ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 13ης Ιουλίου 2011
για την κρατική ενίσχυση SA.28903 (C 12/10) (ex N 389/09) που χορήγησε η Βουλγαρία υπέρ της Ruse Industry
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2011) 4903]
(Το κείμενο στη βουλγαρική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(2012/706/ΕΕ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 108 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,
Έχοντας υπόψη τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),
Αφού κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τις προαναφερθείσες διατάξεις (1),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
I ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
(1)
Στις 30 Ιουνίου 2009, οι βουλγαρικές αρχές κοινοποίησαν στην Επιτροπή μέτρο αναδιάρθρωσης υπέρ της Ruse Industry AD (εφεξής «Ruse Industry» ή «η εταιρεία») υπό τη μορφή αναστολής πληρωμής και αναδιάταξης χρέους συνολικού ύψους 9,85 εκατ. ευρώ προς το Δημόσιο.
(2)
Στις 28 Ιουλίου 2009, εστάλη στις βουλγαρικές αρχές λεπτομερές ερωτηματολόγιο. Στις 24 Αυγούστου 2009 η Βουλγαρία απάντησε σε ένα μέρος των ερωτήσεων και με την ίδια επιστολή ζήτησε παράταση της προθεσμίας, την οποία και έλαβε με επιστολή της 28ης Αυγούστου 2009. Η Βουλγαρία υπέβαλε περαιτέρω πληροφορίες στις 30 Σεπτεμβρίου 2009. Η Επιτροπή ζήτησε συμπληρωματικές διευκρινίσεις στις 27 Νοεμβρίου 2009, τις οποίες η Βουλγαρία υπέβαλε στις 15 Δεκεμβρίου 2009. Στις 20 Δεκεμβρίου 2009, χορηγήθηκε περαιτέρω παράταση για τη συμπλήρωση των ελλειπουσών πληροφοριών. Στις 17 Φεβρουαρίου 2010 η Βουλγαρία υπέβαλε συμπληρωματικές πληροφορίες.
(3)
Με επιστολή της 14ης Απριλίου 2010, η Επιτροπή κοινοποίησε στη Βουλγαρία την απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 108 παράγραφος 2 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (εφεξής «ΣΛΕΕ») (2) σχετικά με την εν λόγω ενίσχυση.
(4)
Η απόφαση της Επιτροπής για την κίνηση της διαδικασίας δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (3).
(5)
Η Επιτροπή δεν έλαβε παρατηρήσεις από ενδιαφερόμενα μέρη.
(6)
Η Βουλγαρία υπέβαλε παρατηρήσεις για την απόφαση κίνησης της διαδικασίας εκ μέρους της Επιτροπής με επιστολή της 10ης Μαΐου 2010, η οποία απεστάλη στην Επιτροπή και καταχωρήθηκε από αυτή στις 17 Ιουνίου 2010. Στις 7 Ιουνίου 2010, οι βουλγαρικές αρχές υπέβαλαν συμπληρωματικές πληροφορίες.
(7)
Στις 29 Οκτωβρίου 2010, η Επιτροπή απέστειλε συμπληρωματικό αίτημα για την παροχή πληροφοριών, στο οποίο οι βουλγαρικές αρχές απάντησαν, αφενός, με επιστολή της 12ης Νοεμβρίου 2010, η οποία απεστάλη στην Επιτροπή και καταχωρήθηκε από αυτή στις 23 Νοεμβρίου 2010 και, αφετέρου, με επιστολή της 3ης Δεκεμβρίου 2010, η οποία απεστάλη στην Επιτροπή και καταχωρήθηκε από αυτή στις 6 Δεκεμβρίου 2010.
(8)
Στις 11 Νοεμβρίου 2010, οι βουλγαρικές αρχές κίνησαν διαδικασία πτώχευσης έναντι της εταιρείας.
(9)
Με επιστολή της 14ης Ιουνίου 2010, την οποία απέστειλαν στην Επιτροπή στις 23 Νοεμβρίου 2010, οι βουλγαρικές αρχές απέσυραν την κοινοποίηση της 30ής Ιουνίου 2009.
II ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ
1.1. Ο δικαιούχος
(10)
Δικαιούχος του μέτρου ενίσχυσης είναι η «Ruse Industry». Η εταιρεία (η προηγούμενη ονομασία της οποίας ήταν «Rusenska korabostroitelnitsa (Ναυπηγεία Ruse)» (4)) συνεστήθη το 1991 και είναι εγκατεστημένη στο Ρούσε της Βουλγαρίας, περιοχή επιλέξιμη για χορήγηση ενίσχυσης βάσει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο α) της ΣΛΕΕ. Η εταιρεία ιδιωτικοποιήθηκε τον Απρίλιο του 1999, οπότε το 80 % των μετοχών της πωλήθηκε στη γερμανική εταιρεία Rousse Beteiligungsgesellschaft mbH.
(11)
Η Ruse Industry δραστηριοποιείται στην παραγωγή και επισκευή μεταλλικών κατασκευών και στην κατασκευή γερανών, σκαφών και εξοπλισμού για θαλάσσια σκάφη (5). Το 2009 απασχολούσε 196 εργαζομένους.
(12)
Από οικονομικής απόψεως, ο κύκλος εργασιών της εταιρείας παρουσίαζε συνεχώς πτωτική τάση με αύξηση των ζημιών επί αρκετά έτη πριν από την κοινοποίηση, όπως εμφαίνεται στον παρακάτω πίνακα. Το 2008, η εταιρεία παρουσίασε αρνητικό λειτουργικό αποτέλεσμα και αρνητική ταμειακή ροή.
Πίνακας 1
Ετήσιος κύκλος εργασιών και κέρδη της Ruse Industry
σε εκατ. BGN (6)
2005
2006
2007
2008
Ετήσιος κύκλος εργασιών
76 239
65 086
17 963
7 035
Κέρδη προ φόρων
(2 091)
1 977
(827)
(3 924)
(13)
Κατά τη στιγμή της κοινοποίησης, οι οφειλές της Ruse Industry προς το βουλγαρικό Δημόσιο ανέρχονταν σε 9,85 εκατ. ευρώ.
(14)
Οι οφειλές απορρέουν από συμβάσεις δανειοδότησης (7) που είχαν συναφθεί κατά τα έτη 1996 και 1997 μεταξύ του Κρατικού Ταμείου Αναδιάρθρωσης και Ανάπτυξης και της «Rusenska korabostroitelnitsa» (Ναυπηγεία Ρούσε) και αφορούσαν κεφάλαια τα οποία, την εποχή εκείνη, ανέρχονταν σε 8,45 εκατ. USD.
(15)
Τον Απρίλιο του 1999, συνήφθη συμφωνία (εφεξής «η αναδιάταξη του 1999») με το Υπουργείο Οικονομικών, το οποίο ανέλαβε τις απαιτήσεις του Κρατικού Ταμείου Αναδιάρθρωσης και Ανάπτυξης. Βάσει της συμφωνίας, 8 εκατ. USD των εν λόγω οφειλών, συν τους δεδουλευμένους τόκους, επαναπροσδιορίστηκαν (8) σε ευρώ, η δε Rousse Beteiligungsgesellschaft mbH ανέλαβε να εξοφλήσει αυτό το ποσό από την 1η Δεκεμβρίου 2000 έως την 30ή Ιουνίου 2006 βάσει σχεδίου περί αποδόσεως αναδιαρθρωθείσας οφειλής.
(16)
Στις 21 Μαΐου 2001, το Υπουργείο Οικονομικών και η Ruse Industry συνήψαν μία ακόμα συμφωνία, βάσει της οποίας η πλήρης εξόφληση των οφειλών της εταιρείας προς το Δημόσιο (9), συν τους δεδουλευμένους τόκους, αναβλήθηκε έως την 30ή Σεπτεμβρίου 2015, με περίοδο χάριτος (η οποία προέβλεπε την εξόφληση μόνο των τόκων, αλλά όχι του κεφαλαίου) έως την 31η Μαρτίου 2006 (εφεξής «η αναδιάταξη του 2001»).
(17)
Βάσει της αναδιάταξης του 2001, η συνολική οφειλή συνίστατο σε κεφάλαιο 7,97 εκατ. ευρώ συν τους δεδουλευμένους έως την 1η Απριλίου 1999 τόκους ύψους 2 εκατ. ευρώ. Η εν λόγω συμφωνία προέβλεπε τη χρέωση ετήσιου τόκου με επιτόκιο 1 % επί του κεφαλαίου και τόκων υπερημερίας με επιτόκιο 3 % ετησίως (δηλαδή σε περίπτωση καθυστέρησης πληρωμών εκ μέρους της εταιρείας).
(18)
Τον Σεπτέμβριο του 2005, ακριβώς πριν τη λήξη της περιόδου χάριτος, η δικαιούχος εταιρεία ζήτησε εκ νέου αναδιαπραγμάτευση του χρέους της (πέραν των όσων προέβλεπε η συμφωνία του 2001). Τον Δεκέμβριο του 2006, η βουλγαρική Επιτροπή Προστασίας του Ανταγωνισμού έκρινε μη αποδεκτό το αίτημα αυτό βάσει του βουλγαρικού νόμου περί κρατικών ενισχύσεων. Η Ruse Industry προσέφυγε κατά της αποφάσεως της Επιτροπής Προστασίας του Ανταγωνισμού ενώπιον του Ανωτάτου Διοικητικού Δικαστηρίου, το οποίο απέρριψε την προσφυγή τον Ιούλιο του 2007. Νέα προσφυγή κατά της εν λόγω αποφάσεως απερρίφθη επίσης. Παρ’ όλα αυτά, το Δημόσιο δεν προέβη σε ενέργειες για την ανάκτηση των ληξιπρόθεσμων οφειλών όπως προέβλεπε η αναδιάταξη του 2001.
(19)
Τον Ιούλιο του 2008, ο δικαιούχος προσφέρθηκε οικειοθελώς να καταβάλει μέρος του ληξιπρόθεσμου ποσού ύψους 1 εκατ. ευρώ σε δύο ισόποσες δόσεις. Σύμφωνα με αυτήν την προσφορά, η πρώτη δόση επρόκειτο να καταβληθεί έως τον Οκτώβριο του 2008 και η δεύτερη ως τον Φεβρουάριο του 2009. Όταν η Ruse Industry δεν κατέβαλε καμία από τις δόσεις αυτές, το Δημόσιο, κατόπιν αιτήματος της εταιρείας, χορήγησε δύο φορές παράταση της προθεσμίας για την καταβολή της πρώτης δόσης, την πρώτη φορά έως τον Δεκέμβριο του 2008 και τη δεύτερη έως τον Ιανουάριο του 2009.
(20)
Δεδομένου ότι η Ruse Industry αθέτησε τις δεσμεύσεις της όσον αφορά την καταβολή των δόσεων, τον Φεβρουάριο του 2009 οι βουλγαρικές αρχές απέστειλαν επιστολή οχλήσεως. Νέα επιστολή οχλήσεως σχετικά με τα ληξιπρόθεσμα ποσά απεστάλη τον Απρίλιο του 2010 και άλλες δύο τον Ιούνιο του ίδιου έτους. Παρ’ όλα αυτά, το Δημόσιο δεν επέτυχε την ικανοποίηση της απαιτήσεώς του, η οποία δεν εξοφλήθηκε σύμφωνα με την αναδιάταξη του 2001.
(21)
Με επιστολή της 4ης Ιουνίου 2009, η Ruse Industry ζήτησε εκ νέου από τις βουλγαρικές αρχές να προβούν σε αναδιάταξη του χρέους της προς το Δημόσιο έως το 2019 με περίοδο χάριτος έως το 2012. Κατόπιν του αιτήματος αυτού, και σύμφωνα με το άρθρο 108 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ, η Βουλγαρία κοινοποίησε την προβλεπόμενη αναδιάταξη χρέους ως ενίσχυση αναδιάρθρωσης.
(22)
Με επιστολή της 28ης Ιουνίου 2010, η Ruse Industry πρότεινε εκ νέου στο Δημόσιο να εξοφλήσει τις ληξιπρόθεσμες οφειλές της σύμφωνα με τους όρους εξόφλησης που προέβλεπε η αναδιάταξη του 2001. Τον Ιούλιο του 2010, η εταιρεία ανέλαβε να καταβάλει όλα τα οφειλόμενα ληξιπρόθεσμα ποσά σε δύο ισόποσες δόσεις: την πρώτη έως το τέλος του Ιουλίου 2010 και τη δεύτερη έως το τέλος του Αυγούστου 2010. Ωστόσο, η εταιρεία δεν κατόρθωσε να τηρήσει τη συμφωνία αυτή.
(23)
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που υπέβαλαν οι βουλγαρικές αρχές, έως το τέλος του 2010, ο δικαιούχος είχε εξοφλήσει 1 εκατ. ευρώ εκ του συνολικού οφειλόμενου ποσού βάσει της αναδιάταξης του 2001. Στο τέλος του 2010, οι ληξιπρόθεσμες και μη εξοφληθείσες οφειλές ανέρχονταν σε 3,7 εκατ. ευρώ.
(24)
Από την ανταλλαγή επιστολών μεταξύ της Ruse Industry και των βουλγαρικών αρχών προκύπτει ότι οι τελευταίες απέστειλαν σειρά επιστολών οχλήσεως ζητώντας την εξόφληση των ληξιπρόθεσμων οφειλών. Μολονότι ο δικαιούχος εξέφρασε την προθυμία του ή προσεφέρθη οικειοθελώς να εξοφλήσει τα χρεωστούμενα ποσά, δεν εξόφλησε ποτέ τις ληξιπρόθεσμες οφειλές του βάσει της αναδιάταξης του 2001. Πέραν των επιστολών οχλήσεως, δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι οι βουλγαρικές αρχές προέβησαν σε οιαδήποτε ενεργεία για να εξασφαλίσουν την είσπραξη των οφειλόμενων ποσών.
(25)
Όσον αφορά το κεφάλαιο, η Ruse Industry δεν κατέβαλε τα προβλεπόμενα ποσά (10) και, ως εκ τούτου, αθέτησε το εξαμηνιαίο χρονοδιάγραμμα αποπληρωμής του χρέους της. Μάλιστα, ο συνήθης τόκος κατεβλήθη μόνον έως τον Ιούλιο του 2008.
(26)
Όσον αφορά τους τόκους υπερημερίας, οι βουλγαρικές αρχές ανέφεραν ότι το συμβατικώς προβλεπόμενο επιτόκιο του 3 % (βλέπε παράγραφο 17 ανωτέρω) χρεώθηκε επί των οφειλομένων δόσεων από το 2006, όταν η επιχείρηση όφειλε να αρχίσει την αποπληρωμή τους. Οι εν λόγω τόκοι υπερημερίας καταβλήθηκαν από την Ruse μόνο από τον Αύγουστο του 2006 έως τον Ιούλιο του 2008, οπότε η εταιρεία έπαυσε να καταβάλλει τους οφειλόμενους τόκους υπερημερίας.
(27)
Στις 3 Νοεμβρίου 2010, οι βουλγαρικές αρχές υπέβαλαν επίσημο αίτημα καταβολής των οφειλομένων. Κατά τη χρονική στιγμή της υποβολής του αιτήματος, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές ανέρχονταν σε 3,7 εκατ. ευρώ συνολικά (εκ των οποίων 3,4 εκατ. ευρώ κεφάλαιο, 151 000 ευρώ τόκοι και 140 000 ευρώ τόκοι υπερημερίας).
(28)
Κατά τη χρονική στιγμή του εν λόγω αιτήματος, η δικαιούχος είχε εξοφλήσει συνολικό οφειλόμενο ποσό ύψους 1 εκατ. ευρώ βάσει της αναδιάταξης του 2001 (εκ των οποίων 245 000 ευρώ κεφάλαιο, 705 000 ευρώ τόκοι και 50 000 ευρώ τόκοι υπερημερίας). Η τελευταία πραγματική πληρωμή την οποία κατέβαλε η Ruse Industry πραγματοποιήθηκε στις 11 Ιουλίου 2008.
(29)
Μετά από την υποβολή του αιτήματος και την αθέτηση των υποχρεώσεων της εταιρείας, οι εθνικές αρχές κίνησαν διαδικασία πτώχευσης κατά του δικαιούχου στις 11 Νοεμβρίου 2010, εννέα χρόνια μετά από την αναδιάταξη του 2001, περισσότερο από τέσσερα χρόνια από τη λήξη της περιόδου χάριτος και περισσότερο από δύο χρόνια από την τελευταία εξόφληση οιουδήποτε χρέους εκ μέρους της Ruse Industry.
(30)
Στις 11 Νοεμβρίου 2010, οι βουλγαρικές αρχές κίνησαν διαδικασία πτώχευσης κατά της δικαιούχου.
III Η ΑΠΟΦΑΣΗ ΚΙΝΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ
(31)
Όπως αναφέρεται ανωτέρω (βλέπε παράγραφο 21), τον Ιούνιο του 2009 η δικαιούχος υπέβαλε νέο αίτημα αναδιάταξης των ληξιπρόθεσμων οφειλών της βάσει της συμφωνίας του 2001. Αυτή η προγραμματισμένη αναδιάταξη ήταν το μέτρο που κοινοποιήθηκε στην Επιτροπή στις 30 Ιουνίου 2009 ως ενίσχυση αναδιάρθρωσης.
(32)
Σύμφωνα με την εν λόγω κοινοποίηση, το σχέδιο θα προέβλεπε την εξόφληση του χρέους ύψους 9,85 εκατ. ευρώ εντός δεκαετούς περιόδου (δηλαδή έως το 2019), με περίοδο χάριτος έως την 30ή Ιουνίου 2012.
(33)
Η Βουλγαρία θεώρησε ότι το προγραμματισμένο μέτρο ήταν συμβατό με την εσωτερική αγορά ως ενίσχυση αναδιάρθρωσης βάσει της ανακοίνωσης της Επιτροπής «Κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων» (11).
(34)
Η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες ως προς τη συμβατότητα της κοινοποιηθείσας ενίσχυσης. Ως εκ τούτου, στις 14 Απριλίου 2010 κίνησε τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ.
(35)
Πέραν τούτου, στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας εκφράζονται αμφιβολίες για το κατά πόσον η μη είσπραξη των ληξιπρόθεσμων οφειλών της εταιρείας στο παρελθόν βάσει της συμφωνίας αναδιάταξης του 2001 ενδέχεται να συνιστά περαιτέρω κρατική ενίσχυση.
(36)
Στις 23 Νοεμβρίου 2010, οι βουλγαρικές αρχές απέσυραν την εν λόγω κοινοποίηση, γεγονός που κατέστησε άνευ αντικειμένου την επίσημη διερεύνηση του κοινοποιηθέντος μέτρου.
IV ΟΙ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΚΙΝΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ
(37)
Όσον αφορά τη μη είσπραξη των οφειλών, η Βουλγαρία υποστηρίζει απλώς ότι το Δημόσιο ενήργησε ως ιδιώτης επενδυτής σε οικονομία αγοράς, δεδομένου ότι μεγιστοποίησε τις πιθανότητες ανάκτησης του χρέους επιτρέποντας την εθελούσια εξόφλησή του. Η Βουλγαρία δεν παρέθεσε λεπτομερή επιχειρήματα σχετικώς.
V ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ
(38)
Τον Νοέμβριο του 2010, η Βουλγαρία απέσυρε την κοινοποίηση της αναδιάταξης του χρέους της Ruse Industry προς το Δημόσιο. Ως εκ τούτου, η διερεύνηση του κοινοποιηθέντος μέτρου ενίσχυσης αναδιάρθρωσης κατέστη άνευ αντικειμένου βάσει του άρθρου 8 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου, της 22ας Μαρτίου 1999, για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του άρθρου 93 της συνθήκης ΕΚ (12).
(39)
Το υπό εξέταση μέτρο συνίσταται στη μη είσπραξη του χρέους σύμφωνα με την αναδιάταξη του 2001.
(40)
Όσον αφορά την προσχώρηση της Βουλγαρίας στην ΕΕ και, ως εκ τούτου, το ερώτημα εάν η εν λόγω μη είσπραξη του χρέους από 1ης Ιανουαρίου 2007 ενδέχεται να συνιστά νέα ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 1 στοιχείο γ) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η μη καταβολή από τον δικαιούχο των ποσών που όφειλε βάσει της αναδιάταξης του 2001 και η μη ανάληψη δράσης από το Δημόσιο οδήγησαν σε αλλαγές στα συνολικά ανοίγματα του Δημοσίου βάσει της αναδιάταξης του 2001. Αυτή η αύξηση του χρέους προς το Δημόσιο (δηλαδή η μη είσπραξη) παράγει αποτελέσματα μετά από την ημερομηνία προσχώρησης και, ως εκ τούτου, πρέπει να θεωρηθεί ότι το μέτρο εξακολούθησε να ισχύει μετά από την προσχώρηση, και ότι επομένως συνιστά νέα κρατική ενίσχυση.
(41)
Επισημαίνεται επίσης ότι το εν λόγω μη κοινοποιηθέν μέτρο δεν είχε περιληφθεί στο προσάρτημα του παραρτήματος V της πράξης προσχώρησης της Βουλγαρίας (13). Ειδικότερα, α) ούτε τέθηκε σε ισχύ πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 1994, β) ούτε περιλήφθηκε στο προσάρτημα του παραρτήματος V, γ) ούτε καλύφθηκε από τον προσωρινό μηχανισμό που εφαρμόστηκε στο πλαίσιο της προσχώρησης.
(42)
Ούτως εχόντων των πραγμάτων, η Επιτροπή αξιολογεί κατωτέρω κατά πόσον η μη είσπραξη του χρέους από 1ης Ιανουαρίου 2007 συνιστά νέα κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.
(43)
Το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ ορίζει ότι οι ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές.
(44)
Το μέτρο χρηματοδοτείται από κρατικούς πόρους - δεδομένου ότι έχει ως αποτέλεσμα την απώλεια εσόδων του Δημοσίου - οι δε αποφάσεις του Υπουργείου Οικονομικών θεωρούνται άμεσες αποφάσεις του Δημοσίου.
(45)
Επιπλέον, η μη είσπραξη του χρέους αφορά την Ruse Industry ατομικά και, ως εκ τούτου, είναι επιλεκτική.
(46)
Πέραν τούτου, η Ruse Industry είναι επιχείρηση που παράγει αγαθά τα οποία αποτελούν αντικείμενο ελεύθερων εμπορικών συναλλαγών εντός της Ένωσης. Η Επιτροπή θεωρεί επομένως ότι πληρούται ο όρος του επηρεασμού του ανταγωνισμού και των συναλλαγών εντός της Ένωσης.
(47)
Η Επιτροπή χρειάζεται επίσης να αξιολογήσει εάν το μέτρο υπό τη μορφή της μη είσπραξης χρέους παρέχει στην εταιρεία πλεονέκτημα το οποίο δεν θα μπορούσε άλλως να αποκομίσει στην αγορά.
(48)
Όπως εξηγείται ανωτέρω, το χρέος ανάγεται στην περίοδο 1996-97 και έχει ήδη υποστεί αναδιάταξη δύο φορές (το 1999 και το 2001). Όσον αφορά, αφενός, τη μη είσπραξη του χρέους βάσει της αναδιάταξης του 2001 και, αφετέρου, την αθέτηση των υποχρεώσεων της εταιρείας στο παρελθόν, κανείς ιδιώτης επενδυτής δεν θα είχε συμπεριφερθεί όπως έπραξε το βουλγαρικό Δημόσιο. Μάλιστα, από τις διαθέσιμες πληροφορίες προκύπτει ότι δεν λήφθηκαν συγκεκριμένα μέτρα για να εξασφαλιστεί η είσπραξη του χρέους από την 30ή Μαρτίου 2006, όταν έληξε η περίοδος χάριτος και οι πρώτες δόσεις του κεφαλαίου κατέστησαν απαιτητές αλλά δεν καταβλήθηκαν. Πέραν τούτου, η οικονομική κατάσταση της εταιρείας ήταν ασθενής (βλέπε πίνακα 1 ανωτέρω), δεδομένου ότι παρουσίασε μείωση κύκλου εργασιών και αύξηση των ζημιών χωρίς να υπάρχει προοπτική αποκατάστασης της κερδοφορίας της. Επιπλέον, υπογραμμίζεται το γεγονός ότι, μολονότι μέρος του χρέους (1,13 εκατ. BGN (14)) είχε καλυφθεί με ασφάλειες (15), οι βουλγαρικές αρχές δεν προέβησαν σε καμία ενέργεια για να εξασφαλίσουν την είσπραξη ούτε καν αυτού του μέρους του χρέους.
(49)
Στην πραγματικότητα, οι βουλγαρικές αρχές δεν εξήγησαν γιατί δεν εφαρμόστηκε το χρονοδιάγραμμα αποπληρωμής του χρέους, ούτε δικαιολόγησαν τον ισχυρισμό τους ότι εάν είχαν περιμένει την εθελούσια εξόφλησή του (παρά το ιστορικό αθέτησης των υποχρεώσεων εξόφλησης εκ μέρους της εταιρείας) θα είχαν μεγιστοποιήσει τις πιθανότητες είσπραξης της οφειλής.
(50)
Σε παρόμοιες συνθήκες, ένας ιδιώτης πιστωτής θα είχε επιδιώξει την εφαρμογή της συμφωνίας. Ως εκ τούτου, η αθέτηση της αναδιάταξης του 2001 και η μη είσπραξη του χρέους από τη Βουλγαρία παρείχαν πλεονέκτημα στην Ruse Industry.
(51)
Βάσει των ανωτέρω, η Επιτροπή θεωρεί ότι η μη είσπραξη των οφειλών της Ruse Industry προς το Δημόσιο συνιστά νέα ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ από την 1η Ιανουαρίου 2007.
(52)
Επισημαίνεται ότι η Βουλγαρία δεν παρέθεσε επιχειρήματα όσον αφορά την ενδεχόμενη συμβατότητα του μέτρου.
(53)
Ακόμα και εάν η Ruse Industry μπορεί τυπικά να θεωρηθεί ως προβληματική εταιρεία κατά την έννοια της ανακοίνωσης της Επιτροπής «Κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων», δεν πληρούνται τα κριτήρια συμβατότητας για τις ενισχύσεις διάσωσης ή αναδιάρθρωσης. Ειδικότερα, όσον αφορά το μέτρο ως ενίσχυση διάσωσης, δεν έχει αποδειχθεί ότι αυτό θα περιοριζόταν στο ελάχιστο απαραίτητο, θα ήταν δικαιολογημένο από σοβαρούς κοινωνικούς λόγους και ότι δεν θα είχε ανεπίτρεπτα αρνητικές επιπτώσεις σε άλλα κράτη μέλη. Επιπλέον, η διάρκεια του μέτρου υπερβαίνει τους έξι μήνες. Όσον αφορά το μέτρο ως ενίσχυση αναδιάρθρωσης, χωρίς ένα σχέδιο αναδιάταξης δεν αποδεικνύεται η αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας. Πέραν τούτου, δεν αποδεικνύεται ότι η ενίσχυση θα περιοριζόταν στο ελάχιστο αναγκαίο και ότι θα αποτρέπονταν αθέμιτες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού.
(54)
Η εταιρεία είναι εγκατεστημένη σε ενισχυόμενη περιοχή κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο α) της ΣΛΕΕ και, ως τέτοια, είναι επιλέξιμη για περιφερειακές ενισχύσεις σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα 2007-2013 (16). Το μέτρο δεν είναι, ωστόσο, συμβατό ούτε και με τις εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές. Συγκεκριμένα, όσον αφορά ενδεχόμενη ενίσχυση λειτουργίας, η εν λόγω ενίσχυση δεν ευνοεί την ανάπτυξη ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων ή τομέων και δεν περιορίζεται χρονικά, ούτε είναι φθίνουσα ή αναλογική προς ό,τι είναι αναγκαίο για να αντισταθμίσει ειδικά οικονομικά μειονεκτήματα.
(55)
Δεν ισχύουν άλλοι λόγοι συμβατότητας. Ως εκ τούτου, η ενίσχυση είναι παράνομη και μη συμβατή με την ΣΛΕΕ.
(56)
Σύμφωνα με την ΣΛΕΕ και με πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, η Επιτροπή είναι αρμόδια να αποφασίσει ότι το σχετικό κράτος μέλος είναι υποχρεωμένο να καταργήσει ή να τροποποιήσει ενίσχυση που διαπιστώνεται ότι είναι ασυμβίβαστη με την κοινή αγορά (17). Επίσης, σύμφωνα με πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, η υποχρέωση του κράτους να καταργήσει ενίσχυση την οποία η Επιτροπή έχει θεωρήσει ασυμβίβαστη με την εσωτερική αγορά σκοπό έχει την επαναφορά της πρότερης κατάστασης (18). Σε αυτό το πλαίσιο, το Δικαστήριο έχει αποφανθεί ότι ο στόχος αυτός επιτυγχάνεται όταν ο αποδέκτης επιστρέφει την παράνομη ενίσχυση και με αυτόν τον τρόπο χάνει το πλεονέκτημα που είχε έναντι των ανταγωνιστών του και αποκαθίσταται η κατάσταση που επικρατούσε πριν τη χορήγηση της ενίσχυσης (19).
(57)
Σύμφωνα με τη νομολογία αυτή, το άρθρο 14 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 ορίζει ότι: «Σε περίπτωση αρνητικής απόφασης για υπόθεση παράνομων ενισχύσεων, η Επιτροπή αποφασίζει την εκ μέρους του οικείου κράτους μέλους λήψη όλων των αναγκαίων μέτρων για την ανάκτηση της ενίσχυσης από τον δικαιούχο».
(58)
Ως εκ τούτου, δεδομένου ότι το υπό εξέταση μέτρο πρέπει να θεωρηθεί παράνομη και ασυμβίβαστη ενίσχυση, πρέπει να ανακτηθεί προκειμένου να επανέλθει η κατάσταση που επικρατούσε στην αγορά πριν τη χορήγησή του. Κατά συνέπεια, η ανάκτηση πρέπει να ισχύσει από την ημερομηνία κατά την οποία ο δικαιούχος αποκόμισε το πλεονέκτημα, δηλαδή όταν η ενίσχυση κατέστη διαθέσιμη στον δικαιούχο, ο οποίος πρέπει να καταβάλει τόκο μέχρις ότου πραγματοποιηθεί η ανάκτηση.
(59)
Το στοιχείο ασυμβίβαστης ενίσχυσης των μέτρων υπολογίζεται ως το οφειλόμενο και μη καταβληθέν ποσό σύμφωνα με την αναδιάταξη του 2001 από την 1η Ιανουαρίου 2007 έως την 11η Νοεμβρίου 2010, όταν η Βουλγαρία προέβη σε αναγγελία απαιτήσεως στη διαδικασία πτώχευσης. Το χρονικό εκείνο διάστημα, η ληξιπρόθεσμη οφειλή ανερχόταν σε 3,7 εκατ. ευρώ. Το ακριβές προς ανάκτηση ποσό, συμπεριλαμβανομένων των τόκων, θα πρέπει να υπολογισθεί από τη Βουλγαρία. Οι πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν πέραν των ποσών που κατεβλήθησαν βάσει της συμφωνίας μπορούν να αφαιρεθούν από το ποσό που πρέπει να ανακτηθεί ως παράνομη και ασυμβίβαστη ενίσχυση.
VI ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
(60)
Πρώτον, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η Βουλγαρία απέσυρε την κοινοποίησή της σχετικά με την κοινοποιηθείσα αναδιάταξη χρέους ύψους 9,85 εκατ. ευρώ, γεγονός που κατέστησε άνευ αντικειμένου την κίνηση επίσημης διαδικασίας έρευνας του μέτρου αυτού.
(61)
Δεύτερον, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η μη είσπραξη του χρέους προς το Δημόσιο από την 1η Ιανουαρίου 2007 συνιστά νέα κρατική ενίσχυση υπέρ της Ruse Industry κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.
(62)
Δεδομένου ότι η εν λόγω κρατική ενίσχυση είναι παράνομη και ασύμβατη, πρέπει να ανακτηθεί από τον δικαιούχο,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Η Επιτροπή αποφάσισε να περατώσει την επίσημη διαδικασία έρευνας δυνάμει του άρθρου 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ έναντι της κοινοποιηθείσας αναδιάταξης χρέους ύψους 9,85 εκατ. ευρώ, σημειώνοντας ότι η Βουλγαρία απέσυρε την κοινοποίησή της.
Άρθρο 2
Η κρατική ενίσχυση, την οποία η Βουλγαρία παρανόμως χορήγησε στην Ruse Industry κατά παράβαση του άρθρου 108 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ μη προβαίνοντας στην είσπραξη του χρέους προς το Δημόσιο από την 1η Ιανουαρίου 2007, είναι ασύμβατη με την εσωτερική αγορά.
Άρθρο 3
1. Η Βουλγαρία ανακτά από τον δικαιούχο την ενίσχυση που αναφέρεται στο άρθρο 2.
2. Τα προς ανάκτηση ποσά φέρουν τόκους από την 1η Ιανουαρίου 2007 έως ότου ανακτηθούν πλήρως.
3. Οι τόκοι υπολογίζονται με τη μέθοδο του ανατοκισμού σύμφωνα με τις διατάξεις του κεφαλαίου V του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 794/2004 της Επιτροπής (20).
Άρθρο 4
1. Οι ενισχύσεις που αναφέρονται στο άρθρο 2 πρέπει να ανακτηθούν άμεσα και πραγματικά.
2. Η Βουλγαρία διασφαλίζει την εκτέλεση της παρούσας απόφασης εντός τεσσάρων μηνών από την ημερομηνία κοινοποίησής της.
Άρθρο 5
1. Εντός δύο μηνών από την κοινοποίηση της παρούσας απόφασης, η Βουλγαρία υποβάλλει στην Επιτροπή τις ακόλουθες πληροφορίες:
α)
το συνολικό ποσό (κεφάλαιο και τόκοι ανάκτησης) που πρέπει να ανακτηθεί από τον δικαιούχο,
β)
λεπτομερή περιγραφή των μέτρων που έχει ήδη λάβει και προγραμματίσει για να συμμορφωθεί με την παρούσα απόφαση,
γ)
έγγραφα που αποδεικνύουν ότι έχει δοθεί εντολή στον δικαιούχο να επιστρέψει την ενίσχυση.
2. Η Βουλγαρία τηρεί ενήμερη την Επιτροπή σχετικά με την πρόοδο των εθνικών μέτρων που λαμβάνονται για την εφαρμογή της παρούσας απόφασης μέχρις ότου ολοκληρωθεί η ανάκτηση των ενισχύσεων που χορηγήθηκαν βάσει του καθεστώτος που αναφέρεται στο άρθρο 2. Υποβάλλει αμέσως, με απλό αίτημα της Επιτροπής, πληροφορίες σχετικά με τα μέτρα που έχει ήδη λάβει και προγραμματίσει για να συμμορφωθεί με την παρούσα απόφαση. Παρέχει επίσης λεπτομερείς πληροφορίες για τα ποσά των ενισχύσεων και των τόκων που έχουν ήδη ανακτηθεί από τον δικαιούχο.
Άρθρο 6
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στη Δημοκρατία της Βουλγαρίας.
Βρυξέλλες, 13 Ιουλίου 2011.
ROZHODNUTÍ KOMISE
ze dne 13. července 2011
o státní podpoře SA.28903 (C 12/10) (ex N 389/09) kterou poskytlo Bulharsko podniku „Ruse Industry“
(oznámeno pod číslem K(2011) 4903)
(Pouze bulharské znění je závazné)
(Text s významem pro EHP)
(2012/706/EU)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 108 odst. 2 první pododstavec této smlouvy,
s ohledem na Dohodu o Evropském hospodářském prostoru, a zejména na čl. 62 odst. 1 písm. a) této dohody,
poté, co vyzvala zúčastněné strany, aby v souladu s uvedenými články podaly připomínky (1),
vzhledem k těmto důvodům:
I POSTUP
(1)
Dne 30. června 2009 bulharské orgány oznámily Komisi restrukturalizační opatření ve prospěch podniku „Ruse Industry“ AD (dále jen „Ruse Industry“ nebo „podnik“), které spočívalo ve změně splátkového kalendáře a odkladu splatnosti dluhu vůči státu ve výši 9,85 milionu EUR.
(2)
Dne 28. července 2009 byla bulharským orgánům zaslána žádost o podrobné informace. Bulharsko poskytlo částečnou odpověď dne 24. srpna 2009 a v tomtéž dopise požádalo o prodloužení lhůty, jež Komise schválila dopisem ze dne 28. srpna 2009. Dne 30. září 2009 Bulharsko předložilo další informace. Komise dne 27. listopadu 2009 požádala o další objasnění, která Bulharsko dodalo dne 15. prosince 2009. Dne 20. prosince 2009 bylo schváleno další prodloužení lhůty, aby bylo možné doplnit chybějící informace. Dne 17. února 2010 Bulharsko poskytlo další informace.
(3)
Dopisem ze dne 14. dubna 2010 oznámila Komise Bulharsku své rozhodnutí zahájit ve věci této podpory řízení podle čl. 108 odst. 2 Smlouvy o fungování Evropské unie (2) („SFEU“).
(4)
Rozhodnutí Komise zahájit řízení bylo zveřejněno v Úředním věstníku Evropské unie (3).
(5)
Komise neobdržela od zúčastněných stran žádné připomínky.
(6)
Bulharsko předložilo připomínky k rozhodnutí Komise o zahájení řízení dopisem ze dne 10. května 2010, jenž byl zaslán a Komisí zaevidován dne 17. června 2010. Dne 7. června 2010 poskytly bulharské orgány dodatečné informace.
(7)
Dne 29. října 2010 Komise zaslala další žádost o informace, na kterou bulharské orgány odpověděly dopisem ze dne 12. listopadu 2010, jenž byl zaslán a Komisí zaevidován dne 23. listopadu 2010, a dopisem ze dne 3. prosince 2010, jenž byl zaslán a Komisí zaevidován dne 6. prosince 2010.
(8)
Dne 11. listopadu 2010 zahájily bulharské orgány proti podniku insolvenční řízení.
(9)
Dopisem ze dne 14. června 2010, jenž byl Komisi zaslán dne 23. listopadu 2010, vzaly bulharské orgány své oznámení ze dne 30. června 2009 zpět.
II POPIS
(10)
Příjemcem opatření podpory je podnik „Ruse Industry“. Podnik (dříve nazývaný „Rusenská loděnice“ (4)) byl založen v roce 1991 ve městě Ruse (Bulharsko), tedy v regionu způsobilém pro podporu podle čl. 107 odst. 3 písm. a) SFEU. Podnik byl v dubnu roku 1999 zprivatizován, přičemž 80 % jeho akcií bylo prodáno německému podniku Rousse Beteiligungsgesellschaft mbH.
(11)
Podnik „Ruse Industry“ působí v oblasti výroby a oprav kovových konstrukcí a výroby jeřábů, lodí a námořního zařízení (5). V roce 2009 měl podnik 196 zaměstnanců.
(12)
Z finančního hlediska vykazoval podnik několik let před oznámením trvalý trend poklesu obratu a zvyšování ztrát, jak ukazuje následující tabulka. V roce 2008 podnik zaznamenal záporný provozní zisk a záporný tok peněžních prostředků.
Tabulka 1
Roční obrat a zisk podniku „Ruse Industry“
v milionech BGN (6)
2005
2006
2007
2008
roční obrat
76 239
65 086
17 963
7 035
zisk před zdaněním
(2 091)
1 977
(827)
(3 924)
(13)
V době podání oznámení dlužil podnik „Ruse Industry“ bulharskému státu 9,85 milionu EUR.
(14)
Dluh má svůj původ v úvěrových smlouvách (7) z let 1996 a 1997 mezi Státním fondem pro obnovu a rozvoj a „Rusenskou loděnicí“, přičemž jistina úvěru v tehdejší době činila celkem 8,45 milionu USD.
(15)
V dubnu 1999 byla uzavřena dohoda („dohoda o restrukturalizaci z roku 1999“) s ministerstvem financí (dále jen „MF“), které převzalo pohledávky Státního fondu pro obnovu a rozvoj; podle této dohody se u 8 milionů USD z výše uvedeného dluhu a vzniklých úroků změnila denominace (8) na euro a podnik Rousse Beteiligungsgesellschaft mbH se zavázal, že tuto částku splatí podle podmínek stanovených v upraveném splátkovém kalendáři mezi 1. prosincem 2000 a 30. červnem 2006.
(16)
Dne 21. května 2001 uzavřelo MF s podnikem „Ruse Industry“ druhou dohodu, podle které bylo úplné splacení dluhu podniku vůči státu (9) spolu s příslušnými úroky odloženo na 30. září 2015 a byla stanovena doba odkladu (během níž se měly splácet pouze úroky bez jistiny) do 31. března 2006 („dohoda o restrukturalizaci z roku 2001“).
(17)
Podle dohody o restrukturalizaci z roku 2001 se celý dluh skládal z jistiny ve výši 7,97 milionu EUR a úroků (k 1. dubnu 1999) ve výši 2 milionů EUR. Podle této dohody byla jistina ročně úročena 1 % a na dlužné částky po splatnosti (tj. v případě, že by podnik nesplácel včas) se vztahoval 3 % roční sankční úrok.
(18)
V září roku 2005, těsně před koncem doby odkladu, požádal příjemce o další restrukturalizaci svého dluhu (navíc k dohodě z roku 2001). Bulharská komise na ochranu hospodářské soutěže v prosinci roku 2006 rozhodla, že tato žádost je podle bulharského zákona o státních podporách nepřípustná. Podnik „Ruse Industry“ se proti rozhodnutí komise na ochranu hospodářské soutěže odvolal u nejvyššího správního soudu, který toto odvolání v červenci roku 2007 zamítl. I když bylo zamítnuto i další odvolání proti rozhodnutí komise, bulharský stát se nepokusil vymáhat dlužnou částku, která nebyla zaplacena v řádném termínu podle dohody o restrukturalizaci dluhu z roku 2001.
(19)
V červenci roku 2008 příjemce podpory navrhl, že dobrovolně zaplatí ve dvou stejných splátkách část dluhu po splatnosti ve výši 1 milionu EUR. Podle tohoto návrhu měla být první splátka uhrazena do října 2008 a druhá do února 2009. Když podnik „Ruse Industry“ nezaplatil ani jednu z těchto splátek, stát na žádost podniku dvakrát prodloužil lhůtu pro zaplacení první splátky: poprvé do prosince 2008 a poté do ledna 2009.
(20)
Poté, co podnik „Ruse Industry“ neuskutečnil slíbené platby, zaslaly mu bulharské orgány v únoru 2009 upomínku. Další upomínky kvůli opožděným platbám byly zaslány v dubnu a dvakrát v červnu roku 2010. Stát nicméně nedokázal účinně vymáhat dluh, který tudíž nebyl splacen v souladu s dohodou o restrukturalizaci z roku 2001.
(21)
Dopisem ze dne 4. června 2009 podnik „Ruse Industry“ opět bulharské orgány požádal, aby byla upravena doba splácení jeho dluhu vůči státu do roku 2019 a poskytnuta doba odkladu do roku 2012. V návaznosti na tuto žádost a v souladu s čl. 108 odst. 3 SFEU Bulharsko oznámilo plánovanou restrukturalizaci dluhu jako podporu na restrukturalizaci.
(22)
Dopisem ze dne 28. června 2010 podnik „Ruse Industry“ znovu státu navrhl, že zaplatí zbývající dlužné částky v souladu s podmínkami splácení podle dohody o restrukturalizaci z roku 2001. V červenci 2010 se podnik zavázal, že zaplatí veškeré neuhrazené a včas nesplacené částky ve dvou stejných splátkách: první splátka měla být uhrazena do konce července 2010 a druhá do konce srpna 2010. Podniku se však nepodařilo toto ujednání dodržet.
(23)
Podle informací poskytnutých bulharskými orgány příjemce podpory zaplatil do konce roku 2010 1 milion EUR z celkové dlužné částky podle dohody o restrukturalizaci z roku 2001. Na konci roku 2010 dosahovala nesplacená a prodlená část dluhu výše 3,7 milionu EUR.
(24)
Z korespondence mezi podnikem „Ruse Industry“ a bulharskými orgány vyplývá, že bulharské orgány zaslaly několik upomínek kvůli nesplaceným dlužným částkám. I když příjemce vyjádřil ochotu dluh splácet nebo dobrovolně nabídl jeho splácení, ve skutečnosti nikdy v plné výši neuhradil zbývající dluh podle dohody o restrukturalizaci z roku 2001. Kromě upomínek neexistují žádné důkazy o tom, že by bulharské orgány podnikly nějaké kroky s cílem účinně vymoci své pohledávky.
(25)
Co se týče jistiny, podnik „Ruse Industry“ nezaplatil stanovené částky (10), a nedodržel tak šestiměsíční splátkový kalendář. Běžné úroky byly kromě toho zaplaceny jen do července 2008.
(26)
Pokud jde o sankční úroky, bulharské orgány uvedly, že v dohodě stanovená 3 % (viz bod 17 výše) se vztahují na splátky od roku 2006, kdy měl podnik začít s jejich úhradou. Sankční úroky byly podnikem „Ruse Industry“ zaplaceny pouze za období mezi srpnem 2006 a červencem 2008. Od července 2008 podnik vzniklé sankční úroky neplatil.
(27)
Dne 3. listopadu 2010 požádaly bulharské orgány oficiálně o splacení dluhu. V té době činil dluh po splatnosti 3,7 milionu EUR (z toho 3,4 milionu EUR jistina, 151 000 EUR úroky a 140 000 EUR sankční úroky).
(28)
Do okamžiku žádosti zaplatil příjemce celkem 1 milion EUR splatný podle dohody o restrukturalizaci z roku 2001 (z toho 245 000 EUR jistina, 705 000 EUR úroky a 50 000 EUR sankční úroky). Poslední reálná platba, kterou podnik „Ruse Industry“ uskutečnil, proběhla dne 11. července 2008.
(29)
Po této žádosti a poté, co podnik nedostál svým závazkům, vnitrostátní orgány zahájily proti příjemci dne 11. listopadu 2010 (devět let po restrukturalizaci z roku 2001, tedy více než čtyři roky po skončení doby odkladu a více než dva roky od poslední platby ze strany podniku „Ruse Industry“) insolvenční řízení.
(30)
Dne 11. listopadu 2010 zahájily bulharské orgány proti příjemci insolvenční řízení.
III ROZHODNUTÍ O ZAHÁJENÍ ŘÍZENÍ
(31)
Jak je uvedeno výše (viz bod 21), v červnu roku 2009 podal příjemce novou žádost o restrukturalizaci dluhu, jenž měl být zaplacen podle dohody o restrukturalizaci z roku 2001. Tato plánovaná restrukturalizace dluhu byla Komisi oznámena dne 30. června 2009 jako podpora na restrukturalizaci.
(32)
Podle podaného oznámení by plán umožnil splacení dluhu ve výši 9,85 milionu EUR za deset let (tj. do roku 2019) s dobou odkladu do 30. června 2012.
(33)
Bulharsko mělo za to, že plánované opatření je slučitelné s vnitřním trhem na základě sdělení Komise Pokyny Společenství pro státní podporu na záchranu a restrukturalizaci podniků v obtížích (11) coby podpora na restrukturalizaci.
(34)
Komise měla pochybnosti o slučitelnosti oznámeného opatření. Z toho důvodu zahájila dne 14. dubna 2010 řízení podle čl. 108 odst. 2 SFEU.
(35)
V rozhodnutí o zahájení řízení byly kromě toho vyjádřeny pochybnosti, zda by mohla skutečnost, že od podniku nebyly v minulosti vymáhány dlužné částky po splatnosti podle dohody o restrukturalizaci z roku 2001, znamenat poskytnutí další státní podpory.
(36)
Bulharské orgány vzaly dne 23. listopadu 2010 své oznámení zpět, a formální vyšetřovací řízení ve věci tohoto opatření se tak stalo bezpředmětným.
IV PŘIPOMÍNKY BULHARSKA K ROZHODNUTÍ O ZAHÁJENÍ ŘÍZENÍ
(37)
Co se týče nevymáhání dluhu, Bulharsko pouze uvedlo, že stát jednal jako soukromý investor v podmínkách tržního hospodářství, což v maximální míře zvyšuje pravděpodobnost splacení pohledávky díky možnosti dobrovolných plateb. Bulharsko v této souvislosti neposkytlo podrobné odůvodnění.
V POSOUZENÍ
(38)
V listopadu roku 2010 vzalo Bulharsko oznámení restrukturalizace dluhu podniku „Ruse Industry“ vůči státu zpět. V důsledku toho se formální vyšetřovací řízení ve věci oznámené podpory na restrukturalizaci stalo bezpředmětným v souladu s čl. 8 odst. 2 nařízení Rady (ES) č. 659/1999 ze dne 22. března 1999, kterým se stanoví prováděcí pravidla k článku 93 Smlouvy o ES (12).
(39)
Posuzovaným opatřením je nevymáhání dluhu v souladu s dohodou o restrukturalizaci z roku 2001.
(40)
Co se týče přistoupení Bulharska k EU, a tudíž otázky, zda nevymáhání dluhu od 1. ledna 2007 potenciálně představuje novou podporu ve smyslu čl. 1 písm. c) nařízení (ES) č. 659/1999, má Komise za to, že tím, že příjemce neplatil splátky podle dohody o restrukturalizaci z roku 2001 a stát nepodnikl žádné kroky, došlo ke změně celkové expozice státu v rámci restrukturalizace z roku 2001. Toto zvýšení dluhu vůči státu (tj. nesplácení dluhu) zasahuje svými důsledky do doby po přistoupení, a opatření je proto třeba posuzovat jako použitelné po přistoupení, což znamená, že představuje novou státní podporu.
(41)
Je třeba rovněž poznamenat, že toto neoznámené opatření není zahrnuto v dodatku k příloze V aktu o přistoupení Bulharska (13). Toto opatření zejména nebylo a) realizováno před 31. prosincem 1994, b) obsaženo v dodatku k příloze V, ani c) zahrnuto do přechodného mechanismu použitého v souvislosti s přistoupením.
(42)
V této souvislosti Komise navíc posoudí, zda nevymáhání dluhu od 1. ledna 2007 představuje novou podporu ve smyslu čl. 107 odst. 1 SFEU.
(43)
Podle čl. 107 odst. 1 SFEU podpory poskytované v jakékoli formě státem nebo ze státních prostředků, které narušují nebo mohou narušit hospodářskou soutěž tím, že zvýhodňují určité podniky nebo určitá odvětví výroby, jsou, pokud ovlivňují obchod mezi členskými státy, neslučitelné s vnitřním trhem.
(44)
Opatření je financováno ze státních prostředků, neboť pro stát znamená ušlé příjmy, a rozhodnutí MF se považují za přímá rozhodnutí státu.
(45)
Nevymáhání dluhu se rovněž týká pouze podniku „Ruse Industry“, a proto je selektivní.
(46)
Navíc je „Ruse Industry“ podnikem vyrábějícím zboží, s nímž se v rámci Unie volně obchoduje. Komise se tudíž domnívá, že je splněna podmínka týkající se ovlivnění hospodářské soutěže a obchodu v Unii.
(47)
Komise by měla rovněž posoudit, zda opatření ve formě nevymáhání dluhu poskytuje podniku výhodu, kterou by jinak nemohl na trhu získat.
(48)
Jak je objasněno výše, dluh pochází z let 1996-1997 a byl již dvakrát restrukturalizován (v letech 1999 a 2001). Co se týče nevymáhání dluhu podle dohody o restrukturalizaci z roku 2001, jakož i nedodržení závazků ze strany podniku, žádný soukromý věřitel by nejednal jako bulharský stát. Ve skutečnosti z dostupných informací vyplývá, že k vymáhání dluhu nebyly od 30. března 2006 - kdy skončila doba odkladu a staly se splatnými první splátky jistiny, jež však nikdy nebyly uhrazeny - podniknuty žádné konkrétní kroky. Kromě toho se podnik nacházel ve špatné finanční situaci (viz tabulka 1 výše), neboť se snižoval jeho obrat a zvyšovaly se jeho ztráty a nebyla naděje, že by se podnik znovu stal ziskovým. Mimoto je třeba uvést, že i když na část dluhu (1,13 milionu BGN (14)) bylo poskytnuto zajištění (15), bulharské orgány nepodnikly žádné kroky k vymožení této části dluhu.
(49)
Bulharské orgány ve skutečnosti nijak nevysvětlily, proč nebyl dodržen upravený splátkový kalendář, a neobjasnily své tvrzení, že čekáním na dobrovolné platby (vzhledem k negativní úvěrové historii podniku) by se maximálně zvýšila pravděpodobnost, že vymohou svou pohledávku.
(50)
V podobné situaci by soukromý věřitel trval na dodržení dohody. Skutečnost, že nebyla dodržena dohoda o restrukturalizaci z roku 2001 a Bulharsko nevymáhalo svou pohledávku, tudíž znamená poskytnutí výhody podniku „Ruse Industry“.
(51)
Na základě výše uvedených skutečností má Komise za to, že nevymáhání dluhu podniku „Ruse Industry“ vůči státu od 1. ledna 2007 představuje novou podporu ve smyslu čl. 107 odst. 1 SFEU.
(52)
Pokud jde o případnou slučitelnost opatření, je třeba poznamenat, že Bulharsko neposkytlo v tomto ohledu žádné argumenty.
(53)
I když se podnik „Ruse Industry“ oficiálně uzná za podnik v obtížích ve smyslu sdělení Komise Pokyny Společenství pro státní podporu na záchranu a restrukturalizaci podniků v obtížích, nejsou splněna kritéria slučitelnosti podpory na záchranu a restrukturalizaci. Co se konkrétněji týče podpory na záchranu, nebylo prokázáno, že by bylo opatření omezeno na nezbytné minimum, bylo poskytnuto na základě závažných sociálních problémů a nemělo nepříznivý dopad na ostatní členské státy. Kromě toho toto opatření trvá déle než šest měsíců. Pokud jde o podporu na restrukturalizaci, není vzhledem k tomu, že nebyl předložen plán restrukturalizace, prokázáno úsilí o obnovení dlouhodobé životaschopnosti. Kromě toho neexistují důkazy, že by byla podpora omezena na minimum a že by se zamezilo přílišnému narušení hospodářské soutěže.
(54)
Podnik se nachází v podporované oblasti podle čl. 107 odst. 3 písm. a) SFEU a jako takový je způsobilý pro regionální podporu v souladu s Pokyny k regionální podpoře na období 2007-2013 (16). Opatření je však s těmito pokyny v rozporu. Pokud jde konkrétně o možnou provozní podporu, tato podpora neusnadňuje rozvoj žádných činností nebo hospodářských oblastí a není časově omezena, postupně snižována ani úměrná tomu, co je potřebné k zamezení specifického hospodářského znevýhodnění.
(55)
Neexistují žádné jiné použitelné důvody pro slučitelnost. Daná podpora je tudíž protiprávní a neslučitelná se SFEU.
(56)
V souladu se SFEU a ustálenou judikaturou Soudního dvora má Komise pravomoc rozhodnout, že dotyčný stát musí zrušit nebo upravit podporu (17), která je podle Komise neslučitelná s vnitřním trhem. Soudní dvůr rovněž opakovaně rozhodl, že povinnost státu zrušit podporu, kterou Komise prohlásila za neslučitelnou s vnitřním trhem, slouží k obnovení dřívějšího stavu (18). V této souvislosti se podle Soudního dvora tohoto cíle dosáhne, jakmile příjemce vrátí prostředky, jež mu byly poskytnuty ve formě protiprávní podpory, čímž ztrácí výhodu, kterou měl na trhu ve vztahu ke svým soutěžitelům, a jakmile se obnoví stav, který předcházel poskytnutí podpory (19).
(57)
V souladu s touto judikaturou článek 14 nařízení (ES) č. 659/1999 stanoví, že „je-li v případech protiprávní podpory přijato záporné rozhodnutí, Komise rozhodne, že dotyčný členský stát učiní všechna nezbytná opatření, aby příjemce podporu navrátil“.
(58)
Vzhledem k tomu, že dané opatření je nutno považovat za protiprávní a neslučitelnou podporu, musí být tato podpora vrácena, aby se na trhu obnovil stav, který předcházel jejímu poskytnutí. Navrácení podpory je tudíž třeba uplatnit od chvíle, kdy příjemci vznikla výhoda, tj. od okamžiku poskytnutí podpory příjemci, a dokud k němu skutečně nedojde, bude navracená podpora podléhat úroku.
(59)
Neslučitelný prvek podpory v rámci tohoto opatření se vypočítá jako dlužná a neuhrazená částka podle dohody o restrukturalizaci z roku 2001 od 1. ledna 2007 do 11. listopadu 2010, kdy Bulharsko přihlásilo svou pohledávku v insolvenčním řízení. V té době dosahoval dluh po splatnosti 3,7 milionu EUR. Přesnou výši částky, jež má být společně s příslušnými úroky navrácena, musí vypočítat Bulharsko. Od částky, která má být navrácena jako protiprávní a neslučitelná podpora, mohou být odečteny uskutečněné platby, které nebyly provedeny podle dohody.
VI ZÁVĚR
(60)
Za prvé Komise konstatuje, že Bulharsko vzalo zpět své oznámení týkající se restrukturalizace dluhu ve výši 9,85 milionu EUR, čímž se formální vyšetřovací řízení ve věci tohoto opatření stalo bezpředmětným.
(61)
Za druhé došla Komise k závěru, že nevymáhání dluhu vůči státu od 1. ledna 2007 představuje novou státní podporu ve prospěch podniku „Ruse Industry“ ve smyslu čl. 107 odst. 1 SFEU.
(62)
Jelikož je tato státní podpora protiprávní a neslučitelná, musí ji příjemce vrátit,
ROZHODLA TAKTO:
Článek 1
Komise se rozhodla ukončit formální vyšetřovací řízení podle čl. 108 odst. 2 Smlouvy o fungování Evropské unie ve věci oznámené restrukturalizace dluhu ve výši 9,85 milionu EUR vzhledem k tomu, že Bulharsko vzalo své oznámení zpět.
Článek 2
Státní podpora, již Bulharsko protiprávně poskytlo v rozporu s čl. 108 odst. 3 Smlouvy o fungování Evropské unie ve prospěch podniku „Ruse Industry“ tím, že nevymáhalo splacení dluhu vůči státu od 1. ledna 2007, je neslučitelná s vnitřním trhem.
Článek 3
1. Bulharsko zajistí, aby příjemce podporu uvedenou v článku 2 navrátil.
2. Částky, jež mají být navráceny, podléhají v době od 1. ledna 2007 do svého úplného splacení úroku.
3. Úrok bude vypočten jako složený úrok podle kapitoly V nařízení Komise (ES) č. 794/2004 (20).
Článek 4
1. Navrácení podpory uvedené v článku 2 proběhne okamžitě a účinně.
2. Bulharsko zajistí, aby bylo toto rozhodnutí provedeno ve lhůtě čtyř měsíců ode dne jeho oznámení.
Článek 5
1. Do dvou měsíců od oznámení tohoto rozhodnutí sdělí Bulharsko Komisi následující informace:
a)
celkovou částku (jistina a příslušné úroky pro navrácení), kterou má příjemce vrátit;
b)
podrobný popis již přijatých a plánovaných opatření k dosažení souladu s tímto rozhodnutím;
c)
doklady prokazující, že příjemci bylo nařízeno podporu vrátit.
2. Bulharsko bude Komisi informovat o pokroku při realizaci vnitrostátních opatření přijatých s cílem vykonat toto rozhodnutí až do úplného navrácení podpory uvedené v článku 2. Na žádost Komise Bulharsko neprodleně poskytne informace o opatřeních, která byla již přijata a která jsou plánována k provedení tohoto rozhodnutí. Poskytne rovněž podrobné informace o výši podpory a příslušných úroků, jež byly od příjemce již získány.
Článek 6
Toto rozhodnutí je určeno Bulharsku.
V Bruselu dne 13. července 2011.