ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 13ης Ιουλίου 2010
σχετικά με την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος στην Κύπρο
(2010/401/ΕΕ)
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη:
τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 126 παράγραφος 6, σε συνδυασμό με το άρθρο 126 παράγραφος 13 και το άρθρο 136,
την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
τις παρατηρήσεις που υποβλήθηκαν από την Κύπρο,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 1 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα κράτη μέλη αποφεύγουν τα υπερβολικά δημοσιονομικά ελλείμματα.
(2)
Το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης βασίζεται στον στόχο της επίτευξης υγιών δημόσιων οικονομικών ως μέσου ενίσχυσης των προϋποθέσεων για σταθερότητα των τιμών και ισχυρή αειφόρο ανάπτυξη, οι οποίες ευνοούν τη δημιουργία απασχόλησης.
(3)
Η διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος (ΔΥΕ), η οποία διέπεται από τις διατάξεις του άρθρου 126 της Συνθήκης, όπως διευκρινίζεται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την επιτάχυνση και τη διασαφήνιση της εφαρμογής της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος (1) (που αποτελεί μέρος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης), προβλέπει τη λήψη απόφασης για την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος. Το πρωτόκολλο για τη διαδικασία του υπερβολικού ελλείμματος που προσαρτάται στη Συνθήκη περιλαμβάνει περαιτέρω διατάξεις για την εφαρμογή της ΔΥΕ. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 479/2009 του Συμβουλίου (2) καθορίζει λεπτομερείς κανόνες και ορισμούς για την εφαρμογή των διατάξεων του εν λόγω πρωτοκόλλου.
(4)
Η μεταρρύθμιση του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης το 2005 επιδίωκε την ενίσχυση της αποτελεσματικότητάς του και των οικονομικών του ερεισμάτων, καθώς επίσης και τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών. Στόχος ήταν να διασφαλιστεί, ιδίως, ότι το ιδιαίτερο οικονομικό και δημοσιονομικό υπόβαθρο θα λαμβανόταν πλήρως υπόψη σε όλα τα στάδια της ΔΥΕ. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης παρέχει το πλαίσιο στήριξης των κυβερνητικών πολιτικών για την άμεση επιστροφή σε υγιείς δημοσιονομικές θέσεις, λαμβάνοντας υπόψη την οικονομική κατάσταση.
(5)
Το άρθρο 126 παράγραφος 5 της Συνθήκης ορίζει ότι η Επιτροπή απευθύνει γνώμη στο Συμβούλιο, εάν κρίνει ότι υπάρχει ή ότι μπορεί να εμφανισθεί υπερβολικό έλλειμμα σε ένα κράτος μέλος. Με γνώμονα την έκθεση αυτή σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 3 και λαμβάνοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 4, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι στην Κύπρο υπάρχει υπερβολικό έλλειμμα. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή απηύθυνε σχετική γνώμη προς το Συμβούλιο σχετικά με την Κύπρο στις 15 Ιουνίου 2010 (3).
(6)
Το άρθρο 126 παράγραφος 6 της Συνθήκης ορίζει ότι το Συμβούλιο θα πρέπει να λάβει υπόψη τυχόν παρατηρήσεις του οικείου κράτους μέλους προτού αποφασίσει, ύστερα από συνολική εκτίμηση, αν υφίσταται υπερβολικό έλλειμμα. Στην περίπτωση της Κύπρου, η συνολική αυτή εκτίμηση οδηγεί στα ακόλουθα συμπεράσματα.
(7)
Σύμφωνα με τα στοιχεία που κοινοποίησαν οι κυπριακές αρχές τον Απρίλιο του 2010, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης στην Κύπρο το 2009 ανήλθε στο 6,1 % του ΑΕΠ, υπερβαίνοντας συνεπώς την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ. Το έλλειμμα δεν είναι κοντά στην τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ, αλλά η υπέρβαση της τιμής αναφοράς μπορεί να χαρακτηρισθεί έκτακτη κατά την έννοια της Συνθήκης και του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Συγκεκριμένα, οφείλεται σε σοβαρή επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας κατά την έννοια της Συνθήκης και του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Σύμφωνα με τις εαρινές προγνώσεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2010, το πραγματικό ΑΕΠ στην Κύπρο προβλέπεται να συρρικνωθεί περαιτέρω, αν και σε μικρότερο βαθμό, κατά περίπου ½ % το 2010 έναντι 1¾ % το 2009. Εντούτοις, η προβλεπόμενη υπέρβαση της τιμής αναφοράς δεν μπορεί να θεωρηθεί προσωρινή. Σύμφωνα με τις εαρινές προγνώσεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2010, το δημοσιονομικό έλλειμμα θα φθάσει σε περίπου 7¾ % του ΑΕΠ το 2011 υπό την προϋπόθεση μη μεταβολής της ακολουθούμενης πολιτικής. Επομένως, δεν ικανοποιείται το κριτήριο του ελλείμματος που ορίζει η Συνθήκη.
(8)
Σύμφωνα με στοιχεία που κοινοποίησαν οι κυπριακές αρχές τον Απρίλιο του 2010, το ακαθάριστο χρέος της γενικής κυβέρνησης παραμένει χαμηλότερο από την τιμή αναφοράς του 60 % του ΑΕΠ και έφθασε σε 56,2 % του ΑΕΠ το 2009. Για το 2010, η Κύπρος γνωστοποίησε προβλεπόμενο έλλειμμα ύψους 62 % του ΑΕΠ, ποσοστό το οποίο υπερβαίνει την τιμή αναφοράς του 60 % του ΑΕΠ που ορίζει η Συνθήκη. Σύμφωνα με τις εαρινές προγνώσεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2010, αναμένεται περαιτέρω αύξηση του χρέους σε 62,3 % του ΑΕΠ το 2010 και εν συνεχεία σε 67,6 % το 2011 λόγω της επιδείνωσης του πρωτογενούς ισοζυγίου. Λαμβάνοντας υπόψη τις τάσεις αυτές, ο δείκτης χρέους δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι μειώνεται επαρκώς και ότι πλησιάζει την τιμή αναφοράς με ικανοποιητικό ρυθμό κατά την έννοια της Συνθήκης και του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Επομένως δεν ικανοποιείται το κριτήριο του χρέους που ορίζει η Συνθήκη.
(9)
Σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97, οι «σχετικοί παράγοντες» μπορούν να ληφθούν υπόψη στη διαδικασία που οδηγεί στη λήψη απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος, σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 6, μόνο εφόσον ικανοποιείται πλήρως η διπλή προϋπόθεση - δηλαδή ότι το έλλειμμα παραμένει κοντά στην τιμή αναφοράς και η υπέρβαση της τιμής αναφοράς είναι προσωρινή. Στην περίπτωση της Κύπρου, η διπλή αυτή προϋπόθεση δεν ικανοποιείται. Κατά συνέπεια, οι σχετικοί παράγοντες δεν λαμβάνονται υπόψη στη διαδικασία που οδηγεί στην παρούσα απόφαση,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Από τη συνολική εκτίμηση προκύπτει η ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος στην Κύπρο.
Άρθρο 2
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Κυπριακή Δημοκρατία.
Βρυξέλλες, 13 Ιουλίου 2010.
ROZHODNUTÍ RADY
ze dne 13. července 2010
o existenci nadměrného schodku na Kypru
(2010/401/EU)
RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 126 odst. 6 ve spojení s čl. 126 odst. 13 a článkem 136 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
s ohledem na připomínky Kypru,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Podle čl. 126 odst. 1 Smlouvy se členské státy vyvarují nadměrných schodků veřejných financí.
(2)
Pakt o stabilitě a růstu vychází z cíle zdravých veřejných financí, které jsou prostředkem posílení podmínek pro cenovou stabilitu a pro silný udržitelný růst, jenž bude přispívat k vytváření nových pracovních míst.
(3)
Postup při nadměrném schodku podle článku 126 Smlouvy, jak je blíže popsán v nařízení Rady (ES) č. 1467/97 ze dne 7. července 1997 o urychlení a vyjasnění postupu při nadměrném schodku (1) (které je součástí Paktu o stabilitě a růstu), ukládá povinnost rozhodnout o existenci nadměrného schodku. Další ustanovení k provádění postupu při nadměrném schodku obsahuje Protokol o postupu při nadměrném schodku připojený ke Smlouvě. Podrobná pravidla a definice pro používání ustanovení uvedeného protokolu stanoví nařízení Rady (ES) č. 479/2009 (2).
(4)
Reforma Paktu o stabilitě a růstu z roku 2005 se snažila posílit jeho účinnost a ekonomické základy a zajistit dlouhodobou udržitelnost veřejných financí. Cílem reformy bylo zajistit, aby ve všech krocích postupu při nadměrném schodku byla plně zohledněna zejména hospodářská a rozpočtová situace. Pakt o stabilitě a růstu tak představuje rámec pro podporu vládní politiky zaměřené na rychlý návrat ke zdravému stavu rozpočtů s ohledem na hospodářskou situaci.
(5)
Usoudí-li Komise, že v členském státě existuje nebo může vzniknout nadměrný schodek, je podle čl. 126 odst. 5 Smlouvy povinna předložit Radě stanovisko. Komise dospěla na základě své zprávy podle čl. 126 odst. 3 Smlouvy a s ohledem na stanovisko Hospodářského a finančního výboru podle čl. 126 odst. 4 Smlouvy k závěru, že na Kypru existuje nadměrný schodek. Komise proto dne 15. června 2010 předložila Radě stanovisko týkající se Kypru (3).
(6)
V čl. 126 odst. 6 Smlouvy se stanoví, že by Rada měla zvážit všechny připomínky, které dotyčný členský stát případně učiní, předtím než po celkovém zhodnocení rozhodne, zda nadměrný schodek existuje. V případě Kypru vede toto celkové zhodnocení k následujícím závěrům.
(7)
Podle údajů oznámených kyperskými orgány v dubnu 2010 dosáhl v roce 2009 schodek veřejných financí na Kypru výše 6,1 % HDP a překročil tak referenční hodnotu 3 % HDP. Schodek se referenční hodnotě 3 % HDP neblížil, avšak její překročení lze považovat za výjimečné ve smyslu Smlouvy a Paktu o stabilitě a růstu. Vyplývá to zejména z prudkého hospodářského propadu ve smyslu Smlouvy a Paktu o stabilitě a růstu. Podle prognózy útvarů Komise z jara 2010 se má reálný HDP na Kypru dále snížit, i když v menší míře - o téměř ½ % v roce 2010 ve srovnání s 1¾ % v roce 2009. Plánované překročení referenční hodnoty však nemůže být považováno za dočasné. Podle prognózy útvarů Komise z jara 2010 má rozpočtový schodek v roce 2011 dosáhnout přibližně 7¾ % HDP za předpokladu nezměněné politiky. Kritérium schodku stanovené ve Smlouvě tedy není splněno.
(8)
Podle údajů oznámených kyperskými orgány v dubnu 2010 setrvává hrubý veřejný dluh pod referenční hodnotou 60 % HDP a v roce 2009 dosahoval výše 56,2 % HDP. Na rok 2010 Kypr oznámil plánovaný dluh ve výši 62 % HDP, jenž tedy překračuje referenční hodnotu 60 % HDP podle Smlouvy. Podle prognózy útvarů Komise z jara 2010 dluh dále vzroste na 62,3 % HDP v roce 2010 a na 67,6 % v roce 2011 v důsledku zhoršení primárního salda. Vzhledem k těmto trendům se nelze domnívat, že se poměr dluhu k HDP dostatečně snižuje a že se blíží referenční hodnotě uspokojivým tempem ve smyslu Smlouvy a Paktu o stabilitě a růstu. Kritérium dluhu stanovené ve Smlouvě tedy není splněno.
(9)
Podle čl. 2 odst. 4 nařízení (ES) č. 1467/97 lze k „významným faktorům“ u kroků vedoucích k rozhodnutí Rady o existenci nadměrného schodku podle čl. 126 odst. 6 Smlouvy přihlédnout pouze tehdy, pokud schodek splňuje dvě podmínky: schodek zůstane blízko referenční hodnotě a překročení referenční hodnoty je dočasné. Tyto dvě podmínky nejsou v případě Kypru splněny. Významné faktory nejsou tedy u kroků vedoucích k tomuto rozhodnutí zohledněny,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Z celkového zhodnocení vyplývá, že na Kypru existuje nadměrný schodek.
Článek 2
Toto rozhodnutí je určeno Kyperské republice.
V Bruselu dne 13. července 2010.