ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 574/2011 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 16ης Ιουνίου 2011
για την τροποποίηση του παραρτήματος I της οδηγίας 2002/32/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τα ανώτατα όρια για τα νιτρώδη, τη μελαμίνη, την Ambrosia spp και τη μεταφορά ορισμένων κοκκιδιοστατικών και ιστομοναδοστατικών, καθώς και για την ενοποίηση των παραρτημάτων της I και II
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη την οδηγία 2002/32/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 7ης Μαΐου 2002, σχετικά με τις ανεπιθύμητες ουσίες στις ζωοτροφές (1), και ιδίως το άρθρο 8 παράγραφος 1 και το άρθρο 8 παράγραφος 2 πρώτη περίπτωση,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
H οδηγία 2002/32/ΕΚ προβλέπει ότι απαγορεύεται η χρήση προϊόντων που προορίζονται για ζωοτροφές, των οποίων η περιεκτικότητα σε ανεπιθύμητες ουσίες υπερβαίνει τα ανώτατα όρια που καθορίζονται στο παράρτημα I της εν λόγω οδηγίας. Για ορισμένες ανεπιθύμητες ουσίες, τα κράτη μέλη πρέπει να διεξάγουν έρευνες που να προσδιορίζουν τις πηγές των ουσιών αυτών, εφόσον υπερβαίνουν τα όρια που ορίζει το παράρτημα II της παρούσας οδηγίας.
(2)
Όσον αφορά τα νιτρώδη, διαπιστώθηκε ότι τα προϊόντα και τα υποπροϊόντα από σακχαρότευτλα και ζαχαροκάλαμο καθώς και από την παραγωγή αμύλου περιέχουν, υπό ορισμένες συνθήκες, επίπεδα νιτρωδών που υπερβαίνουν τα ανώτατα όρια που ορίστηκαν πρόσφατα στο παράρτημα I της οδηγίας 2002/32/ΕΚ. Επιπλέον, φαίνεται ότι η μέθοδος ανάλυσης για τον ποσοτικό προσδιορισμό νιτρωδών στις ζωοτροφές δεν παρέχει πάντοτε αξιόπιστα αναλυτικά αποτελέσματα όσον αφορά τα προϊόντα και τα υποπροϊόντα από σακχαρότευτλα και ζαχαροκάλαμο καθώς και από την παραγωγή αμύλου. Με βάση τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA), της 25ης Μαρτίου 2009 (2), ότι η παρουσία νιτρωδών σε ζωικά προϊόντα δεν προκαλεί ανησυχία για την υγεία του ανθρώπου, τα εν λόγω προϊόντα θα πρέπει να εξαιρεθούν επί του παρόντος από τα ανώτατα επίπεδα νιτρωδών για τις ζωοτροφές, ενόσω εξετάζονται περαιτέρω τα επίπεδα νιτρωδών και οι κατάλληλες μέθοδοι ανάλυσης.
(3)
Όσον αφορά τη μελαμίνη, η EFSA εξέδωσε στις 18 Μαρτίου 2010 επιστημονική γνώμη σχετικά με τη μελαμίνη στα τρόφιμα και στις ζωοτροφές (3). Σύμφωνα με τα πορίσματα της EFSA, η έκθεση στη μελαμίνη μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία κρυστάλλων στο ουροποιητικό σύστημα. Οι κρύσταλλοι αυτοί, οι οποίοι μπορεί να προκαλέσουν βλάβη των εγγύς ουροφόρων σωληναρίων, έχουν παρατηρηθεί σε ζώα και παιδιά ως αποτέλεσμα της νόθευσης ζωοτροφών και βρεφικών τροφών με μελαμίνη, γεγονός που ορισμένες φορές οδήγησε στον θάνατο. Η Επιτροπή του Codex Alimentarius έχει ορίσει ανώτατα όρια για τη μελαμίνη στις ζωοτροφές και στα τρόφιμα (4). Δεδομένου ότι αυτά τα όρια είναι σύμφωνα με τα πορίσματα της γνώμης της EFSA, είναι σκόπιμο να συμπεριληφθούν τα εν λόγω ανώτατα όρια στο παράρτημα I της οδηγίας 2002/32/ΕΚ, ώστε να προστατευθούν η υγεία των ζώων και η δημόσια υγεία. Δεδομένου ότι ορισμένες ζωοτροφές αναπόφευκτα περιέχουν επίπεδα μελαμίνης υψηλότερα από τα ανώτατα όρια ως αποτέλεσμα της κανονικής διεργασίας παραγωγής, είναι σκόπιμο ορισμένες ζωοτροφές να εξαιρεθούν από τα ανώτατα όρια.
(4)
Όσον αφορά την Ambrosia spp., η EFSA κατέληξε, στη γνώμη της 4ης Ιουνίου 2010 (5), ότι οι τροφές πτηνών μπορεί να αποτελούν σημαντικό μέσο διασποράς της Ambrosia spp., ιδίως σε μη προηγουμένως μολυνθείσες περιοχές, καθώς συχνά περιέχουν σημαντικές ποσότητες μη επεξεργασμένων σπόρων Ambrosia spp. Συνεπώς, η πρόληψη της χρήσης τροφών πτηνών που έχουν επιμολυνθεί με μη επεξεργασμένους σπόρους Ambrosia spp. μπορεί να μειώσει την περαιτέρω διασπορά της Ambrosia spp. στην Ένωση. Οι σπόροι Ambrosia spp. αποτελούν θέμα δημόσιας υγείας εξαιτίας των αλλεργιογόνων ιδιοτήτων της γύρης τους. Η εισπνοή της γύρης φυτών μπορεί να προκαλέσει, μεταξύ άλλων, ρινοεπιπεφυκίτιδα και άσθμα. Επίσης, υπάρχουν ορισμένα στοιχεία που συνηγορούν στο ότι η γύρη Ambrosia spp. προκαλεί αλλεργία σε ζώα. Συνεπώς, είναι σκόπιμο να περιοριστεί η παρουσία σπόρων Ambrosia spp. στις πρώτες ύλες ζωοτροφών και στις σύνθετες ζωοτροφές που περιέχουν μη αλεσμένους σπόρους και σπόρους προς σπορά, καθώς και να καθοριστεί ανώτατο όριο σπόρων Ambrosia spp. στους σπόρους και τους σπόρους προς σπορά στο κατώτερο ευλόγως εφικτό επίπεδο (ALARA - As Low As Reasonably Achievable) με ορθές γεωργικές πρακτικές και πρακτικές καθαρισμού.
(5)
Όσον αφορά τα κοκκιδιοστατικά και τα ιστομοναδοστατικά, η μεταφορά από μια παρτίδα παραγωγής σε άλλη μπορεί να συμβεί όταν οι ουσίες αυτές χρησιμοποιούνται ως εγκεκριμένες πρόσθετες ύλες ζωοτροφών. Η μεταφορά αυτή μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την επιμόλυνση ζωοτροφών που παράγονται στη συνέχεια με την παρουσία τεχνικώς αναπόφευκτων ιχνών των ουσιών αυτών, επονομαζόμενη ως αναπόφευκτη μεταφορά ή διασταυρούμενη επιμόλυνση, στις ζωοτροφές για τις οποίες δεν έχει εγκριθεί η χρήση κοκκιδιοστατικών ή ιστομοναδοστατικών, αναφερόμενες ως μη στοχευόμενες ζωοτροφές. Λαμβανομένης υπόψη της εφαρμογής ορθών πρακτικών παραγωγής, τα ανώτατα όρια της αναπόφευκτης μεταφοράς κοκκιδιοστατικών και ιστομοναδοστατικών σε μη στοχευόμενες ζωοτροφές πρέπει να θεσπιστούν στο κατώτερο ευλόγως εφικτό επίπεδο (ALARA). Για να είναι σε θέση ο παραγωγός της ζωοτροφής να διαχειριστεί την προαναφερόμενη αναπόφευκτη μεταφορά, πρέπει να εξεταστεί η θέσπιση ποσοστού μεταφοράς περίπου 3 % σε σύγκριση με την επιτρεπόμενη ανώτατη περιεκτικότητα όσον αφορά τις ζωοτροφές για λιγότερο ευπαθή μη στοχευόμενα είδη ζώων, ενώ θα πρέπει να καθοριστεί ποσοστό μεταφοράς περίπου 1 % σε σύγκριση με την επιτρεπόμενη ανώτατη περιεκτικότητα για τις ζωοτροφές που προορίζονται για ευπαθή μη στοχευόμενα είδη ζώων και τις ζωοτροφές που χρησιμοποιούνται για την περίοδο πριν από τη σφαγή. Η εφαρμογή ποσοστού μεταφοράς 1 % πρέπει επίσης να εξεταστεί για τη διασταυρούμενη επιμόλυνση άλλων ζωοτροφών για στοχευόμενα είδη ζώων στις οποίες δεν προστίθενται κοκκιδιοστατικά και ιστομοναδοστατικά, καθώς και όσον αφορά τις μη στοχευόμενες ζωοτροφές για τα ζώα που χρησιμοποιούνται συνεχώς για την παραγωγή τροφίμων, όπως οι αγελάδες γαλακτοπαραγωγής ή οι όρνιθες ωοπαραγωγής, όπου υπάρχουν αποδεικτικά στοιχεία μεταφοράς από τις ζωοτροφές στα τρόφιμα ζωικής προέλευσης. Αν χορηγούνται στα ζώα απευθείας πρώτες ύλες ζωοτροφών ή αν χρησιμοποιούνται συμπληρωματικές ζωοτροφές, η χρήση τους στο ημερήσιο σιτηρέσιο πρέπει να μην έχει ως συνέπεια την έκθεση των ζώων σε επίπεδα κοκκιδιοστατικών ή ιστομοναδοστατικών υψηλότερα από τα ανώτατα όρια έκθεσης που αντιστοιχούν στη χρήση μόνο πλήρων ζωοτροφών στο ημερήσιο σιτηρέσιο.
(6)
Όσον αφορά τα κοκκιδιοστατικά ναρασίνη, νικαρβαζίνη και νατριούχο λασαλοσίδη, το παράρτημα I της οδηγίας 2002/32/ΕΚ θα πρέπει να τροποποιηθεί ώστε να ληφθούν υπόψη οι πρόσφατες τροποποιήσεις των εγκρίσεων αυτών των ουσιών, και, κατά συνέπεια, θα πρέπει να τροποποιηθεί ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 124/2009 της Επιτροπής, της 10ης Φεβρουαρίου 2009, σχετικά με τον καθορισμό ανώτατων ορίων για την παρουσία κοκκιδιοστατικών ή ιστομοναδοστατικών στα τρόφιμα ως αποτέλεσμα της αναπόφευκτης μεταφοράς των εν λόγω ουσιών σε μη στοχευόμενες ζωοτροφές (6).
(7)
Τα παραρτήματα I και ΙΙ της οδηγίας 2002/32/ΕΚ έχουν ήδη τροποποιηθεί σημαντικά και πολλές φορές κατά το παρελθόν. Συνεπώς, είναι σκόπιμο να ενοποιηθούν τα εν λόγω παραρτήματα. Για να βελτιωθεί η σαφήνεια και το ευανάγνωστο των παραρτημάτων αυτών, είναι σκόπιμο να αναδιαρθρωθούν και να εναρμονιστεί η ορολογία τους. Δεδομένου ότι οι διατάξεις που περιέχουν τα παραρτήματα αυτά έχουν άμεση εφαρμογή και είναι δεσμευτικές στο σύνολό τους, είναι σκόπιμο τα εν λόγω παραρτήματα να θεσπιστούν με κανονισμό.
(8)
Τα μέτρα που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό είναι σύμφωνα με τη γνώμη της μόνιμης επιτροπής για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων και ούτε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ούτε το Συμβούλιο αντιτάχθηκαν σε αυτά,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Τα παραρτήματα I και II της οδηγίας 2002/32/ΕΚ αντικαθίστανται από το κείμενο του παραρτήματος του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 2
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Εφαρμόζεται από την 1η Ιουλίου 2011.
Οι διατάξεις όσον αφορά την Ambrosia spp. εφαρμόζονται από την 1η Ιανουαρίου 2012.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Βρυξέλλες, 16 Ιουνίου 2011.
NAŘÍZENÍ KOMISE (EU) č. 574/2011
ze dne 16. června 2011,
kterým se mění příloha I směrnice Evropského parlamentu a Rady 2002/32/ES, pokud jde o maximální limity dusitanů, melaminu, Ambrosia spp. a o křížovou kontaminaci určitými kokcidiostatiky a histomonostatiky, a kterým se konsolidují přílohy I a II uvedené směrnice
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na směrnici Evropského parlamentu a Rady 2002/32/ES ze dne 7. května 2002 o nežádoucích látkách v krmivech (1), a zejména na čl. 8 odst. 1 a čl. 8 odst. 2 první odrážku uvedené směrnice,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Směrnice 2002/32/ES zakazuje používání produktů ke krmení, ve kterých obsahy nežádoucích látek přesahují maximální limity stanovené v příloze I uvedené směrnice. U některých nežádoucích látek musí členské státy provádět šetření, aby se zjistily zdroje těchto látek, jsou-li prahy stanovené v příloze II uvedené směrnice překročeny.
(2)
Pokud jde o dusitany, bylo zjištěno, že výrobky a vedlejší výrobky z cukrovky a třtiny cukrové a z výroby škrobu za určitých podmínek obsahují úrovně dusitanů přesahující maximální limity, jež byly nedávno stanoveny v příloze I směrnice 2002/32/ES. Dále se ukázalo, že analytická metoda zjišťování dusitanů v krmivech neposkytuje vždy spolehlivé výsledky rozboru, pokud jde o výrobky a vedlejší výrobky z cukrovky a třtiny cukrové a z výroby škrobu. Vzhledem k tomu, že Evropský úřad pro bezpečnost potravin (dále jen „EFSA“) ve svém stanovisku ze dne 25. března 2009 (2) došel k závěru, že přítomnost dusitanů v živočišných produktech nevzbuzuje žádnou příčinu k obavám, pokud jde o lidské zdraví, by se na dotčené výrobky prozatím neměly vztahovat maximální limity dusitanů v krmných surovinách, přičemž úrovně dusitanů v těchto výrobcích a vhodné analytické metody se budou dále zkoumat.
(3)
Pokud jde o melamin, EFSA přijal dne 18. března 2010 vědecké stanovisko týkající se melaminu v potravinách a krmivech (3). Ze zjištění úřadu EFSA vyplývá, že expozice melaminu může vést k tvorbě krystalů v močovém ústrojí. Tyto krystaly způsobují poškození proximálního tubulu a byly zaznamenány u zvířat a dětí v důsledku případů falšování krmiv a počáteční kojenecké výživy melaminem, jež v některých případech vedlo k úmrtí. Komise pro Codex Alimentarius stanovila maximální limity pro melamin v krmivech a potravinách (4). V zájmu ochrany zdraví zvířat a veřejného zdraví je vhodné tyto maximální limity zařadit do přílohy I směrnice 2002/32/ES, protože tyto limity jsou v souladu se závěry stanoviska EFSA. Je vhodné, aby se na některé doplňkové látky nevztahovaly maximální limity, vzhledem k tomu, že v důsledku běžného výrobního procesu nevyhnutelně obsahují vyšší hodnotu melaminu, než je maximální limit.
(4)
Pokud jde o Ambrosia spp., EFSA ve svém stanovisku ze dne 4. června 2010 (5) došel k závěru, že produkty ke krmení ptáků mohou být významným zdrojem šíření Ambrosia spp., zejména v dříve nezamořených oblastech, vzhledem k tomu, že často obsahují značné množství nezpracovaných semen Ambrosia spp. Proto je pravděpodobné, že předcházení použití produktů ke krmení ptáků kontaminovaných nezpracovanými semeny Ambrosia spp. zmírní další šíření Ambrosia spp. v Unii. Pyl Ambrosia spp. má alergenní vlastnosti, a proto je problémem veřejného zdraví. Vdechnutí pylu této rostliny může mimo jiné potíže způsobit rinokonjunktivitis a astma. Alergenní účinek pylu Ambrosia spp. byl prokázán rovněž u zvířat. Je proto vhodné omezit přítomnost semen Ambrosia spp. v krmných surovinách a krmných směsích obsahujících nedrcená zrna a semena a stanovit maximální obsah semen Ambrosia spp. v nedrcených zrnech a semenech na co nejnižší rozumně dosažitelné úrovni za použití správné zemědělské praxe a metod čištění.
(5)
Pokud jde o kokcidiostatika a histomonostatika, používají-li se tyto látky jako povolené doplňkové látky, může dojít k jejich přenosu z jedné výrobní šarže do další. Takový přenos může vést ke kontaminaci následně vyrobených krmiv přítomností technicky nevyhnutelných stop takových látek, tzv. nevyhnutelné křížové kontaminaci, v krmivech, v nichž nejsou kokcidiostatika a histomonostatika povolena, tzv. necílových krmivech. S přihlédnutím k uplatňování správné výrobní praxe by měly být maximální limity nevyhnutelné křížové kontaminace necílových krmiv kokcidiostatiky nebo histomonostatiky stanoveny na základě zásady co nejnižší rozumně dosažitelné úrovně. Aby mohli výrobci krmiv zvládat nevyhnutelnou křížovou kontaminaci, měla by být u krmiv pro méně vnímavé necílové druhy zvířat považována za přijatelnou křížová kontaminace ve výši přibližně 3 % povoleného maximálního obsahu, zatímco u krmiv určených pro vnímavé necílové druhy zvířat a u krmiv používaných v období před porážkou by měla být považována za přijatelnou křížová kontaminace ve výši přibližně 1 % povoleného maximálního obsahu. Křížová kontaminace ve výši 1 % by měla být rovněž považována za přijatelnou u jiných krmiv pro cílové druhy, do kterých nejsou žádná kokcidiostatika nebo histomonostatika přidávána, a v případě necílových krmiv pro „zvířata kontinuálně produkující potraviny“, jako jsou dojnice nebo nosnice, pokud byl prokázán přenos z krmiv do potravin živočišného původu. Pokud se zvířatům zkrmují krmné suroviny přímo nebo pokud se používají doplňková krmiva, nemělo by to vést k vystavení zvířat vyšší úrovni expozice kokcidiostatikům nebo histomonostatikům, než je odpovídající maximální úroveň expozice stanovená pro případ, kdy se denní dávka skládá pouze z kompletních krmiv.
(6)
Pokud jde o kokcidiostatika narasin, nikarbazin a lasalocid sodný, měla by být příloha I směrnice 2002/32/ES změněna tak, aby zohlednila nedávné změny povolení těchto látek, a nařízení Komise (ES) č. 124/2009 ze dne 10. února 2009, kterým se stanoví maximální limity pro přítomnost kokcidiostatik nebo histomonostatik v potravinách, jež je důsledkem nevyhnutelné křížové kontaminace necílových krmiv těmito látkami (6), by mělo být odpovídajícím způsobem změněno.
(7)
Přílohy I a II směrnice 2002/32/ES již byly v minulosti mnohokrát podstatně upraveny. Proto je vhodné tyto přílohy konsolidovat. V zájmu větší jasnosti a srozumitelnosti těchto příloh je vhodné změnit jejich strukturu a sjednotit terminologii. Vzhledem k tomu, že ustanovení obsažená v přílohách se používají přímo a jsou závazná v celém rozsahu, je vhodné stanovit tyto přílohy nařízením.
(8)
Opatření stanovená tímto nařízením jsou v souladu se stanoviskem Stálého výboru pro potravinový řetězec a zdraví zvířat a Evropský parlament ani Rada nevyjádřily s těmito opatřeními nesouhlas,
PŘIJALA TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Přílohy I a II směrnice 2002/32/ES se nahrazují zněním přílohy tohoto nařízení.
Článek 2
Toto nařízení vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Použije se ode dne 1. července 2011.
Ustanovení týkající se Ambrosia spp. se použijí ode dne 1. ledna 2012.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 16. června 2011.