ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 27ης Οκτωβρίου 2010
σχετικά με την κρατική ενίσχυση αριθ. C 15/08 (πρώην N 318/07, N 319/07, N 544/07 και N 70/08) την οποία προτίθεται να εφαρμόσει η Ιταλία υπέρ την επιχείρησης Cantiere Navale De Poli
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2010) 7253]
(Το κείμενο στην ιταλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(2013/197/ΕΕ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ιδίως το άρθρο 108, παράγραφος 2, πρώτο εδάφιο,
Έχοντας υπόψη τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο και ιδίως το άρθρο 62, παράγραφος 1, στοιχείο α),
Αφού κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τις διατάξεις (1) των προαναφερθέντων άρθρων και έλαβε υπόψη αυτές τις παρατηρήσεις,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
I. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
(1)
Με επιστολές της 6ης Ιουνίου 2007, της 24ης Σεπτεμβρίου 2007 και της 6ης Φεβρουαρίου 2008, η Ιταλία κοινοποίησε αιτήσεις παράτασης της τριετούς προθεσμίας για την παράδοση τεσσάρων δεξαμενοπλοίων μεταφοράς χημικών προϊόντων (ονομάζονται C 241, C 242, C 243 και C 244) που έπρεπε να κατασκευαστούν από την Cantiere Navale De Poli (στο εξής «De Poli» ή «το ναυπηγείο») (2). Ειδικότερα, η Ιταλία ζήτησε παράταση 8 μηνών της προθεσμίας παράδοσης για το πλοίο C 241, 6 μηνών για το πλοίο C 242, 9 μηνών για το πλοίο C 243 και 10 μηνών για το πλοίο C 244.
(2)
Οι κοινοποιήσεις αφορούσαν τις ενισχύσεις που χορηγήθηκαν από την Ιταλία στην «De Poli» βάσει του ιταλικού καθεστώτος ενισχύσεων N 59/2004, που εγκρίθηκε από την Επιτροπή στις 19 Μαΐου 2004 (3) βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1177/2002 του Συμβουλίου της 27ης Ιουνίου 2002, σχετικά με προσωρινό αμυντικό μηχανισμό της ναυπηγικής βιομηχανίας (4), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 502/2004 του Συμβουλίου (5) (στο εξής, αντίστοιχα «το ιταλικό καθεστώς» και «ο κανονισμός για τον προσωρινό αμυντικό μηχανισμό»).
(3)
Με επιστολές της 31ης Ιουλίου 2007, της 31ης Αυγούστου 2007, της 7ης Σεπτεμβρίου 2007, της 12ης Νοεμβρίου 2007 και της 25ης Ιανουαρίου 2008, η Ιταλία υπέβαλε στην Επιτροπή συμπληρωματικές πληροφορίες σε σχέση με τις κοινοποιήσεις αυτές.
(4)
Με επιστολή της 16ης Απριλίου 2008, η Επιτροπή ενημέρωσε την Ιταλία για την απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία του άρθρου 180 παράγραφος 2 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) (6) σχετικά με τις κοινοποιηθείσες αιτήσεις παράτασης. Η απόφαση της Επιτροπής για κίνηση της διαδικασίας δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (7). Τα ενδιαφερόμενα μέρη κλήθηκαν να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους.
(5)
Η Ιταλία υπέβαλε παρατηρήσεις σχετικά με την απόφαση κίνησης της διαδικασίας με επιστολή της 16ης Ιουνίου 2008 (καταχωρίστηκε στις 17 Ιουνίου 2008). Η Επιτροπή έλαβε τις παρατηρήσεις της De Poli με επιστολή επίσης της 16ης Ιουνίου 2008 (καταχωρίστηκε στις 17 Ιουνίου 2008). Η Ιταλία υπέβαλε συμπληρωματικές πληροφορίες με επιστολή της 30ής Ιουνίου 2008 (καταχωρίστηκε κατά την ίδια ημερομηνία) και με επιστολή της 29ης Οκτωβρίου 2008 (καταχωρίστηκε στις 3 Νοεμβρίου 2008).
(6)
Με επιστολή της 15ης Ιουλίου 2008 (καταχωρίστηκε στις 22 Ιουλίου 2008), η Ιταλία ζήτησε δεύτερη παράταση της προθεσμίας παράδοσης για δύο από τα πλοία, ήτοι: έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2008 για το πλοίο C 242 και έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2008 για το πλοίο C 244.
(7)
Με επιστολή της 20ής Ιανουαρίου 2009 (καταχωρίστηκε στις 22 Ιανουαρίου 2009), η Ιταλία ζήτησε τρίτη παράταση της προθεσμίας παράδοσης, ήτοι: έως τις 31 Δεκεμβρίου 2008 για το πλοίο C 242 και έως τις 28 Φεβρουαρίου 2009 για το πλοίο C 243. Με επιστολή της 14ης Απριλίου 2009 (καταχωρίστηκε στις 15 Απριλίου 2009), η Ιταλία ζήτησε τέταρτη παράταση της προθεσμίας παράδοσης, ήτοι έως τις 30 Ιουνίου 2009 για το πλοίο C 242, έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2009 για το πλοίο C 243 και έως τις 30 Νοεμβρίου 2009 για το πλοίο C 244.
(8)
Με επιστολή της 8ης Μαΐου 2009 (καταχωρίστηκε την ίδια ημερομηνία), η Επιτροπή ζήτησε από την Ιταλία περαιτέρω πληροφορίες, με υπόμνηση στις 12 Ιουνίου 2009. Η Ιταλία απάντησε με επιστολή της 23ης Σεπτεμβρίου 2009 (8) όπου περιοριζόταν στο να ενημερώσει την Επιτροπή ότι η De Poli τελούσε υπό καθεστώς πτωχευτικού συμβιβασμού («concordato preventivo») (9).
(9)
Με επιστολή της 28ης Ιανουαρίου 2010 (καταχωρίστηκε την 1η Φεβρουαρίου 2010), η Ιταλία απέσυρε επίσημα τις αιτήσεις παράτασης που υποβλήθηκαν για τα πλοία C 242 και C 243 (10).
(10)
Μέσω ηλεκτρονικού μηνύματος της 2ας Μαρτίου 2010, η Επιτροπή ζήτησε από την Ιταλία να διασαφηνίσει το καθεστώς των κοινοποιήσεων σχετικά με τα πλοία C 241 και C 244.
(11)
Μέσω ηλεκτρονικού μηνύματος της 10ης Ιουνίου 2010 (καταχωρίστηκε στις 17 Ιουνίου 2010), η Ιταλία ενημέρωσε την Επιτροπή ότι η κατασκευή του πλοίου C 241 ολοκληρώθηκε στις 31 Αυγούστου 2008 και παραδόθηκε στις 3 Νοεμβρίου 2008 και ότι διατηρείται η κοινοποίηση της αίτησης παράτασης της παράδοσης του εν λόγω πλοίου.
(12)
Με επιστολή της 16ης Ιουνίου 2010 (καταχωρίστηκε στις 28 Ιουνίου 2010), η Ιταλία απέσυρε επίσημα τις αιτήσεις παράτασης όσον αφορά το πλοίο C 244.
II. ΠΛΑΙΣΙΟ
(13)
Τα πραγματικά περιστατικά που ακολουθούν αφορούν αποκλειστικά το πλοίο C 241, αφού η Ιταλία απέσυρε τις αιτήσεις παράτασης για τα πλοία C 242, C 243 και C 244.
(14)
Η «De Poli» είναι ένα ιταλικό ναυπηγείο εγκατεστημένο στην Pellestrina (Βενετία), εξειδικευμένο από τη δεκαετία του ’90 στην ναυπήγηση ειδικών πλοίων για τη μεταφορά χημικών προϊόντων και δεξαμενόπλοιων. Το 2007, το ναυπηγείο είχε 320 εργαζόμενους, περιλαμβανομένων των συμβασιούχων, και ο ετήσιος κύκλος εργασιών του ανερχόταν σε 70 εκατ. ευρώ. Στις 11 Φεβρουαρίου 2010, ο αρμόδιος ιταλός δικαστής επικύρωσε τις διευθετήσεις του πτωχευτικού συμβιβασμού σχετικά με το ναυπηγείο (11).
(15)
Στις 28 Ιανουαρίου 2005, η De Poli συνήψε σύμβαση με την Arcotur S.r.l. για την κατασκευή του πλοίου C 241. Σύμφωνα με την εν λόγω σύμβαση, το πλοίο C 241 ήταν δεξαμενόπλοιο μεταφοράς χημικών προϊόντων με τα ακόλουθα βασικά τεχνικά χαρακτηριστικά: συνολικό μήκος 125 μέτρα, μέγιστο πλάτος εξωτερικώς μεταξύ των νομέων 19 μέτρα· νεκρό βάρος 7 300 τόνοι περίπου και ταχύτητα με παραγόμενη ισχύ 85 % της μέγιστης συνεχούς ισχύος 15 κόμβων. Η σύμβαση πωλήσεως προέβλεπε την παράδοση του πλοίου C 241 στον αγοραστή Arcotur S.r.l. έως τις 31 Δεκεμβρίου 2007, για συνολική τιμή ύψους 30 εκατ. ευρώ.
(16)
Στις 26 Μαΐου 2006, το ναυπηγείο παρήγγειλε σε έναν προμηθευτή (στο εξής «ο προμηθευτής»), το κιβώτιο ταχυτήτων του πλοίου, παραγγελία η οποία σύμφωνα με τον προμηθευτή έπρεπε να εκτελεστεί έως τις 3 Σεπτεμβρίου 2007. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που υποβλήθηκαν από την De Poli, το κιβώτιο ταχυτήτων για το πλοίο C 241 είναι ένα ειδικό μοντέλο με μοναδικά χαρακτηριστικά, διαφορετικό από πολλές τεχνικές πλευρές από το τυποποιημένο μοντέλο που παράγεται από τον ίδιο προμηθευτή.
(17)
Στις 6 Ιουλίου 2006, η Arcoin S.p.A. (πρώην Arcotur S.r.l.) και η De Poli τροποποίησαν τη σύμβαση που υπογράφηκε στις 28 Ιανουαρίου 2005, επιφέροντας στην παραγγελία για το πλοίο C 241 τις ακόλουθες τροποποιήσεις: συνολικό μήκος 112 μέτρα· πλάτος εξωτερικώς μεταξύ των νομέων 16,8 μέτρα· νεκρό βάρος 5 300 τόνοι, με μείωση της τιμής στα 23 εκατ. ευρώ.
(18)
Στις 20 Ιουλίου 2006, η Arcoin S.p.A. εκχώρησε τη σύμβαση για την κατασκευή του πλοίου C 241 στην Elbana di Navigazione S.p.A.
(19)
Κατά την προβλεφθείσα προθεσμία της 3 Σεπτεμβρίου 2007, το παραγγελθέν στις 26 Μαΐου 2006 κιβώτιο ταχυτήτων δεν ήταν έτοιμο. Με επιστολή της 23ης Οκτωβρίου 2007, ο προμηθευτής ενημέρωσε την De Poli ότι, λόγω έλλειψης πρώτων υλών στην αγορά και της συνεπαγόμενης καθυστέρησης της παράδοσης εκ μέρους των υπεργολάβων, ο κινητήρας δεν μπορούσε να παραδοθεί εγκαίρως. Ο προμηθευτής επιβεβαίωσε στις 18 Ιανουαρίου 2008 ότι η ημερομηνία παράδοσης του κιβωτίου ταχυτήτων μεταφέρθηκε στο Φεβρουάριο του 2008, με καθυστέρηση περίπου έξι μηνών σε σχέση με την αρχική προθεσμία.
(20)
Κατά συνέπεια, οι ιταλικές αρχές ζήτησαν παράταση της προθεσμίας παράδοσης του πλοίου C 241 έως την 31η Αυγούστου 2008, ήτοι παράταση οκτώ μηνών από τη συμφωνηθείσα προθεσμία για την παράδοση του πλοίου (31 Δεκεμβρίου 2007).
(21)
Τέλος, βάσει των υποβληθεισών πληροφοριών, η Επιτροπή σημειώνει ότι το πλοίο C 241 παραδόθηκε στις 3 Νοεμβρίου 2008 (12).
III. Η ΕΝΙΣΧΥΣΗ
(22)
Ο κανονισμός σχετικά με τον προσωρινό αμυντικό μηχανισμό της ναυπηγικής βιομηχανίας (13) καθορίζει έκτακτα και προσωρινά μέτρα με σκοπό την υποστήριξη των κοινοτικών ναυπηγείων στους τομείς που έχουν υποστεί δυσμενείς επιπτώσεις λόγω του αθέμιτου ανταγωνισμού της Κορέας (14).
(23)
Ο κανονισμός σχετικά με τον προσωρινό αμυντικό μηχανισμό θεωρεί συμβατή προς την εσωτερική αγορά τη χορήγηση άμεσων ενισχύσεων, έως το 6 % της συμβατικής αξίας προ ενισχύσεων (15) για συμβάσεις ναυπήγησης ειδικών κατηγοριών εμπορικών πλοίων (πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, δεξαμενόπλοια μεταφοράς χημικών προϊόντων, δεξαμενόπλοια μεταφοράς πετρελαιοειδών, δεξαμενόπλοια μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου) (16) με τους ακόλουθους όρους: εφόσον για τη σύμβαση υπήρξε ανταγωνισμός και έχει υποβληθεί χαμηλότερη προσφορά από κορεατικό ναυπηγείο (17), εφόσον η οριστική σύμβαση συνάφθηκε πριν από την ημερομηνία λήξης της ισχύος του ίδιου του κανονισμού (31 Μαρτίου 2005) (18) και εφόσον το πλοίο παραδόθηκε εντός τριών ετών από την ημερομηνία υπογραφής της οριστικής σύμβασης (19).
(24)
Το άρθρο 2 παράγραφος 4 του κανονισμού σχετικά με τον προσωρινό αμυντικό μηχανισμό δίνει την ευχέρεια στην Επιτροπή να εγκρίνει παράταση της τριετούς τελικής διορίας για την παράδοση, «εφόσον τούτο θεωρείται αιτιολογημένο από την τεχνική περιπλοκότητα του μεμονωμένου σχετικού ναυπηγικού σχεδίου ή από καθυστερήσεις λόγω απροσδόκητων διακοπών, ουσιαστικού και εύλογου χαρακτήρα, στο πρόγραμμα εργασίας ενός ναυπηγείου, οφειλόμενων σε εξαιρετικές περιστάσεις, απρόβλεπτες και μη σχετιζόμενες με τη ναυπηγική επιχείρηση».
(25)
Το Μάιο του 2004, η Επιτροπή, βάσει του κανονισμού σχετικά με προσωρινό αμυντικό μηχανισμό, ενέκρινε το ιταλικό καθεστώς ενισχύσεων των ναυπηγείων (20), που προβλέπει όρους που αντιστοιχούν στους προβλεπόμενους στον προαναφερθέντα κανονισμό. Ειδικότερα, το ιταλικό καθεστώς προβλέπει τη χορήγηση ενισχύσεων έως το 6 % της συμβατικής αξίας προ ενισχύσεων για τη ναυπήγηση πλοίων που θα παραδοθούν εντός τριών ετών από την ημερομηνία υπογραφής της οριστικής σύμβασης και ότι παράταση της περιόδου αυτής μπορεί να επιτραπεί μόνον όταν η Επιτροπή το θεωρήσει αιτιολογημένο «από την τεχνική περιπλοκότητα του μεμονωμένου σχετικού ναυπηγικού σχεδίου ή από καθυστερήσεις λόγω απροσδόκητων διακοπών, ουσιαστικού και εύλογου χαρακτήρα, στο πρόγραμμα εργασίας ενός ναυπηγείου, οφειλόμενων σε εξαιρετικές περιστάσεις, απρόβλεπτες και μη σχετιζόμενες με τη ναυπηγική επιχείρηση» (παράγραφος 29 του ιταλικού καθεστώτος)
(26)
Στις 31 Ιανουαρίου 2005, το ναυπηγείο De Poli ζήτησε από τις ιταλικές αρχές ενίσχυση βάσει του προαναφερθέντος καθεστώτος για τη ναυπήγηση του πλοίου C 241, ποσού ύψους 1,3 εκατ. ευρώ.
(27)
Στις 25 Ιανουαρίου 2008, η De Poli ζήτησε την παράταση της ημερομηνίας παράδοσης του πλοίου C 241 από τις 31 Δεκεμβρίου 2007 στις 31 Αυγούστου 2008.
(28)
Οι ιταλικές αρχές επιβεβαίωσαν ότι δεν χορηγήθηκε η ενίσχυση και σημείωσαν ότι, σύμφωνα με την απόφαση της 21ης Οκτωβρίου 2008 (21), με την οποία η Επιτροπή έκρινε ασυμβίβαστη την περαιτέρω αύξηση του προϋπολογισμού του ιταλικού καθεστώτος κατά 10 εκατ. ευρώ, επί του παρόντος δεν υπάρχουν διαθέσιμοι πόροι για τη χορήγηση της ενίσχυσης αυτής.
IV. ΑΠΟΦΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ
(29)
Στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας, η Επιτροπή εκφράζει επιφυλάξεις για τις περιστάσεις βάσει των οποίων, σύμφωνα με τις ιταλικές αρχές και την De Poli, θα μπορούσε να δικαιολογηθεί η καθυστερημένη παράδοση του πλοίου C 241 (καθώς και των πλοίων C 242, C 243 και C 244, που δεν αποτελούν αντικείμενο της παρούσας αξιολόγησης) εάν θα χαρακτηρίζονταν «από την τεχνική περιπλοκότητα του μεμονωμένου σχετικού ναυπηγικού σχεδίου ή από καθυστερήσεις λόγω απροσδόκητων διακοπών, ουσιαστικού και εύλογου χαρακτήρα, στο πρόγραμμα εργασίας ενός ναυπηγείου, οφειλόμενων σε εξαιρετικές περιστάσεις, απρόβλεπτες και μη σχετιζόμενες με τη ναυπηγική επιχείρηση», σύμφωνα με την παράγραφο 29 του ιταλικού καθεστώτος.
(30)
Παρότι οι επιφυλάξεις, που εκφράστηκαν στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας αφορούσαν τέσσερα πλοία (C 241, C 242, C 243 και C 244), αυτές εξακολουθούν να ισχύουν για την αξιολόγηση μεμονωμένου πλοίου C 241.
(31)
Η Επιτροπή διερωτάται, κατά πρώτο λόγο, κατά πόσον οι συμβάσεις που υπογράφηκαν με την Arcoin S.p.A. ήταν οριστικές συμβάσεις ή αποτελούσαν περισσότερο τα μέσα για την De Poli να εξασφαλίσει την τήρηση της τελικής προθεσμίας για την επιλεξιμότητα των ενισχύσεων και να επιδιώξει, μεταγενέστερα, να τις καταστήσει οριστικές.
(32)
Κατά δεύτερο λόγο, η Επιτροπή διερωτάται εάν η μεταφορά των συμβάσεων πωλήσεων μεταξύ εφοπλιστών δεν απετέλεσε η ίδια αιτία καθυστέρησης της παράδοσης.
(33)
Κατά τρίτο λόγο, η Επιτροπή υποθέτει ότι η De Poli είχε δεχτεί παραγγελίες που υπερέβαιναν την πραγματική της παραγωγική ικανότητα, εφόσον κατά την περίοδο 2005-2008 το ναυπηγείο σχεδίασε τη ναυπήγηση 18 πλοίων, εκ των οποίων τα μισά θα πραγματοποιούνταν στις δύο ναυπηγικές της εγκαταστάσεις και τα άλλα μισά σε μια μικρότερη υποδομή.
(34)
Τέλος, η Επιτροπή εξέφρασε επιφυλάξεις για το κατά πόσον οι εικαζόμενες καθυστερήσεις της προμήθειας βασικών στοιχείων ήταν πράγματι απρόβλεπτες, όπως υποστήριξαν οι ιταλικές αρχές και υποθέτει ότι επρόκειτο για συνήθεις εμπορικούς κινδύνους που θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στο πρόγραμμα εργασίας ενός προσεκτικού ναυπηγείου. Ειδικότερα, η Επιτροπή θεωρεί ότι η De Poli ενδεχομένως αύξησε τον κίνδυνο καθυστέρησης, παραγγέλλοντας ορισμένα στοιχεία των πλοίων υπερβολικά αργά.
(35)
Όσον αφορά το πλοίο C 241, στις παρατηρήσεις τους σχετικά με την κίνηση της διαδικασίας της 16ης Ιουνίου 2008, οι ιταλικές αρχές υποστηρίζουν ότι η De Poli είχε την απαραίτητη παραγωγική ικανότητα για την παράδοση των πλοίων εντός 36 μηνών από την ημερομηνία υπογραφής της σύμβασης πωλήσεως. Η καθυστέρηση οφειλόταν αποκλειστικά στην καθυστερημένη παράδοση του κιβωτίου ταχυτήτων εκ μέρους του προμηθευτή, που αποτελεί παράγοντα τον οποίο η Ιταλία χαρακτηρίζει ως σοβαρό, εξαιρετικό, απρόβλεπτο και εξωτερικό, σύμφωνα με την παράγραφο 29 του ιταλικού καθεστώτος.
(36)
Στις παρατηρήσεις της που υποβλήθηκαν την ίδια ημερομηνία, η De Poli υποστηρίζει ότι το γεγονός ότι το ναυπηγείο και η Arcoin S.p.A. ανήκουν σε μέλη της οικογένειας De Poli δεν επαρκεί για να κλονίσει την αυθεντικότητα της αρχικής σύμβασης που υπογράφηκε στις 28 Ιανουαρίου 2005. Ο ισχυρισμός αυτός υποστηρίχθηκε από τις ιταλικές αρχές, οι οποίες σημείωσαν ότι, κατά τη στιγμή της υπογραφής της σύμβασης για το πλοίο C 241, το ναυπηγείο και η Arcoin S.p.A. δεν είχαν άμεσους εταιρικούς δεσμούς (εκτός από το γεγονός ότι η Arcoin S.p.A. ήταν ιδιοκτησία μελών της οικογενείας De Poli που δεν συμπίπτουν απολύτως με τους μετόχους της De Poli).
(37)
Ως προς αυτό, η De Poli ισχυρίζεται ότι στον εφοπλιστικό κόσμο δεν είναι σπάνιο φαινόμενο το να παραγγέλλονται πλοία τα οποία στη συνέχεια πωλούνται υπό κατασκευή ή στο στάδιο του τελειώματος των εργασιών.
(38)
Ως προς τον προγραμματισμό των εργασιών για το πλοίο C 241, η De Poli σημειώνει ότι, δεδομένης της πολυπλοκότητας των σχεδίων ναυπήγησης, αποτελεί συνήθη πρακτική το να ξεκινήσουν οι εργασίες αρκετούς μήνες μετά τη σύναψη των συμβάσεων πώλησης. Το ναυπηγείο υποστηρίζει ότι αποτελεί συνήθη πρακτική, στο χρονικό διάστημα που παρεμβάλλεται ανάμεσα στην υπογραφή της σύμβασης και την πραγματική έναρξη των εργασιών, το ναυπηγείο να ασχολείται με προπαρασκευαστικές εργασίες, όπως η εκπόνηση του τεχνικού σχεδίου και η διεξαγωγή διαπραγματεύσεων με τους ποικίλους προμηθευτές.
(39)
Σύμφωνα με τον αρχικό προγραμματισμό των εργασιών που υπέβαλε η De Poli στις ιταλικές αρχές (22), η ναυπήγηση του πλοίου C 241 έπρεπε να ξεκινήσει στο πρώτο τρίμηνο του 2006 και η παράδοση προβλεπόταν για το δεύτερο εξάμηνο του 2007. Πάντως, βάσει του τροποποιημένου προγράμματος εργασίας, οι εργασίες για το πλοίο C 241 θα έπρεπε να ξεκινήσουν στις 28 Σεπτεμβρίου 2006 (στο «scalo sud» (ένα από τα δύο νεωλκεία του ναυπηγείου).
(40)
Η De Poli ισχυρίζεται ότι η παράδοση του κιβωτίου ταχυτήτων αποτελεί βασικό στάδιο της διαδικασίας ναυπήγησης του πλοίου, το οποίο ακολουθείται από τη συναρμολόγηση του κιβωτίου ταχυτήτων με τον κινητήρα, τη στερέωση του έλικα και την ολοκλήρωση του σκάφους. Πολλές πράξεις συναρμολόγησης και προετοιμασίας/ναυπήγησης μπορούν να γίνουν μόνο μετά την εγκατάσταση του κιβωτίου ταχυτήτων. Η De Poli ισχυρίζεται ότι δεν αποτελεί συνήθη πρακτική να παραγγέλλεται η παράδοση του κιβωτίου ταχυτήτων εκ των προτέρων, για να μην υπάρχει το κόστος της αποθήκευσης και των εκ των προτέρων πληρωμών και τέλος, υπογραμμίζει ότι ο προμηθευτής στον οποίο απευθύνθηκε είναι ηγετική επιχείρηση του τομέα, με αποδεδειγμένη εμπειρία και κατά συνέπεια δεν είχε λόγους να πιστεύει ότι το κιβώτιο ταχυτήτων δεν θα είχε παραδοθεί εγκαίρως.
(41)
Η De Poli επιμένει ότι είχε την ικανότητα να παραδώσει εγκαίρως τα 18 πλοία που παραγγέλθηκαν κατά τη διάρκεια της περιόδου 2005-2008, τη στιγμή που, ενώ το νεκρό βάρος των πλοίων ανερχόταν σε 10 000 τόνους το χρόνο το ναυπηγείο είχε την ιστορική ικανότητα να υπερβαίνει τους 12 000 τόνους το έτος. Το ναυπηγείο υποστηρίζει εξάλλου ότι εννέα από τα 18 πλοία που παραγγέλθηκαν κατά την εν λόγω περίοδο ήταν μικρών διαστάσεων (20 μέτρα συνολικού μήκους και 25 τόνοι νεκρού φορτίου), ενώ μόνον τα υπόλοιπα εννέα ήταν της ίδιας τάξης μεγέθους με το πλοίο C 241. Αυτό θα αποδείκνυε, σύμφωνα με την De Poli, ότι η παραγωγική ικανότητα του ναυπηγείου ήταν σε θέση να ανταποκριθεί για όλες τις παραγγελίες της και να τις παραδώσει εγκαίρως, χωρίς να υπερβεί την παραγωγική της ικανότητα.
(42)
Τέλος, η De Poli υπενθυμίζει ότι κατά το παρελθόν, η Επιτροπή ενέκρινε σε πολλές περιπτώσεις (ακόμη και στην περίπτωση της ίδιας της De Poli) αιτήσεις παράτασης της προθεσμίας παράδοσης που αιτιολογούνται από καθυστερημένες παραδόσεις βασικών στοιχείων.
VI. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ
(43)
Προκαταρκτικά, βάσει της επίσημης απόσυρσης εκ μέρους της ιταλικής πλευράς των κοινοποιήσεων των αιτήσεων παράτασης της προθεσμίας παράδοσης των πλοίων C 242, C 243 και C 244 και ελλείψει της χορήγησης πόρων, η διαδικασία επίσημης έρευνας σχετικά με τις αιτήσεις που διατυπώθηκαν από την Ιταλία όσον αφορά τα τρία αυτά πλοία κατέστη άνευ αντικειμένου και θα περατωθεί χωρίς περαιτέρω αξιολόγηση.
(44)
Κατά συνέπεια, η παρούσα αξιολόγηση αφορά αποκλειστικά το πλοίο C 241 και γίνεται μνεία στα πλοία C 242, C 243 και C 244 μόνον εφόσον συνδέονται με την παρούσα εκτίμηση.
(45)
Σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, είναι ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές, οι ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής. Το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ θεσπίζει κατά συνέπεια σωρευτικούς όρους βάσει των οποίων ένα κρατικό μέτρο χαρακτηρίζεται ως κρατική ενίσχυση: το μέτρο προσφέρει επιλεκτικό πλεονέκτημα· περιλαμβάνει κρατικούς πόρους· προκαλεί στρέβλωση των αποτελεσμάτων του ανταγωνισμού και έχει αρνητική επίπτωση στο εμπόριο μεταξύ κρατών μελών.
(46)
Το μέτρο που προτίθεται να εκτελέσει η Ιταλία υπέρ της De Poli για τη στήριξη της ναυπήγησης του πλοίου C 241, που συνίσταται σε οικονομική ενίσχυση ανερχόμενη στο 6 % (περίπου 1,3 εκατ. ευρώ) της συμβατικής αξίας προ ενισχύσεων, αποτελεί αναμφισβήτητα κρατική ενίσχυση σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. Το μέτρο χρηματοδοτείται από το ιταλικό κράτος. Οι πόροι, που προορίζονται για την κάλυψη δαπανών τις οποίες κατά κανόνα φέρει το ναυπηγείο κατά τη διάρκεια της ναυπήγησης του πλοίου, αποτελούν πλεονέκτημα υπέρ της De Poli. Το μέτρο είναι επιλεκτικό εφόσον προορίζεται αποκλειστικά υπέρ της De Poli και εφόσον ευνοεί τη θέση της όσον αφορά τους ευρωπαίους ανταγωνιστές της είναι σε θέση να στρεβλώσει τον ανταγωνισμό στην ευρωπαϊκή αγορά ναυπηγικής βιομηχανίας και να έχει επιπτώσεις στις συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών.
(47)
Η υπό εξέταση υπόθεση παρουσιάζει δύο πλευρές που ώθησαν την Επιτροπή να εκφράσει επιφυλάξεις ως προς τη συμβατότητα της ενίσχυσης στην De Poli με την εσωτερική αγορά. Από τη μία πλευρά, το ιταλικό καθεστώς προβλέπει, στην παράγραφο 29, ότι οι ενισχύσεις μπορούν να χορηγηθούν υπέρ πλοίων που θα παραδοθούν εντός τριών ετών από την ημερομηνία υπογραφής της οριστικής σύμβασης και από την άλλη πλευρά, στην παράγραφο 33, ότι οι τελικές συμβάσεις πρέπει να έχουν υπογραφεί πριν από την ημερομηνία λήξης της ισχύος του κανονισμού σχετικά με προσωρινό αμυντικό μηχανισμό, ήτοι την 31η Μαρτίου 2005.
(48)
Όσον αφορά αυτό το τελευταίο σημείο, οι ιταλικές αρχές εξήγησαν ότι η μεταφορά συμβάσεων μεταξύ εφοπλιστών μετά τη λήξη του κανονισμού σχετικά με προσωρινό αμυντικό μηχανισμό δεν μπορεί να ερμηνευθεί ως ένδειξη ότι η αρχική σύμβαση για το πλοίο C 241, που υπογράφηκε στις 28 Ιανουαρίου 2005, δεν ήταν «η οριστική σύμβαση» σύμφωνα με την έννοια της παραγράφου 29 του ιταλικού καθεστώτος MDT.
(49)
Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι πράγματι, η πρακτική της εκχώρησης συμβάσεων σε τρίτον φαίνεται να είναι κοινή πρακτική στη ναυπηγική βιομηχανία. Σε μια προγενέστερη απόφαση (23) που αφορούσε και εκείνη την παράταση της τριετούς προθεσμίας για την παράδοση δύο πλοίων, η Επιτροπή, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, παρά την εκχώρηση συμβάσεων, η πρώτη σύμβαση μπορούσε να θεωρηθεί ως οριστική, δεδομένου ότι το είδος του προϊόντος παρέμεινε το ίδιο και ο νέος κάτοχος αναλάμβανε τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του προκατόχου του. Πάντως, στην περίπτωση αυτή η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η μεταβίβαση ιδιοκτησίας δεν μπορούσε από μόνη της αλλοιώσει το χαρακτήρα των συμβάσεων και κατά συνέπεια την επιλεξιμότητά τους για ενίσχυση.
(50)
Επίσης στην υπό εξέταση περίπτωση, η εκχώρηση της σύμβασης μεταξύ εφοπλιστών δεν είχε ως συνέπεια τροποποιήσεις στο είδος του προϊόντος ή στη φύση της σύμβασης και ο νέος ιδιοκτήτης ουσιαστικά ανέλαβε τα ίδια δικαιώματα και υποχρεώσεις με τον αρχικό συμβαλλόμενο. Από την άποψη αυτή, η Επιτροπή θεωρεί ότι η αρχική σύμβαση είναι η οριστική σύμβαση και κατά συνέπεια είναι επιλέξιμη για ενισχύσεις βάσει του ιταλικού καθεστώτος.
(51)
Όσον αφορά τις επιφυλάξεις που εκφράστηκαν σχετικά με τους όρους χορήγησης παράτασης της τριετούς προθεσμίας παράδοσης, το ιταλικό καθεστώς προβλέπει ότι η Επιτροπή έχει τη δυνατότητα να χορηγήσει τέτοια προθεσμία εφόσον δικαιολογείται από «την τεχνική πολυπλοκότητα του μεμονωμένου σχετικού ναυπηγικού σχεδίου ή από καθυστερήσεις λόγω απροσδόκητων διακοπών, ουσιαστικού και εύλογου χαρακτήρα, στο πρόγραμμα εργασίας ενός ναυπηγείου, οφειλόμενων σε εξαιρετικές περιστάσεις, απρόβλεπτες και μη σχετιζόμενες με τη ναυπηγική επιχείρηση».
(52)
Κατά συνέπεια, η Επιτροπή καλείται να αξιολογήσει εάν οι ιταλικές αρχές απέδειξαν με ικανοποιητικό τρόπο ότι οι καθυστερήσεις στην παράδοση του πλοίου C 241 πληρούν τους όρους παράτασης της προθεσμίας που προβλέπεται από το ιταλικό καθεστώς.
(53)
Προτού προβεί στην αξιολόγηση των στοιχείων που υποβλήθηκαν από την Ιταλία, η Επιτροπή διαπιστώνει καταρχάς ότι στην απόφαση Astilleros Zamacona της 16ης Μαρτίου 2000 (24), το Πρωτοδικείο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποφάνθηκε ότι «πρέπει να δίδεται περιοριστική ερμηνεία στη διάταξη αυτή [σχετικά με εξαιρετικές περιστάσεις], η οποία θεσπίζει καθεστώς που αποτελεί παρέκκλιση από τις αρχές που προβλέπονται στην πρώτη υποπαράγραφο της ίδιας διάταξης [τριετής προθεσμία]». Σύμφωνα με το Πρωτοδικείο, η διατύπωση «εξαιρετικές περιστάσεις» του διατακτικού δείχνει την πρόθεση του κοινοτικού νομοθέτη να περιορίσει την εφαρμογή σε πολύ ειδικές καταστάσεις. Κατά συνέπεια, το Πρωτοδικείο θεώρησε ότι το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος πρέπει να αποδείξει ότι οι εικαζόμενες εξαιρετικές περιστάσεις προκάλεσαν διαταραχή στο πρόγραμμα εργασίας του ναυπηγείου που οδήγησε σε καθυστερημένη παράδοση του πλοίου, πράγμα που αποτελεί αιτιώδη συνάφεια μεταξύ των δύο αυτών γεγονότων.
(54)
Οι ιταλικές αρχές υποστηρίζουν ότι η καθυστέρηση της παράδοσης του πλοίου C 241 οφείλεται στην καθυστερημένη παράδοση του κιβωτίου ταχυτήτων (6 μήνες) και στην επακόλουθη καθυστέρηση ενός μηνός των εργασιών συναρμολόγησης. Η Επιτροπή σημειώνει ότι πρόκειται για το μοναδικό λόγο καθυστέρησης που επικαλείται η Ιταλία· ειδικότερα, η αίτηση παράτασης δεν αναφέρει ως λόγο τις νέες προδιαγραφές που απορρέουν από την εκχώρηση της σύμβασης.
(55)
Σύμφωνα με την πρακτική της Επιτροπής (25), ο όρος σύμφωνα με τον οποίο οι περιστάσεις πρέπει να είναι «εξαιρετικές», αποκλείει κοινά ή τουλάχιστον συνήθη γεγονότα τα οποία ευλόγως θα έπρεπε να είχε λάβει υπόψη το πρόγραμμα εργασίας του ναυπηγείου. Μπορούν να θεωρηθούν ως εξαιρετικές περιστάσεις μεγάλες καθυστερήσεις της παράδοσης βασικών κατασκευαστικών στοιχείων, αλλά μικρότερες καθυστερήσεις δεν θεωρούνται υποχρεωτικά εξαιρετικές περιστάσεις, σε διαδικασίες μακροχρόνιες και σύνθετες όπως τα σχέδια ναυπηγικής βιομηχανίας. Εξάλλου, βάσει της περιοριστικής ερμηνείας που δίδεται στην εξαίρεση αυτή, η Επιτροπή εξετάζει προσεκτικά εάν υπάρχουν ενδείξεις ότι το συγκεκριμένο ναυπηγείο θα μπορούσε να έχει προλάβει, αποφύγει ή τουλάχιστον μειώσει τις καθυστερήσεις, σε σχέση, για παράδειγμα με το χρονοδιάγραμμα των παραγγελιών σε σχέση με το σχετικό πρόγραμμα εργασίας. Πράγματι, ο όρος που επιβάλλει απρόβλεπτες περιστάσεις αποκλείει οποιονδήποτε παράγοντα θα μπορούσαν ευλόγως να προβλέψουν τα μέρη.
(56)
Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι ενδέχεται να υπάρχει αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της καθυστερημένης παράδοσης βασικών κατασκευαστικών στοιχείων για τη ναυπήγηση του πλοίου και της αίτησης παράτασης της προθεσμίας παράδοσης του πλοίου αυτού (26). Πάντως, στις συγκεκριμένες περιστάσεις της παρούσας υπόθεσης, η Επιτροπή κατά πρώτο λόγο αμφισβητεί την ύπαρξη των εικαζόμενων εξαιρετικών και απρόβλεπτων περιστάσεων: τα απαραίτητα στοιχεία για να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι η προκληθείσα καθυστέρηση αντιστοιχεί στους όρους που προβλέπονται στην παράγραφος 29 του ιταλικού καθεστώτος δεν φαίνεται να υπάρχουν στην παρούσα υπόθεση.
(57)
Όπως σημειώθηκε παραπάνω, κατά το παρελθόν η Επιτροπή αναγνώρισε ότι μπορούν να θεωρηθούν ως εξαιρετικές περιστάσεις μεγάλες καθυστερήσεις στην παράδοση βασικών κατασκευαστικών στοιχείων. Πάντως, μία αίτηση παράτασης πρέπει πάντα να αξιολογείται βάσει των ειδικών περιστάσεων σε κάθε υπόθεση. Στο βαθμό που η De Poli συνάντησε επανειλημμένα το ίδιο πρόβλημα (όχι μόνον διότι η De Poli ήδη στο παρελθόν υπέβαλε αντίστοιχες αιτήσεις παράτασης (27), αλλά επίσης διότι οι τρεις άλλες συμβάσεις που συνάφθηκαν την ίδια ημέρα με τη σύμβαση ναυπήγησης του πλοίου C 241 απετέλεσαν αντικείμενο επανειλημμένων αιτήσεων παράτασης, βλέπε σχετικά σημεία 1, 6 και 7), η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι καθυστερήσεις αυτές δεν μπορούν πλέον να θεωρηθούν πράγματι ως εξαιρετικές. Οι διαταραχές που απορρέουν, εφόσον γίνονται κατ’επανάληψη, δεν μπορούν να θεωρηθούν πλήρως ως απρόβλεπτες.
(58)
Πράγματι, βάσει αυτών των τελευταίων διαταραχών, η De Poli δεν φαίνεται να έχει ενεργήσει συνετά στον προγραμματισμό της παραγωγής της.
(59)
Το αρχικό πρόγραμμα εργασιών προέβλεπε ότι το πλοίο C 241 θα ξεκινούσε τη ναυπήγησή του στο πρώτο τρίμηνο του 2006 και θα είχε παραδοθεί κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2007, ήτοι μέσα σε χρονοδιάγραμμα ναυπήγησης μεταξύ 15 και 24 μηνών.
(60)
Πάντως, στο τροποποιημένο πρόγραμμα εργασιών, η ναυπήγηση θα ξεκινούσε μόλις στις 28 Σεπτεμβρίου 2006 και η παράδοση του πλοίου θα γινόταν στις 30 Δεκεμβρίου 2007, ήτοι μόνον ένα μήνα πριν από τη λήξη της προθεσμίας παράδοσης της 28ης Ιανουαρίου 2008. Η αλλαγή αυτή στο σχεδιασμό άφηνε ένα χρονικό περιθώριο μόλις 15 μηνών για τη ναυπήγηση του πλοίου βάσει των όρων της σύμβασης. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που υποβλήθηκαν από τις ιταλικές αρχές, για τη ναυπήγηση πλοίων της ίδιας κατηγορίας, ακόμη και μικρότερου μεγέθους στο ίδιο νεωλκείο («Scalo Sud») (πλοία C 229 και C 240) προβλέφθηκαν αντίστοιχα 22 και 20 μήνες από την έναρξη της ναυπήγησης έως την παράδοση.
(61)
Επίσης, το γεγονός ότι η ναυπήγηση ξεκίνησε μόλις στις 28 Σεπτεμβρίου 2006 και η παράδοση του πλοίου προβλεπόταν για τις 30 Δεκεμβρίου 2007, ήτοι ένα μόνο μήνα πριν από τη λήξη της τελικής προθεσμίας παράδοσης της 28ης Ιανουαρίου 2008, δεν επέτρεπε κανένα περιθώριο ελιγμών για ενδεχόμενες καθυστερήσεις στο σχέδιο ναυπήγησης, εφόσον το ναυπηγείο είχε προηγούμενη εμπειρία με καθυστερήσεις που συνέβαιναν τόσο στην παράδοση βασικών κατασκευαστικών στοιχείων όσο και στην ίδια την παραγωγική διαδικασία, όπως απορρέει από άλλες αιτήσεις παράτασης των προθεσμιών παράδοσης που υποβλήθηκαν από την De Poli.
(62)
Επίσης, το γεγονός ότι επρόκειτο για περίοδο υψηλής ζήτησης (οι ιταλικές αρχές υπέβαλαν αποδεικτικά στοιχεία για το ότι μεταξύ του 2003 και του 2005 οι παραγγελίες για κινητήρες ντήζελ αυξήθηκαν κατά 60 % περίπου) οδηγεί στο συμπέρασμα ότι οι παραγγελίες βασικών κατασκευαστικών στοιχείων, όπως το κιβώτιο ταχυτήτων και οι σχετικές ημερομηνίες παράδοσης θα έπρεπε να έχουν ευλόγως καθοριστεί εκ των προτέρων. Η δήλωση της De Poli ότι δεν πρόκειται για τρέχουσα πρακτική δεν επαρκεί, ιδίως λόγω της υψηλής ζήτησης και της προηγούμενης εμπειρίας καθυστερήσεων, για να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι η συμπεριφορά του ναυπηγείου ήταν αναμενόμενη, στην ανάληψη εύλογων πρωτοβουλιών για να αποφευχθούν ή να μειωθούν οι καθυστερήσεις.
(63)
Η Επιτροπή διαπιστώνει αντίθετα ότι το κιβώτιο ταχυτήτων παραγγέλθηκε στις 26 Μαΐου 2006 με παράδοση το Σεπτέμβριο του 2007, αφήνοντας ένα πολύ στενό χρονικό περιθώριο, αν όχι ανύπαρκτο, για ενδεχόμενες καθυστερήσεις, δεδομένου ότι η προθεσμία για την παράδοση του πλοίου C241 έληγε στις 31 Δεκεμβρίου 2007. Η ίδια η De Poli σημειώνει ότι ο απαραίτητος φόρτος εργασίας μετά την παράδοση του κιβωτίου είναι σημαντικός (βλέπε σημείο 39), και αυτό φαίνεται να επιβεβαιώνει ότι ο προγραμματισμός του ναυπηγείου έπρεπε να προβλέψει κάποιο περιθώριο καθυστερήσεων στην παράδοση των βασικών κατασκευαστικών στοιχείων των πλοίων.
(64)
Ως προς τις επιφυλάξεις που εκφράστηκαν από την Επιτροπή στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας, για το κατά πόσο το γεγονός ότι η σύμβαση εκχωρήθηκε σε νέο ιδιοκτήτη θα μπορούσε να αποτελεί αιτία καθυστέρησης, η Επιτροπή διαπιστώνει ειδικότερα ότι η μεταβίβαση της σύμβασης από την Arcoin S.p.A. στην Elbana Navigazione S.p.A. έγινε μόλις στις 20 Ιουλίου 2006, ήτοι πολλούς μήνες πριν από την αρχικά προβλεπόμενη ημερομηνία για την έναρξη των εργασιών (πρώτο τρίμηνο του 2006). Κατά συνέπεια, δεν είναι δυνατόν να αποκλειστεί, στην υπό εξέταση υπόθεση, ότι η ίδια η εκχώρηση συμβάσεων μεταξύ εφοπλιστών απετέλεσε το λόγο της καθυστέρησης της έναρξης της παραγωγής και της συνεπαγόμενης καθυστερημένης παράδοσης του πλοίου, κυρίως εάν θεωρηθεί ότι η εκχώρηση της σύμβασης σε έναν άλλο εφοπλιστή συνεπαγόταν ορισμένες τροποποιήσεις στα ειδικά χαρακτηριστικά του πλοίου.
(65)
Συμπερασματικά, βάσει της περιοριστικής ερμηνείας που πρέπει να δοθεί στις αιτήσεις παράτασης λόγω εξαιρετικών περιστάσεων, οι ιταλικές αρχές δεν ήταν σε θέση να αιτιολογήσουν με συνεκτικό τρόπο για ποιο λόγο οι επικληθείσες περιστάσεις δεν θα μπορούσαν να έχουν αποφευχθεί ή τα αρνητικά τους αποτελέσματα να έχουν περιοριστεί αισθητά, χάρη σε ένα προσεκτικό σχεδιασμό και διαχείριση των παραγγελιών εκ μέρους της De Poli. Με βάση αυτό το σκεπτικό, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι περιστάσεις που αναφέρθηκαν για να αιτιολογήσουν την αίτηση παράτασης δεν μπορούν να χαρακτηριστούν ως εξαιρετικές και απρόβλεπτες, εφόσον η καθυστέρηση της παράδοσης του πλοίου C 241 δεν ήταν απροσδόκητη ή δικαιολογημένη σύμφωνα με την παράγραφο 29 του ιταλικού καθεστώτος.
(66)
Τέλος, οι ιταλικές αρχές κοινοποίησαν μία αίτηση για παράταση 8 μηνών της ημερομηνίας παράδοσης του πλοίου C 241, από τις 31 Δεκεμβρίου 2007 έως τις 31 Αυγούστου 2008, παρέχοντας κάποια αιτιολόγηση μόνο για 7 από τους εν λόγω 8 μήνες.
(67)
Κατ’αντιδιαστολή από τις προηγούμενες αιτήσεις παράτασης σχετικά με τα πλοία που επρόκειτο να ναυπηγήσει (28) η De Poli, στην υπό εξέταση υπόθεση η διάρκεια της αιτούμενης παράτασης εκ μέρους των ιταλικών αρχών είναι μεγαλύτερη από το μοναδικό παράγοντα που επικαλέστηκε η Ιταλία για να αιτιολογήσει την καθυστέρηση (η καθυστερημένη παράδοση του κιβωτίου ταχυτήτων)· κατά συνέπεια, δεν είναι δυνατόν να υποστηριχθεί ότι υπήρχε αιτιώδης συνάφεια ανάμεσα στην καθυστέρηση που απετέλεσε τη βάση της αίτησης παράτασης και στην καθυστερημένη παράδοση των βασικών κατασκευαστικών στοιχείων.
(68)
Η παράδοση του πλοίου εκ μέρους της De Poli πραγματοποιήθηκε μόλις στις 3 Νοεμβρίου 2008. Με άλλα λόγια, η καθυστέρηση όχι μόνον υπήρξε μεγαλύτερη από εκείνη που θα είχε απορρεύσει βάσει των παραγόντων που αναφέρθηκαν για να αιτιολογήσουν την καθυστέρηση, αλλά τελικά υπερέβη ακόμη και την αιτηθείσα παράταση. Η Ιταλία δεν υπέβαλε καμία άλλη εξήγηση για την περαιτέρω καθυστέρηση πέραν των 2 μηνών της παράδοσης του πλοίου και η Επιτροπή δεν έλαβε καμία αίτηση παράτασης για αυτούς τους 2 μήνες.
(69)
Προκύπτει ότι, ακόμη και αν η αρχική καθυστέρηση είχε αιτιολογηθεί και η Επιτροπή είχε χορηγήσει την αιτηθείσα παράταση, η ναυπήγηση του πλοίου C 241 δεν θα ήταν επιλέξιμη για ενίσχυση βάσει του ιταλικού καθεστώτος, διότι δεν θα είχε τηρηθεί ούτε η προθεσμία της τελευταίας παράτασης.
VII. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
(70)
Όσον αφορά τα πλοία C 242, C 243 και C 244, βάσει της επίσημης ανάκλησης εκ μέρους των ιταλικών αρχών των κοινοποιήσεων των αιτήσεων παράτασης της προθεσμίας παράδοσης και ελλείψει χορήγησης πόρων, η διαδικασία επίσημης έρευνας καθίσταται άνευ αντικειμένου και περατώνεται.
(71)
Όσον αφορά το πλοίο C 241, βάσει της παρούσας αξιολόγησης, δεν αποδείχθηκαν οι απαιτούμενοι όροι για την εκχώρηση μιας παράτασης της προθεσμίας παράδοσης και σε κάθε περίπτωση, η πραγματική παράδοση του πλοίου έγινε μετά την προθεσμία που θα είχε καθοριστεί εάν η αιτηθείσα παράταση είχε χορηγηθεί. Κατά συνέπεια, η ναυπήγηση του πλοίου C 241 δεν είναι επιλέξιμη για ενισχύσεις σύμφωνα με το ιταλικό καθεστώς N 59/04, με βάση τον κανονισμό σχετικά με προσωρινό αμυντικό μηχανισμό.
(72)
Δεδομένου ότι οι ιταλικές αρχές επιβεβαίωσαν ότι η ενίσχυση δεν καταβλήθηκε στην De Poli, δεν απαιτείται η ανάκτηση της ενίσχυσης.
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Η κρατική ενίσχυση που προτίθεται να εκτελέσει η Ιταλία υπέρ της De Poli, ήτοι η παράταση της τριετούς προθεσμίας για την παράδοση του πλοίου C 241 σύμφωνα με το ιταλικό καθεστώς ενισχύσεων N 59/04 που βασίζεται στον κανονισμό σχετικά με προσωρινό αμυντικό μηχανισμό, είναι ασυμβίβαστη προς της εσωτερική αγορά.
Συνεπώς, η ενίσχυση δεν δύναται να εφαρμοστεί.
Άρθρο 2
Η Ιταλία ενημερώνει την Επιτροπή εντός δύο μηνών από την κοινοποίηση της παρούσας απόφασης για μέτρα που έλαβε για την εφαρμογή της.
Άρθρο 3
Όσον αφορά τα πλοία C 242, C 243 και C 244, λόγω της επίσημης ανάκλησης εκ μέρους της Ιταλίας των κοινοποιήσεων των αιτήσεων παράτασης της προθεσμίας παράδοσης, η διαδικασία επίσημης έρευνας καθίσταται άνευ αντικειμένου και περατώνεται.
Άρθρο 4
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ιταλική Δημοκρατία.
Βρυξέλλες, 27 Οκτωβρίου 2010.
ROZHODNUTÍ KOMISE
ze dne 27. října 2010
o státní podpoře č. C 15/08 (ex N 318/07, N 319/07, N 544/07 a N 70/08), kterou Itálie hodlá poskytnout ve prospěch podniku Cantiere Navale De Poli
(oznámeno pod číslem K(2010) 7253)
(Pouze italské znění je závazné)
(Text s významem pro EHP)
(2013/197/EU)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 108 odst. 2 první pododstavec této smlouvy,
s ohledem na Dohodu o Evropském hospodářském prostoru, a zejména na čl. 62 odst. 1 písm. a) této dohody,
po vyzvání zúčastněných stran, aby podle výše uvedených ustanovení (1) předložily své připomínky, a s ohledem na tyto připomínky,
vzhledem k těmto důvodům:
I. POSTUP
(1)
Dopisy ze dne 6. června 2007, 24. září 2007 a ze dne 6. února 2008 oznámila Itálie žádosti o prodloužení tříleté dodací lhůty na čtyři tankery na chemikálie (s názvy C 241, C 242, C 243 a C 244), které měly být vyrobené společností Cantiere Navale de Poli (dále jen „De Poli“ nebo „loděnice“) (2). Itálie požádala konkrétně o prodloužení dodací lhůty o osm měsíců pro plavidlo C 241, o šest měsíců pro plavidlo C 242, o devět měsíců pro plavidlo C 243 a o deset měsíců pro plavidlo C 244.
(2)
Oznámení se týkala podpor poskytnutých Itálií společnosti De Poli v rámci vnitrostátního režimu podpor N 59/2004 schváleného Komisí dne 19. května 2004 (3) na základě nařízení Rady č. 1177/2002 (ES) ze dne 27. června 2002 o dočasném obranném mechanismu pro stavbu lodí (4), pozměněném nařízením Rady č. 502/2004 (ES) (5) (dále jen „italský režim podpor“ a „nařízení o dočasném obranném mechanismu“).
(3)
Dopisy ze dne 31. července 2007, 31. srpna 2007, 7. září 2007, 12. listopadu 2007 a 25. ledna 2008 poskytla Itálie Komisi doplňující informace týkající se zmíněných oznámení.
(4)
Dopisem ze dne 16. dubna 2008 Komise italským orgánům sdělila rozhodnutí o zahájení řízení podle čl. 108 odst. 2 Smlouvy o fungování Evropské unie (SFEU) (6) ve vztahu k oznámeným žádostem o prodloužení dodacích lhůt. Rozhodnutí Komise o zahájení řízení bylo uveřejněno v Úředním věstníku Evropské unie (7). Zúčastněné strany byly vyzvány, aby se vyjádřily k tomuto záměru.
(5)
Itálie zaslala své připomínky k rozhodnutí o zahájení řízení dopisem datovaným dne 16. června 2008, zaevidovaným dne 17. června 2008. Komise obdržela připomínky od společnosti De Poli dopisem datovaným rovněž dne 16. června 2008, zaevidovaným dne 17. června 2008. Itálie zaslala doplňující informace dopisem ze dne 30. června 2008, zaevidovaným stejného dne, a dopisem ze dne 29. října 2008, zaevidovaným dne 3. listopadu 2008.
(6)
Dopisem ze dne 15. července 2008, zaevidovaným dne 22. července 2008, Itálie zažádala o druhé prodloužení dodací lhůty dvou plavidel, totiž: do 30. září 2008 pro plavidlo C 242 a do 30. září 2008 pro plavidlo C 244.
(7)
Dopisem ze dne 20. ledna 2009, zaevidovaným dne 22. ledna 2009, Itálie zažádala o třetí prodloužení dodací lhůty, totiž do 31. prosince 2008 pro plavidlo C 242 a do 28. února 2009 pro plavidlo C 243. Dopisem ze dne 14. dubna 2009, zaevidovaným dne 15. dubna 2009, Itálie zažádala o poslední (čtvrté) prodloužení dodací lhůty, totiž do 30. června 2009 pro plavidlo C 242, do 30. září 2009 pro plavidla C 243 a do 30. listopadu 2009 pro plavidlo C 244.
(8)
Dopisem ze dne 8. května 2009, zaevidovaným stejného dne, Komise Itálii požádala o doplňující informace, urgované dopisem ze dne 12. června 2009. Itálie odpověděla dopisem ze dne 23. září 2009 (8), v němž Komisi pouze sdělila, že v případě společnosti De Poli bylo zahájeno vyrovnací řízení (9).
(9)
Dopisem ze dne 28. ledna 2010, zaevidovaným dne 1. února 2010, Itálie formálně stáhla žádosti o prodloužení podané pro plavidla C 242 a C 243 (10).
(10)
Prostřednictvím elektronické pošty dne 2. března 2010 Komise Itálii požádala o objasnění stavu oznámení týkajících se plavidel C 241 a C 244.
(11)
Prostřednictvím elektronické pošty dne 10. června 2010, zaevidované dne 17. června 2010, Itálie Komisi sdělila, že plavidlo C 241 bylo zhotoveno dne 31. srpna 2008 a dodáno dne 3. listopadu 2008 a že oznámení žádosti o prodloužení dodací lhůty pro jmenované plavidlo bylo zachováno.
(12)
Dopisem ze dne 16. června 2010, zaevidovaným dne 28. června 2010, Itálie formálně stáhla žádosti o prodloužení týkající se plavidla C 244.
II. SOUVISLOSTI
(13)
Dále uvedené skutečnosti se týkají pouze plavidla C 241, neboť Itálie stáhla žádosti o prodloužení pro plavidla C 242, C 243 a C 244.
(14)
Společnost De Poli je italskou loděnicí, která sídlí ve městě Pellestrina (Benátky) a od devadesátých let se specializuje na výrobu chemických tankerů a tankerů. V roce 2007 loděnice čítala 320 zaměstnanců, včetně subdodavatelů, a její roční obrat činil 70 milionů EUR. Dne 11. února 2010 příslušný italský soudce povolil vyrovnací řízení týkající se loděnice (11).
(15)
Dne 28. ledna 2005 si společnost Arcotur S.r.l. u společnosti De Poli objednala zhotovení plavidla C 241. Podle smlouvy má tanker na chemikálie C 241 tyto technické specifikace: celková délka 125 metrů, šířka mezi vnějšími hranami žeber 19 metrů, hrubá nosnost 7 300 tun a rychlost o výkonu odpovídajícímu 85 % trvalého maximálního výkonu 15 uzlů. Prodejní smlouva stanovila dodání plavidla C 241 zadavateli Arcotur S.r.l. do 31. prosince 2007 za celkovou cenu 30 milionů EUR.
(16)
Dne 26. května 2006 loděnice objednala u jednoho dodavatele (dále jen „dodavatel“) lodní převodovku. Tato objednávka, kterou dodavatel potvrdil, měla být vyřízena dne 3. září 2007. Dle informací poskytnutých společností De Poli je převodovka pro plavidlo C 241 specifickým modelem s ojedinělými vlastnostmi, který se v mnoha technických aspektech liší od standardního modelu vyráběného stejným dodavatelem.
(17)
Dne 6. července 2006 společnost Arcoin S.p.A. (dříve Arcotur S.r.l.) a společnost De Poli upravily smlouvu podepsanou dne 28. ledna 2005 následujícími změnami v objednávce plavidla C 241: celková délka 112 metrů, šířka mezi vnějšími hranami žeber 16,8 metru, hrubá nosnost 5 300 tun a snížení ceny na 23 milionů EUR.
(18)
Dne 20. července 2006 společnost Arcoin S.p.A. postoupila zakázku na stavbu plavidla C 241 společnosti Elbana di Navigazione S.p.A.
(19)
V dohodnutý den splatnosti, dne 3. září 2007, nebyla převodovka objednaná dne 26. května 2006 hotova. Dopisem ze dne 23. října 2007 dodavatel společnosti De Poli sdělil, že z důvodu nedostatku surovin na trhu a následného opoždění dodávek ze strany subdodavatelů převodovka nemůže být dodána včas. Dne 18. ledna 2008 dodavatel potvrdil, že datum dodání převodovky bylo přeloženo na únor 2008 se šestiměsíčním zpožděním vůči původnímu datu dodání.
(20)
Italské orgány proto požádaly o prodloužení dodací lhůty plavidla C 241 až do 31. srpna 2008, tedy o prodloužení o osm měsíců od konce smluvní lhůty pro dodání plavidla (31. prosince 2007).
(21)
S ohledem na obdržené informace Komise nakonec shledala, že plavidlo C 241 bylo dodáno dne 3. listopadu 2008 (12).
III. PODPORA
(22)
Nařízení o dočasném obranném mechanismu (13) definuje dočasná a výjimečná opatření na podporu loděnic Unie činných v oblastech, které svého času utrpěly velkou ztrátu z důvodu nekalé korejské hospodářské soutěže (14).
(23)
Nařízení o dočasném obranném mechanismu považuje poskytnutí přímé pomoci až do 6 % hodnoty transakce před poskytnutím pomoci (15) na podporu smluv ke stavbě určitých kategorií obchodních plavidel (kontejnerových lodí, tankerů na chemikálie, ropných tankerů a tankerů na zemní plyn (16)) za slučitelné s vnitřním trhem za těchto podmínek: o smlouvu usilovala korejská loděnice nabízející nižší cenu (17), konečné znění smlouvy bylo uzavřeno před koncem použitelnosti samotného nařízení (31. března 2005) (18) a plavidlo bude dodáno do tří let ode dne podepsání konečné smlouvy (19).
(24)
Ustanovení čl. 2 odst. 4 nařízení o dočasném obranném mechanismu zmocňuje Komisi schválit poslední prodloužení tříleté dodací lhůty, „pokud to uzná za zdůvodněné technickou složitostí dotyčného projektu stavby lodi nebo prodleními způsobenými neočekávanými, podstatnými a zdůvodnitelnými narušeními pracovního programu loděnice v důsledku výjimečných okolností nepředvídatelných a neovlivnitelných tímto podnikem“.
(25)
V květnu 2004 Komise na základě nařízení o dočasném obranném mechanismu schválila italský režim podpor loděnicím (20), který stanoví podmínky, jež odpovídají podmínkám uvedeným ve shora citovaném nařízení. Italský režim podpor stanoví zejména přiznání podpory až do 6 % smluvní hodnoty před poskytnutím podpory na výrobu plavidel dodaných do tří let ode dne podpisu konečné smlouvy a možnost prodloužení dodací lhůty ze strany Komise, pouze „pokud to uzná za zdůvodněné technickou složitostí dotyčného projektu stavby lodi nebo prodleními způsobenými neočekávanými, podstatnými a zdůvodnitelnými narušeními pracovního programu loděnice v důsledku výjimečných okolností nepředvídatelných a neovlivnitelných tímto podnikem“ (odstavec 29 italského režimu pomoci).
(26)
Dne 31. ledna 2005 předložila loděnice De Poli italským orgánům žádost o poskytnutí příspěvku podle právě citovaného režimu na stavbu plavidla C 241 ve výši 1,3 milionu EUR.
(27)
Dne 25. ledna 2008 společnost De Poli požádala, aby datum dodání plavidla C 241 bylo přeloženo z 31. prosince 2007 na 31. srpen 2008.
(28)
Italské orgány potvrdily, že pomoc nebyla vyplacena, a zdůraznily, že v důsledku rozhodnutí ze dne 21. října 2008 (21), ve kterém Komise shledala další přidělení prostředků ve výši 10 milionů EUR na pokrytí italského režimu podpor jako nepřípustné, v současnosti nedisponují dostatečnými prostředky na vyplacení takové pomoci.
IV. ROZHODNUTÍ O ZAHÁJENÍ ŘÍZENÍ
(29)
Ve svém rozhodnutí o zahájení řízení Komise pochybuje, že okolnosti, které podle italských orgánů a společnosti De Poli ospravedlňují pozdní dodání plavidla C 241 (jakož i plavidel C 242, C 243 a C 244, která nejsou předmětem stávajícího posouzení), lze kvalifikovat jako „prodlení způsobená neočekávanými, podstatnými a zdůvodnitelnými narušeními pracovního programu loděnice v důsledku výjimečných okolností nepředvídatelných a neovlivnitelných tímto podnikem“ ve smyslu odstavce 29 italského režimu podpor.
(30)
Ačkoli se pochybnosti týkají všech čtyř plavidel (C 241, C 242, C 243 a C 244), pochybnosti vyjádřené v rozhodnutí o zahájení řízení stále platí pro posouzení pouze jednoho plavidla C 241.
(31)
Ve svém rozhodnutí se Komise především táže, zda jsou smlouvy uzavřené se společností Arcoin S.p.A. konečné, či zda pro společnost De Poli nepředstavují pouze způsob, jak si zajistit dodržení dodací lhůty k získání podpor a konečné zákazníky hledat pouze později.
(32)
Komise si dále klade otázku, zda samo převedení obchodních smluv mezi majiteli lodí nebylo jednou z příčin zdržení dodávky.
(33)
Dále má Komise dojem, že společnost De Poli přijala objednávky nad rámec jejích vlastních výrobních možností, neboť loděnice v období 2005-2008 plánovala stavbu osmnácti lodí, z nichž jedna polovina měla být zhotovena ve dvou hlavních přístavech a druhá v menší loděnici.
(34)
Nakonec Komise zpochybňuje tvrzení italských orgánů, že se údajná zdržení dodávek nezbytných komponent ve skutečnosti nedala předvídat, a má za to, že se jednalo o běžná obchodní rizika, se kterými plán výroby odpovědné loděnice musí počítat. Komise je toho názoru, že příliš pozdní objednávkou některých lodních komponent mohla společnost De Poli zvýšit riziko zpoždění dodávek.
(35)
Pokud jde o plavidlo C 241, italské orgány se v připomínkách k rozhodnutí o zahájení řízení ze dne 16. června 2008 domnívají, že společnost De Poli disponovala potencionální výrobní kapacitou potřebnou k dodání plavidel během 36 měsíců ode dne uzavření kupní smlouvy. Zdržení bylo způsobeno pouze opožděným dodáním převodovky ze strany dodavatele, což je skutečnost, kterou Itálie hodnotí ve smyslu odstavce 29 italského režimu podpor jako vážnou a výjimečnou okolnost nepředvídatelnou a neovlivnitelnou tímto podnikem.
(36)
V připomínkách zaslaných ve stejný den společnost De Poli tvrdí, že ke zpochybnění účinnosti smlouvy původně uzavřené dne 28. ledna 2005 nedostačuje skutečnost, že v čele loděnice a společnosti Arcoin S.p.A. stojí členové rodiny De Poli. Toto tvrzení má podporu italských orgánů, které zdůrazňují, že v okamžiku uzavření smlouvy pro plavidlo C 241 mezi loděnicí a společností Arcoin S.p.A. neexistovaly přímé vazby na podnikové úrovni (k čemuž ještě přistupuje skutečnost, že společnost Arcoin S.p.A. je ve vlastnictví členů rodiny De Poli, kteří nejsou plně totožní s akcionáři společnosti De Poli).
(37)
K tomu společnost De Poli poznamenává, že ve světě majitelů lodí se nezřídka objednávají plavidla ještě během výroby nebo ta, která pak na trhu podstupují konečné úpravy.
(38)
Pokud jde o rozvrh prací u plavidla C 241, společnost De Poli upozorňuje, že z důvodu náročnosti stavby lodí uplyne od okamžiku uzavření zakázky do začátku prací zpravidla několik měsíců. Dle loděnice je běžné, že v období mezi podpisem smlouvy a skutečným začátkem prací je loděnice zaměstnána přípravou zahájení výroby, k níž patří stanovení prováděcího projektu a vyjednávání s různými dodavateli.
(39)
Podle původního rozvrhu prací, který společnost De Poli předložila italským orgánům (22), stavba plavidla C 241 měla být zahájena během prvního čtvrtletí roku 2006 a jeho dodání se předpokládalo v druhé polovině roku 2007. Podle pozměněného rozvrhu prací měly práce na plavidle C 241 začít dne 28. září 2006 (v jižním přístavu, což je jeden z přístavů loděnice).
(40)
Dodání převodovky je podle společnosti De Poli důležitou etapou v průběhu stavby lodi, na kterou následuje smontování převodovky s motorem, upevnění lodního šroubu a dokončení trupu plavidla. Různé druhy montáží a přípravy/stavby je možno provést až po instalaci převodovky. Společnost De Poli tvrdí, že komponenty jako převodovka se zpravidla neobjednávají předem, aby se tak zabránilo nákladům na skladování a předchozím platbám, a dále zdůrazňuje, že dodavatel, na kterého se loděnice obrátila, je v této oblasti předním výrobcem s bohatou zkušeností, a proto neexistoval důvod se domnívat, že by převodovka nebyla dodána včas.
(41)
Společnost De Poli tvrdí, že byla schopna dodat včas osmnáct lodí objednaných během let 2005-2008, neboť zatímco jejich hrubá hmotnost obnášela 10 000 tun ročně, disponovala loděnice v minulosti kapacitou převyšující 12 000 tun ročně. Loděnice dále tvrdí, že devět z osmnácti lodí objednaných ve zmíněném období bylo menších rozměrů (20 metrů celkové délky a 25 tun hrubé váhy), kdežto pouze zbylých devět mělo stejnou velikost jako plavidlo C 241. To podle společnosti De Poli dokazuje, že kapacita loděnice dostačovala ke splnění všech uzavřených objednávek v rámci stanovených lhůt a že loděnice na sebe nebrala závazky překračující výrobní kapacitu společnosti De Poli.
(42)
Společnost De Poli nakonec připomíná, že v různých případech (rovněž v případě společnosti De Poli) Komise vyhověla žádostem o prodloužení dodací lhůty z důvodů opožděného dodání nezbytných komponent.
VI. POSOUZENÍ
(43)
Vzhledem k formálnímu stažení oznámení žádosti o prodloužení dodací lhůty plavidel C 242, C 243 a C 244 a vzhledem k tomu, že nebyly poskytnuty žádné finanční prostředky je postup formálního zkoumání žádostí vznesených z italské strany ve prospěch tří shora uvedených plavidel napříště bezpředmětný a bude uzavřen bez dalšího hodnocení.
(44)
Předkládané posouzení se tak týká pouze plavidla C 241 a na plavidla C 242, C 243 a C 244 odkazuje, pouze pokud je to nutné pro účely samotného posouzení.
(45)
Podle čl. 107 odst. 1 SFEU podpory poskytované státem nebo ze státních prostředků, které narušují nebo mohou narušit hospodářskou soutěž tím, že zvýhodňují určité podniky nebo určitá odvětví výroby, jsou, pokud ovlivňují obchod mezi členskými státy, neslučitelné s vnitřním trhem. Ustanovení čl. 107 odst. 1 SFEU určuje tudíž kumulativní podmínky, za kterých se určité vnitrostátní opatření stává státní podporou: opatření skýtá selektivní výhody, odčerpává státní zdroje, má negativní účinky na hospodářskou soutěž a negativně působí na obchod mezi členskými státy.
(46)
Opatření, které Itálie hodlá uskutečnit ve prospěch společnosti De Poli na podporu stavby plavidla C 241 spočívající ve finančním příspěvku až do 6 % (zhruba 1,3 milionu EUR) smluvní hodnoty před poskytnutím podpory, je nepopíratelně státní podporou ve smyslu čl. 107 odst. 1 SFEU. Opatření je financováno italským státem. Finanční prostředky určené na pokrytí nákladů, které během stavby lodi nese zpravidla loděnice, zvýhodňují společnost De Poli. Opatření je selektivní, jelikož je zamýšleno výlučně ve prospěch společnosti De Poli, narušuje hospodářskou soutěž na evropském trhu pro stavbu lodí a má dopad na obchod mezi členskými státy.
(47)
Zkoumaný případ obsahuje dva aspekty, které Komisi daly důvod k pochybnostem, zda je podpora ve prospěch společnosti De Poli slučitelná s vnitřním trhem. Italský režim podpor na jedné straně v odstavci 29 stanoví, že podporu je možno poskytnout ve prospěch plavidel dodaných do tří let ode dne podepsání konečné smlouvy, a na druhé straně v odstavci 33 stanoví, že konečné smlouvy musí být uzavřeny před dnem ukončení použitelnosti nařízení o dočasném obranném mechanismu, tedy před 31. březnem 2005.
(48)
Pokud jde o tento poslední bod, italské orgány vysvětlily, že postoupení smluv mezi majiteli lodí, ke kterému došlo po skončení použitelnosti nařízení o dočasném obranném mechanismu, nelze vykládat tak, že původní smlouva na plavidlo C 241 podepsaná dne 28. ledna 2005 nepředstavuje „konečnou smlouvu“ ve smyslu odstavce 29 italského režimu podpor.
(49)
Komise uznává, že postoupení smlouvy třetí straně je podle všeho běžnou praxí v loďařském průmyslu. Ve svém předchozím rozhodnutí (23) týkajícím se rovněž prodloužení tříleté dodací lhůty dvou plavidel dospěla Komise například k závěru, že i přes postoupení smluv je možno první smlouvu považovat za smlouvu konečnou, neboť druh výrobku zůstal stejný a nový vlastník vystřídal předchozího s jeho právy a povinnostmi. V citovaném případě proto Komise usoudila, že změna ve vlastnictví sama o sobě nemění povahu smluv a spolu s ní podmínky k získání podpor.
(50)
Rovněž v právě zkoumaném případě neznamenalo postoupení smlouvy mezi majiteli lodí změny v druhu výrobku nebo povaze smlouvy a nový vlastník v podstatě jen vystřídal původní smluvní stranu s jejími právy a povinnostmi. V tomto smyslu má Komise za to, že původní smlouva je smlouvou konečnou, a proto považuje podpory v rámci italského režimu podpor za přijatelné.
(51)
Vzhledem k pochybnostem vzneseným ohledně podmínek prodloužení tříleté dodací lhůty italský režim podpor stanoví, že Komise má možnost povolit takové prodloužení, pokud to uzná za zdůvodněné „technickou složitostí dotyčného projektu stavby lodi nebo prodleními způsobenými neočekávanými, podstatnými a zdůvodnitelnými narušeními pracovního programu loděnice v důsledku výjimečných okolností nepředvídatelných a neovlivnitelných tímto podnikem“.
(52)
Komise proto musí posoudit, zda italské orgány dostatečně prokázaly, že prodlení, ke kterým došlo u dodávky plavidla C 241, splňují podmínky pro prodloužení dodací lhůty, jak je stanoví italský režim podpor.
(53)
Před posouzením informací poskytnutých italskou stranou Komise předběžně poznamenává, že Tribunál Evropské unie ve svém rozhodnutí Astilleros Zamacona ze dne 16. března 2000 (24) stanovil, že „uvedené ustanovení [týkající se mimořádných okolností], které počítá se systémem odchylným od zásad uvedených v prvním pododstavci stejného ustanovení [tříletá lhůta], je třeba vykládat restriktivně“. Podle tribunálu ve výroku použitý výraz „mimořádné okolnosti“ vyjadřuje úmysl evropského zákonodárce vyhradit jeho aplikaci na velmi specifické situace. Tribunál proto usoudil, že zúčastněný členský stát musí dokázat, že údajné mimořádné okolnosti způsobily narušení pracovního plánu loděnice a opoždění dodávky lodi, a to tím, že prokáže příčinnou souvislost mezi těmito dvěma událostmi.
(54)
Italské orgány tvrdí, že opoždění dodávky plavidla C 241 bylo zapříčiněno zpožděným dodáním převodovky (šest měsíců) a následným skluzem montážních prací o jeden měsíc. Komise upozorňuje, že toto je jediný důvod uplatněný Itálií ke zdůvodnění zpoždění, a zdůrazňuje, že žádost o prodloužení neuvádí ke svému zdůvodnění nové specifikace vyplývající z postoupení smlouvy.
(55)
Podle praxe Komise (25) podmínka stanovující, které okolnosti je třeba považovat za „mimořádné“, vylučuje běžné či více méně normální situace, s nimiž by měl pracovní plán loděnice přiměřeným způsobem počítat. Za mimořádná je možno považovat dlouhá zdržení dodávek nezbytných komponent, ale kratší zpoždění se za mimořádná nutně nepovažují, ať již jsou plány na stavbu lodí jakkoli dlouhé a náročné. Komise ve smyslu restriktivního výkladu platného pro takovou výjimku pozorně posoudí eventuální náznaky toho, že loděnice měla možnost předjímat, vyhnout se nebo alespoň minimalizovat zpoždění s odkazem např. na harmonogram objednávek vzhledem k danému pracovnímu plánu. Podmínka nepředvídatelnosti události totiž vylučuje jakýkoli faktor, který může být zúčastněnými stranami předvídán.
(56)
Komise uznává možnou existenci příčinné souvislosti mezi opožděnou dodávkou nezbytných komponent pro stavbu lodi a žádostí o prodloužení její dodací lhůty (26). Ve specifické situaci zkoumaného případu Komise nicméně zásadně zpochybňuje existenci údajných mimořádných a nepředvídatelných okolností: v tomto případě se nezdá, že by existovaly skutečnosti vedoucí nutně k závěru, že způsobené zdržení splňuje podmínky uvedené v odstavci 29 italského režimu podpor.
(57)
Jak již bylo zmíněno, uznala Komise v minulosti možnost považovat dlouhá zdržení dodávek nezbytných komponent za mimořádná. Žádost o prodloužení je však třeba vždy posuzovat ve světle specifických okolností každého případu. Jelikož se společnost De Poli potýkala se stejným druhem problémů při různých příležitostech (nejen protože společnost De Poli již v minulosti podávala podobné žádosti o prodloužení (27), ale i proto, že ostatní tři smlouvy uzavřené ve stejný den jako smlouva o stavbě plavidla C 241 byly předmětem opakovaných žádostí o prodloužení, viz body 1, 6 a 7), je Komise toho názoru, že shora uvedená zdržení nelze považovat za opravdu mimořádná. Jimi způsobená opakovaná narušení nelze považovat za zcela nepředvídatelná.
(58)
Právě ve světle těchto posledních narušení se zdá, že společnost De Poli nepostupovala při plánování výroby rozvážně.
(59)
Původní pracovní plán stanovil, že plavidlo C 241 bude vzato do výroby v prvním čtvrtletí roku 2006 a bude dodáno v druhé polovině roku 2007, tedy v časovém horizontu výroby rozvrženém na období mezi 15 a 24 měsíci.
(60)
Podle pozměněného pracovního plánu měla být výroba naopak zahájena až dne 28. září 2006 a loď dodána dne 30. prosince 2007, tedy pouhý jeden měsíc před koncem dodací lhůty dne 28. ledna 2008. Takto pozměněný pracovní plán počítal s časovým horizontem pouhých patnácti měsíců pro stavbu lodi v souladu se smlouvou. Podle informací poskytnutých italskými orgány se pro stavbu lodí totožných nebo dokonce menších parametrů ve stejném jižním přístavu (C 229 a C 240) počítalo s 22 resp. 20 měsíci od spuštění výroby do dodání lodi.
(61)
Skutečnost, že výroba měla být zahájena až dne 28. září 2006 a loď dodána dne 30. prosince 2007, tedy pouhý jeden měsíc před koncem dodací lhůty dne 28. ledna 2008, neponechávala žádný volný prostor pro možná zdržení výrobního procesu tam, kde se loděnice již v minulosti potýkala se zpožděními zapříčiněnými jak dodáním komponent, tak výrobním procesem samým, jak lze vyčíst z jiných prodloužení dodacích lhůt vyžádaných společností De Poli.
(62)
Období zvýšené poptávky (italské orgány poskytly důkazy o tom, že mezi roky 2003 a 2005 se objednávky vznětových motorů zvýšily o 60 %) vede k domnění, že objednávky nezbytných komponent, jako jsou převodovky, a příslušná data dohodnutých dodávek měly být stanoveny s přiměřeným předstihem. Tvrzení společnosti De Poli, že se nejedná o opětovnou praxi, nestačí k závěru, že loděnice jednala obhajitelným způsobem a podnikla přiměřené kroky k tomu, aby se vyvarovala nebo zmenšila zpoždění, zvláště když se vezme v úvahu zvýšená poptávka a zpoždění, k nimž docházelo již v minulosti.
(63)
Komise naopak poznamenává, že převodovka byla objednána dne 26. května 2006 s dodací lhůtou v září 2007, čímž byl ponechán úzký, ne-li žádný volný prostor pro případná zdržení, když dodací lhůta plavidla C 241 končila ke dni 31. prosince 2007. Společnost De Poli sama zmiňuje, že množství práce po dodání převodovky je značné (viz bod 39), což jak se zdá potvrzuje, že plánování ze strany loděnice mělo počítat s určitým prostorem pro zpoždění dodání nezbytných lodních komponent.
(64)
Co se týče pochybností vznesených Komisí v rozhodnutí o zahájení řízení týkajících se skutečnosti, že postoupení zakázky novému vlastníku by samo o sobě mohlo představovat příčinu zpoždění, Komise zejména poznamenává, že postoupení zakázky společností Arcoin S.p.A. společnosti Elbana Navigazione S.p.A. se uskutečnilo až 20. července 2006, tedy několik měsíců od původního data spuštění prací (první čtvrtletí roku 2006). Ve zkoumaném případě proto nelze vyloučit, že postoupení zakázky mezi vlastníky lodí nebylo samo o sobě příčinou zpožděného spuštění výroby a následného dodání plavidla, zejména když se vezme v úvahu, že postoupení zakázky jinému vlastníku lodi mělo za následek některé změny specifických parametrů plavidla.
(65)
Na závěr Komise ve smyslu restriktivního výkladu platného pro výjimečné žádosti o prodloužení shledává, že italské orgány nebyly schopny koherentním způsobem ospravedlnit, proč se nedalo vyhnout uvedeným okolnostem nebo proč se za pomoci rozvážného plánování a správy objednávek nedalo význačně zamezit negativním dopadům těchto okolností. S tímto vědomím Komise soudí, že uvedené okolnosti na podporu žádosti o prodloužení nelze považovat za mimořádné a nepředvídatelné, neboť zpoždění dodávky plavidla C 241 nebylo neočekávané či obhajitelné podle odstavce 29 italského režimu podpor.
(66)
Italské orgány sice oznámily žádost o prodloužení dodací lhůty plavidla C 241 o osm měsíců ze dne 31. prosince 2007 na 31. srpna 2008, ale určité ospravedlnění poskytly jen pro sedm z uvedených osmi měsíců.
(67)
Na rozdíl od předchozích žádostí o prodloužení týkajících se lodí, které společnost De Poli měla postavit (28), je ve zkoumaném případě délka prodloužení požadovaná italskými orgány delší než zpoždění, které orgány samy uvedly jako jediný důvod (opožděné dodání převodovky); proto nelze tvrdit, že byla prokázána příčinná souvislost mezi původním zpožděním žádosti o prodloužení a opožděným dodáním nezbytných komponent.
(68)
K dodávce lodi společností De Poli došlo ve skutečnosti až dne 3. listopadu 2008. Jinými slovy zpoždění nebylo jen delší než to, které by se dalo přičíst faktorům uvedeným jako jeho důvod, ale přesáhlo dokonce i lhůtu žádaného prodloužení. Itálie neposkytla žádné vysvětlení dvouměsíčního opoždění dodávky lodi a Komise neobdržela žádnou žádost o prodloužení o tyto dva měsíce.
(69)
Z toho plyne, že i přes obhajitelnost počátečního zdržení a navzdory skutečnosti, že by Komise žádost o prodloužení povolila, by podpory pro stavbu plavidla C 241 nebyly v rámci italského režimu podpor přípustné, neboť by nebyla dodržena ani prodloužená lhůta.
VII. ZÁVĚR
(70)
Co se týče plavidel C 242, C 243 a C 244, vzhledem k formálnímu stažení oznámení žádosti o prodloužení dodací lhůty z italské strany a vzhledem k tomu, že nebyly poskytnuty žádné finanční prostředky je postup formálního zkoumání bezpředmětný a bude uzavřen jako takový.
(71)
Co se týče plavidla C 241, z provedeného posouzení vyplynulo, že nebyly prokázány podmínky požadované pro povolení prodloužení tříleté dodací lhůty, a že ke skutečnému dodání plavidla došlo v každém případě až po lhůtě, která by byla stanovena v případě schválení žádaného prodloužení. Podpory v rámci italského režimu podpor N 59/04, který se opírá o nařízení o dočasném obranném mechanismu, nejsou proto pro stavbu plavidla C 241 přípustné.
(72)
Navrácení podpory není poté, co italské orgány potvrdily, že společnosti De Poli podpora vyplacena nebyla, nutné.
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Státní podpora, kterou Itálie hodlá poskytnout ve prospěch společnosti De Poli, totiž prodloužení tříleté dodací lhůty plavidla C 241 v rámci italského režimu podpor N 59/04, který se opírá o nařízení o dočasném obranném mechanismu, není slučitelná s vnitřním trhem.
Uvedená podpora tudíž nemůže být poskytnuta.
Článek 2
Do dvou měsíců ode dne oznámení tohoto rozhodnutí informuje Itálie Komisi o přijetí příslušných opatření k jeho naplnění.
Článek 3
Co se týče plavidel C 242, C 243 a C 244, vzhledem k formálnímu stažení oznámení žádosti o prodloužení dodací lhůty z italské strany je postup formálního zkoumání bezpředmětný a bude uzavřen jako takový.
Článek 4
Toto rozhodnutí je určeno Italské republice.
V Bruselu dne 27. října 2010.