ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 8ης Ιουνίου 2010
απευθυνόμενη προς την Ελλάδα με σκοπό την ενίσχυση και εμβάθυνση της δημοσιονομικής εποπτείας, διά της οποίας ειδοποιείται η Ελλάδα να λάβει τα μέτρα μείωσης του ελλείμματος που κρίνονται αναγκαία για την αντιμετώπιση της κατάστασης υπερβολικού ελλείμματος
(2010/320/ΕΕ)
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη:
τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), και ιδίως το άρθρο 126 παράγραφος 9 και το άρθρο 136,
τη σύσταση της Επιτροπής,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Το άρθρο 136 παράγραφος 1 στοιχείο α) της ΣΛΕΕ προβλέπει τη δυνατότητα θέσπισης ειδικών μέτρων για τα κράτη μέλη με νόμισμα το ευρώ, προκειμένου να ενισχυθεί ο συντονισμός και η εποπτεία της δημοσιονομικής τους πειθαρχίας.
(2)
Το άρθρο 126 της ΣΛΕΕ προβλέπει ότι τα κράτη μέλη αποφεύγουν τα υπερβολικά δημοσιονομικά ελλείμματα και θεσπίζει τη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος προς τον σκοπό αυτό. Το σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης, το οποίο στο διορθωτικό του σκέλος εφαρμόζει τη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος, παρέχει το πλαίσιο στήριξης των κυβερνητικών πολιτικών για την άμεση επάνοδο σε υγιείς δημοσιονομικές θέσεις λαμβάνοντας υπόψη την οικονομική κατάσταση.
(3)
Στις 27 Απριλίου 2009, το Συμβούλιο αποφάσισε, σύμφωνα με το άρθρο 104 παράγραφος 6 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (ΣΕΚ), ότι υφίσταται υπερβολικό έλλειμμα στην Ελλάδα και εξέδωσε συστάσεις για τη διόρθωση του ελλείμματος το αργότερο μέχρι το 2010, σύμφωνα με το άρθρο 104 παράγραφος 7 της ΣΕΚ και το άρθρο 3 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την επιτάχυνση και τη διασαφήνιση της εφαρμογής της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος (1). Το Συμβούλιο όρισε επίσης την 27η Οκτωβρίου 2009 ως προθεσμία για την ανάληψη αποτελεσματικής δράσεως εκ μέρους της Ελλάδος. Στις 30 Νοεμβρίου 2009, το Συμβούλιο διαπίστωσε, σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 8 της ΣΛΕΕ, ότι η Ελλάδα δεν είχε αναλάβει αποτελεσματική δράση· κατά συνέπεια, στις 16 Φεβρουαρίου 2010, το Συμβούλιο απηύθυνε προειδοποίηση στην Ελλάδα, σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ να λάβει μέτρα για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος το αργότερο μέχρι το 2012 («απόφαση του Συμβουλίου βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 9»). Το Συμβούλιο όρισε επίσης τη 15η Μαΐου ως προθεσμία για την ανάληψη αποτελεσματικής δράσης.
(4)
Σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97, εάν έχει αναληφθεί αποτελεσματική δράση σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ και συμβούν απρόβλεπτα αντίξοα οικονομικά γεγονότα με μείζονες αρνητικές επιπτώσεις για τα δημόσια οικονομικά μετά την έκδοση της εν λόγω ειδοποίησης, το Συμβούλιο μπορεί να αποφασίσει, βάσει σύστασης της Επιτροπής, να εκδώσει αναθεωρημένη ειδοποίηση δυνάμει του άρθρου 126 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ.
(5)
Σύμφωνα με τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2009, οι οποίες αποτέλεσαν τη βάση για την αρχική ειδοποίηση που είχε απευθυνθεί στην Ελλάδα, το ΑΕΠ αναμενόταν να μειωθεί κατά ¼ % το 2010, και να παρουσιάσει ανάκαμψη από το 2011, έτος κατά το οποίο η οικονομία προβλεπόταν να αναπτυχθεί κατά 0,7 %. Σήμερα, αναμένεται σημαντική πτώση του πραγματικού ΑΕΠ το 2010, ακολουθούμενη από περαιτέρω συρρίκνωση το 2011. Τα επόμενα έτη αναμένεται βαθμιαία ανάκαμψη της ανάπτυξης. Αυτή η αισθητή επιδείνωση του οικονομικού σεναρίου υποδηλώνει αντίστοιχη επιδείνωση των προοπτικών για τα δημόσια οικονομικά εάν δεν μεταβληθούν οι πολιτικές. Στις εξελίξεις αυτές πρέπει να προστεθεί η προς τα άνω αναθεώρηση των αποτελεσμάτων για το δημόσιο έλλειμμα το 2009 (από 12,7 % του ΑΕΠ που είχε εκτιμηθεί κατά τον χρόνο έκδοσης της απόφασης του Συμβουλίου βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 9, σε 13,6 % του ΑΕΠ σύμφωνα με τη δημοσιονομική κοινοποίηση που υπέβαλε η Ελλάδα την 1η Απριλίου 2010), με κίνδυνο περαιτέρω προς τα άνω αναθεώρησης (της τάξης του 0,3 έως 0,5 % του ΑΕΠ) μετά την ολοκλήρωση των ελέγχων που πραγματοποιεί η Eurostat στην Ελληνική Στατιστική Υπηρεσία (2). Τέλος, οι ανησυχίες των αγορών ως προς τις προοπτικές των δημόσιων οικονομικών εκδηλώθηκαν μέσω της κατακόρυφης αύξησης των επασφάλιστρων κινδύνου για το δημόσιο χρέος, επιτείνοντας τις δυσχέρειες όσον αφορά τον έλεγχο της πορείας του δημοσίου ελλείμματος και χρέους. Σύμφωνα με την προκαταρκτική εκτίμηση που πραγματοποίησαν οι υπηρεσίες της Επιτροπής τον Μάρτιο του 2010, η Ελλάδα εφάρμοζε, όπως της είχε ζητηθεί, τα δημοσιονομικά μέτρα που απέβλεπαν στην εξασφάλιση της επίτευξης του προγραμματισμένου στόχου για το έλλειμμα το 2010. Ωστόσο, λόγω της ραγδαίας μεταβολής του οικονομικού σεναρίου, δεν ισχύει πλέον ο σχεδιασμός αυτός. Η άμεση απειλή χρεοκοπίας του κράτους απαιτεί την ανάληψη ακόμη δραστικότερων μέτρων εντός του τρέχοντος έτους. Συγχρόνως, το βάθος της συρρίκνωσης της οικονομίας που αναμένεται τώρα, καθιστά ανέφικτη την αρχική πορεία μείωσης του ελλείμματος. Μπορεί πλέον να θεωρηθεί ότι έχουν επέλθει στην Ελλάδα απρόβλεπτα αντίξοα οικονομικά γεγονότα με μείζονες αρνητικές επιπτώσεις για τα δημόσια οικονομικά και, κατά συνέπεια, είναι δικαιολογημένη η έκδοση αναθεωρημένων συστάσεων βάσει του άρθρου 136 και του άρθρου 126 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ.
(6)
Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, φαίνεται ότι η προθεσμία που είχε τεθεί με την απόφαση του Συμβουλίου σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 9 για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος της Ελλάδας πρέπει να παραταθεί κατά δύο έτη μέχρι το 2014.
(7)
Το ακαθάριστο δημόσιο χρέος στα τέλη του 2009 είχε διαμορφωθεί σε 115,1 % του ΑΕΠ. Πρόκειται για έναν από τους υψηλότερους δείκτες χρέους στην ΕΕ ο οποίος απέχει σημαντικά από την τιμή αναφοράς του 60 % του ΑΕΠ που προβλέπει η συνθήκη. Επιπλέον, υπάρχει κίνδυνος τα στοιχεία αυτά να αναθεωρηθούν περαιτέρω προς τα άνω (κατά 5 έως 7 ποσοστιαίες μονάδες) ως αποτέλεσμα του στατιστικού ελέγχου που διενεργείται επί του παρόντος. Η επίτευξη της πορείας μείωσης του ελλείμματος που θεωρείται απαραίτητη και εφικτή υπό τις παρούσες συνθήκες, σημαίνει ότι η αύξηση του χρέους θα αντιστραφεί από το 2014. Εκτός από τα επίμονα υψηλά δημόσια ελλείμματα, η συμβολή των πράξεων «κάτω από τη γραμμή» στην αύξηση του χρέους ήταν σημαντική. Αυτό συνέβαλε στην υπονόμευση της εμπιστοσύνης των αγορών και της ικανότητας της ελληνικής κυβέρνησης για τη μελλοντική εξυπηρέτηση του χρέους της. Είναι εξαιρετικά επείγον για την Ελλάδα να αναλάβει αποφασιστική δράση, σε πρωτοφανή κλίμακα, για το έλλειμμα και τους άλλους παράγοντες που συμβάλλουν στην αύξηση του χρέους, προκειμένου να αντιστραφεί η αύξηση του λόγου του χρέους προς το ΑΕΠ και να μπορέσει η χώρα να επανέλθει το συντομότερο δυνατόν σε χρηματοδότηση μέσω των αγορών.
(8)
Η ιδιαίτερα οξεία επιδείνωση της χρηματοπιστωτικής κατάστασης της ελληνικής κυβέρνησης οδήγησε τα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να αποφασίσουν να παράσχουν στήριξη σταθερότητας προς την Ελλάδα, προκειμένου να διαφυλαχθεί η χρηματοπιστωτική σταθερότητα στη ζώνη του ευρώ ως σύνολο, και σε συνδυασμό με πολυμερή συνδρομή που παρέχεται από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Η στήριξη από τα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ αυτή λαμβάνει τη μορφή συγκέντρωσης διμερών δανείων, που συντονίζεται από την Επιτροπή. Οι δανειστές αποφάσισαν να χορηγήσουν τη στήριξή τους με την προϋπόθεση της τήρησης της παρούσας απόφασης από την Ελλάδα. Ειδικότερα, η Ελλάδα αναμένεται να εφαρμόσει τα μέτρα που προσδιορίζονται στην παρούσα απόφαση σύμφωνα με το προβλεπόμενο σε αυτή χρονοδιάγραμμα,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
1. Η Ελλάδα τερματίζει την παρούσα κατάσταση υπερβολικού ελλείμματος το ταχύτερο δυνατόν και το αργότερο έως το 2014.
2. Σκοπός της πορείας προσαρμογής για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος θα είναι το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης να μην υπερβαίνει τα 18 508 εκατ. ευρώ (8,0 % του ΑΕΠ) το 2010, τα 17 065 εκατ. ευρώ (7,6 % του ΑΕΠ) το 2011, τα 14 916 εκατ. ευρώ (6,5 % του ΑΕΠ) το 2012, τα 11 399 εκατ. EUR (4,9 % του ΑΕΠ) το 2013 και τα 6 385 εκατ. EUR (2,6 % του ΑΕΠ) το 2014. Για τον σκοπό αυτό, θα πρέπει να επιτευχθεί βελτίωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου κατά τουλάχιστον 10 % του ΑΕΠ κατά τη διάρκεια της περιόδου 2009-2014.
3. Για την πορεία προσαρμογής που προβλέπεται στην παράγραφο 2, η ετήσια μεταβολή του ενοποιημένου ακαθάριστου χρέους της γενικής κυβέρνησης απαιτείται να μην υπερβαίνει τα 34 058 εκατ. ευρώ το 2010, τα 17 365 εκατ. ευρώ το 2011, τα 15 016 εκατ. ευρώ το 2012, τα 11 599 εκατ. ευρώ το 2013, τα 7 885 εκατ. ευρώ το 2014. Με βάση τις παρούσες προβλέψεις για το ΑΕΠ, η αντίστοιχη πορεία προσαρμογής για τον δείκτη χρέους προς το ΑΕΠ θα είναι 133,2 % το 2010, 145,2 % το 2011, 148,8 % το 2012, 149,6 % το 2013 και 148,4 % το 2014.
Άρθρο 2
1. Η Ελλάδα θεσπίζει τα ακόλουθα μέτρα πριν από τα τέλη Ιουνίου του 2010:
α)
νόμο που θα θεσπίζει μια προοδευτική φορολογική κλίμακα για όλες τις πηγές εισοδήματος και μια οριζόντια ενιαία αντιμετώπιση του εισοδήματος που προέρχεται από εργασία και περιουσιακά στοιχεία·
β)
νόμο που θα καταργεί τις απαλλαγές και τις αυτόνομες φορολογικές διατάξεις στο φορολογικό σύστημα, συμπεριλαμβανομένων των εισοδημάτων από τα ειδικά επιδόματα που καταβάλλονται στους δημοσίους υπαλλήλους·
γ)
ακύρωση πιστώσεων του προϋπολογισμού για αποθεματικό απροβλέπτων, με στόχο την εξοικονόμηση 700 εκατ. ευρώ·
δ)
κατάργηση των περισσότερων από τις πιστώσεις του προϋπολογισμού για το επίδομα αλληλεγγύης (εκτός από ένα μέρος για την ανακούφιση της φτώχειας) με στόχο την εξοικονόμηση 400 εκατ. ευρώ·
ε)
μείωση των υψηλότερων συντάξεων, με στόχο την εξοικονόμηση 500 εκατ. ευρώ για ένα πλήρες έτος (350 εκατ. ευρώ για το 2010)·
στ)
μείωση των δώρων Πάσχα, Χριστουγέννων και των επιδομάτων αδείας που καταβάλλονται στους δημοσίους υπαλλήλους με στόχο την εξοικονόμηση 1 500 εκατ. ευρώ για ένα πλήρες έτος (1 100 εκατ. ευρώ το 2010)·
ζ)
κατάργηση των δώρων Πάσχα, Χριστουγέννων των επιδομάτων αδείας που καταβάλλονται στους συνταξιούχους, με ταυτόχρονη προστασία αυτών που λαμβάνουν χαμηλότερες συντάξεις, με στόχο την εξοικονόμηση 1 900 εκατ. ευρώ για ένα πλήρες έτος (1 500 εκατ. ευρώ το 2010)·
η)
αύξηση των συντελεστών του ΦΠΑ, με απόδοση τουλάχιστον 1,8 δισεκατ. ευρώ ένα πλήρες έτος (800 εκατ. ευρώ το 2010)·
θ)
αύξηση των ειδικών φόρων κατανάλωσης στα καύσιμα, στον καπνό και στο αλκοόλ, με απόδοση τουλάχιστον 1 050 εκατ. ευρώ για ένα πλήρες έτος (450 εκατ. ευρώ το 2010)·
ι)
έκδοση νομοθεσίας για την εφαρμογή της οδηγίας για τις υπηρεσίες (3)
κ)
έκδοση νομοθεσίας για τη μεταρρύθμιση και την απλοποίηση της δημόσιας διοίκησης σε τοπικό επίπεδο με στόχο τη μείωση του λειτουργικού κόστους·
ια)
συγκρότηση τεχνικής ομάδας εργασίας με στόχο τη βελτίωση του ποσοστού απορρόφησης πόρων από τα διαρθρωτικά ταμεία και το ταμείο Συνοχής·
ιβ)
έκδοση νόμου για την απλοποίηση της ίδρυσης νέων επιχειρήσεων·
ιγ)
μείωση των δημοσίων επενδύσεων κατά 500 εκατ. ευρώ σε σύγκριση με τον ισχύοντα σχεδιασμό·
ιδ)
διοχέτευση των πιστώσεων του προϋπολογισμού για συγχρηματοδότηση με τα διαρθρωτικά ταμεία και το Ταμείο Συνοχής σε ειδικό κεντρικό λογαριασμό που δεν δύναται να χρησιμοποιηθεί για κανέναν άλλο σκοπό·
ιε)
ίδρυση ανεξαρτήτου ταμείου δημοσιονομικής σταθερότητος για να αντιμετωπισθεί μια τυχόν έλλειψη κεφαλαίων και διαφυλαχθεί η υγεία του χρηματοπιστωτικού τομέως διά της εισφοράς προσθέτων ιδίων κεφαλαίων στις τράπεζες, αν χρειασθεί·
ιζ)
ενισχυμένη εποπτεία τραπεζών, με αυξημένους ανθρώπινους πόρους, συχνότερες εκθέσεις και τεστ αντοχής κάθε τετράμηνο.
2. Η Ελλάδα θεσπίζει τα ακόλουθα μέτρα μέχρι τα τέλη Σεπτεμβρίου του 2010:
α)
συμπεριλαμβάνει στο σχέδιο προϋπολογισμού για το 2011 μέτρα δημοσιονομικής εξυγίανσης ανερχόμενα σε τουλάχιστον 3 % του ΑΕΠ (4,1 % του ΑΕΠ εάν ληφθούν υπόψη μεταφορές από μέτρα που εφαρμόστηκαν το 2010). Ο προϋπολογισμός θα περιλαμβάνει ιδίως τα ακόλουθα μέτρα (ή σε εξαιρετικές περιπτώσεις, μέτρα που αποφέρουν αντίστοιχη εξοικονόμηση πόρων): μείωση της ενδιάμεσης κατανάλωσης της γενικής κυβέρνησης κατά τουλάχιστον 300 εκατ. ευρώ έναντι του επιπέδου του 2010 (επιπλέον της προβλεπόμενης εξοικονόμησης στο πλαίσια της μεταρρύθμισης της δημόσιας διοίκησης και της αναδιοργάνωσης της τοπικής αυτοδιοίκησης που αναφέρεται στην παρούσα παράγραφο), πάγωμα της τιμαριθμικής αναπροσαρμογής των συντάξεων (με στόχο την εξοικονόμηση 100 εκατ. ευρώ), προσωρινές «εισφορές κρίσης» στις πολύ κερδοφόρες επιχειρήσεις, (με επιπλέον έσοδα ύψους τουλάχιστον 600 εκατ. ευρώ ετησίως τα έτη 2011, 2012 και 2013), φορολόγηση βάσει τεκμηρίων των επαγγελματιών (με απόδοση τουλάχιστον 400 εκατ. ευρώ το 2011 και αυξανόμενες αποδόσεις το 2012 και 2013), διεύρυνση της βάσης του ΦΠΑ μέσω της υπαγωγής σε αυτόν υπηρεσιών οι οποίες σήμερα εξαιρούνται και τη μεταφορά του 30 % των αγαθών και υπηρεσιών από τη μειωμένη στην κανονική κλίμακα (με απόδοση 1 δισεκατ. ευρώ), σταδιακή εισαγωγή «πράσινου φόρου» στις εκπομπές CO2 (με απόδοση τουλάχιστον 300 εκατ. ευρώ το 2011), εφαρμογή από την ελληνική κυβέρνηση νομοθεσίας για τη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης και την αναδιοργάνωση της τοπικής αυτοδιοίκησης (με στόχο τη μείωση του κόστους κατά τουλάχιστον 500 εκατ. ευρώ το 2011, και 500 επιπλέον εκατ. για καθένα από τα έτη 2012 και 2013), μείωση των επενδύσεων που χρηματοδοτούνται από εγχώριους πόρους δίνοντας προτεραιότητα στα επενδυτικά προγράμματα που χρηματοδοτούνται από κοινοτικά κονδύλια (κατά τουλάχιστον 1 δισεκατ. ευρώ) παρέχοντας προτεραιότητα στα επενδυτικά σχέδια που χρηματοδοτούνται από διαρθρωτικά ταμεία της ΕΕ, κίνητρα για τη ρύθμιση παραβιάσεων χρήσης γης (με απόδοση τουλάχιστον 1 500 εκατ. ευρώ από το 2011 έως το 2013, εκ των οποίων τουλάχιστον 500 εκατ. ευρώ το 2011), συλλογή εσόδων από την αδειοδότηση τυχερών παιγνίων (τουλάχιστον 500 εκατ. ευρώ από πωλήσεις αδειών και 200 εκατ. ευρώ από δικαιώματα), διεύρυνση της φορολογικής βάσης ακίνητης περιουσίας αναπροσαρμόζοντας τις αντικειμενικές αξίες των ακινήτων (με απόδοση τουλάχιστον 500 εκατ. ευρώ επιπρόσθετων εσόδων), αύξηση της φορολόγησης αμοιβών σε είδος, συμπεριλαμβανομένης της φορολόγησης αυτοκινήτων με χρονομίσθωση (κατά τουλάχιστον 150 εκατ. ευρώ)· αύξηση φόρου στα είδη πολυτελείας (κατά τουλάχιστον 100 εκατ. ευρώ), συλλογή του ειδικού φόρου τέλους για ημιυπαίθριους χώρους (με απόδοση τουλάχιστον 800 εκατ. ευρώ ετησίως), αντικατάσταση μόνο του 20 % των συνταξιοδοτούμενων εργαζομένων στον δημόσιο τομέα (κεντρική κυβέρνηση, δήμοι, δημόσιες επιχειρήσεις, τοπική αυτοδιοίκηση, κρατικές υπηρεσίες και άλλοι δημόσιοι οργανισμοί)·
β)
νόμο για τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος με σκοπό την εξασφάλιση της μεσοπρόθεσμης και μακροπρόθεσμης βιωσιμότητάς του. Ο νόμος πρέπει ιδίως να θεσπίζει ένα ενιαίο όριο ηλικίας συνταξιοδότησης στα 65 έτη (περιλαμβανομένων των γυναικών), συγχώνευση των υφιστάμενων συνταξιοδοτικών ταμείων σε τρία ταμεία και ενιαίο νέο σύστημα συνταξιοδότησης για όλους τους παρόντες και μελλοντικούς υπαλλήλους (με ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2013), μείωση του ανωτάτου ορίου στις συντάξεις, σταδιακή αύξηση της ελάχιστης ανταποδοτικής περιόδου για συνταξιοδότηση με πλήρη σύνταξη τα από τα 37 στα 40 έτη (μέχρι το 2015), ελάχιστο όριο ηλικίας συνταξιοδότησης στα 60 έτη από την 1η Ιανουαρίου 2011 (περιλαμβανομένων των εργαζομένων στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα και όσων έχουν 40 έτη εισφορών), κατάργηση των ειδικών κανόνων για τους ασφαλισμένους πριν από το 1993 (με παράλληλη διατήρηση των κεκτημένων δικαιωμάτων), σημαντική περικοπή του καταλόγου των βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων, μείωση συνταξιοδοτικών παροχών (κατά 6 % ετησίως) για τα άτομα που συνταξιοδοτούνται από την ηλικία των 60 έως των 65 ετών, με περίοδο συνεισφορών μικρότερη των 40 ετών, δημιουργία αυτόματου μηχανισμού προσαρμογής για τη σύνδεση της ηλικίας συνταξιοδότησης με την αύξηση του προσδόκιμου ζωής (από το 2020), εισαγωγή ενός ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος βασισμένου σε εισοδηματικά κριτήρια για τους ηλικιωμένους πάνω από το νομοθετημένο όριο ηλικίας συνταξιοδότησης, θέσπιση αυστηρότερων όρων και τακτική επανεξέταση της πλήρωσης των προϋποθέσεων για τις συντάξεις αναπηρίας, τροποποίηση του τύπου απονομής σύνταξης στο ανταποδοτικό σχήμα για την ενίσχυση της σχέσης μεταξύ των εισφορών που καταβάλλονται και των παροχών που λαμβάνονται (με το ποσοστό συσσώρευσης να περιορίζεται σε ένα μέσο ετήσιο ρυθμό της τάξης του 1,2 %), και επέκταση για τον υπολογισμό των συντάξιμων αποδοχών με βάση τις αποδοχές στο σύνολο του εργασιακού βίου (με διατήρηση των κεκτημένων δικαιωμάτων). Η εφαρμογή του νόμου αυτού αναμένεται να μειώσει την προβλεπόμενη αύξηση του λόγου των δαπανών για συντάξεις προς το ΑΕΠ σε επίπεδο χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ζώνης του ευρώ στη διάρκεια των επόμενων δεκαετιών και θα περιορίσει την αύξηση των δαπανών του δημοσίου τομέα για συντάξεις την περίοδο 2010-2060 σε λιγότερο από 2,5 % του ΑΕΠ·
γ)
ενδυνάμωση του ρόλου και των πόρων του Γενικού λογιστηρίου του κράτους και παροχή διασφαλίσεων έναντι πιθανών πολιτικών παρεμβάσεων σε επίπεδο προβλέψεων και λογιστικής·
δ)
σχέδιο μεταρρύθμισης της νομοθεσίας για τις αποδοχές στον δημόσιο τομέα, περιλαμβανομένης ιδίως της ίδρυσης μιας ενιαίας αρχής πληρωμών για την πληρωμή των μισθών, της εισαγωγής ενιαίων αρχών και χρονοδιαγράμματος για την εισαγωγή ενός ενιαίου απλοποιημένου συστήματος αμοιβών που θα εφαρμόζεται στον δημόσιο τομέα, στις τοπικές αρχές και σε άλλους οργανισμούς του δημοσίου·
ε)
νομοθεσία για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της φορολογικής διαχείρισης και των ελέγχων·
στ)
την εκκίνηση μιας ανεξάρτητης αξιολόγησης της δημόσιας διοίκησης και των υφιστάμενων κοινωνικών προγραμμάτων·
ζ)
τη δημοσίευση μηνιαίων στατιστικών στοιχείων (σε ταμειακή βάση) για τα έσοδα, τις δαπάνες, τη χρηματοδότηση και τις ληξιπρόθεσμες οφειλές (χρέη) για τη «διαθέσιμη γενική κυβέρνηση» και τους επιμέρους φορείς της·
η)
σχέδιο δράσης για τη βελτίωση της συλλογής και επεξεργασίας δεδομένων της γενικής κυβέρνησης, ιδίως με την ενίσχυση των μηχανισμών ελέγχου, στις στατιστικές υπηρεσίες και στο Γενικό λογιστήριο του κράτους και με τη διασφάλιση της πραγματικής προσωπικής ευθύνης σε περιπτώσεις εσφαλμένων αναφορών, προκειμένου να υπάρξει έγκαιρη παροχή υψηλής ποιότητας δεδομένων της γενικής κυβέρνησης, όπως προβλέπεται στους κανονισμούς (ΕΚ) αριθ. 2223/96 (4), (ΕΚ) αριθ. 264/2000 (5), (ΕΚ) αριθ. 1221/2002 (6), (ΕΚ) αριθ. 501/2004 (7), (ΕΚ) αριθ. 1222/2004 (8), (ΕΚ) αριθ. 1161/2005 (9), (ΕΚ) αριθ. 223/2009 (10) και (ΕΚ) αριθ. 479/2009 (11)
θ)
Τακτική δημοσίευση των πληροφοριών για την οικονομική κατάσταση στις δημόσιες επιχειρήσεις και σε άλλους δημόσιους φορείς που δεν υπάγονται στη γενική κυβέρνηση (συμπεριλαμβανομένων λεπτομερών καταστάσεων αποτελεσμάτων χρήσεων, ισολογισμών και στοιχείων για την απασχόληση και τις μισθολογικές δαπάνες).
3. Η Ελλάδα θεσπίζει τα ακόλουθα μέτρα μέχρι τα τέλη Δεκεμβρίου του 2010:
α)
οριστική θέσπιση των μέτρων που αναφέρονται στις παραγράφους 2 στοιχεία α) και δ)·
β)
σχέδιο νόμου για την ενίσχυση του δημοσιονομικού πλαισίου. Θα πρέπει ιδίως να περιλαμβάνει την κατάρτιση μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού πλαισίου, την εισαγωγή υποχρεωτικού αποθεματικού έκτακτων αναγκών στον προϋπολογισμό, της τάξεως του 10 % της συνολικής πίστωσης για κρατικές δαπάνες, τη δημιουργία ισχυρότερων μηχανισμών ελέγχου των δαπανών και τη θέσπιση μιας ανεξάρτητης υπηρεσίας προϋπολογισμού που θα παρέχει ανεξάρτητες συμβουλές και ειδικό λεπτομερή έλεγχο σε δημοσιονομικά ζητήματα·
γ)
νόμο για τη μεταρρύθμιση του συστήματος διαπραγμάτευσης των μισθών στον ιδιωτικό τομέα, ο οποίος πρέπει να προβλέπει μείωση της αμοιβής για υπερωριακή απασχόληση, μεγαλύτερη ευελιξία στη διαχείριση του χρόνου εργασίας και να επιτρέψει σε τοπικά σύμφωνα να θέτουν τις μισθολογικές αυξήσεις χαμηλότερα από τις κλαδικές συμφωνίες·
δ)
νομοθεσία για τους κατώτατους μισθούς με εισαγωγή μισθών κάτω από τον κατώτατο μισθό (sub-minima) για ευάλωτες ομάδες, όπως οι νέοι και οι μακροχρόνια άνεργοι και εφαρμογή μέτρων που θα εγγυώνται ότι οι τρέχοντες κατώτατοι μισθοί θα παραμείνουν σταθεροί σε ονομαστικούς όρους επί τρία χρόνια·
ε)
μεταρρύθμιση της νομοθεσίας για την προστασία της εργασίας παρατείνοντας την περίοδο μαθητείας για νέες θέσεις εργασίας στο ένα έτος, μειώνοντας το συνολικό επίπεδο αποζημίωσης σε περίπτωση απόλυσης και διασφαλίζοντας ότι το καθεστώς αποζημίωσης θα είναι το ίδιο για ειδικευμένους και ανειδίκευτους εργάτες, αυξάνοντας το ελάχιστο όριο ενεργοποίησης των κανόνων μαζικών απολύσεων ειδικά για μεγάλες επιχειρήσεις και διευκολύνοντας τη χρήση συμβάσεων προσωρινής εργασίας και ημιαπασχόλησης·
στ)
σημαντική αύξηση του ποσοστού απορρόφησης των πόρων των διαρθρωτικών ταμείων και του ταμείου συνοχής·
ζ)
θέσπιση νέου συστήματος διαχείρισης φαρμάκων που ευνοεί τη χρήση γενόσημων φαρμάκων·
η)
θέσπιση ενός ενιαίου συστήματος κρατικών προμηθειών, με τη δημιουργία μιας κεντρικής αρχής προμηθειών, που θα διασφαλίζει ιδίως αυστηρές διαδικασίες για τη διενέργεια διαγωνισμών, καθώς και για ελέγχους εκ των προτέρων (ex ante) και εκ των υστέρων (ex post)·
θ)
νομοθεσία για την απλοποίηση και την επιτάχυνση της διαδικασίας αδειοδότησης επιχειρήσεων, βιομηχανικών δραστηριοτήτων και επαγγελμάτων·
ι)
τροποποίηση του θεσμικού πλαισίου της Ελληνικής Επιτροπής Ανταγωνισμού (ΕΕΑ) με στόχο την αύξηση της ανεξαρτησίας της, τον καθορισμό εύλογων προθεσμιών για τη διερεύνηση και την έκδοση αποφάσεων και την απονομή στην ΕΕΑ της εξουσίας να απορρίπτει καταγγελίες·
ια)
καλύτερη διαχείριση των περιουσιακών στοιχείων του δημοσίου, με σκοπό την είσπραξή τουλάχιστον 1 δισεκατ. ευρώ ετησίως κατά τη διάρκεια της περιόδου 2011-2013·
ιβ)
μέτρα που στοχεύουν στην άρση των υφιστάμενων περιορισμών στην ελευθερία παροχής υπηρεσιών.
4. Η Ελλάδα θεσπίζει τα ακόλουθα μέτρα μέχρι τα τέλη Μαρτίου του 2011:
α)
Οριστική έκδοση των μέτρων που αναφέρονται στην παράγραφο 3 στοιχείο β).
5. Η Ελλάδα θεσπίζει τα ακόλουθα μέτρα μέχρι τα τέλη Ιουνίου του 2011:
α)
απλοποιημένο ενιαίο σύστημα αμοιβών για τον δημόσιο τομέα που θα εφαρμόζεται στον δημόσιο τομέα, στις τοπικές αρχές και σε άλλους οργανισμούς του δημοσίου, εξασφαλίζοντας ότι η αμοιβή αντανακλά την παραγωγικότητα και τα καθήκοντα·
β)
μέτρα για την εφαρμογή των ευρημάτων της εξωτερικής και ανεξάρτητης αξιολόγησης της δημόσιας διοίκησης·
γ)
ενδυνάμωση της επιθεώρησης εργασίας, η οποία πρέπει να στελεχωθεί πλήρως με εξειδικευμένο προσωπικό και να έχει ποσοτικούς στόχους σε σχέση με τον αριθμό τον ελέγχων που θα πραγματοποιεί.
6. Η Ελλάδα θεσπίζει τα ακόλουθα μέτρα μέχρι τα τέλη Σεπτεμβρίου του 2011:
α)
συμπερίληψη στον προκαταρκτικό προϋπολογισμό για το 2012 μέτρων δημοσιονομικής εξυγίανσης που ανέρχονται σε τουλάχιστον 2,2 % του ΑΕΠ. Ειδικότερα, ο προϋπολογισμός πρέπει να περιλαμβάνει τα ακόλουθα μέτρα (ή σε εξαιρετικές περιπτώσεις, μέτρα που αποφέρουν αντίστοιχη εξοικονόμηση πόρων): περαιτέρω διεύρυνση της βάσης του ΦΠΑ με την εφαρμογή του κανονικού συντελεστή σε αγαθά και υπηρεσίες που τώρα υπάγονται στον μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ (με στόχο την είσπραξη πρόσθετων εσόδων τουλάχιστον 300 εκατ. ευρώ), μείωση της απασχόλησης στον δημόσιο τομέα επιπροσθέτως του κανόνα της μιας πρόσληψης ανά πέντε συνταξιοδοτήσεις (με στόχο την εξοικονόμηση τουλάχιστον 600 εκατ. ευρώ), θέσπιση ειδικών φόρων κατανάλωσης για μη αλκοολούχα ποτά (συνολικής απόδοσης τουλάχιστον 300 εκατ. ευρώ), επέκταση της βάσης για τον φόρο ακίνητης περιουσίας με την αναθεώρηση των αντικειμενικών αξιών (για την είσπραξη πρόσθετων εσόδων τουλάχιστον 200 εκατ. ευρώ), αναδιοργάνωση της τοπικής αυτοδιοίκησης (με στόχο την εξοικονόμηση τουλάχιστον 500 εκατ. ευρώ), μείωση της ενδιάμεσης κατανάλωσης της γενικής κυβέρνησης (κατά τουλάχιστον 300 εκατ. ευρώ έναντι του επιπέδου του 2011), αναστολή στις ονομαστικές αυξήσεις συντάξεων, αύξηση της αποτελεσματικότητας των τεκμηρίων φορολόγησης των επαγγελματιών (με στόχο την είσπραξη τουλάχιστον 100 εκατ. ευρώ), μείωση των επιδοτήσεων σε δημόσιες επιχειρήσεις (κατά τουλάχιστον 800 εκατ. ευρώ) ως αποτέλεσμα της αναδιάρθρωσής τους, χορήγηση επιδομάτων ανεργίας με κριτήρια τα ελάχιστα απαιτούμενα μέσα διαβίωσης (με στόχο την εξοικονόμηση 500 εκατ. ευρώ), εξασφάλιση επιπρόσθετων εσόδων από την αδειοδότηση τυχερών παιγνίων (τουλάχιστον 225 εκατ. ευρώ από πωλήσεις αδειών και 400 εκατ. ευρώ από δικαιώματα)·
β)
περιορισμό των φορολογικών εμποδίων για συγχωνεύσεις και εξαγορές·
γ)
απλοποίηση της διαδικασίας τελωνειακής εκκαθάρισης των εξαγωγών και εισαγωγών·
δ)
περαιτέρω αύξηση των ποσοστών απορρόφησης των πόρων των διαρθρωτικών ταμείων και του ταμείου συνοχής·
ε)
πλήρης εφαρμογή του προγράμματος για την καλύτερη νομοθέτηση με στόχο τη μείωση του διοικητικού φόρτου κατά 20 % (σε σύγκριση με το 2008).
7. Η Ελλάδα θεσπίζει τα ακόλουθα μέτρα μέχρι τα τέλη Δεκεμβρίου του 2011:
α)
οριστική έκδοση των μέτρων που αναφέρονται στην παράγραφο 6 στοιχείο α)·
β)
ενίσχυση της διαχειριστικής επάρκειας όλων των διαχειριστικών αρχών και των ενδιάμεσων φορέων των επιχειρησιακών προγραμμάτων βάσει του πλαισίου αναφοράς εθνικής στρατηγικής 2007-2013 και διασφάλιση της πιστοποίησής τους από τον διεθνή οργανισμό πιστοποίησης σύμφωνα με το πρότυπο ISO 9001:2008 (ποιότητα διοίκησης).
Άρθρο 3
Η Ελλάδα συνεργάζεται πλήρως με την Επιτροπή και διαβιβάζει χωρίς καθυστέρηση, κατόπιν αιτιολογημένου αιτήματος της δεύτερης, οποιαδήποτε στοιχεία ή έγγραφα είναι απαραίτητα για την παρακολούθηση της τήρησης της παρούσας απόφασης.
Άρθρο 4
1. Η Ελλάδα υποβάλλει στο Συμβούλιο και την Επιτροπή έκθεση στην οποία θα περιγράφονται τα μέτρα πολιτικής για τη συμμόρφωση με την παρούσα απόφαση σε τριμηνιαία βάση.
2. Οι εκθέσεις που προβλέπονται στην παράγραφο 1 θα πρέπει να περιλαμβάνουν λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με:
α)
συγκεκριμένα μέτρα που έχουν εφαρμοστεί μέχρι την ημερομηνία της έκθεσης σε συμμόρφωση με την παρούσα απόφαση, περιλαμβανομένης και της ποσοτικοποιημένης δημοσιονομικής τους επίπτωσης·
β)
συγκεκριμένα μέτρα που προβλέπεται να εφαρμοστούν μετά την ημερομηνία της έκθεσης, σε συμμόρφωση με την παρούσα απόφαση, καθώς και το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής τους και την εκτίμηση της δημοσιονομικής τους επίπτωσης·
γ)
τη μηνιαία εκτέλεση του κρατικού προϋπολογισμού·
δ)
στοιχεία για περιόδους μικρότερες του έτους όσον αφορά την εκτέλεση του προϋπολογισμού της κοινωνικής ασφάλισης, των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και των εκτός προϋπολογισμού ταμείων·
ε)
την έκδοση και αποπληρωμή δημόσιου χρέους·
στ)
τις εξελίξεις στη μόνιμη απασχόληση και την απασχόληση ορισμένου χρόνου στον δημόσιο τομέα·
ζ)
τις εκκρεμείς πληρωμές δημοσίων δαπανών (συσσωρευμένες υπερημερίες)·
η)
την οικονομική κατάσταση στις δημόσιες επιχειρήσεις και τις λοιπές οντότητες του δημοσίου.
3. Η Επιτροπή και το Συμβούλιο αναλύουν τις εκθέσεις προκειμένου να αξιολογήσουν τη συμμόρφωση της Ελλάδας προς την παρούσα απόφαση. Κατά τις αξιολογήσεις αυτές, η Επιτροπή μπορεί να υποδείξει τα μέτρα που χρειάζονται για να τηρηθεί η πορεία προσαρμογής που χαράσσει η παρούσα απόφαση, με σκοπό τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος.
Άρθρο 5
Η παρούσα απόφαση παράγει αποτελέσματα την ημέρα της κοινοποίησής της.
Άρθρο 6
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ελληνική Δημοκρατία.
Βρυξέλλες, 8ης Ιουνίου 2010.
ROZHODNUTÍ RADY
ze dne 8. června 2010
určené Řecku s cílem posílit a prohloubit fiskální dohled a vyzvat Řecko, aby učinilo opatření ke snížení schodku, která jsou považována za nezbytná pro nápravu situace nadměrného schodku
(2010/320/EU)
RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 126 odst. 9 a článek 136 této smlouvy,
s ohledem na doporučení Komise,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Ustanovení čl. 136 odst. 1 písm. a) Smlouvy o fungování EU umožňuje, aby byla přijata opatření týkající se členských států, jejichž měnou je euro, k posílení koordinace jejich rozpočtové kázně a dohledu nad ní.
(2)
Článek 126 Smlouvy o fungování EU stanoví, že se členské státy mají vyvarovat nadměrných schodků veřejných financí, a určuje, jak při nadměrném schodku postupovat. Pakt o stabilitě a růstu, jehož nápravná složka podrobněji upravuje postup při nadměrném schodku, poskytuje rámec na podporu vládních politik k rychlému návratu ke zdravému stavu rozpočtů s přihlédnutím k hospodářské situaci.
(3)
Dne 27. dubna 2009 Rada v souladu s čl. 104 odst. 6 Smlouvy o založení Evropského společenství rozhodla, že v Řecku existuje nadměrný schodek, a podala doporučení k nápravě tohoto schodku nejpozději do roku 2010, v souladu s čl. 104 odst. 7 Smlouvy o založení ES a čl. 3 odst. 4 nařízení Rady (ES) č. 1467/97 ze dne 7. července 1997 o urychlení a vyjasnění postupu při nadměrném schodku (1). Rada rovněž stanovila, že Řecko musí do 27. října 2009 přijmout účinná opatření. Dne 30. listopadu 2009 Rada v souladu s čl. 126 odst. 8 Smlouvy o fungování EU zjistila, že Řecko účinná opatření nepřijalo; dne 16. února 2010 proto Rada v souladu s čl. 126 odst. 9 Smlouvy o fungování EU vyzvala Řecko, aby přijalo opatření k nápravě nadměrného schodku nejpozději do roku 2012 (dále jen „rozhodnutí Rady podle článku 126 odst. 9“). Rada rovněž stanovila, že účinná opatření musí být přijata do 15. května 2010.
(4)
Nařízení (ES) č. 1467/97 v čl. 5 odst. 2 stanoví, že pokud byla v souladu s čl. 126 odst. 9 Smlouvy o fungování EU přijata účinná opatření a pokud po přijetí výzvy nastanou nepředvídané nepříznivé hospodářské okolnosti mající zásadní negativní důsledky pro veřejné finance, může Rada na doporučení Komise rozhodnout o přijetí revidované výzvy podle čl. 126 odst. 9 Smlouvy o fungování EU.
(5)
Podle prognóz útvarů Komise z podzimu 2009, které byly východiskem první výzvy určené Řecku, se pro rok 2010 očekávalo snížení HDP o ¼ % a jeho zotavení počínaje rokem 2011, kdy měla řecká ekonomika podle prognózy růst o 0,7 %. Nyní se pro rok 2010 počítá s prudkým poklesem reálného HDP a dalším snížením v roce 2011. Poté se předpokládá postupné obnovení růstu. Beze změny politiky se toto výrazné zhoršení ekonomického scénáře projeví odpovídajícím zhoršením výhledu v oblasti veřejných financí. K tomu je zapotřebí přičíst revizi výsledného schodku veřejných financí za rok 2009 směrem nahoru (z předpokládaných 12,7 % HDP v době rozhodnutí Rady podle čl. 126 odst. 9 na 13,6 % HDP podle fiskálního oznámení, které Řecko předložilo 1. dubna 2010), přičemž po završení šetření, které Eurostat provádí ve spolupráci s řeckými statistickými úřady, hrozí další revize směrem nahoru (v rozmezí 0,3 až 0,5 % HDP) (2). Kromě toho se obavy trhů v souvislosti s výhledem veřejných financí odrazily v prudkém nárůstu rizikových prémií u veřejného dluhu, což ještě více ztížilo kontrolu nad vývojem schodku veřejných financí a veřejného dluhu. Podle předběžného hodnocení, které Komise vypracovala v březnu 2010, Řecko provádělo požadovaná fiskální opatření, jejichž cílem je zajistit dosažení plánovaného cíle u schodku pro rok 2010. Kvůli náhlé změně ekonomického scénáře však nelze uvedené plány považovat za platné. Bezprostřední ohrožení solventnosti Řecka si žádá, aby byla v průběhu tohoto roku přijata ještě radikálnější opatření. Vzhledem k hloubce propadu ekonomiky, který lze nyní očekávat, je navíc dosažení původního plánu na snížení deficitu neproveditelné. Lze mít za to, že v Řecku nastaly nepředvídané nepříznivé hospodářské okolnosti mající zásadní negativní důsledky pro veřejné finance, a je proto oprávněné přijmout revidovaná doporučení podle článku 136 a čl. 126 odst. 9 Smlouvy o fungování EU.
(6)
S ohledem na výše uvedené se jeví jako nutné, aby byl termín pro nápravu nadměrného schodku v Řecku stanovený v rozhodnutí Rady podle čl. 126 odst. 9 prodloužen o dva roky, tj. do roku 2014.
(7)
Ke konci roku 2009 činil hrubý veřejný dluh 115,1 % HDP. Jedná se o jednu z největších měr zadlužení v EU, která zároveň značně přesahuje referenční hodnotu ve výši 60 % HDP uvedenou ve Smlouvě. V důsledku probíhajícího statistického šetření navíc hrozí, že bude tento údaj dále revidován směrem nahoru (o 5 až 7 procentních bodů). Podaří-li se uskutečnit plán na snižování schodku, který je vzhledem k okolnostem považován za nezbytný a proveditelný, mohl by být růst dluhu zvrácen počínaje rokem 2014. Vedle vytrvale vysokých schodků veřejných výdajů přispěly ke zvyšování dluhu velkou měrou také ostatní operace, které přímo nesouvisí s deficitním hospodařením státu. To přispělo k podkopání důvěry trhů v to, že řecká vláda bude schopna do budoucna dluh splácet. Je naprosto nezbytné, aby Řecko co nejdříve přijalo rozhodná opatření bezprecedentního rozsahu, která se zaměří na schodek a další faktory přispívající ke zvyšování dluhu, aby zvrátilo zvyšování poměru dluhu k HDP a mohlo se co nejdříve navrátit k tržnímu financování.
(8)
Kvůli velmi závažnému zhoršení finanční situace řecké vlády se členské státy eurozóny rozhodly poskytnout Řecku stabilizační podporu s cílem zajistit finanční stabilitu v eurozóně jako celku, ve spojení s mnohostrannou pomocí ze strany Mezinárodního měnového fondu. Podpora poskytovaná členskými státy eurozóny bude mít podobu souboru dvoustranných půjček, který koordinuje Komise. Věřitelé se rozhodli podmínit svou podporu tím, že Řecko bude naplňovat toto rozhodnutí. Zejména se očekává, že Řecko podle stanoveného harmonogramu uskuteční opatření obsažená v tomto rozhodnutí,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
1. Řecko co nejrychleji a nejpozději do roku 2014 odstraní současnou situaci nadměrného schodku.
2. Postup korekce nadměrného schodku má za cíl schodek veřejných financí nejvýše 18 508 milionů EUR (8,0 % HDP) v roce 2010, 17 065 milionů EUR (7,6 % HDP) v roce 2011, 14 916 milionů EUR (6,5 % HDP) v roce 2012, 11 399 milionů EUR (4,9 % HDP) v roce 2013 a 6 385 milionů EUR (2,6 % HDP) v roce 2014. K dosažení tohoto cíle bude nezbytné zlepšit v období let 2009-2014 strukturální saldo alespoň o 10 % HDP.
3. Postup korekce uvedený v odstavci 2 vyžaduje, aby meziroční změna konsolidovaného hrubého veřejného dluhu nepřekročila 34 058 milionů EUR v roce 2010, 17 365 milionů EUR v roce 2011, 15 016 milionů EUR v roce 2012, 11 599 milionů EUR v roce 2013 a 7 885 milionů EUR v roce 2014. Na základě stávajících projekcí HDP by odpovídající hodnoty poměru dluhu k HDP činily 133,2 % v roce 2010, 145,2 % v roce 2011, 148,8 % v roce 2012, 149,6 % v roce 2013 a 148,4 % v roce 2014.
Článek 2
1. Řecko přijme do konce června 2010 tato opatření:
a)
zákon, který zavede progresivní daňovou stupnici pro všechny zdroje příjmu a horizontálně jednotný přístup k příjmu z výdělečné činnosti a příjmu z kapitálového majetku;
b)
zákon, který zruší v daňovém systému všechny výjimky a ustanovení o autonomním zdanění, včetně příjmu ze zvláštních příplatků vyplácených státním zaměstnancům;
c)
zrušení rozpočtových prostředků v pohotovostní rezervě s cílem ušetřit 700 milionů EUR;
d)
zrušení většiny rozpočtových prostředků na příspěvek solidarity (kromě složky určené na zmírňování chudoby) s cílem uspořit 400 milionů EUR;
e)
snížení nejvyšších důchodů s cílem ušetřit 500 milionů EUR za celý rok (350 milionů EUR za rok 2010);
f)
snížení velikonočních, letních a vánočních prémií a příplatků vyplácených státním zaměstnancům, s cílem uspořit 1 500 milionů EUR za celý rok (1 100 milionů EUR za rok 2010);
g)
zrušení velikonočních, letních a vánočních prémií vyplácených důchodcům, při zachování ochrany důchodců pobírajících nízké důchody, s cílem uspořit 1 900 milionů EUR za celý rok (1 500 milionů EUR za rok 2010);
h)
zvýšení sazby DPH s výnosem nejméně 1,8 mld. EUR za celý rok (800 milionů EUR za rok 2010);
i)
zvýšení spotřební daně z paliv, tabáku a alkoholu s výnosem nejméně 1 050 milionů EUR za celý rok (450 milionů EUR za rok 2010);
j)
právní předpisy k provedení směrnice o službách (3);
k)
zákon o reformě a zjednodušení veřejné správy na místní úrovni s cílem snížit provozní náklady;
l)
ustavení pracovní skupiny zaměřené na zlepšování míry absorpce strukturálních fondů a Fondu soudržnosti;
m)
zákon, který zjednoduší zakládání nových podniků;
n)
snížení veřejných investic oproti plánům o 500 milionů EUR;
o)
směřování rozpočtových prostředků na spolufinancování strukturálních fondů a Fondu soudržnosti na zvláštní centrální účet, který nelze používat pro žádný jiný účel;
p)
zřízení nezávislého fondu pro finanční stabilitu, jehož úkolem bude řešit případný nedostatek kapitálu a zachovávat zdraví finančního sektoru tím, že v případě potřeby poskytne bankám kapitálovou podporu;
q)
zvýšený bankovní dohled s posílením lidských zdrojů, častějším vykazováním a čtvrtletními zátěžovými testy.
2. Řecko přijme do konce září 2010 tato opatření:
a)
zahrnutí opatření k fiskální konsolidaci ve výši nejméně 3 % HDP (4,1 % HDP, pokud se vezmou v potaz i přesuny z opatření provedených v roce 2010) do návrhu rozpočtu na rok 2011. Rozpočet musí obsahovat zejména následující opatření (nebo - za výjimečných okolností - opatření přinášející srovnatelné úspory): snížení mezispotřeby ústředních vládních institucí o nejméně 300 milionů EUR oproti úrovni roku 2010 (vedle úspor vyplývajících z reformy veřejné správy a místních vládních institucí podle tohoto odstavce); zmrazení valorizace důchodů (s cílem ušetřit 100 milionů EUR); uvalení dočasné krizové dávky na vysoce ziskové podniky (která přinese dodatečné výnosy ve výši nejméně 600 milionů EUR ročně v letech 2011, 2012 a 2013); systém paušálního zdanění pro osoby samostatně výdělečně činné (s výnosem nejméně 400 milionů EUR v roce 2011 a rostoucími výnosy v letech 2012 a 2013); rozšíření základu pro výpočet DPH, aby zahrnoval některé služby, na které se doposud vztahovala výjimka, a převedení 30 % zboží a služeb ze snížené do základní sazby (s výnosem 1 miliardy EUR); postupně zaváděnou ekologickou daň na emise CO2 (s výnosem nejméně 300 milionů EUR v roce 2011); řecká vláda provede právní předpisy o reformě veřejné správy a reorganizaci místních vládních institucí (s cílem snížit náklady nejméně o 500 milionů EUR v roce 2011 a dalších 500 milionů EUR ročně v roce 2012 i 2013); snížení investic financovaných z domácích zdrojů (nejméně o 1 miliardu EUR) cestou upřednostnění investičních projektů financovaných ze strukturálních fondů EU; pobídky k legalizaci staveb porušujících předpisy o územním plánování (s výnosem nejméně 1 500 milionů EUR v letech 2011 až 2013, z toho nejméně 500 milionů EUR v roce 2011); výběr příjmů z herních licencí (nejméně 500 milionů EUR z prodeje licencí a 200 milionů EUR z licenčních poplatků); rozšíření základu pro výpočet daně z nemovitostí cestou aktualizace hodnoty majetku (které přinese dodatečný výnos ve výši nejméně 500 milionů EUR); zvýšené zdanění mezd v naturáliích, mimo jiné cestou zdanění plateb z leasingu automobilů (nejméně o 150 milionů EUR); zvýšené zdanění luxusního zboží (nejméně o 100 milionů EUR); zvláštní daň na nepovolené objekty (s výnosem nejméně 800 milionů EUR ročně); nahrazení pouze 20 % zaměstnanců ve veřejném sektoru (ústřední vládní instituce, obce, veřejné společnosti, místní vládní instituce, státní agentury a další veřejné instituce), kteří odcházejí do důchodu;
b)
zákon o reformě důchodového systému s cílem zajistit jeho střednědobou a dlouhodobou udržitelnost. Zákon by měl zejména zavést jednotnou zákonnou věkovou hranici 65 let pro odchod do starobního důchodu (i pro ženy); sloučení stávajících penzijních fondů do tří fondů a jednotný nový důchodový systém pro všechny současné a budoucí zaměstnance (platný od 1. ledna 2013); snížení horní hranice důchodů; postupné navýšení minimální příspěvkové doby pro získání nároku na plný důchod z 37 na 40 let (do roku 2015); minimální věkovou hranici 60 let pro odchod do starobního důchodu před 1. lednem 2011 (i pro pracovníky vykonávající náročná a fyzicky namáhavá povolání a pracovníky přispívající po dobu 40 let); zrušení zvláštních pravidel pro osoby pojištěné před rokem 1993 (při zachování nabytých práv); výrazné zúžení seznamu namáhavých a fyzicky náročných povolání; snížení důchodových dávek (o 6 % ročně) pro osoby odcházející do důchodu ve věku 60 až 65 let s příspěvkovou dobou méně než 40 let; vytvoření automatického adaptačního mechanismu napojujícího věk pro odchod do starobního důchodu na zvyšování střední délky života (počínaje rokem 2020); vytvoření minimálního zaručeného příjmu vázaného na majetkové poměry pro seniory ve věku vyšším, než je zákonná věková hranice pro odchod do starobního důchodu; zavedení přísnějších podmínek pro přiznání invalidního důchodu a pravidelný přezkum nároku na tento důchod; změnu vzorce pro přiznávání důchodů v příspěvkovém systému k posílení vazby mezi odvedenými příspěvky a pobíranými dávkami (s akruální mírou omezenou na průměrnou roční míru 1,2 %) a rozšíření výpočtu příjmů rozhodných pro důchodové nároky na veškeré příjmy dosažené za celý život (při zachování nabytých práv). Provedení tohoto zákona by v průběhu následujících desetiletí mělo snížit předpokládané zvyšování poměru výdajů na důchody k HDP pod průměr eurozóny a v období let 2010-2060 omezí zvyšování výdajů veřejného sektoru na důchody pod hranici 2,5 % HDP;
c)
posílení úlohy a zdrojů nejvyššího kontrolního úřadu a vytvoření pojistek proti možnému politickému vlivu na prognózy a účetnictví;
d)
návrh reformy mzdové legislativy ve veřejném sektoru, který bude zahrnovat zejména vytvoření jednotného platebního úřadu pro výplatu mezd, zavedení jednotných zásad a harmonogramu pro stanovení zjednodušené a jednotné mzdové tabulky pro veřejný sektor, která bude platit pro státní sektor, místní vládní instituce a další agentury;
e)
právní předpisy ke zvýšení účinnosti daňové správy a kontrol;
f)
zahájení nezávislého přezkumu veřejné správy a stávajících sociálních programů;
g)
zveřejňování měsíčních statistik (na hotovostním základě) o příjmech, výdajích, financování a nedoplatcích výdajů týkajících se dostupných údajů o vládních institucích a jejich podřízených složkách;
h)
akční plán na zlepšení sběru a zpracování údajů o veřejných financích, zejména zdokonalením kontrolních mechanismů ve statistických orgánech a v nejvyšším kontrolním úřadě a zajištěním skutečné osobní odpovědnosti za případy nesprávného vykazování, aby se zajistilo rychlé poskytování vysoce kvalitních údajů o veřejných financích požadovaných nařízeními (ES) č. 2223/96 (4), (ES) č. 264/2000 (5), (ES) č. 1221/2002 (6), (ES) č. 501/2004 (7), (ES) č. 1222/2004 (8), (ES) č. 1161/2005 (9), (ES) č. 223/2009 (10) a (ES) č. 479/2009 (11);
i)
pravidelné zveřejňování informací o finanční situaci veřejných podniků a dalších veřejných subjektů, které nejsou součástí vládních institucí (včetně podrobných výkazů zisku a ztráty, rozvah a údajů o pracovních místech a mzdových nákladech).
3. Řecko přijme do konce prosince 2010 tato opatření:
a)
definitivní přijetí opatření uvedených v odst. 2 písm. a) a d);
b)
návrh právních předpisů na posílení fiskálního rámce. Ten by měl obsahovat zejména stanovení střednědobého fiskálního rámce, vytvoření povinné pohotovostní rezervy v rozpočtu odpovídající 10 % celkových rozpočtových prostředků, vytvoření robustnějších mechanismů pro sledování výdajů a založení nezávislé fiskální agentury, která by poskytovala poradenství a odbornou kontrolu ve fiskální oblasti;
c)
zákon o reformě systému kolektivního vyjednávání o mzdách v soukromém sektoru, který by stanovil snížení sazeb za práci přesčas, větší flexibilitu v uspořádání pracovní doby a umožnil, aby místní územní pakty mohly stanovovat nižší růst mezd než odvětvové dohody;
d)
zákon o minimálních mzdách, který zavede mzdy pod úrovní minimální mzdy pro ohrožené skupiny, jako jsou mládež a dlouhodobě nezaměstnaní, a stanoví opatření, která zaručí, aby stávající minimální mzdy zůstaly po dobu tří let nominálně neměnné;
e)
reformu právních předpisů na ochranu zaměstnanosti, která prodlouží zkušební dobu u nových zaměstnání na jeden rok, sníží celkovou výši odstupného a zajistí, aby se na dělnické profese vztahovaly stejné podmínky odstupného jako na úřednická a odborná povolání, zvýší minimální hranici pro uplatnění pravidel hromadného propouštění, zejména u větších podniků, a usnadní širší využívání smluv na dobu určitou.
f)
výrazné zvýšení míry absorpce strukturálních fondů a Fondu soudržnosti;
g)
zavedení nového systému správy léčiv, který upřednostní používání generik;
h)
zavedení jednotného systému veřejných zakázek s ústředním orgánem pro jejich zadávání, které zejména zajistí, aby byla nabídková řízení řádná a aby byly prováděny kontroly ex ante a ex post;
i)
právní předpisy zjednodušující a urychlující postup udělování oprávnění pro podniky, průmyslové činnosti a povolání;
j)
úpravu institucionálního rámce řeckého úřadu pro ochranu hospodářské soutěže s cílem zvýšit jeho nezávislost, stanovit přiměřené lhůty pro prošetřování a vydávání rozhodnutí a vybavit jej pravomocí zamítat stížnosti;
k)
lepší správu veřejného majetku s cílem získat v období let 2011-2013 ročně alespoň 1 miliardu EUR;
l)
opatření, která odstraní stávající omezení, jež brání volnému pohybu služeb.
4. Řecko přijme do konce března 2011 tato opatření:
a)
definitivní přijetí opatření uvedených v odst. 3 písm. b).
5. Řecko přijme do konce června 2011 tato opatření:
a)
zjednodušenou a jednotnou mzdovou tabulku pro veřejný sektor, která bude platit pro státní sektor, místní vládní instituce a další agentury a která zajistí, aby platy odrážely produktivitu a svěřené úkoly;
b)
opatření, která reagují na zjištění vyplývající z vnějšího a nezávislého funkčního přezkumu veřejné správy;
c)
posílení inspektorátu práce, který musí být plně obsazen kvalifikovanými pracovníky a musí mít kvantitativní cíle ohledně počtu kontrol, které mají být provedeny.
6. Řecko přijme do konce září 2011 tato opatření:
a)
zahrnutí opatření k fiskální konsolidaci ve výši nejméně 2,2 % HDP do návrhu rozpočtu na rok 2012. Rozpočet musí obsahovat zejména následující opatření (nebo - za výjimečných okolností - opatření přinášející srovnatelné úspory): další rozšíření základu pro výpočet DPH přesunutím zboží a služeb ze snížené do základní sazby (s cílem vybrat alespoň dalších 300 milionů EUR); další snížení počtu zaměstnanců ve veřejném sektoru nad rámec pravidla „jeden nový pracovník za každých pět zaměstnanců, kteří odcházejí do důchodu“ (s cílem uspořit nejméně 600 milionů EUR); stanovení spotřebních daní na nealkoholické nápoje (v celkové hodnotě alespoň 300 milionů EUR); rozšíření základu pro výpočet daně z nemovitostí cestou aktualizace hodnoty majetku (které přinese dodatečný výnos ve výši nejméně 200 milionů EUR); reorganizaci institucí pod úrovní ústředních vládních institucí (s cílem uspořit alespoň 500 milionů EUR); snížení mezispotřeby ústředních vládních institucí (o nejméně 300 milionů EUR oproti úrovni roku 2011); nominální zmrazení důchodů; zvýšení účinnosti paušálního zdanění pro osoby samostatně výdělečně činné (s cílem vybrat alespoň 100 milionů EUR); snížení transferů veřejným podnikům (alespoň o 800 milionů EUR) v návaznosti na jejich restrukturalizaci; navázání dávek v nezaměstnanosti na majetkové poměry (s cílem uspořit 500 milionů EUR); výběr dalších příjmů z herních licencí (nejméně 225 milionů EUR z prodeje licencí a 400 milionů EUR z licenčních poplatků);
b)
zmírnění daňových překážek pro fúze a akvizice;
c)
zjednodušení celního odbavení u vývozů a dovozů;
d)
další zvýšení míry absorpce strukturálních fondů a Fondu soudržnosti;
e)
plné provedení programu zlepšování právní úpravy s cílem snížit administrativní zátěž o 20 % (oproti roku 2008).
7. Řecko přijme do konce prosince 2011 tato opatření:
a)
definitivní přijetí opatření uvedených v odst. 6 písm. a);
b)
posílení řídící schopnosti všech řídících orgánů a zprostředkujících subjektů operačních programů, které jsou součástí národního strategického referenčního rámce pro období let 2007-2013, a jejich certifikaci podle normy ISO 9001:2008 (management kvality).
Článek 3
Řecko musí plně spolupracovat s Komisí a na její odůvodněnou žádost jí neprodleně předá veškeré údaje nebo dokumenty, které jsou nezbytné pro kontrolu dodržování tohoto rozhodnutí.
Článek 4
1. Řecko bude Radě a Komisi čtvrtletně předkládat zprávy, v nichž uvede opatření přijatá za účelem naplňování tohoto rozhodnutí.
2. Zprávy uvedené v odstavci 1 by měly obsahovat následující podrobné informace:
a)
konkrétní opatření naplňující toto rozhodnutí provedená do data zprávy, včetně vyčíslení jejich rozpočtového dopadu;
b)
plánovaná konkrétní opatření k naplnění tohoto rozhodnutí, která budou provedena po datu zprávy, spolu s harmonogramem jejich provedení a odhadem jejich rozpočtového dopadu;
c)
měsíční plnění státního rozpočtu;
d)
údaje za dobu kratší než jeden rok o plnění rozpočtu ze strany sociálního zabezpečení, místních vládních institucí a mimorozpočtových fondů;
e)
vydávání a výplatu státních dluhopisů;
f)
vývoj pracovních míst na dobu neurčitou a určitou ve veřejném sektoru;
g)
očekávané platby z veřejných výdajů (kumulované nedoplatky);
h)
finanční situaci ve veřejných podnicích a dalších veřejných subjektech.
3. Komise a Rada rozborem zpráv posoudí, zda Řecko toto rozhodnutí dodržuje. V rámci tohoto posouzení může Komise navrhnout opatření zajišťující, že bude dodržen postup korekce k nápravě nadměrného schodku stanovený tímto rozhodnutím.
Článek 5
Toto rozhodnutí nabývá účinku dnem oznámení.
Článek 6
Toto rozhodnutí je určeno Řecké republice.
V Lucemburku dne 8. června 2010.