ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΌΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 284/2012 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 29ης Μαρτίου 2012
για την επιβολή ειδικών όρων που διέπουν την εισαγωγή ζωοτροφών και τροφίμων καταγωγής ή προέλευσης Ιαπωνίας μετά το ατύχημα στον πυρηνικό σταθμό της Φουκουσίμα και για την κατάργηση του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 961/2011
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 178/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 28ης Ιανουαρίου 2002, για τον καθορισμό των γενικών αρχών και απαιτήσεων της νομοθεσίας για τα τρόφιμα, για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων και τον καθορισμό διαδικασιών σε θέματα ασφαλείας των τροφίμων (1), και ιδίως το άρθρο 53 παράγραφος 1 στοιχείο β) σημείο ii),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Το άρθρο 53 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 178/2002 προβλέπει τη δυνατότητα θέσπισης κατάλληλων μέτρων έκτακτης ανάγκης από την Ένωση για τρόφιμα και ζωοτροφές που εισάγονται από τρίτη χώρα προκειμένου να προστατευθούν η δημόσια υγεία, η υγεία των ζώων ή το περιβάλλον, όταν ο κίνδυνος δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ικανοποιητικά με τα μέτρα που έχουν λάβει μεμονωμένα τα κράτη μέλη.
(2)
Μετά το ατύχημα στον πυρηνικό σταθμό της Φουκουσίμα στις 11 Μαρτίου 2011, η Επιτροπή πληροφορήθηκε ότι τα επίπεδα ραδιονουκλεϊδίων σε ορισμένα τρόφιμα καταγωγής Ιαπωνίας υπερέβαιναν τα επίπεδα δράσης που ισχύουν στην Ιαπωνία για τα τρόφιμα. Η μόλυνση αυτή ενδέχεται να αποτελεί απειλή για τη δημόσια υγεία και την υγεία των ζώων στην Ένωση και, κατά συνέπεια, εκδόθηκε ο εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 297/2011 της Επιτροπής, της 25ης Μαρτίου 2011, για την επιβολή ειδικών όρων που διέπουν την εισαγωγή ζωοτροφών και τροφίμων καταγωγής ή προέλευσης Ιαπωνίας μετά το ατύχημα στον πυρηνικό σταθμό της Φουκουσίμα (2). Ο εν λόγω κανονισμός αντικαταστάθηκε μεταγενέστερα από τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 961/2011 της Επιτροπής (3).
(3)
Οι ιαπωνικές αρχές πληροφόρησαν την Επιτροπή ότι σε πολλά δείγματα από σάκε και άλλα οινοπνευματώδη ποτά (ουίσκι και shochu) που αναλύθηκαν, δεν ανιχνεύθηκε ραδιενέργεια σε καμία περίπτωση. Με τη διαδικασία στίλβωσης, ζύμωσης και απόσταξης η ραδιενέργεια αφαιρείται σχεδόν εξ ολοκλήρου από το οινοπνευματώδες ποτό. Το θέμα θα παρακολουθείται με βάση τη διαρκή παρακολούθηση του σάκε, του ουίσκι και του shochu από τις ιαπωνικές αρχές. Ως εκ τούτου, είναι σκόπιμο να εξαιρεθούν το σάκε, το ουίσκι και το shochu από το πεδίο εφαρμογής του παρόντος κανονισμού, προκειμένου να μειωθεί η διοικητική επιβάρυνση των αρχών της Ιαπωνίας και των αρμόδιων αρχών των κρατών μελών εισαγωγής.
(4)
Οι ιαπωνικές αρχές εξέδωσαν στις 24 Φεβρουαρίου 2012 νέα μέγιστα επίπεδα για το άθροισμα του καισίου-134 και του καισίου-137, που πρόκειται να ισχύσουν από την 1η Απριλίου 2012, ενώ προβλέπονται μεταβατικά μέτρα για το ρύζι, το βοδινό κρέας, τα σπέρματα σόγιας και τα μεταποιημένα προϊόντα τους, τα οποία είναι χαμηλότερα από τα μέγιστα επίπεδα που θεσπίστηκαν με τον κανονισμό (Ευρατόμ) αριθ. 3954/87 του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 1987, για τον καθορισμό των μέγιστων επιτρεπτών επιπέδων ραδιενέργειας στα τρόφιμα και τις ζωοτροφές λόγω πυρηνικού ατυχήματος ή σε περίπτωση εκτάκτου κινδύνου από ακτινοβολίες (4). Τα μεταβατικά μέτρα για το βοδινό κρέας δεν έχουν σχέση με τις εισαγωγές στην Ένωση, δεδομένου ότι οι εισαγωγές βοδινού κρέατος από την Ιαπωνία στην Ένωση δεν επιτρέπονται για λόγους υγείας των ζώων και δημόσιας υγείας άλλους από τη ραδιενέργεια. Οι ιαπωνικές αρχές ενημέρωσαν επίσης την Επιτροπή ότι δεν επιτρέπεται να εξάγονται από την Ιαπωνία τα προϊόντα που δεν επιτρέπεται να διατίθενται στην ιαπωνική αγορά. Συνεπώς, παρόλο που δεν απαιτείται για λόγους ασφάλειας, είναι σκόπιμο, προκειμένου να εξασφαλιστεί η συνοχή μεταξύ των ελέγχων που διενεργούνται πριν από τις εξαγωγές από τις ιαπωνικές αρχές και των ελέγχων που διενεργούνται για τα επίπεδα ραδιονουκλεϊδίων στις ζωοτροφές και στα τρόφιμα καταγωγής ή προέλευσης Ιαπωνίας κατά την είσοδό τους στην Ένωση, να εφαρμόζονται στην Ένωση τα ίδια μέγιστα επίπεδα ραδιονουκλεϊδίων, για τις ζωοτροφές και τα τρόφιμα από την Ιαπωνία, με τα μέγιστα επίπεδα που ισχύουν στην Ιαπωνία, εφόσον τα τελευταία είναι χαμηλότερα από τις τιμές που ορίζονται στον κανονισμό (Ευρατόμ) αριθ. 3954/87.
(5)
Αμέσως μετά το ατύχημα άρχισαν να απαιτούνται έλεγχοι για την παρουσία ιωδίου-131 και αθροίσματος καισίου-134 και καισίου-137 σε ζωοτροφές και τρόφιμα καταγωγής Ιαπωνίας, επειδή υπήρχαν αποδεικτικά στοιχεία ότι η έκλυση της ραδιενέργειας στο περιβάλλον ήταν συνδεδεμένη κατά πολύ μεγάλο μέρος με το ιώδιο-131, το καίσιο-134 και το καίσιο-137, ενώ η εκπομπή των ραδιονουκλεϊδίων στρόντιο (Sr-90), πλουτώνιο (Pu-239) και αμερίκιο (Am-241) ήταν πολύ περιορισμένη ή μηδαμινή. Το ιώδιο-131 έχει βραχύ χρόνο ημιζωής διάρκειας 8 ημερών και επειδή, αφενός, δεν υπήρχε έκλυση στο περιβάλλον ραδιενέργειας από τον πυρηνικό σταθμό όπου σημειώθηκε το ατύχημα κατά τους πρόσφατους μήνες και, αφετέρου, η κατάσταση του κατεστραμμένου πυρηνικού αντιδραστήρα έχει πλέον σταθεροποιηθεί οπότε δεν αναμένεται νέα έκλυση στο περιβάλλον, το ιώδιο-131 δεν βρίσκεται πλέον στο περιβάλλον ούτε, επομένως, στις ζωοτροφές και τα τρόφιμα από την Ιαπωνία. Κατά συνέπεια, δεν απαιτείται πλέον η διενέργεια του ελέγχου για την παρουσία ιωδίου-131 που προβλεπόταν στον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1371/2011 της Επιτροπής, της 21ης Δεκεμβρίου 2011, για την τροποποίηση του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 961/2011 για την επιβολή ειδικών όρων που διέπουν την εισαγωγή ζωοτροφών και τροφίμων καταγωγής ή προέλευσης Ιαπωνίας μετά το ατύχημα στον πυρηνικό σταθμό της Φουκουσίμα (5). Επομένως, τα μέγιστα επίπεδα για το ιώδιο-131 δεν είναι αναγκαίο να διατηρηθούν στον παρόντα κανονισμό.
(6)
Ο εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 961/2011 προέβλεπε επίσης μέγιστα επίπεδα για το στρόντιο, το πλουτώνιο και το αμερίκιο σε περίπτωση που θα υπήρχε νέα έκλυση ραδιενέργειας στο περιβάλλον, συμπεριλαμβανομένων των εν λόγω ραδιονουκλεϊδίων. Δεδομένου ότι ο κατεστραμμένος πυρηνικός αντιδραστήρας βρίσκεται στο εξής σε σταθερή κατάσταση, οι πιθανότητες νέας έκλυσης ραδιενέργειας στο περιβάλλον είναι μηδαμινές ή απειροελάχιστες και δεν έχει υπάρξει σημαντική έκλυση στο περιβάλλον στροντίου, πλουτωνίου και αμερικίου μετά το ατύχημα στον πυρηνικό σταθμό, είναι προφανές ότι η διενέργεια ελέγχου για την παρουσία αυτών των ραδιονουκλεϊδίων στα τρόφιμα ή τις ζωοτροφές από την Ιαπωνία δεν είναι αναγκαία. Κατά συνέπεια, τα μέγιστα επίπεδα για τα εν λόγω ραδιονουκλεΐδια δεν χρειάζεται να διατηρηθούν στον παρόντα κανονισμό.
(7)
Ο εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 961/2011 τροποποιήθηκε δύο φορές προκειμένου να ληφθεί υπόψη η εξέλιξη της κατάστασης. Δεδομένου ότι ο παρών κανονισμός προβλέπει περαιτέρω τροποποιήσεις που απαιτούν την πραγματοποίηση αλλαγών σε ορισμένες διατάξεις του εν λόγω κανονισμού, είναι σκόπιμο ο εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 961/2011 να αντικατασταθεί από νέο κανονισμό.
(8)
Τα μέτρα που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό είναι σύμφωνα με τη γνώμη της μόνιμης επιτροπής για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Πεδίο εφαρμογής
Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται στις ζωοτροφές και στα τρόφιμα, κατά την έννοια του άρθρου 1 παράγραφος 2 του κανονισμού (Ευρατόμ) αριθ. 3954/87, καταγωγής ή προέλευσης Ιαπωνίας, με εξαίρεση:
α)
τα προϊόντα που αποστάλθηκαν από την Ιαπωνία πριν από τις 28 Μαρτίου 2011·
β)
τα προϊόντα που συγκομίστηκαν και/ή μεταποιήθηκαν πριν από τις 11 Μαρτίου 2011·
γ)
το σάκε των κωδικών ΣΟ ex 2206 00 39 (αφρώδες), ex 2206 00 59 (μη αφρώδες, που παρουσιάζεται σε δοχεία με περιεχόμενο που δεν υπερβαίνει τα 2 λίτρα) ή ex 2206 00 89 (μη αφρώδες, που παρουσιάζεται σε δοχεία με περιεχόμενο που υπερβαίνει τα 2 λίτρα)·
δ)
ουίσκι του κωδικού ΣΟ 2208 30·
ε)
το shochu των κωδικών ΣΟ ex 2208 90 56, ex 2208 90 69, ex 2208 90 77 ή ex 2208 90 78.
Άρθρο 2
Ορισμοί
Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, «μεταβατικά μέτρα που προβλέπονται από την ιαπωνική νομοθεσία» είναι τα μεταβατικά μέτρα που έλαβαν οι ιαπωνικές αρχές στις 24 Φεβρουαρίου 2012 όσον αφορά τα μέγιστα επίπεδα για το άθροισμα του καισίου-134 και του καισίου-137, όπως αναφέρονται στο παράρτημα III.
Άρθρο 3
Εισαγωγή στην Ένωση
Οι ζωοτροφές και τα τρόφιμα (στο εξής «τα προϊόντα») που αναφέρονται στο άρθρο 1 μπορούν να εισάγονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση μόνο αν συμμορφώνονται με τις διατάξεις του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 4
Μέγιστα επίπεδα καισίου-134 και καισίου-137
1. Τα προϊόντα που αναφέρονται στο άρθρο 1, με εξαίρεση το ρύζι, τα σπέρματα σόγιας και τα μεταποιημένα προϊόντα τους, συμμορφώνονται με το μέγιστο επίπεδο για το άθροισμα του καισίου-134 και του καισίου-137, όπως ορίζεται στο παράρτημα II.
2. Το ρύζι και τα σπέρματα σόγιας καθώς και τα μεταποιημένα προϊόντα τους πληρούν το μέγιστο επίπεδο για το άθροισμα του καισίου-134 και του καισίου-137 που ορίζεται στο παράρτημα III.
Άρθρο 5
Δήλωση
1. Κάθε φορτίο των προϊόντων που αναφέρονται στο άρθρο 1 συνοδεύεται από έγκυρη δήλωση που έχει συνταχθεί και υπογραφεί σύμφωνα με το άρθρο 6.
2. Η δήλωση που αναφέρεται στην παράγραφο 1:
α)
βεβαιώνει ότι τα προϊόντα συμμορφώνονται με την ισχύουσα νομοθεσία στην Ιαπωνία και
β)
προσδιορίζει κατά πόσο τα προϊόντα εμπίπτουν ή όχι στο πλαίσιο των μεταβατικών μέτρων που προβλέπονται από την ιαπωνική νομοθεσία.
3. Η δήλωση που αναφέρεται στην παράγραφο 1 βεβαιώνει, περαιτέρω:
α)
ότι τα προϊόντα συγκομίστηκαν και/ή υπέστησαν επεξεργασία πριν από την 11η Μαρτίου 2011· ή
β)
ότι τα προϊόντα δεν κατάγονται και δεν προέρχονται από τους νομούς Φουκουσίμα, Γκούνμα, Ιμπαράκι, Τοτσίγκι, Μιγιάγκι, Γιαμανάσι, Σαϊτάμα, Τόκιο, Τσίμπα, Καναγκάουα και Σιζουόκα· ή
γ)
ότι τα προϊόντα προέρχονται μεν από τους νομούς Φουκουσίμα, Γκούνμα, Ιμπαράκι, Τοτσίγκι, Μιγιάγκι, Γιαμανάσι, Σαϊτάμα, Τόκιο, Τσίμπα, Καναγκάουα και Σιζουόκα, αλλά δεν κατάγονται από έναν από αυτούς τους νομούς και δεν έχουν εκτεθεί σε ραδιενέργεια κατά τη διάρκεια της διαμετακόμισης· ή
δ)
ότι, εφόσον τα προϊόντα προέρχονται από τους νομούς Φουκουσίμα, Γκούνμα, Ιμπαράκι, Τοτσίγκι, Μιγιάγκι, Γιαμανάσι, Σαϊτάμα, Τόκιο, Τσίμπα, Καναγκάουα και Σιζουόκα, συνοδεύονται από αναλυτική έκθεση που περιέχει τα αποτελέσματα της δειγματοληψίας και της ανάλυσης.
4. Το στοιχείο δ) της παραγράφου 3 ισχύει επίσης για τα προϊόντα που έχουν αλιευτεί ή συγκομιστεί στα παράκτια ύδατα των νομών οι οποίοι αναφέρονται στο εν λόγω στοιχείο, ανεξάρτητα από το πού εκφορτώνονται.
Άρθρο 6
Κατάρτιση και υπογραφή της δήλωσης
1. Η δήλωση που αναφέρεται στο άρθρο 5 συντάσσεται σύμφωνα με το υπόδειγμα του παραρτήματος I.
2. Για τα προϊόντα που αναφέρονται στο άρθρο 5 παράγραφος 3 στοιχεία α), β) ή γ), η δήλωση υπογράφεται από εξουσιοδοτημένο εκπρόσωπο της αρμόδιας ιαπωνικής αρχής ή από εξουσιοδοτημένο εκπρόσωπο του φορέα ο οποίος έχει εξουσιοδοτηθεί από την αρμόδια ιαπωνική αρχή υπό την ευθύνη και την εποπτεία της αρμόδιας ιαπωνικής αρχής.
3. Για τα προϊόντα που αναφέρονται στο άρθρο 5 παράγραφος 3 στοιχείο δ), η δήλωση υπογράφεται από εξουσιοδοτημένο εκπρόσωπο της αρμόδιας ιαπωνικής αρχής και συνοδεύεται από αναλυτική έκθεση η οποία περιλαμβάνει τα αποτελέσματα της δειγματοληψίας και της ανάλυσης.
Άρθρο 7
Ταυτοποίηση
Κάθε φορτίο των προϊόντων που αναφέρονται στο άρθρο 1 ταυτοποιείται με κωδικό ο οποίος αναγράφεται στη δήλωση που αναφέρεται στο άρθρο 5 παράγραφος 1, στην αναλυτική έκθεση που αναφέρεται στο άρθρο 6 παράγραφος 3, στο υγειονομικό πιστοποιητικό, καθώς και στα εμπορικά έγγραφα που συνοδεύουν το φορτίο.
Άρθρο 8
Συνοριακοί σταθμοί ελέγχου και καθορισμένο σημείο εισόδου
Τα φορτία των προϊόντων που αναφέρονται στο άρθρο 1, εκτός από εκείνα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 97/78/ΕΚ του Συμβουλίου (6), εισάγονται στην Ένωση μέσω καθορισμένου σημείου εισόδου, κατά την έννοια του άρθρου 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 669/2009 της Επιτροπής (7) (στο εξής «καθορισμένο σημείο εισόδου»).
Άρθρο 9
Προηγούμενη γνωστοποίηση
Οι υπεύθυνοι των επιχειρήσεων ζωοτροφών και τροφίμων ή οι αντιπρόσωποί τους κοινοποιούν εκ των προτέρων την άφιξη κάθε φορτίου των προϊόντων που αναφέρονται στο άρθρο 1, τουλάχιστον δύο εργάσιμες ημέρες πριν από την άφιξη του φορτίου, στις αρμόδιες αρχές του συνοριακού σταθμού ελέγχου ή του καθορισμένου σημείου εισόδου.
Άρθρο 10
Επίσημοι έλεγχοι
1. Οι αρμόδιες αρχές του συνοριακού σταθμού ελέγχου ή του καθορισμένου σημείου εισόδου διενεργούν:
α)
ελέγχους εγγράφων σε όλα τα φορτία των προϊόντων που αναφέρονται στο άρθρο 1·
β)
φυσικούς ελέγχους και ελέγχους ταυτότητας, συμπεριλαμβανομένης της εργαστηριακής ανάλυσης σχετικά με την παρουσία καισίου-134 και καισίου-137, σε τουλάχιστον:
i)
το 5 % των φορτίων των προϊόντων που αναφέρονται στο άρθρο 5 παράγραφος 3 στοιχείο δ)· και
ii)
το 10 % των φορτίων των προϊόντων που αναφέρονται στο άρθρο 5 παράγραφος 3 στοιχεία β) και γ).
2. Τα φορτία φυλάσσονται υπό επίσημο έλεγχο για διάστημα 5 εργάσιμων ημερών κατ’ ανώτατο όριο, ενόσω εκκρεμεί η διαβίβαση των αποτελεσμάτων της εργαστηριακής ανάλυσης.
3. Σε περίπτωση που το αποτέλεσμα της εργαστηριακής ανάλυσης αποδεικνύει ότι οι εγγυήσεις που παρέχονται στη δήλωση είναι ανακριβείς, η δήλωση δεν θεωρείται έγκυρη και το φορτίο ζωοτροφών και τροφίμων δεν συμμορφώνεται με τις διατάξεις του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 11
Δαπάνες
Όλες οι δαπάνες που προκύπτουν από τους επίσημους ελέγχους που αναφέρονται στο άρθρο 10 και κάθε μέτρου που λαμβάνεται λόγω μη συμμόρφωσης βαρύνουν τους υπευθύνους των επιχειρήσεων ζωοτροφών και τροφίμων.
Άρθρο 12
Θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία
Τα φορτία δεν μπορούν να τεθούν σε ελεύθερη κυκλοφορία εάν οι υπεύθυνοι των επιχειρήσεων ζωοτροφών και τροφίμων ή οι εκπρόσωποί τους δεν υποβάλουν στις τελωνειακές αρχές δήλωση, όπως αναφέρεται στο άρθρο 5 παράγραφος 1, η οποία:
α)
είναι δεόντως θεωρημένη από την αρμόδια αρχή στον συνοριακό σταθμό ελέγχου ή στο καθορισμένο σημείο εισόδου και
β)
παρέχει αποδεικτικά στοιχεία ότι οι επίσημοι έλεγχοι που αναφέρονται στο άρθρο 10 έχουν διενεργηθεί και ότι τα αποτελέσματα αυτών των ελέγχων ήταν ευνοϊκά.
Άρθρο 13
Μη συμμορφούμενα προϊόντα
Τα προϊόντα που δεν είναι σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος κανονισμού δεν διατίθενται στην αγορά. Τα εν λόγω προϊόντα απορρίπτονται με ασφάλεια ή επιστρέφονται στη χώρα καταγωγής.
Άρθρο 14
Εκθέσεις
Τα κράτη μέλη ενημερώνουν την Επιτροπή σε μηνιαία βάση για όλα τα αναλυτικά αποτελέσματα που διαθέτουν, μέσω του συστήματος ταχείας ειδοποίησης για τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές (RASFF).
Άρθρο 15
Κατάργηση
Ο εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 961/2011 καταργείται.
Οι παραπομπές στον καταργούμενο κανονισμό θεωρούνται ως παραπομπές στον παρόντα κανονισμό.
Άρθρο 16
Μεταβατικό μέτρο
Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 3, τα προϊόντα που αναφέρονται στο άρθρο 1 μπορούν να εισάγονται στην Ένωση αν είναι σύμφωνα με τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 961/2011 βάσει του οποίου:
α)
τα προϊόντα έχουν εγκαταλείψει την Ιαπωνία πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού, ή
β)
τα προϊόντα συνοδεύονται από δήλωση, σύμφωνα με τον εν λόγω κανονισμό, η οποία εκδόθηκε πριν από την 1η Απριλίου 2012 και έχουν εγκαταλείψει την Ιαπωνία πριν από τις 15 Απριλίου 2012.
Άρθρο 17
Έναρξη ισχύος και περίοδος εφαρμογής
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την τρίτη ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Εφαρμόζεται από την ημερομηνία της έναρξης ισχύος του έως την 31η Οκτωβρίου 2012. Ο κανονισμός εξετάζεται τακτικά προκειμένου να λαμβάνεται υπόψη η εξέλιξη της κατάστασης σχετικά με τη μόλυνση.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Βρυξέλλες, 29 Μαρτίου 2012.
PROVÁDĚCÍ NAŘÍZENÍ KOMISE (EU) č. 284/2012
ze dne 29. března 2012,
kterým se stanoví zvláštní podmínky pro dovoz krmiv a potravin pocházejících nebo odesílaných z Japonska po havárii v jaderné elektrárně Fukušima a kterým se zrušuje prováděcí nařízení (EU) č. 961/2011
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 178/2002 ze dne 28. ledna 2002, kterým se stanoví obecné zásady a požadavky potravinového práva, zřizuje se Evropský úřad pro bezpečnost potravin a stanoví postupy týkající se bezpečnosti potravin (1), a zejména na čl. 53 odst. 1 písm. b) bod ii) uvedeného nařízení,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Článek 53 nařízení (ES) č. 178/2002 stanoví možnost přijetí vhodných mimořádných opatření Unie u potravin a krmiv dovezených ze třetí země za účelem ochrany lidského zdraví, zdraví zvířat nebo životního prostředí, pokud se nelze s rizikem úspěšně vypořádat pomocí opatření přijatých jednotlivými členskými státy.
(2)
Po havárii v jaderné elektrárně Fukušima dne 11. března 2011 byla Komise informována o tom, že úrovně radionuklidů v některých potravinářských produktech pocházejících z Japonska přesáhly akční úrovně v potravinách použitelné v Japonsku. Taková kontaminace může představovat hrozbu pro lidské zdraví a zdraví zvířat v Unii, a proto bylo přijato prováděcí nařízení Komise (EU) č. 297/2011 ze dne 25. března 2011, kterým se stanoví zvláštní podmínky pro dovoz krmiv a potravin pocházejících nebo odesílaných z Japonska po havárii v jaderné elektrárně Fukušima (2). Uvedené nařízení bylo později nahrazeno prováděcím nařízením Komise (EU) č. 961/2011 (3).
(3)
Japonské orgány poskytly Komisi informaci, že v žádném z mnoha odebraných vzorků sake a jiných lihovin (whisky a šóčú) nebyla radioaktivita zjištěna. Proces leštění, fermentace a destilace radioaktivitu ze samotné lihoviny téměř úplně odstraňuje. Tato záležitost bude dále sledována na základě stálého monitorování sake, whisky a šóčú japonskými orgány. Proto je vhodné vyjmout sake, whisky a šóčú z oblasti působnosti tohoto nařízení s cílem snížit administrativní zátěž pro japonské orgány a příslušné orgány dovážejících členských států.
(4)
Japonské orgány přijaly dne 24. února 2012 nové nejvyšší úrovně pro sumu cesia 134 a cesia 137, které mají být použity od 1. dubna 2012, s přechodnými opatřeními pro rýži, hovězí maso, sójové boby a zpracované výrobky z nich, které jsou nižší než nejvyšší úrovně stanovené nařízením Rady (Euratom) č. 3954/87 ze dne 22. prosince 1987, kterým se stanoví nejvyšší přípustné úrovně radioaktivní kontaminace potravin a krmiv po jaderné havárii nebo jiném případu radiační mimořádné situace (4). Přechodná opatření týkající se hovězího masa nemají význam pro dovoz do Unie, jelikož dovoz hovězího masa z Japonska do Unie není povolen z důvodů ochrany zdraví zvířat a lidí, které nesouvisejí s radioaktivitou. Japonské orgány rovněž Komisi sdělily, že produkty, jejichž uvádění na trh je zakázáno v Japonsku, nesmějí být ani vyváženy. V zájmu zajištění souladu mezi kontrolami před vývozem, které provádějí japonské orgány, a kontrolami úrovní radionuklidů, které se při vstupu do Unie provádějí u krmiv a potravin pocházejících či odesílaných z Japonska, by proto bylo vhodné, ačkoli to z bezpečnostních důvodů není nutné, uplatňovat v Unii stejné nejvyšší úrovně radionuklidů v krmivech a potravinách z Japonska, jako jsou nejvyšší úrovně použitelné v Japonsku, dokud budou tyto hodnoty nižší než hodnoty stanovené v nařízení (Euratom) č. 3954/87.
(5)
Krátce po jaderné havárii byly vyžadovány kontroly přítomnosti jódu 131 a sumy cesia 134 a cesia 137 v krmivech a potravinách pocházejících z Japonska, jelikož existovaly důkazy, že únik radioaktivity do životního prostředí do značné míry souvisel s jódem 131, cesiem 134 a cesiem 137 a že došlo k jen velmi omezeným nebo žádným emisím radionuklidů stroncium (Sr-90), plutonium (Pu-239) a americium (Am-241). Jelikož má jód 131 krátký poločas rozpadu trvající 8 dní a vzhledem k tomu, že v uplynulých měsících k žádnému úniku radioaktivity z postižené jaderné elektrárny do životního prostředí nedošlo, postižený jaderný reaktor je nyní ve stabilním stavu a žádné další úniky do životního prostředí se neočekávají, není již jód 131 v životním prostředí, a tudíž ani v krmivech a potravinách z Japonska přítomen. Proto již není zapotřebí provádět kontroly přítomnosti jódu 131 požadované prováděcím nařízením Komise (EU) č. 1371/2011 ze dne 21. prosince 2011, kterým se mění prováděcí nařízení (EU) č. 961/2011, kterým se stanoví zvláštní podmínky pro dovoz krmiv a potravin pocházejících nebo odesílaných z Japonska po havárii v jaderné elektrárně Fukušima (5). Proto již není zapotřebí zachovat v tomto nařízení nejvyšší úrovně jódu 131.
(6)
Prováděcí nařízení (EU) č. 961/2011 stanovilo rovněž nejvyšší úrovně stroncia, plutonia a americia pro případ, že by došlo k novým únikům radioaktivity včetně těchto radionuklidů do životního prostředí. Vzhledem k tomu, že postižený jaderný reaktor je nyní ve stabilním stavu, možnost nových úniků radioaktivity do životního prostředí je vyloučena nebo velmi minimální a po havárii v jaderné elektrárně nedošlo k žádnému významnému úniku stroncia, plutonia a americia do životního prostředí, je zřejmé, že kontrola přítomnosti těchto radionuklidů v potravinách či krmivech z Japonska není nutná. V důsledku toho není nutno zachovat nejvyšší úrovně těchto radionuklidů v tomto nařízení.
(7)
Prováděcí nařízení (EU) č. 961/2011 bylo při dvou příležitostech pozměněno s ohledem na vývoj situace. Vzhledem k tomu, že toto nařízení stanoví další změny vyžadující změny několika ustanovení uvedeného nařízení, je vhodné nahradit prováděcí nařízení (EU) č. 961/2011 novým nařízením.
(8)
Opatření stanovená tímto nařízením jsou v souladu se stanoviskem Stálého výboru pro potravinový řetězec a zdraví zvířat,
PŘIJALA TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Oblast působnosti
Toto nařízení se použije pro krmiva a potraviny ve smyslu čl. 1 odst. 2 nařízení (Euratom) č. 3954/87 pocházející nebo odesílané z Japonska, s výjimkou:
a)
produktů, které opustily Japonsko před 28. březnem 2011;
b)
produktů, které byly sklizeny a/nebo zpracovány před 11. březnem 2011;
c)
sake kódů KN ex 2206 00 39 (šumivé), ex 2206 00 59 (jiné než šumivé, v nádobách o obsahu nepřesahujícím 2 litry) nebo ex 2206 00 89 (jiné než šumivé, v nádobách o obsahu převyšujícím 2 litry);
d)
whisky kódu KN 2208 30;
e)
šóčú kódu KN ex 2208 90 56, ex 2208 90 69, ex 2208 90 77 nebo ex 2208 90 78.
Článek 2
Definice
Pro účely tohoto nařízení se „přechodnými opatřeními stanovenými v japonských právních předpisech“ rozumí přechodná opatření přijatá japonskými orgány dne 24. února 2012, pokud jde o nejvyšší úrovně pro sumu cesia 134 a cesia 137 stanovené v příloze III.
Článek 3
Dovoz do Unie
Krmiva a potraviny (dále jen „produkty“) uvedené v článku 1 mohou být dováženy do Evropské unie pouze tehdy, jsou-li v souladu s tímto nařízením.
Článek 4
Nejvyšší úrovně cesia 134 a cesia 137
1. Produkty uvedené v článku 1, s výjimkou rýže, sójových bobů a zpracovaných výrobků z nich, musí být v souladu s nejvyšší úrovní pro sumu cesia 134 a cesia 137 stanovenou v příloze II.
2. Rýže, sójové boby a zpracované výrobky z nich musí být v souladu s nejvyšší úrovní pro sumu cesia 134 a cesia 137 stanovenou v příloze III.
Článek 5
Prohlášení
1. Ke každé zásilce produktů uvedených v článku 1 musí být přiloženo platné prohlášení vypracované a podepsané podle článku 6.
2. Prohlášení uvedené v odstavci 1 musí:
a)
potvrzovat, že produkty jsou v souladu s právními předpisy platnými v Japonsku, a
b)
uvádět, zda se na produkty vztahují nebo nevztahují přechodná opatření stanovená v japonských právních předpisech.
3. Prohlášení uvedené v odstavci 1 musí dále osvědčovat, že:
a)
produkty byly sklizeny a/nebo zpracovány před 11. březnem 2011 nebo
b)
produkty pochází a jsou odesílány z jiné prefektury než Fukušima, Gunma, Ibaraki, Točigi, Mijagi, Jamanaši, Saitama, Tokio, Čiba, Kanagawa a Šizuoka nebo
c)
produkty jsou odesílány z prefektur Fukušima, Gunma, Ibaraki, Točigi, Mijagi, Jamanaši, Saitama, Tokio, Čiba, Kanagawa a Šizuoka, avšak nepochází z žádné z těchto prefektur a nebyly vystaveny radioaktivitě během přepravy, nebo
d)
pokud produkty pocházejí z prefektur Fukušima, Gunma, Ibaraki, Točigi, Mijagi, Jamanaši, Saitama, Tokio, Čiba, Kanagawa a Šizuoka, přiloží se k nim protokol o analýze obsahující výsledky odběru vzorků a analýzy.
4. Ustanovení odst. 3 písm. d) se použije rovněž pro produkty ulovené v pobřežních vodách uvedených prefektur nebo z těchto vod získané, bez ohledu na místo jejich vykládky.
Článek 6
Vypracování a podpis prohlášení
1. Prohlášení uvedené v článku 5 se vypracuje podle vzoru stanoveného v příloze I.
2. Pro produkty uvedené v čl. 5 odst. 3 písm. a), b) nebo c) podepíše prohlášení oprávněný zástupce příslušného japonského orgánu nebo oprávněný zástupce subjektu, který byl oprávněn příslušných japonským orgánem v rámci pravomoci a pod dohledem příslušného japonského orgánu.
3. V případě produktů uvedených v čl. 5 odst. 3 písm. d) musí být prohlášení podepsáno oprávněným zástupcem příslušného japonského orgánu a k prohlášení se přiloží protokol o analýze obsahující výsledky odběru vzorků a analýzy.
Článek 7
Označování
Každá zásilka produktů podle článku 1 se označí kódem, který se uvede v prohlášení podle čl. 5 odst. 1, v protokolu o analýze podle čl. 6 odst. 3, ve zdravotním osvědčení a ve všech obchodních dokladech přiložených k zásilce.
Článek 8
Stanoviště hraniční kontroly a určené místo vstupu
Zásilky produktů podle článku 1, s výjimkou těch, které spadají do oblasti působnosti směrnice Rady 97/78/ES (6), vstupují do Unie v určeném místě vstupu ve smyslu čl. 3 písm. b) nařízení Komise (ES) č. 669/2009 (7) (dále jen „určené místo vstupu“).
Článek 9
Oznámení předem
Provozovatelé krmivářských a potravinářských podniků nebo jejich zástupci předem oznámí příslušným orgánům na stanovišti hraniční kontroly nebo v určeném místě vstupu příchod každé zásilky produktů podle článku 1, a to nejméně dva pracovní dny před fyzickým příchodem zásilky.
Článek 10
Úřední kontroly
1. Příslušné orgány stanoviště hraniční kontroly nebo určeného místa vstupu provedou:
a)
kontroly dokladů u všech zásilek produktů podle článku 1;
b)
fyzické kontroly a kontroly identifikace, včetně laboratorní analýzy na zjištění přítomnosti cesia 134 a cesia 137 alespoň u:
i)
5 % zásilek produktů podle čl. 5 odst. 3 písm. d) a
ii)
10 % zásilek produktů podle čl. 5 odst. 3 písm. b) a c).
2. Zásilky budou pod úřední kontrolou nejvýše pět pracovních dnů, dokud nebudou k dispozici výsledky laboratorní analýzy.
3. V případě, že výsledek laboratorní analýzy poskytuje důkazy o tom, že záruky uvedené v prohlášení jsou nepravdivé, je prohlášení považováno za neplatné a příslušná zásilka krmiv a potravin není v souladu s ustanoveními tohoto nařízení.
Článek 11
Náklady
Všechny náklady vzniklé v souvislosti s prováděním úředních kontrol podle článku 10 a přijetím jakýchkoli opatření v důsledku nesplnění požadavků nesou provozovatelé krmivářských a potravinářských podniků.
Článek 12
Propuštění do volného oběhu
Zásilky mohou být propuštěny do volného oběhu pouze tehdy, pokud provozovatelé krmivářských a potravinářských podniků nebo jejich zástupci předloží celním orgánům prohlášení podle čl. 5 odst. 1, které:
a)
řádně potvrdil příslušný orgán na stanovišti hraniční kontroly nebo v určeném místě vstupu a
b)
poskytuje důkazy o tom, že úřední kontroly podle článku 10 byly provedeny a že výsledky těchto kontrol byly příznivé.
Článek 13
Nevyhovující produkty
Produkty, které nejsou v souladu s ustanoveními tohoto nařízení, nesmí být uvedeny na trh. Takové produkty musí být bezpečně zlikvidovány nebo vráceny do země původu.
Článek 14
Zprávy
Členské státy prostřednictvím systému včasné výměny informací pro potraviny a krmiva (RASFF) informují Komisi každý měsíc o všech získaných výsledcích analýz.
Článek 15
Zrušení
Prováděcí nařízení (EU) č. 961/2011 se zrušuje.
Odkazy na zrušené nařízení se považují za odkazy na toto nařízení.
Článek 16
Přechodné opatření
Odchylně od článku 3 mohou být produkty uvedené v článku 1 dováženy do Evropské unie, pokud jsou v souladu s prováděcím nařízením (EU) č. 961/2011, jestliže:
a)
uvedené produkty opustily Japonsko před vstupem tohoto nařízení v platnost nebo
b)
je k produktům přiloženo prohlášení v souladu s uvedeným nařízením, které bylo vydáno před 1. dubnem 2012, a produkty opustily Japonsko před 15. dubnem 2012.
Článek 17
Vstup v platnost a doba použitelnosti
Toto nařízení vstupuje v platnost třetím dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Použije se ode dne vstupu v platnost do 31. října 2012. Nařízení bude pravidelně přezkoumáváno s ohledem na vývoj kontaminační situace.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 29. března 2012.