ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΌΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 520/2012 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 19ης Ιουνίου 2012
σχετικά με τη διενέργεια των δραστηριοτήτων φαρμακοεπαγρύπνησης που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 726/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και στην οδηγία 2001/83/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 726/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 31ης Μαρτίου 2004, για τη θέσπιση κοινοτικών διαδικασιών χορήγησης άδειας και εποπτείας όσον αφορά τα φάρμακα που προορίζονται για ανθρώπινη και για κτηνιατρική χρήση και για τη σύσταση Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (1), και ιδίως το άρθρο 87α,
Έχοντας υπόψη την οδηγία 2001/83/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 6ης Νοεμβρίου 2001, περί κοινοτικού κώδικος για τα φάρμακα που προορίζονται για ανθρώπινη χρήση (2), και ιδίως το άρθρο 108,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1235/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Δεκεμβρίου 2010, για τροποποίηση, όσον αφορά τη φαρμακοεπαγρύπνηση για φάρμακα ανθρώπινης χρήσης, του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 726/2004 για τη θέσπιση κοινοτικών διαδικασιών χορήγησης άδειας και εποπτείας όσον αφορά τα φάρμακα που προορίζονται για ανθρώπινη και για κτηνιατρική χρήση και για τη σύσταση Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων, και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1394/2007 για τα φάρμακα προηγμένων θεραπειών (3) ενίσχυσε και εξορθολόγισε την παρακολούθηση της ασφάλειας των φαρμάκων που κυκλοφορούν στην αγορά της Ένωσης. Ανάλογες διατάξεις έχουν εισαχθεί με την οδηγία 2010/84/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Δεκεμβρίου 2010, για την τροποποίηση, όσον αφορά τη φαρμακοεπαγρύπνηση, της οδηγίας 2001/83/ΕΚ περί κοινοτικού κώδικος για τα φάρμακα που προορίζονται για ανθρώπινη χρήση (4) στην οδηγία 2001/83/ΕΚ.
(2)
Οι δραστηριότητες φαρμακοεπαγρύπνησης καλύπτουν τη διαχείριση ολόκληρου του κύκλου ζωής των φαρμάκων που προορίζονται για ανθρώπινη χρήση όσον αφορά την ασφάλεια.
(3)
Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1235/2010 και η οδηγία 2010/84/ΕΕ έχουν εισαγάγει την έννοια του κύριου αρχείου του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης. Το κύριο αρχείο του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης, προκειμένου να αντικατοπτρίζει επακριβώς το σύστημα φαρμακοεπαγρύπνησης που χρησιμοποιεί ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας, θα πρέπει να περιέχει βασικές πληροφορίες και έγγραφα τα οποία να καλύπτουν όλες τις πτυχές των δραστηριοτήτων φαρμακοεπαγρύπνησης, συμπεριλαμβανομένων και των πληροφοριών σχετικά με καθήκοντα τα οποία έχουν ανατεθεί υπεργολαβικά. Θα πρέπει να συμβάλλει στον ορθό σχεδιασμό και την ορθή διενέργεια ελέγχων από τον κάτοχο άδειας κυκλοφορίας και στην εποπτεία των δραστηριοτήτων φαρμακοεπαγρύπνησης από τον υπεύθυνο φαρμακοεπαγρύπνησης. Ταυτόχρονα θα πρέπει να προσφέρει στις αρμόδιες εθνικές αρχές τη δυνατότητα να επαληθεύουν τη συμμόρφωση όλων των πτυχών του συστήματος.
(4)
Το κύριο αρχείο του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης θα πρέπει να επικαιροποιείται ώστε οι πληροφορίες που περιέχει να ανταποκρίνονται στις τροποποιήσεις και να εξασφαλίζεται η εύκολη πρόσβαση και η διαθεσιμότητά του στις αρμόδιες εθνικές αρχές για τους σκοπούς επιθεώρησης.
(5)
Τα συστήματα ποιότητας θα πρέπει να αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης. Οι ελάχιστες απαιτήσεις του συστήματος ποιότητας για τη διενέργεια δραστηριοτήτων φαρμακοεπαγρύπνησης θα πρέπει να εξασφαλίζουν ότι οι κάτοχοι άδειας κυκλοφορίας, οι αρμόδιες εθνικές αρχές και ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (στο εξής «ο Οργανισμός») καθιερώνουν ένα επαρκές και αποτελεσματικό σύστημα ποιότητας, το οποίο προσφέρει αποτελεσματική παρακολούθηση της συμμόρφωσης, καθώς και ακριβή και κατάλληλη τεκμηρίωση για όλα τα μέτρα που λαμβάνονται. Θα πρέπει επίσης να εξασφαλίζουν ότι οι κάτοχοι άδειας κυκλοφορίας, οι αρμόδιες εθνικές αρχές και ο Οργανισμός διαθέτουν επαρκή αριθμό ικανού, κατάλληλα ειδικευμένου και καταρτισμένου προσωπικού.
(6)
Η τήρηση ενός σαφώς προσδιοριζόμενου συστήματος ποιότητας θα πρέπει να εξασφαλίζει ότι όλες οι δραστηριότητες φαρμακοεπαγρύπνησης διενεργούνται με τέτοιον τρόπο ώστε να παράγουν τα επιθυμητά αποτελέσματα ή να επιτυγχάνουν τους ποιοτικούς στόχους του έργου της φαρμακοεπαγρύπνησης.
(7)
Στο πλαίσιο του συστήματος ποιότητας, οι αρμόδιες εθνικές αρχές και ο Οργανισμός ορίζουν σημεία επαφής με σκοπό τη διευκόλυνση της επικοινωνίας μεταξύ των αρμόδιων εθνικών αρχών, του Οργανισμού, της Επιτροπής, των κατόχων άδειας κυκλοφορίας και των ατόμων που διαβιβάζουν πληροφορίες σχετικά με τους κινδύνους των φαρμάκων, σύμφωνα με το άρθρο 101 παράγραφος 1 της οδηγίας 2001/83/ΕΚ.
(8)
Εάν οι κάτοχοι άδειας κυκλοφορίας, οι αρμόδιες εθνικές αρχές και ο Οργανισμός χρησιμοποιούν δείκτες επίδοσης για την παρακολούθηση της καλής επίδοσης των δραστηριοτήτων φαρμακοεπαγρύπνησης, οι δείκτες αυτοί πρέπει να τεκμηριώνονται.
(9)
Οι δραστηριότητες φαρμακοεπαγρύπνησης βασίζονται όλο και περισσότερο στην περιοδική παρακολούθηση μεγάλων βάσεων δεδομένων, όπως είναι η βάση δεδομένων Eudravigilance. Παρά το γεγονός ότι η βάση δεδομένων Eudravigilance αναμένεται να αποτελεί την κύρια πηγή πληροφοριών για τη φαρμακοεπαγρύπνηση, θα πρέπει επίσης να λαμβάνονται υπόψη πληροφορίες σχετικά με τη φαρμακοεπαγρύπνηση που προέρχονται από άλλες πηγές.
(10)
Οι κάτοχοι άδειας κυκλοφορίας, οι εθνικές αρμόδιες αρχές και ο Οργανισμός θα πρέπει να παρακολουθούν διαρκώς τα δεδομένα της βάσης Eudravigilance, με σκοπό να διαπιστώνουν κατά πόσον υπάρχουν νέοι ή μεταβληθέντες κίνδυνοι και αν αυτοί οι κίνδυνοι έχουν αντίκτυπο στη σχέση κινδύνου-οφέλους του φαρμάκου. Πρέπει να επαληθεύουν και να επιβεβαιώνουν τα σήματα, κατά περίπτωση, με βάση την εξέταση εκθέσεων για την ασφάλεια μεμονωμένων περιστατικών, τα συγκεντρωτικά δεδομένα από τα συστήματα ή τις μελέτες ενεργού εποπτείας, τις βιβλιογραφικές πληροφορίες ή άλλες πηγές δεδομένων. Επομένως, είναι αναγκαίο να καθιερωθούν κοινές απαιτήσεις ανίχνευσης σήματος, ώστε να αποσαφηνιστούν οι αντίστοιχοι ρόλοι παρακολούθησης των κατόχων άδειας κυκλοφορίας, των αρμόδιων εθνικών αρχών και του Οργανισμού, να αποσαφηνιστεί ο τρόπος με τον οποίο επαληθεύονται και επιβεβαιώνονται τα σήματα και να καθοριστεί η διαδικασία διαχείρισης των σημάτων.
(11)
Ως γενική αρχή, η ανίχνευση σήματος θα πρέπει να ακολουθεί μια αναγνωρισμένη μεθοδολογία. Ωστόσο, η μεθοδολογία μπορεί να διαφέρει ανάλογα με τον τύπο του φαρμάκου το οποίο προορίζεται να καλύψει.
(12)
Η χρήση διεθνώς αναγνωρισμένης ορολογίας, μορφότυπου και προτύπων θα πρέπει να διευκολύνει τη διαλειτουργικότητα των συστημάτων που χρησιμοποιούνται για τη διενέργεια των δραστηριοτήτων φαρμακοεπαγρύπνησης και να αποτρέπει την επικάλυψη των δραστηριοτήτων κωδικοποίησης που αφορούν τις ίδιες πληροφορίες. Θα πρέπει, επίσης, να επιτρέπει την ευκολότερη ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των ρυθμιστικών αρχών σε διεθνές επίπεδο.
(13)
Με σκοπό την απλούστευση της υποβολής των ύποπτων ανεπιθύμητων ενεργειών, ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας και τα κράτη μέλη θα πρέπει να υποβάλλουν τις ανεπιθύμητες αυτές ενέργειες μόνο στη βάση δεδομένων Eudravigilance. Η βάση δεδομένων Eudravigilance θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να διαβιβάζει αμέσως τις αναφορές ύποπτων ανεπιθύμητων ενεργειών που λαμβάνει από τους κατόχους άδειας κυκλοφορίας στα κράτη μέλη στα οποία εκδηλώθηκε η ανεπιθύμητη ενέργεια. Επομένως, είναι αναγκαίο να καθιερωθεί ένα κοινό ηλεκτρονικό μορφότυπο για τη διαβίβαση εκθέσεων που αφορούν ύποπτες ανεπιθύμητες ενέργειες από τους κατόχους άδειας κυκλοφορίας και τα κράτη μέλη στη βάση δεδομένων Eudravigilance.
(14)
Οι περιοδικές επικαιροποιημένες εκθέσεις για την ασφάλεια αποτελούν ένα σημαντικό μέσο παρακολούθησης για την εξέλιξη της εικόνας ασφάλειας ενός φαρμάκου αφού τεθεί σε κυκλοφορία στην αγορά της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένης μιας ολοκληρωμένης (επαν-)αξιολόγησης της σχέσης κινδύνου-οφέλους. Προκειμένου να διευκολυνθεί η επεξεργασία και η αξιολόγηση των εν λόγω εκθέσεων, θα πρέπει να καθιερωθεί ένα κοινό μορφότυπο και κοινές απαιτήσεις για το περιεχόμενό τους.
(15)
Για όλες τις αιτήσεις νέων αδειών κυκλοφορίας απαιτούνται σχέδια διαχείρισης κινδύνου, τα οποία περιέχουν λεπτομερή περιγραφή του συστήματος διαχείρισης κινδύνου που χρησιμοποιεί ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας. Προκειμένου να διευκολυνθεί η παραγωγή των σχεδίων διαχείρισης κινδύνου και η αξιολόγησή τους από τις αρμόδιες αρχές, θα πρέπει να καθιερωθεί ένα κοινό μορφότυπο και κοινές απαιτήσεις για το περιεχόμενό τους.
(16)
Εάν οι αρμόδιες αρχές έχουν ανησυχίες όσον αφορά την ασφάλεια ενός φαρμάκου, θα πρέπει να είναι σε θέση να επιβάλουν στους κατόχους άδειας κυκλοφορίας την υποχρέωση εκπόνησης μελετών ασφάλειας και μετά την έγκριση του φαρμάκου. Ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας θα πρέπει να υποβάλει ένα σχέδιο πρωτοκόλλου πριν από την εκπόνηση των μελετών αυτών. Επιπλέον, ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας θα πρέπει να υποβάλει, την κατάλληλη χρονική στιγμή, περίληψη της μελέτης και τελική έκθεση της μελέτης. Είναι σκόπιμο να προβλεφθεί ότι το πρωτόκολλο, η περίληψη και η τελική έκθεση της μελέτης ακολουθούν ένα κοινό μορφότυπο, για να διευκολύνεται η έγκριση και η εποπτεία τους από την Επιτροπή Φαρμακοεπαγρύπνησης - Αξιολόγησης Κινδύνου ή τις αρμόδιες αρχές στην περίπτωση μελετών που εκπονούνται μόνο στο κράτος μέλος που έχει ζητήσει τη μελέτη σύμφωνα με το άρθρο 22α της οδηγίας 2001/83/ΕΚ.
(17)
Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να εφαρμόζεται με την επιφύλαξη της οδηγίας 95/46/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Οκτωβρίου 1995, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών (5) και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 45/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 2000, σχετικά με την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τα όργανα και τους οργανισμούς της Κοινότητας και σχετικά με την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών (6). Το θεμελιώδες δικαίωμα της προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα θα πρέπει να εξασφαλίζεται πλήρως και με αποτελεσματικότητα κατά την εκτέλεση όλων των δραστηριοτήτων φαρμακοεπαγρύπνησης. Ο σκοπός της προστασίας της δημόσιας υγείας συνιστά βασικό δημόσιο συμφέρον και, κατά συνέπεια, η επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα θα πρέπει να αιτιολογείται εάν τα ταυτοποιήσιμα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα τυγχάνουν επεξεργασίας μόνο όταν αυτό είναι απαραίτητο και μόνο εφόσον τα εμπλεκόμενα μέρη αξιολογούν ότι υφίσταται τέτοια ανάγκη σε κάθε στάδιο της διαδικασίας φαρμακοεπαγρύπνησης. Οι αρμόδιες εθνικές αρχές και οι κάτοχοι άδειας κυκλοφορίας μπορούν να χρησιμοποιούν ψευδώνυμα, κατά περίπτωση, αντικαθιστώντας έτσι τα ταυτοποιήσιμα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα.
(18)
Τα μέτρα που προβλέπονται από τον παρόντα κανονισμό είναι σύμφωνα με τη γνώμη της μόνιμης επιτροπής φαρμάκων για ανθρώπινη χρήση,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
ΚΕΦΑΛΑΙΟ I
Κύριο αρχείο του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης
Άρθρο 1
Δομή του κύριου αρχείου του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης
1. Οι πληροφορίες που περιέχονται στο κύριο αρχείο του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης είναι ακριβείς και ανταποκρίνονται στο σύστημα φαρμακοεπαγρύπνησης που εφαρμόζεται.
2. Ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας μπορεί, εάν κρίνεται σκόπιμο, να χρησιμοποιεί διαφορετικά συστήματα φαρμακοεπαγρύπνησης για τις διαφορετικές κατηγορίες φαρμάκων. Κάθε σύστημα περιγράφεται σε ξεχωριστό κύριο αρχείο του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης.
Όλα τα φάρμακα για τα οποία ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας έχει λάβει άδεια κυκλοφορίας σύμφωνα με την οδηγία 2001/83/ΕΚ ή τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 726/2004 καλύπτονται από ένα κύριο αρχείο συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης.
Άρθρο 2
Περιεχόμενο του κύριου αρχείου του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης
Το κύριο αρχείο του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης περιέχει τουλάχιστον τα ακόλουθα στοιχεία:
1)
τις ακόλουθες πληροφορίες που αφορούν τον υπεύθυνο φαρμακοεπαγρύπνησης:
α)
περιγραφή καθηκόντων με την οποία αποδεικνύεται ότι ο υπεύθυνος φαρμακοεπαγρύπνησης διαθέτει επαρκείς αρμοδιότητες όσον αφορά το σύστημα φαρμακοεπαγρύπνησης για να προωθεί, να συντηρεί και να βελτιώνει τη συμμόρφωση με τα καθήκοντα και τις αρμοδιότητες του τομέα της φαρμακοεπαγρύπνησης·
β)
συνοπτικό βιογραφικό σημείωμα του υπευθύνου φαρμακοεπαγρύπνησης, καθώς και αποδεικτικό εγγραφής στη βάση δεδομένων Eudravigilance·
γ)
στοιχεία επικοινωνίας του υπευθύνου φαρμακοεπαγρύπνησης·
δ)
λεπτομερή στοιχεία σχετικά με τον τρόπο αντικατάστασης του υπευθύνου φαρμακοεπαγρύπνησης κατά την απουσία του·
ε)
αρμοδιότητες του αρμόδιου επικοινωνίας για θέματα φαρμακοεπαγρύπνησης, στις περιπτώσεις στις οποίες ορίζεται αρμόδιος επικοινωνίας σε εθνικό επίπεδο σύμφωνα με το άρθρο 104 παράγραφος 4 της οδηγίας 2001/83/ΕΚ, συμπεριλαμβανομένων των στοιχείων επικοινωνίας·
2)
την περιγραφή της οργανωτικής δομής του κατόχου άδειας κυκλοφορίας, συμπεριλαμβανομένου του καταλόγου με τα κέντρα στα οποία διενεργούνται οι ακόλουθες δραστηριότητες φαρμακοεπαγρύπνησης: συγκέντρωση εκθέσεων για την ασφάλεια μεμονωμένων περιστατικών, αξιολόγηση, καταχώριση περιστατικών σε βάση δεδομένων για την ασφάλεια, σύνταξη εκθέσεων περιοδικής παρακολούθησης της ασφάλειας, ανίχνευση και ανάλυση σημάτων, διαχείριση σχεδίου διαχείρισης κινδύνου, διαχείριση μελετών πριν και μετά την έγκριση και διαχείριση των τροποποιήσεων που αφορούν την ασφάλεια στους όρους μιας άδειας κυκλοφορίας·
3)
περιγραφή του τόπου, της λειτουργικότητας και της επιχειρησιακής ευθύνης των ηλεκτρονικών συστημάτων και των βάσεων δεδομένων που χρησιμοποιούνται για την παραλαβή, την αντιπαραβολή, την καταχώριση και την υποβολή των πληροφοριών που αφορούν την ασφάλεια, καθώς και την αξιολόγηση της καταλληλότητάς τους για τη συγκεκριμένη χρήση·
4)
περιγραφή του τρόπου χειρισμού, καταχώρισης και επεξεργασίας των δεδομένων που χρησιμοποιούνται για τις ακόλουθες δραστηριότητες φαρμακοεπαγρύπνησης:
α)
συνεχής παρακολούθηση της σχέσης κινδύνου-οφέλους του προϊόντος, του αποτελέσματος της παρακολούθησης αυτής και της διαδικασίας λήψης αποφάσεων για τη λήψη κατάλληλων μέτρων·
β)
λειτουργία του (των) συστήματος(-ων) διαχείρισης κινδύνου και της παρακολούθησης του αποτελέσματος των μέτρων ελαχιστοποίησης των κινδύνων·
γ)
συγκέντρωση, αξιολόγηση και υποβολή εκθέσεων για την ασφάλεια μεμονωμένων περιστατικών·
δ)
σύνταξη και υποβολή περιοδικών επικαιροποιημένων εκθέσεων για την ασφάλεια·
ε)
διαδικασίες ενημέρωσης των επαγγελματιών του τομέα της υγείας και του ευρέος κοινού σχετικά με τις ανησυχίες και τις τροποποιήσεις που αφορούν την ασφάλεια μέσω της σύνοψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου οδηγιών·
5)
περιγραφή του συστήματος ποιότητας για τη διενέργεια δραστηριοτήτων φαρμακοεπαγρύπνησης, στην οποία περιλαμβάνονται όλα τα ακόλουθα στοιχεία:
α)
περιγραφή της διαχείρισης του ανθρώπινου δυναμικού, όπως αναφέρεται στο άρθρο 10, στην οποία περιλαμβάνονται τα ακόλουθα στοιχεία: περιγραφή της οργανωτικής δομής που αφορά τη διενέργεια δραστηριοτήτων φαρμακοεπαγρύπνησης με αναφορά στον τόπο στον οποίο τηρούνται τα αρχεία με τα προσόντα του προσωπικού· συνοπτική περιγραφή της έννοιας της κατάρτισης, καθώς και αναφορά στον τόπο των αρχείων κατάρτισης· οδηγίες σχετικά με τις κρίσιμες διαδικασίες·
β)
περιγραφή του συστήματος διαχείρισης αρχείων που αναφέρεται στο άρθρο 12, συμπεριλαμβανομένης της θέσης των εγγράφων που χρησιμοποιούνται για τις δραστηριότητες φαρμακοεπαγρύπνησης·
γ)
περιγραφή του συστήματος παρακολούθησης της επίδοσης του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης και της συμμόρφωσης με το άρθρο 11·
6)
κατά περίπτωση, περιγραφή των δραστηριοτήτων ή/και των υπηρεσιών που έχουν ανατεθεί υπεργολαβικά από τον κάτοχο άδειας κυκλοφορίας σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 1.
Άρθρο 3
Περιεχόμενο του παραρτήματος του κύριου αρχείου του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης
Το κύριο αρχείο του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης περιλαμβάνει παράρτημα το οποίο περιέχει τα ακόλουθα έγγραφα:
1)
κατάλογο των φαρμάκων που καλύπτονται από το κύριο αρχείο του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης, συμπεριλαμβανομένων της ονομασίας του φαρμάκου, της διεθνούς κοινής ονομασίας (INN) της (των) δραστικής(-ών) ουσίας(-ών) και του (των) κράτους(-ών) μέλους(-ών) στο (στα) οποίο(-α) ισχύει η άδεια·
2)
κατάλογο γραπτώς τεκμηριωμένων πολιτικών και διαδικασιών για τη συμμόρφωση με το άρθρο 11 παράγραφος 1·
3)
κατάλογο των υπεργολαβιών που αναφέρονται στο άρθρο 6 παράγραφος 2·
4)
κατάλογο των καθηκόντων που έχουν ανατεθεί κατ’ εξουσιοδότηση από τον υπεύθυνο φαρμακοεπαγρύπνησης·
5)
κατάλογο με όλους τους προγραμματισμένους και ολοκληρωμένους ελέγχους·
6)
κατά περίπτωση, κατάλογο των δεικτών επίδοσης που αναφέρονται στο άρθρο 9·
7)
κατά περίπτωση, κατάλογο με άλλα κύρια αρχεία του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης που τηρούνται από τον ίδιο κάτοχο άδειας κυκλοφορίας·
8)
ημερολόγιο με τις πληροφορίες που αναφέρονται στο άρθρο 5 παράγραφος 4.
Άρθρο 4
Επικαιροποίηση
1. Ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας επικαιροποιεί το κύριο αρχείο του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης και, όταν χρειάζεται, το αναθεωρεί, ώστε να λαμβάνονται υπόψη η αποκτηθείσα εμπειρία, η τεχνική και επιστημονική πρόοδος και οι τροποποιήσεις της οδηγίας 2001/83/ΕΚ και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 726/2004.
2. Το κύριο αρχείο του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης και το παράρτημά του υπόκεινται σε έλεγχο της έκδοσης και αναφέρουν την ημερομηνία της τελευταίας επικαιροποίησής τους από τον κάτοχο άδειας κυκλοφορίας.
3. Οποιεσδήποτε αποκλίσεις από τις διαδικασίες φαρμακοεπαγρύπνησης, ο αντίκτυπος και η διαχείρισή τους τεκμηριώνονται στο κύριο αρχείο του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης έως ότου αποκατασταθούν.
4. Με την επιφύλαξη των απαιτήσεων που καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1234/2008, της 24ης Νοεμβρίου 2008, σχετικά με την εξέταση των τροποποιήσεων όσον αφορά τους όρους των αδειών κυκλοφορίας φαρμάκων για ανθρώπινη χρήση και κτηνιατρικών φαρμάκων (7), ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας κοινοποιεί αμέσως στον Οργανισμό οποιαδήποτε αλλαγή αφορά τον τόπο του κύριου αρχείου του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης ή τα στοιχεία επικοινωνίας και το όνομα του υπευθύνου φαρμακοεπαγρύπνησης. Ο Οργανισμός επικαιροποιεί ανάλογα τη βάση δεδομένων Eudravigilance που αναφέρεται στο άρθρο 24 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 726/2004 και, όταν κρίνεται αναγκαίο, την ευρωπαϊκή δικτυακή πύλη για τα φάρμακα που αναφέρεται στο άρθρο 26 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 726/2004.
Άρθρο 5
Μορφή των εγγράφων που περιέχονται στο κύριο αρχείο του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης
1. Τα έγγραφα του κύριου αρχείου του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης είναι πλήρη και ευανάγνωστα. Κατά περίπτωση, οι πληροφορίες είναι δυνατόν να παρέχονται με τη μορφή γραφημάτων ή διαγραμμάτων ροής. Όλα τα έγγραφα είναι ευρετηριασμένα και αρχειοθετημένα έτσι, ώστε να εξασφαλίζεται η ακριβής και άμεση ανάκτησή τους καθ’ όλη την περίοδο τήρησης των αρχείων.
2. Οι πληροφορίες και τα έγγραφα του κύριου αρχείου του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης είναι δυνατόν να παρουσιάζονται σε ενότητες σύμφωνα με το σύστημα που περιγράφεται λεπτομερώς στις κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις ορθές πρακτικές στο τομέα της φαρμακοεπαγρύπνησης.
3. Το κύριο αρχείο του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης είναι δυνατόν να αποθηκεύεται σε ηλεκτρονική μορφή υπό την προϋπόθεση ότι το μέσο το οποίο χρησιμοποιείται για την αποθήκευσή του δεν φθείρεται με την πάροδο του χρόνου, ενώ παράλληλα τηρείται ένα πλήρες τυπωμένο αντίγραφο το οποίο είναι διαθέσιμο για ελέγχους και επιθεωρήσεις.
4. Ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας καταγράφει στο ημερολόγιο που αναφέρεται στο άρθρο 3 σημείο 8 οποιεσδήποτε αλλαγές πραγματοποιήθηκαν κατά τα τελευταία πέντε χρόνια στο περιεχόμενο του κύριου αρχείου του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης, εκτός από τις πληροφορίες που αναφέρονται στο άρθρο 2 σημείο 1 στοιχείο β) έως ε) και στο άρθρο 3. Ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας καταγράφει στο ημερολόγιο την ημερομηνία, το άτομο που είναι υπεύθυνο για την αλλαγή και, κατά περίπτωση, τον λόγο της αλλαγής.
Άρθρο 6
Υπεργολαβία
1. Ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας μπορεί να αναθέσει υπεργολαβικά σε τρίτους ορισμένες δραστηριότητες του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης. Εντούτοις, διατηρεί την πλήρη ευθύνη για την πληρότητα και την ακρίβεια του κύριου αρχείου του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης.
2. Ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας καταρτίζει κατάλογο με τις υπάρχουσες υπεργολαβίες μεταξύ του ίδιου και των τρίτων που αναφέρονται στην παράγραφο 1, προσδιορίζοντας το (τα) σχετικό(-ά) προϊόν(-τα) και έδαφος(-η).
Άρθρο 7
Διαθεσιμότητα και τόπος του κύριου αρχείου του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης
1. Το κύριο αρχείο του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης βρίσκεται είτε στο χώρο, εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στον οποίο διενεργούνται οι κύριες δραστηριότητες φαρμακοεπαγρύπνησης του κατόχου άδειας κυκλοφορίας είτε στο χώρο, εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επιχειρήσεων του υπευθύνου φαρμακοεπαγρύπνησης.
2. Ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας εξασφαλίζει ότι ο υπεύθυνος φαρμακοεπαγρύπνησης διαθέτει μόνιμη πρόσβαση στο κύριο αρχείο του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης.
3. Το κύριο αρχείο του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης είναι μονίμως και ανά πάσα στιγμή διαθέσιμο για επιθεώρηση στον χώρο στον οποίο φυλάσσεται.
Εάν το κύριο αρχείο του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης φυλάσσεται σε ηλεκτρονική μορφή σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 3, αρκεί, για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου, τα δεδομένα που είναι αποθηκευμένα σε ηλεκτρονική μορφή να είναι άμεσα διαθέσιμα στο χώρο στον οποίο φυλάσσεται το κύριο αρχείο του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης.
4. Για τους σκοπούς του άρθρου 23 παράγραφος 4 της οδηγίας 2001/83/ΕΚ, η αρμόδια εθνική αρχή μπορεί να περιορίζει το αίτημά της σε συγκεκριμένα μέρη ή ενότητες του κύριου αρχείου του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης και ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας βαρύνεται με το κόστος υποβολής του αντιγράφου του κύριου αρχείου του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης.
5. Η αρμόδια εθνική αρχή και ο Οργανισμός μπορούν να ζητήσουν από τον κάτοχο άδειας κυκλοφορίας να υποβάλλει αντίγραφο του ημερολογίου που αναφέρεται στο άρθρο 3 σημείο 8 σε τακτά διαστήματα.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ II
Ελάχιστες απαιτήσεις των συστημάτων ποιότητας για τη διενέργεια δραστηριοτήτων φαρμακοεπαγρύπνησης
Τμήμα 1
Γενικές διατάξεις
Άρθρο 8
Σύστημα ποιότητας
1. Οι κάτοχοι άδειας κυκλοφορίας, οι αρμόδιες εθνικές αρχές και ο Οργανισμός συγκροτούν και χρησιμοποιούν ένα σύστημα ποιότητας επαρκές και αποτελεσματικό για τη διενέργεια των δραστηριοτήτων τους που αφορούν τη φαρμακοεπαγρύπνηση.
2. Το σύστημα ποιότητας καλύπτει την οργανωτική δομή, τις αρμοδιότητες, τις διαδικασίες, τις μεθόδους εργασίας και τους πόρους, τη διαχείριση των πόρων, τη διαχείριση της συμμόρφωσης και τη διαχείριση των αρχείων.
3. Το σύστημα ποιότητας βασίζεται σε όλες τις ακόλουθες δραστηριότητες:
α)
σχεδιασμός ποιότητας: καθιέρωση δομών και συνεκτικών μεθόδων εργασίας ενταγμένων στον σχεδιασμό·
β)
τήρηση ποιότητας: εκτέλεση καθηκόντων και αρμοδιοτήτων σύμφωνα με τις απαιτήσεις ποιότητας·
γ)
έλεγχος και διασφάλιση της ποιότητας: παρακολούθηση και αξιολόγηση του βαθμού αποτελεσματικότητας των δομών και των μεθόδων εργασίας, καθώς και του βαθμού αποτελεσματικότητας της εκτέλεσης τους·
δ)
βελτιώσεις ποιότητας: διόρθωση και βελτίωση των δομών και των μεθόδων εργασίας όταν είναι απαραίτητο.
4. Όλα τα στοιχεία, οι απαιτήσεις και οι διατάξεις που εφαρμόζονται για το σύστημα ποιότητας τεκμηριώνονται συστηματικά και τακτικά υπό μορφή γραπτού προγράμματος και διαδικασιών, όπως, π.χ., προγραμμάτων, εγχειριδίων και αρχείων ποιότητας.
5. Όλα τα άτομα που μετέχουν στις διαδικασίες και τις μεθόδους εργασίας των συστημάτων ποιότητας που καθιερώνονται από τις αρμόδιες εθνικές αρχές και τον Οργανισμό για τη διενέργεια των δραστηριοτήτων φαρμακοεπαγρύπνησης είναι υπεύθυνα για την καλή λειτουργία των εν λόγω συστημάτων ποιότητας και εξασφαλίζουν μια συστηματική προσέγγιση με στόχο την ποιότητα, καθώς και τη λειτουργία και τη διατήρηση του συστήματος ποιότητας.
Άρθρο 9
Δείκτες επίδοσης
1. Ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας, οι αρμόδιες εθνικές αρχές και ο Οργανισμός μπορούν να χρησιμοποιούν δείκτες επίδοσης για τη συνεχή παρακολούθηση της καλής επίδοσης των δραστηριοτήτων φαρμακοεπαγρύπνησης.
2. Ο Οργανισμός μπορεί να δημοσιεύει κατάλογο δεικτών επίδοσης κατόπιν σύστασης της Επιτροπής Φαρμακοεπαγρύπνησης - Αξιολόγησης Κινδύνου.
Τμήμα 2
Ελάχιστες απαιτήσεις των συστημάτων ποιότητας όσον αφορά τη διενέργεια δραστηριοτήτων φαρμακοεπαγρύπνησης από τους κατόχους άδειας κυκλοφορίας
Άρθρο 10
Διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού
1. Ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας διαθέτει επαρκές ικανό και κατάλληλα ειδικευμένο και καταρτισμένο προσωπικό για τη διενέργεια των δραστηριοτήτων φαρμακοεπαγρύπνησης.
Για τους σκοπούς του πρώτου εδαφίου, ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας εξασφαλίζει ότι ο υπεύθυνος φαρμακοεπαγρύπνησης κατέχει τις αναγκαίες θεωρητικές και πρακτικές γνώσεις για τη διενέργεια των δραστηριοτήτων φαρμακοεπαγρύπνησης. Εάν ο υπεύθυνος φαρμακοεπαγρύπνησης δεν έχει ολοκληρώσει βασική ιατρική εκπαίδευση σύμφωνα με το άρθρο 24 της οδηγίας 2005/36/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 7ης Σεπτεμβρίου 2005, σχετικά με την αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων (8), ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας εξασφαλίζει ότι ο υπεύθυνος φαρμακοεπαγρύπνησης υποστηρίζεται από άτομο με ιατρική εκπαίδευση. Η υποστήριξη αυτή τεκμηριώνεται δεόντως.
2. Τα καθήκοντα του διοικητικού και εποπτικού προσωπικού, συμπεριλαμβανομένου και του υπευθύνου φαρμακοεπαγρύπνησης, καθορίζονται στις περιγραφές καθηκόντων. Οι ιεραρχικές τους σχέσεις καθορίζονται σε οργανόγραμμα. Ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας εξασφαλίζει ότι ο υπεύθυνος φαρμακοεπαγρύπνησης διαθέτει επαρκείς αρμοδιότητες για να επηρεάζει την επίδοση του συστήματος ποιότητας και των δραστηριοτήτων φαρμακοεπαγρύπνησης του κατόχου άδειας κυκλοφορίας.
3. Όλο το προσωπικό που μετέχει στη διενέργεια των δραστηριοτήτων φαρμακοεπαγρύπνησης παρακολουθεί αρχική και συνεχιζόμενη κατάρτιση σχετική με το ρόλο και τις αρμοδιότητές του. Ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας φυλάσσει τα προγράμματα και τα αρχεία κατάρτισης για σκοπούς τεκμηρίωσης, επικαιροποίησης και ανάπτυξης των ικανοτήτων του προσωπικού και τα θέτει στη διάθεση τυχόν ελέγχων και επιθεωρήσεων.
4. Ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας παρέχει κατάλληλες οδηγίες σχετικά με τον τρόπο αντιμετώπισης των καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, συμπεριλαμβανομένης της συνέχισης της λειτουργίας.
Άρθρο 11
Διαχείριση της συμμόρφωσης
1. Εφαρμόζονται ειδικές διαδικασίες και μέθοδοι εργασίας σχετικά με το σύστημα ποιότητας ώστε να εξασφαλίζονται τα ακόλουθα:
α)
η διαρκής παρακολούθηση των δεδομένων φαρμακοεπαγρύπνησης, η εξέταση των επιλογών για την ελαχιστοποίηση του κινδύνου και την πρόληψη, καθώς και η λήψη κατάλληλων μέτρων από τον κάτοχο άδειας κυκλοφορίας·
β)
η επιστημονική αξιολόγηση από τον κάτοχο άδειας κυκλοφορίας όλων των πληροφοριών που αφορούν κινδύνους των φαρμάκων, όπως αναφέρεται στο άρθρο 101 παράγραφος 1 δεύτερο εδάφιο της οδηγίας 2001/83/ΕΚ·
γ)
η υποβολή δεδομένων που είναι ακριβή και επαληθεύσιμα σχετικά με σοβαρές και μη σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες στη βάση δεδομένων Eudravigilance στο πλαίσιο των χρονικών ορίων που προβλέπονται αντίστοιχα στο πρώτο και το άρθρο 107 παράγραφος 3 δεύτερο εδάφιο της οδηγίας 2001/83/ΕΚ·
δ)
η ποιότητα, η ακεραιότητα και η πληρότητα των πληροφοριών που υποβάλλονται σχετικά με τους κινδύνους των φαρμάκων, συμπεριλαμβανομένων μεθόδων εργασίας για την αποφυγή διπλής υποβολής και για την επαλήθευση των σημάτων σύμφωνα με το άρθρο 21 παράγραφος 2·
ε)
η αποτελεσματική επικοινωνία του κατόχου άδειας κυκλοφορίας με τις αρμόδιες εθνικές αρχές και τον Οργανισμό, συμπεριλαμβανομένης της επικοινωνίας που αφορά νέους ή μεταβληθέντες κινδύνους, το κύριο αρχείο του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης, τα συστήματα διαχείρισης του κινδύνου, τα μέτρα ελαχιστοποίησης του κινδύνου, τις περιοδικές επικαιροποιημένες εκθέσεις για την ασφάλεια, τις διορθωτικές και προληπτικές ενέργειες και τις μετεγκριτικές μελέτες·
στ)
η επικαιροποίηση των πληροφοριών του προϊόντος εκ μέρους του κατόχου άδειας κυκλοφορίας με βάση την επιστημονική γνώση, συμπεριλαμβανομένων των αξιολογήσεων και των συστάσεων που δημοσιεύονται στην ευρωπαϊκή δικτυακή πύλη για τα φάρμακα, και τη διαρκή παρακολούθηση εκ μέρους του κατόχου άδειας κυκλοφορίας των πληροφοριών που δημοσιεύονται στην ευρωπαϊκή δικτυακή πύλη για τα φάρμακα·
ζ)
η κατάλληλη διαβίβαση εκ μέρους του κατόχου άδειας κυκλοφορίας των σχετικών πληροφοριών για την ασφάλεια στους επαγγελματίες του τομέα της υγείας και τους ασθενείς.
2. Εάν ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας έχει αναθέσει υπεργολαβικά ορισμένα καθήκοντα που αφορούν τις δραστηριότητές του για τη φαρμακοεπαγρύπνηση, διατηρεί την ευθύνη για την εφαρμογή ενός αποτελεσματικού συστήματος ποιότητας σχετικά με τα καθήκοντα αυτά.
Άρθρο 12
Διαχείριση αρχείων και φύλαξη δεδομένων
1. Οι κάτοχοι άδειας κυκλοφορίας καταγράφουν όλες τις πληροφορίες που αφορούν τη φαρμακοεπαγρύπνηση και εξασφαλίζουν τον χειρισμό και την αποθήκευσή τους κατά τρόπον ώστε να είναι δυνατή η ακριβής σύνταξη εκθέσεων, η ερμηνεία και η επαλήθευση των εν λόγω πληροφοριών.
Οι κάτοχοι άδειας κυκλοφορίας εφαρμόζουν σύστημα διαχείρισης αρχείων για όλα τα έγγραφα που χρησιμοποιούνται στις δραστηριότητες φαρμακοεπαγρύπνησης με το οποίο εξασφαλίζεται η δυνατότητα ανάκτησης των εν λόγω εγγράφων, καθώς και η ιχνηλασιμότητα των μέτρων που λαμβάνονται για τη διερεύνηση των ανησυχιών που αφορούν την ασφάλεια, των προθεσμιών των ερευνών αυτών και του τρόπου λήψης των σχετικών αποφάσεων, συμπεριλαμβανομένων των ημερομηνιών τους και της διαδικασίας λήψης των αποφάσεων.
Οι κάτοχοι άδειας κυκλοφορίας καθιερώνουν μηχανισμούς οι οποίοι επιτρέπουν την ιχνηλασιμότητα και την παρακολούθηση των αναφορών ανεπιθύμητων ενεργειών.
2. Οι κάτοχοι άδειας κυκλοφορίας φροντίζουν ώστε τα στοιχεία που αναφέρονται στο άρθρο 2 να φυλάσσονται επί πέντε τουλάχιστον έτη μετά την επίσημη κατάργηση από τον κάτοχο άδειας κυκλοφορίας του συστήματος που περιγράφεται στο κύριο αρχείο του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης.
Τα δεδομένα και τα έγγραφα φαρμακοεπαγρύπνησης που αφορούν εγκεκριμένα φάρμακα φυλάσσονται για όσο χρόνο ισχύει η έγκριση του προϊόντος και τουλάχιστον επί δέκα έτη μετά τη λήξη της άδειας κυκλοφορίας. Ωστόσο, τα έγγραφα φυλάσσονται για μεγαλύτερη χρονική περίοδο εάν απαιτείται από τη νομοθεσία της Ένωσης ή την εθνική νομοθεσία.
Άρθρο 13
Έλεγχος
1. Σε τακτά χρονικά διαστήματα εκτελούνται έλεγχοι βάσει ανάλυσης κινδύνου του συστήματος ποιότητας ώστε να εξασφαλίζεται ότι το σύστημα ποιότητας ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις του συστήματος ποιότητας που ορίζονται στα άρθρα 8, 10, 11 και 12 και να προσδιορίζεται η αποτελεσματικότητά του. Οι εν λόγω έλεγχοι διενεργούνται από άτομα τα οποία δεν έχουν άμεση ανάμειξη ή αρμοδιότητα για τα θέματα ή τις μεθόδους εργασίας τις οποίες ελέγχουν.
2. Εάν είναι απαραίτητο λαμβάνονται διορθωτικά μέτρα, στα οποία περιλαμβάνεται η παρακολούθηση και ο νέος έλεγχος των θεμάτων στα οποία παρατηρούνται ελλείψεις. Για κάθε έλεγχο και κάθε έλεγχο παρακολούθησης συντάσσεται έκθεση με τα αποτελέσματα του ελέγχου. Η έκθεση ελέγχου διαβιβάζεται στη διαχείριση που είναι αρμόδια για τα θέματα που αποτελούν αντικείμενο του ελέγχου. Οι ημερομηνίες και τα αποτελέσματα των ελέγχων ποιότητας και των ελέγχων που διενεργούνται κατόπιν παρακολούθησης τεκμηριώνονται σύμφωνα με το άρθρο 104 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο της οδηγίας 2001/83/ΕΚ.
Τμήμα 3
Ελάχιστες απαιτήσεις των συστημάτων ποιότητας για τη διενέργεια δραστηριοτήτων φαρμακοεπαγρύπνησης από τις αρμόδιες εθνικές αρχές και τον Οργανισμό
Άρθρο 14
Διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού
1. Οι αρμόδιες εθνικές αρχές και ο Οργανισμός διαθέτουν επαρκές, ικανό και κατάλληλα ειδικευμένο και καταρτισμένο προσωπικό για τη διενέργεια των δραστηριοτήτων φαρμακοεπαγρύπνησης.
Οι οργανωτικές δομές και η κατανομή των καθηκόντων και των αρμοδιοτήτων είναι σαφείς και, στο βαθμό που είναι δυνατόν, προσβάσιμες. Ορίζονται σημεία επαφής.
2. Όλο το προσωπικό που μετέχει σε δραστηριότητες φαρμακοεπαγρύπνησης παρακολουθεί αρχική και συνεχιζόμενη κατάρτιση. Οι αρμόδιες εθνικές αρχές και ο Οργανισμός φυλάσσουν τα προγράμματα και τα αρχεία κατάρτισης για σκοπούς τεκμηρίωσης, επικαιροποίησης και ανάπτυξης των ικανοτήτων του προσωπικού και τα θέτουν στη διάθεση τυχόν ελέγχων.
3. Οι αρμόδιες εθνικές αρχές και ο Οργανισμός παρέχουν στο προσωπικό τους κατάλληλες οδηγίες σχετικά με τον τρόπο αντιμετώπισης των καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, συμπεριλαμβανομένης της συνέχισης της λειτουργίας.
Άρθρο 15
Διαχείριση της συμμόρφωσης
1. Οι αρμόδιες εθνικές αρχές και ο Οργανισμός καθιερώνουν ειδικές διαδικασίες και μεθόδους εργασίας με σκοπό την επίτευξη των ακόλουθων στόχων:
α)
εξασφάλιση της αξιολόγησης της ποιότητας, καθώς και της πληρότητας, των δεδομένων που υποβάλλονται σχετικά με τη φαρμακοεπαγρύπνηση·
β)
εξασφάλιση της εκτίμησης των δεδομένων φαρμακοεπαγρύπνησης και της επεξεργασίας τους εντός των προθεσμιών που προβλέπονται στην οδηγία 2001/83/ΕΚ και στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 726/2004·
γ)
εξασφάλιση της ανεξάρτητης λειτουργίας κατά τη διενέργεια των δραστηριοτήτων φαρμακοεπαγρύπνησης·
δ)
εξασφάλιση της αποτελεσματικής επικοινωνίας μεταξύ των αρμόδιων εθνικών αρχών και μεταξύ των αρμόδιων εθνικών αρχών και του Οργανισμού, καθώς και με τους ασθενείς, τους επαγγελματίες του τομέα της υγείας, τους κατόχους άδειας κυκλοφορίας και το ευρύ κοινό·
ε)
εγγύηση ότι οι αρμόδιες εθνικές αρχές και ο Οργανισμός αλληλοενημερώνονται και ενημερώνουν και την Επιτροπή σχετικά με την πρόθεσή τους να προβούν σε ανακοινώσεις για την ασφάλεια ενός φαρμάκου το οποίο διαθέτει άδεια κυκλοφορίας σε διάφορα κράτη μέλη ή σχετικά με μια δραστική ουσία που περιέχεται σ’ ένα τέτοιου είδους φάρμακο, σύμφωνα με το άρθρο 106α της οδηγίας 2001/83/ΕΚ·
στ)
διενέργεια επιθεωρήσεων, στις οποίες περιλαμβάνονται και οι επιθεωρήσεις πριν από τη χορήγηση άδειας.
2. Εκτός από τις διαδικασίες που αναφέρονται στην παράγραφο 1, οι αρμόδιες εθνικές αρχές εφαρμόζουν διαδικασίες για τη συγκέντρωση και την καταγραφή όλων των ύποπτων ανεπιθύμητων ενεργειών που εκδηλώνονται στο έδαφός τους.
3. Ο Οργανισμός εφαρμόζει διαδικασίες για την παρακολούθηση της ιατρικής βιβλιογραφίας σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 726/2004.
Άρθρο 16
Διαχείριση αρχείων και φύλαξη δεδομένων
1. Οι αρμόδιες εθνικές αρχές και ο Οργανισμός καταγράφουν όλες τις πληροφορίες που αφορούν τη φαρμακοεπαγρύπνηση και εξασφαλίζουν τον χειρισμό και την αποθήκευσή τους κατά τρόπον ώστε να είναι δυνατή η ακριβής σύνταξη εκθέσεων, η ερμηνεία και η επαλήθευση των εν λόγω πληροφοριών.
Εφαρμόζουν σύστημα διαχείρισης αρχείων για όλα τα έγγραφα που χρησιμοποιούνται στις δραστηριότητες φαρμακοεπαγρύπνησης με το οποίο εξασφαλίζεται η δυνατότητα ανάκτησης των εν λόγω εγγράφων, καθώς και η ιχνηλασιμότητα των μέτρων που λαμβάνονται για τη διερεύνηση των ανησυχιών που αφορούν την ασφάλεια, των προθεσμιών των ερευνών αυτών και του τρόπου λήψης των σχετικών αποφάσεων, συμπεριλαμβανομένων των ημερομηνιών τους και της διαδικασίας λήψης των αποφάσεων.
2. Οι αρμόδιες εθνικές αρχές και ο Οργανισμός φροντίζουν ώστε τα κύρια έγγραφα που περιγράφουν το σύστημά τους για τη φαρμακοεπαγρύπνηση να φυλάσσονται επί πέντε τουλάχιστον έτη μετά την επίσημη κατάργηση του συστήματος.
Τα δεδομένα και τα έγγραφα φαρμακοεπαγρύπνησης που αφορούν μεμονωμένα εγκεκριμένα φάρμακα φυλάσσονται για όσο χρόνο ισχύει η έγκριση του προϊόντος και τουλάχιστον επί 10 έτη μετά τη λήξη της άδειας κυκλοφορίας. Ωστόσο, τα έγγραφα φυλάσσονται για μεγαλύτερη χρονική περίοδο εάν απαιτείται από τη νομοθεσία της Ένωσης ή την εθνική νομοθεσία.
Άρθρο 17
Έλεγχος
1. Σε τακτά χρονικά διαστήματα εκτελούνται έλεγχοι βάσει ανάλυσης κινδύνου του συστήματος ποιότητας σύμφωνα με κοινή μεθοδολογία, ώστε να εξασφαλίζεται η αποτελεσματικότητα και η ανταπόκριση του συστήματος ποιότητας στις απαιτήσεις που καθορίζονται στα άρθρα 8, 14, 15 και 16.
2. Εάν είναι απαραίτητο λαμβάνονται διορθωτικά μέτρα, στα οποία περιλαμβάνεται η παρακολούθηση και ο νέος έλεγχος των θεμάτων στα οποία παρατηρούνται ελλείψεις. Η έκθεση ελέγχου διαβιβάζεται στη διαχείριση που είναι αρμόδια για τα θέματα που αποτελούν αντικείμενο του ελέγχου. Οι ημερομηνίες και τα αποτελέσματα των ελέγχων και των ελέγχων που διενεργούνται κατόπιν παρακολούθησης τεκμηριώνονται.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ III
Ελάχιστες απαιτήσεις για την παρακολούθηση των δεδομένων στη βάση δεδομένων Eudravigilance
Άρθρο 18
Γενικές απαιτήσεις
1. Ο Οργανισμός και οι αρμόδιες εθνικές αρχές συνεργάζονται για την παρακολούθηση των δεδομένων που διαθέτει η βάση δεδομένων Eudravigilance.
2. Οι κάτοχοι άδειας κυκλοφορίας παρακολουθούν τα δεδομένα που είναι διαθέσιμα στη βάση δεδομένων Eudravigilance στον βαθμό που έχουν πρόσβαση στην εν λόγω βάση δεδομένων.
3. Οι κάτοχοι άδειας κυκλοφορίας, οι αρμόδιες εθνικές αρχές και ο Οργανισμός εξασφαλίζουν τη διαρκή παρακολούθηση της βάσης δεδομένων Eudravigilance με συχνότητα ανάλογη προς τον προσδιορισθέντα κίνδυνο, τους δυνητικούς κινδύνους και την ανάγκη για συμπληρωματική πληροφόρηση.
4. Η αρμόδια αρχή κάθε κράτους μέλους είναι υπεύθυνη για την παρακολούθηση των δεδομένων που προέρχονται από το έδαφος του εν λόγω κράτους μέλους.
Άρθρο 19
Εντοπισμός μεταβληθέντων κινδύνων και νέων κινδύνων
1. Ο εντοπισμός νέων κινδύνων ή μεταβληθέντων κινδύνων βασίζεται στην ανίχνευση και την ανάλυση των σημάτων που αφορούν ένα φάρμακο ή μια δραστική ουσία.
Για τους σκοπούς του παρόντος κεφαλαίου, ως «σήμα» νοούνται οι πληροφορίες που προκύπτουν από μία ή περισσότερες πηγές, συμπεριλαμβανομένων των παρατηρήσεων και των πειραμάτων, οι οποίες υποδηλώνουν μια νέα δυνητική αιτιώδη συνάφεια ή μια νέα πτυχή μιας ήδη γνωστής συνάφειας μεταξύ μιας παρέμβασης και ενός συμβάντος ή μιας σειράς σχετικών συμβάντων, είτε ανεπιθύμητων είτε ευεργετικών, η οποία κρίνεται αρκούντως πιθανή ώστε να αιτιολογεί ενέργειες επαλήθευσης.
Για τους σκοπούς της παρακολούθησης των δεδομένων στη βάση δεδομένων Eudravigilance, λαμβάνονται υπόψη μόνο τα σήματα που αφορούν ανεπιθύμητες ενέργειες.
2. Η ανίχνευση σήματος βασίζεται σε διεπιστημονική προσέγγιση. Η ανίχνευση σήματος στο πλαίσιο της βάσης δεδομένων Eudravigilance συμπληρώνεται από στατιστική ανάλυση, όπου ενδείκνυται. Ο Οργανισμός, μετά από διαβούλευση με την Επιτροπή Φαρμακοεπαγρύπνησης - Αξιολόγησης Κινδύνου, μπορεί να δημοσιεύει κατάλογο ιατρικών συμβάντων που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για την ανίχνευση ενός σήματος.
Άρθρο 20
Μεθοδολογία προσδιορισμού της αποδεικτικής αξίας ενός σήματος
1. Οι αρμόδιες εθνικές αρχές, οι κάτοχοι άδειας κυκλοφορίας και ο Οργανισμός προσδιορίζουν την αποδεικτική αξία ενός σήματος, χρησιμοποιώντας μια αναγνωρισμένη μεθοδολογία, λαμβάνοντας υπόψη την κλινική καταλληλότητα, την ποσοτική ισχύ της συνάφειας, τη συνέπεια των δεδομένων, τη σχέση έκθεσης-αντίδρασης, τη βιολογική αξιοπιστία, τα πορίσματα των πειραμάτων, τις πιθανές αναλογίες και τον χαρακτήρα και την ποιότητα των δεδομένων.
2. Για την ιεράρχηση των σημάτων λαμβάνονται υπόψη διάφοροι παράγοντες, ιδίως εάν η συνάφεια ή το φάρμακο είναι νέα, παράγοντες που συνδέονται με την ισχύ της συνάφειας, παράγοντες που συνδέονται με τη σοβαρότητα της ενέργειας που προκλήθηκε και παράγοντες που συνδέονται με την τεκμηρίωση των αναφορών στη βάση δεδομένων Eudravigilance.
3. Η Επιτροπή Φαρμακοεπαγρύπνησης - Αξιολόγησης Κινδύνου επανεξετάζει τακτικά την (τις) μεθοδολογία(-ες) που χρησιμοποιείται(-ούνται) και δημοσιεύει συστάσεις, κατά περίπτωση.
Άρθρο 21
Διαδικασία διαχείρισης σήματος
1. Η διαδικασία διαχείρισης σήματος περιλαμβάνει τις ακόλουθες δραστηριότητες: την ανίχνευση σήματος, την επαλήθευση σήματος, την επιβεβαίωση σήματος, την ανάλυση και την ιεράρχηση σήματος, την αξιολόγηση σήματος και τις συστάσεις για τη λήψη μέτρων.
Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου, νοείται ως «επαλήθευση σήματος» η διαδικασία κατά την οποία αξιολογούνται τα δεδομένα στα οποία βασίζεται το σήμα που έχει ανιχνευθεί ώστε να επαληθευτεί ότι η διαθέσιμη τεκμηρίωση περιλαμβάνει επαρκή αποδεικτικά στοιχεία για την ύπαρξη μιας νέας δυνητικά αιτιώδους συνάφειας ή μιας νέας πτυχής μιας ήδη γνωστής συνάφειας και, κατά συνέπεια, αιτιολογεί την περαιτέρω ανάλυση του σήματος.
2. Εάν ένας κάτοχος άδειας κυκλοφορίας ανιχνεύσει ένα νέο σήμα κατά την παρακολούθηση της βάσης δεδομένων Eudravigilance, το επαληθεύει και ενημερώνει αμέσως τον Οργανισμό και τις αρμόδιες εθνικές αρχές.
3. Όταν κρίνεται ότι ένα σήμα το οποίο έχει επαληθευτεί απαιτεί περαιτέρω ανάλυση, επιβεβαιώνεται το ταχύτερο δυνατόν και το αργότερο εντός 30 ημερών από την παραλαβή του ως εξής:
α)
εάν το σήμα αφορά προϊόν το οποίο έχει εγκριθεί σύμφωνα με την οδηγία 2001/83/ΕΚ, επιβεβαιώνεται από την αρμόδια εθνική αρχή του κράτους μέλους στην αγορά του οποίου κυκλοφορεί το φάρμακο ή από οποιοδήποτε κράτος μέλος έχει ορισθεί ως επικεφαλής ή συνεπικεφαλής σύμφωνα με το άρθρο 22 παράγραφος 1·
β)
εάν το σήμα αφορά προϊόν που έχει εγκριθεί σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 726/2004, επιβεβαιώνεται από τον Οργανισμό σε συνεργασία με τα κράτη μέλη.
Κατά την ανάλυση σήματος που έχει επαληθευτεί, οι αρμόδιες εθνικές αρχές και ο Οργανισμός λαμβάνουν υπόψη και τις άλλες διαθέσιμες πληροφορίες που αφορούν το φάρμακο.
Εάν η εγκυρότητα του σήματος δεν επιβεβαιωθεί, ιδιαίτερη προσοχή αποδίδεται στα μη επιβεβαιωμένα σήματα που αφορούν ένα φάρμακο, όταν τα σήματα αυτά ακολουθούνται από νέα σήματα που αφορούν το ίδιο φάρμακο.
4. Με την επιφύλαξη των παραγράφων 2 και 3, οι αρμόδιες εθνικές αρχές και ο Οργανισμός επαληθεύουν και επιβεβαιώνουν όλα τα σήματα που έχουν ανιχνεύσει κατά τη διάρκεια της συνεχούς παρακολούθησης της βάσης δεδομένων Eudravigilance.
5. Κάθε σήμα που επιβεβαιώνεται, καταγράφεται στο σύστημα παρακολούθησης που διαχειρίζεται ο Οργανισμός και διαβιβάζεται στην Επιτροπή Φαρμακοεπαγρύπνησης - Αξιολόγησης Κινδύνου για την αρχική ανάλυση και ιεράρχηση των σημάτων σύμφωνα με το άρθρο 107η παράγραφος 2 της οδηγίας 2001/83/ΕΚ και το άρθρο 28α παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 726/2004.
6. Ο Οργανισμός ενημερώνει αμέσως τον ενδιαφερόμενο κάτοχο άδειας κυκλοφορίας σχετικά με τα συμπεράσματα της Επιτροπής Φαρμακοεπαγρύπνησης - Αξιολόγησης Κινδύνου για την αξιολόγηση κάθε επιβεβαιωμένου σήματος.
Άρθρο 22
Συνεργασία για τη διαχείριση των σημάτων
1. Για τα φάρμακα τα οποία έχουν εγκριθεί σύμφωνα με την οδηγία 2001/83/ΕΚ σε περισσότερα από ένα κράτη μέλη και για τις δραστικές ουσίες που περιέχονται σε πολλά φάρμακα, εφόσον μία τουλάχιστον άδεια κυκλοφορίας έχει χορηγηθεί δυνάμει της οδηγίας 2001/83/ΕΚ, τα κράτη μέλη είναι δυνατόν να συμφωνήσουν στο πλαίσιο της ομάδας συντονισμού που προβλέπεται από το άρθρο 27 της οδηγίας 2001/83/ΕΚ να ορίσουν ένα επικεφαλής κράτος μέλος και, κατά περίπτωση, ένα συνεπικεφαλής κράτος μέλος. Οι αρμοδιότητες αυτές επανεξετάζονται τουλάχιστον κάθε τέσσερα χρόνια.
Το επικεφαλής κράτος μέλος παρακολουθεί τη βάση δεδομένων Eudravigilance και επαληθεύει και επιβεβαιώνει τα σήματα σύμφωνα με το άρθρο 21 παράγραφοι 3 και 4 εξ ονόματος των άλλων κρατών μελών. Το κράτος μέλος που ορίζεται ως συνεπικεφαλής επικουρεί το επικεφαλής κράτος μέλος στην εκπλήρωση των καθηκόντων του.
2. Όταν η ομάδα συντονισμού ορίζει ένα κράτος μέλος ως επικεφαλής, και ενδεχομένως κάποιο άλλο κράτος μέλος ως συνεπικεφαλής, μπορεί να λαμβάνει υπόψη εάν κάποιο κράτος μέλος ενεργεί ως κράτος μέλος αναφοράς, σύμφωνα με το άρθρο 28 παράγραφος 1 της οδηγίας 2001/83/ΕΚ ή ως εισηγητής για την αξιολόγηση των περιοδικών επικαιροποιημένων εκθέσεων για την ασφάλεια σύμφωνα με το άρθρο 107ε της εν λόγω οδηγίας.
3. Ο Οργανισμός δημοσιεύει στην ευρωπαϊκή δικτυακή πύλη για τα φάρμακα κατάλογο με τις δραστικές ουσίες που υπόκεινται σε επιμερισμό εργασίας σύμφωνα με το παρόν άρθρο, καθώς και τις ονομασίες του επικεφαλής και του συνεπικεφαλής κράτους μέλους που έχουν οριστεί για την παρακολούθηση των εν λόγω ουσιών στη βάση δεδομένων Eudravigilance.
4. Με την επιφύλαξη των διατάξεων της παραγράφου 1, όλα τα κράτη μέλη διατηρούν την ευθύνη για την παρακολούθηση των δεδομένων στη βάση δεδομένων Eudravigilance σύμφωνα με το άρθρο 107η παράγραφος 1 στοιχείο γ) και το άρθρο 107η παράγραφος 3 της οδηγίας 2001/83/ΕΚ.
5. Για τα φάρμακα τα οποία έχουν εγκριθεί σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 726/2004, ο Οργανισμός επικουρείται για την παρακολούθηση των δεδομένων στη βάση δεδομένων Eudravigilance από τον εισηγητή που έχει οριστεί από την Επιτροπή Φαρμακοεπαγρύπνησης - Αξιολόγησης Κινδύνου σύμφωνα με το άρθρο 62 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 726/2004.
Άρθρο 23
Υποστήριξη για την ανίχνευση σημάτων
Ο Οργανισμός υποστηρίζει την παρακολούθηση της βάσης δεδομένων Eudravigilance παρέχοντας στις αρμόδιες εθνικές αρχές πρόσβαση στις ακόλουθες πληροφορίες:
α)
σε αποτελέσματα δεδομένων και στατιστικές εκθέσεις που επιτρέπουν την ανασκόπηση όλων των ανεπιθύμητων ενεργειών που έχουν αναφερθεί στη βάση δεδομένων Eudravigilance όσον αφορά μια δραστική ουσία ή ένα φάρμακο·
β)
σε προσαρμοσμένα ερωτήματα στο πλαίσιο αξιολόγησης εκθέσεων για την ασφάλεια μεμονωμένων περιστατικών και σειράς περιστατικών·
γ)
σε προσαρμοσμένες ομαδοποιήσεις και στρωματοποιήσεις δεδομένων που επιτρέπουν την ταυτοποίηση ομάδων ασθενών οι οποίοι διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο εκδήλωσης ανεπιθύμητων ενεργειών ή διατρέχουν κίνδυνο σοβαρότερων ανεπιθύμητων ενεργειών·
δ)
σε στατιστικές μεθόδους ανίχνευσης σήματος.
Ο Οργανισμός εξασφαλίζει, επίσης, κατάλληλη υποστήριξη για την παρακολούθηση της βάσης δεδομένων Eudravigilance από τους κατόχους άδειας κυκλοφορίας.
Άρθρο 24
Διαδρομή ελέγχου της ανίχνευσης σήματος
1. Οι αρμόδιες εθνικές αρχές και ο Οργανισμός καταγράφουν τη διαδρομή ελέγχου για τις δραστηριότητές τους σχετικά με την ανίχνευση σημάτων που διενεργούνται στη βάση δεδομένων Eudravigilance, καθώς και των σχετικών ερωτημάτων και των αποτελεσμάτων τους.
2. Η διαδρομή ελέγχου επιτρέπει την ιχνηλασιμότητα του τρόπου με τον οποίο ανιχνεύτηκαν τα σήματα και του τρόπου με τον οποίο αξιολογήθηκαν τα σήματα που επαληθεύτηκαν και επιβεβαιώθηκαν.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV
Χρήση ορολογίας, μορφότυπων και προτύπων
Άρθρο 25
Χρήση διεθνώς αναγνωρισμένης ορολογίας
1. Για την ταξινόμηση, την ανάκτηση, την παρουσίαση, την αξιολόγηση και την εκτίμηση της σχέσης κινδύνου-οφέλους, την ηλεκτρονική ανταλλαγή και τη διαβίβαση πληροφοριών που αφορούν τη φαρμακοεπαγρύπνηση και τα φάρμακα, τα κράτη μέλη, οι κάτοχοι άδειας κυκλοφορίας και ο Οργανισμός χρησιμοποιούν την ακόλουθη ορολογία:
α)
το ιατρικό λεξικό για κανονιστικές δραστηριότητες MedDRA (Medical Dictionary for Regulatory Activities), όπως αναπτύχθηκε από τη διεθνή διάσκεψη για την εναρμόνιση των τεχνικών προδιαγραφών για την καταχώριση των φαρμάκων που προορίζονται για ανθρώπινη χρήση (ICH), διεπιστημονικό θέμα Μ1·
β)
τους καταλόγους τυποποιημένων όρων που δημοσιεύονται από την επιτροπή ευρωπαϊκής φαρμακοποιίας·
γ)
την ορολογία του προτύπου EN ISO 11615:2012, Health Informatics, Identification of Medicinal Products (IDMP), «Data elements and structures for unique identification and exchange of regulated medicinal product information» (πληροφορική για την υγεία, ταυτοποίηση φαρμάκων, «στοιχεία και δομές δεδομένων για την αποκλειστική ταυτοποίηση και ανταλλαγή πληροφοριών που υπόκεινται σε κανονιστική ρύθμιση σχετικά με τα φάρμακα» ISO/FDIS 11615:2012)·
δ)
την ορολογία του προτύπου EN ISO 11616:2012, Health Informatics, Identification of Medicinal Products (IDMP), «Data elements and structures for unique identification and exchange of regulated pharmaceutical product information» (πληροφορική για την υγεία, ταυτοποίηση φαρμάκων, «στοιχεία και δομές δεδομένων για την αποκλειστική ταυτοποίηση και ανταλλαγή πληροφοριών που υπόκεινται σε κανονιστική ρύθμιση σχετικά με τα φαρμακευτικά προϊόντα» ISO/FDIS 11616:2012)·
ε)
την ορολογία του προτύπου EN ISO 11238:2012, Health Informatics, Identification of Medicinal Products (IDMP), «Data elements and structures for unique identification and exchange of regulated information on substances» (πληροφορική για την υγεία, ταυτοποίηση φαρμάκων, «στοιχεία και δομές δεδομένων για την αποκλειστική ταυτοποίηση και ανταλλαγή πληροφοριών που υπόκεινται σε κανονιστική ρύθμιση σχετικά με τις ουσίες» ISO/FDIS 11238:2012)·
στ)
την ορολογία του προτύπου EN ISO 11239:2012, Health Informatics, Identification of Medicinal Products (IDMP), «Data elements and structures for unique identification and exchange of regulated information on pharmaceutical dose forms, units of presentation and routes of administration» (πληροφορική για την υγεία, ταυτοποίηση φαρμάκων, «στοιχεία και δομές δεδομένων για την αποκλειστική ταυτοποίηση και ανταλλαγή πληροφοριών που υπόκεινται σε κανονιστική ρύθμιση σχετικά με τις μορφές φαρμακευτικών δόσεων, τις μονάδες παρουσίασης και τις οδούς χορήγησης» ISO/FDIS 11239:2012)·
ζ)
την ορολογία του προτύπου EN ISO 11240:2012, Health Informatics, Identification of Medicinal Products (IDMP), «Data elements and structures for unique identification and exchange of units of measurement» (πληροφορική για την υγεία, ταυτοποίηση φαρμάκων, «στοιχεία και δομές δεδομένων για την αποκλειστική ταυτοποίηση και ανταλλαγή μονάδων μέτρησης» ISO/FDIS 11240:2012).
2. Τα κράτη μέλη, οι αρμόδιες εθνικές αρχές ή οι κάτοχοι άδειας κυκλοφορίας μπορούν να ζητούν από τη «Διεθνή διάσκεψη για την εναρμόνιση των τεχνικών προδιαγραφών για την καταχώριση των φαρμάκων που προορίζονται για ανθρώπινη χρήση», την Επιτροπή Ευρωπαϊκής Φαρμακοποιίας, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Τυποποίησης ή τον Διεθνή Οργανισμό Τυποποίησης την προσθήκη ενός νέου όρου στην ορολογία που αναφέρεται στην παράγραφο 1, κατά περίπτωση. Στην περίπτωση αυτή, ενημερώνουν ανάλογα τον Οργανισμό.
3. Τα κράτη μέλη, οι κάτοχοι άδειας κυκλοφορίας και ο Οργανισμός παρακολουθούν τη χρήση της ορολογίας που αναφέρεται στην παράγραφο 1 είτε συστηματικά είτε με περιοδική αξιολόγηση βάσει τυχαίου δείγματος.
Άρθρο 26
Χρήση διεθνώς αναγνωρισμένων μορφότυπων και προτύπων
1. Για την περιγραφή, την ανάκτηση, την παρουσίαση, την αξιολόγηση και την εκτίμηση της σχέσης κινδύνου-οφέλους, την ηλεκτρονική ανταλλαγή και τη διαβίβαση πληροφοριών που αφορούν τη φαρμακοεπαγρύπνηση και τα φάρμακα, οι αρμόδιες εθνικές αρχές, οι κάτοχοι άδειας κυκλοφορίας και ο Οργανισμός χρησιμοποιούν τα ακόλουθα μορφότυπα και πρότυπα:
α)
το μορφότυπο XEVPRM (Extended Eudravigilance Medicinal Product Report Message) για την ηλεκτρονική υποβολή πληροφοριών σχετικά με όλα τα φάρμακα που προορίζονται για ανθρώπινη χρήση τα οποία έχουν εγκριθεί στην Ένωση σύμφωνα με το άρθρο 57 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 726/2004, όπως δημοσιεύεται από τον Οργανισμό·
β)
το πρότυπο ICH E2B(R2) «Maintenance of the ICH guideline on clinical safety data management: data elements for transmission of Individual Case Safety Reports» (επικαιροποίηση της κατευθυντήριας γραμμής ICH σχετικά με τη διαχείριση δεδομένων κλινικής ασφάλειας: στοιχεία δεδομένων για τη διαβίβαση εκθέσεων για την ασφάλεια μεμονωμένων περιστατικών)·
γ)
το πρότυπο ICH M2 «Electronic Transmission of Individual Case Safety Reports Message Specification» (ηλεκτρονική διαβίβαση εκθέσεων για την ασφάλεια μεμονωμένων περιστατικών - προδιαγραφή μηνυμάτων).
2. Για τους σκοπούς της παραγράφου 1, οι εθνικές αρμόδιες αρχές, οι κάτοχοι άδειας κυκλοφορίας και ο Οργανισμός μπορούν να εφαρμόζουν επίσης τα ακόλουθα μορφότυπα και πρότυπα:
α)
πρότυπο EN ISO 27953-2:2011 Health Informatics, Individual case safety reports (ICSRs) in pharmacovigilance - Part 2: Human pharmaceutical reporting requirements for ICSR (πληροφορική για την υγεία, εκθέσεις για την ασφάλεια μεμονωμένων περιστατικών στη φαρμακοεπαγρύπνηση - μέρος 2: απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων όσον αφορά την ασφάλεια μεμονωμένων περιστατικών για τα φάρμακα που προορίζονται για ανθρώπινη χρήση ISO 27953-2:2011)·
β)
πρότυπο EN ISO 11615:2012, Health Informatics, Identification of Medicinal Products (IDMP), «Data elements and structures for unique identification and exchange of regulated medicinal product information» (πληροφορική για την υγεία, ταυτοποίηση φαρμάκων, «στοιχεία και δομές δεδομένων για την αποκλειστική ταυτοποίηση και ανταλλαγή πληροφοριών που υπόκεινται σε κανονιστική ρύθμιση σχετικά με τα φάρμακα» ISO/FDIS 11615:2012)·
γ)
πρότυπο EN ISO 11616:2012, Health Informatics, Identification of Medicinal Products (IDMP), «Data elements and structures for unique identification and exchange of regulated medicinal product information» (πληροφορική για την υγεία, ταυτοποίηση φαρμάκων, «στοιχεία και δομές δεδομένων για την αποκλειστική ταυτοποίηση και ανταλλαγή πληροφοριών που υπόκεινται σε κανονιστική ρύθμιση σχετικά με τα φαρμακευτικά προϊόντα» ISO/FDIS 11616:2012)·
δ)
πρότυπο EN ISO 11238:2012, Health Informatics, Identification of Medicinal Products (IDMP), «Data elements and structures for unique identification and exchange of regulated information on substances» (πληροφορική για την υγεία, ταυτοποίηση φαρμάκων, «στοιχεία και δομές δεδομένων για την αποκλειστική ταυτοποίηση και ανταλλαγή πληροφοριών που υπόκεινται σε κανονιστική ρύθμιση σχετικά με τις ουσίες» ISO/FDIS 11238:2012)·
ε)
πρότυπο EN ISO 11239:2012, Health Informatics, Identification of Medicinal Products (IDMP), «Data elements and structures for unique identification and exchange of regulated information on pharmaceutical dose forms, units of presentation and routes of administration» (πληροφορική για την υγεία, ταυτοποίηση φαρμάκων, «στοιχεία και δομές δεδομένων για την αποκλειστική ταυτοποίηση και ανταλλαγή πληροφοριών που υπόκεινται σε κανονιστική ρύθμιση σχετικά με τις μορφές φαρμακευτικών δόσεων, τις μονάδες παρουσίασης και τις οδούς χορήγησης» ISO/FDIS 11239:2012)·
στ)
πρότυπο EN ISO 11240:2012, Health Informatics, Identification of Medicinal Products (IDMP), «Data elements and structures for unique identification and exchange of units of measurement» (πληροφορική για την υγεία, ταυτοποίηση φαρμάκων, «στοιχεία και δομές δεδομένων για την αποκλειστική ταυτοποίηση και ανταλλαγή μονάδων μέτρησης» ISO/FDIS 11240:2012).
ΚΕΦΑΛΑΙΟ V
Διαβίβαση εκθέσεων ύποπτων ανεπιθύμητων ενεργειών
Άρθρο 27
Εκθέσεις για την ασφάλεια μεμονωμένων περιστατικών
Οι εκθέσεις για την ασφάλεια μεμονωμένων περιστατικών χρησιμοποιούνται για την αναφορά στη βάση δεδομένων Eudravigilance ύποπτων ανεπιθύμητων ενεργειών σε φάρμακο που παρατηρούνται σε έναν ασθενή και σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή.
Άρθρο 28
Περιεχόμενο της έκθεσης για την ασφάλεια μεμονωμένου περιστατικού
1. Τα κράτη μέλη και οι κάτοχοι άδειας κυκλοφορίας εξασφαλίζουν ότι οι εκθέσεις για την ασφάλεια μεμονωμένων περιστατικών είναι όσο το δυνατόν πληρέστερες και διαβιβάζουν τις επικαιροποιήσεις των εν λόγω εκθέσεων στη βάση δεδομένων Eudravigilance με τρόπο ακριβή και αξιόπιστο.
Σε επείγουσες περιπτώσεις, η έκθεση για την ασφάλεια μεμονωμένου περιστατικού περιλαμβάνει τουλάχιστον έναν αναγνωρίσιμο κοινοποιούντα, έναν αναγνωρίσιμο ασθενή, τουλάχιστον μία ύποπτη ανεπιθύμητη ενέργεια και το (τα) ύποπτο(-α) φάρμακο(-α).
2. Τα κράτη μέλη και οι κάτοχοι άδειας κυκλοφορίας καταγράφουν τις αναγκαίες λεπτομέρειες για λήψη πληροφοριών παρακολούθησης σχετικά με τις εκθέσεις για την ασφάλεια μεμονωμένων περιστατικών. Η παρακολούθηση των εκθέσεων τεκμηριώνεται επαρκώς.
3. Κατά την υποβολή έκθεσης σχετικά με ύποπτες ανεπιθύμητες ενέργειες, τα κράτη μέλη και οι κάτοχοι άδειας κυκλοφορίας παρέχουν όλες τις διαθέσιμες πληροφορίες για κάθε μεμονωμένο περιστατικό, συμπεριλαμβανομένων και των εξής:
α)
διοικητικές πληροφορίες: είδος έκθεσης, ημερομηνία και έναν παγκοσμίως αποκλειστικό αριθμό ταυτοποίησης του περιστατικού, καθώς και αποκλειστικό αναγνωριστικό του αποστολέα και τον τύπο του αποστολέα· ημερομηνία της πρώτης παραλαβής της έκθεσης από την πηγή και την ημερομηνία παραλαβής των πιο πρόσφατων πληροφοριών, χρησιμοποιώντας επακριβή ημερομηνία· άλλα αναγνωριστικά στοιχεία του περιστατικού και τις πηγές τους, καθώς και αναφορές σε συμπληρωματικά διαθέσιμα έγγραφα που έχει στην κατοχή του ο αποστολέας της έκθεσης για την ασφάλεια μεμονωμένου περιστατικού, κατά περίπτωση·
β)
βιβλιογραφικές αναφορές σύμφωνα με το «Vancouver style» όπως αναπτύχθηκε από την International Committee of Medical Journal Editors (9) για τις ανεπιθύμητες ενέργειες που αναφέρονται στη διεθνή βιβλιογραφία, καθώς και μια σύνοψη του άρθρου στην αγγλική γλώσσα·
γ)
είδος μελέτης, ονομασία μελέτης και τον αριθμό μελέτης αναδόχου ή τον αριθμό καταχώρισης της μελέτης για τις αναφορές από μελέτες οι οποίες δεν καλύπτονται από την οδηγία 2001/20/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 4ης Απριλίου 2001, για την προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών όσον αφορά την εφαρμογή ορθής κλινικής πρακτικής κατά τις κλινικές δοκιμές φαρμάκων προοριζομένων για τον άνθρωπο (10)·
δ)
πληροφορίες για την (τις) πρωτογενή(-είς) πηγή(-ές): στοιχεία ταυτότητας του κοινοποιούντος, συμπεριλαμβανομένου του κράτους μέλους διαμονής και των επαγγελματικών προσόντων·
ε)
στοιχεία ταυτότητας του ασθενή (και του γονέα στην περίπτωση αναφοράς γονέα-παιδιού), συμπεριλαμβανομένης της ηλικίας κατά τη στιγμή εκδήλωσης της πρώτης αντίδρασης, της ηλικιακής ομάδας, της περιόδου κύησης κατά την οποία παρατηρήθηκε η αντίδραση/το συμβάν στο έμβρυο, του βάρους, του ύψους ή του φύλου, της τελευταίας ημερομηνίας έμμηνου ρύσης ή/και περιόδου κύησης κατά το χρόνο της έκθεσης·
στ)
το σχετικό ιατρικό ιστορικό και τις συντρέχουσες συνθήκες·
ζ)
την ονομασία, όπως ορίζεται στο άρθρο 1 παράγραφος 20 της οδηγίας 2001/83/ΕΚ, του (των) ύποπτου(-ων) φαρμάκου(-ων) που συνδέεται με την εκδήλωση της ανεπιθύμητης ενέργειας, καθώς και των αλληλεπιδρώντων φαρμάκων ή, εάν η ονομασία δεν είναι γνωστή, της (των) δραστικής(-ών) ουσίας(-ων) και των τυχόν άλλων χαρακτηριστικών που επιτρέπουν την ταυτοποίηση του (των) φαρμάκου(-ων), συμπεριλαμβανομένης της επωνυμίας του κατόχου άδειας κυκλοφορίας, του αριθμού άδειας κυκλοφορίας, της χώρας άδειας κυκλοφορίας, της φαρμακευτικής μορφής και της (των) οδού(-ών) χορήγησης (συμπεριλαμβανομένου του γονέα), της (των) ένδειξης(-ων) χρήσης στο περιστατικό, της δόσης που χορηγήθηκε, της ημερομηνίας έναρξης και της ημερομηνίας λήξης της χορήγησης, των ενεργειών που έγιναν μαζί με το (τα) φάρμακο(-α), των αποτελεσμάτων από την παύση της πρόκλησης ή από τη δοκιμασία επαναπρόκλησης για τα ύποπτα φάρμακα·
η)
για τα βιολογικά φάρμακα, τον αριθμό της παρτίδας·
θ)
τα φάρμακα που είχαν χορηγηθεί ταυτόχρονα, όπως προσδιορίζονται σύμφωνα με το σημείο ζ), και τα οποία δεν είναι ύποπτα σε σχέση με την εκδήλωση της ανεπιθύμητης ενέργειας, καθώς και την παρελθούσα φαρμακευτική αγωγή του ασθενούς (και του γονέα), κατά περίπτωση·
ι)
πληροφορίες σχετικά με την (τις) ύποπτη(-ες) ανεπιθύμητη(-ες) ενέργεια(-ες): τις ημερομηνίες έναρξης και λήξης της (των) ύποπτης(-ων) ανεπιθύμητης ενέργειας(-ων) ή τη διάρκεια, τη σοβαρότητα, το αποτέλεσμα της (των) ύποπτης(-ων) ανεπιθύμητης(-ων) ενέργειας(-ων) κατά το χρόνο της τελευταίας παρατήρησης, τα χρονικά διαστήματα που μεσολάβησαν μεταξύ της χορήγησης του ύποπτου φαρμάκου και της έναρξης της ανεπιθύμητης ενέργειας, τις λέξεις ή τις σύντομες φράσεις που χρησιμοποίησε ο αρχικός κοινοποιών για την περιγραφή της (των) ανεπιθύμητης(-ων) ενέργειας(-ων) και το κράτος μέλος ή την τρίτη χώρα εμφάνισης της ύποπτης ανεπιθύμητης ενέργειας·
ια)
τα αποτελέσματα των δοκιμασιών και των διαδικασιών που συνδέονται με την εξέταση του ασθενούς·
ιβ)
την ημερομηνία και την αναφερθείσα αιτία θανάτου, συμπεριλαμβανομένων των αιτίων που προσδιορίστηκαν από τη νεκροψία, στην περίπτωση θανάτου του ασθενούς·
ιγ)
μια περιγραφή, εάν είναι δυνατόν, με όλες τις σχετικές πληροφορίες για μεμονωμένα περιστατικά, εκτός από τις μη σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες·
ιδ)
τους λόγους ακύρωσης ή τροποποίησης μιας έκθεσης για την ασφάλεια μεμονωμένου περιστατικού.
Για τους σκοπούς του στοιχείου β), κατόπιν αιτήματος του Οργανισμού, ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας ο οποίος διαβίβασε την αρχική έκθεση παρέχει αντίγραφο του σχετικού άρθρου, λαμβάνοντας υπόψη τους περιορισμούς που αφορούν τη διανοητική ιδιοκτησία και πλήρη μετάφρασή του στην αγγλική γλώσσα.
Για τους σκοπούς του στοιχείου η), εφαρμόζεται διαδικασία παρακολούθησης για την παραλαβή του αριθμού παρτίδας, όταν αυτή δεν αναφέρεται στην αρχική έκθεση.
Για τους σκοπούς του στοιχείου ιγ), οι πληροφορίες παρουσιάζονται σε λογική χρονική σειρά, κατά τη χρονολογική σειρά της εμπειρίας του ασθενούς και της κλινικής του πορείας, της θεραπευτικής αγωγής, του αποτελέσματος και των πληροφοριών από την παρακολούθησή του· στην αναλυτική περιγραφή πρέπει επίσης να συνοψίζονται τα σχετικά πορίσματα της νεκροψίας.
4. Όταν οι ύποπτες ανεπιθύμητες ενέργειες αναφέρονται στις αναλυτικές περιγραφές κειμένου σε άλλη επίσημη γλώσσα της ΕΕ εκτός της αγγλικής, το αρχικό αυτούσιο κείμενο και περίληψη στην αγγλική γλώσσα πρέπει να υποβάλλονται από τον κάτοχο άδειας κυκλοφορίας.
Τα κράτη μέλη μπορούν να υποβάλουν τις περιγραφές των περιστατικών στην(στις) επίσημη(-ες) γλώσσα(-ες) τους. Μεταφράσεις των αναφορών αυτών παρέχονται, εφόσον ζητηθούν από τον Οργανισμό ή από άλλα κράτη μέλη, για την αξιολόγηση των πιθανών σημάτων.
Για την υποβολή εκθέσεων σχετικά με ανεπιθύμητες ενέργειες που εκδηλώνονται σε χώρα εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης χρησιμοποιείται η αγγλική γλώσσα.
Άρθρο 29
Μορφότυπο της ηλεκτρονικής διαβίβασης ύποπτων ανεπιθύμητων ενεργειών
Τα κράτη μέλη και οι κάτοχοι άδειας κυκλοφορίας χρησιμοποιούν τα μορφότυπα που προβλέπονται στο άρθρο 26 και την ορολογία που προβλέπεται στο άρθρο 25 για την ηλεκτρονική διαβίβαση των ύποπτων ανεπιθύμητων ενεργειών.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ VI
Σχέδια διαχείρισης κινδύνου
Άρθρο 30
Περιεχόμενο του σχεδίου διαχείρισης κινδύνου
1. Το σχέδιο διαχείρισης κινδύνου που καταρτίζεται από τον κάτοχο άδειας κυκλοφορίας περιέχει τα ακόλουθα στοιχεία:
α)
ταυτοποίηση ή χαρακτηρισμό των γενικών χαρακτηριστικών ασφάλειας του (των) σχετικού(-ών) φαρμάκου(-ων)·
β)
ένδειξη για τον τρόπο περαιτέρω χαρακτηρισμού των γενικών χαρακτηριστικών ασφάλειας του (των) σχετικού(-ών) φαρμάκου(-ων)·
γ)
τεκμηρίωση των μέτρων πρόληψης ή ελαχιστοποίησης των κινδύνων που συνδέονται με το φάρμακο, καθώς και αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των εν λόγω παρεμβάσεων·
δ)
τεκμηρίωση των υποχρεώσεων που προκύπτουν μετά την έγκριση και έχουν υποβληθεί ως όρος για τη χορήγηση της άδειας κυκλοφορίας.
2. Τα προϊόντα που περιέχουν την ίδια δραστική ουσία και ανήκουν στον ίδιο κάτοχο άδειας κυκλοφορίας είναι δυνατόν, κατά περίπτωση, να υπάγονται στο ίδιο σχέδιο διαχείρισης κινδύνου.
3. Αν το σχέδιο διαχείρισης κινδύνου αναφέρεται σε μελέτες πραγματοποιηθείσες μετά την έγκριση, διευκρινίζεται αν οι εν λόγω μελέτες έχουν ξεκινήσει, αν βρίσκονται υπό τη διαχείριση ή χρηματοδοτούνται από τον κάτοχο άδειας κυκλοφορίας με δική του πρωτοβουλία ή κατόπιν επιβολής υποχρέωσης από τις αρμόδιες εθνικές αρχές, τον Οργανισμός ή την Επιτροπή. Όλες οι υποχρεώσεις που προκύπτουν μετά την έγκριση περιλαμβάνονται στη σύνοψη του σχεδίου διαχείρισης κινδύνου μαζί με ένα χρονοδιάγραμμα.
Άρθρο 31
Περίληψη του σχεδίου διαχείρισης κινδύνου
1. Η περίληψη του σχεδίου διαχείρισης κινδύνου που δημοσιοποιείται σύμφωνα με το άρθρο 106 στοιχείο γ) της οδηγίας 2001/83/ΕΚ και το άρθρο 26 παράγραφος 1 στοιχείο γ) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 726/2004 περιλαμβάνει τα βασικά στοιχεία του σχεδίου διαχείρισης κινδύνου με ιδιαίτερη έμφαση στις δραστηριότητες ελαχιστοποίησης του κινδύνου και, σε σχέση με τις προδιαγραφές ασφάλειας του (των) σχετικού(-ών) φαρμάκου(-ων), σημαντικές πληροφορίες για τους δυνητικούς ή προσδιορισθέντες κινδύνους, καθώς και τις ελλείπουσες πληροφορίες.
2. Όταν ένα σχέδιο διαχείρισης κινδύνου αφορά περισσότερα από ένα φάρμακα, για κάθε φάρμακο παρέχεται ξεχωριστή περίληψη του σχεδίου διαχείρισης κινδύνου.
Άρθρο 32
Επικαιροποιήσεις του σχεδίου διαχείρισης κινδύνου
1. Όταν ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας επικαιροποιεί ένα σχέδιο διαχείρισης κινδύνου, υποβάλλει το επικαιροποιημένο σχέδιο διαχείρισης κινδύνου στις αρμόδιες εθνικές αρχές ή τον Οργανισμό, κατά περίπτωση. Κατόπιν συμφωνίας με τις αρμόδιες εθνικές αρχές ή τον Οργανισμό, κατά περίπτωση, ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας μπορεί να υποβάλει μόνο τις ενότητες που αφορά η επικαιροποίηση. Εάν χρειάζεται, ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας υποβάλλει στις αρμόδιες αρχές ή τον Οργανισμό επικαιροποιημένη σύνοψη του σχεδίου διαχείρισης κινδύνου.
2. Κάθε υποβολή σχεδίου διαχείρισης κινδύνου φέρει διακριτό αριθμό έκδοσης και ημερομηνία.
Άρθρο 33
Μορφότυπο του σχεδίου διαχείρισης κινδύνου
Το σχέδιο διαχείρισης κινδύνου ακολουθεί το μορφότυπο που ορίζεται στο παράρτημα I.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ VII
Περιοδικές επικαιροποιημένες εκθέσεις για την ασφάλεια
Άρθρο 34
Περιεχόμενο των περιοδικών επικαιροποιημένων εκθέσεων για την ασφάλεια
1. Η περιοδική επικαιροποιημένη έκθεση για την ασφάλεια βασίζεται σε όλα τα διαθέσιμα δεδομένα και επικεντρώνεται στις νέες πληροφορίες που προέκυψαν μετά την καταληκτική ημερομηνία καταγραφής δεδομένων της τελευταίας περιοδικής επικαιροποιημένης έκθεσης για την ασφάλεια.
2. Οι περιοδικές επικαιροποιημένες εκθέσεις για την ασφάλεια παρέχουν ακριβή εκτίμηση του πληθυσμού που εκτίθεται στο φάρμακο, καθώς και όλα τα δεδομένα που συνδέονται με τον όγκο των πωλήσεων και τον όγκο των συνταγών. Η εν λόγω εκτίμηση της έκθεσης συνοδεύεται από ποιοτική και ποσοτική ανάλυση της πραγματικής χρήσης, στην οποία αναφέρεται, κατά περίπτωση, ο τρόπος κατά τον οποίο διαφέρει από την ενδεδειγμένη χρήση με βάση όλα τα δεδομένα που έχει στη διάθεσή του ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας, συμπεριλαμβανομένων των αποτελεσμάτων των μελετών παρατήρησης ή των μελετών χρήσης φαρμάκων.
3. Η περιοδική επικαιροποιημένη έκθεση για την ασφάλεια περιέχει τα αποτελέσματα των αξιολογήσεων της αποτελεσματικότητας των δραστηριοτήτων ελαχιστοποίησης των κινδύνων που συνδέονται με την αξιολόγηση της σχέσης κινδύνου-οφέλους.
4. Από τους κατόχους άδειας κυκλοφορίας δεν απαιτείται να περιλαμβάνουν συστηματικά λεπτομερείς καταλόγους μεμονωμένων περιστατικών ούτε περιγραφές στην περιοδική επικαιροποιημένη έκθεση για την ασφάλεια. Ωστόσο, παρέχουν περιγραφές στο σχετικό τμήμα αξιολόγησης κινδύνου της περιοδικής επικαιροποιημένης έκθεσης για την ασφάλεια όταν αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της επιστημονικής ανάλυσης ενός σήματος ή μιας ανησυχίας για την ασφάλεια στο εν λόγω τμήμα.
5. Με βάση την αξιολόγηση των συγκεντρωτικών δεδομένων για την ασφάλεια και την ανάλυση της σχέσης κινδύνου-οφέλους, ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας συνάγει συμπεράσματα στην περιοδική επικαιροποιημένη έκθεση για την ασφάλεια σχετικά με την αναγκαιότητα αλλαγών ή/και ενεργειών, συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεων στην εγκεκριμένη σύνοψη των χαρακτηριστικών προϊόντος για τα προϊόντα για τα οποία υποβάλλεται η περιοδική επικαιροποιημένη έκθεση για την ασφάλεια.
6. Εάν δεν καθορίζεται κάτι διαφορετικό στον κατάλογο με τις ημερομηνίες αναφοράς της Ένωσης και τη συχνότητα υποβολής που αναφέρεται στο άρθρο 107γ της οδηγίας 2001/83/ΕΚ ή που έχει συμφωνηθεί με τις αρμόδιες εθνικές αρχές ή τον Οργανισμό, κατά περίπτωση, συντάσσεται μία ενιαία περιοδική επικαιροποιημένη έκθεση για την ασφάλεια για όλα τα φάρμακα που περιέχουν την ίδια δραστική ουσία και η άδεια κυκλοφορίας των οποίων ανήκει στον ίδιο κάτοχο. Η περιοδική επικαιροποιημένη έκθεση για την ασφάλεια καλύπτει όλες τις ενδείξεις, τις οδούς χορήγησης, τις μορφές και σχήματα δοσολογίας, ανεξάρτητα από το αν έχουν εγκριθεί με διαφορετικές ονομασίες και με διαφορετικές διαδικασίες. Κατά περίπτωση, τα δεδομένα που συνδέονται με μια συγκεκριμένη ένδειξη, μορφή δοσολογίας, οδό χορήγησης ή σχήμα δοσολογίας πρέπει να υποβάλλονται σε ξεχωριστό τμήμα της περιοδικής επικαιροποιημένης έκθεσης για την ασφάλεια και, αντίστοιχα, να αντιμετωπίζονται και οι ανησυχίες για την ασφάλεια.
7. Εάν δεν καθορίζεται κάτι διαφορετικό στον κατάλογο με τις ημερομηνίες αναφοράς της Ένωσης και τη συχνότητα υποβολής που αναφέρεται στο άρθρο 107γ της οδηγίας 2001/83/ΕΚ και εφόσον η ουσία που αποτελεί αντικείμενο της περιοδικής επικαιροποιημένης έκθεσης για την ασφάλεια έχει εγκριθεί και ως συστατικό φαρμακευτικού προϊόντος πάγιου συνδυασμού, ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας είτε υποβάλλει μια ξεχωριστή περιοδική επικαιροποιημένη έκθεση για την ασφάλεια για τον συνδυασμό των δραστικών ουσιών που έχουν εγκριθεί για τον ίδιο κάτοχο άδειας κυκλοφορίας, με παραπομπές στην περιοδική επικαιροποιημένη έκθεση για την ασφάλεια μιας (μοναδικής) ουσίας, είτε παρέχει τα δεδομένα για τον εν λόγω συνδυασμό στην περιοδική επικαιροποιημένη έκθεση για την ασφάλεια μιας (μοναδικής) ουσίας.
Άρθρο 35
Μορφότυπο των περιοδικών επικαιροποιημένων εκθέσεων για την ασφάλεια
1. Οι ηλεκτρονικές περιοδικές επικαιροποιημένες εκθέσεις για την ασφάλεια υποβάλλονται με το μορφότυπο που ορίζεται στο παράρτημα II.
2. Ο Οργανισμός μπορεί να δημοσιεύει πρότυπα για τις ενότητες που ορίζονται στο παράρτημα II.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ VIII
Μελέτες ασφάλειας μετά την έγκριση
Άρθρο 36
Πεδίο εφαρμογής
1. Το παρόν κεφάλαιο εφαρμόζεται στις μη παρεμβατικές μελέτες ασφάλειας μετά την έγκριση, που έχουν ξεκινήσει, βρίσκονται υπό τη διαχείριση ή χρηματοδοτούνται από τον κάτοχο άδειας κυκλοφορίας στο πλαίσιο υποχρεώσεων που έχουν υποβληθεί από μια αρμόδια εθνική αρχή, τον Οργανισμό ή την Επιτροπή σύμφωνα με τα άρθρα 21α και 22α της οδηγίας 2001/83/ΕΚ και τα άρθρα 10 και 10α του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 726/2004.
2. Ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας υποβάλλει το πρωτόκολλο μελέτης, την περίληψη της τελικής έκθεσης της μελέτης και την τελική έκθεση της μελέτης που προβλέπονται σύμφωνα με τα άρθρα 107ιδ και 107ιστ της οδηγίας 2001/83/ΕΚ στην αγγλική γλώσσα, εκτός από μελέτες που πραγματοποιούνται σε ένα μόνο κράτος μέλος, το οποίο έχει ζητήσει τη μελέτη σύμφωνα με το άρθρο 22α της οδηγίας 2001/83/ΕΚ. Για τις μελέτες αυτές, ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας παρέχει επίσης μετάφραση στην αγγλική γλώσσα του τίτλου και της περίληψης του πρωτοκόλλου μελέτης, καθώς και μετάφραση στην αγγλική γλώσσα της περίληψης της τελικής έκθεσης της μελέτης.
3. Ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας εξασφαλίζει ότι ο χειρισμός και η αποθήκευση όλων των πληροφοριών που χρησιμοποιούνται για τη μελέτη γίνονται με τρόπο που επιτρέπει την επακριβή αναφορά, την ερμηνεία και την επαλήθευση των πληροφοριών αυτών, ενώ παράλληλα προστατεύει τον εμπιστευτικό χαρακτήρα των φακέλων των ατόμων που συμμετέχουν στη μελέτη. Ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας εξασφαλίζει ότι το σύνολο των δεδομένων που αφορά την ανάλυση και τα στατιστικά προγράμματα που χρησιμοποιήθηκαν για την παραγωγή των δεδομένων που περιλαμβάνονται στην τελική έκθεση της μελέτης φυλάσσονται σε ηλεκτρονική μορφή και είναι διαθέσιμα για έλεγχο και επιθεώρηση.
4. Ο Οργανισμός μπορεί να δημοσιεύσει κατάλληλα πρότυπα για το πρωτόκολλο, την περίληψη και τελική έκθεση της μελέτης.
Άρθρο 37
Ορισμοί
Για τους σκοπούς του παρόντος κεφαλαίου ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
1)
ως «έναρξη της συλλογής δεδομένων» νοείται η ημερομηνία κατά την οποία καταχωρίζονται για πρώτη φορά στη σειρά δεδομένων της μελέτης οι πληροφορίες για το πρώτο υποκείμενο της μελέτης ή, στην περίπτωση δευτερογενούς χρήσης δεδομένων, η ημερομηνία κατά την οποία ξεκινά η εξαγωγή δεδομένων·
2)
ως «τέλος της συλλογής δεδομένων» νοείται η ημερομηνία από την οποία είναι πλήρως διαθέσιμα όλα τα δεδομένα που αφορούν την ανάλυση.
Άρθρο 38
Μορφότυπο των μελετών ασφάλειας μετά την έγκριση
Τα πρωτόκολλα, οι περιλήψεις και οι τελικές εκθέσεις των μελετών για τις μη παρεμβατικές μελέτες ασφάλειας μετά την έγκριση, υποβάλλονται με το μορφότυπο που ορίζεται στο παράρτημα III.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ IX
Τελικές διατάξεις
Άρθρο 39
Προστασία των δεδομένων
Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται με την επιφύλαξη των υποχρεώσεων των αρμόδιων εθνικών αρχών και των κατόχων άδειας κυκλοφορίας αναφορικά με την επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα σύμφωνα με την οδηγία 95/46/ΕΚ ή των υποχρεώσεων του Οργανισμού αναφορικά με την επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τον ίδιο σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 45/2001.
Άρθρο 40
Μεταβατικές διατάξεις
1. Η υποχρέωση των κατόχων άδειας κυκλοφορίας, των αρμόδιων εθνικών αρχών και του Οργανισμού να χρησιμοποιούν την ορολογία που προβλέπεται στο άρθρο 25 στοιχεία γ) έως ζ) ισχύει από την 1η Ιουλίου 2016.
2. Το άρθρο 26 παράγραφος 2 εφαρμόζεται από την 1η Ιουλίου 2016.
3. Η υποχρέωση εκ μέρους του κατόχου άδειας κυκλοφορίας να συμμορφώνεται με το μορφότυπο και το περιεχόμενο που προβλέπεται στα άρθρα 29 έως 38 εφαρμόζεται από τις 10 Ιανουαρίου 2013.
Άρθρο 41
Έναρξη ισχύος και εφαρμογή
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Εφαρμόζεται από τις 10 Ιουλίου 2012.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Βρυξέλλες, 19 Ιουνίου 2012.
PROVÁDĚCÍ NAŘÍZENÍ KOMISE (EU) č. 520/2012
ze dne 19. června 2012
o výkonu farmakovigilančních činností podle nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 726/2004 a směrnice Evropského parlamentu a Rady 2001/83/ES
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 726/2004 ze dne 31. března 2004, kterým se stanoví postupy Společenství pro registraci humánních a veterinárních léčivých přípravků a dozor nad nimi a kterým se zřizuje Evropská agentura pro léčivé přípravky (1), a zejména na článek 87a uvedeného nařízení,
s ohledem na směrnici Evropského parlamentu a Rady 2001/83/ES ze dne 6. listopadu 2001 o kodexu Společenství týkajícím se humánních léčivých přípravků (2), a zejména na článek 108 uvedené směrnice,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 1235/2010 ze dne 15. prosince 2010, kterým se mění, pokud jde o farmakovigilanci humánních léčivých přípravků, nařízení (ES) č. 726/2004, kterým se stanoví postupy Společenství pro registraci humánních a veterinárních léčivých přípravků a dozor nad nimi a kterým se zřizuje Evropská agentura pro léčivé přípravky, a nařízení (ES) č. 1394/2007 o léčivých přípravcích pro moderní terapii (3), posílilo a racionalizovalo sledování bezpečnosti léčivých přípravků, které byly uvedeny na trh v Unii. Do směrnice 2001/83/ES byla podobná ustanovení zavedena směrnicí Evropského parlamentu a Rady 2010/84/EU ze dne 15. prosince 2010, kterou se mění směrnice 2001/83/ES o kodexu Společenství týkajícím se humánních léčivých přípravků, pokud jde o farmakovigilanci (4).
(2)
Farmakovigilanční činnosti zahrnují správu humánních léčivých přípravků ve vztahu k bezpečnosti po dobu jejich celého životního cyklu.
(3)
Nařízení (EU) č. 1235/2010 a směrnice 2010/84/EU zavedly pojem základní dokument farmakovigilančního systému. Aby základní dokument farmakovigilančního systému přesně zohledňoval farmakovigilanční systém, který držitel rozhodnutí o registraci využívá, měl by obsahovat zásadní informace a dokumenty týkající se všech aspektů farmakovigilančních činností, včetně informací o úkolech, které byly zadány třetím stranám. Měl by držiteli rozhodnutí o registraci pomoci s plánováním a prováděním auditů a kvalifikované osobě odpovědné za farmakovigilanci s dohledem nad farmakovigilančními činnostmi. Zároveň by jeho vypracování mělo příslušným vnitrostátním orgánům umožnit ověřit shodu u všech aspektů systému.
(4)
Informace obsažené v základním dokumentu farmakovigilančního systému by měly být uchovávány tak, aby zohledňovaly veškeré provedené změny, a příslušným vnitrostátním orgánům by měla být zajištěna jeho snadná přístupnost a dostupnost účely inspekce.
(5)
Systémy kvality by měly tvořit nedílnou součást farmakovigilančního systému. Minimální požadavky na systém kvality týkající se výkonu farmakovigilančních činností by měly zajistit, že držitelé rozhodnutí o registraci, příslušné vnitrostátní orgány a Evropská agentura pro léčivé přípravky (dále jen „agentura“) zřídí odpovídající a účinný systém kvality, který zajistí účinné sledování shody a přesné a řádné zdokumentování všech přijatých opatření. Rovněž by měly zajistit, aby držitelé rozhodnutí o registraci, příslušné vnitrostátní orgány a agentura měli k dispozici dostatečně způsobilé a náležitě kvalifikované a vyškolené zaměstnance.
(6)
Dodržováním přesně definovaného systému kvality by se mělo zajistit, že budou všechny farmakovigilanční činnosti vedeny tak, aby s velkou pravděpodobností poskytovaly požadované výsledky nebo cíle kvality pro plnění úkolů v oblasti farmakovigilance.
(7)
V rámci systému kvality by příslušné vnitrostátní orgány a agentura měly zřídit kontaktní místa, která by usnadňovala komunikaci mezi příslušnými vnitrostátními orgány, agenturou, Komisí, držiteli rozhodnutí o registraci a osobami, které podávají hlášení týkající se informací o rizicích léčivých přípravků uvedených v čl. 101 odst. 1 druhém pododstavci směrnice 2001/83/ES.
(8)
Pokud držitelé rozhodnutí o registraci, příslušné vnitrostátní orgány a agentura při sledování výkonu farmakovigilančních činností používají ukazatele výkonnosti, měly by být tyto ukazatele zdokumentovány.
(9)
Základem farmakovigilančních činnosti je ve zvyšující se míře pravidelné sledování rozsáhlých databází, jako je databáze Eudravigilance. Ačkoli má být databáze Eudravigilance hlavním zdrojem farmakovigilančních informací, měly by rovněž být zohledněny farmakovigilanční informace pocházející z jiných zdrojů.
(10)
Držitelé rozhodnutí o registraci, příslušné vnitrostátních orgány a agentura by měli údaje v databázi Eudravigilance průběžně sledovat, aby zjistili, zda se objevila nová rizika nebo změnila rizika zjištěná dříve a zda mají tato rizika vliv na poměr rizika a prospěšnosti léčivého přípravku. Na základě posouzení hlášení individuálních bezpečnostních případů, agregovaných údajů z aktivních systémů dohledu nebo studií, informací z literatury nebo jiných zdrojů údajů by měli signály validovat nebo případně potvrdit. Proto je nezbytné stanovit společné požadavky pro získávání signálů, objasnit jednotlivé úlohy držitelů rozhodnutí o registraci, příslušných vnitrostátních orgánů a agentury při jejich sledování, upřesnit, jak jsou signály validovány a potvrzovány, a stanovit proces správy signálů.
(11)
Obecně platí, že při získávání signálů by se měla sledovat uznávaná metodika. Tato metodika se však může lišit v závislosti na typu léčivého přípravku, pro který je určena.
(12)
Používáním mezinárodně dohodnuté terminologie, formátu a norem by se měla usnadnit interoperabilita systémů používaných při výkonu farmakovigilančních činností a zabránit tomu, aby se stejné informace kódovaly dvojím způsobem. Rovněž by její používání mělo ulehčit výměnu informací mezi regulačními orgány na mezinárodní úrovni.
(13)
Aby hlášení podezření na nežádoucí účinky bylo jednodušší, měl by držitel rozhodnutí o registraci a členské státy tyto účinky hlásit pouze do databáze Eudravigilance. Databáze Eudravigilance by měla být vybavena tak, aby hlášení podezření na nežádoucí účinky, která obdržela od držitelů rozhodnutí o registraci, v okamžiku obdržení předala příslušnému orgánu členského státu, v němž se nežádoucí účinek vyskytl. Je proto nezbytné stanovit společný elektronický formát, prostřednictvím kterého by držitelé rozhodnutí o registraci a členské státy zasílali údaje o podezření na nežádoucí účinky do databáze Eudravigilance.
(14)
Pravidelně aktualizované zprávy o bezpečnosti jsou důležitým nástrojem pro sledování vývoje bezpečnostního profilu léčivého přípravku po jeho uvedení na trh Unie, jakož i pro integrované (pře)hodnocení poměru jeho rizika a prospěšnosti. V zájmu jejich snazšího zpracování a hodnocení by měly být stanoveny společné požadavky na formát a obsah.
(15)
Plány řízení rizik jsou požadovány u všech nových žádostí o registraci. Obsahují podrobný popis systému řízení rizik, který držitel rozhodnutí o registraci využívá. Aby se jejich příprava a jejich hodnocení ze strany příslušných orgánů usnadnily, měly by být stanoveny společné požadavky na formát a obsah.
(16)
Pokud mají příslušné orgány obavy ohledně bezpečnosti léčivého přípravku, měly by mít možnost uložit držitelům rozhodnutí o registraci povinnost provést poregistrační studie bezpečnosti. Držitel rozhodnutí o registraci by měl před provedením uvedených studií přeložit návrh protokolu. Kromě toho by držitel rozhodnutí o registraci měl v odpovídající fázi poskytnout souhrn studie a závěrečnou zprávu o studii. Rovněž je třeba stanovit, že protokoly, souhrny a zprávy o závěrečné studii by měly dodržovat společný formát, který by usnadnil schvalování těchto studií a dohled nad nimi ze strany Farmakovigilančního výboru pro posuzování rizik nebo příslušných orgánů v případě studií, které mají být provedeny pouze v jednom členském státě, který studii v souladu s článkem 22a směrnice 2001/83/ES požaduje.
(17)
Tímto nařízením by neměla být dotčena směrnice Evropského parlamentu a Rady 95/46/ES ze dne 24. října 1995 o ochraně fyzických osob v souvislosti se zpracováním osobních údajů a o volném pohybu těchto údajů (5), ani nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 45/2001 ze dne 18. prosince 2000 o ochraně fyzických osob v souvislosti se zpracováním osobních údajů orgány a institucemi Společenství a o volném pohybu těchto údajů (6). Základní právo na ochranu osobních údajů by mělo být plně a účinně zaručeno u všech farmakovigilančních činností. Účel ochrany veřejného zdraví představuje významný obecný zájem, a proto může být zpracovávání osobních údajů opodstatněné, jsou-li identifikovatelné osobní údaje zpracovávány pouze v nezbytně nutných případech a pouze tehdy, pokud zúčastněné strany tuto nutnost posuzují v každé jednotlivé fázi farmakovigilančního procesu. V případě potřeby mohou příslušné vnitrostátní orgány a držitelé rozhodnutí o registraci identifikovatelné osobní údaje nahradit pseudonymy.
(18)
Opatření stanovená tímto nařízením jsou v souladu se stanoviskem Stálého výboru pro humánní léčivé přípravky,
PŘIJALA TOTO NAŘÍZENÍ:
KAPITOLA I
Základní dokument farmakovigilančního systému
Článek 1
Struktura základního dokumentu farmakovigilančního systému
1. Informace obsažené v základním dokumentu farmakovigilančního systému musí být přesné a zohledňovat zavedený farmakovigilanční systém.
2. V případě potřeby může držitel rozhodnutí o registraci pro různé kategorie léčivých přípravků použít různé farmakovigilanční systémy. Každý takový systém musí být popsán v samostatném základním dokumentu farmakovigilančního systému.
V základním dokumentu farmakovigilančního systému musí být obsaženy všechny léčivé přípravky, pro které držitel rozhodnutí o registraci získal registraci v souladu se směrnicí 2001/83/ES nebo v souladu s nařízením (ES) č. 726/2004.
Článek 2
Obsah základního dokumentu farmakovigilančního systému
Základní dokument farmakovigilančního systému musí obsahovat přinejmenším všechny tyto údaje:
1)
následující informace o kvalifikované osobě odpovědné za farmakovigilanci:
a)
popis povinností, jež prokazují, že kvalifikovaná osoba odpovědná za farmakovigilanci má v rámci systému farmakovigilance dostatečnou pravomoc tento systém podporovat, spravovat a zlepšovat jeho shodu s úkoly a odpovědnostmi v oblasti farmakovigilance;
b)
stručný životopis kvalifikované osoby odpovědné za farmakovigilanci s uvedením osvědčení o registraci dané osoby v databázi Eudravigilance;
c)
kontaktní údaje kvalifikované osoby odpovědné za farmakovigilanci;
d)
podrobně popsaná opatření, jež se uplatní v případě absence kvalifikované osoby odpovědné za farmakovigilanci;
e)
povinnosti kontaktní osoby pro otázky farmakovigilance, pokud byla uvedená osoba v souladu s čl. 104 odst. 4 směrnice 2001/83/ES na úrovni členského státu jmenována, včetně kontaktních údajů;
2)
popis organizační struktury držitele rozhodnutí o registraci, včetně seznamu míst, kde jsou vykonávány tyto farmakovigilanční činnosti: sběr hlášení individuálních bezpečnostních případů, jejich hodnocení a zadávání hlášení do bezpečnostní databáze, příprava pravidelně aktualizovaných zpráv o bezpečnosti, získávání a analýza signálů, správa plánu řízení rizik, správa předregistračních a poregistračních studií a řízení změn registrací s ohledem na bezpečnost;
3)
popis umístění, funkcí a povinností v souvislosti s provozem počítačových systémů a databází využívaných k získávání, sběru, zaznamenávání a hlášení informací týkajících se bezpečnosti a posuzování jejich způsobilosti pro daný účel;
4)
popis zpracování údajů a jejich zaznamenávání a procesů používaných při každé z těchto farmakovigilančních činností:
a)
průběžné sledování poměru rizika a prospěšnosti léčivého přípravku nebo přípravků, výsledek tohoto sledování a postup, kterým se rozhoduje o přijetí vhodných opatření;
b)
provoz systému (systémů) řízení rizik a sledování výsledků opatření pro minimalizaci rizik;
c)
sběr, posuzování a zasílání hlášení individuálních bezpečnostních případů;
d)
vypracovávání pravidelně aktualizovaných zpráv o bezpečnosti a jejich zasílání;
e)
postupy pro sdělování bezpečnostních pochybností a změn souhrnu údajů o přípravku a příbalové informace zdravotnickým pracovníkům a široké veřejnosti;
5)
popis systému kvality při výkonu farmakovigilančních činností s uvedením všech těchto prvků:
a)
popis řízení lidských zdrojů uvedený v článku 10 a obsahující tyto prvky: popis organizační struktury pro výkon farmakovigilančních činností a umístění informací o kvalifikaci zaměstnanců; souhrnný popis, jak je koncipována odborná příprava a kde je umístěna dokumentace o odborné přípravě; pokyny týkajících se kritických procesů;
b)
popis systému správy záznamů stanoveného v článku 12, včetně umístění dokumentů používaných při farmakovigilančních činnostech;
c)
popis systému pro dohled nad fungováním farmakovigilančního systému a pro sledování shody v souladu s článkem 11;
6)
případně popis činností a/nebo služeb, které držitel rozhodnutí o registraci v souladu s čl. 6 odst. 1 zadal třetím stranám.
Článek 3
Obsah přílohy k základnímu dokumentu farmakovigilančního systému
Příloha k základnímu dokumentu farmakovigilančního systému obsahuje tyto dokumenty:
1)
seznam léčivých přípravků, kterých se základní dokument farmakovigilančního systému týká, s uvedením názvu léčivého přípravku, mezinárodního nechráněného názvu (INN) účinné látky (účinných látek) a členského státu (členských států), kde registrace platí;
2)
seznam zásad a postupů pro účely zajištění souladu s čl. 11 odst. 1 v písemné podobě;
3)
seznam smluv podle čl. 6 odst. 2;
4)
seznam úkolů, které kvalifikovaná osoba odpovědná za farmakovigilanci zadala třetím stranám;
5)
seznam všech plánovaných a uskutečněných auditů;
6)
případně seznam ukazatelů výkonnosti podle článku 9;
7)
případně seznam dalších základních dokumentů farmakovigilančního systému téhož držitele rozhodnutí o registraci;
8)
deník obsahující informace uvedené v čl. 5 odst. 4.
Článek 4
Aktualizace
1. Držitel rozhodnutí o registraci udržuje základní dokument farmakovigilančního systému aktuální a v případě potřeby jej upravuje tak, aby zohledňoval získané zkušenosti, technický a vědecký pokrok a změny směrnice 2001/83/ES a nařízení (ES) č. 726/2004.
2. Základní dokument farmakovigilančního systému i jeho příloha musí umožňovat kontrolu návaznosti jednotlivých verzí a musí v nich být uvedeno, kdy držitel rozhodnutí o registraci dokument naposledy aktualizoval.
3. V základním dokumentu farmakovigilančního systému musí být uvedeny veškeré odchylky od farmakovigilančních postupů, jejich dopad a jejich řízení, a to až do okamžiku, než jsou vyřešeny.
4. Aniž jsou dotčeny požadavky stanovené v nařízení Komise (ES) č. 1234/2008 ze dne 24. listopadu 2008 o posuzování změn registrací humánních a veterinárních léčivých přípravků (7), držitel rozhodnutí o registraci neprodleně uvědomí agenturu o každé změně v umístění základního dokumentu farmakovigilančního systému nebo o změnách týkajících se kontaktních údajů a jména kvalifikované osoby odpovědné za farmakovigilanci. Agentura údaje opraví v databázi Eudravigilance podle v čl. 24 odst. 1 nařízení (ES) č. 726/2004, a pokud je to nezbytné, na evropském webovém portálu pro léčivé přípravky podle čl. 26 odst. 1 nařízení (ES) č. 726/2004.
Článek 5
Forma dokumentů, jež jsou součástí základního dokumentu farmakovigilančního systému
1. Základní dokument farmakovigilančního systému musí být úplný a čitelný. V případě potřeby mohou být informace poskytnuty formou grafů nebo vývojových diagramů. Všechny dokumenty musí být zaregistrovány a archivovány tak, aby je bylo možné přesně a snadno vyhledat po celou dobu, kdy jsou uchovávány.
2. Jednotlivé údaje a dokumenty, jež jsou součástí základního dokumentu farmakovigilančního systému, lze předkládat v modulech v souladu se systémem, který je podrobně popsán v pokynech ke správné farmakovigilanční praxi.
3. Základní dokument farmakovigilančního systému může být uložen v elektronické podobě za předpokladu, že média používaná k zálohování informací zůstávají i v průběhu času čitelná a může-li být pro účely auditů a inspekcí snadno poskytnuta jejich tištěná kopie.
4. Držitel rozhodnutí o registraci zaznamenává v deníku podle čl. 3 bodu 8 veškeré změny obsahu základního dokumentu farmakovigilančního systému provedené v posledních pěti letech s výjimkou informací uvedených v čl. 2 bodu 1 písm. b) až e) a článku 3. V deníku držitel rozhodnutí o registraci zaznamenává datum, osobu odpovědnou za změnu a případně důvod změny.
Článek 6
Zadávání třetím stranám
1. Držitel rozhodnutí o registraci může provádění určitých činností farmakovigilančního systému zadat třetím stranám. Nadále však nese plnou odpovědnost za úplnost a přesnost základního dokumentu farmakovigilančního systému.
2. Držitel rozhodnutí o registraci vypracuje seznam smluv, které podle odstavce 1 uzavřel s třetími stranami, s upřesněním dotčeného přípravku nebo přípravků a území.
Článek 7
Dostupnost a umístění základního dokumentu farmakovigilančního systému
1. Základní dokument farmakovigilančního systému musí být uchováván buď v místě v Unii, kde jsou prováděny hlavní farmakovigilanční činnosti držitele rozhodnutí o registraci, nebo v místě v Unii, kde působí kvalifikovaná osoba odpovědná za farmakovigilanci.
2. Držitel rozhodnutí o registraci zajistí, aby kvalifikovaná osoba odpovědná za farmakovigilanci měla k farmakovigilančnímu systému trvale přístup.
3. Základní dokument farmakovigilančního systému musí být pro účely inspekce kdykoli a neprodleně k dispozici na místě, kde je uchováván.
Je-li základní dokument farmakovigilančního systému v souladu s čl. 5 odst. 3 uchováván v elektronické podobě, je pro účely tohoto článku dostačující, aby byla data uložená v této podobě dostupná přímo v místě, kde je základní dokument farmakovigilančního systému uchováván.
4. Příslušný vnitrostátní orgán může pro účely uplatnění čl. 23 odst. 4 směrnice 2001/83/ES omezit svůj požadavek na určité části nebo moduly základního dokumentu farmakovigilančního systému, přičemž náklady spojené s předložením kopie základního dokumentu farmakovigilančního dokumentu hradí držitel rozhodnutí o registraci.
5. Příslušný vnitrostátní orgán a agentura mohou požadovat, aby držitel rozhodnutí o registraci deník uvedený v čl. 3 bodu 8 předkládal v pravidelných intervalech.
KAPITOLA II
Minimální požadavky na systémy kvality při výkonu farmakovigilančních činností
Oddíl 1
Obecná ustanovení
Článek 8
Systém kvality
1. Držitelé rozhodnutí o registraci, příslušné vnitrostátní orgány a agentura vytvoří odpovídající a účinný systém kvality pro výkon farmakovigilančních činností a tento systém používají.
2. Systém kvality se týká organizační struktury, odpovědností, postupů, procesů a zdrojů, odpovídajícího řízení zdrojů a shody a správy záznamů.
3. Základem systému kvality jsou všechny tyto činnosti:
a)
plánování kvality: vytváření struktur a plánování integrovaných a logicky souvisejících postupů;
b)
dodržování kvality: plnění úkolů a povinností v souladu s požadavky kladenými na kvalitu;
c)
kontrola a zabezpečování kvality: sledování a hodnocení, jak účinně jsou struktury a procesy vytvořeny a jak účinně jsou procesy uplatňovány;
d)
zlepšování kvality: případné opravování a zlepšování struktur a procesů.
4. Všechny prvky, požadavky a předpisy přijaté v souvislosti se systémem kvality musí být systematicky a uspořádaně dokumentovány ve formě písemných koncepcí a postupů, např. plánů kvality, příruček o kvalitě a záznamů o kvalitě.
5. Všechny osoby zapojené do postupů a procesů systémů kvality, které vytvořily příslušné vnitrostátní orgány a agentura při výkonu farmakovigilančních činností, odpovídají za řádné fungování těchto systémů kvality a musí dohlížet, aby byla systematicky zajištěna kvalita, uplatňování a údržba systému kvality.
Článek 9
Ukazatele výkonnosti
1. Držitel rozhodnutí o registraci, příslušné vnitrostátní orgány a agentura mohou při průběžném sledování výkonu farmakovigilančních činností používat ukazatele výkonnosti.
2. Agentura může zveřejnit seznam ukazatelů výkonnosti na základě doporučení Farmakovigilančního výboru pro posuzování rizik.
Oddíl 2
Minimální požadavky na systémy kvality při výkonu farmakovigilančních činností ze strany držitelů rozhodnutí o registraci
Článek 10
Řízení lidských zdrojů
1. Držitel rozhodnutí o registraci má při výkonu farmakovigilančních činností k dispozici dostatečně způsobilé a náležitě kvalifikované a vyškolené zaměstnance.
Pro účely prvního pododstavce držitel rozhodnutí o registraci zajistí, aby kvalifikovaná osoba odpovědná za farmakovigilanci získala odpovídající teoretické a praktické znalosti pro výkon farmakovigilančních činností. Nedokončila-li kvalifikovaná osoba základní lékařskou odbornou přípravy v souladu s článkem 24 směrnice Evropského parlamentu a Rady 2005/36/ES ze dne 7. září 2005 o uznávání odborných kvalifikací (8), držitel rozhodnutí o registraci zajistí, aby kvalifikované osobě odpovědné za farmakovigilanci pomáhala osoba se zdravotnickým vzděláním. Tato pomoc musí být řádně zdokumentována.
2. Povinnosti řídících nebo kontrolních zaměstnanců, včetně kvalifikované osoby odpovědné za farmakovigilanci, musí být definovány v popisech práce. Jejich hierarchické vztahy jsou definovány v organizační struktuře. Držitel rozhodnutí o registraci zajistí, aby kvalifikovaná osoba odpovědná za farmakovigilanci měla dostatečnou pravomoc řídit výkon systému kvality a farmakovigilančních činností držitele rozhodnutí o registraci.
3. Všichni zaměstnanci zapojení do výkonu farmakovigilančních činností absolvují počáteční a průběžnou odbornou přípravu, která souvisí s jejich funkcí a povinnostmi. Držitel rozhodnutí o registraci uchovává plány odborné přípravy a záznamy o odborné přípravě pro udržení a rozvoj odborné způsobilosti zaměstnanců a zpřístupní je v případě auditu nebo inspekce.
4. Držitel rozhodnutí o registraci poskytne příslušné pokyny k procesům, které mají být použity v naléhavých případech, včetně zachování kontinuity provozu.
Článek 11
Řízení shody
1. Je třeba stanovit zvláštní postupy a procesy systému kvality, jejichž cílem je zajistit:
a)
průběžné sledování farmakovigilančních údajů, zkoumání možností pro minimalizaci rizik a prevenci a aby držitel rozhodnutí o registraci přijal vhodná opatření;
b)
vědecké vyhodnocení všech informací o rizicích léčivých přípravků, jak je uvedeno v čl. 101 odst. 1 směrnice 2001/83/ES, ze strany držitele rozhodnutí o registraci;
c)
zasílání přesných a ověřitelných údajů o závažných a nezávažných nežádoucích účincích do databáze Eudravigilance ve lhůtách stanovených v čl. 107 odst. 3 prvním a druhém pododstavci směrnice 2001/83/ES;
d)
kvalitu, integritu a úplnost předložených informací o rizicích léčivých přípravků, včetně procesů, které zabrání tomu, aby informace byly zasílány dvakrát, a validovat signály v souladu s čl. 21 odst. 2;
e)
aby držitel rozhodnutí o registraci účinně komunikoval s příslušnými vnitrostátními orgány a agenturou, např. ohledně nových rizik nebo změn dříve zjištěných rizik, základního dokumentu farmakovigilančního systému, systémů řízení rizik, opatření pro minimalizaci rizik, pravidelně aktualizovaných zpráv o bezpečnosti, nápravných a preventivních opatřeních a poregistračních studií;
f)
aby držitel rozhodnutí o registraci na základě průběžného sledování informací zveřejňovaných na evropském webovém portálu pro léčivé přípravky aktualizoval informace o přípravku s ohledem na vědecké poznatky, jakož i s ohledem na hodnocení a doporučení zveřejněná na evropském webovém portálu pro léčivé přípravky;
g)
aby držitel rozhodnutí o registraci poskytl zdravotnickému personálu a pacientům odpovídajícím způsobem příslušné informace týkající se bezpečnosti.
2. Pokud držitel rozhodnutí o registraci některé úkoly v oblasti farmakovigilance zadal třetím stranám, nese v souvislosti s těmito úkoly nadále plnou odpovědnost za zajištění účinného systému kvality.
Článek 12
Správa záznamů a uchovávání údajů
1. Držitelé rozhodnutí o registraci zaznamenávají veškeré informace spojené s farmakovigilancí a zajistí, aby byly zpracovány a uchovávány takovým způsobem, aby je bylo možné přesně předložit, interpretovat a ověřit.
U všech dokumentů používaných při farmakovigilančních činnostech zavedou držitelé rozhodnutí o registraci systém správy záznamů, který zajistí vyhledatelnost těchto dokumentů a umožní sledovat opatření přijatá k prošetření bezpečnostních pochybností, harmonogramy těchto šetření a jakým způsobem a kdy bylo ohledně těchto pochybností přijato rozhodnutí.
Držitelé rozhodnutí o registraci zavedou mechanismy umožňující sledovat historii hlášení podezření na nežádoucí účinky a přijatých opatření.
2. Držitelé rozhodnutí o registraci zajistí, aby byly údaje uvedené v článku 2 uchovány po dobu minimálně pěti let poté, co byl systém, který je popsán v základním dokumentu farmakovigilančního systému, držitelem rozhodnutí o registraci formálně ukončen.
Farmakovigilanční údaje a dokumenty týkající se jednotlivých registrovaných léčivých přípravků musí být uchovávány po celou dobu, kdy je přípravek registrován, a po dobu minimálně deseti let po pozbytí platnosti registrace. Pokud to však vyžadují právní předpisy Unie nebo vnitrostátní právní předpisy, musí být dokumenty uchovávány po delší dobu.
Článek 13
Audit
1. Audity založené na analýze rizika systému kvality musí být prováděny v pravidelných časových intervalech, aby byl zajištěn soulad systému s požadavky na systém kvality stanovenými v článcích 8, 10, 11 a 12 a aby bylo možné určit jeho efektivitu. Uvedené audity provádějí jednotlivci, kteří se nijak nepodílejí na záležitostech a procesech, jež jsou předmětem auditu, ani za ně nenesou odpovědnost.
2. V případě potřeby jsou přijata nápravná opatření a u zjištěných nedostatků je proveden následný audit. O výsledcích každého jednotlivého auditu a následného auditu se vypracuje zpráva. Tato zpráva se zašle osobám odpovědným za řízení záležitostí, jež jsou předmětem auditu. Data a výsledky auditů a následných auditů musí být zdokumentovány v souladu s čl. 104 odst. 2 druhým pododstavcem směrnice 2001/83/ES.
Oddíl 3
Minimální požadavky na systémy kvality při výkonu farmakovigilančních činností ze strany příslušných vnitrostátních orgánů a agentury
Článek 14
Řízení lidských zdrojů
1. Příslušné vnitrostátní orgány a agentura mají při výkonu farmakovigilančních činností k dispozici dostatečně způsobilé a náležitě kvalifikované a vyškolené zaměstnance.
Jejich organizační struktura a rozdělení úkolů a povinností musí být jasné a v nezbytném rozsahu přístupné. Musí být zřízena kontaktní místa.
2. Všichni zaměstnanci zapojení do výkonu farmakovigilančních činností absolvují počáteční a průběžnou odbornou přípravu. Příslušné vnitrostátní orgány a agentura uchovávají plány odborné přípravy a záznamy o odborné přípravě pro udržení a rozvoj odborné způsobilosti zaměstnanců a zpřístupní je v případě auditu.
3. Příslušné vnitrostátní orgány a agentura poskytnou svým zaměstnancům příslušné pokyny k procesům, které mají být použity v naléhavých případech, včetně zachování kontinuity provozu.
Článek 15
Řízení shody
1. Příslušné vnitrostátní orgány a agentura stanoví zvláštní postupy a procesy, jejichž cílem je dosáhnout všech těchto cílů:
a)
zajistit hodnocení kvality předložených farmakovigilančních údajů a jejich úplnosti;
b)
zajistit posuzování a zpracování farmakovigilančních údajů ve lhůtách stanovených ve směrnici 2001/83/ES a nařízení (ES) č. 726/2004;
c)
zajistit nezávislost výkonu farmakovigilančních činností;
d)
zajistit účinnou komunikaci mezi příslušnými vnitrostátními orgány a mezi příslušnými orgány a agenturou, jakož i s pacienty, zdravotnickými pracovníky, držiteli rozhodnutí o registraci a veřejností;
e)
zajistit, aby se agentura a Komise vzájemně informovaly o zamýšleném oznámení týkajícím se bezpečnosti léčivého přípravku registrovaného v několika členských státech nebo účinné látky obsažené v daném léčivém přípravku v souladu s článkem 106a směrnice 2001/83/ES;
f)
provádět inspekce a předregistrační inspekce.
2. Kromě postupů uvedených v odstavci 1 stanoví příslušné vnitrostátní orgány postupy pro sběr a záznam všech podezření na nežádoucí účinky, která se objeví na jejich území.
3. Agentura stanoví postupy pro sledování lékařské literatury v souladu s článkem 27 nařízení (ES) č. 726/2004.
Článek 16
Správa záznamů a uchovávání údajů
1. Příslušné vnitrostátní orgány a agentura zaznamenávají veškeré informace spojené s farmakovigilancí a zajistí, aby byly zpracovány a uchovávány takovým způsobem, aby je bylo možné přesně předložit, interpretovat a ověřit.
U všech dokumentů používaných při farmakovigilančních činnostech zavedou systém správy záznamů, který zajistí vyhledatelnost těchto dokumentů a umožní sledovat opatření přijatá k prošetření bezpečnostních pochybností, harmonogramy těchto šetření a jakým způsobem a kdy bylo ohledně těchto pochybností přijato rozhodnutí.
2. Příslušné vnitrostátní orgány a agentura zajistí, aby základní dokumenty popisující jejich farmakovigilanční systém zůstaly uchovávány po dobu minimálně pěti let poté, co byl systém formálně ukončen.
Farmakovigilanční údaje a dokumenty týkající se jednotlivých registrovaných léčivých přípravků musí být uchovávány po celou dobu, kdy je přípravek registrován, a po dobu minimálně deseti let po pozbytí platnosti registrace. Pokud to však vyžadují právní předpisy Unie nebo vnitrostátní právní předpisy, musí být dokumenty uchovávány po delší dobu.
Článek 17
Audit
1. Audity založené na analýze rizika systému kvality musí být prováděny v pravidelných časových intervalech v souladu se společnou metodikou, aby byl zajištěn soulad systému s požadavky stanovenými v článcích 8, 14, 15 a 16 a jeho efektivita.
2. V případě potřeby jsou přijata nápravná opatření a u zjištěných nedostatků je proveden následný audit. Zpráva o auditu se zašle osobám odpovědným za řízení záležitostí, jež jsou předmětem auditu. Data a výsledky auditů a následných auditů musí být zdokumentovány.
KAPITOLA III
Minimální požadavky týkající se sledování údajů v databázi Eudravigilance
Článek 18
Obecné požadavky
1. Agentura a příslušné vnitrostátní orgány spolupracují při sledování údajů v databázi Eudravigilance.
2. Držitelé rozhodnutí o registraci sledují údaje, ke kterým mají v databázi Eudravigilance přístup.
3. Držitelé rozhodnutí o registraci, příslušné vnitrostátní orgány a agentura zajistí, aby byla databáze Eudravigilance průběžně sledována s četností přiměřenou zjištěnému riziku, potenciálnímu riziku a potřebě dalších informací.
4. Příslušný orgán každého členského státu je odpovědný za sledování údajů pocházejících z území daného členského státu.
Článek 19
Zjišťování nových rizik nebo změn dříve zjištěných rizik
1. Při zjišťování, zda se objevila nová rizika nebo změnila rizika zjištěná dříve se vychází ze získaných a analyzovaných signálů týkajících se léčivého přípravku nebo účinné látky.
Pro účely této kapitoly se signálem rozumějí informace pocházejících z jednoho nebo více zdrojů, včetně pozorování a pokusů, které poukazují na nově zjištěnou žádoucí nebo nežádoucí potenciálně kauzální souvislost nebo nový aspekt dříve zjištěné souvislosti mezi zásahem a příhodou nebo souborem souvisejících příhod, které jsou považovány za dostatečně pravděpodobné, aby byly důvodem pro ověření.
Pro účely sledování údajů v databázi Eudravigilance jsou zohledňovány pouze signály týkající se nežádoucích účinků.
2. Získávání signálů je založeno na multidisciplinárním přístupu. Získávání signálů v rámci databáze Eudravigilance případně doplňují statistické analýzy. Po konzultaci s Farmakovigilančním výborem pro posuzování rizik může agentura zveřejnit seznam zdravotních příhod, které mají být při získávání signálů zohledněny.
Článek 20
Metodika určování důkazní hodnoty signálu
1. Příslušné vnitrostátní orgány, držitelé rozhodnutí o registraci a agentura určí důkazní hodnotu signálu za použití uznávané metodiky s přihlédnutím ke klinické závažnosti, kvantitativní síle souvislosti, konzistenci údajů, vztahu mezi expozicí a odezvou, biologické věrohodnosti, experimentálním zjištěním, možným analogiím a povaze a kvalitě údajů.
2. Při stanovování priorit signálů mohou být vzaty v úvahu různé faktory, zejména zda se jedná o novou souvislost nebo o nový léčivý přípravek, faktory týkající se síly souvislosti, závažnosti zjištěné reakce a faktory souvisejícími s dokumenty zasílanými do databáze Eudravigilance.
3. Farmakovigilanční výbor pro posuzování rizik používanou metodiku nebo metodiky pravidelně přezkoumává a v případě potřeby vydává doporučení.
Článek 21
Proces správy signálů
1. Proces správy signálů zahrnuje tyto činnosti: získání signálu, jeho validaci, potvrzení, analýzu a stanovení priorit, posouzení a doporučení příslušných opatření.
Pro účely tohoto článku se validací signálu rozumí proces hodnocení údajů, o něž se získaný signál opírá, s cílem ověřit, zda dostupná dokumentace obsahuje důkazy, které dostatečně prokazují existenci nové kauzální souvislosti nebo nového aspektu dříve zjištěné souvislosti, a které tudíž odůvodňují další analýzu signálu.
2. Získá-li držitel rozhodnutí o registraci při sledování databáze Eudravigilance nový signál, validuje jej a neprodleně o něm informuje agenturu a příslušné vnitrostátní orgány.
3. Pokud se má za to, že validovaný signál vyžaduje další analýzu, musí být signál potvrzen co nejdříve, avšak nejpozději do 30 dnů po jeho obdržení:
a)
v případě, že se signál týká přípravku, který byl registrován v souladu se směrnicí 2001/83/ES, potvrzuje jej příslušný vnitrostátní orgán členského státu, ve kterém je léčivý přípravek uváděn na trh, nebo orgán vedoucího nebo druhého vedoucího členského státu jmenovaného v souladu s čl. 22 odst. 1;
b)
případě, že se signál týká přípravku, který byl registrován v souladu s nařízením (ES) č. 726/2004, potvrzuje jej agentura ve spolupráci s členskými státy.
Při analýze validovaného signálu mohou příslušné vnitrostátní orgány a agentura zohlednit další informace, které jsou pro léčivý přípravek k dispozici.
Není-li validita signálu potvrzena a objeví-li se nové signály týkající se stejného léčivého přípravku, je nepotvrzeným signálům třeba věnovat zvláštní pozornost.
4. Aniž jsou dotčeny odstavce 2 a 3, příslušné vnitrostátní orgány a agentury validují a potvrdí každý signál, který získaly v rámci průběžného sledování databáze Eudravigilance.
5. Každý potvrzený signál se zanese do systému, který za účelem sledování spravuje agentura, a předá se Farmakovigilančnímu výboru pro posuzování rizik, který provede počáteční analýzu a stanoví priority signálů v souladu s čl. 107h odst. 2 směrnice 2001/83/ES a čl. 28a odst. 2 nařízení (ES) č. 726/2004.
6. O závěrech Farmakovigilančního výboru pro posuzování rizik týkajících se posouzení veškerých potvrzených signálů agentura neprodleně informuje držitele rozhodnutí o registraci.
Článek 22
Rozdělení úkolů při správě signálů
1. V případě léčivých přípravků registrovaných v souladu se směrnicí 2001/83/ES ve více než jednom členském státě a v případě účinných látek obsažených v několika léčivých přípravcích, pokud alespoň jedna registrace byla udělena v souladu se směrnicí 2001/83/ES, se členské státy mohou v rámci koordinační skupiny podle článku 27 směrnice 2001/83/ES dohodnout, že jmenují vedoucí členský stát a v případě potřeby druhý vedoucí členský stát. O jmenování do těchto funkcí se rozhoduje přinejmenším každé čtyři roky.
Vedoucí členský stát sleduje databázi Eudravigilance a v souladu s čl. 21 odst. 3 a 4 validuje a potvrzuje signály jménem ostatních členských států. Členský stát, který byl jmenován druhým vedoucím členským státem, pomáhá vedoucímu členskému státu při plnění jeho úkolů.
2. Při jmenování vedoucího, případně druhého vedoucího členského státu může vzít koordinační skupina v úvahu, zda některý z členských států působí jako referenční členský stát podle čl. 28 odst. 1 směrnice 2001/83/ES, nebo jako zpravodaj pro posuzování pravidelně aktualizovaných zpráv o bezpečnosti v souladu článkem 107e uvedené směrnice.
3. Agentura zveřejní na evropském webovém portálu pro léčivé přípravky seznam účinných látek, které jsou předmětem sdílení úkolů v souladu s tímto článkem, a vedoucí a druhý vedoucí členský stát jmenovaný pro sledování těchto látek v databázi Eudravigilance.
4. Aniž je dotčen odstavec 1, nesou všechny členské státy nadále odpovědnost za sledování údajů v databázi Eudravigilance v souladu s čl. 107h odst. 1 písm. c) a čl. 107h odst. 3 směrnice 2001/83/ES.
5. V případě léčivých přípravků registrovaných v souladu s nařízením (ES) č. 726/2004 je agentuře při sledování údajů v databázi Eudravigilance nápomocen zpravodaj, kterého jmenuje Farmakovigilanční výbor pro posuzování rizik v souladu s čl. 62 odst. 1 nařízení (ES) č. 726/2004.
Článek 23
Pomoc při získávání signálů
Agentura příslušným vnitrostátním orgánům pomáhá se sledováním databáze Eudravigilance zpřístupněním těchto informací:
a)
výstupních dat a statistických zpráv umožňujících přezkoumat veškeré nežádoucí účinky, které byly v souvislosti s účinnou látkou nebo léčivým přípravkem nahlášeny do databáze Eudravigilance;
b)
speciálně konfigurovaných dotazů podporujících hodnocení hlášení individuálních případů a sérií případů;
c)
speciálně konfigurovaných uskupení a stratifikací údajů umožňujících identifikovat skupiny pacientů s vyšším rizikem výskytu nežádoucích účinků nebo s rizikem závažných nežádoucích účinků;
d)
statistických metod získávání signálů.
Agentura rovněž zajistí příslušnou pomoc se sledováním databáze Eudravigilance držitelům rozhodnutí o registraci.
Článek 24
Auditní stopa získávání signálů
1. Příslušné vnitrostátní orgány a agentura zajistí auditní stopu činností spojených se získáváním signálů v databázi Eudravigilance, příslušných dotazů a jejich výsledků.
2. Auditní stopa umožňuje vysledovat, jak byly signály získány, jak byly validovány a jak byly potvrzené signály posouzeny.
KAPITOLA IV
Používání terminologie, formátů a norem
Článek 25
Používání mezinárodně dohodnuté terminologie
1. Při klasifikaci, vyhledávání a prezentování informací spojených s farmakovigilancí a informací o léčivém přípravku, při hodnocení a posuzování jejich rizik a prospěšnosti a při elektronické výměně a sdělování těchto informací používají členské státy, držitelé rozhodnutí o registraci a agentura tuto terminologii:
a)
Lékařský slovník regulovaných činností (MedDRA), který vypracovala Mezinárodní konference o harmonizaci technických požadavků na registrace humánních léčivých přípravků (ICH), multidisciplinární téma M1;
b)
seznamy standardních termínů zveřejněné Evropskou lékopisnou komisí;
c)
terminologii stanovenou v normě EN ISO 11615:2012 Zdravotnická informatika - Identifikace léčivých přípravků - Datové prvky a struktury pro jednoznačnou identifikaci a výměnu regulovaných informací o léčivých přípravcích (ISO/FDIS 11615:2012);
d)
terminologii stanovenou v normě EN ISO 11616:2012 Zdravotnická informatika - Identifikace léčivých přípravků - Datové prvky a struktury pro jednoznačnou identifikaci a výměnu regulovaných informací o farmaceutických výrobcích (ISO/FDIS 11616:2012);
e)
terminologii stanovenou v normě EN ISO 11238:2012 Zdravotnická informatika - Identifikace léčivých přípravků - Datové prvky a struktury pro jednoznačnou identifikaci a výměnu regulovaných informací o látkách (ISO/FDIS 11238:2012);
f)
terminologii stanovenou v normě EN ISO 11239:2012 Zdravotnická informatika - Identifikace léčivých přípravků - Datové prvky a struktury pro jednoznačnou identifikaci a výměnu regulovaných informací o lékových formách, úpravě a cestách podání (ISO/FDIS 11239:2012);
g)
terminologii stanovenou v normě EN ISO 11240:2012 Zdravotnická informatika - Identifikace léčivých přípravků - Datové prvky a struktury pro jednoznačnou identifikaci a výměnu regulovaných informací o jednotkách měření (ISO/FDIS 11240:2012).
2. O přidání nového termínu do terminologie uvedené v odstavci 1 musí členské státy, příslušné vnitrostátní orgány nebo držitelé rozhodnutí o registraci v případě potřeby požádat Mezinárodní konferenci o harmonizaci technických požadavků na registrace humánních léčivých přípravků, Evropskou lékopisnou komisi, Evropský výbor pro normalizaci nebo Mezinárodní organizaci pro normalizaci. V daném případě o záležitosti informují agenturu.
3. Členské státy, držitelé rozhodnutí o registraci a agentura sledují používání terminologie uvedené v odstavci 1 buď systematicky, nebo prostřednictvím pravidelně prováděného náhodného hodnocení.
Článek 26
Používání mezinárodně dohodnutých formátů a norem
1. Při popisování, vyhledávání a prezentování informací spojených s farmakovigilancí a informací o léčivém přípravku, při hodnocení a posuzování jejich rizik a prospěšnosti a při elektronické výměně a sdělování těchto informací používají příslušné vnitrostátní orgány, držitelé rozhodnutí o registraci a agentura tyto formáty a normy:
a)
XEVPRM (Extended Eudravigilance Medicinal Product Report Message), což je formát pro elektronické zasílání informací o všech humánních léčivých přípravcích registrovaných v Unii v souladu s čl. 57 odst. 2 druhým pododstavcem nařízení (ES) č. 726/2004, který zveřejnila agentura;
b)
normu ICH E2B(R2) „Maintenance of the ICH guideline on clinical safety data management: data elements for transmission of Individual Case Safety Reports“ (Aktualizace pokynů ICH - Správa údajů o klinické bezpečnosti: Položky pro předávání hlášení individuálních bezpečnostních případů);
c)
normu ICH M2 „Electronic Transmission of Individual Case Safety Reports Message Specification“ (Definice elektronického předávání hlášení individuálních bezpečnostních případů).
2. Pro účely odstavce 1 mohou příslušné vnitrostátní orgány, držitelé rozhodnutí o registraci a agentura rovněž využívat tyto formáty a normy:
a)
EN ISO 27953-2:2011 Zdravotnická informatika - Hlášení individuálních bezpečnostních případů (ICSR) ve farmakovigilanci - Část 2: Požadavky týkající se ICSR v případě humánních léčivých přípravků (ISO 27953-2:2011);
b)
EN ISO 11615:2012 Zdravotnická informatika - Identifikace léčivých přípravků - Datové prvky a struktury pro jednoznačnou identifikaci a výměnu regulovaných informací o léčivých přípravcích (ISO/FDIS 11615:2012);
c)
EN ISO 11616:2012 Zdravotnická informatika - Identifikace léčivých přípravků - Datové prvky a struktury pro jednoznačnou identifikaci a výměnu regulovaných informací o farmaceutických výrobcích (ISO/FDIS 11616:2012);
d)
EN ISO 11238:2012 Zdravotnická informatika - Identifikace léčivých přípravků - Datové prvky a struktury pro jednoznačnou identifikaci a výměnu regulovaných informací o látkách (ISO/FDIS 11238:2012);
e)
EN ISO 11239:2012 Zdravotnická informatika - Identifikace léčivých přípravků - Datové prvky a struktury pro jednoznačnou identifikaci a výměnu regulovaných informací o lékových formách, úpravě a cestách podání (ISO/FDIS 11239:2012);
f)
EN ISO 11240:2012 Zdravotnická informatika - Identifikace léčivých přípravků - Datové prvky a struktury pro jednoznačnou identifikaci a výměnu regulovaných informací o jednotkách měření (ISO/FDIS 11240:2012).
KAPITOLA V
Předávání hlášení o podezření na nežádoucí účinky
Článek 27
Hlášení individuálních bezpečnostních případů
K hlášení podezření na nežádoucí účinky léčivého přípravku, které se v určitý časový okamžik vyskytnou u jednoho pacienta, do databáze Eudravigilance se používají hlášení individuálních bezpečnostních případů.
Článek 28
Obsah hlášení individuálních bezpečnostních případů
1. Členské státy a držitelé rozhodnutí o registraci zajistí, aby byla hlášení individuálních bezpečnostních případů co nejúplnější, a odpovídajícím a spolehlivým způsobem zasílají do databáze Eudravigilance veškeré aktualizace těchto hlášení.
V případě urychleného hlášení musí být v hlášení individuálních bezpečnostních případů uvedena alespoň jedna identifikovatelná osoba podávající hlášení, jeden identifikovatelný pacient, jeden nežádoucí účinek a dotčený léčivý přípravek nebo přípravky.
2. V hlášeních individuálních bezpečnostních případů zaznamenávají členské státy a držitelé rozhodnutí o registraci podrobnosti nezbytné pro získání následných informací. Následná opatření musí být náležitě zdokumentována.
3. Při hlášení podezření na nežádoucí účinky poskytují členské státy a držitelé rozhodnutí o registraci veškeré informace, které jsou k jednotlivým případům k dispozici:
a)
informace administrativního rázu: druh hlášení, datum a světově unikátní identifikační číslo a jednoznačná identifikace odesílatele a kategorie odesílatele; datum, kdy bylo hlášení z daného zdroje poprvé přijato, a přesné datum, kdy byly obdrženy poslední informace; ostatní identifikační údaje a zdroje dalších případů a odkazy na další dostupnou dokumentaci, kterou má odesílatel hlášení individuálních bezpečnostních případů případně k dispozici;
b)
v případě nežádoucích účinků uváděných ve světové literatuře odkazy na literaturu v souladu s tzv. „Vancouver“ stylem, který vypracoval Mezinárodní výbor redaktorů lékařských časopisů (International Committee of Medical Journal Editors) (9), včetně shrnutí článku v angličtině;
c)
druh studie, název studie, číslo, kterým studii opatřil sponzor, nebo registrační číslo studie v případě studií, na které se nevztahuje směrnice Evropského parlamentu a Rady 2001/20/ES ze dne 4. dubna 2001 o sbližování právních a správních předpisů členských států týkajících se uplatňování správné klinické praxe při provádění klinických hodnocení humánních léčivých přípravků (10);
d)
informace o primárním zdroji nebo zdrojích: údaje o osobě podávající hlášení, včetně členského státu bydliště a její profesní kvalifikace;
e)
identifikační údaje pacienta (a rodiče v případě hlášení týkajícího se rodiče i dítěte) s uvedením věku v okamžiku prvního projevu účinku, věkové skupiny, gestačního stáří, pokud byl účinek/příhoda pozorován u plodu, váha, výška nebo pohlaví, datum poslední menstruace a/nebo gestační stáří v okamžiku expozice;
f)
relevantní anamnéza a současné podmínky;
g)
název léčivého přípravku nebo přípravků ve smyslu článku 1 bodu 20 směrnice 2001/83/ES, u nichž vzniklo podezření, že souvisejí s výskytem nežádoucího účinku, a souběžně podávaných léčivých přípravků, nebo v případě, že takový název není znám, účinná látka nebo látky a jakékoli jiné charakteristiky, které umožňují identifikaci léčivého přípravku nebo přípravků, jako je název držitele rozhodnutí o registraci, číslo registrace, země registrace, léková forma a cesta podání pacientovi (rodiči), léčebné indikace, podaná dávka, datum prvního podání a vysazení léčivého přípravku, opatření přijatá s ohledem na léčivý přípravek nebo přípravky, účinek vysazení podezřelého léčivého přípravku a jeho opětovného nasazení;
h)
v případě biologických léčivých přípravků číslo šarže;
i)
případné souběžné přípravky, které byly identifikovány v souladu s písmenem g), u kterých nevzniklo podezření, že by s výskytem nežádoucího účinku souvisely, a předchozí farmakologická léčba pacienta (a rodiče);
j)
informace o podezření na nežádoucí účinek nebo účinky: nástup a odeznění nebo doba trvání nežádoucího účinku, jeho závažnost a vývoj v okamžiku posledního projevu, interval mezi podáním podezřelého léčivého přípravku a prvním projevem nežádoucího účinku, slova nebo krátké věty, které k popsání účinku použila osoba podávající hlášení, a členský stát nebo třetí země výskytu podezření na nežádoucí účinek;
k)
výsledky relevantních vyšetření a postupů použitých u pacienta;
l)
v případě smrti pacienta datum a udávaná příčina úmrtí, zejména příčina zjištěná při pitvě;
m)
část vyhrazená pro popis případu poskytující v případě potřeby všechny příslušné informace k jednotlivým případům s výjimkou nezávažných nežádoucích účinků;
n)
důvody zrušení nebo změny hlášení individuálních bezpečnostních případů.
Pro účely písmene b) platí, že pokud o to agentura požádá, poskytne držitel rozhodnutí o registraci, který zaslal původní hlášení, s výhradou omezení autorských práv kopii příslušného článku a překlad celého článku do angličtiny.
Pro účely písmene h) je třeba stanovit postup, kterým se získá číslo šarže v případě, že tato informace není obsažena v původním hlášení.
Pro účely písmene m) musí být informace uvedeny v logické časové posloupnosti, chronologicky podle klinického průběhu pacientových obtíží, terapeutických opatření, výsledků dalších získaných informací; v části vyhrazené pro popis případu musí být rovněž shrnuty závěry pitvy nebo postmortálního vyšetření.
4. Je-li v části hlášení podezření na nežádoucí účinky vyhrazené pro popis případu a text použit jiný úřední jazyk Unie než angličtina, doplní držitel rozhodnutí o registraci původní text shrnutím v angličtině.
Členské státy mohou v části vyhrazené pro popis případu použít svůj úřední jazyk nebo jazyky. Jejich překlad poskytnou v případě, že o to požádá agentura nebo jiný členský stát za účelem hodnocení potenciálních signálů.
V hlášeních podezření na nežádoucí účinky pocházejících mimo Unii se používá angličtina.
Článek 29
Formát elektronického předávání údajů o podezření na nežádoucí účinky
Členské státy a držitelé rozhodnutí o registraci používají při elektronickém předávání údajů o podezření na nežádoucí účinky formáty stanovené v článku 26 a terminologii stanovenou v článku 25.
KAPITOLA VI
Plány řízení rizik
Článek 30
Obsah plánu řízení rizik
1. Plán řízení rizik, který vypracovává držitel rozhodnutí o registraci, musí obsahovat tyto informace:
a)
identifikaci nebo charakterizaci bezpečnostního profilu dotčeného léčivého přípravku nebo přípravků;
b)
údaj o tom, jak má být bezpečnostní profil dotčeného léčivého přípravku nebo přípravků charakterizován;
c)
dokumentaci opatření pro prevenci nebo minimalizaci rizik spojených s léčivým přípravkem, včetně posouzení míry účinnosti těchto zásahů;
d)
dokumentaci poregistračních závazků, kterými bylo rozhodnutí o registraci podmíněno.
2. Přípravky obsahující stejnou účinnou látku a náležející témuž držiteli rozhodnutí o registraci mohou být, pokud je to vhodné, zahrnuty do téhož plánu řízení rizik.
3. Odkazuje-li se v plánu řízení rizik na poregistrační studie, musí být uvedeno, zda tyto studie inicioval, řídil nebo financoval držitel rozhodnutí o registraci z vlastní vůle nebo na základě povinností uložených příslušnými vnitrostátními orgány, agenturou nebo Komisí. V souhrnu plánu řízení rizik musí být uvedeny veškeré poregistrační závazky a lhůty pro jejich splnění.
Článek 31
Souhrn plánu řízení rizik
1. Souhrn plánu řízení rizik, který má být zveřejněn v souladu s čl. 106 písm. c) směrnice 2001/83/E a čl. 26 odst. 1 písm. c) nařízení (ES) č. 726/2004, musí obsahovat zásadní informace o plánu řízení rizik, přičemž zvláštní důraz je kladen na činnosti zaměřené na minimalizaci rizik, a pokud jde o bezpečnostní specifikaci dotčeného léčivého přípravku, důležité informace o potenciálních a zjištěných rizicích, jakož i informace, které chybějí.
2. Týká-li se plán řízení rizik více než jednoho léčivého přípravku, vypracuje se pro každý léčivý přípravek samostatný souhrn.
Článek 32
Aktualizace plánu řízení rizik
1. Pokud držitel rozhodnutí o registraci plán řízení rizik aktualizuje, zašle aktualizovaný plán řízení rizik příslušným vnitrostátním orgánům nebo případně agentuře. Po dohodě s příslušnými vnitrostátními orgány nebo případně agenturou může držitel rozhodnutí o registraci zaslat pouze moduly, kterých se aktualizace týká. V případě nutnosti poskytne držitel rozhodnutí o registraci příslušným orgánům nebo agentuře aktualizovaný souhrn plánu řízení rizik.
2. Při každém předložení musí být plán řízení rizik opatřen novým číslem verze s uvedením data.
Článek 33
Formát plánu řízení rizik
Plány řízení rizik se vyhotovují ve formátu stanoveném v příloze I.
KAPITOLA VII
Pravidelně aktualizované zprávy o bezpečnosti
Článek 34
Obsah pravidelně aktualizovaných zpráv o bezpečnosti
1. Pravidelně aktualizovaná zpráva o bezpečnosti vychází z veškerých údajů, které jsou k dispozici, a zaměřuje se na nové informace, které vyšly najevo po uzavření poslední pravidelně aktualizované zprávy o bezpečnosti.
2. Pravidelně aktualizovaná zpráva o bezpečnosti musí poskytovat přesný odhad populace, která byla tomuto léčivému přípravku vystavena, včetně veškerých údajů týkajících se objemu prodeje a objemu předepisování. K tomuto odhadu expozice musí být připojena kvalitativní a kvantitativní analýza skutečného použití, která v případě potřeby udává, jak se stávající použití liší od předpokládaného použití na základě všech údajů, které má držitel rozhodnutí o registraci k dispozici, včetně výsledků pozorovací studie nebo studie užívání léků.
3. Pravidelně aktualizovaná zpráva musí obsahovat výsledky posouzení účinnosti činností zaměřených na minimalizaci rizik, které jsou relevantní pro posouzení rizika a prospěšnosti.
4. Držitelé rozhodnutí o registraci nejsou povinni zahrnovat podrobné seznamy individuálních případů, včetně popisů případů, do pravidelně aktualizovaných zpráv o bezpečnosti systematicky. V příslušné části pravidelně aktualizované zprávy o bezpečnosti vyhrazené pro hodnocení rizik však uvedou popisy případů, pokud je to nezbytné pro vědeckou analýzu signálu nebo bezpečnostní pochybnost.
5. Na základě hodnocení souhrnu bezpečnostních údajů a analýzy rizika a prospěšnosti držitel rozhodnutí o registraci v pravidelně aktualizované zprávě o bezpečnosti vyvodí závěry, že v případě přípravku, pro který je pravidelně aktualizovaná zpráva o bezpečnosti zasílána, je třeba provést změny nebo přijmout opatření, včetně opatření ke schválení souhrnu údajů o přípravku.
6. Nestanoví-li seznam referenčních dat Unie a četnosti předkládání pravidelně aktualizovaných zpráv o bezpečnosti podle článku 107c směrnice 2001/83/ES jinak nebo není-li případně jinak dohodnuto s příslušnými vnitrostátními orgány nebo agenturou, vypracuje se pro všechny léčivé přípravky obsahující tutéž účinnou látku a registrované pro jednoho držitele rozhodnutí o registraci jediná zpráva. V pravidelně aktualizované zprávě o bezpečnosti musí být uvedeny všechny indikace, cesty podání, lékové formy a dávkovací schémata, přičemž nezáleží, zda jsou registrovány pod různými názvy a odlišnými postupy. V případě potřeby se údaje týkající se konkrétní indikace, lékové formy, cesty podání nebo dávkovacího schématu uvedou spolu s bezpečnostními obavami ve zvláštní části pravidelně aktualizované zprávy o bezpečnosti.
7. Nestanoví-li seznam referenčních dat Unie a četnosti předkládání pravidelně aktualizovaných zpráv o bezpečnosti podle článku 107c směrnice 2001/83/ES jinak, a pokud je látka, která je předmětem pravidelně aktualizované zprávy o bezpečnosti, registrována rovněž jako složka léčivých přípravků s fixní kombinací, zašle držitel rozhodnutí o registraci v případě kombinace účinných látek registrovaných pro téhož držitele rozhodnutí o registraci buď samostatnou pravidelně aktualizovanou zprávu s uvedením křížových odkazů na pravidelně aktualizované zprávy pro jednotlivé účinné látky, nebo údaje týkající se dané kombinace poskytne v jedné z pravidelně aktualizovaných zpráv pro jednotlivé látky.
Článek 35
Formát pravidelně aktualizovaných zpráv o bezpečnosti
1. Elektronicky zasílané pravidelně aktualizované zprávy o bezpečnosti se předkládají ve formátu stanoveném v příloze II.
2. Agentura může pro moduly stanovené v příloze II zveřejnit vzory.
KAPITOLA VIII
Poregistrační studie bezpečnosti
Článek 36
Oblast působnosti
1. Tato kapitola se týká neintervenčních poregistračních studií bezpečnosti, které iniciuje, řídí nebo financuje držitel rozhodnutí o registraci na základě povinností uložených příslušným vnitrostátním orgánem, agenturou nebo Komisí v souladu s články 21a a 22a směrnice 2001/83/ES a s články 10 a 10a nařízení (ES) č. 726/2004.
2. Držitel rozhodnutí o registraci předloží protokol studie, souhrn studie a závěrečnou zprávu o studii, které byly předloženy v souladu s články 107n a 107p směrnice 2001/83/ES, v anglickém znění, s výjimkou studií, které mají být provedeny pouze v jednom členském státě, jenž si studii vyžádal v souladu s článkem 22a směrnice 2001/83/ES. Pro ostatní studie zajistí držitel rozhodnutí o registraci anglický překlad názvu a souhrnu protokolu studie a rovněž anglický překlad souhrnu závěrečné zprávy o studii.
3. Držitel rozhodnutí o registraci zajistí, aby veškeré informace o studii byly zpracovány a uchovávány takovým způsobem, aby je bylo možné přesně předložit, interpretovat a ověřit a aby byla chráněna důvěrnost záznamů o subjektech studie. Držitel rozhodnutí o registraci zajistí, aby analytický datový soubor a statistické programy používané při získávání údajů zahrnutých do závěrečné zprávy o studii byly vedeny v elektronické podobě a byly k dispozici pro účely auditu a inspekce.
4. Agentura může zveřejnit příslušné vzory protokolu, souhrnu a závěrečné zprávy o studii.
Článek 37
Definice
Pro účely této kapitoly se:
1)
„zahájením sběru údajů“ rozumí datum, od kterého jsou do datového souboru dané studie zaznamenávány informace o prvním subjektu studie, nebo v případě druhotného využití údajů datum, kdy je zahájeno získávání údajů;
2)
„ukončením sběru údajů“ rozumí datum, od kterého je analytický datový soubor plně k dispozici.
Článek 38
Formát poregistračních studií bezpečnosti
Protokoly, souhry a závěrečné zprávy neintervenčních poregistračních studií bezpečnosti musí být předloženy ve formátu stanoveném v příloze III.
KAPITOLA IX
Závěrečná ustanovení
Článek 39
Ochrana údajů
Tímto nařízením nejsou dotčeny povinnosti příslušných vnitrostátních orgánů a držitelů rozhodnutí o registraci týkající se zpracování osobních údajů podle směrnice 95/46/ES, ani povinnosti agentury týkající se zpracování osobních údajů podle nařízení (ES) č. 45/2001.
Článek 40
Přechodná ustanovení
1. Povinnost používat terminologii stanovenou v čl. 25 písm. c) až g) uložená držitelům rozhodnutí o registraci, příslušným vnitrostátním orgánům a agentuře se použije od 1. července 2016.
2. Ustanovení čl. 26 odst. 2 se použije od 1. července 2016.
3. Povinnost dodržovat formát a obsah stanovený v článcích 29 až 38 uložená držitelům rozhodnutí o registraci se použije od 10. ledna 2013.
Článek 41
Vstup v platnost a použitelnost
Toto nařízení vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Použije se od 10. července 2012.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 19. června 2012.