ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 19ης Ιανουαρίου 2012
με την οποία ζητείται από τα κράτη μέλη να απαγορεύσουν τη διάθεση στην αγορά κοπτικών εξαρτημάτων αρθρωτού τύπου για φορητές θαμνοκοπτικές μηχανές χειρός
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2011) 9772]
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(2012/32/ΕΕ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη την οδηγία 2006/42/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Μαΐου 2006, σχετικά με τα μηχανήματα και την τροποποίηση της οδηγίας 95/16/ΕΚ (1), και ιδίως το άρθρο 9,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Οι χλοοκοπτικές και οι θαμνοκοπτικές μηχανές είναι φορητά μηχανήματα χειρός για την κηπουρική και τη δασοκομία, που χρησιμοποιούνται για την κοπή χλόης, αγριόχορτων, θάμνων, μικρών δέντρων και παρόμοιας βλάστησης. Ένα πλήρες συγκρότημα χλοοκοπτικής ή θαμνοκοπτικής μηχανής περιλαμβάνει κινητήρια κεφαλή, άξονα μετάδοσης της κίνησης, εξάρτημα κοπής και προφυλακτήρα. Πολλές μηχανές που λειτουργούν με κινητήρα καύσης είναι διπλής χρήσης, δηλαδή μπορούν να χρησιμοποιηθούν είτε για την κοπή χλόης και αγριόχορτων είτε για την κοπή θάμνων και μικρών δέντρων, ανάλογα με το εξάρτημα κοπής που έχουν προσαρμοσμένο.
(2)
Το Σεπτέμβριο του 2008 οι σουηδικές αρχές ενημέρωσαν τις αρχές των υπόλοιπων κρατών μελών και την Επιτροπή ότι πολλά κοπτικά εξαρτήματα αρθρωτού τύπου για θαμνοκοπτικές μηχανές, που αποτελούνταν από δύο ή περισσότερα μεταλλικά μέρη, όπως αλυσίδες, μαχαίρια ή βούρτσες, τα οποία ήταν συνδεδεμένα με περιστροφική κεφαλή, τοποθετούνταν στην αγορά από κατασκευαστές διαφορετικούς από τους γνήσιους κατασκευαστές των θαμνοκοπτικών μηχανών. Οι σουηδικές αρχές έκριναν ότι τα κοπτικά αυτά εξαρτήματα αρθρωτού τύπου ήταν επικίνδυνα.
(3)
Τον Μάιο του 2010 οι αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου ενημέρωσαν τις αρχές των υπόλοιπων κρατών μελών και την Επιτροπή σχετικά με θανατηφόρο ατύχημα που είχε προκληθεί από κοπτικό εξάρτημα αρθρωτού τύπου για θαμνοκοπτική μηχανή, το οποίο αποτελούνταν από δύο αλυσίδες συνδεδεμένες με μεταλλικό δίσκο. Κατά τη χρήση θαμνοκοπτικής μηχανής στην οποία ήταν προσαρμοσμένο αυτό το κοπτικό εξάρτημα, ένας κρίκος της αλυσίδας εκτοξεύθηκε και τραυμάτισε θανατηφόρα παριστάμενο. Το Ηνωμένο Βασίλειο έλαβε μέτρα για την απόσυρση του εν λόγω κοπτικού εξαρτήματος από την αγορά και από τη χρήση. Κατά τη συνεδρίαση της επιτροπής για τις μηχανές στις 2 Ιουνίου 2010, το Ηνωμένο Βασίλειο ζήτησε από την Επιτροπή να εξετάσει την ανάγκη έγκρισης μέτρου με το οποίο να ζητείται από τα κράτη μέλη να απαγορεύσουν τη διάθεση, στην αγορά, κοπτικών εξαρτημάτων με συναφή τεχνικά χαρακτηριστικά.
(4)
Κοπτικά εξαρτήματα αρθρωτού τύπου για θαμνοκοπτικές μηχανές τα οποία κυκλοφορούν στην αγορά μεμονωμένα, με σκοπό να προσαρμοστούν σε θαμνοκοπτική μηχανή από τον χειριστή και τα οποία δεν καλύπτονται από την εκτίμηση της επικινδυνότητας, τη δήλωση συμμόρφωσης ΕΚ και τις οδηγίες χρήσης του κατασκευαστή της θαμνοκοπτικής μηχανής συνιστούν εναλλάξιμο εξοπλισμό σύμφωνα με τον ορισμό του άρθρου 2 στοιχείο β) της οδηγίας 2006/42/ΕΚ.
(5)
Στο σημείο 1.3.2 του παραρτήματος I της οδηγίας 2006/42/ΕΚ, σχετικά με τον κίνδυνο θραύσης κατά τη διάρκεια της λειτουργίας, απαιτείται να αντέχουν τα διάφορα μέρη της μηχανής, καθώς και οι μεταξύ τους σύνδεσμοι, στις καταπονήσεις που υφίστανται κατά τη χρήση. Εάν, παρά τις λαμβανόμενες προφυλάξεις, εξακολουθούν να υπάρχουν κίνδυνοι θραύσης ή διάλυσης, τα σχετικά μέρη πρέπει να είναι συναρμολογημένα, διατεταγμένα και/ή εφοδιασμένα με κατάλληλους προφυλακτήρες, έτσι ώστε τα θραύσματα να συγκρατούνται και να προλαμβάνονται εγγενώς επικίνδυνες καταστάσεις. Στο σημείο 1.3.3 του παραρτήματος I της ίδιας οδηγίας, σχετικά με τους οφειλόμενους στις πτώσεις και στις εκτοξεύσεις αντικειμένων κινδύνους, απαιτείται να λαμβάνονται προφυλάξεις ώστε να αποφεύγονται κίνδυνοι από πτώσεις ή εκτοξεύσεις αντικειμένων.
(6)
Το εναρμονισμένο πρότυπο για τις φορητές θαμνοκοπτικές και χλοοκοπτικές μηχανές χειρός εσωτερικής καύσης, το EN ISO 11806:2008, περιλαμβάνει τεχνικές προδιαγραφές και δοκιμές, που εξασφαλίζουν ότι τα κοπτικά εξαρτήματα είναι αρκετά ανθεκτικά και μειώνουν τους κινδύνους από εκτοξεύσεις αντικειμένων. Το πρότυπο δεν προβλέπει κοπτικά εξαρτήματα που να αποτελούνται από περισσότερα από ένα μεταλλικά μέρη. Παρόλο που η εφαρμογή του εναρμονισμένου προτύπου είναι προαιρετική, το πρότυπο δηλώνει το επίπεδο της τεχνολογίας που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά την εφαρμογή των βασικών απαιτήσεων υγείας και ασφάλειας της οδηγίας 2006/42/ΕΚ, σύμφωνα με τις γενικές αρχές που καθορίζονται στην εισαγωγή του παραρτήματος I της οδηγίας 2006/42/ΕΚ.
(7)
Η χρήση κοπτικών εξαρτημάτων αρθρωτού τύπου με συνδεδεμένα μεταλλικά μέρη ενέχει πολύ υψηλότερους υπολειπόμενους κινδύνους θραύσης κατά τη λειτουργία και εκτόξευσης αντικειμένων σε σύγκριση με τις μονοκόμματες μεταλλικές λεπίδες. Τα μεταλλικά μέρη των κοπτικών εξαρτημάτων αρθρωτού τύπου και οι σύνδεσμοί τους υπόκεινται σε επανειλημμένη υψηλή καταπόνηση, στην επαφή τους με πέτρες, βραχώδη μέρη και άλλα εμπόδια, συνεπώς είναι αναμενόμενο να θραυστούν και να εκτοξευτούν με μεγάλη ταχύτητα. Είναι επίσης αναμενόμενο να εκτοξεύσουν πέτρες με μεγαλύτερη δύναμη απ’ ό,τι οι μονοκόμματες μεταλλικές λεπίδες. Οι προφυλακτήρες που είναι προσαρμοσμένοι σε φορητές θαμνοκοπτικές μηχανές χειρός δεν μπορούν να παρέχουν επαρκή προστασία έναντι των υψηλότερων κινδύνων που παρουσιάζουν τα κοπτικά εξαρτήματα αρθρωτού τύπου με συνδεδεμένα μεταλλικά μέρη. Συνεπώς, λαμβανομένου υπόψη του επιπέδου της τεχνολογίας, τα κοπτικά εξαρτήματα αρθρωτού τύπου για φορητές θαμνοκοπτικές μηχανές χειρός δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις των σημείων 1.3.2 και 1.3.3 του παραρτήματος I της οδηγίας 2006/42/ΕΚ. Η μη συμμόρφωσή τους αυτή συνεπάγεται υψηλό κίνδυνο σοβαρού ή θανατηφόρου τραυματισμού των χρηστών και άλλων εκτιθέμενων προσώπων.
(8)
Στις 22 Οκτωβρίου του 2010 η Επιτροπή ζήτησε τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Μηχανημάτων Κηπουρικής σχετικά με σχέδιο μέτρου για την αντιμετώπιση των επικίνδυνων κοπτικών εξαρτημάτων για θαμνοκοπτικές μηχανές. Στην απάντησή της με ημερομηνία 4 Νοεμβρίου 2010, η Ομοσπονδία εξέφρασε την υποστήριξή της για το σχέδιο μέτρου.
(9)
Θα πρέπει να προβλεφθεί η βραχύτερη δυνατή χρονική περίοδος για την εφαρμογή των μέτρων που προβλέπονται από την παρούσα απόφαση, ώστε να αποφευχθούν περαιτέρω ατυχήματα.
(10)
Τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση είναι σύμφωνα με τη γνώμη της επιτροπής που συστάθηκε δυνάμει του άρθρου 22 της οδηγίας 2006/42/ΕΚ,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Τα κράτη μέλη απαγορεύουν τη διάθεση, στην αγορά, κοπτικών εξαρτημάτων αρθρωτού τύπου που αποτελούνται από διάφορα συνδεδεμένα μεταλλικά μέρη για φορητές θαμνοκοπτικές μηχανές χειρός.
Άρθρο 2
Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για να συμμορφωθούν προς την παρούσα απόφαση, το αργότερο στις 30 Απριλίου 2012. Δημοσιεύουν τα μέτρα αυτά και ενημερώνουν αμέσως την Επιτροπή σχετικά.
Άρθρο 3
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη.
Βρυξέλλες, 19 Ιανουαρίου 2012.
ROZHODNUTÍ KOMISE
ze dne 19. ledna 2012,
kterým se členským státům ukládá povinnost zakázat uvádění na trh řezacích příslušenství mulčovacího typu k přenosným křovinořezům
(oznámeno pod číslem K(2011) 9772)
(Text s významem pro EHP)
(2012/32/EU)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na směrnici Evropského parlamentu a Rady 2006/42/ES ze dne 17. května 2006 o strojních zařízeních a o změně směrnice 95/16/ES (1), a zejména na článek 9 uvedené směrnice,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Vyžínače trávy a křovinořezy jsou přenosné zahradnické a lesnické stroje, které se používají k řezání trávy, plevele, křovin, stromků a podobné vegetace. Kompletní jednotka vyžínače trávy nebo křovinořezu zahrnuje hlavu motoru, hnací hřídel, řezací příslušenství a ochranný kryt. Mnoho strojů se spalovacím motorem jsou dvojúčelné stroje, které mohou být používány v závislosti na vybavení řezacím příslušenstvím k řezání trávy a plevele nebo k řezání křovin a stromků.
(2)
V září 2008 informovaly švédské orgány ostatní orgány členských států a Komisi, že mnohá řezací příslušenství mulčovacího typu ke křovinořezům sestávající ze dvou nebo více kovových částí, jako jsou řetězy, nože nebo kartáče, připojených k rotační hlavě, byly na trh uvedeny jinými výrobci křovinořezů než původními. Švédské orgány došly k závěru, že taková řezací příslušenství mulčovacího typu jsou nebezpečná.
(3)
V květnu 2010 informovaly orgány Spojeného království ostatní orgány členských států a Komisi o smrtelné nehodě způsobené řezacím příslušenstvím mulčovacího typu ke křovinořezům sestávajícím ze dvou řetězů připojených ke kovovému disku. Během použití křovinořezu vybaveného takovým řezacím příslušenstvím se vymrštil článek řetězu a smrtelně zranil osobu nacházející se v okolí křovinořezu. Spojené království přijalo opatření k zajištění stažení dotčených řezacích příslušenství z trhu a z provozu. Na zasedání výboru pro strojní zařízení, které se konalo dne 2. června 2010, požádalo Spojené království Komisi, aby posoudila, zda není nutné přijmout opatření, které by členským státům uložilo povinnost zakázat uvádění na trh řezacích příslušenství s podobnými technickými vlastnostmi.
(4)
Řezací příslušenství mulčovacího typu ke křovinořezům, která jsou na trh uváděna samostatně a s křovinořezem je má smontovat provozovatel a na něž se nevztahuje posouzení rizika, ES prohlášení o shodě ani pokyny výrobce křovinořezů, jsou vyměnitelná přídavná zařízení podle definice uvedené v čl. 2 písm. b) směrnice 2006/42/ES.
(5)
Oddíl 1.3.2 přílohy I směrnice 2006/42/ES týkající se rizika destrukce během provozu stanoví, že různé části strojního zařízení a jejich spoje musí vydržet namáhání, kterým jsou vystaveny při používání. Jestliže i přes přijatá opatření hrozí riziko prasknutí nebo roztržení, musí být dotčené části upevněny, umístěny nebo zajištěny tak, aby jejich úlomky byly zadrženy a nedošlo tak k nebezpečným situacím. Oddíl 1.3.3 přílohy I této směrnice, který se týká rizik způsobených padajícími nebo vymrštěnými předměty, stanoví, že musí být přijata opatření, aby se zabránilo rizikům způsobeným padajícími nebo vymrštěnými předměty.
(6)
Harmonizovaná norma EN ISO 11806:2008 pro přenosný křovinořez se spalovacím motorem zahrnuje technické specifikace a testy k zabezpečení dostatečné síly řezacích příslušenství a ke snížení rizik způsobených vymrštěnými předměty. Norma nepředvídá řezací příslušenství sestávající z více než jedné kovové části. Použití harmonizované normy je sice dobrovolné, přesto však norma odkazuje na stav techniky, který musí být zohledněn při použití základních požadavků na ochranu zdraví a bezpečnost směrnice 2006/42/ES podle obecných zásad uvedených v úvodu k příloze I směrnice 2006/42/ES.
(7)
Při používání řezacích příslušenství mulčovacího typu s připojenými kovovými částmi jsou další rizika destrukce během provozu a vymrštění předmětů podstatně vyšší než u jednodílných kovových řezacích nástrojů. Kovové části řezacích příslušenství mulčovacího typu a jejich spoje jsou vystaveny opakovanému vysokému mechanickému namáhání při nárazu na kámen, skálu a jiné překážky a mohou se rozbít a být vysokou rychlostí vymrštěny. Rovněž je pravděpodobné, že vymrští kameny s větší energií než jednodílné kovové řezací nástroje. Ochranné kryty, kterými jsou přenosné křovinořezy vybaveny, nemohou poskytnout přiměřenou ochranu proti zvýšeným rizikům vzniklým řezacím příslušenstvím mulčovacího typu s připojenými kovovými částmi. V důsledku toho a s přihlédnutím ke stavu techniky nemohou být řezací příslušenství mulčovacího typu k přenosným křovinořezům považována za vyhovující požadavkům uvedeným v oddílech 1.3.2 a 1.3.3 přílohy I směrnice 2006/42/ES. Toto nesplnění stanovených požadavků představuje významné riziko vážného nebo smrtelného úrazu uživatelů a dalších ohrožených osob.
(8)
Dne 22. října 2010 konzultovala Komise Evropskou federaci výrobců zahradnických strojů v souvislosti s návrhem opatření, které by mělo nebezpečná řezací příslušenství ke křovinořezům řešit. Ve své odpovědi ze dne 4. listopadu 2010 vyjádřila federace navrhovanému opatření podporu.
(9)
K tomu, aby se zabránilo dalším nehodám, by měla být poskytnuta nejkratší možná lhůta pro uplatňování opatření požadovaných tímto rozhodnutím.
(10)
Opatření stanovená tímto rozhodnutím jsou v souladu se stanoviskem výboru zřízeného článkem 22 směrnice 2006/42/ES,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Členské státy zakáží uvádění na trh řezacích příslušenství mulčovacího typu k přenosným křovinořezům sestávajících z více připojených kovových částí.
Článek 2
Členské státy přijmou nezbytná opatření pro dosažení souladu s tímto rozhodnutím do 30. dubna 2012. Členské státy zveřejní dotčená opatření a neprodleně o nich uvědomí Komisi.
Článek 3
Toto rozhodnutí je určeno členským státům.
V Bruselu dne 19. ledna 2012.