ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 23ης Μαρτίου 2011
σχετικά με την κρατική ενίσχυση C 10/10 (πρώην N 562/09) που η Ισπανία προτίθεται να παραχωρήσει για την αναδιάρθρωση της A NOVO Comlink
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2011) 1740]
(Το κείμενο στην ισπανική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(2012/178/ΕΕ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 108 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,
Έχοντας υπόψη τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),
Αφού κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τις προαναφερθείσες διατάξεις (1),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
I. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
(1)
Στις 16 Οκτωβρίου 2009, η Ισπανία κοινοποίησε ενίσχυση αναδιάρθρωσης προβλεπόμενη από την Αυτόνομη Κοινότητα της Ανδαλουσίας υπέρ της A NOVO Comlink SL. Με επιστολή της 25ης Μαρτίου 2010, η Επιτροπή γνωστοποίησε στην Ισπανία την απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπει το άρθρο 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ σε σχέση με το εν λόγω μέτρο. Η Ισπανία απάντησε στην εν λόγω απόφαση με επιστολή της 26ης Απριλίου 2010. Η Επιτροπή, με επιστολή της 22ας Σεπτεμβρίου 2010, ζήτησε από την Ισπανία πρόσθετες πληροφορίες. Οι ισπανικές αρχές απάντησαν στις 20 Οκτωβρίου 2010 αποσύροντας την κοινοποίηση δεδομένου ότι η εξέλιξη της οικονομικής κατάστασης της επιχείρησης ήταν καλύτερη από την αναμενόμενη.
(2)
Η απόφαση της Επιτροπής να κινήσει τη διαδικασία δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2). Η Επιτροπή κάλεσε τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με την ενίσχυση. Δεν παραλήφθηκε από την Επιτροπή κανένα σχόλιο τρίτου μέρους.
II. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ
1. Το κοινοποιηθέν σχέδιο αναδιάρθρωσης
(3)
Το σχέδιο αναδιάρθρωσης που κοινοποίησε η Ισπανία τον Οκτώβριο του 2009 προέβλεπε ενίσχυση για την αναδιάρθρωση της A NOVO Comlink SL (εφεξής «A NOVO») με βάση το διάταγμα της 5ης Νοεμβρίου 2008 με το οποίο θεσπίζονται οι κανονιστικές βάσεις του προγράμματος ενισχύσεων βιώσιμων επιχειρήσεων με συγκυριακές δυσχέρειες στην Ανδαλουσία και απευθύνεται πρόσκληση υποβολής αιτήσεων για τα έτη 2008 και 2009 (3). Η Επιτροπή ενέκρινε το εν λόγω διάταγμα τον Μάιο του 2009 ως καθεστώς ενισχύσεων διάσωσης και αναδιάρθρωσης για ΜΜΕ, στο πλαίσιο του οποίου απαιτείται η κοινοποίηση των μεμονωμένων χορηγήσεων τέτοιου είδους ενισχύσεων σε μεγάλες επιχειρήσεις (υπόθεση N608/08).
(4)
Η προβλεφθείσα από την Ανδαλουσία ενίσχυση συνίστατο σε εγγύηση κατά 80 % δεκαετούς δανείου ύψους 4 375 000 ευρώ με επιδότηση επιτοκίου 0,89 %, καθώς και σε δεκαετές κρατικό δάνειο ύψους 2 000 000 ευρώ χορηγούμενο από την υπηρεσία καινοτομίας και ανάπτυξης της Ανδαλουσίας (Agencia de Innovación y Desarrollo de Andalucía - IDEA).
(5)
Όσον αφορά τις ταμειακές ανάγκες, η Ισπανία ανέφερε στην κοινοποίηση ότι οι οφειλές που εκκρεμούσαν την εποχή που καταρτίστηκε το μέτρο αναδιάρθρωσης συνίσταντο σε:
-
οφειλές 2,7 εκατ. ευρώ σε προμηθευτές,
-
οφειλές 650 000 ευρώ στο κράτος,
-
οφειλές 1,6 εκατ. ευρώ σε άλλες επιχειρήσεις του ομίλου A NOVO,
-
λοιπές ανάγκες προκύπτουσες από την επέκταση των δραστηριοτήτων.
Συνολικά, τα προαναφερόμενα ποσά αντιστοιχούσαν σε ταμειακές ανάγκες περίπου 5 εκατ. ευρώ.
(6)
Εκτός από την προαναφερόμενη εισφορά νέων κεφαλαίων, το σχέδιο αναδιάρθρωσης δεν προέβλεπε καμία αναδιάρθρωση ούτε των δραστηριοτήτων, της οργάνωσης και της διαχείρισης της επιχείρησης, ούτε και του εργατικού της δυναμικού. Όσον αφορά τη διάρθρωση της επιχείρησης, το σχέδιο περιέγραφε μόνο τους σημερινούς τομείς δραστηριότητας και τις δυνατότητες και προοπτικές επέκτασής τους.
(7)
Στο σχέδιο δεν γινόταν καμία αναφορά σε ιδία συνεισφορά του δικαιούχου ή της μητρικής εταιρείας. Όσον αφορά τα αντισταθμιστικά μέτρα, το σχέδιο δεν προέβλεπε καμία μείωση της παραγωγικής ικανότητας ούτε πώληση στοιχείων του ενεργητικού. Όσον αφορά τις προοπτικές, δεν γινόταν καμία διάκριση μεταξύ ευνοϊκότερου, ενδιάμεσου και δυσμενέστερου σεναρίου.
2. Μέτρα που δεν κοινοποιήθηκαν στην Επιτροπή
(8)
Κατά την αξιολόγηση του σχεδίου αναδιάρθρωσης, διαπιστώθηκε ότι τον Μάιο του 2009 είχε χορηγηθεί ενίσχυση διάσωσης στην A NOVO υπό μορφή εγγύησης κατά 80 % δανείου ύψους 1 825 000 ευρώ για έξι μήνες, με ετήσια ασφάλιστρα 1,5 % και επιτόκιο 2,86 %. Η Ισπανία δεν κοινοποίησε την εν λόγω εγγύηση.
(9)
Μετά τη χορήγηση της ενίσχυσης διάσωσης, στις 21 Μαΐου 2009, η A NOVO υπέβαλε στις αρχές της Ανδαλουσίας στις 10 Σεπτεμβρίου 2009 σχέδιο αναδιάρθρωσης.
3. Δικαιούχος
(10)
Η A NOVO είναι μεγάλη επιχείρηση που ειδικεύεται στις μετά την πώληση υπηρεσίες για υπολογιστές, κινητά τηλέφωνα και άλλες ηλεκτρονικές συσκευές. Η εν λόγω εταιρεία είναι θυγατρική κατά 100 % της γαλλικής επιχείρησης A NOVO SA. Αρχικά, η A NOVO κατασκεύαζε τηλέφωνα. Κατά την περίοδο 2004-2006 η A NOVO διέκοψε τις κατασκευαστικές δραστηριότητες για να αφιερωθεί στις υπηρεσίες μετά την πώληση. Η A NOVO εδρεύει στη Μάλαγα (Ανδαλουσία), μια περιοχή επιλέξιμη για περιφερειακή ενίσχυση δυνάμει της εξαίρεσης του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο α) της ΣΛΕΕ.
(11)
Όταν κοινοποιήθηκε το σχέδιο αναδιάρθρωσης, η A NOVO πληρούσε τους όρους της αφερεγγυότητας. Αντιμετώπιζε δυσχέρειες στην εξασφάλιση χρηματοδότησης από τις κεφαλαιαγορές. Από το αρχικό εγγεγραμμένο κεφάλαιο των 15 εκατ. ευρώ το 2001, απωλέσθηκαν άνω των 10 εκατ. ευρώ, ενώ μόνο το 2008 απωλέσθηκε ποσοστό μεγαλύτερο του ενός τετάρτου:
(σε ευρώ)
2001
2004
2005
2006
2007
2008
2009
Κεφάλαιο
15 000 000
14 684 923
6 167 668
6 167 668
8 967 667
4 056 802
2 057 000
Η A NOVO παρουσίαζε επίσης μεγάλες απώλειες και φθίνοντα κύκλο εργασιών
(σε ευρώ)
2006
2007
2008
2009
Αύξηση απωλειών
-2 603 000
-4 549 000
-3 923 000
- 292 000
Μείωση κύκλου εργασιών
22 090 000
21 853 000
15 305 000
15 464 000
(12)
Συνεπώς, στις αρχές του 2009 η A NOVO ήταν μια προβληματική επιχείρηση σύμφωνα με τα σημεία 10 και 11 των κοινοτικών κατευθυντηρίων γραμμών όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων (εφεξής «οι κατευθυντήριες γραμμές») (4). Πάνω από το ήμισυ του εγγεγραμμένου της κεφαλαίου είχε απωλεσθεί ενώ από το εν λόγω κεφάλαιο πάνω από το ένα τέταρτο είχε απωλεσθεί κατά τη διάρκεια των 12 προηγουμένων μηνών [σημείο 10 στοιχείο α)] των κατευθυντηρίων γραμμών). Ως εκ τούτου, η εταιρεία πληρούσε τα κριτήρια που προβλέπει η ισπανική νομοθεσία για την υπαγωγή της σε πτωχευτική διαδικασία [σημείο 10 στοιχείο γ)] των κατευθυντηρίων γραμμών). Σε κάθε περίπτωση, ο συνολικός κύκλος εργασιών παρουσίαζε πτωτική πορεία και η αξία των στοιχείων του ενεργητικού της ήταν σχεδόν μηδενική όπως προβλέπει το σημείο 11 των κατευθυντηρίων γραμμών.
(13)
Η αναδιάρθρωση της A NOVO είχε ήδη ξεκινήσει τον Ιούλιο του 2005 με στόχο την αλλαγή δραστηριότητας, από την κατασκευή τηλεφώνων στην παροχή υπηρεσιών μετά την πώληση. Η συμφωνία επί των βάσεων και δεσμεύσεων του σχεδίου βιωσιμότητας της A NOVO COMLINK S.L., του 2005, υποχρέωνε την A NOVO να συμβάλει στη χρηματοδότηση του σχεδίου βιωσιμότητάς της μέσω της πώλησης και της επανεκμίσθωσης της ακίνητης περιουσίας της στο τεχνολογικό πάρκο Ανδαλουσίας (έναντι ποσού που εκτιμάται σε 14,9 εκατ. ευρώ), για να μετατρέψει 94 συμβάσεις προσωρινής εργασίας σε συμβάσεις μόνιμης εργασίας πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 2007, να συνάψει 88 νέες συμβάσεις πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 2009 και να διατηρήσει το υφιστάμενο εργατικό δυναμικό μέχρι το 2015. Η συμφωνία περιελάμβανε επίσης καθεστώς μερικής συνταξιοδότησης των υπαλλήλων με τη συμπλήρωση των εξήντα ετών.
(14)
Σε αντιστάθμιση, η υπηρεσία απασχόλησης της Junta de Andalucía επέτρεψε στην A NOVO να αναστείλει 224 συμβάσεις εργασίας υπαλλήλων άνω των 54 ετών μέχρι την 31η Αυγούστου 2008. Η άδεια αυτή παρέχει στους εν λόγω υπαλλήλους το δικαίωμα να ζητήσουν επίδομα ανεργίας παρόλο που θεωρητικά είναι ακόμη εν ενεργεία. Κατά τη διάρκεια της προσωρινής αναστολής των συμβάσεων απασχόλησης, οι υπάλληλοι εξακολουθούν να αποτελούν μέρος της επιχείρησης. Στόχος του μέτρου είναι η συμπλήρωση του εισοδήματος των εργαζομένων που πλήττονται μέχρι να συμπληρώσουν την ηλικία συνταξιοδότησης.
(15)
Οι εκ του νόμου προβλεπόμενες υποχρεώσεις της επιχείρησης περιορίζονται στην καταβολή της εργοδοτικής εισφοράς στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης για τους εργαζόμενους που υπάχθηκαν σε αναστολή της σύμβασης, καθώς και των μισθολογικών δαπανών και των δαπανών κοινωνικής ασφάλισης κατά τη διάρκεια της μερικής συνταξιοδότησης (από την ηλικία των 60 έως την ηλικία των 65 ετών).
4. Λόγοι για την κίνηση της διαδικασίας
(16)
Μετά την ανάλυση των εν λόγω μέτρων κρατικών ενισχύσεων δυνάμει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ και λαμβανομένων υπόψη των κατευθυντηρίων γραμμών, η Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει τη διαδικασία δυνάμει του άρθρου 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ διότι διατηρούσε αμφιβολίες σχετικά με το εάν τηρήθηκαν οι όροι για την έγκριση της ενίσχυσης διάσωσης και αναδιάρθρωσης.
(17)
Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι αμφότερα τα μέτρα ήταν πιθανό να συνιστούν ενίσχυση. Δυνάμει του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, ενισχύσεις που χορηγούνται από κράτος μέλος και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων και οι οποίες επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές, συνιστούν κρατική ενίσχυση. Τα υπό εξέταση μέτρα, δηλαδή οι εγγυήσεις, η επιδότηση επιτοκίου, το δάνειο της περιφέρειας της Ανδαλουσίας και οι άμεσες πληρωμές προς τους υπαλλήλους της A NOVO περιλαμβάνουν κρατικούς πόρους. Εξάλλου, παραχωρήθηκαν από την Αυτόνομη Κοινότητα της Ανδαλουσίας και καταλογίζονται στο κράτος.
(18)
Τα μέτρα πρέπει να παρέχουν στον αποδέκτη πλεονέκτημα που δεν θα μπορούσε να εξασφαλίσει υπό κανονικές συνθήκες αγοράς. Η εγγύηση δεν συνιστά τέτοιο πλεονέκτημα εάν ο δανειολήπτης αντιμετωπίζει οικονομικές δυσχέρειες (σημείο 3.2. στοιχείο α) της ανακοίνωσης της Επιτροπής για την εφαρμογή των άρθρων 87 και 88 της συνθήκης ΕΚ στις κρατικές ενισχύσεις με τη μορφή εγγυήσεων) (5). Το δάνειο της Ανδαλουσίας θα μπορούσε να παράσχει πλεονέκτημα. Η Επιτροπή αμφιβάλλει ότι χορηγήθηκε με επιτόκια αγοράς καθορισθέντα σύμφωνα με τους κανόνες της Επιτροπής για τον καθορισμό των επιτοκίων αγοράς που προσδιορίζονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την αναθεώρηση της μεθόδου καθορισμού των επιτοκίων αναφοράς και προεξόφλησης (6). Ως εκ τούτου, τα μέτρα ενδέχεται να συνιστούν ενίσχυση που στρεβλώνει τον ανταγωνισμό.
(19)
Παρόλο που η A NOVO αντιμετώπιζε οικονομικές δυσχέρειες στις αρχές του 2009, υπήρχαν αμφιβολίες ως προς το εάν ήταν επιλέξιμη για ενίσχυση διάσωσης ή αναδιάρθρωσης, δεδομένου ότι ήταν θυγατρική σε ποσοστό 100 % της γαλλικής επιχείρησης A NOVO SA, που είχε κύκλο εργασιών περίπου 350 εκατ. ευρώ και καθαρά κέρδη 12 εκατ. ευρώ το 2009. Σύμφωνα με το σημείο 11 των κατευθυντηρίων γραμμών, μια προβληματική επιχείρηση είναι επιλέξιμη για ενίσχυση μόνο εφόσον αδυνατεί να εξασφαλίσει την ανάκαμψή της με τη λήψη κεφαλαίων από τους ιδιοκτήτες της. Επιπλέον, σύμφωνα με το σημείο 13 των κατευθυντηρίων γραμμών, σε περίπτωση εταιρείας που ανήκει σε ευρύτερο επιχειρηματικό όμιλο, το κράτος μέλος οφείλει να αποδείξει ότι οι δυσχέρειες της εταιρείας είναι εγγενείς και πολύ σοβαρές με συνέπεια να μην μπορούν να αντιμετωπιστούν από τον ίδιο τον όμιλο. Η Ισπανία δεν έχει υποβάλει πληροφορίες από τις οποίες να προκύπτει ότι πληρούνται οι εν λόγω προϋποθέσεις.
(20)
Όσον αφορά το σχέδιο αναδιάρθρωσης, η Επιτροπή διατηρεί αμφιβολίες ως προς το εάν θα αποκαταστήσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα, όπως απαιτούν τα σημεία 35 και 36 των κατευθυντηρίων γραμμών. Το σχέδιο αναδιάρθρωσης δεν περιλάμβανε περιγραφή των εσωτερικών μέτρων για τη βελτίωση της βιωσιμότητας και της διάρθρωσης της επιχείρησης. Επίσης, δεν προέβλεπε αντισταθμιστικά μέτρα τα οποία να ελαχιστοποιούν στο μέγιστο δυνατό βαθμό ενδεχόμενες αρνητικές επιπτώσεις της ενίσχυσης στους ανταγωνιστές, όπως η μείωση της παραγωγικής ικανότητας (σημεία 38 και 39 των κατευθυντηρίων γραμμών). Δεν κατέστη εξάλλου δυνατόν να αποδειχθεί ότι το ποσό και η ένταση της ενίσχυσης περιορίζονταν στα απολύτως απαραίτητα έξοδα αναδιάρθρωσης (σημεία 43 και 45 των κατευθυντηρίων γραμμών). Ειδικότερα, το σχέδιο δεν περιλαμβάνει καμία αναφορά σε ιδία συνεισφορά του αποδέκτη.
(21)
Όσον αφορά την αναδιάρθρωση του 2005, η Επιτροπή διατηρεί αμφιβολίες ως προς το εάν τηρήθηκε η αρχή της «εφάπαξ ενίσχυσης». Σύμφωνα με τα σημεία 72 και ακόλουθα των κατευθυντηρίων γραμμών, δεν επιτρέπεται κρατική παρέμβαση σε περίπτωση που έχουν παρέλθει λιγότερα από 10 έτη από την τελευταία εφαρμογή μέτρου ενίσχυσης για διάσωση ή αναδιάρθρωση. Η Επιτροπή δεν διαθέτει τις απαιτούμενες πληροφορίες για να προσδιορίσει εάν οι άμεσες πληρωμές από την αυτόνομη περιφέρεια της Ανδαλουσίας προς τους εργαζομένους συνιστούν ενίσχυση. Εάν οι πληρωμές αυτές είχαν πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο ενός γενικού καθεστώτος κοινωνικής ασφάλισης, δεν θα θεωρούνταν κρατική ενίσχυση. Εάν είχε χρειαστεί να καταβληθούν από την ίδια την επιχείρηση - δυνάμει της εργατικής νομοθεσίας ή συλλογικών συμφωνιών - οι εν λόγω πληρωμές θα αποτελούσαν μέρος των κανονικών δαπανών της επιχείρησης. Στην περίπτωση που οι πληρωμές αυτές αναλαμβάνονται από το κράτος, πρέπει να θεωρούνται ενίσχυση (7).
(22)
Κατά συνέπεια, ήταν αμφίβολο εάν η ενίσχυση διάσωσης και αναδιάρθρωσης θα μπορούσε να θεωρηθεί ως συμβατή με τις σχετικές κατευθυντήριες γραμμές.
III. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΙΣΠΑΝΙΑΣ
(23)
Η Ισπανία, με επιστολή της 22ας Οκτωβρίου 2010, ενημέρωσε την Επιτροπή ότι το κοινοποιηθέν μέτρο αναδιάρθρωσης δεν είχε υλοποιηθεί και ότι απέσυρε την κοινοποίηση.
(24)
Όσον αφορά την ενίσχυση διάσωσης του Μαΐου 2009, η Ισπανία δήλωσε ότι στις 19 Ιανουαρίου 2009 η υπηρεσία καινοτομίας και ανάπτυξης της Ανδαλουσίας (IDEA) είχε εγκρίνει πράξη εμπεριέχουσα κίνδυνο που συνίστατο σε εγγύηση κινδύνου ύψους 1,5 εκατ. ευρώ για περίοδο έξι μηνών η οποία επέτρεψε στην επιχείρηση να λάβει δάνειο από τις κεφαλαιαγορές ύψους 1 875 000 ευρώ. Το δάνειο αυτό εκδόθηκε στις 21 Μαΐου 2009 και συνέβαλε στην ελάφρυνση των προβλημάτων ρευστότητας της επιχείρησης τα οποία θα την είχαν οδηγήσει σε πτώχευση. Επίσης, παρείχε στην επιχείρηση το απαιτούμενο περιθώριο ελιγμών για να καταρτίσει ένα νέο σχέδιο αναδιάρθρωσης με τα απαιτούμενα για την εγγύηση της βιωσιμότητάς της μέτρα και τις ενέργειες δεδομένης της απρόβλεπτης κατάστασης που προέκυψε από τον γενικό πιστωτικό περιορισμό από τα χρηματοπιστωτικά όργανα.
(25)
Όσον αφορά το χαρακτηρισμό της εγγύησης ως ενίσχυσης, η Ισπανία ισχυρίστηκε ότι δεν θα υπήρχαν επιπτώσεις στις εμπορικές συναλλαγές. Κατ’ αυτήν, οι υπηρεσίες μετά την πώληση -τομέας δραστηριότητας του αποδέκτη- παρέχονται σε τοπικό επίπεδο και περιορίζονται στο έδαφος της Ισπανίας. Η ενίσχυση δεν θα επηρέαζε τις διασυνοριακές συναλλαγές ούτε θα εμπόδιζε κατά τρόπο που θα γινόταν αντιληπτός τους μη ισπανούς ανταγωνιστές να δραστηριοποιηθούν στην ισπανική αγορά. Δεν θα υπήρχε εξάλλου βάση για να παρέχονται υπηρεσίες μετά την πώληση εκτός ισπανικού εδάφους σε ισπανούς τελικούς καταναλωτές. Παρόλο που η A NOVO ανήκε στο γαλλικό όμιλο A NOVO SA, ό οποίος κατέχει σημαντική θέση στις υπηρεσίες μετά την πώληση στην Ευρώπη, η ενδεχόμενη έμμεση επίπτωση στις εμπορικές συναλλαγές θα ήταν μόνο θεωρητική και θα αντιπροσώπευε ένα ελάχιστο ενδεχόμενο που δεν θα επηρέαζε αισθητά τις ανταγωνιστικές σχέσεις μεταξύ ενός ομίλου όπως ο A NOVO SA και των ανταγωνιστών του εάν λαμβανόταν υπόψη η αντιπαραβολή του ποσού της ενίσχυσης με το μέγεθος ενός ομίλου όπως ο A NOVO SA του οποίου ο κύκλος εργασιών ανήλθε το 2009 σε 366 εκατ. ευρώ.
(26)
Οι ισπανικές αρχές δήλωσαν ότι το επιτόκιο του τραπεζικού δανείου ύψους 1,875 εκατ. ευρώ της 21ης Μαΐου 2009, το οποίο εγγυήθηκε η Junta de Andalucía κατά 80 % με ετήσια ασφάλιστρα 1,5 %, ήταν ανάλογο με εκείνα που εφαρμόζονται σε δάνεια προς υγιείς επιχειρήσεις. Το επιτόκιο ήταν 2,88 % ενώ το επιτόκιο αναφοράς που δημοσιεύθηκε από την Επιτροπή για τον Μάιο του 2009 ήταν 2,22 % (8). Η ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την αναθεώρηση της μεθόδου καθορισμού των επιτοκίων αναφοράς και προεξόφλησης (9) καθορίζει το περιθώριο που εφαρμόζεται σε δάνεια με υψηλές εξασφαλίσεις προς υγιείς επιχειρήσεις (κατηγορία βαθμολογίας AAA - A) σε 60 μονάδες βάσης. Τούτο θα συνεπαγόταν όριο 2,82 %. Σύμφωνα με την απόφαση παροχής της εγγύησης, η τελευταία έληγε εντός έξι μηνών από τη χορήγηση του δανείου.
(27)
Οι ισπανικές αρχές δήλωσαν επίσης ότι η εγγύηση ήταν δικαιολογημένη λόγω του σοβαρού κοινωνικού αντίκτυπου και δεν προκαλούσε αθέμιτα δυσμενείς δευτερογενείς συνέπειες σε άλλα κράτη μέλη κατά την έννοια του σημείου 25 στοιχείο β) των κατευθυντηρίων γραμμών. Ο αριθμός των ατόμων που απασχολούνταν επίσημα στην επιχείρηση ανερχόταν σε 527. Η πτώχευση ή το κλείσιμο της επιχείρησης θα έπληττε τους εν λόγω εργαζόμενους καθώς και εκατοντάδες έμμεσες θέσεις εργασίας. Λαμβανομένης υπόψη της ηλικιακής διάρθρωσης των υπαλλήλων, πολλοί από αυτούς θα αντιμετώπιζαν δυσκολίες να βρουν νέα θέση απασχόλησης. Λόγω του υψηλού ποσοστού ανεργίας στην Ανδαλουσία (30 % στη Μάλαγα) το κλείσιμο της επιχείρησης θα προκαλούσε μια πολύ σοβαρή κοινωνική κατάσταση. Επιπλέον, η Ισπανία έκρινε ότι, λόγω της παροχής σε περιφερειακό επίπεδο των υπηρεσιών επισκευής μετά την πώληση, δεν ήταν πιθανόν να προκληθούν αθέμιτα δυσμενείς δευτερογενείς συνέπειες σε άλλα κράτη μέλη.
(28)
Οι ισπανικές αρχές ισχυρίστηκαν επίσης ότι επληρούντο οι προϋποθέσεις του σημείου 25 στοιχείο γ) των κατευθυντηρίων γραμμών που εφαρμόζονται στις μη κοινοποιηθείσες ενισχύσεις διάσωσης, δυνάμει των οποίων το κράτος μέλος πρέπει, το αργότερο εντός έξι μηνών από την πρώτη εφαρμογή της ενίσχυσης διάσωσης, να υποβάλει σχέδιο αναδιάρθρωσης ή αποδείξεις ότι έχει αποσβεσθεί η εγγύηση. Μετά τη χορήγηση της ενίσχυσης διάσωσης στις 21 Μαΐου 2009, η Ισπανία κοινοποίησε στις 16 Οκτωβρίου 2009 το σχέδιο αναδιάρθρωσης και την προβλεπόμενη ενίσχυση. Συνεπώς, τηρήθηκε η προθεσμία των έξι μηνών από τη χορήγηση της ενίσχυσης διάσωσης. Επιπλέον, η Ισπανία επιβεβαίωσε ότι η διάρκεια της κρατικής εγγύησης περιοριζόταν σε έξι μήνες.
(29)
Τέλος, οι ισπανικές αρχές διαβεβαίωσαν ότι η ενίσχυση περιοριζόταν στο απαιτούμενο ποσό για τη συνέχιση των δραστηριοτήτων της επιχείρησης κατά την περίοδο των έξι μηνών για την οποία η ενίσχυση είχε εγκριθεί, όπως προβλέπει το σημείο 25 στοιχείο δ) των κατευθυντηρίων γραμμών. Το ποσό υπολογίστηκε με βάση τις ανάγκες σε ρευστό της επιχείρησης για έξι μήνες και το ταμειακό έλλειμμα που η ίδια υπέβαλε. Επίσης, η επιχείρηση υπέβαλε τον ακόλουθο πίνακα ταμειακών ροών ως μέρος της αίτησης διάσωσης:
(σε ευρώ)
Μήνας 1
Μήνας 2
Μήνας 3
Μήνας 4
Μήνας 5
Μήνας 6
Έσοδα
1 440 998,00
1 685 785,00
1 586 880,00
1 403 600,00
1 405 920,00
1 549 760,00
Δαπάνες
1 632 677,00
4 231 415,00
2 631 987,00
2 684 834,00
1 754 309,00
1 504 723,00
Υπόλοιπο
- 191 679,00
-2 545 630,00
-1 045 107,00
-1 281 234,00
- 348 389,00
45 037,00
Σωρευτικό υπόλοιπο
- 191 679,00
-2 737 309,00
-3 782 416,00
-5 063 650,00
-5 412 039,00
-5 367 002,00
(30)
Βάσει των εν λόγω δεδομένων, οι ισπανικές αρχές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το απαιτούμενο ποσό ανερχόταν σε 1 875 000 ευρώ, παρά το μεγάλο ποσό αρνητικών ταμειακών ροών (- 5 367 002 ευρώ). Για τον καθορισμό του ποσού της ενίσχυσης, οι ισπανικές αρχές έλαβαν υπόψη το αποτέλεσμα που προέκυψε μετά από την εφαρμογή του τύπου που προβλέπεται στο παράρτημα των κατευθυντηρίων γραμμών. Ο υπολογισμός πραγματοποιήθηκε ως εξής:
EBIT (κέρδη προ τόκων και φόρων) 2008: - 4 212 036 ευρώ.
Απόσβεση 2008: 437 201 ευρώ.
Κεφάλαια κίνησης 2008: (κυκλοφορούν ενεργητικό 7 686 473 ευρώ - βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις 10 446 997 ευρώ) = - 2 760 524 ευρώ
Κεφάλαια κίνησης 2007: (κυκλοφορούν ενεργητικό 11 748 449 ευρώ - βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις 10 958 960 ευρώ) = 789 489 ευρώ
(κεφάλαια κίνησηςt - κεφάλαια κίνησηςt-1) = - 3 550 013 ευρώ
[EBITt + απόσβεσηt + (κεφάλαια κίνησηςt - κεφάλαια κίνησηςt-1)]/2
= [- 4 212 036 ευρώ + 437 201 ευρώ + - 3 550 013 ευρώ]/2 = - 3 662 424 ευρώ
Ως αποτέλεσμα των ανωτέρω, το ήμισυ των αρνητικών λειτουργικών ταμειακών ροών για το έτος που προηγείται της ενίσχυσης ανήλθε σε 3 662 424 ευρώ. Το δάνειο με κρατική εγγύηση από την Ισπανία θα παρέμενε αισθητά κάτω από το ανώτατο αυτό όριο και ως εκ τούτου θα περιοριζόταν στο απαραίτητο ποσό.
(31)
Όσον αφορά το εάν η A NOVO, ως θυγατρική κατά 100 % της γαλλικής επιχείρησης A NOVO SA της οποίας ο κύκλος εργασιών είναι περίπου 350 εκατ. ευρώ, μπορεί να θεωρηθεί ως προβληματική επιχείρηση επιλέξιμη για ενίσχυση διάσωσης και αναδιάρθρωσης, η Ισπανία ισχυρίστηκε ότι οι δυσχέρειες της επιχείρησης ήταν εγγενείς και ιδιαίτερα σοβαρές με συνέπεια να μην μπορούν να αντιμετωπιστούν από τον ίδιο τον όμιλο. Ήταν εγγενείς διότι συνδέονταν αποκλειστικά με τις δραστηριότητες της A NOVO και ιδίως με τη μετατροπή της από κατασκευαστική επιχείρηση σε επιχείρηση παροχής υπηρεσιών. Δεν προέκυψαν από κάποια κατανομή του κόστους εντός του ομίλου. Εξάλλου, οι οικονομικές δυσχέρειες της επιχείρησης ήταν ιδιαίτερα σοβαρές για να αντιμετωπιστούν από τον ίδιο τον όμιλο. Από τα στοιχεία του 2008 και του 2009 όσον αφορά τα αποτελέσματα εκμετάλλευσης και τις ταμειακές ροές για τον όμιλο A NOVO SA και την A NOVO Comlink España προκύπτει ότι προς το τέλος του 2008, όταν οι δυσχέρειες της A NOVO άρχισαν να καθιστούν επιτακτική μια επιχείρηση διάσωσης, η μητρική εταιρεία αντιμετώπιζε επίσης οικονομικές πιέσεις:
(σε εκατ. ευρώ)
Όμιλος A NOVO SA (Γαλλία)
A NOVO (Ισπανία)
2008
2009
2008
2009
Πωλήσεις
350
366
14,9
15,5
Κέρδη
-17
12
-3,9
-0,3
Ίδιοι πόροι
45
53
0
1,8
Βραχυπρόθεσμα δάνεια
28
18
3,4
2
Μακροπρόθεσμα δάνεια
56
51
0,6
0,7
Ταμειακές ροές
-0,3
2
-0,6
-0,9
Στοιχεία ενεργητικού
230
225
14,2
13,4
Οι ζημίες του ομίλου ύψους 17 εκατ. ευρώ οφείλονταν και σε μια σειρά από δεσμεύσεις έναντι της A NOVO Ισπανίας. Ο όμιλος A NOVO κατέβαλε ιδιαίτερα σημαντικές συνεισφορές στην ισπανική θυγατρική επιχείρηση: 2 123 εκατ. ευρώ το 2006 και 2 060 εκατ. ευρώ το 2009. Περαιτέρω πιέσεις προέκυψαν το 2009 λόγω της ανάγκης αναδιάρθρωσης του χρέους του γαλλικού ομίλου.
(32)
Όσον αφορά την αναδιάρθρωση του 2005 και την αρχή της εφάπαξ ενίσχυσης, σύμφωνα με τις ισπανικές αρχές 224 εργαζόμενοι επωφελήθηκαν του καθεστώτος μερικής συνταξιοδότησης μετά την αναστολή των συμβάσεων εργασίας δυνάμει σχεδίου προσωρινής ρύθμισης της απασχόλησης (ERTE). Δυνάμει του ERTE, ανεστάλησαν οι συμβάσεις απασχόλησης 224 εργαζομένων σύμφωνα με την ισχύουσα γενική εργατική νομοθεσία, ιδίως το άρθρο 45 του εργατικού νόμου που εκδόθηκε με το βασιλικό νομοθετικό διάταγμα 1/1995 της 24ης Μαρτίου 1995 (10).
(33)
Σύμφωνα με το άρθρο 45 παράγραφος 1 του εργατικού νόμου, η σύμβαση απασχόλησης μπορεί να ανασταλεί για οικονομικούς, τεχνικούς, οργανωτικούς ή παραγωγικούς λόγους. Το άρθρο 45 παράγραφος 2 προβλέπει ότι η αναστολή απαλλάσσει τα μέρη από τις αμοιβαίες υποχρεώσεις που αφορούν την εργασία και την καταβολή αμοιβής. Οι εργαζόμενοι λαμβάνουν επίδομα ανεργίας με βάση το άρθρο 208 παράγραφος 1 στοιχείο α) του γενικού νόμου για την κοινωνική ασφάλιση (βασιλικό νομοθετικό διάταγμα 1/1994 της 20ής Ιουνίου 1994 (11)). Σύμφωνα με το άρθρο 214 παράγραφος 2 του εν λόγω βασιλικού διατάγματος περί έγκρισης του αναθεωρημένου κειμένου του γενικού νόμου περί κοινωνικής ασφάλισης, ο εργοδότης οφείλει να καταβάλει την εργοδοτική εισφορά για την κοινωνική ασφάλιση, ενώ το ποσό της εισφοράς κοινωνικής ασφάλισης του εργαζόμενου καταβάλλεται από το Εθνικό Ίδρυμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων (INSS).
(34)
Μετά τη λήξη της περιόδου αναστολής των ατομικών συμβάσεων που προβλέπει το ERTE, οι εργαζόμενοι επανεντάχθηκαν στην επιχείρηση αλλά με καθεστώς μερικής συνταξιοδότησης δυνάμει του οποίου ο χρόνος εργασίας τους ανερχόταν μόνο στο 15 % του προβλεπόμενου από την αρχική σύμβαση. Η επιχείρηση κατέβαλλε το 15 % των μισθών και των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης. Σύμφωνα με τις ισπανικές αρχές, το εν λόγω μέτρο, καθώς και τα συνοδευτικά χρηματοοικονομικά μέτρα που εγκρίθηκαν από την υπηρεσία απασχόλησης της Junta de Andalucía στο πλαίσιο του ERTE του 2005 και βασίστηκαν στη συμφωνία επί των βάσεων και δεσμεύσεων του σχεδίου βιωσιμότητας της A NOVO Comlink España S.L. της 18ης Ιουλίου 2005, συμβιβάζονται με την ισχύουσα γενική εργατική νομοθεσία. Τούτο αφορά ιδίως το άρθρο 51 και ακόλουθα του εργατικού νόμου, το Βασιλικό Διάταγμα 43/1996 της 19ης Ιανουαρίου του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης με το οποίο εγκρίνονται οι κανόνες της διαδικασίας ρύθμισης της απασχόλησης και διοικητικών μέτρων σε θέματα συλλογικών μεταφορών (12), το Βασιλικό Διάταγμα 2064/1995, της 22ας Δεκεμβρίου με το οποίο εγκρίνεται ο γενικός κανονισμός για τις εισφορές και την εκκαθάριση άλλων δικαιωμάτων κοινωνικής ασφάλισης (13), καθώς και η σύμβαση συλλογικής ασφάλειας ζωής που συνιστά ειδικό μέτρο για την άμεση και ονομαστική στήριξη των εργαζομένων προκειμένου να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις που συνεπάγεται η υπαγωγή τους σε καθεστώς μερικής συνταξιοδότησης, όπως προβλέπει ο νόμος 50/1980 της 8ης Οκτωβρίου για τις ασφαλιστικές συμβάσεις (14).
IV. ΕΚΤΙΜΗΣΗ
1. Απόσυρση της κοινοποίησης από την Ισπανία
(35)
Μετά την απόσυρση της κοινοποίησης, η διαδικασία σχετικά με το κοινοποιηθέν σχέδιο αναδιάρθρωσης δεν είχε πλέον αντικείμενο. Ωστόσο, η απόσυρση της κοινοποίησης δεν μπορεί να έχει επίπτωση επί της μη κοινοποιηθείσας ενίσχυσης διάσωσης η οποία είχε ήδη χορηγηθεί πριν από την κοινοποίηση της ενίσχυσης αναδιάρθρωσης.
2. Η ενίσχυση διάσωσης του Μαΐου 2009
(36)
Μετά τις απαντήσεις των ισπανικών αρχών πρέπει να διασφαλιστεί ότι η ενίσχυση διάσωσης είναι συμβατή με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ), καθόσον πληροί τις σχετικές προϋποθέσεις που προβλέπονται στις κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων.
(37)
Το μέτρο συνιστά ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. Για να χαρακτηριστεί ένα μέτρο ως κρατική ενίσχυση πρέπει να παρέχει πλεονέκτημα στον αποδέκτη το οποίο δεν θα μπορούσε να αποκτήσει υπό κανονικές συνθήκες αγοράς και το οποίο θα μπορούσε να επηρεάσει τον ανταγωνισμό και τις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών. Θεωρείται ότι μία εγγύηση συνιστά ενίσχυση εάν ο δανειολήπτης αντιμετωπίζει οικονομικές δυσχέρειες σύμφωνα με το σημείο 3.2. στοιχείο α) της ανακοίνωσης της Επιτροπής για την εφαρμογή των άρθρων 87 και 88 της συνθήκης ΕΚ στις κρατικές ενισχύσεις με τη μορφή εγγυήσεων. Στην παρούσα περίπτωση, η Επιτροπή εκτιμά ότι η εγγύηση παρέχει πλεονέκτημα στον δανειολήπτη. Η θέση της δικαιούχου επιχείρησης ενισχύθηκε σε σύγκριση με εκείνη των ανταγωνιστών της. Κατά συνέπεια, το μέτρο δύναται να νοθεύσει τον ανταγωνισμό.
(38)
Οι ισπανικές αρχές ισχυρίστηκαν ότι δεν υπήρχε καμία επίπτωση για τις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών. Ωστόσο, το Δικαστήριο επιβεβαίωσε στη νομολογία του ότι ο επηρεασμός των συναλλαγών δεν εξαρτάται από τον τοπικό ή περιφερειακό χαρακτήρα των υπηρεσιών που παρέχονται ούτε από την εμβέλεια του σχετικού τομέα δραστηριοτήτων (15). Επιπλέον, οι υπηρεσίες μετά την πώληση που παρέχει η A NOVO αποτελούν αντικείμενο ελεύθερων εμπορικών συναλλαγών εντός της Ένωσης. Η ιδιοκτησία των επιχειρήσεων που παρέχουν το είδος αυτό υπηρεσιών δεν περιορίζεται σε ένα μόνο κράτος μέλος. Τούτο ισχύει ειδικότερα για τον αποδέκτη, που αποτελεί μέρος του γαλλικού ομίλου A NOVO, ο οποίος κατέχει σημαντική θέση στην αγορά υπηρεσιών μετά την πώληση στην Ευρώπη και σε άλλες αγορές. Οι παρεχόμενες από την A NOVO υπηρεσίες θα μπορούσαν κάλλιστα να παρασχεθούν από άλλες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις που διαθέτουν θυγατρική στην Ισπανία. Αντίστοιχα, επιχειρήσεις από άλλα κράτη μέλη θα μπορούσαν να εξετάσουν την εγκατάστασή τους στην Ισπανία για την παροχή τέτοιων υπηρεσιών, αλλά η δυνατότητα παροχής υπηρεσιών που απέκτησε η A NOVO χάρη στην ενίσχυση θα μπορούσε να τις αποτρέψει από την ενέργεια αυτή. Οι συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών μπορούν να επηρεαστούν και από χαμηλό ποσό ενίσχυσης, ιδίως εάν από αυτό εξαρτάται κατά πόσο η A NOVO μπορεί να εξακολουθήσει να λειτουργεί. Η ενίσχυση θα μπορούσε επίσης να καταστήσει ισχυρότερη τη γαλλική μητρική επιχείρηση. Συνεπώς, ο όρος του επηρεασμού των συναλλαγών μεταξύ κρατών μελών πληρούται και η χορήγηση ενίσχυσης διάσωσης συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. Η ενίσχυση χορηγήθηκε από την Junta de Andalucía και αποδίδεται στο κράτος.
(39)
Η A NOVO είναι προβληματική επιχείρηση κατά την έννοια του σημείου 13 των κατευθυντηρίων γραμμών, παρά το γεγονός ότι ανήκει σε έναν μεγαλύτερο όμιλο. Η Ισπανία είχε τη δυνατότητα να αποδείξει ότι οι δυσχέρειες της επιχείρησης ήταν εγγενείς και δεν προέκυψαν από αυθαίρετη κατανομή των δαπανών. Πράγματι, οι δυσχέρειες οφείλονταν στη βιομηχανική αναδιάρθρωση που υπέστη η επιχείρηση κατά τα προηγούμενα έτη. Οι δυσχέρειες αυτές ήταν ιδιαίτερα σοβαρές και δεν μπορούσαν να αντιμετωπιστούν αποκλειστικά στο πλαίσιο του ομίλου δεδομένου ότι την περίοδο της χορήγησης της ενίσχυσης διάσωσης η μητρική εταιρεία αντιμετώπιζε σημαντικές χρηματοοικονομικές πιέσεις. Είχε επενδύσει 2,123 εκατ. ευρώ στην A NOVO το 2006 και είχε παρουσιάσει και η ίδια ζημίες το 2008. Το 2009 προέβη σε εισφορά ιδίων κεφαλαίων ύψους 2,060 εκατ. ευρώ.
(40)
Η εγγύηση πληροί τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στο σημείο 25 στοιχείο α) των κατευθυντηρίων γραμμών. Το τραπεζικό δάνειο διάσωσης ύψους 1,875 εκατ. ευρώ, το οποίο εγγυήθηκε κατά 80 % η Junta de Andalucía, χορηγήθηκε με επιτόκιο συγκρίσιμο με τα αντίστοιχα που εφαρμόζονται σε δάνεια προς υγιείς επιχειρήσεις, σύμφωνα με την ανακοίνωση σχετικά με την αναθεώρηση της μεθόδου καθορισμού των επιτοκίων αναφοράς και προεξόφλησης. Επιπλέον, ο δανειολήπτης κατέβαλε ετήσια προμήθεια εγγύησης ύψους 1,5 %. Η εγγύηση έληγε εντός των έξι μηνών από την ημερομηνία χορήγησης του δανείου.
(41)
Η εγγύηση ήταν δικαιολογημένη λόγω των σοβαρών κοινωνικών λόγων που αντιμετώπιζε η A NOVO και δεν είχε ανεπίτρεπτα αρνητικές επιπτώσεις σε άλλα κράτη μέλη κατά την έννοια του σημείου 25 στοιχείο β) των κατευθυντηρίων γραμμών. Η Επιτροπή είχε ήδη αναγνωρίσει στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας ότι η οικονομική κατάσταση της A NOVO, η οποία απασχολούσε 527 άτομα, κατέστη δυσχερής κατά τη διάρκεια του 2008 (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 11 και 12 ανωτέρω). Η πτώχευση ή το κλείσιμο της επιχείρησης θα προκαλούσε ιδιαίτερα σοβαρή κοινωνική κατάσταση στην Ανδαλουσία, η οποία πλήττεται ήδη από υψηλό ποσοστό ανεργίας. Δεδομένου ότι οι υπηρεσίες επισκευής μετά την πώληση έχουν περιφερειακό χαρακτήρα, δεν είναι πιθανό να προκύψουν ανεπίτρεπτα αρνητικές επιπτώσεις σε άλλα κράτη μέλη.
(42)
Πληρούνται επίσης οι όροι του σημείου 25 στοιχείο γ) των κατευθυντηρίων γραμμών, που εφαρμόζονται σε περίπτωση μη κοινοποιηθείσας ενίσχυσης, σύμφωνα με τους οποίους το κράτος μέλος πρέπει, το αργότερο εντός έξι μηνών από την πρώτη εφαρμογή της ενίσχυσης διάσωσης, να υποβάλει σχέδιο αναδιάρθρωσης ή αποδείξεις ότι η εγγύηση έχει αποσβεσθεί. Μετά τη χορήγηση της ενίσχυσης διάσωσης στις 21 Μαΐου 2009, η A NOVO υπέβαλε σχέδιο αναδιάρθρωσης στις 10 Σεπτεμβρίου 2009 καθώς και αίτηση για ενίσχυση διάσωσης. Στις 16 Οκτωβρίου 2009, η Ισπανία κοινοποίησε το σχέδιο αναδιάρθρωσης. Επιπλέον, η διάρκεια της κρατικής εγγύησης περιοριζόταν σε έξι μήνες και έληξε στις 21 Νοεμβρίου 2009.
(43)
Επίσης, η ενίσχυση περιοριζόταν στο ποσό που απαιτούνταν για τη συνέχιση των δραστηριοτήτων της επιχείρησης κατά την περίοδο των έξι μηνών για την οποία εγκρίθηκε η ενίσχυση, όπως προβλέπει το σημείο 25 στοιχείο δ) των κατευθυντηρίων γραμμών. Το ποσό υπολογίστηκε με βάση τις ανάγκες σε ρευστό για περίοδο έξι μηνών και το ταμειακό έλλειμμα που παρουσίασε η επιχείρηση, που κυμαίνονταν σαφώς κάτω από το ανώτατο όριο που καθορίζεται από τον τύπο υπολογισμού που προβλέπει το παράρτημα των κατευθυντηρίων γραμμών. Επομένως, γίνεται δεκτό ότι η ενίσχυση περιορίστηκε στο απαιτούμενο ποσό σύμφωνα με το σημείο 25 στοιχείο δ) των κατευθυντηρίων γραμμών.
(44)
Όσον αφορά την αρχή της εφάπαξ ενίσχυσης, οι πληροφορίες που υπέβαλε η Ισπανία επέτρεψαν στην Επιτροπή να επαληθεύσει ότι η χρησιμοποίηση κρατικών κονδυλίων στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης του 2005 για τα κοινωνικά μέτρα υπέρ μέρους του εργατικού δυναμικού της A NOVO πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με το γενικό καθεστώς κοινωνικής ασφάλισης και δεν μπορεί να θεωρηθεί κρατική ενίσχυση, σύμφωνα με τα σημεία 61 και 63 των κατευθυντηρίων γραμμών.
(45)
Συνεπώς, οι πληροφορίες που υποβλήθηκαν από τις ισπανικές αρχές εξαλείφουν τις αμφιβολίες τις οποίες είχε εκφράσει η Επιτροπή στην απόφασή της για την κίνηση της διαδικασίας που προβλέπει το άρθρο 108 παράγραφος 2 της Συνθήκης, σχετικά με το εάν τα προσωρινά μέτρα που εγκρίθηκαν υπέρ της A NOVO συμβιβάζονται με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ.
V. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
(46)
Συνεπεία των ανωτέρω, η Επιτροπή αποφάσισε να περατώσει τη διαδικασία του άρθρου 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ. Όσον αφορά τη μη κοινοποιηθείσα ενίσχυση διάσωσης, η Επιτροπή φρονεί ότι η Ισπανία την εφάρμοσε παράνομα κατά παράβαση του άρθρου 108 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ. Ωστόσο, η Επιτροπή οφείλει να λάβει θετική απόφαση λόγω του ότι η ενίσχυση αυτή συμβιβάζεται με την εσωτερική αγορά κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ. Η διαδικασία για την κοινοποιηθείσα ενίσχυση αναδιάρθρωσης περατώνεται δεδομένου ότι στερείται πλέον αντικειμένου από τη στιγμή που η Ισπανία απέσυρε το μέτρο.
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Η κρατική ενίσχυση υπό μορφή εγγύησης που χορηγήθηκε από τη Ισπανία για τη διάσωση της A NOVO Comlink SL συμβιβάζεται με την εσωτερική αγορά κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Άρθρο 2
Μετά την απόσυρση του μέτρου αναδιάρθρωσης από την Ισπανία, η παρούσα διαδικασία δεν έχει πλέον αντικείμενο σε ό,τι αφορά την εν λόγω ενίσχυση αναδιάρθρωσης. Η Επιτροπή αποφάσισε συνεπώς να περατώσει τη διαδικασία δυνάμει του άρθρου 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ σε ό,τι αφορά την ενίσχυση αναδιάρθρωσης.
Άρθρο 3
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στο Βασίλειο της Ισπανίας.
Βρυξέλλες, 23 Μαρτίου 2011.
ROZHODNUTÍ KOMISE
ze dne 23. března 2011
o státní pomoci C 10/10 (ex N 562/09) o státní podpoře, kterou hodlá poskytnout Španělsko na restrukturalizaci podniku A NOVO Comlink
(oznámeno pod číslem K(2011) 1740)
(Pouze španělské znění je závazné)
(Text s významem pro EHP)
(2012/178/EU)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o Evropské unii a s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 108 odst. 2 první pododstavec této smlouvy,
s ohledem na Dohodu o Evropském hospodářském prostoru, a zejména na čl. 62 odst. 1 písm. a) této dohody,
poté, co vyzvala zúčastněné strany, aby v souladu s uvedenými články podaly připomínky (1),
vzhledem k těmto důvodům:
I. POSTUP
(1)
Dne 16. října 2009 oznámilo Španělsko restrukturalizační podporu, kterou hodlala poskytnout autonomní oblast Andalusie podniku A NOVO Comlink SL. Dopisem ze dne 25. března 2010 informovala Komise Španělsko, že se ve vztahu k tomuto opatření rozhodla zahájit řízení podle čl. 108 odst. 2 Smlouvy o ES. Španělsko na toto rozhodnutí odpovědělo dopisem ze dne 26. dubna 2010. Dopisem ze dne 22. září 2010 si Komise od Španělska vyžádala doplňující informace. Španělské orgány zareagovaly dne 20. října 2010 stažením původního oznámení, neboť vývoj hospodářské situace byl mezitím lepší, než se očekávalo.
(2)
Rozhodnutí Komise o zahájení řízení bylo zveřejněno v Úředním věstníku Evropské unie (2). Komise vyzvala zúčastněné strany, aby k uvedené podpoře předložily své připomínky. Žádnou připomínku od třetích stran však neobdržela.
II. POPIS OPATŘENÍ
1. Oznámený plán restrukturalizace
(3)
Restrukturalizační plán, který Španělsko oznámilo v říjnu 2009, zahrnoval podporu na restrukturalizaci podniku A NOVO Comlink SL (dále jen „A NOVO“) na základě nařízení ze dne 5. listopadu 2008, kterým se stanoví pravidla programu podpor pro životaschopné podniky čelící potížím v důsledku nepříznivé hospodářské situace v Andalusii a kterým se vydává výzva k předkládání žádostí na roky 2008 a 2009 (3). Komise uvedené nařízení schválila v květnu 2009 jako režim podpor na záchranu a restrukturalizaci malých a středních podniků, pročež poskytování jednotlivých podpor tohoto druhu velkým podnikům je třeba oznamovat (věc N 608/08).
(4)
Podpora plánovaná Andalusií spočívala v 80 % záruce desetileté půjčky ve výši 4 375 000 EUR, v dotaci ve výši 0,89 % z příslušné úrokové sazby a v desetileté půjčce z veřejných prostředků ve výši 2 000 000 EUR, kterou měla poskytnout Andaluská agentura pro inovace a rozvoj (IDEA).
(5)
Pokud jde o potřebné množství prostředků, Španělsko v oznámení uvedlo, že mezi nesplacenými dluhy byly v době přípravy restrukturalizačního opatření:
-
dluhy ve vztahu k dodavatelům ve výši 2,7 milionu EUR,
-
dluhy vůči státu ve výši 650 000 EUR,
-
dluhy ve vztahu k ostatním podnikům ze skupiny A NOVO ve výši 1,6 milionu EUR,
-
další potřeby plynoucí z rozšíření činnosti.
Potřeba finančních prostředků celkově dosáhla přibližné výše 5 milionů EUR.
(6)
Kromě výše popsané injekce nového kapitálu nepočítal plán s žádnou restrukturalizací činnosti podniku, ani jeho organizace, řízení nebo zaměstnanecké základny. Co se týče struktury podniku, plán popisoval pouze různé oblasti stávající činnosti a dále pak možnosti a perspektivy rozšiřování.
(7)
V plánu nebyl zmíněn žádný vlastní příspěvek ze strany příjemce nebo jeho mateřského podniku. Pokud jde o vyrovnávací opatření, plán nepředpokládal žádné snížení kapacit nebo odprodej aktiv. Co se týče výhledů, plán nerozlišoval mezi optimistickým, prostředním a pesimistickým scénářem.
2. Opatření neoznámená Komisi
(8)
Při posuzování restrukturalizačního plánu se zjistilo, že v květnu 2009 obdržel podnik A NOVO podporu na záchranu spočívající v 80 % záruce na šestiměsíční půjčku ve výši 1 825 000 EUR s ročním poplatkem ve výši 1,5 % a úrokovou sazbou ve výši 2,86 %. Španělsko tuto záruku neoznámilo.
(9)
Po poskytnutí podpory na záchranu (21. května 2009) předložil podnik A NOVO dne 10. září 2009 andaluským orgánům restrukturalizační plán.
3. Příjemce
(10)
A NOVO je velký podnik činný v odvětví služeb navazujících na prodej počítačů, mobilních telefonů a dalších elektronických přístrojů. Jde o 100 % dceřinou společnost francouzského podniku A NOVO SA. Podnik A NOVO se původně věnoval výrobě telefonů, avšak v období mezi lety 2004 a 2006 výrobní činnost ukončil a zaměřil se na poprodejní služby. Podnik A NOVO působí v Malaze (Andalusie), resp. v oblasti způsobilé pro regionální podporu ve smyslu výjimky podle čl. 107 odst. 3 písm. a) Smlouvy o fungování EU.
(11)
V době oznámení restrukturalizačního plánu splňoval podnik A NOVO podmínky pro vyhlášení úpadku. Čelil potížím při získávání peněz na kapitálových trzích. Základní kapitál, který byl upsán v roce 2001 a dosahoval 15 milionů EUR, se snížil o více než 10 milionů EUR, přičemž více než čtvrtina byla ztracena jen za rok 2008:
(v EUR)
2001
2004
2005
2006
2007
2008
2009
Kapitál
15 000 000
14 684 923
6 167 668
6 167 668
8 967 667
4 056 802
2 057 000
Podnik A NOVO vykazoval rovněž velké ztráty a klesající obrat:
(v EUR)
2006
2007
2008
2009
Nárůst ztrát
-2 603 000
-4 549 000
-3 923 000
- 292 000
Snížení obratu
22 090 000
21 853 000
15 305 000
15 464 000
(12)
Na začátku roku 2009 se tedy podnik A NOVO nacházel v krizi v souladu s body 10 a 11 pokynů Společenství pro státní podporu na záchranu a restrukturalizaci podniků v obtížích (dále jen „pokyny“) (4). Došlo ke ztrátě více než poloviny jeho zapsaného kapitálu, přičemž o více než čtvrtinu kapitálu přišel podnik během dvanácti posledních měsíců (bod 10 písm. a) pokynů). Z tohoto důvodu splňoval podnik kritéria, která stanoví španělské právní předpisy pro vyhlášení úpadkového řízení (bod 10 písm. c) pokynů). V každém případě celkový obrat podniku klesal a hodnota aktiv se blížila nule, jak se stanoví v bodě 11 pokynů.
(13)
Restrukturalizace podniku A NOVO byla zahájena již v červenci 2005 s cílem změnit jeho činnost z výroby telefonů na poskytování poprodejních služeb. Dohoda o základech a závazcích plánu životaschopnosti podniku A NOVO COMLINK S.L. z roku 2005 ukládala podniku A NOVO povinnost přispět k financování svého plánu životaschopnosti prodejem a následným finančním leasingem svých nemovitostí v technologickém parku Parque Tecnológico de Andalucía (o odhadované ceně 14,9 milionu EUR), aby mohl do 31. prosince 2007 převést 94 dočasných smluv na smlouvy na dobu neurčitou a do 31. prosince 2009 pak uzavřít 88 smluv nových a také aby mohl udržet stávající zaměstnaneckou základnu do roku 2015. Dohoda navíc obsahovala režim pro odchod pracovníků do částečného důchodu ve věku šedesáti let.
(14)
Odbor práce při autonomní andaluské vládě na druhé straně podniku A NOVO dovolil rozvázat do 31. srpna 2008 pracovní poměr s 224 pracovníky staršími 54 let. Toto povolení umožňuje dotčeným pracovníkům zažádat o podporu v nezaměstnanosti, i když teoreticky zůstávají aktivními zaměstnanci. Po dobu dočasného přerušení pracovní smlouvy totiž tito pracovníci i nadále zůstávají součástí podniku. Opatření má doplácet příjem postižených zaměstnanců až do chvíle, kdy dosáhnou věku pro odchod do důchodu.
(15)
Zákonné povinnosti podniku se omezují na hrazení příspěvků zaměstnavatele do systému sociálního zabezpečení pro pracovníky postižené přerušením smlouvy a na výplaty a sociální pojištění hrazené během období stanoveného pro částečný důchod (mezi 60 a 65 lety).
4. Důvody pro zahájení řízení
(16)
V návaznosti na rozbor těchto opatření státní podpory podle čl. 107 odst. 3 písm. c) SFEU a ve světle pokynů se Komise rozhodla zahájit řízení podle čl. 108 odst. 2 SFEU, neboť měla pochybnosti o splnění kroků potřebných ke schválení podpory na záchranu a restrukturalizaci.
(17)
Komise dospěla k závěru, že obě opatření mohou představovat podporu. Podle ustanovení čl. 107 odst. 1 SFEU je podporou jakákoli forma finanční pomoci poskytované členským státem, která určitým způsobem zvýhodňuje některé podniky, a narušuje tak nebo může narušit hospodářskou soutěž a ovlivnit obchod mezi členskými státy. Předmětná opatření, tj. záruky, dotace úrokových sazeb, půjčka andaluského regionu a přímé platby pracovníkům podniku A NOVO, pracují se státními prostředky, které poskytla autonomní oblast Andalusie a které lze připsat státu.
(18)
Opatření musí příjemci nabízet zvýhodnění, kterého by za běžných podmínek na trhu nemohl využít. Podle bodu 3.2 písm. a) sdělení Komise o použití článků 87 a 88 Smlouvy o ES na státní podpory ve formě záruk (5) záruka nepředstavuje podobný typ zvýhodnění, pokud se dlužník nachází ve finančních obtížích. Půjčka autonomní oblasti Andalusie by mohla zvýhodnění poskytovat. Komise totiž pochybuje, že byla poskytnuta při uplatnění tržní sazby určené v souladu s normami Komise pro stanovování tržních sazeb vymezenými ve sdělení Komise o revizi metody stanovování referenčních a diskontních sazeb (6). S ohledem na výše uvedené je tedy pravděpodobné, že opatření představují podporu, jež narušuje hospodářskou soutěž.
(19)
Přestože se počátkem roku 2009 podnik A NOVO nacházel v hospodářských obtížích, existoval prostor pro pochybnosti, pokud jde o jeho nárok na podporu na záchranu nebo restrukturalizaci, neboť jde o 100 % dceřinou společnost francouzského podniku A NOVO SA, jehož obrat se v roce 2009 blížil 350 milionům EUR při dosažení čistého zisku 12 milionů EUR. V souladu s bodem 11 pokynů jsou podniky v obtížích způsobilé k podpoře pouze v případě, že nejsou schopny se zotavit z prostředků, které získají od svých vlastníků. Pokud jde o podnik náležející k větší skupině, bod 13 pokynů od členských států navíc požaduje, aby prokázaly, že jsou obtíže daného podniku jeho vlastní a že jsou příliš vážné na to, aby je vyřešila sama skupina. Žádné informace, které by dovolily posoudit, zda jsou tyto podmínky splněny, Španělsko neposkytlo.
(20)
Pokud jde o plán restrukturalizace, Komise má pochybnosti o tom, zda povede k dlouhodobé životaschopnosti tak, jak to vyžadují body 35 a 36 pokynů. Restrukturalizační plán totiž neobsahoval žádný popis interních opatření zaměřených na zlepšení životaschopnosti a struktury podniku, ani do něho nebyla zahrnuta vyrovnávací opatření, jež by v možné míře omezila jakýkoli negativní vliv podpory na soutěžitele, např. snížení kapacity (38. a 39. bod pokynů). Také nebylo možné určit, zda se výše a intenzita podpory omezuje na nezbytně nutné restrukturalizační náklady (viz 43. a 45. bod pokynů). V plánu konkrétně chyběl jakýkoliv odkaz na vlastní příspěvek ze strany příjemce.
(21)
Co se týče restrukturalizace z roku 2005, Komise má pochybnosti o tom, zda byla dodržena zásada „jednou a dost“. V souladu se 72. bodem pokynů a body následujícími totiž nelze schválit zásah státu, pokud od poskytnutí poslední podpory na záchranu nebo restrukturalizaci uběhlo méně než deset let. Komisi schází informace potřebné ke zjištění, zda přímé platby prováděné autonomní oblastí Andalusie ve prospěch pracovníků představují podporu. Pokud se tyto platby uskutečnily v rámci obecného režimu sociálního zabezpečení, za státní podporu považovány nebudou. Pokud by byly normálně hrazeny samotným podnikem, ať už podle pracovněprávních předpisů, nebo kolektivních smluv, tyto platby by byly součástí běžných podnikových nákladů. Pokud by tyto platby na sebe převzal stát, musely by se považovat za podporu (7).
(22)
S ohledem na výše uvedené lze pochybovat o tom, že by se podpora na záchranu a restrukturalizaci mohla považovat za slučitelnou s příslušnými pokyny.
III. PŘIPOMÍNKY ŠPANĚLSKA
(23)
Dopisem ze dne 22. října 2010 Španělsko oznámilo Komisi, že oznámené restrukturalizační opatření nebylo provedeno, a že oznámení tudíž bere zpět.
(24)
Pokud jde o podporu na záchranu z května 2009, Španělsko uvedlo, že Andaluská agentura pro inovace a rozvoj (IDEA) schválila dne 19. ledna 2009 rizikovou operaci spočívající v šestiměsíční záchranné záruce ve výši 1,5 milionu EUR, která podniku umožnila získat na kapitálovém trhu půjčku ve výši 1 875 000 EUR. Předmětná půjčka byla poskytnuta dne 21. května 2009. Zmírnila v podniku potíže s likviditou, jež by jinak vedly k jeho úpadku, a vytvořila prostor potřebný pro vypracování nového plánu restrukturalizace s opatřeními a kroky, které byly nutné pro zajištění životaschopnosti pro případ náhlého všeobecného omezení úvěrů finančními institucemi.
(25)
Pokud jde o úvahu, zda je záruka formou podpory, Španělsko uvedlo, že opatření by na obchod nemělo vliv. Poprodejní služby, které příjemce provozuje, by se totiž poskytovaly v místě a byly by omezeny na území Španělska. Podpora by neovlivnila přeshraniční obchod ani by podstatným způsobem nebránila nešpanělským soutěžitelům v realizaci operací na španělském trhu. Opatření by ani nepoložilo základ pro poskytování poprodejních služeb konečným španělským uživatelům mimo území Španělska. Přestože podnik A NOVO je součástí francouzské skupiny A NOVO S.A., důležitého provozovatele na evropském trhu s poprodejními službami, možný nepřímý účinek na obchod by byl čistě teoretický nebo nanejvýše nevýznamný - pokud se totiž vezme v úvahu výše podpory a srovná se s významnou skupinou, jakou je A NOVO S.A. s obratem 366 milionů EUR v roce 2009, možný nepřímý účinek na konkurenční vztahy mezi podobnou skupinou a jejími soutěžiteli by nebyl nijak podstatný.
(26)
Španělské orgány tvrdily, že úroková sazba u bankovní půjčky z 21. května 2009 ve výši 1,875 milionu EUR, garantované z 80 % andaluskou autonomní vládou a poskytnuté za roční poplatek ve výši 1,5 %, je srovnatelná s úrokovými sazbami uplatňovanými u půjček ozdraveným podnikům. Těm se úvěry poskytovaly s úrokovou sazbou 2,88 % a referenční úroková sazba zveřejněná Komisí pro květen 2009 byla 2,22 % (8). Ve sdělení Komise o revizi metody stanovování referenčních a diskontních sazeb (9) se uvádí, že na půjčky s vyšší zárukou poskytované ozdraveným podnikům (ratingová kategorie AAA-A) se použije marže o 60 základních bodech, což by představovalo limit ve výši 2,82 %. Podle rozhodnutí, na základě něhož byla záruka poskytnuta, vyprší její lhůta nejpozději šest měsíců po poskytnutí půjčky.
(27)
Španělské orgány rovněž uvedly, že záruku lze opodstatnit závažnými sociálními důsledky a že nemá žádný nepatřičný vedlejší účinek v jiných členských státech ve smyslu bodu 25 písm. b) pokynů. V podniku bylo zaměstnáno 527 oficiálních pracovníků. Úpadek nebo uzavření podniku by se dotkly nejen jich, ale i dalších několika stovek nepřímých pracovních míst. Vezme-li se v úvahu věková struktura personálu, většina pracovníků by měla potíže s nalezením nového zaměstnání. Vzhledem k vysoké míře nezaměstnanosti, s níž se Andalusie potýká (Malaga 30 %), by uzavření podniku přivodilo velmi vážnou sociální situaci. Španělsko se kromě toho domnívalo, že poprodejní opravárenské služby se poskytují na regionální úrovni, a že je tudíž nepravděpodobné, že by opatření mělo nepatřičný škodlivý vedlejší účinek v jiných členských státech.
(28)
Španělské orgány také trvaly na tom, že jsou splněny podmínky v bodě 25 písm. c) pokynů, které se vztahují na neoznámené podpory na záchranu a podle kterých musí členský stát do šesti měsíců po prvním schválení podpory na záchranu sdělit plán restrukturalizace nebo předložit doklad o tom, že byla ukončena platnost záruky. Podpora na záchranu byla poskytnuta dne 21. května 2009 a Španělsko plán restrukturalizace a plánovanou podporu oznámilo dne 16. října 2009, tedy ve lhůtě šesti měsíců od poskytnutí podpory na záchranu. Španělsko navíc potvrdilo, že doba trvání státní záruky byla omezena na šest měsíců.
(29)
Španělské orgány prohlásily, že podpora se omezuje na výši nutnou pro udržení podniku v chodu po dobu šesti měsíců, na kterou byla schválena, což je v souladu s požadavkem v bodě 25 písm. d) pokynů. Základem pro výpočet podpory byla potřeba likvidity na dobu šesti měsíců a hotovostní deficit podniku - podnik předložil se žádostí o záchranu následující tabulku peněžních toků na šest měsíců:
(v EUR)
1. měsíc
2. měsíc
3. měsíc
4. měsíc
5. měsíc
6. měsíc
Příjmy
1 440 998,00
1 685 785,00
1 586 880,00
1 403 600,00
1 405 920,00
1 549 760,00
Výdaje
1 632 677,00
4 231 415,00
2 631 987,00
2 684 834,00
1 754 309,00
1 504 723,00
Hospodářský výsledek
- 191 679,00
-2 545 630,00
-1 045 107,00
-1 281 234,00
- 348 389,00
45 037,00
Kumulovaný hospodářský výsledek
- 191 679,00
-2 737 309,00
-3 782 416,00
-5 063 650,00
-5 412 039,00
-5 367 002,00
(30)
Španělské orgány na základě těchto údajů dospěly k závěru, že potřebná výše dosahuje navzdory vyšší sumě v záporných peněžních tocích (- 5 367 002 EUR) částky 1 875 000 EUR. Při určování výše podpory Španělsko vycházelo z výsledku vypočteného podle vzorce uvedeného v příloze pokynů. Výpočet byl následující:
EBIT 2008: - 4 212 036 EUR;
Odpisy 2008: 437 201 EUR
Pracovní kapitál 2008: (oběžná aktiva 7 686 473 EUR - oběžná pasiva 10 446 997 EUR) = - 2 760 524 EUR
Pracovní kapitál 2007: (oběžná aktiva 11 748 449 EUR - oběžná pasiva 10 958 960 EUR) = 789 489 EUR
(pracovní kapitált - pracovní kapitált-1) = - 3 550 013 EUR
[EBITt + odpisyt + (pracovní kapitált - pracovní kapitált-1)]/2
= [- 4 212 036 EUR + 437 201 EUR + - 3 550 013 EUR]/2 = - 3 662 424 EUR
Polovina záporných provozních peněžních toků v roce předcházejícím poskytnutí podpory tedy dosahovala výše 3 662 424 EUR. Půjčka se státní zárukou Španělska se nacházela hluboko pod tímto limitem, a omezovala se tak na nutnou částku.
(31)
Pokud jde o to, zda lze podnik A NOVO, jakožto 100 % dceřinou společnost francouzského podniku A NOVO SA, jehož obrat se pohybuje kolem 350 milionů EUR, považovat za podnik v obtížích způsobilý pro podporu na záchranu a restrukturalizaci, Španělsko uvedlo, že problémy jsou příznačné výhradně pro podnik A NOVO a jsou příliš složité na to, aby je mohla vyřešit samotná skupina. Potíže jsou příznačné pro podnik A NOVO, protože souvisí výhradně s jeho činností, konkrétně pak s přechodem od výroby k poskytování služeb. Jejich příčinou nebylo rozdělení nákladů v rámci skupiny. Finanční potíže podniku byly navíc příliš složité, než aby je vyřešila sama skupina. Z výsledků a peněžních toků skupiny A NOVO S.A. a podniku A NOVO Comlink España z let 2008 a 2009 vyplývá, že koncem roku 2008, kdy problémy podniku A NOVO začaly vyžadovat záchrannou operaci, čelila finančním tlakům i samotná mateřská společnost:
(v milionech EUR)
Skupina A NOVO SA (Francie)
A NOVO (Španělsko)
2008
2009
2008
2009
Prodej
350
366
14,9
15,5
Zisk
-17
12
-3,9
-0,3
Vlastní zdroje
45
53
0
1,8
Krátkodobé půjčky
28
18
3,4
2,5
Dlouhodobé půjčky
56
51
0,6
0,7
Peněžní toky
-0,3
2
-0,6
-0,9
Aktiva
230
225
14,2
13,4
Ke ztrátám skupiny ve výši 17 milionů EUR došlo také vlivem řady závazků s podnikem A NOVO España. Skupina A NOVO poskytla své španělské dceřiné společnosti velmi významné příspěvky: 2,123 milionu EUR v roce 2006 a 2,060 milionu EUR v roce 2009. V roce 2009 se objevily nové tlaky, neboť vyvstala potřeba reorganizace dluhů francouzské skupiny.
(32)
Co se týče restrukturalizace z roku 2005 a zásady „jednou a dost“, španělské orgány uvedly, že režimu pro částečný důchod v návaznosti na přerušení pracovní smlouvy podle plánu pro dočasnou regulaci pracovních sil využilo 224 pracovníků. Podle tohoto plánu byly přerušeny pracovní smlouvy 224 pracovníkům a stalo se tak v souladu s obecně platnými pracovněprávními předpisy, zejména pak s článkem 45 zákona o postavení zaměstnanců přijatého královským dekretem č. 1/1995 ze dne 24. března 1995 (10).
(33)
V souladu s čl. 45 odst. 1 zákona o postavení zaměstnanců lze pracovní smlouvu přerušit z důvodů hospodářských, technických, organizačních či výrobních. Odstavec 2 daného článku pak stanoví, že přerušení smlouvy zprošťuje vzájemné povinnosti odvádět a odměňovat práci. V souladu s čl. 208 odst. 1 písm. a) obecného zákona o sociálním zabezpečení (královský legislativní dekret č. 1/1994 ze dne 20. června 1994 (11)) pobírají pracovníci dávky v nezaměstnanosti. Podle čl. 214 odst. 2 tohoto královského dekretu, kterým se schvaluje revidované znění obecného zákona o sociálním zabezpečení, je zaměstnavatel povinen hradit do systému sociálního zabezpečení příspěvek zaměstnavatele a Státní správa sociálního zabezpečení (Instituto Nacional de la Seguridad Social) je pak povinna hradit příspěvek zaměstnance.
(34)
Po ukončení doby přerušení jednotlivých smluv schváleném v plánu pro dočasnou regulaci pracovních sil se pracovníci do podniku opět vrátili, ale byli zapojeni do režimu částečného důchodu, v rámci něhož pracují pouze na 15 % úvazku stanoveného v původní smlouvě. Podnik vyplácel 15 % mzdy a příspěvků na sociální zabezpečení. Španělské orgány jsou názoru, že toto opatření, stejně jako doplňková finanční opatření schválená odborem práce při autonomní andaluské vládě v rámci plánu pro dočasnou regulaci pracovních sil z roku 2005 a založená na dohodě o základech a závazcích plánu životaschopnosti podniku A NOVO Comlink España S.L. ze dne 18. července 2005, je v souladu s obecně platnými pracovněprávními předpisy, zejména pak s článkem 51 a následujícími zákona o postavení zaměstnanců, královským dekretem ministerstva práce a sociálních věcí č. 43/1996 ze dne 19. ledna, kterým se schvaluje nařízení o postupech pro regulaci pracovních sil a administrativních postupech pro kolektivní převody (12); královským dekretem č. 2064/1995 ze dne 22. prosince, kterým se schvaluje obecné nařízení o příspěvcích a vyplácení jiných nároků sociálního zabezpečení (13); a dohodou o kolektivním životním pojištění, která je vhodným opatřením, jež pracovníkům přímo finančně pomáhá čelit následkům spojeným s jejich odchodem do částečného důchodu, jak se stanoví v zákoně č. 50/1980 ze dne 8. října o pojistných smlouvách (14).
IV. POSOUZENÍ
1. Stažení oznámení ze strany Španělska
(35)
Poté, co bylo oznámení vzato zpět, pozbylo smyslu řízení o plánu restrukturalizace. Stažení oznámení však nemění nic na skutečnosti, že došlo k neoznámené podpoře na záchranu, která byla poskytnuta dříve, než byla oznámena.
2. Podpora na záchranu z května 2009
(36)
V návaznosti na odpovědi španělských orgánů je třeba zdůraznit, že podpora na záchranu je slučitelná s čl. 107 odst. 3 písm. c), neboť splňuje příslušné podmínky stanovené pokyny Společenství pro státní podporu na záchranu a restrukturalizaci podniků v obtížích.
(37)
Opatření je podporou ve smyslu čl. 107 odst. 1 Smlouvy o fungování EU. Aby se považovalo za státní podporu, opatření musí příjemci nabízet zvýhodnění, které by za běžných podmínek na trhu nemohl získat a které může ovlivnit hospodářskou soutěž a obchod mezi členskými státy. Záruka se považuje za podporu, pokud se dlužník nachází ve finančních obtížích podle bodu 3.2 písm. a) sdělení Komise o použití článků 87 a 88 Smlouvy o ES na státní podpory ve formě záruk. V tomto případě se Komise domnívá, že záruka dlužníkovi výhodu poskytuje. Postavení přijímajícího podniku se totiž upevnilo oproti ostatním soutěžitelům, a z tohoto důvodu opatření může narušovat hospodářskou soutěž.
(38)
Španělské orgány trvaly na tom, že opatření nemá na obchod mezi členskými státy žádný vliv. Soudní dvůr nicméně v judikatuře uvádí, že účinek na obchod se neodvíjí od místní nebo regionální povahy poskytovaných služeb nebo od rozsahu dané činnosti (15). Poprodejní služby nabízené podnikem A NOVO se kromě toho volně prodávají v Unii. Majetek podniků, které poskytují tento typ služeb, zasahuje do více než jednoho členského státu. To platí zejména pro příjemce, jenž je součástí francouzské skupiny A NOVO Group, významného provozovatele poprodejních služeb na evropských i jiných trzích. Služby podniku A NOVO by mohly bez problémů provozovat jiné evropské podniky, jež mají dceřinou společnost ve Španělsku. Podniky z jiných členských států by také mohly uvažovat o možnosti usazení ve Španělsku za účelem provozování tohoto typu služeb, ale od myšlenky by je mohly odrazovat služby, které díky získané podpoře nabízí podnik A NOVO. Podpora v malé výši se může do obchodu mezi členskými státy rovněž promítnout, zejména pokud rozhodne o tom, že podnik A NOVO může zůstat činný. Podpora může navíc posílit francouzskou mateřskou společnost. Ve světle výše uvedeného je tedy splněna podmínka, pokud jde o vliv na obchod mezi členskými státy, a poskytnutí podpory na záchranu představuje státní podporu ve smyslu čl. 107 odst. 1 SFEU. Podporu poskytla andaluská autonomní vláda a lze ji přičíst státu.
(39)
Navzdory příslušnosti k větší skupině je A NOVO podnikem v obtížích ve smyslu 13. bodu pokynů. Španělsko dokázalo, že potíže jsou pro podnik příznačné a nejsou dány záměrným rozdělením nákladů. Problémy způsobila průmyslová restrukturalizace, kterou podnik prošel v dřívějších letech. Potíže byly příliš složité na to, aby je mohla vyřešit samotná skupina, protože ve chvíli, kdy byla podpora na záchranu poskytnuta, se s výraznými finančními tlaky potýkala i ona. V roce 2006 investovala do podniku A NOVO částku 2,123 milionu EUR a v roce 2008 sama zaznamenala ztráty. V roce 2009 pak z vlastních zdrojů poskytla injekci ve výši 2,060 milionu EUR.
(40)
Záruka splňuje požadavky stanovené v bodě 25 písm. a) pokynů. U záchranné bankovní půjčky ve výši 1,875 milionu EUR, ručené z 80 % andaluskou autonomní vládou, se uplatnila úroková sazba srovnatelná se sazbou u půjček poskytovaných ozdraveným podnikům, v souladu se sdělením Komise o revizi metody stanovování referenčních a diskontních sazeb. Dlužník navíc hradil za záruku roční poplatek ve výši 1,5 %. Záruka měla vypršet do šesti měsíců od data poskytnutí půjčky.
(41)
Záruku opodstatňovaly vážné sociální potíže podniku A NOVO a neměla žádné nepatřičné vedlejší účinky na ostatní členské státy ve smyslu bodu 25 písm. b) pokynů. Skutečnost, že podnik A NOVO, zaměstnávající 527 osob, se v roce 2008 potýkal s hospodářskými problémy, již Komise uznala v rozhodnutí o zahájení řízení (viz 11. a 12. bod odůvodnění výše). V Andalusii, která jako region zaznamenává vysokou míru nezaměstnanosti již v tuto chvíli, by úpadek nebo uzavření podniku přivodily velmi vážnou sociální situaci. Vezme-li se v úvahu, že poprodejní opravárenské služby mají regionální charakter, je nepravděpodobné, že by opatření mělo nepatřičné a škodlivé vedlejší účinky v jiných členských státech.
(42)
Splněny jsou rovněž podmínky bodu 25 písm. c) pokynů, které se týkají neoznámených podpor na záchranu a podle kterých musí členský stát do šesti měsíců po prvním schválení podpory na záchranu sdělit plán restrukturalizace nebo předložit doklad o tom, že byla ukončena platnost záruky. Po poskytnutí podpory na záchranu (21. května 2009) předložil podnik A NOVO restrukturalizační plán spolu se žádostí o podporu na záchranu dne 10. září 2009. Španělsko plán restrukturalizace oznámilo dne 16. října 2009. Lhůta státní záruky se kromě toho omezovala na šest měsíců a vypršela dne 21. listopadu 2009.
(43)
Podpora se navíc omezovala na výši nutnou pro udržení podniku v chodu po dobu šesti měsíců, na kterou byla schválena, jak se požaduje v bodě 25 písm. d) pokynů. Výše podpory byla vypočítána na základě potřeby likvidity na dobu šesti měsíců a hotovostního deficitu podniku a nacházela se hluboko pod limitem stanoveným podle vzorce uvedeného v příloze pokynů. Podpora se omezovala na potřebnou částku, což je v souladu s bodem 25 písm. d) pokynů.
(44)
Co se týče zásady „jednou a dost“, Komise si mohla na základě informací předložených Španělskem ověřit, že veřejné prostředky vynaložené v rámci restrukturalizace v roce 2005 na sociální opatření ve prospěch části zaměstnanců podniku A NOVO byly poskytnuty v souladu s obecným systémem sociálního zabezpečení a podle bodů 61 a 63 pokynů je nelze považovat za státní podporu.
(45)
Informace předložené španělskými orgány proto rozptýlily pochybnosti, které vyjádřila Komise v rozhodnutí o zahájení řízení podle čl. 108 odst. 2 SFEU v souvislosti se slučitelností dočasných opatření realizovaných ve prospěch podniku A NOVO s čl. 107 odst. 3 písm. c) SFEU.
V. ZÁVĚR
(46)
S ohledem na vše, co bylo uvedeno výše, Komisi nezbývá než prohlásit řízení podle čl. 108 odst. 2 SFEU za ukončené. Co se týče neoznámené podpory na záchranu, Komise dospěla k závěru, že Španělsko tuto státní podporu provedlo v rozporu s předpisy, a porušilo tak ustanovení čl. 108 odst. 3 SFEU. Komise nicméně přijímá příznivé rozhodnutí, neboť opatření je slučitelné s vnitřním trhem ve smyslu čl. 107 odst. 3 SFEU. Řízení o oznámené podpoře na restrukturalizaci se uzavírá, protože Španělsko opatření vzalo zpět, a řízení tak pozbývá smyslu.
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Státní podpora ve formě záruky, již poskytlo Španělsko na záchranu podniku A NOVO Comlink SL, je slučitelná s vnitřním trhem ve smyslu čl. 107 odst. 3 písm. c) Smlouvy o fungování Evropské unie.
Článek 2
Po stažení restrukturalizačního opatření ze strany Španělska pozbývá toto řízení týkající se uvedené podpory na restrukturalizaci smyslu. Komise se proto rozhodla řízení podle čl. 108 odst. 2 SFEU o podpoře na restrukturalizaci ukončit.
Článek 3
Toto rozhodnutí je určeno Španělskému království.
V Bruselu dne 23. března 2011.