ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 27ης Ιουλίου 2011
σχετικά με τις απαιτήσεις ασφάλειας που πρέπει να περιλαμβάνουν τα ευρωπαϊκά πρότυπα για την αντιμετώπιση ορισμένων κινδύνων που παρουσιάζουν για τα παιδιά οι εσωτερικές περσίδες, τα καλύμματα παραθύρων με κορδόνια και οι διατάξεις ασφάλειας σύμφωνα με την οδηγία 2001/95/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(2011/477/ΕΕ)
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη την οδηγία 2001/95/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 3ης Δεκεμβρίου 2001, για τη γενική ασφάλεια των προϊόντων (1), και ιδίως το άρθρο 4 παράγραφος 1 στοιχείο α),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο της οδηγίας 2001/95/ΕΚ, ένα προϊόν θεωρείται ασφαλές όταν τηρεί τα μη υποχρεωτικά εθνικά πρότυπα που αποτελούν μεταφορά ευρωπαϊκών προτύπων, τα στοιχεία αναφοράς των οποίων έχουν δημοσιευθεί στην Επιτροπή στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
(2)
Τα εν λόγω ευρωπαϊκά πρότυπα πρέπει να θεσπιστούν από ευρωπαϊκούς οργανισμούς τυποποίησης με βάση ειδικές απαιτήσεις ασφάλειας που καθορίζει η Επιτροπή.
(3)
Πολλές κατοικίες έχουν περσίδες και άλλα καλύμματα παραθύρων με κορδόνια για το ανέβασμα ή το κατέβασμα του προϊόντος (κορδόνι χειρισμού) ή για τη σύνδεση των διαφόρων μερών του (εσωτερικό κορδόνι). Αυτά τα κορδόνια προκαλούν κίνδυνο στραγγαλισμού για τα παιδιά, επειδή μπορεί να σχηματιστούν βρόχοι μέσα στους οποίους τα παιδιά μπορεί να παγιδευτούν όταν παίζουν κοντά στο παράθυρο. Επίσης, τα παιδιά ενδέχεται να ανεβούν στα περβάζια των παραθύρων ή στα έπιπλα για να φτάσουν τα κορδόνια. Ατυχήματα μπορούν επίσης να συμβούν όταν τα κρεβάτια ή τα παιδικά κρεβάτια είναι κοντά σε παράθυρα και τα κορδόνια είναι προσιτά στα παιδιά.
(4)
Το 1998 από μια έρευνα σε δείγμα νοσοκομείων στα 15 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης προέκυψε ότι 129 παιδιά είχαν νοσηλευτεί ύστερα από τραυματισμό που προκλήθηκε από βρόχο σε κορδόνι περσίδων ή σε κορδόνι κουρτίνας (2). Στο Ηνωμένο Βασίλειο εκτιμάται ότι ένα ή δύο παιδιά πεθαίνουν κάθε χρόνο επειδή παγιδεύονται στα κορδόνια περσίδων. Πιο πρόσφατα, η Επιτροπή πληροφορήθηκε ότι κατά την περίοδο 2008-2010 συνέβησαν στην Ιρλανδία, τη Φινλανδία, τις Κάτω Χώρες, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Τουρκία δέκα θανατηφόρα ατυχήματα με παιδιά ηλικίας από 15 έως 36 μηνών. Στις Ηνωμένες Πολιτείες αναφέρθηκε ότι από το 1999 έχουν συμβεί 119 θανατηφόρα ατυχήματα και 111 παρ’ ολίγον ατυχήματα εξαιτίας κορδονιών σε καλύμματα παραθύρων. Στον Καναδά, από το 1986,28 θανατηφόρα ατυχήματα και 23 παρ’ ολίγον ατυχήματα συνδέθηκαν με τα εν λόγω προϊόντα. Στην Αυστραλία, από το 2000, τουλάχιστον δέκα παιδιά ήταν θύματα ατυχημάτων στραγγαλισμού με κορδόνια σε περσίδες (3). Ωστόσο, επειδή πολλά από αυτά τα ατυχήματα δεν δηλώνονται, αυτοί οι αριθμοί απεικονίζουν μόνον ένα μέρος του προβλήματος (4).
(5)
Από την έρευνα προκύπτει ότι οι περισσότεροι θάνατοι από ατυχήματα με κορδόνια περσίδων συμβαίνουν σε υπνοδωμάτια και τα παιδιά είναι ηλικίας από 16 έως 36 μηνών. Περισσότερα από τα μισά από αυτά τα ατυχήματα συμβαίνουν σε παιδιά ηλικίας περίπου 23 μηνών. Παρόλο που σε αυτή την ηλικία τα παιδιά έχουν αναπτύξει όλες τις κινητικές τους ικανότητες, δυσκολεύονται να ελευθερωθούν αν τυλιχτεί γύρω τους κορδόνι, επειδή το κεφάλι τους είναι βαρύτερο αναλογικά με το σώμα σε σύγκριση με τους ενήλικες, και δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί πλήρως ο έλεγχος των μυών τους. Επίσης, η τραχεία τους δεν έχει αναπτυχθεί ακόμη πλήρως και είναι συνεπώς μικρότερη και λιγότερο άκαμπτη από αυτήν των ενηλίκων και των μεγαλύτερων παιδιών, με αποτέλεσμα να παθαίνουν ασφυξία πιο γρήγορα αν συσφιχτεί ο λαιμός τους (5).
(6)
Το ευρωπαϊκό πρότυπο EN 13120:2009 περιέχει απαιτήσεις επιδόσεων και ασφάλειας για εσωτερικές περσίδες. Ωστόσο, ορισμένα μοντέλα περσίδων, τα οποία έχουν συνδεθεί με ατυχήματα, δεν περιλαμβάνονται στο πεδίο εφαρμογής αυτού του προτύπου.
(7)
Το ευρωπαϊκό πρότυπο EN 13120:2009 αφορά τις χειροκίνητες και τις ηλεκτροκίνητες εσωτερικές περσίδες· οι τελευταίες καλύπτονται σε συνδυασμό με την οδηγία 2006/42/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Μαΐου 2006, σχετικά με τα μηχανήματα (6). Ωστόσο, αυτή η οδηγία δεν καλύπτει την ασφάλεια των παιδιών σε σχέση με τον ειδικό κίνδυνο του στραγγαλισμού και δεν εφαρμόζεται στις χειροκίνητες περσίδες με κορδόνια.
(8)
Η ηλεκτροκίνηση μπορεί να εξαλείψει τους κινδύνους που σχετίζονται με τα κορδόνια χειρισμού, αλλά όχι τους κινδύνους που σχετίζονται με τα εσωτερικά κορδόνια.
(9)
Άλλα καλύμματα παραθύρων με επικίνδυνα κορδόνια με ελεύθερα άκρα προκαλούν παρόμοιο κίνδυνο για τα παιδιά.
(10)
Οι εκθέσεις για τα ατυχήματα που σχετίζονται με κορδόνια αναφέρουν ότι η αιτία του θανάτου είναι η εσωτερική ασφυξία. Τα υφιστάμενα ευρωπαϊκά πρότυπα σχετικά με καλύμματα παραθύρων και τις περσίδες δεν περιλαμβάνουν απαιτήσεις για την αντιμετώπιση αυτού του κινδύνου.
(11)
Για να προληφθεί ο κίνδυνος λόγω κακής εγκατάστασης ή της έλλειψης εγκατάστασης, οι κατασκευαστές θα πρέπει να βελτιώσουν τον σχεδιασμό των διατάξεων ασφαλείας ή των καλυμμάτων για παράθυρα έτσι ώστε το προϊόν να μην μπορεί να χρησιμοποιηθεί αν η εγκατάσταση δεν είναι σωστή.
(12)
Επομένως, είναι αναγκαίο να καθοριστούν απαιτήσεις ασφάλειας για να εξασφαλιστεί ότι οι εσωτερικές περσίδες και άλλα καλύμματα παραθύρων με κορδόνια είναι εγγενώς ασφαλή για τα παιδιά, και ότι εξαλείφουν τον κίνδυνο στραγγαλισμού και εσωτερικής ασφυξίας λόγω κορδονιών και μικρών μερών που είναι εύκολα προσβάσιμα.
(13)
Εκτός από τις απαιτήσεις σχετικά με την ασφαλή λειτουργία των καλυμμάτων παραθύρων με κορδόνια και των περσίδων, πρέπει επίσης να εκπονηθούν για τις διατάξεις ασφαλείας απαιτήσεις και πληροφορίες για την ασφάλεια του προϊόντος.
(14)
Τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση είναι σύμφωνα με τη γνώμη της επιτροπής που έχει συσταθεί δυνάμει του άρθρου 15 της οδηγίας 2001/95/ΕΚ και ούτε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ούτε το Συμβούλιο αντιτάχθηκαν σε αυτά,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
α)
«εσωτερικές περσίδες» είναι κάλυμμα παραθύρου που τοποθετείται σε οποιοδήποτε σημείο στην εσωτερική επιφάνεια του κτιρίου·
β)
«κάλυμμα παραθύρου με κορδόνια» είναι προϊόν που χρησιμοποιείται για την κάλυψη παραθύρου, εκτός των εσωτερικών περσίδων, με χαρακτηριστικό τα κορδόνια με ελεύθερα άκρα. Το κάλυμμα παραθύρου μπορεί να τοποθετηθεί στο εξωτερικό του παραθύρου ή στο μεταξύ δύο φύλλων παραθύρου ή μπροστά στο παράθυρο·
γ)
«επικίνδυνος βρόχος» είναι ο βρόχος που σχηματίζει ένα κορδόνι, μια αλυσίδα ή παρόμοιο με αυτά, με ελεύθερα άκρα, σε συνδυασμό ή όχι με ύφασμα, και μπορεί να τυλιχτεί γύρω από το κεφάλι ή τον λαιμό ενός νηπίου και να δημιουργήσει κίνδυνο στραγγαλισμού.
δ)
«διάταξη ασφαλείας» είναι μια διάταξη ή κατασκευή σχεδιασμένη έτσι ώστε να προστατεύει ένα νήπιο από τον κίνδυνο στραγγαλισμού, π.χ. προλαμβάνοντας τον σχηματισμό επικίνδυνων βρόχων σε κορδόνι ή αλυσίδα, διασπώντας έναν επικίνδυνο βρόχο, ξεμπλέκοντας ένα κορδόνι ή μια αλυσίδα σε περίπτωση σχηματισμού επικίνδυνου βρόχου ή, όταν το κορδόνι ή η αλυσίδα υφίσταται βάρος, καθιστώντας το κορδόνι ή την αλυσίδα απροσπέλαστα για τα παιδιά και προλαμβάνοντας την παγίδευση στο κορδόνι·
ε)
«προσπελάσιμο(-α, -ες) κορδόνι (κορδόνια), αλυσίδα (αλυσίδες), αλυσίδα με σφαιρίδια (αλυσίδες με σφαιρίδια) ή παρόμοια» είναι κορδόνι (κορδόνια), αλυσίδα (αλυσίδες), αλυσίδα με σφαιρίδια (αλυσίδες με σφαιρίδια) ή παρόμοια, με ελεύθερα άκρα, τα οποία βρίσκονται στο εμπρόσθιο, οπίσθιο ή πλαϊνό μέρος περσίδων ή καλύμματος παραθύρων, και είναι προσπελάσιμο(-α, -ες) και μπορεί να το (τα, τις) τραβήξει ένα νήπιο, και να δημιουργηθεί κίνδυνος στραγγαλισμού. Το ύψος δεν θεωρείται ότι περιορίζει την προσπέλαση.
Άρθρο 2
Οι απαιτήσεις ασφάλειας για εσωτερικές περσίδες, καλύμματα παραθύρων με κορδόνια και διατάξεις ασφαλείας που πρέπει να περιλαμβάνουν τα ευρωπαϊκά πρότυπα βάσει του άρθρου 4 της οδηγίας 2001/95/ΕΚ καθορίζονται στο παράρτημα της παρούσας απόφασης.
Άρθρο 3
Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Βρυξέλλες, 27 Ιουλίου 2011.
ROZHODNUTÍ KOMISE
ze dne 27. července 2011
o požadavcích na bezpečnost, které mají podle směrnice Evropského parlamentu a Rady 2001/95/ES splňovat evropské normy, aby se zabránilo určitým nebezpečím, která pro děti představují vnitřní clony, stínící prvky ovládané šňůrou a bezpečnostní zařízení
(Text s významem pro EHP)
(2011/477/EU)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na směrnici Evropského parlamentu a Rady 2001/95/ES ze dne 3. prosince 2001 o obecné bezpečnosti výrobků (1), a zejména na čl. 4 odst. 1 písm. a) uvedené směrnice,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Podle čl. 3 odst. 2 druhého pododstavce směrnice 2001/95/ES se předpokládá, že výrobek je bezpečný, je-li ve shodě s nezávaznými vnitrostátními normami přejímajícími evropské normy, na něž byly zveřejněny odkazy v Úředním věstníku Evropské unie.
(2)
Tyto evropské normy jsou vypracovávány evropskými normalizačními orgány na základě zvláštních bezpečnostních opatření stanovených Komisí.
(3)
V mnohých domácnostech můžeme nalézt clony a další typy stínících prvků ovládaných šňůrou, kterou se výrobek vytahuje a stahuje (ovládací šňůra) nebo jeho jednotlivé části drží pohromadě (vnitřní šňůra). Tyto šňůry představují pro děti nebezpečí uškrcení, protože jim při hře v blízkosti okna hrozí zamotání do vytvořených smyček. Děti také mohou lézt na okenní parapet nebo po nábytku, aby dosáhly na šňůru. K úrazu může také dojít v případě, že postele nebo dětské postýlky jsou umístěny v blízkosti okna, kde jsou šňůry v dosahu dětí.
(4)
Ze vzorku nemocnic v 15 členských státech z roku 1998 vyplynulo, že ve 129 případech byly děti hospitalizovány z důvodů zranění v souvislosti se smyčkou na vnitřní cloně nebo závěsovou šňůrou (2). Odhaduje se, že ve Spojeném království zemře jedno až dvě děti ročně v důsledku zamotání do šňůr clony. V nedávné době byla Komise informována o deseti smrtelných úrazech týkajících se dětí ve stáří mezi 15 a 36 měsíci, které se udály mezi roky 2008 a 2010 v Irsku, Finsku, Nizozemí, Spojeném království a Turecku. Ve Spojených státech bylo od roku 1999 zaznamenáno 119 úmrtí a 111 nebezpečných situací v souvislosti se stínícími prvky ovládaných šňůrou. V Kanadě bylo od roku 1986 dáno do souvislosti se stejnými výrobky 28 úmrtí a 23 nebezpečných situací. V Austrálii se od roku 2000 nešťastnou náhodou uškrtilo šňůrou od clony nejméně 10 dětí (3). Tyto údaje však postihují pouze část problému, protože mnohá zranění tohoto typu nejsou hlášena (4).
(5)
Výzkumy ukazují, že k většině nehod s následkem smrti v souvislosti se šňůrami od clon dochází v ložnicích a že se týkají dětí ve věku mezi 16 a 36 měsíci. Více než polovina těchto zranění se týká dětí přibližně ve věku 23 měsíců. Navzdory skutečnosti, že děti jsou v tomto věku již plně pohyblivé, je pro ně obtížné dostat se ze zamotaných šňůr, protože v porovnání s dospělými mají hlavu těžší než tělo a ovládání svalů není dosud zcela vyvinuto. Kromě toho dětská dýchací trubice není zcela vyvinutá, je tedy menší a křehčí než u dospělých a v případě stažení krku dítěte dochází k rychlejšímu udušení (5).
(6)
Evropská norma EN 13120:2009 obsahuje provozní požadavky na vnitřní clony včetně bezpečnosti. Některé modely clon, které se uvádějí v souvislosti se zraněními, však nejsou do uvedené normy zahrnuty.
(7)
Evropská norma EN 13120:2009 se vztahuje k ručně ovládaným, ale také k elektrickým vnitřním clonám, o kterých je pojednáno v souvislosti se směrnicí Evropského parlamentu a Rady 2006/42/ES ze dne 17. května 2006 o strojních zařízeních (6). Uvedená směrnice se nicméně nevztahuje na bezpečnost dětí, konkrétně v souvislosti s nebezpečím uškrcení, ani se nevztahuje na ručně ovládané clony se šňůrou.
(8)
Vybavení zařízení motorem může zabránit nebezpečí v souvislosti s ovládacími šňůrami, ale nemá vliv na riziko, jež šňůry představují.
(9)
Obdobné nebezpečí představují pro děti všechny ostatní stínící prvky, které jsou vybaveny volnými šňůrami.
(10)
Zprávy ohledně zranění v souvislosti se šňůrami uvádějí jako příčinu smrti vnitřní zadušení. Stávající evropské normy vztahující se ke stínící prvkům a clonám neobsahují požadavky na řešení tohoto nebezpečí.
(11)
Výrobci by měli zlepšit design bezpečnostních zařízení nebo stínících prvků, aby nedocházelo k nebezpečí nesprávné nebo nedostatečné montáže a aby se zabránilo používání výrobku v případě, že bezpečnostní zařízení nebyla řádně nainstalována.
(12)
Je proto nezbytné stanovit požadavky na bezpečnost, které by zajistily, aby vnitřní clony a jiné stínící prvky ovládané šňůrou byly bezpečné pro děti a nehrozilo již riziko uškrcení a vnitřního zadušení zapříčiněné přístupnými šňůrami a malými částmi zařízení.
(13)
Kromě požadavků na bezpečnost obsluhy stínících prvků a clon musí být také vypracovány požadavky a informace ohledně bezpečnosti týkající se bezpečnostních zařízení.
(14)
Opatření stanovená tímto rozhodnutím jsou v souladu se stanoviskem výboru zřízeného podle čl. 15 směrnice 2001/95/ES a ani Evropský parlament, ani Rada nevyjádřily nesouhlas s těmito opatřeními,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Pro účely tohoto rozhodnutí se použijí následující definice:
a)
„vnitřní clonou“ se rozumí stínící výrobek do oken umístěný kdekoli na vnitřním povrchu budovy;
b)
„stínícími prvky ovládanými šňůrou“ se rozumí výrobek pokrývající okno, s výjimkou vnitřních clon, jehož charakteristickým rysem je volná šňůra. Stínící prvky mohou být umístěny z vnější strany okna nebo v prostoru mezi panely dvojitého okna nebo před oknem;
c)
„nebezpečnou smyčkou“ se rozumí smyčka volné šňůry, řetězu nebo podobně, která může i nemusí obsahovat tkaninu a která je tak velká, že se do ní vejde hlava dítěte nebo že se může omotat kolem krku, čímž představuje nebezpečí uškrcení;
d)
„bezpečnostními zařízeními“ se rozumí zařízení nebo provedení, která chrání děti před uškrcením například tím, že brání vytvoření nebezpečné smyčky ze šňůry nebo řetězu, umožňují přetržení nebezpečné smyčky, umožňují uvolnění šňůry nebo řetězu při vytvoření nebezpečné smyčky nebo je-li šňůra či řetěz pod zátěží, znesnadňují přístup dětem ke šňůře nebo řetězu, brání zamotání šňůr;
e)
„volně přístupnou šňůrou/šňůrami, řetězem/řetězy, kuličkovým řetězem / kuličkovými řetězy nebo podobně“ se rozumí šňůra/šňůry, řetěz/řetězy, kuličkový řetěz / kuličkové řetězy nebo podobně, které jsou vystaveny před, za nebo podél clony nebo stínících prvků a jsou tak v dosahu malých dětí, které za ně mohou tahat a tím se vystavit nebezpečí uškrcení. Výška umístění se nepovažuje za omezení přístupnosti.
Článek 2
Požadavky na bezpečnost u vnitřních clon, stínících systémů do oken obsluhovaných pomocí šňůry a bezpečnostních zařízení, které mají být splňovány v normách podle článku 4 směrnice 2001/95/ES, se stanoví v příloze tohoto rozhodnutí.
Článek 3
Toto rozhodnutí vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
V Bruselu dne 27. července 2011.