεί στην εξασφάλιση καθοριστικής θέσης επί της προσφοράς ή της ζήτησης ενός ενεργειακού προϊόντος χονδρικής, το οποίο έχει ή θα μπορούσε να έχει ως αποτέλεσμα τον άμεσο ή έμμεσο τεχνητό προσδιορισμό των τιμών ή άλλων μη κανονικών όρων συναλλαγής, και η προσφορά, αγορά ή πώληση ενεργειακών προϊόντων χονδρικής με στόχο, πρόθεση ή αποτέλεσμα να παραπλανώνται οι συμμετέχοντες στην αγορά που ενεργούν βάσει των τιμών αναφοράς. Ωστόσο, αποδεκτές πρακτικές της αγοράς όπως εκείνες που ισχύουν στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, οι οποίες ορίζονται στο άρθρο 1 παράγραφος 5 της οδηγίας 2003/6/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 28ης Ιανουαρίου 2003, για τις πράξεις προσώπων που κατέχουν εμπιστευτικές πληροφορίες και τις πράξεις χειραγώγησης της αγοράς (κατάχρηση αγοράς) (5) και οι οποίες μπορούν να προσαρμοσθούν αν η οδηγία αυτή τροποποιηθεί, θα μπορούσαν να αποτελέσουν έννομο τρόπο για να εξασφαλίζουν οι συμμετέχοντες στην αγορά ευνοϊκή τιμή για κάποιο ενεργειακό προϊόν χονδρικής.
(15)
Η αποκάλυψη εμπιστευτικών πληροφοριών σχετικά με ενεργειακό προϊόν χονδρικής από δημοσιογράφους που ενεργούν στο πλαίσιο της επαγγελματικής τους ιδιότητας θα πρέπει να αξιολογείται λαμβάνοντας υπόψη τους κανόνες που διέπουν το επάγγελμά τους και τους κανόνες που διέπουν την ελευθερία του τύπου, εκτός εάν τα πρόσωπα αυτά αντλούν, άμεσα ή έμμεσα, όφελος ή κέρδη από τη διάδοση των εν λόγω πληροφοριών ή εάν η αποκάλυψη πραγματοποιείται με πρόθεση να παραπλανηθεί η αγορά όσον αφορά την προσφορά, τη ζήτηση ή την τιμή των ενεργειακών προϊόντων χονδρικής.
(16)
Ανάλογα με εξελίξεις που σημειώνονται στις χρηματοοικονομικές αγορές, οι έννοιες των καταχρηστικών πρακτικών στην αγορά προσαρμόζονται. Επομένως, προκειμένου να διασφαλισθεί η αναγκαία ελαστικότητα για την ταχεία ανταπόκριση σε αυτές τις εξελίξεις, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει πράξεις, σύμφωνα με το άρθρο 290 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όσον αφορά την τεχνική ενημέρωση των ορισμών των εμπιστευτικών πληροφοριών και της χειραγώγησης της αγοράς προκειμένου να διασφαλισθεί η συνάφεια με άλλη σχετική νομοθεσία της Ένωσης στους τομείς των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και της ενέργειας. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό η Επιτροπή να πραγματοποιεί κατάλληλες διαβουλεύσεις κατά τις προπαρασκευαστικές της εργασίες, μεταξύ άλλων σε επίπεδο εμπειρογνώμονα. Η Επιτροπή θα πρέπει, κατά την προετοιμασία και κατάρτιση των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, να διασφαλίζει την έγκαιρη και κατάλληλη διαβίβαση πληροφοριών και σχετικών εγγράφων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.
(17)
Η αποτελεσματική παρακολούθηση της αγοράς σε ενωσιακό επίπεδο είναι ζωτικής σημασίας για τον εντοπισμό και την αποτροπή καταχρηστικών πρακτικών στις χονδρικές αγορές ενέργειας. Ο Οργανισμός Συνεργασίας των Ρυθμιστικών Αρχών Ενεργείας, ο οποίος ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 713/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6) («Οργανισμός»), ευρίσκεται στην πλεονεκτικότερη θέση για να διενεργεί την εν λόγω παρακολούθηση, καθώς έχει ευρεία εικόνα των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου ολόκληρης της Ένωσης, καθώς και την απαραίτητη τεχνογνωσία όσον αφορά τη λειτουργία των αγορών και των συστημάτων ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου στην Ένωση. Οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές που γνωρίζουν εις βάθος τις εξελίξεις στις ενεργειακές αγορές του οικείων κρατών μελών θα πρέπει να διαδραματίζουν σημαίνοντα ρόλο στην εξασφάλιση αποτελεσματικής παρακολούθησης της αγοράς σε εθνικό επίπεδο. Ως εκ τούτου, απαιτούνται η στενή συνεργασία και ο συντονισμός μεταξύ του Οργανισμού και των εθνικών αρχών προκειμένου να εξασφαλίζεται η ενδεδειγμένη παρακολούθηση και η διαφάνεια στις ενεργειακές αγορές. Η συλλογή δεδομένων από τον Οργανισμό δεν θίγει το δικαίωμα των εθνικών αρχών να συλλέγουν πρόσθετα δεδομένα για εθνικούς σκοπούς.
(18)
Για την αποτελεσματική παρακολούθηση της αγοράς, χρειάζεται τακτική και έγκαιρη πρόσβαση στις καταγραφές των συναλλαγών καθώς και πρόσβαση σε διαρθρωτικά στοιχεία σχετικά με τη δυναμικότητα και τη χρήση των εγκαταστάσεων παραγωγής, αποθήκευσης, κατανάλωσης ή μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας ή φυσικού αερίου. Επομένως, θα πρέπει να υποχρεούνται οι συμμετέχοντες στην αγορά, συμπεριλαμβανομένων των διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς, των προμηθευτών, των εμπόρων, των παραγωγών, των μεσιτών και των μεγάλων χρηστών που διαπραγματεύονται ενεργειακά προϊόντα χονδρικής, να παρέχουν τις εν λόγω πληροφορίες στον Οργανισμό. Ο Οργανισμός μπορεί με τη σειρά του να δημιουργεί ισχυρούς συνδέσμους με μεγάλες οργανωμένες αγορές.
(19)
Προκειμένου να εξασφαλισθούν ενιαίες συνθήκες για την εφαρμογή των διατάξεων σχετικά με τη συγκέντρωση δεδομένων, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες. Οι εν λόγω αρμοδιότητες θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 2011, για τη θέσπιση κανόνων και γενικών αρχών σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων από την Επιτροπή (7). Οι υποχρεώσεις αναφοράς πληροφοριών θα πρέπει να περιορίζονται στο ελάχιστο και να μη συνεπάγονται περιττές δαπάνες ή διοικητικές επιβαρύνσεις για τους συμμετέχοντες στην αγορά. Οι ενιαίοι κανόνες σχετικά με την αναφορά πληροφοριών θα πρέπει, ως εκ τούτου, να υποβάλλονται σε εκ των προτέρων ανάλυση κόστους-ωφελείας, να αποτρέπουν τις διπλές αναφορές και να λαμβάνουν υπόψη τα πλαίσια αναφοράς πληροφοριών που προβλέπονται από κάθε άλλη σχετική νομοθεσία. Επιπλέον, οι απαιτούμενες πληροφορίες ή μέρος αυτών θα πρέπει να συγκεντρώνονται από άλλα πρόσωπα και υπάρχουσες πηγές, οσάκις τούτο είναι δυνατόν. Όταν ένας συμμετέχων στην αγορά ή ένας τρίτος που ενεργεί για λογαριασμό του, ένα σύστημα αναφοράς συναλλαγών, μια οργανωμένη αγορά, ένα σύστημα αντιστοίχησης των εντολών ή κάποιο άλλο πρόσωπο που κατ’ επάγγελμα διεκπεραιώνει συναλλαγές, εκπληρώνει τις υποχρεώσεις του σχετικά με την αναφορά πληροφοριών στην αρμόδια αρχή σύμφωνα με την οδηγία 2004/39/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Απριλίου 2004, για τις αγορές χρηματοπιστωτικών μέσων (8) ή την εφαρμοστέα ενωσιακή νομοθεσία σχετικά με τις συναλλαγές παραγώγων, τους κεντρικούς αντισυμβαλλομένους και τα αρχεία καταγραφής συναλλαγών, θα πρέπει να θεωρείται ότι έχει εκπληρωθεί η υποχρέωσή του για αναφορά πληροφοριών δυνάμει του παρόντος κανονισμού, αλλά μόνο στον βαθμό που έχουν αναφερθεί όλες οι αναγκαίες πληροφορίες που απαιτούνται σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό.
(20)
Έχει μεγάλη σημασία να συνεργάζονται στενά η Επιτροπή και ο Οργανισμός όσον αφορά την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού και να προβαίνουν σε κατάλληλες διαβουλεύσεις με τα Ευρωπαϊκά Δίκτυα Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας και Φυσικού Αερίου και την Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών, η οποία έχει συσταθεί με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1095/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (9) (ΕΑΚΑΑ), με τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές, τις αρμόδιες οικονομικές αρχές και άλλες αρχές των κρατών μελών, όπως οι εθνικές αρχές ανταγωνισμού, και με παράγοντες όπως οι οργανωμένες αγορές (π.χ. ενεργειακές ανταλλαγές) και συμμετέχοντες στην αγορά.
(21)
Θα πρέπει να δημιουργηθεί ένα ευρωπαϊκό μητρώο συμμετεχόντων στην αγορά, με βάση τα εθνικά μητρώα, προκειμένου να ενισχυθεί η συνολική διαφάνεια και ακεραιότητα των χονδρικών αγορών ενέργειας. Ένα έτος μετά τη δημιουργία του εν λόγω μητρώου, η Επιτροπή θα πρέπει να αξιολογήσει, σε συνεργασία με τον Οργανισμό, με βάση τις εκθέσεις που υποβάλλονται από τον Οργανισμό στην Επιτροπή, και με τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές, τη λειτουργία και τη χρησιμότητα του ευρωπαϊκού μητρώου συμμετεχόντων στην αγορά. Εάν, με βάση την εν λόγω αξιολόγηση, κριθεί απαραίτητο, η Επιτροπή θα πρέπει να εξετάσει το ενδεχόμενο να παρουσιάσει περαιτέρω μέσα προκειμένου να ενισχυθεί η συνολική διαφάνεια και ακεραιότητα των χονδρικών αγορών ενέργειας και να διασφαλισθούν ίσοι όροι ανταγωνισμού για τους συμμετέχοντες στην αγορά σε όλη την επικράτεια της Ένωσης.
(22)
Προκειμένου να διευκολυνθεί η αποτελεσματική παρακολούθηση όλων των πτυχών της διαπραγμάτευσης ενεργειακών προϊόντων χονδρικής, ο Οργανισμός θα πρέπει να καθορίσει τους μηχανισμούς που θα καθιστούν δυνατό να έχουν πρόσβαση στις πληροφορίες που λαμβάνει σχετικά με συναλλαγές στις χονδρικές αγορές ενέργειας και άλλες αρμόδιες αρχές, κυρίως η ΕΑΚΑΑ, οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές, οι αρμόδιες οικονομικές αρχές των κρατών μελών, οι εθνικές αρχές για τον ανταγωνισμό και άλλες σχετικές αρχές.
(23)
Ο Οργανισμός θα πρέπει να μεριμνά για τη λειτουργική ασφάλεια και προστασία των δεδομένων που λαμβάνει, να προλαμβάνει την άνευ αδείας πρόσβαση στις πληροφορίες που τηρεί ο ίδιος και να καθιερώνει διαδικασίες που να διασφαλίζουν ότι πρόσωπα με άδεια πρόσβασης στα δεδομένα που συγκεντρώνει δεν ενεργούν καταχρηστικώς. Ο Οργανισμός θα πρέπει επίσης να επιβεβαιώνει εάν οι αρχές που έχουν πρόσβαση στα δεδομένα που κατέχει ο Οργανισμός είναι σε θέση να διατηρούν εξίσου υψηλό επίπεδο ασφάλειας και ότι θα δεσμεύονται από κατάλληλες ρυθμίσεις εμπιστευτικότητας. Η λειτουργική ασφάλεια των πληροφοριακών συστημάτων ΤΠ που χρησιμοποιούνται για την επεξεργασία και τη μεταφορά των δεδομένων είναι επίσης αναγκαίο να διασφαλισθεί. Προκειμένου να δημιουργηθεί ένα σύστημα ΤΠ, το οποίο να εξασφαλίζει το υψηλότερο δυνατό επίπεδο εμπιστευτικότητας των δεδομένων, ο Οργανισμός θα πρέπει να ενθαρρυνθεί να συνεργάζεται στενά με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ασφάλεια Δικτύων και Πληροφοριών (ΕΟΑΔΠ). Οι κανόνες αυτοί θα πρέπει επίσης να ισχύουν και για άλλες αρχές που έχουν δικαίωμα πρόσβασης στα δεδομένα για τον σκοπό του παρόντος κανονισμού.
(24)
Ο παρών κανονισμός σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα και τηρεί τις αρχές που αναγνωρίζονται ιδίως από τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως ορίζεται από το άρθρο 6 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις συνταγματικές παραδόσεις των κρατών μελών, και θα πρέπει να εφαρμόζεται σύμφωνα με το δικαίωμα στην ελευθερία έκφρασης και πληροφόρησης που αναγνωρίζεται στο άρθρο 11 του Χάρτη.
(25)
Όταν οι πληροφορίες δεν είναι ή παύουν να είναι πλέον εμπορικά ευαίσθητες από εμπορική άποψη ή από άποψη ασφαλείας, ο Οργανισμός θα πρέπει έχει τη δυνατότητα να διαθέτει τις πληροφορίες στους συμμετέχοντες στην αγορά και στο ευρύτερο κοινό προκειμένου να συμβάλλει στην βελτίωση των γνώσεων για την αγορά. Η διαφάνεια αυτή θα συμβάλει στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης στην αγορά και θα ενισχύσει την ανάπτυξη των γνώσεων σχετικά με τη λειτουργία των χονδρικών αγορών ενέργειας. Ο Οργανισμός θα πρέπει να δημιουργεί και να δημοσιοποιεί κανόνες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο θα διαθέτει τις εν λόγω πληροφορίες με δίκαιο και διαφανή τρόπο.
(26)
Οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές θα πρέπει να είναι αρμόδιες για να διασφαλίζουν την επιβολή της εφαρμογής του παρόντος κανονισμού στα κράτη μέλη. Για τον σκοπό αυτό, θα πρέπει να διαθέτουν τις αναγκαίες εξουσίες έρευνας που θα τους επιτρέπουν να εκτελούν αποτελεσματικά το εν λόγω καθήκον. Οι εξουσίες αυτές θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο και να υπόκεινται στην κατάλληλη επιτήρηση.
(27)
Ο Οργανισμός θα πρέπει να διασφαλίζει ότι ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται συντονισμένα σε ολόκληρη την Ένωση, σύμφωνα με την εφαρμογή της οδηγίας 2003/6/ΕΚ. Για τον σκοπό αυτόν, ο Οργανισμός θα πρέπει να δημοσιεύει μη δεσμευτική κατευθυντήρια γραμμή σχετικά με την εφαρμογή των ορισμών που ορίζονται στον παρόντα κανονισμό, ανάλογα με την περίπτωση. Η εν λόγω κατευθυντήρια γραμμή θα πρέπει να αντιμετωπίζει, μεταξύ άλλων, το θέμα των αποδεκτών πρακτικών της αγοράς. Περαιτέρω, δεδομένου ότι οι πρακτικές κατάχρησης αγοράς σε χονδρικές αγορές ενέργειας επηρεάζουν συχνά περισσότερα από ένα κράτη μέλη, ο Οργανισμός θα πρέπει να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο για τη διασφάλιση της αποτελεσματικής και συνεκτικής διενέργειας των ερευνών. Προς επίτευξη τούτου, ο Οργανισμός θα πρέπει να είναι σε θέση να ζητά συνεργασία και να συντονίζει τη λειτουργία ομάδων ερευνών απαρτιζόμενων από εκπροσώπους των σχετικών εθνικών ρυθμιστικών αρχών και, ενδεχομένως, άλλων αρχών, συμπεριλαμβανομένων των εθνικών αρχών ανταγωνισμού.
(28)
Στον Οργανισμό θα πρέπει να παρέχονται οι κατάλληλοι χρηματοοικονομικοί και ανθρώπινοι πόροι προκειμένου να εκπληρώνει επαρκώς τα επιπρόσθετα καθήκοντα που του ανατίθενται σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό. Για τον σκοπό αυτό, θα πρέπει αυτά τα καθήκοντα να λαμβάνονται δεόντως υπόψη στη διαδικασία για τη δημιουργία, την εκτέλεση και τον έλεγχο του προϋπολογισμού του που ορίζεται στα άρθρα 23 και 24 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 713/2009. Η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή εξασφαλίζει ότι πληρούνται οι βέλτιστες προδιαγραφές επάρκειας.
(29)
Οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές, οι αρμόδιες οικονομικές αρχές των κρατών μελών και, κατά περίπτωση, οι εθνικές αρχές ανταγωνισμού θα πρέπει να συνεργάζονται για να εξασφαλίζουν συντονισμένη προσέγγιση προς αντιμετώπιση των πρακτικών κατάχρησης της αγοράς στις χονδρικές αγορές ενέργειας, η οποία να περιλαμβάνει τόσο τις αγορές βασικών προϊόντων όσο και τις αγορές χρηματοοικονομικών παραγώγων. Η εν λόγω συνεργασία θα πρέπει να περιλαμβάνει αμοιβαία ανταλλαγή πληροφοριών όσον αφορά ύποπτες πράξεις που ενδέχεται να συνιστούν παραβίαση του παρόντος κανονισμού, της οδηγίας 2003/6/ΕΚ ή του δικαίου περί ανταγωνισμού, οι οποίες πραγματοποιούνται ή έχουν πραγματοποιηθεί στις χονδρικές αγορές ενέργειας. Η εν λόγω συνεργασία θα πρέπει επίσης να συμβάλλει στη δημιουργία συναφούς ς και συνεπούς προσέγγισης όσον αφορά τις έρευνες και τις δικαστικές διαδικασίες.
(30)
Έχει μεγάλη σημασία να εφαρμόζεται η υποχρέωση τήρησης του επαγγελματικού απορρήτου σε όσους λαμβάνουν εμπιστευτικές πληροφορίες σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό. Ο Οργανισμός, οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές, οι αρμόδιες οικονομικές αρχές των κρατών μελών και οι εθνικές αρχές ανταγωνισμού θα πρέπει να διασφαλίζουν την εμπιστευτικότητα, την ακεραιότητα και την προστασία των πληροφοριών που λαμβάνουν.
(31)
Έχει μεγάλη σημασία οι κυρώσεις για παραβιάσεις του παρόντος κανονισμού να είναι αναλογικές, αποτελεσματικές και αποτρεπτικές και να αντικατοπτρίζουν τη σοβαρότητα των παραβάσεων, τη βλάβη που προκλήθηκε στους καταναλωτές και τα πιθανά κέρδη από διαπραγμάτευση βασιζόμενη σε εμπιστευτικές πληροφορίες και χειραγώγηση της αγοράς. Η εφαρμογή αυτών των κυρώσεων θα πρέπει να πραγματοποιείται σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο. Λόγω των αλληλεπιδράσεων μεταξύ των συναλλαγών επί χρηματοοικονομικών παραγώγων ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου και των συναλλαγών επί φυσικών ποσοτήτων ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, οι κυρώσεις για παραβιάσεις του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να συνάδουν με τις κυρώσεις που θεσπίζονται από τα κράτη μέλη κατ’ εφαρμογή της οδηγίας 2003/6/ΕΚ. Λαμβάνοντας υπόψη τη διαβούλευση σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής της 12ης Δεκεμβρίου 2010 με τίτλο «Ενίσχυση των καθεστώτων επιβολής κυρώσεων στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών», η Επιτροπή θα πρέπει να εξετάσει το ενδεχόμενο να υποβάλει προτάσεις για την εναρμόνιση των ελάχιστων προτύπων για τα συστήματα κυρώσεων των κρατών μελών σε ένα κατάλληλο χρονικό πλαίσιο. Ο παρών κανονισμός δεν θίγει ούτε τους εθνικούς κανόνες περί των απαιτούμενων αποδεικτικών προτύπων ούτε την υποχρέωση των εθνικών ρυθμιστικών αρχών και των δικαστηρίων των κρατών μελών να εξακριβώνουν τα κρίσιμα πραγματικά περιστατικά μιας υπόθεσης, υπό τον όρο ότι οι εν λόγω κανόνες και υποχρεώσεις συνάδουν προς τις γενικές αρχές του ενωσιακού δικαίου.
(32)
Δεδομένου ότι ο στόχος του παρόντος κανονισμού, ήτοι η καθιέρωση εναρμονισμένου πλαισίου για τη διασφάλιση της ακεραιότητας και της διαφάνειας στη χονδρική αγορά ενέργειας, δεν είναι δυνατόν να επιτευχθεί επαρκώς από τα κράτη μέλη και δύναται, συνεπώς, να επιτευχθεί καλύτερα σε ενωσιακό επίπεδο, η Ένωση μπορεί να θεσπίσει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας που διατυπώνεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως διατυπώνεται στο εν λόγω άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη του στόχου αυτού,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Αντικείμενο, πεδίο εφαρμογής και συσχέτιση με τη λοιπή νομοθεσία της Ένωσης
1. Ο παρών κανονισμός θεσπίζει κανόνες σχετικά με την απαγόρευση των καταχρηστικών πρακτικών που επηρεάζουν τις χονδρικές αγορές ενέργειας, οι οποίοι είναι σύμφωνοι με τους κανόνες που εφαρμόζονται στις χρηματοοικονομικές αγορές και με την ορθή λειτουργία αυτών των χονδρικών αγορών ενέργειας, λαμβάνοντας ταυτόχρονα υπόψη τα ειδικά χαρακτηριστικά τους. Προβλέπει την παρακολούθηση των χονδρικών αγορών ενέργειας από τον Οργανισμό Συνεργασίας των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας («Οργανισμός») σε στενή συνεργασία με τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές και λαμβάνοντας υπόψη τις αλληλεπιδράσεις ανάμεσα στο σύστημα εμπορίας εκπομπών και τις χονδρικές αγορές ενέργειας.
2. Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται στη διαπραγμάτευση ενεργειακών προϊόντων χονδρικής. Τα άρθρα 3 και 5 του παρόντος κανονισμού δεν εφαρμόζονται στα ενεργειακά προϊόντα χονδρικής τα οποία είναι χρηματοπιστωτικά μέσα και στα οποία εφαρμόζεται το άρθρο 9 της οδηγίας 2003/6/ΕΚ. Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται, υπό την επιφύλαξη των οδηγιών 2003/6/ΕΚ και 2004/39/ΕΚ, καθώς και της εφαρμογής της ευρωπαϊκής νομοθεσίας περί ανταγωνισμού στις πρακτικές που καλύπτονται από τον παρόντα κανονισμό.
3. Ο Οργανισμός, οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές, η ΕΑΚΑΑ, οι αρμόδιες οικονομικές αρχές των κρατών μελών και, κατά περίπτωση, οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές, συνεργάζονται ώστε να εξασφαλίζεται συντονισμένη προσέγγιση για την επιβολή της εφαρμογής των σχετικών κανόνων, όταν πρόκειται για δράσεις που αφορούν ένα ή περισσότερα χρηματοπιστωτικά μέσα υπαγόμενα στο άρθρο 9 της οδηγίας 2003/6/ΕΚ, καθώς και όταν αφορούν ένα ή περισσότερα ενεργειακά προϊόντα χονδρικής, τα οποία υπάγονται στα άρθρα 3, 4 και 5 του παρόντος κανονισμού.
4. Το διοικητικό συμβούλιο του Οργανισμού εξασφαλίζει ότι ο Οργανισμός εκπληρώνει τα καθήκοντα που του έχουν ανατεθεί δυνάμει του παρόντος κανονισμού, σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό και με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 713/2009.
5. Ο διευθυντής του Οργανισμού διαβουλεύεται με το ρυθμιστικό συμβούλιο του Οργανισμού σχετικά με όλες τις πτυχές του παρόντος κανονισμού και λαμβάνει δεόντως υπόψη τις συμβουλές και τις γνώμες του.
Άρθρο 2
Ορισμοί
Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, εφαρμόζονται οι ακόλουθοι ορισμοί:
1) «εμπιστευτικές πληροφορίες»: οι πληροφορίες που έχουν ακριβή χαρακτήρα, οι οποίες δεν έχουν δημοσιοποιηθεί και αφορούν, άμεσα ή έμμεσα, ένα ή περισσότερα ενεργειακά προϊόντα χονδρικής και οι οποίες, αν είχαν δημοσιοποιηθεί, ενδέχεται να είχαν επηρεάσει σημαντικά την τιμή των εν λόγω ενεργειακών προϊόντων χονδρικής.
Για τους σκοπούς του παρόντος ορισμού, ως «πληροφορίες» νοούνται:
Μια πληροφορία θεωρείται ότι έχει ακριβή χαρακτήρα εάν περιλαμβάνει αναφορά σε κατάσταση η οποία υφίσταται ή που εύλογα μπορεί να αναμένεται ότι θα υπάρξει ή αναφορά σε ένα γεγονός το οποίο έλαβε χώρα ή που εύλογα μπορεί να αναμένεται ότι θα λάβει χώρα και εφόσον η πληροφορία αυτή είναι αρκούντως ακριβής ώστε να επιτρέπει την εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με την πιθανή επίπτωση αυτής της κατάστασης ή του γεγονότος στις τιμές των ενεργειακών προϊόντων χονδρική.
2) «χειραγώγηση της αγοράς»:
α)
η πραγματοποίηση συναλλαγών ή η έκδοση εντολών διαπραγμάτευσης επί ενεργειακών προϊόντων χονδρικής:
i)
με τις οποίες δίδονται ή είναι πιθανό να δοθούν ψευδείς ή παραπλανητικές ενδείξεις σχετικά με την προσφορά, τη ζήτηση ή την τιμή ενεργειακών προϊόντων χονδρικής·
ii)
με τις οποίες πρόσωπο ή περισσότερα πρόσωπα που ενεργούν από κοινού διαμορφώνουν ή επιδιώκουν να διαμορφώσουν την τιμή ενός ή περισσοτέρων ενεργειακών προϊόντων χονδρικής σε τεχνητό επίπεδο, εκτός εάν το πρόσωπο που πραγματοποίησε τις συναλλαγές ή ήταν ο εντολοδότης της διαπραγμάτευσης, αποδεικνύει ότι η ενέργειά του αυτή υπαγορεύθηκε από έννομους λόγους και ότι οι εν λόγω συναλλαγές ή εντολές διαπραγμάτευσης συνάδουν με τις αποδεκτές πρακτικές στην οικεία χονδρική αγορά ενέργειας· ή
iii)
κατά τις οποίες χρησιμοποιούνται ή επιχειρείται να χρησιμοποιηθούν εικονικές μεθοδεύσεις ή κάθε άλλη μορφή παραπλάνησης ή τέχνασμα που δίνει ή ενδέχεται να δίνει ψευδείς ή παραπλανητικές ενδείξεις σχετικά με την προσφορά, τη ζήτηση ή την τιμή ενός ενεργειακού προϊόντος χονδρικής·
ή
β)
η διάδοση από τα μέσα μαζικής επικοινωνίας, συμπεριλαμβανομένου του Διαδικτύου, ή με οποιοδήποτε άλλο μέσο, πληροφοριών οι οποίες δίνουν ή είναι πιθανόν να δώσουν ψευδείς ή παραπλανητικές ενδείξεις σχετικά με την προσφορά, τη ζήτηση ή την τιμή των ενεργειακών προϊόντων χονδρικής, συμπεριλαμβανομένης της διάδοσης φημών ή παραπλανητικών ειδήσεων, εφόσον ο διαδίδων τις πληροφορίες γνώριζε ή όφειλε να γνωρίζει ότι ήταν ψευδείς ή παραπλανητικές.
Όταν διαδίδονται πληροφορίες στο πλαίσιο της δημοσιογραφίας ή της καλλιτεχνικής έκφρασης, η διάδοση αυτή των πληροφοριών κρίνεται με γνώμονα τους κανόνες που διέπουν την ελευθερία του τύπου σε άλλα μέσα ενημέρωσης, εκτός εάν:
i)
τα πρόσωπα αυτά αντλούν, άμεσα ή έμμεσα, όφελος ή κέρδη από τη διάδοση των εν λόγω πληροφοριών· ή
ii)
η αποκάλυψη ή η διάδοση γίνεται με πρόθεση παραπλάνησης της αγοράς όσον αφορά την προσφορά, ζήτηση και τιμή των ενεργειακών προϊόντων χονδρικής,
3) «απόπειρα χειραγώγησης της αγοράς»:
α)
η πραγματοποίηση συναλλαγών ή η έκδοση εντολών διαπραγμάτευσης ή οποιαδήποτε άλλη ενέργεια που αφορά ενεργειακά προϊόντα χονδρικής, με σκοπό:
i)
να δοθούν ψευδείς ή παραπλανητικές ενδείξεις σχετικά με την προσφορά, τη ζήτηση ή την τιμή ενεργειακών προϊόντων χονδρικής·
ii)
να διαμορφωθεί η τιμή ενός ή περισσοτέρων ενεργειακών προϊόντων χονδρικής σε τεχνητό επίπεδο, εκτός εάν το πρόσωπο που διεκπεραίωσε τις συναλλαγές ή ήταν ο εντολοδότης της διαπραγμάτευσης, αποδεικνύει ότι η ενέργειά του αυτή υπαγορεύθηκε από έννομους λόγους και ότι οι εν λόγω συναλλαγές ή εντολή διαπραγμάτευσης συνάδουν με τις αποδεκτές πρακτικές στην οικεία χονδρική αγορά ενέργειας· ή
iii)
να χρησιμοποιηθούν εικονικές μεθοδεύσεις ή κάθε άλλη μορφή παραπλάνησης ή τέχνασμα που δίνει ή ενδέχεται να δίνει ψευδείς ή παραπλανητικές ενδείξεις σχετικά με την προσφορά, τη ζήτηση ή την τιμή ενός ενεργειακού προϊόντος χονδρικής·
ή
β)
η διάδοση πληροφοριών με τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, συμπεριλαμβανομένου του Διαδικτύου, ή με οιοδήποτε άλλο μέσο, με την πρόθεση να δοθούν ψευδείς ή παραπλανητικές ενδείξεις σχετικά με την προσφορά, τη ζήτηση ή την τιμή των ενεργειακών προϊόντων χονδρικής·
4) «ενεργειακά προϊόντα χονδρικής»: τα ακόλουθα συμβόλαια και χρηματοοικονομικά παράγωγα, ανεξαρτήτως του τόπου και του τρόπου πραγματοποίησης της διαπραγμάτευσης:
Συμβόλαια προμήθειας και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας ή φυσικού αερίου προς χρήση από τους τελικούς πελάτες δεν είναι ενεργειακά προϊόντα χονδρικής. Εν τούτοις, τα συμβόλαια παροχής και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας ή φυσικού αερίου προς τελικούς πελάτες με δυναμικότητα κατανάλωσης μεγαλύτερη της οριζόμενης στο δεύτερο εδάφιο του σημείου 5, θεωρούνται ως ενεργειακά προϊόντα χονδρικής·
5) «δυναμικότητα κατανάλωσης»: η κατανάλωση ενός τελικού πελάτη είτε ηλεκτρικής ενέργειας είτε φυσικού αερίου με πλήρη χρήση της δυναμικότητας παραγωγής του εν λόγω πελάτη. Περιλαμβάνει το σύνολο της κατανάλωσης του εν λόγω πελάτη ως μία μεμονωμένη οικονομική ενότητα, εφόσον η κατανάλωση πραγματοποιείται σε αγορές με αλληλοσυνδεόμενες τιμές χονδρικής·
Για τους σκοπούς του παρόντος ορισμού, η κατανάλωση σε χωριστές εγκαταστάσεις που ευρίσκονται υπό τον έλεγχο μίας ενιαίας οικονομικής οντότητας με δυναμικότητα κατανάλωσης λιγότερη από 600 GWh ετησίως δεν λαμβάνεται υπόψη στον βαθμό που οι εν λόγω εγκαταστάσεις δεν έχουν κοινή επίδραση στις τιμές της χονδρικής αγοράς ενέργειας επειδή ευρίσκονται σε διαφορετικές γεωγραφικές αγορές·
6) «χονδρικές αγορές ενέργειας»: κάθε αγορά εντός της Ένωσης στην οποία πραγματοποιείται η διαπραγμάτευση επί ενεργειακών προϊόντων χονδρικής·
7) «συμμετέχων στην αγορά»: κάθε πρόσωπο, συμπεριλαμβανομένων των διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς, που πραγματοποιεί συναλλαγές, συμπεριλαμβανομένης της εντολής πραγματοποίησης διαπραγματεύσεων σε μία ή περισσότερες χονδρικές αγορές ενέργειας·
8) «πρόσωπο»: κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο·
9) «αρμόδια οικονομική αρχή»: αρμόδια αρχή που ορίζεται σύμφωνα με τη διαδικασία η οποία καθορίζεται στο άρθρο 11 της οδηγίας 2003/6/ΕΚ·
10) «εθνική ρυθμιστική αρχή»: εθνική ρυθμιστική αρχή που ορίζεται σύμφωνα με το άρθρο 35 παράγραφος 1 της οδηγίας 2009/72/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 2009, σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενεργείας (10) ή με το άρθρο 39 παράγραφος 1 της οδηγίας 2009/73/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 2009, σχετικά με κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά φυσικού αερίου (11)·
11) «Διαχειριστής συστήματος μεταφοράς»: όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 4 της οδηγίας 2009/72/ΕΚ και στο άρθρο 2 σημείο 4) της οδηγίας 2009/73/ΕΚ·
12) «μητρική επιχείρηση»: μητρική επιχείρηση κατά την έννοια των άρθρων 1 και 2 της έβδομης οδηγίας 83/349/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 1983, βασιζόμενης στο άρθρο 54 παράγραφος 3 περίπτωση ζ) της συνθήκης για τους ενοποιημένους λογαριασμούς (12)·
13) «συνδεδεμένη επιχείρηση»: θυγατρική ή άλλη επιχείρηση στην οποία υπάρχει συμμετοχή, ή επιχείρηση συνδεδεμένη με άλλη επιχείρηση με σχέση κατά την έννοια του άρθρου 12 παράγραφος 1 της οδηγίας 83/349/ΕΟΚ·
14) «διανομή φυσικού αερίου»: η έννοια που προσδιορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 5) της οδηγίας 2009/73/ΕΚ·
15) «διανομή ηλεκτρικής ενέργειας»: η έννοια που προσδιορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 5) της οδηγίας 2009/72/ΕΚ.
Άρθρο 3
Απαγόρευση εκμετάλλευσης εμπιστευτικών πληροφοριών
1. Πρόσωπα τα οποία κατέχουν εμπιστευτικές πληροφορίες σχετικά με ενεργειακό προϊόν χονδρικής απαγορεύεται:
α)
να χρησιμοποιούν τις εν λόγω πληροφορίες για να αποκτήσουν ή να πωλήσουν, ή για να προσπαθήσουν να αποκτήσουν ή να πωλήσουν, για λογαριασμό τους ή για λογαριασμό τρίτων, αμέσως ή εμμέσως, ενεργειακά προϊόντα χονδρικής τα οποία αφορούν οι εν λόγω πληροφορίες·
β)
να γνωστοποιούν τις εν λόγω πληροφορίες σε άλλο πρόσωπο, εκτός εάν ενεργούν στα συνήθη πλαίσια άσκησης της εργασίας, του επαγγέλματος ή των καθηκόντων τους·
γ)
να συνιστούν σε άλλο πρόσωπο, ή να το παρακινούν, βάσει εμπιστευτικών πληροφοριών, να αποκτήσει ή να διαθέσει τα ενεργειακά προϊόντα χονδρικής τα οποία αφορούν οι εν λόγω πληροφορίες.
2. Η απαγόρευση που προβλέπεται στην παράγραφο 1 ισχύει για τα ακόλουθα πρόσωπα που κατέχουν εμπιστευτικές πληροφορίες σχετικά με ενεργειακά προϊόντα χονδρικής:
α)
μέλη διοικητικών, διαχειριστικών ή εποπτικών οργάνων επιχείρησης·
β)
πρόσωπα με συμμετοχή στο κεφάλαιο επιχείρησης·
γ)
πρόσωπα με πρόσβαση στις πληροφορίες κατά την εργασία τους ή την άσκηση του επαγγέλματος ή των καθηκόντων τους·
δ)
πρόσωπα που έχουν αποκτήσει τις εν λόγω πληροφορίες μέσω εγκληματικής δραστηριότητας·
ε)
πρόσωπα που γνωρίζουν ή οφείλουν να γνωρίζουν ότι πρόκειται για εμπιστευτικές πληροφορίες.
3. Τα στοιχεία α) και γ) της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου δεν εφαρμόζονται στους διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς που αγοράζουν ηλεκτρική ενέργεια ή φυσικό αέριο, ώστε να κατοχυρώνεται η ασφαλής λειτουργία του συστήματος, σύμφωνα με τις υποχρεώσεις που υπέχουν κατά το άρθρο 12 στοιχεία δ) και ε) της οδηγίας 2009/72/ΕΚ ή κατά το άρθρο 13 παράγραφος 1 στοιχεία α) και γ) της οδηγίας 2009/73/ΕΚ.
4. Το παρόν άρθρο δεν εφαρμόζεται σε:
α)
συναλλαγές που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο εκπλήρωσης δημιουργηθείσας υποχρέωσης για την αγορά ή την κατοχή ενεργειακών προϊόντων χονδρικής, εφόσον η εν λόγω υποχρέωση προκύπτει από συμφωνία ή από έκδοση εντολής διαπραγμάτευσης που πραγματοποιήθηκαν πριν να περιέλθουν οι εμπιστευτικές πληροφορίες στην κατοχή του εν λόγω προσώπου·
β)
συναλλαγές που συνάπτονται από παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, διαχειριστές συστημάτων αποθήκευσης ή διαχειριστές συστημάτων εισαγωγής ΥΦΑ, ο μόνος στόχος των οποίων είναι η κάλυψη της άμεσης φυσικής ζημίας που προκύπτει λόγω έκτακτης διακοπής λειτουργίας, εφόσον το αντίθετο θα είχε ως αποτέλεσμα ο συμμετέχων στην αγορά να μην είναι σε θέση να εκπληρώσει υπάρχουσες συμβατικές υποχρεώσεις και στις περιπτώσεις που μια τέτοια πράξη πραγματοποιείται κατόπιν συμφωνίας με τον εμπλεκόμενο διαχειριστή ή διαχειριστές των δικτύων μεταφοράς προκειμένου να διασφαλισθεί η ασφαλής λειτουργία του συστήματος. Σε μια τέτοια περίπτωση, οι σχετικές πληροφορίες που σχετίζονται με τις συναλλαγές αναφέρονται στον Οργανισμό και την εθνική ρυθμιστική αρχή. Αυτή η υποχρέωση αναφοράς δεν θίγει την υποχρέωση που καθορίζεται στο άρθρο 4 παράγραφος 1·
γ)
συμμετέχοντες στην αγορά που ενεργούν σύμφωνα με εθνικούς κανόνες έκτακτης ανάγκης, όταν οι εθνικές αρχές έχουν παρέμβει προκειμένου να εξασφαλίσουν την παροχή ηλεκτρικής ενέργειας ή φυσικού αερίου και όταν έχουν ανασταλεί οι μηχανισμοί της αγοράς σε ένα κράτος μέλος ή σε μέρη αυτού. Σε αυτήν την περίπτωση, η αρχή που είναι αρμόδια για τον σχεδιασμό έκτακτης ανάγκης διασφαλίζει τη δημοσιοποίηση σύμφωνα με το άρθρο 4.
5. Όταν ο κάτοχος εμπιστευτικών πληροφοριών σχετικά με ενεργειακό προϊόν χονδρικής είναι νομικό πρόσωπο, οι απαγορεύσεις που προβλέπονται στην παράγραφο 1 ισχύουν και για τα φυσικά πρόσωπα που συμμετέχουν στην απόφαση εκτέλεσης της συναλλαγής για λογαριασμό του εν λόγω νομικού προσώπου.
6. Όταν διαδίδονται πληροφορίες στο πλαίσιο της δημοσιογραφίας ή της καλλιτεχνικής έκφρασης, η διάδοση αυτή των πληροφοριών κρίνεται με γνώμονα τους κανόνες που διέπουν την ελευθερία του τύπου σε άλλα μέσα ενημέρωσης, εκτός εάν:
α)
τα πρόσωπα αυτά αντλούν, άμεσα ή έμμεσα, όφελος ή κέρδη από τη διάδοση των εν λόγω πληροφοριών· ή
β)
η αποκάλυψη ή η διάδοση γίνεται με πρόθεση παραπλάνησης της αγοράς όσον αφορά την προσφορά, τη ζήτηση και την τιμή των ενεργειακών προϊόντων χονδρικής.
Άρθρο 4
Υποχρέωση δημοσίευσης εμπιστευτικών πληροφοριών
1. Κάθε συμμετέχων στην αγορά δημοσιοποιεί, αποτελεσματικά και εγκαίρως, εμπιστευτικές πληροφορίες που κατέχει σχετικά με τις επιχειρήσεις ή τις εγκαταστάσεις, ή τη μητρική του επιχείρηση ή σχετική επιχείρηση, των οποίων ο ενδιαφερόμενος συμμετέχων στην αγορά ή η μητρική του επιχείρηση ή σχετική επιχείρηση έχει την κυριότητα ή τον έλεγχο ή την ευθύνη όσον αφορά επιχειρησιακά θέματα, εξ ολοκλήρου ή εν μέρει. Εν προκειμένω, η δημοσιοποίηση περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με τη δυναμικότητα και τη χρήση των εγκαταστάσεων παραγωγής, αποθήκευσης, κατανάλωσης ή μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας ή φυσικού αερίου ή σχετικά με τη δυναμικότητα και τη χρήση των εγκαταστάσεων ΥΦΑ, συμπεριλαμβανομένης της προγραμματισμένης ή μη προγραμματισμένης έλλειψης διαθεσιμότητας αυτών των εγκαταστάσεων.
2. Συμμετέχων στην αγορά μπορεί, υπ’ ευθύνη του, να αναβάλει κατ’ εξαίρεση τη δημοσιοποίηση εμπιστευτικών πληροφοριών προκειμένου να μη βλάψει τα έννομα συμφέροντά του, εφόσον η παράλειψη αυτή δεν είναι πιθανόν να παραπλανήσει το κοινό και εφόσον ο συμμετέχων στην αγορά είναι σε θέση να διασφαλίσει την εμπιστευτικότητα των συγκεκριμένων πληροφοριών και δεν λαμβάνει αποφάσεις για συναλλαγές επί ενεργειακών προϊόντων χονδρικής, με βάση τις εν λόγω πληροφορίες. Σε μια τέτοια περίπτωση, ο συμμετέχων στην αγορά παρέχει χωρίς καθυστέρηση τις εν λόγω πληροφορίες, μαζί με αιτιολόγηση όσον αφορά την καθυστέρηση της δημοσιοποίησης των πληροφοριών, στον Οργανισμό και στην αρμόδια εθνική ρυθμιστική αρχή, λαμβάνοντας υπόψη το άρθρο 8 παράγραφος 5.
3. Οσάκις συμμετέχων στην αγορά ή πρόσωπο που έχει προσληφθεί ή το οποίο ενεργεί για λογαριασμό ενός συμμετέχοντος στην αγορά, αποκαλύπτει εμπιστευτικές πληροφορίες σχετικά με ενεργειακό προϊόν χονδρικής κατά τη συνήθη άσκηση της εργασίας, του επαγγέλματός ή των καθηκόντων του, όπως ορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 στοιχείο β), διασφαλίζει εκ παραλλήλου την ταυτόχρονη, πλήρη και αποτελεσματική δημοσιοποίηση των εν λόγω πληροφοριών. Σε περίπτωση που οι πληροφορίες δεν αποκαλύπτονται σκοπίμως, ο συμμετέχων στην αγορά διασφαλίζει την πλήρη και αποτελεσματική δημοσιοποίηση των πληροφοριών, το συντομότερο δυνατόν, μετά τη μη σκόπιμη αποκάλυψή τους. Η παρούσα παράγραφος δεν εφαρμόζεται εάν ο αποδέκτης των πληροφοριών υπέχει υποχρέωση εμπιστευτικότητας, ανεξάρτητα από το αν η υποχρέωση πηγάζει εκ του νόμου, από κανονιστική διάταξη, από άρθρο καταστατικού ή από σύμβαση.
4. Η δημοσίευση εμπιστευτικών πληροφοριών, ακόμη και σε συγκεντρωτική μορφή, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 714/2009 ή τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 715/2009, ή κατευθυντήριες γραμμές και κώδικες δικτύου που θεσπίζονται δυνάμει των εν λόγω κανονισμών, συνιστά ταυτόχρονη, πλήρη και αποτελεσματική δημοσιοποίηση.
5. Στις περιπτώσεις που σε κάποιον διαχειριστή συστήματος μεταφοράς έχει δοθεί εξαίρεση από την υποχρέωση δημοσίευσης ορισμένων δεδομένων, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 714/2009 ή τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 715/2009, ο εν λόγω διαχειριστής απαλλάσσεται επίσης από την υποχρέωση που ορίζεται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου όσον αφορά τα εν λόγω δεδομένα.
6. Οι παράγραφοι 1 και 2 εφαρμόζονται υπό την επιφύλαξη των υποχρεώσεων που υπέχουν οι συμμετέχοντες στην αγορά σύμφωνα με τις οδηγίες 2009/72/ΕΚ και 2009/73/ΕΚ και τους κανονισμούς (ΕΚ) αριθ. 714/2009 και (ΕΚ) αριθ. 715/2009, καθώς και σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές και τους κώδικες δικτύου που εκδίδονται δυνάμει των εν λόγω οδηγιών και κανονισμών, ιδίως όσον αφορά το χρονοδιάγραμμα και τη μέθοδο δημοσίευσης των πληροφοριών.
7. Οι παράγραφοι 1 και 2 δεν θίγουν το δικαίωμα των συμμετεχόντων στην αγορά να καθυστερούν την αποκάλυψη πληροφοριών που σχετίζονται με την προστασία υποδομών ζωτικής σημασίας, όπως προβλέπεται στο άρθρο 2 στοιχείο δ) της οδηγίας 2008/114/ΕΚ του Συμβουλίου, της 8ης Δεκεμβρίου 2008, σχετικά με τον προσδιορισμό και τον χαρακτηρισμό των ευρωπαϊκών υποδομών ζωτικής σημασίας, και σχετικά με την αξιολόγηση της ανάγκης βελτίωσης της προστασίας τους (13), εάν αυτές είναι διαβαθμισμένες στη χώρα τους.
Άρθρο 5
Απαγόρευση χειραγώγησης της αγοράς
Απαγορεύεται οιαδήποτε χειραγώγηση ή απόπειρα χειραγώγησης της χονδρικής αγοράς ενέργειας.
Άρθρο 6
Τεχνική ενημέρωση των ορισμών των εμπιστευτικών πληροφοριών και της χειραγώγησης της αγοράς
1. Η Επιτροπή έχει την εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 20, προκειμένου να:
α)
ευθυγραμμίζει τους ορισμούς που ορίζονται στο άρθρο 2 σημεία 1, 2, 3 και 5, έτσι ώστε να διασφαλισθεί η συνοχή με άλλη σχετική ενωσιακή νομοθεσία στους τομείς των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών και της ενέργειας και
β)
να ενημερώνει αυτούς τους ορισμούς με μόνο σκοπό να λαμβάνονται υπόψη οι μελλοντικές εξελίξεις στις χονδρικές αγορές ενέργειας.
2. Οι κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1 λαμβάνουν υπόψη τουλάχιστον:
α)
τη συγκεκριμένη λειτουργία των χονδρικών αγορών ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των ειδικών χαρακτηριστικών των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, και την αλληλεπίδραση μεταξύ των αγορών βασικών προϊόντων και των αγορών χρηματοοικονομικών παραγώγων·
β)
το ενδεχόμενο χειραγώγησης πέραν των συνόρων, μεταξύ των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου και στις αγορές βασικών προϊόντων και τις αγορές χρηματοοικονομικών παραγώγων·
γ)
τις πιθανές επιπτώσεις που έχουν στις τιμές των ενεργειακών αγορών χονδρικής η πραγματική ή η προγραμματισμένη παραγωγή, κατανάλωση, χρήση της δυναμικότητας μεταφοράς ή της χωρητικότητας αποθήκευσης και
δ)
τους κώδικες δικτύου και τις κατευθυντήριες γραμμές-πλαίσια που εκδίδονται σύμφωνα με τους κανονισμούς (ΕΚ) αριθ. 714/2009 και (ΕΚ) αριθ. 715/2009.
Άρθρο 7
Παρακολούθηση της αγοράς
1. Ο Οργανισμός παρακολουθεί τις δραστηριότητες διαπραγμάτευσης επί ενεργειακών προϊόντων χονδρικής για να εντοπίζει και να προλαμβάνει διαπραγματεύσεις που βασίζονται σε εμπιστευτικές πληροφορίες και χειραγώγηση της αγοράς. Συλλέγει τα δεδομένα για την αξιολόγηση και την παρακολούθηση των χονδρικών αγορών ενέργειας, όπως προβλέπεται στο άρθρο 8.
2. Οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές συνεργάζονται, σε περιφερειακό επίπεδο, μεταξύ τους και με τον Οργανισμό για τη διενέργεια της παρακολούθησης των χονδρικών αγορών ενέργειας σύμφωνα με την παράγραφο 1. Για τον σκοπό αυτό, οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές έχουν πρόσβαση στις σχετικές πληροφορίες τις οποίες κατέχει ο Οργανισμός και έχει συγκεντρώσει σύμφωνα με την παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου, με την επιφύλαξη του άρθρου 10 παράγραφος 2. Οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές μπορούν επίσης να παρακολουθούν τις δραστηριότητες διαπραγμάτευσης επί ενεργειακών προϊόντων χονδρικής σε εθνικό επίπεδο.
Τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέπουν ότι η εθνική αρχή ανταγωνισμού τους ή φορέας παρακολούθησης της αγοράς που έχει δημιουργηθεί εντός της εν λόγω αρχής πραγματοποιεί παρακολούθηση της αγοράς μαζί με την εθνική ρυθμιστική αρχή. Κατά τη διενέργεια της εν λόγω παρακολούθησης της αγοράς, η εθνική αρχή ανταγωνισμού ή ο φορέας παρακολούθησης της αγοράς έχει τα ίδια δικαιώματα και υποχρεώσεις με την εθνική ρυθμιστική αρχή, σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο της παρούσας παραγράφου, τη δεύτερη περίοδο του δεύτερου εδαφίου της παραγράφου 3 του παρόντος άρθρου, το άρθρο 4 παράγραφος 2 δεύτερη περίοδος, το άρθρο 8 παράγραφος 5 πρώτη περίοδος και το άρθρο 16.
3. Ο Οργανισμός υποβάλλει τουλάχιστον κάθε έτος έκθεση στην Επιτροπή σχετικά με τις δραστηριότητές του βάσει του παρόντος κανονισμού και δημοσιοποιεί την εν λόγω έκθεση. Στις εν λόγω εκθέσεις, ο Οργανισμός αξιολογεί τη λειτουργία και τη διαφάνεια των διαφορετικών κατηγοριών αγορών και τρόπους διαπραγμάτευσης και μπορεί να διατυπώνει συστάσεις προς την Επιτροπή, όσον αφορά τους κανόνες της αγοράς, τα πρότυπα και τις διαδικασίες που θα μπορούσαν να ενισχύσουν την ακεραιότητα της αγοράς και τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Μπορεί επίσης να αξιολογεί κατά πόσον ορισμένες ελάχιστες απαιτήσεις για τις οργανωμένες αγορές θα μπορούσαν να συμβάλλουν στην ενίσχυση της διαφάνειας της αγοράς. Οι εκθέσεις μπορούν να συνδυάζονται με την έκθεση που προβλέπεται στο άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 713/2009.
Ο Οργανισμός δύναται να διατυπώνει συστάσεις στην Επιτροπή ως προς τις καταγραφές συναλλαγών, συμπεριλαμβανομένων των εντολών διαπραγμάτευσης, εφόσον το θεωρεί απαραίτητο για την αποτελεσματική και αποδοτική παρακολούθηση των χονδρικών αγορών ενέργειας. Πριν από τη διατύπωση των συστάσεων αυτών, ο Οργανισμός διαβουλεύεται με τους ενδιαφερομένους, ειδικότερα με τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές, τις αρμόδιες οικονομικές αρχές των κρατών μελών, τις εθνικές αρχές ανταγωνισμού και την ΕΑΚΑΑ.
Όλες οι συστάσεις θα πρέπει να διατίθενται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή, καθώς και στο ευρύ κοινό.
Άρθρο 8
Συγκέντρωση δεδομένων
1. Οι συμμετέχοντες στην αγορά ή, για λογαριασμό τους, πρόσωπο ή αρχή απαριθμούμενο στην παράγραφο 4 στοιχεία β) έως στ), παρέχουν στον Οργανισμό καταγραφή των συναλλαγών στις χονδρικές αγορές ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των εντολών διαπραγμάτευσης. Οι πληροφορίες που αναφέρονται περιλαμβάνουν τον ακριβή προσδιορισμό των ενεργειακών προϊόντων χονδρικής που αγοράσθηκαν και πωλήθηκαν, την τιμή και την ποσότητα που συμφωνήθηκε, τις ημερομηνίες και τον χρόνο εκτέλεσης, τα μέρη της συναλλαγής και τους δικαιούχους της συναλλαγής και οποιαδήποτε άλλη σχετική πληροφορία. Ενώ οι συμμετέχοντες στην αγορά έχουν τη συνολική ευθύνη, από τη στιγμή που οι απαιτούμενες πληροφορίες λαμβάνονται από πρόσωπο ή αρχή απαριθμούμενο στην παράγραφο 3 στοιχεία β) έως ε), η υποχρέωση αναφοράς πληροφοριών του συμμετέχοντος στην αγορά θεωρείται ότι έχει εκπληρωθεί.
2. Μέσω εκτελεστικών πράξεων, η Επιτροπή:
α)
καταρτίζει κατάλογο των συμβάσεων και των παράγωγων προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων των εντολών διαπραγμάτευσης, που πρέπει να αναφέρονται σύμφωνα με την παράγραφο 1 και με βάση κατάλληλα ελάχιστα όρια για την αναφορά συναλλαγών, οσάκις ενδείκνυται·
β)
θεσπίζει ενιαίους κανόνες σχετικά με την αναφορά πληροφοριών που πρέπει να παρέχονται σύμφωνα με παράγραφο 1·
γ)
ορίζει τον χρόνο και τη μορφή με την οποία πρέπει να αναφέρονται οι εν λόγω πληροφορίες.
Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις θεσπίζονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που προβλέπεται στο άρθρο 21 παράγραφος 2. Λαμβάνουν υπόψη τα υπάρχοντα συστήματα αναφοράς πληροφοριών.
3. Τα πρόσωπα που προβλέπονται στην παράγραφο 4 στοιχεία α) έως δ) και τα οποία έχουν αναφέρει συναλλαγές σύμφωνα με την οδηγία 2004/39/ΕΚ ή την εφαρμοστέα ενωσιακή νομοθεσία δεν υπέχουν υποχρεώσεις διπλής αναφοράς πληροφοριών όσον αφορά τις εν λόγω συναλλαγές.
Με την επιφύλαξη του πρώτου εδαφίου της παρούσας παραγράφου, οι εκτελεστικές πράξεις που αναφέρονται στην παράγραφο 2 παρέχουν ενδεχομένως τη δυνατότητα σε οργανωμένες αγορές και σε συστήματα αντιστοίχησης των εντολών ή συστήματα αναφοράς συναλλαγών να διαβιβάζουν στον Οργανισμό καταγραφή των ενεργειακών συναλλαγών χονδρικής.
4. Για τους σκοπούς της παραγράφου 1, οι πληροφορίες παρέχονται από:
α)
τον συμμετέχοντα στην αγορά·
β)
τον τρίτο που ενεργεί για λογαριασμό του συμμετέχοντος στην αγορά·
γ)
ένα σύστημα αναφοράς συναλλαγών·
δ)
μια οργανωμένη αγορά, ένα σύστημα αντιστοίχησης των εντολών ή άλλο πρόσωπο που κατ’ επάγγελμα διεκπεραιώνει συναλλαγές·
ε)
ένα αρχείο καταγραφής συναλλαγών που έχει εγγραφεί ή αναγνωρισθεί σύμφωνα με την εφαρμοστέα ενωσιακή νομοθεσία σχετικά με τις συναλλαγές παραγώγων, τους κεντρικούς αντισυμβαλλομένους και τα αρχεία καταγραφής συναλλαγών· ή
στ)
μια αρμόδια αρχή που έχει λάβει τις εν λόγω πληροφορίες σύμφωνα με το άρθρο 25 παράγραφος 3 της οδηγίας 2004/39/ΕΚ ή η ΕΑΚΑΑ, εφόσον έχει λάβει τις εν λόγω πληροφορίες σύμφωνα με την εφαρμοστέα ενωσιακή νομοθεσία σχετικά με τις συναλλαγές παραγώγων, τους κεντρικούς αντισυμβαλλομένους και τα αρχεία καταγραφής συναλλαγών.
5. Οι συμμετέχοντες στην αγορά παρέχουν στον Οργανισμό και τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές τις πληροφορίες που αφορούν τη δυναμικότητα και τη χρήση των εγκαταστάσεων παραγωγής, αποθήκευσης, κατανάλωσης ή μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας ή φυσικού αερίου ή που αφορούν τη δυναμικότητα και τη χρήση εγκαταστάσεων ΥΦΑ, συμπεριλαμβανόμενης της προγραμματισμένης ή μη προγραμματισμένης μη διαθεσιμότητας αυτών των εγκαταστάσεων για τις ανάγκες της παρακολούθησης των διαπραγματεύσεων στις χονδρικές αγορές ενέργειας. Η υποχρέωση υποβολής στοιχείων στους συμμετέχοντες στην αγορά ελαχιστοποιείται με τη συγκέντρωση των αναγκαίων πληροφοριών ή μέρους αυτών από υπάρχουσες πηγές, οσάκις τούτο είναι δυνατόν.
6. Μέσω εκτελεστικών πράξεων, η Επιτροπή:
α)
θεσπίζει ενιαίους κανόνες σχετικά με την αναφορά πληροφοριών που πρέπει να παρέχονται σύμφωνα με την παράγραφο 5 και σχετικά με τα κατάλληλα όρια για αυτήν την αναφορά, οσάκις ενδείκνυται·
β)
ορίζει τον χρόνο και τη μορφή με την οποία πρέπει να αναφέρονται οι εν λόγω πληροφορίες.
Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που προβλέπεται στο άρθρο 21 παράγραφος 2. Λαμβάνουν υπόψη τις υπάρχουσες υποχρεώσεις αναφοράς πληροφοριών σύμφωνα με τους κανονισμούς (ΕΚ) αριθ. 714/2009 και (ΕΚ) αριθ. 715/2009.
Άρθρο 9
Εγγραφή των συμμετεχόντων στην αγορά
1. Οι συμμετέχοντες στην αγορά οι οποίοι προβαίνουν σε συναλλαγές που απαιτείται να αναφέρονται στον Οργανισμό σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 1 εγγράφονται στην εθνική ρυθμιστική αρχή στο κράτος μέλος στο οποίο είναι εγκατεστημένοι ή διαμένουν ή, εάν δεν είναι εγκατεστημένοι ούτε διαμένουν στην Ένωση, σε κράτος μέλος στο οποίο είναι ενεργοί.
Συμμετέχων στην αγορά εγγράφεται μόνο σε μία εθνική ρυθμιστική αρχή. Τα κράτη μέλη δεν ζητούν από ένα συμμετέχοντα στην αγορά που είναι ήδη εγγεγραμμένος σε ένα κράτος μέλος να εγγραφεί ξανά.
Η εγγραφή των συμμετεχόντων στην αγορά δεν θίγει τις υποχρεώσεις συμμόρφωσης με τους ισχύοντες κανόνες διαπραγμάτευσης και εξισορρόπησης.
2. Το αργότερο τρεις μήνες μετά την ημερομηνία κατά την οποία η Επιτροπή θεσπίζει τις εκτελεστικές πράξεις που ορίζονται στο άρθρο 8 παράγραφος 2, οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές δημιουργούν εθνικά μητρώα συμμετεχόντων στην αγορά τα οποία πρέπει να φροντίζουν να ενημερώνουν. Το μητρώο δίνει σε κάθε συμμετέχοντα στην αγορά μια μοναδική ταυτότητα και περιλαμβάνει επαρκείς πληροφορίες ώστε να αναγνωρίζει τον συμμετέχοντα στην αγορά, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών λεπτομερειών που σχετίζονται με τον αριθμό του φορολογικού μητρώου, τον τόπο εγκατάστασής του, τα πρόσωπα που είναι αρμόδια για τη λήψη επιχειρησιακών και διαπραγματευτικών αποφάσεών του και τον τελικό ελεγκτή ή δικαιούχο των διαπραγματευτικών δραστηριοτήτων του συμμετέχοντος στην αγορά.
3. Οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές διαβιβάζουν τις πληροφορίες των εθνικών τους μητρώων στον Οργανισμό σε μορφότυπο που ορίζεται από τον Οργανισμό. Ο Οργανισμός, σε συνεργασία με τις εν λόγω αρχές, καθορίζει τον μορφότυπο και τον δημοσιοποιεί έως τις 29 Ιουνίου 2012. Με βάση τις πληροφορίες που παρέχονται από τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές, ο Οργανισμός δημιουργεί ένα ευρωπαϊκό μητρώο συμμετεχόντων στην αγορά. Οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές και άλλες εμπλεκόμενες αρχές έχουν πρόσβαση στο ευρωπαϊκό μητρώο. Με την επιφύλαξη του άρθρου 17, ο Οργανισμός μπορεί να αποφασίσει να δημοσιοποιήσει το ευρωπαϊκό μητρώο ή αποσπάσματά του, υπό την προϋπόθεση ότι δεν αποκαλύπτονται πληροφορίες με ευαίσθητο εμπορικό χαρακτήρα που αφορούν μεμονωμένους συμμετέχοντες στην αγορά.
4. Οι συμμετέχοντες στην αγορά που ορίζονται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου υποβάλλουν το έντυπο καταχώρισης στην εθνική ρυθμιστική αρχή πριν να διεκπεραιώσουν συναλλαγή που απαιτείται να αναφερθεί στον Οργανισμό σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 1.
5. Οι συμμετέχοντες στην αγορά που αναφέρονται στην παράγραφο 1 γνωστοποιούν εγκαίρως στην αρμόδια ρυθμιστική αρχή οποιαδήποτε αλλαγή έχει πραγματοποιηθεί σχετικά με τις πληροφορίες που παρέχονται στο έντυπο καταχώρισης.
Άρθρο 10
Ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ του Οργανισμού και άλλων αρχών
1. Ο Οργανισμός καθιερώνει μηχανισμούς για ανταλλαγή των πληροφοριών που λαμβάνει σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 1 και το άρθρο 8 με τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές, τις αρμόδιες οικονομικές αρχές των κρατών μελών, τις εθνικές αρχές για τον ανταγωνισμό, την ΕΑΚΑΑ και άλλες σχετικές αρχές. Πριν από τη θέσπιση των μηχανισμών αυτών, ο Οργανισμός διαβουλεύεται με τις εν λόγω αρχές.
2. Ο Οργανισμός παρέχει πρόσβαση στους μηχανισμούς που αναφέρονται στην παράγραφο 1 μόνο στις αρχές που έχουν δημιουργήσει συστήματα τα οποία διευκολύνουν τον Οργανισμό να τηρεί τις απαιτήσεις του άρθρου 12 παράγραφος 1.
3. Τα αρχεία καταγραφής συναλλαγών που έχουν εγγραφεί ή αναγνωρισθεί σύμφωνα με την εφαρμοστέα ενωσιακή νομοθεσία σχετικά με τις συναλλαγές παραγώγων, τους κεντρικούς αντισυμβαλλομένους και τα αρχεία καταγραφής συναλλαγών θέτουν στη διάθεση του Οργανισμού όλες τις σχετικές πληροφορίες που συγκεντρώνουν σχετικά με τα ενεργειακά προϊόντα χονδρικής και τα παράγωγα δικαιωμάτων εκπομπών.
Η ΕΑΚΑΑ διαβιβάζει στον Οργανισμό τις αναφορές σχετικά με τις συναλλαγές ενεργειακών προϊόντων χονδρικής, τις οποίες λαμβάνει σύμφωνα με το άρθρο 25 παράγραφος 3 της οδηγίας 2004/39/ΕΚ και την εφαρμοστέα ενωσιακή νομοθεσία σχετικά με τις συναλλαγές παραγώγων, τους κεντρικούς αντισυμβαλλομένους και τα αρχεία καταγραφής συναλλαγών. Οι αρμόδιες αρχές που λαμβάνουν εκθέσεις για διαπραγματεύσεις σχετικά με ενεργειακά προϊόντα χονδρικής που έχουν ληφθεί σύμφωνα με το άρθρο 25 παράγραφος 3 της οδηγίας 2004/39/ΕΚ διαβιβάζουν τις εν λόγω εκθέσεις στον Οργανισμό.
Ο Οργανισμός και οι αρχές που είναι υπεύθυνες για την εποπτεία της διαπραγμάτευσης δικαιωμάτων εκπομπών ή παραγώγων που σχετίζονται με τα δικαιώματα εκπομπών συνεργάζονται μεταξύ τους και δημιουργούν κατάλληλους μηχανισμούς μέσω των οποίων αποκτά ο Οργανισμός πρόσβαση στις καταγραφές συναλλαγών αυτών των δικαιωμάτων και παραγώγων, όταν οι εν λόγω αρχές συγκεντρώσουν πληροφορίες σχετικά με αυτές τις συναλλαγές.
Άρθρο 11
Προστασία δεδομένων
Ο παρών κανονισμός δεν θίγει τις υποχρεώσεις των κρατών μελών σχετικά με την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων που ορίζονται στην οδηγία 95/46/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Οκτωβρίου 1995, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών (14), ούτε τις υποχρεώσεις του Οργανισμού, κατά την εκπλήρωση των υποχρεώσεών του, σχετικά με την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 45/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 2000, σχετικά με την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τα όργανα και τους οργανισμούς της Κοινότητας και σχετικά με την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών (15).
Άρθρο 12
Αξιοπιστία λειτουργίας
1. Ο Οργανισμός διασφαλίζει την εμπιστευτικότητα, την ακεραιότητα και την προστασία των πληροφοριών που λαμβάνει δυνάμει του άρθρου 4 παράγραφος 2 και των άρθρων 8 και 10. Ο Οργανισμός λαμβάνει όλα τα αναγκαία μέτρα για να αποφεύγεται η καταχρηστική χρήση των πληροφοριών που διατηρεί στα συστήματά του και η μη επιτρεπόμενη πρόσβαση σε αυτές.
Οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές, οι αρμόδιες οικονομικές αρχές των κρατών μελών, οι εθνικές αρχές ανταγωνισμού, η ΕΑΚΑΑ και άλλες σχετικές αρχές διασφαλίζουν την εμπιστευτικότητα, την ακεραιότητα και την προστασία των πληροφοριών που λαμβάνουν δυνάμει του άρθρου 4 παράγραφος 2, του άρθρου 7 παράγραφος 2, του άρθρου 8 παράγραφος 5 ή του άρθρου 10 και μεριμνούν για την αποφυγή κάθε καταχρηστικής χρήσης των πληροφοριών αυτών.
Ο Οργανισμός εντοπίζει και ελαχιστοποιεί πηγές λειτουργικού κινδύνου, με την ανάπτυξη κατάλληλων συστημάτων, ελέγχων και διαδικασιών.
2. Με την επιφύλαξη του άρθρου 17, ο Οργανισμός δύναται να αποφασίσει να δημοσιοποιήσει μέρος των πληροφοριών που έχει στην κατοχή του, υπό τον όρο ότι δεν αποκαλύπτει ούτε καθιστά δυνατό να συναχθούν συμπεράσματα σχετικά με εμπορικά ευαίσθητες πληροφορίες που αφορούν συγκεκριμένους συμμετέχοντες στην αγορά ή συγκεκριμένες συναλλαγές ή συγκεκριμένες αγορές.
Ο Οργανισμός καθιστά διαθέσιμη την εμπορική βάση δεδομένων του που δεν έχει ευαίσθητο χαρακτήρα για επιστημονικούς σκοπούς, τηρώντας τις απαιτήσεις εμπιστευτικού χαρακτήρα.
Οι πληροφορίες δημοσιεύονται ή καθίστανται διαθέσιμες προς όφελος της βελτίωσης της διαφάνειας των χονδρικών αγορών ενέργειας και υπό τον όρο ότι δεν είναι πιθανόν να προκαλέσουν στρέβλωση του ανταγωνισμού στην ενεργειακή αγορά.
Ο Οργανισμός διαδίδει πληροφορίες με δίκαιο τρόπο σύμφωνα με διαφανείς κανόνες τους οποίους θεσπίζει και δημοσιοποιεί.
Άρθρο 13
Εφαρμογή των απαγορεύσεων καταχρηστικών πρακτικών στην αγορά
1. Οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές μεριμνούν για την εφαρμογή των απαγορεύσεων που ορίζονται στα άρθρα 3 και 5 και της υποχρέωσης που ορίζεται στο άρθρο 4.
Κάθε κράτος μέλος μεριμνά ώστε οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές του να διαθέτουν τις εξουσίες έρευνας και επιβολής της εφαρμογής που είναι αναγκαίες για την άσκηση των εν λόγω καθηκόντων έως τις 29 Ιουνίου 2013. Οι εν λόγω εξουσίες ασκούνται αναλογικά.
Οι εν λόγω εξουσίες ασκούνται:
α)
απευθείας·
β)
σε συνεργασία με άλλες αρχές· ή
γ)
με αίτηση προς τις αρμόδιες δικαστικές αρχές.
Οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές μπορούν, κατά περίπτωση, να ασκούν τις εξουσίες τους έρευνας, σε συνεργασία με τις οργανωμένες αγορές, τα συστήματα αντιστοίχησης των εντολών ή άλλα πρόσωπα που κατ’ επάγγελμα διεκπεραιώνουν συναλλαγές κατά τα αναφερόμενα στο άρθρο 8 παράγραφος 4 στοιχείο δ).
2. Οι εξουσίες έρευνας και επιβολής της εφαρμογής που αναφέρονται στην παράγραφο 1 περιορίζονται στον στόχο της έρευνας. Ασκούνται σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο και περιλαμβάνουν το δικαίωμα:
α)
να έχει πρόσβαση σε οποιοδήποτε σχετικό έγγραφο οποιασδήποτε μορφής και να λαμβάνει αντίγραφό του·
β)
να ζητά πληροφορίες από οποιοδήποτε εμπλεκόμενο πρόσωπο, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που παρεμβαίνουν διαδοχικά στη διαβίβαση των εντολών ή στην εκτέλεση των σχετικών πράξεων, καθώς επίσης των εντολέων τους, και, εάν είναι αναγκαίο, να καλεί οποιοδήποτε από αυτά τα πρόσωπα ή εντολείς σε ακρόαση·
γ)
να διενεργεί επιτόπιους ελέγχους·
δ)
να απαιτεί υπάρχοντα στοιχεία για τηλεφωνικές συνδιαλέξεις και υπάρχοντα αρχεία διακίνησης δεδομένων·
ε)
να απαιτεί τη διακοπή κάθε πρακτικής αντίθετης προς τον παρόντα κανονισμό ή των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων ή εκτελεστικών πράξεων που θεσπίζονται βάσει αυτού·
στ)
να ζητά δικαστικά τη δέσμευση ή την κατάσχεση περιουσιακών στοιχείων·
ζ)
να ζητά από δικαστήριο ή οποιαδήποτε αρμόδια αρχή να επιβάλει προσωρινή απαγόρευση άσκησης επαγγελματικής δραστηριότητας.
Άρθρο 14
Δικαίωμα προσφυγής
Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι υπάρχουν κατάλληλοι μηχανισμοί, σε εθνικό επίπεδο, δυνάμει των οποίων μέρος θιγόμενο από απόφαση της ρυθμιστικής αρχής έχει δικαίωμα προσφυγής σε φορέα ανεξάρτητο από τα εμπλεκόμενα μέρη και από οιαδήποτε κυβέρνηση.
Άρθρο 15
Υποχρεώσεις προσώπων που κατ’ επάγγελμα διεκπεραιώνουν συναλλαγές
Κάθε πρόσωπο που κατ’ επάγγελμα διεκπεραιώνει συναλλαγές επί ενεργειακών προϊόντων χονδρικής ειδοποιεί, χωρίς περαιτέρω καθυστέρηση, την εθνική ρυθμιστική αρχή, όταν εύλογα υποπτεύεται ότι συναλλαγή ενδέχεται να παραβιάζει τα άρθρα 3 ή 5.
Τα πρόσωπα που κατ’ επάγγελμα διεκπεραιώνουν συναλλαγές επί ενεργειακών προϊόντων χονδρικής καθιερώνουν και διατηρούν αποτελεσματικούς μηχανισμούς και διαδικασίες ώστε να εντοπίζονται παραβιάσεις των άρθρων 3 ή 5.
Άρθρο 16
Συνεργασία σε ενωσιακό και εθνικό επίπεδο
1. Ο Οργανισμός έχει ως στόχο να εξασφαλίζει ότι οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές ασκούν με συντονισμένο και συνεπή τρόπο τα καθήκοντά τους δυνάμει του παρόντος κανονισμού.
Ο Οργανισμός δημοσιεύει μη δεσμευτική κατευθυντήρια γραμμή σχετικά με την εφαρμογή των ορισμών που ορίζονται στο άρθρο 2, ανάλογα με την περίπτωση.
Οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές συνεργάζονται με τον Οργανισμό και μεταξύ τους, καθώς και σε περιφερειακό επίπεδο, για την άσκηση των καθηκόντων τους δυνάμει του παρόντος κανονισμού.
Οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές, οι αρμόδιες οικονομικές αρχές και η εθνική αρχή ανταγωνισμού ενός κράτους μέλους μπορούν να δημιουργούν κατάλληλες μορφές συνεργασίας έτσι ώστε να διασφαλίζουν την αποτελεσματική και αποδοτική έρευνα και επιβολή της εφαρμογής και να συμβάλλουν σε μια συναφή και συνεκτική προσέγγιση της έρευνας, της δικαστικής διαδικασίας και της επιβολής της εφαρμογής του παρόντος κανονισμού και του σχετικού δημοσιονομικού δικαίου και του δικαίου ανταγωνισμού.
2. Οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές ενημερώνουν, χωρίς καθυστέρηση, τον Οργανισμό, με τον λεπτομερέστερο δυνατό τρόπο, όταν έχουν βάσιμους λόγους να υποπτεύονται ότι, στο οικείο ή σε άλλο κράτος μέλος, τελούνται, ή έχουν τελεστεί, πράξεις κατά παράβαση του παρόντος κανονισμού.
Όταν εθνική ρυθμιστική αρχή ή ορισθείσα αρχή υποπτεύεται ότι σε άλλο κράτος μέλος τελούνται πράξεις που επηρεάζουν τις χονδρικές αγορές ενέργειας ή την τιμή των ενεργειακών προϊόντων χονδρικής στο οικείο κράτος μέλος, δύναται να ζητεί από τον Οργανισμό να αναλάβει δράση σύμφωνα με την παράγραφο 4 του παρόντος άρθρου και, εάν οι πράξεις επηρεάζουν χρηματοπιστωτικά μέσα που υπόκεινται στο άρθρο 9 της οδηγίας 2003/6/ΕΚ, σύμφωνα με την παράγραφο 3 του παρόντος άρθρου.
3. Για να εξασφαλισθεί η συντονισμένη και συνεπής προσέγγιση έναντι πρακτικών κατάχρησης αγοράς στις χονδρικές αγορές ενέργειας:
α)
η εθνική ρυθμιστική αρχή ενημερώνει την αρμόδια οικονομική αρχή του οικείου κράτους μέλους και τον Οργανισμό, όταν έχει βάσιμους λόγους να υποπτεύεται ότι στις χονδρικές αγορές ενέργειας τελούνται ή έχουν τελεστεί πράξεις οι οποίες συνιστούν κατάχρηση της αγοράς κατά την έννοια της οδηγίας 2003/6/ΕΚ και επηρεάζουν τα χρηματοπιστωτικά μέσα που υπάγονται στο άρθρο 9 της εν λόγω οδηγίας· για τους σκοπούς αυτούς, οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές μπορούν να δημιουργήσουν κατάλληλες μορφές συνεργασίας με την αρμόδια χρηματοπιστωτική αρχή στο κράτος μέλους τους·
β)
ο Οργανισμός ενημερώνει την ΕΑΚΑΑ και την αρμόδια οικονομική αρχή όταν έχει βάσιμους λόγους να υποπτεύεται ότι στις χονδρικές αγορές ενέργειας τελούνται ή έχουν τελεστεί πράξεις οι οποίες συνιστούν κατάχρηση της αγοράς κατά την έννοια της οδηγίας 2003/6/ΕΚ και επηρεάζουν τα χρηματοπιστωτικά μέσα που υπάγονται στο άρθρο 9 της εν λόγω οδηγίας·
γ)
η αρμόδια οικονομική αρχή κράτους μέλους ενημερώνει την ΕΑΚΑΑ και τον Οργανισμό, όταν έχει βάσιμους λόγους να υποπτεύεται ότι στις χονδρικές αγορές ενέργειας άλλου κράτους μέλους τελούνται ή έχουν τελεστεί πράξεις οι οποίες παραβιάζουν τα άρθρα 3 και 5·
δ)
οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές ενημερώνουν την εθνική αρχή ανταγωνισμού του οικείου κράτους μέλους, την Επιτροπή και τον Οργανισμό, όταν έχουν βάσιμους λόγους να υποπτεύονται ότι τελούνται ή έχουν τελεστεί πράξεις στη χονδρική αγορά ενέργειας, οι οποίες ενδέχεται να συνιστούν παραβίαση του δικαίου ανταγωνισμού.
4. Για την εκτέλεση των καθηκόντων του δυνάμει της παραγράφου 1, όταν ο Οργανισμός, μεταξύ άλλων βάσει αρχικής εκτίμησης ή ανάλυσης, έχει υπόνοιες ότι διαπράχθηκε παραβίαση του παρόντος κανονισμού, διαθέτει την εξουσία:
α)
να ζητεί από μία ή περισσότερες εθνικές ρυθμιστικές αρχές κάθε πληροφορία σχετικά με την εικαζόμενη παραβίαση·
β)
να ζητεί από μία ή περισσότερες εθνικές ρυθμιστικές αρχές την έναρξη ερευνών για την εικαζόμενη παραβίαση και τη λήψη των κατάλληλων μέτρων για την αντιμετώπιση τυχόν παραβίασης που έχει διαπιστωθεί. Κάθε απόφαση αναφορικά με την κατάλληλη δράση που πρέπει να αναληφθεί για να επανορθωθούν τυχόν παραβιάσεις εμπίπτει στην αρμοδιότητα της ενδιαφερόμενης ρυθμιστικής αρχής·
γ)
όταν θεωρεί ότι η ενδεχόμενη παραβίαση έχει ή είχε διασυνοριακές επιπτώσεις, να δημιουργεί και να συντονίζει ομάδα ερευνών, απαρτιζόμενη από εκπροσώπους των σχετικών εθνικών ρυθμιστικών αρχών, για να διερευνήσει αν έχει παραβιαστεί ο παρών κανονισμός και σε ποιο κράτος μέλος τελέστηκε η παραβίαση. Οσάκις ενδείκνυται, ο Οργανισμός δύναται επίσης να ζητεί να συμμετέχουν στην ομάδα ερευνών εκπρόσωποι της αρμόδιας οικονομικής αρχής ή άλλης αρμόδιας αρχής ενός ή περισσοτέρων κρατών μελών.
5. Εθνική ρυθμιστική αρχή που είναι αποδέκτης αιτήματος παροχής πληροφοριών, σύμφωνα με την παράγραφο 4 στοιχείο α), ή αιτήματος έναρξης ερευνών για εικαζόμενη παραβίαση, σύμφωνα με την παράγραφο 4 στοιχείο β), λαμβάνει αμέσως τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να ανταποκριθεί στο αίτημα. Σε περίπτωση που εθνική ρυθμιστική αρχή δεν είναι σε θέση να παράσχει αμέσως τις απαιτούμενες πληροφορίες, κοινοποιεί τους λόγους στον Οργανισμό, χωρίς περαιτέρω καθυστέρηση.
Κατά παρέκκλιση από το πρώτο εδάφιο, εθνική ρυθμιστική αρχή μπορεί να αρνηθεί να ενεργήσει επί αιτήματος, όταν:
α)
η συμμόρφωση ενδέχεται να προσβάλει την κυριαρχία ή την ασφάλεια του κράτους μέλους στο οποίο υποβάλλεται η αίτηση πληροφόρησης·
β)
έχει ήδη κινηθεί δικαστική διαδικασία για τις ίδιες ενέργειες και κατά των ίδιων προσώπων ενώπιον των αρχών του κράτους μέλους στο οποίο υποβάλλεται η αίτηση· ή
γ)
έχει ήδη εκδοθεί τελεσίδικη απόφαση κατά των ιδίων προσώπων και για τα ίδια πραγματικά περιστατικά στο κράτος μέλος στο οποίο υποβάλλεται η αίτηση πληροφόρησης.
Στην περίπτωση αυτή, η εθνική ρυθμιστική αρχή ενημερώνει σχετικά τον Οργανισμό, παρέχοντας όσο το δυνατόν λεπτομερέστερες πληροφορίες όσον αφορά την εν λόγω δικαστική διαδικασία ή απόφαση.
Οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές συμμετέχουν σε ομάδα ερευνών η οποία συγκαλείται σύμφωνα με την παράγραφο 4 στοιχείο γ) και παρέχουν κάθε αναγκαία συνδρομή. Ο Οργανισμός συντονίζει την ομάδα ερευνών.
6. Το άρθρο 15 παράγραφος 1 τελευταία περίοδος του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 713/2009 δεν εφαρμόζεται στον Οργανισμό κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του δυνάμει του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 17
Επαγγελματικό απόρρητο
1. Οιεσδήποτε εμπιστευτικές πληροφορίες λαμβάνονται, ανταλλάσσονται ή διαβιβάζονται βάσει του παρόντος κανονισμού υπόκεινται στους όρους περί επαγγελματικού απορρήτου που προβλέπονται στις παραγράφους 2, 3 και 4.
2. Η υποχρέωση τήρησης επαγγελματικού απορρήτου ισχύει για:
α)
τα πρόσωπα που εργάζονται ή έχουν εργασθεί για λογαριασμό του Οργανισμού·
β)
τους εντεταλμένους από τον Οργανισμό ελεγκτές λογαριασμών ή εμπειρογνώμονες·
γ)
τα πρόσωπα που εργάζονται ή έχουν εργασθεί για λογαριασμό των εθνικών ρυθμιστικών αρχών ή για άλλες εμπλεκόμενες αρχές·
δ)
τους εντεταλμένους από τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές ή από άλλες εμπλεκόμενες αρχές, ελεγκτές λογαριασμών ή εμπειρογνώμονες που λαμβάνουν εμπιστευτικές πληροφορίες δυνάμει του παρόντος κανονισμού.
3. Εμπιστευτικές πληροφορίες που περιέρχονται σε γνώση των προσώπων που αναφέρονται στην παράγραφο 2 κατά την άσκηση των καθηκόντων τους δεν μπορούν να γνωστοποιούνται σε κανένα απολύτως πρόσωπο ή αρχή, παρά μόνο υπό συνοπτική ή συγκεντρωτική μορφή που να μην καθιστά δυνατό τον προσδιορισμό της ταυτότητας συμμετέχοντος στην αγορά ή συγκεκριμένης αγοράς, υπό την επιφύλαξη των περιπτώσεων που εμπίπτουν στο ποινικό δίκαιο, στις λοιπές διατάξεις του παρόντος κανονισμού ή σε άλλη σχετική νομοθεσία της Ένωσης.
4. Υπό την επιφύλαξη των υποθέσεων που καλύπτονται από το ποινικό δίκαιο, ο Οργανισμός, οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές, οι αρμόδιες οικονομικές αρχές των κρατών μελών, η ΕΑΚΑΑ, οι φορείς ή τα πρόσωπα που λαμβάνουν εμπιστευτικές πληροφορίες δυνάμει του παρόντος κανονισμού μπορούν να τις χρησιμοποιούν μόνον κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους και για την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους. Άλλες αρχές, φορείς ή πρόσωπα μπορούν να χρησιμοποιούν τις εν λόγω πληροφορίες για τον σκοπό για τον οποίο τους δόθηκαν ή στο πλαίσιο διοικητικών ή δικαστικών διαδικασιών που σχετίζονται άμεσα με την άσκηση των εν λόγω αρμοδιοτήτων. Η αρχή που λαμβάνει τις πληροφορίες μπορεί να τις χρησιμοποιεί για άλλους σκοπούς, εφόσον συγκατατίθενται ο Οργανισμός, οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές, οι αρμόδιες οικονομικές αρχές των κρατών μελών, η ΕΑΚΑΑ, οι φορείς ή τα πρόσωπα που κοινοποιούν τις πληροφορίες.
5. Το παρόν άρθρο δεν εμποδίζει τις αρχές των κρατών μελών να ανταλλάσσουν ή να διαβιβάζουν, σύμφωνα με το εθνικό τους δίκαιο, εμπιστευτικές πληροφορίες που δεν έχουν ληφθεί από αρχή άλλου κράτους μέλους ή από τον Οργανισμό δυνάμει του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 18
Κυρώσεις
Τα κράτη μέλη θεσπίζουν τους κανόνες σχετικά με τις εφαρμοστέες κυρώσεις που επιβάλλονται για τις παραβιάσεις του παρόντος κανονισμού και λαμβάνουν όλα τα απαραίτητα μέτρα για να εξασφαλίζουν την εφαρμογή τους. Οι προβλεπόμενες κυρώσεις πρέπει να είναι αποτελεσματικές, αποτρεπτικές και αναλογικές και να αντικατοπτρίζουν τη φύση, τη διάρκεια και τη σοβαρότητα των παραβάσεων, τη βλάβη που προκλήθηκε στους καταναλωτές καθώς και τα πιθανά κέρδη από διαπραγμάτευση βασιζόμενα σε εμπιστευτικές πληροφορίες και χειραγώγηση της αγοράς.
Τα κράτη μέλη κοινοποιούν τις εν λόγω διατάξεις στην Επιτροπή έως τις 29 Ιουνίου 2013 το αργότερο και της κοινοποιούν αμελλητί κάθε μεταγενέστερη τροποποίηση των διατάξεων αυτών.
Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε η εθνική ρυθμιστική αρχή να μπορεί να δημοσιοποιήσει μέτρα ή κυρώσεις που επιβάλλονται για την παραβίαση του παρόντος κανονισμού, εκτός εάν η εν λόγω δημοσιοποίηση θα μπορούσε να προκαλέσει δυσανάλογη ζημία στα εμπλεκόμενα μέρη.
Άρθρο 19
Διεθνείς σχέσεις
Στο μέτρο που είναι αναγκαίο για να επιτευχθούν οι στόχοι που ορίζονται στον παρόντα κανονισμό και με την επιφύλαξη των αντίστοιχων αρμοδιοτήτων των κρατών μελών και των θεσμικών οργάνων της Ένωσης, καθώς και της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης, ο Οργανισμός δύναται να αναπτύσσει επαφές και να προβαίνει σε διοικητικές ρυθμίσεις με εποπτικές αρχές, διεθνείς οργανισμούς και τις διοικητικές αρχές από τρίτες χώρες, ιδίως δε με εκείνες που έχουν αντίκτυπο επί των χονδρικών αγορών ενέργειας της Ένωσης, προκειμένου να δοθεί ώθηση στην εναρμόνιση του ρυθμιστικού πλαισίου. Αυτές οι ρυθμίσεις δεν δημιουργούν νομικές υποχρεώσεις όσον αφορά την Ένωση και τα κράτη μέλη της, ούτε και εμποδίζουν τα κράτη μέλη και τις αρμόδιες αρχές τους να συνάπτουν διμερείς ή πολυμερείς ρυθμίσεις με τις εν λόγω εποπτικές αρχές, διεθνείς οργανισμούς και τις διοικήσεις τρίτων χωρών.
Άρθρο 20
Άσκηση της εξουσιοδότησης
1. Οι εξουσίες για την έκδοση πράξεων κατ’ εξουσιοδότηση ανατίθενται στην Επιτροπή υπό τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στο παρόν άρθρο.
2. Η εξουσία έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων που αναφέρεται στο άρθρο 6 ανατίθεται στην Επιτροπή για περίοδο πέντε ετών από τις 28 Δεκεμβρίου 2011. Η Επιτροπή εκπονεί έκθεση σχετικά με την εξουσιοδότηση το αργότερο εννέα μήνες πριν από την εκπνοή της πενταετούς περιόδου. Η εξουσιοδότηση ανανεώνεται σιωπηρά για περιόδους ίδιας διάρκειας, εκτός εάν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο αντιταχθεί σε αυτήν την ανανέωση το αργότερο τρεις μήνες πριν από τη λήξη κάθε περιόδου.
3. Η εξουσιοδότηση που αναφέρεται στο άρθρο 6 μπορεί να ανακληθεί οποτεδήποτε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο. Η απόφαση ανάκλησης περατώνει την εξουσιοδότηση που προσδιορίζεται στην εν λόγω απόφαση. Αρχίζει να ισχύει την ημέρα που έπεται της δημοσίευσης της απόφασης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε μεταγενέστερη ημερομηνία που καθορίζεται στην απόφαση. Δεν επηρεάζει την εγκυρότητα ουδεμίας κατ’ εξουσιοδότηση πράξης που ισχύει ήδη.
4. Η Επιτροπή, μόλις εκδώσει κατ’ εξουσιοδότηση πράξη, την κοινοποιεί συγχρόνως στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.
5. Κατ’ εξουσιοδότηση πράξη που εκδόθηκε σύμφωνα με το άρθρο 6 αρχίζει να ισχύει μόνο αν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο δεν εκφράσει αντιρρήσεις εντός προθεσμίας δύο μηνών από την κοινοποίηση της πράξης αυτής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο ή αν, πριν από την εκπνοή αυτής της προθεσμίας, τόσο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσο και το Συμβούλιο έχουν ενημερώσει την Επιτροπή ότι δεν θα εκφράσουν αντιρρήσεις. Η προθεσμία αυτή παρατείνεται κατά δύο μήνες κατόπιν πρωτοβουλίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή του Συμβουλίου.
Άρθρο 21
Διαδικασία επιτροπών
1. Η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή. Η εν λόγω επιτροπή αποτελεί επιτροπή κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
2. Όταν γίνεται παραπομπή στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
Άρθρο 22
Έναρξη ισχύος
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το άρθρο 8 παράγραφος 1, το άρθρο 8 παράγραφος 3 πρώτο εδάφιο και το άρθρο 8 παράγραφοι 4 και 5 παράγουν αποτελέσματα έξι μήνες μετά την ημερομηνία έκδοσης από την Επιτροπή των σχετικών εκτελεστικών πράξεων που αναφέρονται στις παραγράφους 2 και 6 του εν λόγω άρθρου.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Στρασβούργο, 25 Οκτωβρίου 2011.
NAŘÍZENÍ EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY (EU) č. 1227/2011
ze dne 25. října 2011
o integritě a transparentnosti velkoobchodního trhu s energií
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 194 odst. 2 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
po postoupení návrhu legislativního aktu vnitrostátním parlamentům,
s ohledem na stanovisko Evropského hospodářského a sociálního výboru (1),
po konzultaci s Výborem regionů,
v souladu s řádným legislativním postupem (2),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Je důležité zajistit, aby spotřebitelé a další účastníci trhu mohli mít důvěru v integritu trhů s elektřinou a plynem, aby ceny stanovené na velkoobchodních trzích s energií odrážely spravedlivou a konkurenční interakci mezi nabídkou a poptávkou a aby nebylo možné získávat výhody ze zneužívání trhu.
(2)
Cílem větší integrity a transparentnosti velkoobchodních trhů s energií by měla být podpora otevřené a spravedlivé hospodářské soutěže na velkoobchodních trzích s energií ve prospěch konečných spotřebitelů energie.
(3)
Evropský výbor regulátorů trhů s cennými papíry a Skupina evropských regulačních orgánů pro elektroenergetiku a plynárenství v poskytnuté radě potvrdily, že v rámci stávajících právních předpisů nelze náležitě řešit otázky integrity trhu na trzích s elektřinou a zemním plynem a doporučily, aby bylo zváženo zavedení vhodného legislativního rámce přizpůsobeného potřebám odvětví energetiky, který zamezí zneužívání trhu a zohlední specifické podmínky odvětví, které nejsou upraveny jinými směrnicemi a nařízeními.
(4)
Velkoobchodní trhy s energií jsou v celé Unii čím dál tím víc vzájemně propojené. Zneužívání trhu v jednom členském státě často ovlivňuje nejenom velkoobchodní ceny elektřiny a zemního plynu při obchodování přes státní hranice, ale i maloobchodní ceny pro spotřebitele a mikropodniky. Proto problém zajištění integrity trhů nemůže být záležitostí pouze jednotlivých členských států. Pro dotvoření plně fungujícího, vzájemně propojeného a integrovaného vnitřního trhu s energií je velmi důležité, aby probíhalo důsledné monitorování přeshraničního trhu.
(5)
Velkoobchodní trhy s energií zahrnují jak komoditní trhy, tak i trhy s deriváty, které jsou životně důležité pro trhy s energií a finanční trhy, a tvorba cen je v obou sektorech vzájemně propojená. Zahrnují mimo jiné regulované trhy, mnohostranné systémy obchodování a mimoburzovní (OTC) transakce a dvoustranné smlouvy, a to přímé nebo zprostředkované.
(6)
Dosud byly postupy monitorování trhů s energií specifické pro jednotlivé členské státy a sektory. V závislosti na celkovém tržním rámci a situaci v oblasti regulace to může mít za následek, že obchodní činnosti budou podléhat mnohočetným pravomocem, přičemž monitorování bude uskutečňovat několik různých orgánů nacházejících se případně v různých členských státech. Může to vést k tomu, že nebude dost jasné, kdo nese odpovědnost, a dokonce i k situaci, že takové monitorování nebude existovat.
(7)
Chování, které narušuje integritu trhu s energií, není v současné době na některých nejdůležitějších trzích s energií jednoznačně zakázáno. V zájmu ochrany konečných spotřebitelů a zaručení dostupných cen energie pro evropské občany musí být takové chování zakázáno.
(8)
Obchodování s deriváty, které lze vypořádat buď fyzicky, nebo finančně, a obchodování s komoditami se na velkoobchodních trzích s energií uskutečňuje současně. Je proto důležité, aby definice obchodování zasvěcených osob a manipulace s trhem, které představují zneužívání trhu, byly, pokud jde o jejich použití na trhy s deriváty a komoditními trhy, slučitelné. Toto nařízení by se v zásadě mělo vztahovat na všechny provedené transakce, ale současně by mělo zohledňovat zvláštní rysy velkoobchodních trhů s energií.
(9)
Maloobchodní smlouvy, které se týkají dodávky elektřiny nebo zemního plynu konečným zákazníkům, nepodléhají manipulaci s trhem ve stejné míře jako velkoobchodní smlouvy, které se snadno kupují a prodávají. Rozhodnutí největších spotřebitelů energie však mohou ovlivnit ceny na velkoobchodních trzích s energií a mít přeshraniční dopad. Proto je vhodné posuzovat dodavatelské smlouvy těchto velkých spotřebitelů v souvislosti se zajišťováním integrity velkoobchodních trhů s energií.
(10)
S ohledem na výsledky přezkumu uvedené ve sdělení Komise ze dne 21. prosince 2010 s názvem „Posílený rámec dohledu nad trhem pro systém EU pro obchodování s emisemi“ by Komise měla zvážit předložení legislativního návrhu s cílem řešit v přiměřené lhůtě zjištěné nedostatky v transparentnosti a integritě evropského trhu s uhlíkem a v dohledu nad ním.
(11)
Nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 714/2009 ze dne 13. července 2009 o podmínkách přístupu do sítě pro přeshraniční obchod s elektřinou (3) a nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 715/2009 ze dne 13. července 2009 o podmínkách přístupu k plynárenským přepravním soustavám (4) uznávají, že je nutný stejný přístup k informacím o fyzickém stavu a účinnosti systému, aby všichni účastníci trhu mohli posoudit celkovou situaci v poptávce a nabídce a určit důvody výkyvů velkoobchodní ceny.
(12)
Využívání nebo snaha o využívání důvěrných informací pro obchodování buď na vlastní účet, nebo na účet třetí strany, by mělo být jednoznačně zakázáno. Využívání důvěrných informací může také spočívat v obchodování s velkoobchodními energetickými produkty uskutečňovaném osobami, které vědí nebo by měly vědět, že informace, které mají, jsou důvěrné. Informace o vlastních obchodních plánech a strategiích účastníka trhu by neměly být považovány za důvěrné informace. Informace, které se musí zveřejnit v souladu s nařízením (ES) č. 714/2009 nebo nařízením (ES) č. 715/2009, včetně rámcových pokynů a kodexů sítí přijatých podle uvedených nařízení, mohou v případě, že se jedná o informace citlivé z hlediska ceny, sloužit jako základ pro rozhodnutí účastníků trhu o tom, že vstoupí do transakcí s velkoobchodními energetickými produkty, a proto by mohly do svého zveřejnění představovat důvěrné informace.
(13)
Manipulace na velkoobchodních trzích s energií zahrnuje lidské zásahy, které uměle vytvoří ceny na úrovni neodůvodněné tržními silami nabídky a poptávky, včetně skutečné dostupnosti výrobní, skladovací nebo dopravní kapacity a poptávky. Formy manipulace s trhem zahrnují: zadávání nebo rušení falešných objednávek; šíření nepravdivých nebo zavádějících informací nebo zvěstí prostřednictvím sdělovacích prostředků, včetně internetu, nebo jakýmikoli jinými prostředky; úmyslné poskytování nepravdivých informací podnikům, které provádějí posuzování cen nebo vydávají zprávy týkající se trhu, což má za následek uvedení účastníků trhu, kteří na základě takových posouzení cen nebo zpráv týkajících se trhu jednají, v omyl; a předstírání, že dostupná kapacita výroby elektřiny nebo dostupnost zemního plynu či dostupná přepravní kapacita jsou jiné než kapacita, která je technicky skutečně k dispozici, jestliže takové informace mají nebo mohou mít dopad na cenu velkoobchodních energetických produktů. Manipulace a její důsledky se mohou vyskytovat bez ohledu na státní hranice, v rámci trhů s elektřinou a plynem i na finančních a komoditních trzích, včetně trhů s emisními povolenkami.
(14)
Příklady manipulace s trhem a pokusy o manipulaci s ním zahrnují jednání osoby či osob jednajících ve spolupráci, jehož cílem je získat rozhodující postavení ve vztahu k nabídce velkoobchodního energetického produktu či poptávce po něm, jež vede nebo by mohlo vést k přímému nebo nepřímému stanovení cen či vytvoření jiných nerovných podmínek pro obchodování; dále nabízení, nákup či prodej velkoobchodních energetických produktů, jehož účelem, záměrem či důsledkem je uvedení účastníků trhu, kteří jednají na základě referenčních cen, v omyl. Legitimní cestou k zajištění příznivé ceny velkoobchodního energetického produktu by však pro účastníky trhu mohly být uznávané tržní postupy, jako například postupy uplatňované v oblasti finančních služeb, které jsou v současnosti definovány v čl. 1 odst. 5 směrnice Evropského parlamentu a Rady 2003/6/ES ze dne 28. ledna 2003 o obchodování zasvěcených osob a manipulaci s trhem (zneužívání trhu) (5) a které mohou být v rámci revize této směrnice změněny.
(15)
Jestliže důvěrné informace týkající se velkoobchodního energetického produktu šíří novináři jednající v rámci výkonu svého povolání, mělo by se toto šíření posuzovat s přihlédnutím k pravidlům, jimiž se jejich povolání řídí, a pravidlům, jimiž se řídí svoboda tisku, pokud těmto osobám neplyne přímo či nepřímo výhoda nebo zisk z šíření příslušných informací nebo z uveřejnění informací, jehož záměrem je uvést trh v omyl z hlediska ceny či nabídky velkoobchodních energetických produktů nebo poptávky po nich.
(16)
S vývojem finančních trhů se bude vyvíjet i pojetí zneužívání těchto trhů. Aby bylo možné na tento vývoj pružně reagovat, měla by být proto Komisi svěřena pravomoc přijímat akty v souladu s článkem 290 Smlouvy o fungování Evropské unie, pokud jde o technické aktualizace definic důvěrných informací a manipulace s trhem, aby se zajistila soudržnost s ostatními příslušnými právními předpisy Unie v oblasti finančních služeb a energetiky. Je obzvláště důležité, aby Komise v rámci přípravné činnosti vedla odpovídající konzultace, a to i na odborné úrovni. Při přípravě a navrhování aktů v přenesené pravomoci by měla Komise zajistit, aby byly příslušné dokumenty předány souběžně, včas a vhodným způsobem Evropskému parlamentu a Radě.
(17)
Účinné monitorování trhu na úrovni Unie je důležité pro to, aby se zjistilo a odvrátilo zneužívání trhu na velkoobchodních trzích s energií. Agentura pro spolupráci energetických regulačních orgánů zřízená nařízením Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 713/2009 (6) (dále jen „agentura“) je nejlepším místem pro provádění takového monitorování, neboť má jak přehled o trzích s elektřinou a plynem v celé Unii, tak i potřebné odborné znalosti v oblasti fungování trhů s elektřinou a plynem a energetických systémů a plynárenských soustav. Vnitrostátní regulační orgány, které mají nejlepší povědomí o vývoji na trzích s energií ve svých členských státech, by v zajištění účinného monitorování trhu na vnitrostátní úrovni měly hrát důležitou roli. Pro zajištění řádného monitorování a transparentnosti trhů s energií je nezbytná úzká spolupráce a koordinace mezi agenturou a vnitrostátními orgány. Shromažďováním údajů ze strany agentury není dotčeno právo vnitrostátních orgánů shromažďovat další údaje pro vnitrostátní účely.
(18)
Účinné monitorování trhu si vyžaduje pravidelný a včasný přístup k záznamům o transakcích i přístup ke strukturálním údajům týkajícím se kapacity a využití zařízení pro výrobu, skladování, spotřebu nebo přenos elektřiny a zemního plynu. Z tohoto důvodu by se od účastníků trhu, kteří obchodují s velkoobchodními energetickými produkty, včetně provozovatelů přenosových a přepravních soustav, dodavatelů, obchodníků, výrobců, zprostředkovatelů a velkých uživatelů, mělo požadovat, aby agentuře tyto informace poskytli. Pokud jde o agenturu, může navazovat úzké vazby s významnými organizovanými trhy.
(19)
Za účelem zajištění jednotných podmínek k provedení ustanovení týkajících se sběru údajů, by měly být Komisi svěřeny prováděcí pravomoci. Tyto pravomoci by měly být vykonávány v souladu s nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 182/2011 ze dne 16. února 2011, kterým se stanoví pravidla a obecné zásady způsobu, jakým členské státy kontrolují Komisi při výkonu prováděcích pravomocí (7). Oznamovací povinnosti by měly být omezeny na nejnižší možnou míru a neměly by účastníkům trhu způsobovat zbytečné náklady nebo administrativní zátěž. Jednotná pravidla pro oznamování informací by proto měla být předem podrobena analýze nákladů a přínosů, měla by zabránit zdvojování oznamování a zohlednit rámce pro oznamování vypracované v souvislosti s jinými příslušnými právními předpisy. Požadované informace nebo jejich části by kromě toho měly být, pokud je to možné, získávány od jiných osob nebo ze stávajících zdrojů. Jestliže účastník trhu nebo třetí osoba jednající jeho jménem, systém pro podávání zpráv, organizovaný trh, systém párování obchodů či jiná osoba, která v rámci své profese sjednává transakci, splnil či splnila své oznamovací povinnosti vůči příslušnému orgánu podle směrnice Evropského parlamentu a Rady 2004/39/ES ze dne 21. dubna 2004 o trzích finančních nástrojů (8) nebo podle příslušných právních předpisů Unie týkajících se transakcí s deriváty, ústředních protistran a registrů obchodních údajů, měla by být její oznamovací povinnost považována za splněnou také podle tohoto nařízení, ovšem pouze pokud byly oznámeny veškeré údaje požadované podle tohoto nařízení.
(20)
Je důležité, aby Komise a agentura při provádění tohoto nařízení úzce spolupracovaly a prováděly náležité konzultace s evropskými sítěmi provozovatelů elektroenergetických přenosových soustav a přepravních soustav zemního plynu, Evropským orgánem dohledu (Evropským orgánem pro cenné papíry a trhy) (dále jen „Evropský orgán pro cenné papíry a trhy“), zřízený nařízením Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1095/2010 (9) vnitrostátními regulačními orgány, příslušnými finančními orgány a dalšími orgány členských států, jako jsou vnitrostátní orgány pro ochranu hospodářské soutěže, a se zúčastněnými stranami, jako jsou organizované trhy (například energetické burzy), a účastníci trhu.
(21)
Měl by být zřízen evropský registr účastníků trhu vycházející z vnitrostátních registrů s cílem zvýšit celkovou transparentnost a integritu velkoobchodních trhů s energií. Jeden rok od zřízení tohoto registru by měla Komise ve spolupráci s agenturou, v souladu se zprávami podávanými agenturou Komisi, a s vnitrostátními regulačními orgány posoudit fungování a užitečnost evropského registru účastníků trhu. Pokud to Komise na základě tohoto posouzení uzná za vhodné, měla by zvážit předložení dalších nástrojů pro zvýšení celkové transparentnosti a integrity velkoobchodních trhů s energií a pro zajištění rovných podmínek pro účastníky trhu v celé Unii.
(22)
Aby se usnadnilo účinné monitorování všech aspektů obchodování s velkoobchodními energetickými produkty, měla by agentura vytvořit mechanismy, které umožní, aby měly i jiné příslušné orgány přístup k informacím, jež dostávají o transakcích na velkoobchodních trzích s energií, a to zejména Evropský orgán pro cenné papíry a trhy, vnitrostátní regulační orgány, příslušné finanční orgány členských států, vnitrostátní orgány pro hospodářskou soutěž a jiné příslušné orgány.
(23)
Agentura by měla zajistit provozní bezpečnost a ochranu údajů, které přijímá, zamezit neoprávněnému přístupu k informacím, které má agentura k dispozici, a stanovit postupy k zajištění, aby sbírané údaje nebyly zneužity osobami, které k nim mají oprávněný přístup. Agentura by se měla rovněž ujistit, zda orgány, které mají přístup k údajům drženým agenturou, jsou schopny zachovat stejně vysokou úroveň jejich bezpečnosti a budou vázány přiměřenými opatřeními k zajištění důvěrnosti těchto údajů. Proto je také nutné zajistit provozní bezpečnost systémů informačních technologií používaných pro zpracování a přenos údajů. Při vytváření systému informačních technologií, zajišťujícího co nejvyšší možnou úroveň důvěrnosti údajů by měla být agentura vybízena k úzké spolupráci s Evropskou agenturou pro bezpečnost sítí a informací (ENISA). Tato pravidla by měla platit i pro ostatní orgány, které jsou oprávněny k přístupu k údajům pro účely tohoto nařízení.
(24)
Toto nařízení dodržuje základní práva a ctí zásady uznávané zejména Listinou základních práv Evropské unie uvedenou v článku 6 Smlouvy o Evropské unii a ústavními tradicemi členských států a mělo by být uplatňováno v souladu s právem na svobodu projevu a informací uznaným v článku 11 uvedené listiny.
(25)
Nejsou-li nebo přestaly-li být informace z komerčního či bezpečnostního hlediska citlivé, mělo by být agentuře umožněno dát je k dispozici účastníkům trhu a široké veřejnosti s cílem přispět k lepší znalosti trhu. Taková transparentnost bude přispívat k vytváření důvěry na trhu a pomůže rozvíjet znalosti o fungování velkoobchodních trhů s energií. Agentura by měla stanovit a zveřejnit pravidla týkající se způsobu, jak bude takové informace nestranně a transparentně zpřístupňovat.
(26)
Vnitrostátní regulační orgány by měly zajistit provádění toto nařízení v členských státech. Za tímto účelem by měly mít potřebné vyšetřovací pravomoci, které jim umožní tento úkol efektivně plnit. Tyto pravomoci by měly být vykonávány v souladu s vnitrostátními právními předpisy a mohou podléhat náležitému dohledu.
(27)
Agentura by měla zajistit, že se toto nařízení bude uplatňovat koordinovaně v celé Unii a konzistentně s prováděním směrnice 2003/6/ES. Za tímto účelem by agentura měla podle potřeby zveřejnit nezávazné pokyny týkající se používání definic stanovených v tomto nařízení. Tyto pokyny by měly mimo jiné řešit otázku uznávaných tržních postupů. Jelikož zneužívání trhu na velkoobchodních trzích s energií se často dotýká více než jednoho členského státu, měla by agentura hrát dále důležitou roli při zajištění toho, že šetření budou prováděna efektivním a konzistentním způsobem. Za tím účelem by agentura měla mít možnost vyžadovat spolupráci a koordinovat činnost vyšetřovacích skupin složených ze zástupců dotčených vnitrostátních regulačních orgánů, případně dalších orgánů včetně vnitrostátních orgánů pro hospodářskou soutěž.
(28)
Agentuře by měly být poskytnuty dostatečné finanční a lidské zdroje potřebné k náležitému plnění dodatečných úkolů, které jí ukládá toto nařízení. Za tímto účelem by měly být tyto úkoly náležitě zohledněny v postupu pro sestavení, plnění a kontrolu rozpočtu agentury, který je stanoven v článcích 23 a 24 nařízení (ES) č. 713/2009. Rozpočtový orgán by měl zajistit, že budou uplatňovány nejlepší standardy efektivity.
(29)
Vnitrostátní regulační orgány, příslušné finanční orgány členských států a případně vnitrostátní orgány pro hospodářskou soutěž by měly spolupracovat za účelem zajištění koordinovaného přístupu k řešení zneužívání trhu na velkoobchodních trzích s energií, mezi něž patří jak komoditní trhy, tak i trhy s deriváty. Tato spolupráce by měla zahrnovat vzájemnou výměnu informací o podezření, že na velkoobchodních trzích s energií jsou nebo byla prováděna opatření, která pravděpodobně porušují toto nařízení, směrnici 2003/6/ES nebo právní předpisy upravující hospodářskou soutěž. Dále by uvedená spolupráce měla přispívat ke konzistentnímu a důslednému přístupu k vyšetřování a soudním řízením.
(30)
Je důležité, aby se profesní tajemství vztahovalo na ty, kdo přijímají důvěrné informace podle tohoto nařízení. Agentura, vnitrostátní regulační orgány, příslušné finanční orgány členských států a vnitrostátní orgány pro hospodářskou soutěž by měly zajistit důvěrnost, integritu a ochranu informací, které obdrží.
(31)
Je důležité, aby sankce za porušení tohoto nařízení byly přiměřené, účinné a odrazující a aby odrážely závažnost porušení, škodu způsobenou spotřebitelům a potenciální zisky z obchodování na základě důvěrných informací a manipulace s trhem. Tyto sankce by měly být ukládány v souladu s vnitrostátními předpisy. Vzhledem k vzájemnému provázání obchodování s produktovými deriváty elektřiny a zemního plynu s obchodováním se samotnou elektřinou a zemním plynem by sankce za porušení tohoto nařízení měly odpovídat sankcím, které členské státy přijaly při provádění směrnice 2003/6/ES. S ohledem na konzultace týkající se sdělení Komise ze dne 12. prosince 2010 s názvem „Posílení sankčních režimů v odvětví finančních služeb“ by Komise měla zvážit předložení návrhů na harmonizaci minimálních standardů sankčních systémů členských států v přiměřené lhůtě. Tímto nařízením nejsou dotčeny ani vnitrostátní právní předpisy týkající se dokazování, ani povinnost vnitrostátních regulačních orgánů a soudů členských států zjistit příslušné skutečnosti o případu, pokud jsou tyto předpisy a povinnosti v souladu s obecnými zásadami práva Unie.
(32)
Jelikož cíle tohoto nařízení, totiž stanovení harmonizovaného rámce pro zajištění transparentnosti a integrity velkoobchodního trhu s energií, nemůže být uspokojivě dosaženo na úrovni členských států, a proto jej může být lépe dosaženo na úrovni Unie, může Unie přijmout opatření v souladu se zásadou subsidiarity stanovenou v článku 5 Smlouvy o Evropské unii. V souladu se zásadou proporcionality stanovenou v uvedeném článku nepřekračuje toto nařízení rámec toho, co je nezbytné pro dosažení tohoto cíle,
PŘIJALY TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Předmět, oblast působnosti a vztah k jiným právním předpisům Unie
1. Toto nařízení stanoví pravidla, která zakazují nekalé praktiky mající dopad na velkoobchodní trhy s energií, která odpovídají pravidlům uplatňovaným na finančních trzích a řádnému fungování velkoobchodních trhů s energií při zohlednění zvláštností těchto trhů. Zajišťuje monitorování velkoobchodních trhů s energií prováděné Agenturou pro spolupráci energetických regulačních orgánů (dále jen „agenturou“) v úzké spolupráci s vnitrostátními regulačními orgány a s ohledem na vzájemné vazby mezi systémem pro obchodování s emisemi a velkoobchodními trhy s energií.
2. Toto nařízení se vztahuje na obchodování s velkoobchodními energetickými produkty. Články 3 a 5 tohoto nařízení se nepoužijí na velkoobchodní energetické produkty, které jsou finančními nástroji a na které se vztahuje článek 9 směrnice 2003/6/ES. Tímto nařízením nejsou dotčeny směrnice 2003/6/ES a 2004/39/ES, ani uplatňování evropského soutěžního práva na praktiky, na něž se vztahuje toto nařízení.
3. Agentura, vnitrostátní regulační orgány, Evropský orgán pro cenné papíry a trhy, příslušné finanční orgány členských států a případně vnitrostátní orgány pro hospodářskou soutěž spolupracují, aby zajistily, že je uplatňován koordinovaný přístup k prosazování příslušných pravidel v případě, že se opatření týkají jednoho nebo více finančních nástrojů, na které se vztahuje článek 9 směrnice 2003/6/ES, a také jednoho nebo více velkoobchodních energetických produktů, na které se vztahují články 3, 4 a 5 tohoto nařízení.
4. Správní rada agentury zajistí, aby agentura plnila úkoly, které jí ukládá toto nařízení, v souladu s tímto nařízením a nařízením (ES) č. 713/2009.
5. Ředitel agentury konzultuje s Radou regulačních orgánů agentury veškeré aspekty provádění tohoto nařízení a věnuje náležitou pozornost jejím radám a stanoviskům.
Článek 2
Definice
Pro účely tohoto nařízení se použijí tyto definice:
1)
„Důvěrnými informacemi“ se rozumí detailní informace, které nebyly zveřejněny, týkají se přímo nebo nepřímo jednoho nebo více velkoobchodních energetických produktů a které, pokud by byly zveřejněny, by pravděpodobně podstatně ovlivnily ceny těchto velkoobchodních energetických produktů.
Pro účely této definice se „informací“ rozumí:
a)
informace, které se musí zveřejnit v souladu s nařízením (ES) č. 714/2009 a nařízením (ES) č. 715/2009, včetně rámcových pokynů a kodexů sítí přijatých podle uvedených nařízení;
b)
informace týkající se kapacity a využití zařízení pro výrobu, skladování, spotřebu nebo přepravu elektřiny či zemního plynu nebo týkající se kapacity a využití zařízení se zkapalněným zemním plynem (dále jen „LNG“), včetně plánované či neplánované nedostupnosti těchto zařízení;
c)
informace, které se musí zveřejnit v souladu s právními nebo regulačními ustanoveními na úrovni Unie nebo na vnitrostátní úrovni, s pravidly trhu a smlouvami nebo zvyklostmi na příslušných velkoobchodních trzích s energií; pokud by tyto informace mohly mít značný vliv na ceny velkoobchodních energetických produktů, a
d)
další informace, které by běžný účastník trhu pravděpodobně použil při svém rozhodování o tom, zda má provést transakci týkající se velkoobchodního energetického produktu nebo vydat příkaz k obchodování s ním.
Informace je pokládána za detailní informaci, popisuje-li soubor okolností, které existují nebo u nichž lze odůvodněně očekávat, že nastanou, nebo zabývá-li se událostí, k níž došlo nebo u níž lze odůvodněně očekávat, že nastane, a je-li natolik specifická, že umožňuje učinit závěry ohledně možného dopadu tohoto souboru okolností nebo této události na ceny velkoobchodních energetických produktů.
2)
„Manipulací s trhem“ se rozumí:
a)
provedení jakékoliv transakce nebo vydání jakéhokoliv příkazu k obchodování s velkoobchodními energetickými produkty, které
i)
vydávají nebo jsou způsobilé vydávat nesprávné nebo zavádějící signály, pokud jde o nabídku velkoobchodních energetických produktů, poptávku po nich nebo jejich cenu,
ii)
zaručují anebo se snaží zaručit prostřednictvím osoby nebo osob jednajících ve spolupráci cenu jednoho nebo několika velkoobchodních energetických produktů na uměle vytvořené úrovni, pokud osoba, která provádí transakci nebo vydá příkaz k obchodování, neprokáže, že její důvody pro takové jednání jsou legitimní a že tato transakce nebo tento příkaz k obchodování jsou v souladu s uznávanými tržními postupy na dotčených velkoobchodních trzích s energií, nebo
iii)
využívají nebo se snaží využít smyšlených prostředků jakékoli jiné formy klamání nebo lsti, jež vydávají nebo jsou způsobilé vydávat nesprávné nebo zavádějící signály, týkající se nabídky velkoobchodních energetických produktů, poptávky po nich nebo jejich ceny,
nebo
b)
šíření informací sdělovacími prostředky, včetně internetu, nebo jakýmikoli jinými prostředky, které vydávají nebo jsou způsobilé vydávat nesprávné nebo zavádějící signály, pokud jde o nabídku velkoobchodních energetických produktů, poptávku po nich nebo jejich cenu, včetně šíření zvěstí a nepravdivých nebo zavádějících informací, pokud osoba, která tyto informace šíří, ví, nebo by měla vědět, že tyto informace jsou nepravdivé nebo zavádějící.
Jestliže jsou informace šířeny pro novinářské účely nebo pro účely uměleckého vyjádření, posuzuje se toto šíření informací s přihlédnutím k pravidlům, jimiž se řídí svoboda tisku a svoboda projevu v jiných sdělovacích prostředcích, pokud:
i)
těmto osobám neplyne přímo či nepřímo výhoda nebo zisk z šíření příslušných informací, nebo
ii)
záměrem uveřejnění nebo šíření informací není uvést trh v omyl, jestliže jde o nabídku velkoobchodních energetických produktů, poptávku po nich nebo jejich cenu.
3)
„Snahou manipulovat s trhem“ se rozumí:
a)
provedení jakékoliv transakce, vydání jakéhokoliv příkazu k obchodování nebo jakékoli jiné jednání týkající se velkoobchodního energetického produktu, pokud jsou činěny s úmyslem:
i)
vydat nesprávné nebo zavádějící signály, pokud jde o nabídku velkoobchodních energetických produktů, poptávku po nich nebo jejich cenu,
ii)
zaručit cenu jednoho nebo několika velkoobchodních energetických produktů na uměle vytvořené úrovni, pokud osoba, která transakci provedla nebo vydala příkaz k obchodování, neprokáže, že její důvody pro takové jednání jsou legitimní a že tato transakce nebo tento příkaz k obchodování je v souladu s uznávanými tržními postupy na dotčených velkoobchodních trzích s energií, nebo
iii)
využít smyšlených prostředků nebo jakékoli jiné formy klamání nebo lsti, které vydávají nebo jsou způsobilé vydávat nesprávné nebo zavádějící signály, pokud jde o nabídku velkoobchodních energetických produktů, poptávku po nich nebo jejich cenu,
nebo
b)
šíření informací prostřednictvím sdělovacích prostředků, včetně internetu, nebo jakýmikoli jinými prostředky s úmyslem vydat nesprávné nebo zavádějící signály, pokud jde o nabídku velkoobchodních energetických produktů, poptávku po nich nebo jejich cenu.
4)
„Velkoobchodními energetickými produkty“ se rozumí tyto smlouvy a deriváty, bez ohledu na to, kde a jak je s nimi obchodováno:
a)
smlouvy na dodávky elektřiny nebo zemního plynu s místem dodávky v Unii;
b)
deriváty týkající se elektřiny nebo zemního plynu vyráběných, obchodovaných nebo dodávaných v Unii;
c)
smlouvy týkající se přenosu elektřiny nebo přepravy zemního plynu v Unii;
d)
deriváty týkající se přenosu elektřiny nebo přepravy zemního plynu v Unii.
Smlouvy o dodávkách a distribuci elektřiny nebo zemního plynu využívané konečnými zákazníky nejsou velkoobchodními energetickými produkty. Smlouvy o dodávkách a distribuci elektřiny nebo zemního plynu konečným zákazníkům s kapacitou spotřeby vyšší, než je hodnota stanovená v bodě 5 druhém pododstavci, se však považují za velkoobchodní energetické produkty.
5)
„Kapacitou spotřeby“ se rozumí spotřeba elektřiny nebo zemního plynu konečného zákazníka při plném využívání výrobní kapacity tohoto zákazníka. Zahrnuje veškerou spotřebu tohoto zákazníka jako jednoho hospodářského subjektu, pokud ke spotřebě dochází na trzích se vzájemně provázanými velkoobchodními cenami.
Pro účely této definice se nezohlední spotřeba samostatných zařízení pod kontrolou jednoho hospodářského subjektu s kapacitou spotřeby nepřesahující 600 GWh ročně, pokud tato zařízení nevyvíjejí společný tlak na velkoobchodní tržní ceny energie vzhledem k tomu, že se nacházejí na různých relevantních geografických trzích.
6)
„Velkoobchodním trhem s energií“ se rozumí jakýkoli trh v Unii, na kterém se obchoduje s velkoobchodními energetickými produkty.
7)
„Účastníkem trhu“ se rozumí jakákoli osoba včetně provozovatelů přenosových nebo přepravních soustav, která provádí transakce na jednom či více velkoobchodních trzích s energií, včetně zadávání příkazů k obchodování.
8)
„Osobou“ se rozumí fyzická nebo právnická osoba.
9)
„Příslušným finančním orgánem“ se rozumí příslušný orgán určený postupem stanoveným v článku 11 směrnice 2003/6/ES.
10)
„Vnitrostátním regulačním orgánem“ se rozumí vnitrostátní regulační orgán určený v souladu s čl. 35 odst. 1 směrnice Evropského parlamentu a Rady 2009/72/ES ze dne 13. července 2009 o společných pravidlech pro vnitřní trh s elektřinou (10) nebo čl. 39 odst. 1 směrnice Evropského parlamentu a Rady 2009/73/ES ze dne 13. července 2009 o společných pravidlech pro vnitřní trh se zemním plynem (11).
11)
„Provozovatelem přenosové nebo přepravní soustavy“ se rozumí provozovatel přenosové soustavy ve smyslu čl. 2 bodu 4 směrnice 2009/72/ES a provozovatel přepravní soustavy ve smyslu čl. 2 bodu 4 směrnice 2009/73/ES.
12)
„Mateřským podnikem“ se rozumí mateřský podnik ve smyslu článku 1 a 2 Sedmé směrnice Rady 83/349/EHS ze dne 13. června 1983, založené na čl. 54 odst. 3 písm. g) Smlouvy o konsolidovaných účetních závěrkách (12).
13)
„Přidruženým podnikem“ se rozumí buď dceřiný podnik, nebo jiný podnik, ve kterém je držena účast, nebo podnik spojený s jiným podnikem vztahem ve smyslu čl. 12 odst. 1 směrnice 83/349/EHS.
14)
„Distribucí zemního plynu“ se rozumí distribuce ve smyslu čl. 2 bodu 5 směrnice 2009/73/ES.
15)
„Distribucí elektřiny“ se rozumí distribuce ve smyslu čl. 2 odst. 5 směrnice 2009/72/ES.
Článek 3
Zákaz obchodování zasvěcených osob
1. Osobám, které mají důvěrné informace týkající se velkoobchodního energetického produktu, je zakázáno:
a)
použít tyto informace s cílem na vlastní účet nebo na účet třetí strany nabýt buď přímo, nebo nepřímo, velkoobchodní energetické produkty nebo nakládat s nimi či snažit se je nabýt nebo nakládat s velkoobchodními energetickými produkty, kterých se informace týkají;
b)
sdělovat tyto informace jiné osobě, pokud k tomuto sdělování nedochází při běžném výkonu zaměstnání, povolání nebo v souvislosti s plněním povinností;
c)
na základě důvěrné informace doporučovat jiné osobě či navádět ji k tomu, aby nabyla velkoobchodní energetické produkty, jichž se tato informace týká, nebo aby s nimi nakládala.
2. Zákaz uvedený v odstavci 1 se vztahuje na tyto osoby, které mají důvěrné informace týkající se velkoobchodního energetického produktu:
a)
členové správních, řídících nebo kontrolních orgánů podniku;
b)
osoby s podílem na kapitálu podniku;
c)
osoby, které mají přístup k informacím v souvislosti s výkonem svého zaměstnání, povolání nebo v souvislosti s plněním svých povinností;
d)
osoby, které tyto informace získaly trestnou činností;
e)
osoby, které vědí, nebo by měly vědět, že se jedná o důvěrné informace.
3. Ustanovení odst. 1 písm. a) a c) tohoto článku se nevztahují na provozovatele přenosových nebo přepravních soustav, pokud nakupují elektřinu nebo zemní plyn, aby zajistili bezpečné fungování systému v souladu s jejich povinnostmi podle čl. 12 písm. d) a e) směrnice 2009/72/ES nebo čl. 13 odst. 1 písm. a) a c) směrnice 2009/73/ES.
4. Tento článek se nevztahuje na:
a)
transakce provedené za účelem splnění povinnosti nabýt velkoobchodní energetické produkty či nakládat s nimi, která vyplývá z uzavřené dohody, nebo z příkazu k obchodování vydaného, předtím, než dotyčná osoba získala důvěrnou informaci;
b)
transakce provedené výrobci elektřiny a producenty zemního plynu, provozovateli zařízení na skladování zemního plynu nebo provozovateli zařízení pro dovoz LNG, jejichž jediným záměrem je pokrýt bezprostřední fyzickou ztrátu vyplývající z neplánovaných odstávek, pokud by rozhodnutí neučinit tak vedlo k tomu, že by účastník trhu nebyl schopen splnit stávající smluvní podmínky, nebo jestliže jsou taková opatření prováděna po dohodě s dotčenými provozovateli přenosových nebo přepravních soustav s cílem zajistit bezpečné fungování soustavy. Za takové situace se příslušné informace týkající se transakcí oznámí agentuře a vnitrostátnímu regulačnímu orgánu. Touto oznamovací povinností není dotčena povinnost podle čl. 4 odst. 1;
c)
účastníky trhu jednající v souladu s vnitrostátními pravidly pro mimořádné situace trhu v případě zásahu vnitrostátních orgánů s cílem zabezpečit dodávku elektřiny nebo zemního plynu pokud byly v členském státě nebo jeho částech pozastaveny tržní mechanismy. V takovém případě zajistí orgán odpovědný za plánování mimořádných opatření zveřejnění v souladu s článkem 4.
5. Je-li osoba, která má důvěrné informace týkající se velkoobchodního energetického produktu, právnickou osobou, použije se zákaz stanovený v odstavci 1 rovněž na fyzické osoby, které se účastní rozhodování o provedení transakce na účet dotyčné právnické osoby.
6. Jestliže jsou informace šířeny pro novinářské účely nebo pro účely uměleckého vyjádření, posuzuje se toto šíření informací s přihlédnutím k pravidlům, jimiž se řídí svoboda tisku a svoboda projevu v jiných sdělovacích prostředcích, pokud:
a)
těmto osobám neplyne přímo či nepřímo výhoda nebo zisk z šíření příslušných informací; nebo
b)
záměrem uveřejnění nebo šíření informací není uvést trh v omyl, jestliže jde o nabídku velkoobchodních energetických produktů, poptávku po nich nebo jejich cenu.
Článek 4
Povinnost zveřejnit důvěrné informace
1. Účastníci trhu zveřejní účinným způsobem a včas důvěrné informace, jež jsou jim známy o podniku nebo zařízení, které dotyčný účastník trhu nebo jeho mateřský či přidružený podnik vlastní nebo kontroluje nebo u nichž účastník či podnik zcela, nebo částečně odpovídá za provozní záležitosti. Toto zveřejnění zahrnuje informace týkající se kapacity a využití zařízení pro výrobu, skladování, spotřebu nebo přenos elektřiny či přepravu zemního plynu nebo týkající se kapacity a využití zařízení LNG, včetně plánované či neplánované nedostupnosti těchto zařízení.
2. Účastník trhu může na vlastní odpovědnost výjimečně pozdržet zveřejnění důvěrných informací, aby neohrozil své oprávněné zájmy, pokud je nepravděpodobné, že by toto zdržení mohlo uvést veřejnost v omyl, a pokud je tento účastník trhu schopen zajistit důvěrnost těchto informací a neučiní na jejich základě rozhodnutí týkající se obchodování s velkoobchodními energetickými produkty. Za takové situace poskytne účastník trhu tyto informace podle čl. 8 odst. 5 společně s odůvodněním, proč bylo zveřejnění zpožděno, neprodleně agentuře a příslušnému vnitrostátnímu regulačnímu orgánu.
3. Pokaždé, když účastník trhu nebo osoba zaměstnaná účastníkem trhu nebo jednající jeho jménem odhalí při výkonu svého zaměstnání nebo povolání nebo v souvislosti s plněním svých povinností, jak je uvedeno v čl. 3 odst. 1 písm. b), důvěrné informace týkající se velkoobchodního energetického produktu, zajistí tento účastník trhu nebo osoba souběžné, úplné a účinné zveřejnění těchto informací. V případě neúmyslného zveřejnění informací zajistí účastník trhu co nejdříve po tomto neúmyslném zveřejnění úplné a účinné zveřejnění těchto informací. Tento odstavec se nepoužije, je-li osoba, která přijímá informaci, povinna zachovávat důvěrnost, bez ohledu na to, zda tato povinnost vyplývá ze zákona, jiných právních předpisů, ze zakládacích dokumentů společnosti nebo smlouvy.
4. Zveřejnění důvěrných informací, i v souhrnné podobě, v souladu s nařízením (ES) č. 714/2009 nebo nařízení (ES) č. 715/2009, nebo rámcovými pokyny a kodexy sítí přijatých podle uvedených nařízení, představuje souběžné, úplné a účinné veřejné zpřístupnění.
5. V případě, že je provozovatel přenosové nebo přepravní soustavy zproštěn povinnosti zveřejňovat určité údaje podle nařízení (ES) č. 714/2009 nebo nařízení (ES) č. 715/2009, je rovněž zproštěn ve vztahu k těmto údajům povinnosti stanovené v odstavci 1 tohoto článku.
6. Odstavci 1 a 2 nejsou dotčeny povinnosti účastníků trhu podle směrnic 2009/72/ES a 2009/73/ES a nařízení (ES) č. 714/2009 a (ES) č. 715/2009, včetně rámcových pokynů a kodexů sítí přijatých podle uvedených směrnic a nařízení, zejména pokud jde o termín a způsob zveřejňování informací.
7. Odstavci 1 a 2 není dotčeno právo účastníků trhu pozdržet zpřístupnění citlivých informací týkajících se ochrany kritické infrastruktury, jak je stanoveno v čl. 2 bodě d) směrnice Rady 2008/114/ES ze dne 8. prosince 2008 o určování a označování evropských kritických infrastruktur a o posouzení potřeby zvýšit jejich ochranu (13), pokud je v jejich zemi takto označena.
Článek 5
Zákaz manipulace s trhem
Zakazuje se účast nebo pokus o účast na manipulaci s trhem na velkoobchodních trzích s energií.
Článek 6
Technická aktualizace definicí důvěrných informací a manipulace s trhem
1. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 20 za účelem:
a)
úprav definic uvedených v čl. 2 odst. 1, 2, 3 a 5 pro zajištění jejich souladu s ostatními příslušnými právními předpisy Unie v oblasti finančních služeb a energie a
b)
aktualizace těchto definic výhradně s ohledem na budoucí vývoj velkoobchodních trhů s energií.
2. Akty v přenesené pravomoci uvedené v odstavci 1 zohlední alespoň:
a)
konkrétní fungování velkoobchodních trhů s energií včetně zvláštních charakteristik trhů s elektřinou a plynem a vzájemné interakce komoditních trhů a trhů s deriváty;
b)
možnost manipulace, bez ohledu na státní hranic,e mezi trhy s elektřinou a zemním plynem a na trzích s komoditami a deriváty;
c)
možný dopad skutečné nebo plánované výroby, skutečné nebo plánované spotřeby a skutečného nebo plánovaného využívání přepravy nebo přenosu nebo skutečného nebo plánovaného využívání skladovací kapacity na ceny na velkoobchodních trzích s energií; a
d)
kodexy sítí a rámcové pokyny přijaté v souladu s nařízeními (ES) č. 714/2009 a (ES) č. 715/2009.
Článek 7
Monitorování trhů
1. Agentura monitoruje obchodování s velkoobchodními energetickými produkty s cílem zjistit obchody založené na důvěrných informacích a manipulaci s trhem a zamezit jim. Sbírá údaje pro hodnocení a monitorování velkoobchodních trhů s energií v souladu s článkem 8.
2. Vnitrostátní regulační orgány spolupracují na regionální úrovni s agenturou na monitorování velkoobchodních trhů s energií uvedeném v odstavci 1. Vnitrostátní regulační orgány mají za tímto účelem přístup k příslušným informacím drženým agenturou, které shromáždila v souladu s odstavcem 1 tohoto článku při splnění čl. 10 odst. 2. Vnitrostátní regulační orgány mohou rovněž monitorovat obchodování s velkoobchodními energetickými produkty na vnitrostátní úrovni.
Členské státy mohou stanovit svému vnitrostátnímu orgánu pro hospodářskou soutěž nebo útvaru pro kontrolu trhu zřízenému v rámci tohoto orgánu, aby prováděly monitorování trhu s vnitrostátním regulačním orgánem. Při provádění takového sledování trhu má vnitrostátní orgán pro hospodářskou soutěž nebo jeho útvar pro kontrolu trhu stejná práva a povinnosti jako vnitrostátní regulační orgán podle prvního pododstavce tohoto odstavce, odst. 3 druhého pododstavce druhé věty tohoto článku, čl. 4 odst. 2 druhé věty, čl. 8 odst. 5 první věty a článku 16.
3. Agentura nejméně jednou ročně předloží Komisi zprávu o svých činnostech podle tohoto nařízení a tuto zprávu zveřejní. V těchto zprávách agentura posoudí fungování a transparentnost různých kategorií trhů a způsobů obchodování a může Komisi předložit doporučení týkající se tržních pravidel, norem a postupů, které by mohly zlepšit integritu trhů a fungování vnitřního trhu. Může rovněž zhodnotit. zda by jakékoli minimální požadavky týkající se organizovaných trhů mohly přispět k větší transparentnosti trhu. Zprávy mohou být spojeny se zprávou uvedenou v čl. 11 odst. 2 nařízení (ES) č. 713/2009.
Agentura může předkládat Komisi doporučení, pokud jde o záznamy transakcí, včetně příkazů k obchodování, které považuje za nutné pro efektivní a účinné monitorování velkoobchodních trhů s energií. Před vydáním těchto doporučení agentura uskuteční konzultaci se zainteresovanými stranami, zejména s vnitrostátními regulačními orgány, příslušnými finančními orgány v členských státech, vnitrostátními orgány pro hospodářskou soutěž a Evropským orgánem pro cenné papíry a trhy.
Veškerá doporučení by měla být zpřístupněna Evropskému parlamentu, Radě a Komisi a veřejnosti.
Článek 8
Sběr údajů
1. Účastníci trhu, osoby nebo orgány uvedené v odst. 4 písm. b) až f) jednající jejich jménem, poskytnou agentuře záznamy o transakcích na velkoobchodních trzích s energií, včetně příkazů k obchodování. Informace, které má oznámení zahrnovat, obsahují přesnou identifikaci velkoobchodních energetických produktů, které jsou nakupovány nebo prodávány, dohodnuté ceny a množství, termíny a lhůty dohodnutého plnění, jednotlivé strany transakce včetně osob, v jejichž prospěch je transakce prováděna a veškeré další příslušné informace. I když veškerou odpovědnost nesou účastníci trhu, jakmile jsou obdrženy požadované informace od osoby uvedené nebo orgánu uvedeného v odst. 4 písm. b) až f), považuje se oznamovací povinnost dotčeného účastníka trhu za splněnou.
2. Komise prostřednictvím prováděcích aktů:
a)
sestaví seznam smluv a derivátů, včetně příkazů k obchodování, které mají být oznamovány v souladu s odstavcem 1, a případně stanoví příslušné minimální prahové hodnoty pro oznamování transakcí;
b)
přijme jednotná pravidla pro oznamování informací, které mají být poskytovány v souladu odstavcem 1;
c)
stanoví termín a formu, v níž mají být informace oznamovány.
Tyto prováděcí akty se přijímají přezkumným postupem podle čl. 21 odst. 2. Zohlední stávající systémy oznamování.
3. Osoby uvedené v odst. 4 písm. a) až d), které oznámily transakce v souladu se směrnicí 2004/39/ES nebo s příslušnými právními předpisy Unie týkajícími se transakcí s deriváty, ústředních protistran a registrů obchodních údajů nesmějí podléhat dvojí oznamovací povinnosti týkající se těchto transakcí.
Aniž je dotčen první pododstavec tohoto odstavce, mohou prováděcí akty uvedené v odstavci 2 povolit, aby organizované trhy a systémy pro párování prodejních a kupních příkazů nebo systémy pro podávání zpráv mohly poskytovat agentuře záznamy o transakcích na velkoobchodních trzích s energií.
4. Pro účely odstavce 1 informace poskytne:
a)
účastník trhu;
b)
třetí strana jednající jménem účastníka trhu;
c)
systém pro podávání zpráv;
d)
organizovaný trh, systém párování obchodů či jiná osoba, která v rámci své profese sjednává transakci;
e)
registr obchodních údajů registrovaný nebo uznaný podle příslušný právních předpisů Unie týkajících se transakcí s deriváty, ústředních protistran a registrů obchodních údajů; nebo
f)
příslušný orgán, který obdržel tyto informace v souladu s čl. 25 odst. 3 směrnice 2004/39/ES, nebo Evropský orgán pro cenné papíry a trhy, pokud obdržel tyto informace v souladu s s příslušnými právními předpisy Unie týkajícími se transakcí s deriváty, ústředních protistran a registrů obchodních údajů.
5. Účastníci trhu poskytnou agentuře a vnitrostátním regulačním orgánům informace týkající se kapacity a využití zařízení pro výrobu, skladování, spotřebu nebo přepravu elektřiny či zemního plynu, nebo informace týkající se kapacity a využití zařízení pro LNG, včetně plánované nebo neplánované nedostupnosti těchto zařízení, pro účely monitorování obchodování na velkoobchodních trzích s energií. Povinnost podávání zpráv o účastnících trhu by se měla pokud možno omezovat na sběr potřebných informací nebo jejich částí ze stávajících zdrojů.
6. Komise prostřednictvím prováděcích aktů:
a)
přijme jednotná pravidla pro oznamování informací, které mají být poskytovány v souladu s odstavcem 5, a případně pro příslušné prahové hodnoty pro oznamování informací;
b)
stanoví termín a formu, v níž mají být informace oznamovány.
Tyto prováděcí akty se přijímají přezkumným postupem podle čl. 21 odst. 2. Zohlední stávající oznamovací povinnost podle nařízení (ES) č. 714/2009 a (ES) č. 715/2009.
Článek 9
Registrace účastníků trhu
1. Účastníci trhu, kteří provádějí transakce, jež je třeba oznámit agentuře v souladu s čl. 8 odst. 1, se zaregistrují u vnitrostátního regulačního orgánu v členském státě, v němž mají sídlo nebo bydliště nebo, pokud nemají sídlo ani bydliště v Unii, v členském státě, v němž působí.
Účastník trhu se zaregistruje pouze u jednoho vnitrostátního regulačního orgánu. Členské státy nevyžadují od účastníka trhu již registrovaného v jiném členském státě, aby se zaregistroval znovu.
Registrací účastníků trhu nejsou dotčeny povinnosti dodržovat příslušná pravidla pro obchodování a vyrovnávání.
2. Nejpozději tři měsíce ode dne, kdy Komise přijme prováděcí akty uvedené v čl. 8 odst. 2, zřídí vnitrostátní regulační orgány vnitrostátní registry účastníků trhu, které budou aktualizovat. Registr poskytne každému účastníkovi trhu jedinečný identifikátor a bude obsahovat údaje dostatečné k identifikaci účastníka trhu, včetně příslušných podrobností týkajících se identifikačního čísla plátce daně z přidané hodnoty, jeho sídla, osob odpovědných za jeho provozní a obchodní rozhodnutí, ovládající osoby nebo osob, které mají prospěch z obchodních činností účastníka trhu.
3. Vnitrostátní regulační orgány zašlou informace ze svých vnitrostátních registrů agentuře ve formátu stanoveném agenturou. Agentura ve spolupráci s těmito regulačními orgány tento formát stanoví a zveřejní jej do 29. června 2012. Na základě informací poskytnutých vnitrostátními regulačními orgány vytvoří agentura evropský registr účastníků trhu. Vnitrostátní regulační orgány a jiné příslušné orgány mají k evropskému registru přístup. S výhradou článku 17 může agentura rozhodnout, že evropský registr nebo výňatky z něj zveřejní, za předpokladu, že nebudou zpřístupněny informace o jednotlivých účastnících trhu, které mají z obchodního hlediska citlivou povahu.
4 Účastníci trhu uvedení v odstavci 1 tohoto článku předloží registrační formulář vnitrostátnímu regulačnímu orgánu před zahájením transakce, kterou je třeba oznámit agentuře v souladu s čl. 8 odst. 1.
5. Účastníci trhu uvedení v odstavci 1 neprodleně sdělí vnitrostátnímu regulačnímu orgánu jakoukoli změnu v údajích uvedených v registračním formuláři.
Článek 10
Sdílení informací mezi agenturou a jinými orgány
1. Agentura vytvoří mechanismy pro sdílení informací, které obdrží v souladu s čl. 7 odst. 1 a článkem 8, s vnitrostátními regulačními orgány, příslušnými finančními orgány členských států, vnitrostátními orgány pro hospodářskou soutěž, Evropským orgánem pro cenné papíry a trhy a jinými příslušnými orgány. Před vytvořením těchto mechanismů je agentura s uvedenými orgány zkonzultuje.
2. Agentura poskytne přístup k mechanismům uvedeným v odstavci 1 pouze orgánům, které vytvořily systémy umožňující agentuře plnit požadavky čl. 12 odst. 1.
3. Registry obchodních údajů registrované nebo uznané podle příslušných právních předpisů Unie týkajících se transakcí s deriváty, ústředních protistran a registrů obchodních údajů zpřístupní agentuře příslušné informace týkající se velkoobchodních energetických produktů a derivátů emisních povolenek, které shromáždily.
Evropský orgán pro cenné papíry a trhy předá agentuře zprávy o transakcích týkajících se velkoobchodních energetických produktů, které obdržel podle čl. 25 odst. 3 směrnice 2004/39/ES a podle příslušných právních předpisů Unie týkajících se transakcí s deriváty, ústředních protistran a registrů obchodních údajů. Příslušné orgány, které obdrží zprávy o transakcích s velkoobchodními energetickými produkty podle čl. 25 odst. 3 směrnice 2004/39/ES, předají tyto zprávy agentuře.
Agentura a orgány odpovědné za dohled nad obchodováním s emisními povolenkami nebo deriváty souvisejícími s emisními povolenkami navzájem spolupracují a vytvoří vhodné mechanismy, které agentuře umožní přístup k záznamům o transakcích s emisními povolenkami a deriváty souvisejícími s emisními povolenkami v případě, že tyto orgány shromažďují informace o takových transakcích.
Článek 11
Ochrana údajů
Tímto nařízením nejsou dotčeny povinnosti členských států týkající se jejich zpracovávání osobních údajů podle směrnice Evropského parlamentu a Rady 95/46/ES ze dne 24. října 1995 o ochraně fyzických osob v souvislosti se zpracováním osobních údajů a o volném pohybu těchto údajů (14) ani povinnosti agentury při plnění jejích úkolů týkající se zpracovávání osobních údajů podle nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 45/2001 ze dne 18. prosince 2000 o ochraně fyzických osob v souvislosti se zpracováním osobních údajů orgány a institucemi Společenství a o volném pohybu těchto údajů (15).
Článek 12
Provozní spolehlivost
1. Agentura zajistí důvěrnost, integritu a ochranu informací obdržených podle čl. 4 odst. 2 a článků 8 a 10. Agentura přijme veškerá nezbytná opatření k zamezení jakéhokoli zneužití informací uchovávaných v jejích systémech a k zamezení neoprávněného přístupu k těmto informacím.
Vnitrostátní regulační orgány, příslušné finanční orgány členských států,vnitrostátní orgány pro hospodářskou soutěž, Evropský orgán pro cenné papíry a trhy a další příslušné orgány zajistí důvěrnost, integritu a ochranu informací, které obdrží podle čl. 4 odst. 2, čl. 7 odst. 2, čl. 8 odst. 5 nebo článku 10, a přijmou opatření, která zabrání jakémukoli zneužití těchto informací.
Agentura označí zdroje operačního rizika a minimalizuje je vypracováním vhodných systémů, kontrol a postupů.
2. S výhradou článku 17 může agentura rozhodnout, že zveřejní části informací, které má k dispozici, ovšem za podmínky, že se nezveřejní informace, které mají z obchodního hlediska citlivou povahu a které se týkají jednotlivých účastníků trhu nebo jednotlivých transakcí nebo konkrétních trhů, a ani není možné tyto informace odvodit.
Agentura zpřístupní informace ze své databáze, které nejsou z obchodního hlediska citlivé k vědeckým účelům, s výhradou požadavků na zachování důvěrnosti.
Informace se v zájmu zvýšení transparentnosti velkoobchodních trhů s energií zveřejní nebo zpřístupní pouze, pokud je nepravděpodobné, že by tím došlo k narušení hospodářské soutěže na těchto trzích s energií.
Agentura šíří informace spravedlivým způsobem podle transparentních pravidel, která stanoví a zveřejní.
Článek 13
Uplatňování zákazu proti zneužívání trhu
1. Vnitrostátní regulační orgány zajistí, aby se uplatňovaly zákazy stanovené v článcích 3 a 5 a povinnosti stanovené v článku 4.
Každý členský stát zajistí, aby jeho vnitrostátní regulační orgány měly vyšetřovací a vynucovací pravomoci nezbytné pro výkon jeho funkcí do 29. června 2013. Pravomoci jsou vykonávány přiměřeným způsobem.
Tyto pravomoci mohou být vykonávány:
a)
přímo;
b)
ve spolupráci s jinými orgány; nebo
c)
podáním návrhu u příslušných justičních orgánů.
V případě potřeby mohou vnitrostátní regulační orgány vykonávat své vyšetřovací pravomoci ve spolupráci s organizovanými trhy, systémy párování obchodů či jinými osobami, které v rámci své profese sjednávají transakce, jak je uvedeno v čl. 8 odst. 4 písm. d).
2. Vyšetřovací a vynucovací pravomoci uvedené v odstavci 1 se omezí na účel vyšetřování. Musí být vykonávány v souladu s vnitrostátními právními předpisy a zahrnují právo:
a)
na přístup k jakémukoli příslušnému dokumentu v jakékoli formě a na obdržení jeho kopie;
b)
požadovat informace od každé dotčené osoby, včetně těch, které se postupně zapojily do předávání příkazů nebo provádění dotyčných operací, jakož i jejich zmocnitelů, a je-li třeba, předvolat a vyslechnout každou takovou osobu nebo zmocnitele;
c)
na provádění kontrol na místě;
d)
požadovat existující záznamy o telefonních hovorech a datovém provozu;
e)
požadovat ukončení jakéhokoli jednání, které je v rozporu s tímto nařízením nebo akty v přenesené pravomoci či prováděcími akty, přijatými na jeho základě;
f)
požádat soud o zmrazení nebo obstavení majetku;
g)
požádat soud nebo jiný příslušný orgán o uložení dočasného zákazu profesionální činnosti.
Článek 14
Právo na odvolání
Členské státy zajistí, aby na vnitrostátní úrovni existovaly vhodné mechanismy, v jejichž rámci má strana, jíž se rozhodnutí regulačního orgánu týká, právo odvolat se k orgánu nezávislému na zúčastněných stranách a jakémkoli orgánu veřejné moci.
Článek 15
Povinnosti osob, které v rámci své profese sjednávají transakce
Každá osoba, která v rámci své profese sjednává transakce s velkoobchodními energetickými produkty a má důvodné podezření, že by nějaká transakce mohla porušovat články 3 nebo 5, to neprodleně oznámí vnitrostátnímu regulačnímu orgánu.
Osoby, které v rámci své profese sjednávají transakce s velkoobchodními energetickými produkty, musí stanovit a dodržovat účinná opatření a postupy pro zjišťování porušení článků 3 nebo 5.
Článek 16
Spolupráce na úrovni Unie a na vnitrostátní úrovni
1. Agentura se snaží zajistit, aby vnitrostátní regulační orgány plnily své úkoly podle tohoto nařízení koordinovaně a důsledně.
Agentura podle potřeby zveřejní nezávazné pokyny týkající se používání definic stanovených v článku 2.
Vnitrostátní regulační orgány spolupracují za účelem plnění svých povinností v souladu s tímto nařízením s agenturou a vzájemně mezi sebou, a to i na regionální úrovni.
Vnitrostátní regulační orgány, příslušné finanční orgány a vnitrostátní orgán pro hospodářskou soutěž členského státu mohou navázat vhodné formy spolupráce s cílem zajistit efektivní a účinné vyšetřování a vymáhání a přispět ke konzistentnímu a důslednému přístupu k vyšetřování, soudnímu řízení a vymáhání tohoto nařízení a příslušných ustanovení finančního a soutěžního práva.
2. Vnitrostátní regulační orgány neprodleně informují agenturu podle možnosti co nejpřesněji, mají-li oprávněné důvody domnívat se, že buď v tomto členském státě, nebo v jiném členském státě, dochází nebo došlo k jednání, které porušuje toto nařízení.
Má-li vnitrostátní regulační orgán nebo určený orgán podezření, že k jednání, které se dotýká velkoobchodních trhů s energií nebo cen velkoobchodních energetických produktů v jeho členském státě, došlo v jiném členském státě, může agenturu požádat, aby učinila kroky v souladu s odstavcem 4 tohoto článku nebo, pokud se jednání týkají finančních nástrojů podléhajících článku 9 směrnice 2003/6/ES, v souladu s odstavcem 3 tohoto článku.
3. S cílem zajistit koordinovaný a konzistentní přístup ke zneužívání trhů na velkoobchodních trzích s energií:
a)
vnitrostátní regulační orgány informují příslušný finanční orgán svého členského státu a agenturu, pokud mají oprávněné důvody domnívat se, že dochází nebo došlo na velkoobchodních trzích s energií k jednání, které představuje zneužívání trhu ve smyslu směrnice 2003/6/ES a které se dotýká finančních nástrojů, na něž se vztahuje článek 9 uvedené směrnice; za tím účelem mohou vnitrostátní regulační orgány navázat vhodné formy spolupráce s příslušným finančním orgánem ve svém členském státě;
b)
agentura informuje Evropský orgán pro cenné papíry a trhy a příslušný finanční orgán, pokud má oprávněné důvody domnívat se, že dochází nebo došlo na velkoobchodních trzích s energií k jednání, které představuje zneužívání trhu ve smyslu směrnice 2003/6/ES a které se dotýká finančních nástrojů, na něž se vztahuje článek 9 uvedené směrnice;
c)
příslušný finanční orgán členského státu informuje Evropský orgán pro cenné papíry a trhy a agenturu, pokud má oprávněné důvody domnívat se, že k jednání, které porušuje články 3 a 5, dochází nebo došlo na velkoobchodních trzích s energií v jiném členském státě;
d)
vnitrostátní regulační orgány informují orgán pro hospodářskou soutěž svého členského státu, Komisi a agenturu, pokud mají oprávněné důvody domnívat se, že na velkoobchodních trzích s energií dochází nebo došlo k jednání, které pravděpodobně představuje porušení práva hospodářské soutěže.
4. Pokud má agentura podezření, mimo jiné na základě počátečních posouzení nebo analýzy, že došlo k porušení tohoto nařízení, je oprávněna za účelem plnění svých úkolů podle odstavce 1:
a)
požádat jeden nebo více vnitrostátních regulačních orgánů o poskytnutí všech informací týkajících se porušení, na něž existuje podezření;
b)
požádat jeden nebo více vnitrostátních regulačních orgánů o zahájení vyšetřování porušení, na něž existuje podezření, a učinit příslušná opatření k nápravě zjištěného porušení. O příslušných opatřeních k nápravě zjištěného porušení rozhodne dotčený vnitrostátní regulační orgán;
c)
pokud je toho názoru, že možné porušení má nebo mělo přeshraniční dopad, zřídit a koordinovat vyšetřovací skupinu složenou ze zástupců dotčených vnitrostátních regulačních orgánů za účelem šetření, zda toto nařízení bylo porušeno a ve kterém členském státě k porušení došlo. Je-li to vhodné, agentura může rovněž požádat o účast zástupců příslušného finančního orgánu nebo jiného příslušného orgánu jednoho nebo více členských států ve vyšetřovací skupině.
5. Vnitrostátní regulační orgán, který obdrží žádost o informace v souladu s odst. 4 písm. a) nebo žádost o zahájení vyšetřování porušení, na něž existuje podezření, v souladu s odst. 4 písm. b), přijme neprodleně potřebná opatření k vyhovění této žádosti. Jestliže tento vnitrostátní regulační orgán není schopen neprodleně poskytnout požadované informace, sdělí agentuře bezodkladně své důvody.
Odchylně od prvního pododstavce můře vnitrostátní regulační orgán odmítnout vyhovět žádosti, pokud:
a)
by vyhovění žádosti mohlo mít nepříznivý dopad na suverenitu nebo bezpečnost dotčeného členského státu;
b)
již bylo zahájeno soudní řízení ohledně stejných činů a proti stejným osobám před orgány dotčeného členského státu; nebo
c)
již byl vydán pravomocný rozsudek ve vztahu k těmto osobám za stejné činy v dotčeném členském státě.
Ve všech těchto případech musí vnitrostátní regulační orgán informovat agenturu a poskytnout jí co nejpodrobnější informace o takovém řízení nebo rozsudku.
Vnitrostátní regulační orgány se účastní činnosti vyšetřovací skupiny svolané v souladu s odst. 4 písm. c) a poskytnou veškerou potřebnou pomoc. Činnost vyšetřovací skupiny koordinuje agentura.
6. Poslední věta čl. 15 odst. 1 nařízení (ES) č. 713/2009 se nepoužije na agenturu, pokud vykonává své úkoly podle tohoto nařízení.
Článek 17
Profesní tajemství
1. Na veškeré důvěrné informace přijaté, vyměňované nebo předané podle tohoto nařízení se vztahuje profesní tajemství podle odstavců 2, 3 a 4.
2. Povinnost dodržovat profesní tajemství se vztahuje na:
a)
osoby, které pracují nebo pracovaly pro agenturu;
b)
auditory a experty určené agenturou;
c)
osoby, které pracují nebo pracovaly pro vnitrostátní regulační orgány nebo pro další příslušné orgány;
d)
auditory a experty určené vnitrostátními regulačními orgány nebo dalšími příslušnými orgány, kteří přijímají důvěrné informace v souladu s ustanoveními tohoto nařízení.
3. Žádné důvěrné informace, které osoby uvedené v odstavci 2 získaly při plnění svých povinností, nesmí být prozrazeny jiné osobě ani orgánu, kromě obecných nebo souhrnných informací, na jejichž základě není možné identifikovat jednotlivého účastníka trhu ani konkrétní trh, aniž jsou dotčeny případy, na které se vztahuje trestní právo nebo jiná ustanovení tohoto nařízení nebo jiné příslušné právní předpisy Unie.
4. Aniž jsou dotčeny případy, na které se vztahuje trestní právo, může agentura, vnitrostátní regulační orgány, příslušné finanční orgány členských států, Evropský orgán pro cenné papíry a trhy, úřady nebo osoby, které přijímají důvěrné informace podle tohoto nařízení, použít tyto informace pouze při plnění svých povinností a úkolů. Jiné úřady, orgány nebo osoby mohou tyto informace použít pro účel, pro který jim byly poskytnuty, nebo v souvislosti se správním nebo soudním řízením týkajícím se výslovně plnění těchto úkolů Orgány, které přijímají informace, mohou použit tyto informace pro jiné účely, pokud s tím souhlasí agentura, vnitrostátní regulační orgány, příslušné finanční orgány členských států, Evropský orgán pro cenné papíry a trhy, úřady nebo osoby, které sdělují informace.
5. Tento článek nebrání orgánu v členském státě, v souladu s vnitrostátními právními předpisy, ve výměně nebo předávání důvěrných informací, pokud je neobdržel od orgánu jiného členského státu nebo agentury podle tohoto nařízení.
Článek 18
Sankce
Členské státy stanoví sankce za porušení tohoto nařízení a přijmou veškerá opatření nezbytná pro jejich uplatňování. Stanovené sankce musí být účinné, odrazující a přiměřené a musí odrážet povahu, trvání a závažnost porušení, škody způsobené spotřebitelům a potenciální zisky z obchodování na základě důvěrných informací a manipulace s trhem.
Členské státy oznámí takto stanovené sankce Komisi do 29. června 2013 a neprodleně jí sdělí i všechny následné změny týkající se těchto ustanovení.
Členské státy zajistí, aby vnitrostátní regulační orgán mohl sdělit veřejnosti opatření nebo sankce ukládané za porušení tohoto nařízení, pokud by toto zveřejnění nezpůsobilo zúčastněným stranám nepřiměřenou škodu.
Článek 19
Mezinárodní vztahy
V míře nezbytné pro dosažení cílů stanovených v tomto nařízení a aniž jsou dotčeny příslušné pravomoci členských států a orgánů a institucí Unie, včetně Evropské služby pro vnější činnost, může agentura rozvíjet kontakty a uzavírat správní ujednání s orgány dohledu, mezinárodními organizacemi i se správními orgány třetích zemí, zejména těmi, které ovlivňují velkoobchodní trh Unie s energií, s cílem podpořit harmonizaci regulačního rámce. Tyto dohody nezakládají právní závazky pro Unii a její členské státy, ani nebrání členským státům a jejich příslušným orgánům v uzavírání dvoustranných či vícestranných dohod s orgány dohledu, mezinárodními organizacemi a správními orgány třetích zemí.
Článek 20
Výkon přenesené pravomoci
1. Pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci je svěřena Komisi za podmínek stanovených v tomto článku.
2. Pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci uvedená v článku 6 je svěřena Komisi na období pěti let od 28. prosince 2011. Komise vypracuje zprávu o přenesené pravomoci nejpozději devět měsíců před uplynutím tohoto pětiletého období. Přenesení pravomoci se automaticky prodlužuje o stejně dlouhá období, pokud Evropský parlament nebo Rada nevysloví proti tomuto prodloužení námitku nejpozději tři měsíce před uplynutím každého z těchto období.
3. Evropský parlament nebo Rada mohou přenesení pravomoci uvedené v článku 6 kdykoli zrušit. Rozhodnutím o zrušení se ukončuje přenesení pravomoci v něm blíže určené. Rozhodnutí nabývá účinku prvním dnem po zveřejnění v Úředním věstníku Evropské unie, nebo k pozdějšímu dni, který je v něm upřesněn. Nedotýká se platnosti již platných aktů v přenesené pravomoci.
4. Přijetí aktu v přenesené pravomoci Komise neprodleně oznámí současně Evropskému parlamentu a Radě.
5. Akt v přenesené pravomoci přijatý podle článku 6 vstoupí v platnost, pouze pokud proti němu Evropský parlament nebo Rada nevysloví námitky ve lhůtě dvou měsíců ode dne, kdy jim byl tento akt oznámen, nebo pokud Evropský parlament i Rada před uplynutím této lhůty informují Komisi o tom, že námitky nevysloví. Z podnětu Evropského parlamentu nebo Rady se tato lhůta prodlouží o dva měsíce.
Článek 21
Postup projednávání ve výboru
1. Komisi je nápomocen výbor. Tento výbor je výborem ve smyslu nařízení (EU) č. 182/2011.
2. Pokud se odkazuje na tento odstavec, použije se článek 5 nařízení (EU) č. 182/2011.
Článek 22
Vstup v platnost
Toto nařízení vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Ustanovení čl. 8 odst. 1, odst. 3 prvního pododstavce a odstavců 4 a 5 se použijí šest měsíců ode dne, kdy Komise přijme příslušné prováděcí akty uvedené v čl. 8 odst. 2 a 6.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
Ve Štrasburku dne 25. října 2011.