ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 461/2010 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 27ης Μαΐου 2010
σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 101 παράγραφος 3 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε ορισμένες κατηγορίες κάθετων συμφωνιών και εναρμονισμένων πρακτικών στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη:
τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
τον κανονισμό αριθ. 19/65/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 2ας Μαρτίου 1965, περί εφαρμογής του άρθρου 85 παράγραφος 3 της συνθήκης σε κατηγορίες συμφωνιών και εναρμονισμένων πρακτικών (1), και ιδίως το άρθρο 1,
Αφού δημοσίευσε σχέδιο του παρόντος κανονισμού,
Κατόπιν διαβούλευσης με τη συμβουλευτική επιτροπή συμπράξεων και δεσποζουσών θέσεων,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Ο κανονισμός αριθ. 19/65/ΕΟΚ εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να εφαρμόζει, με έκδοση κανονισμού, το άρθρο 101 παράγραφος 3 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2) σε ορισμένες κατηγορίες κάθετων συμφωνιών και αντίστοιχων εναρμονισμένων πρακτικών που εμπίπτουν στο άρθρο 101 παράγραφος 1 της συνθήκης. Οι κανονισμοί απαλλαγής κατά κατηγορία εφαρμόζονται σε κάθετες συμφωνίες που πληρούν ορισμένες προϋποθέσεις και είναι δυνατόν να έχουν γενική ισχύ ή να αφορούν συγκεκριμένους κλάδους.
(2)
Η Επιτροπή έχει προσδιορίσει μια κατηγορία κάθετων συμφωνιών για την οποία θεωρεί ότι, υπό κανονικές συνθήκες, πληροί τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στο άρθρο 101 παράγραφος 3 της συνθήκης και, για τον σκοπό αυτό, εξέδωσε τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 330/2010 της Επιτροπής, της 20ής Απριλίου 2010, σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 101 παράγραφος 3 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε ορισμένες κατηγορίες κάθετων συμφωνιών και εναρμονισμένων πρακτικών (3), ο οποίος αντικαθιστά τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2790/1999 της Επιτροπής (4).
(3)
Για τον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας, που περιλαμβάνει τόσο τα επιβατικά οχήματα όσο και τα οχήματα επαγγελματικής χρήσης, έχουν ισχύσει, από το 1985 και μετά, ειδικοί κανονισμοί απαλλαγής κατά κατηγορία, εκ των οποίων ο πλέον πρόσφατος είναι ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1400/2002 της Επιτροπής, της 31ης Ιουλίου 2002, για την εφαρμογή του άρθρου 81 παράγραφος 3 της συνθήκης σε ορισμένες κατηγορίες κάθετων συμφωνιών και εναρμονισμένων πρακτικών στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας (5). Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2790/1999 ανέφερε ρητά ότι δεν είχε εφαρμογή στις κάθετες συμφωνίες των οποίων το αντικείμενο ενέπιπτε στο πεδίο εφαρμογής άλλων κανονισμών απαλλαγής κατά κατηγορία. Ως εκ τούτου, ο τομέας της αυτοκινητοβιομηχανίας δεν περιλαμβανόταν στο πεδίο εφαρμογής του εν λόγω κανονισμού.
(4)
Η ισχύς του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1400/2002 λήγει στις 31 Μαΐου 2010. Παρ’ όλα αυτά, ο τομέας της αυτοκινητοβιομηχανίας είναι σκόπιμο να εξακολουθήσει να απολαύει απαλλαγής κατά κατηγορία, με στόχο την απλούστευση του διοικητικού έργου και τη μείωση του κόστους συμμόρφωσης για τις σχετικές επιχειρήσεις, συγχρόνως δε την αποτελεσματική εποπτεία των αγορών κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 103 παράγραφος 2 στοιχείο β) της συνθήκης.
(5)
Από την εμπειρία που έχει αποκτηθεί από το 2002 και μετά όσον αφορά τη διανομή καινουργών αυτοκίνητων οχημάτων, τη διανομή ανταλλακτικών και την παροχή υπηρεσιών επισκευής και συντήρησης για αυτοκίνητα οχήματα, είναι δυνατόν να ορισθεί μια κατηγορία κάθετων συμφωνιών στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας για τις οποίες μπορεί να θεωρηθεί ότι κατά κανόνα πληρούν τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στο άρθρο 101 παράγραφος 3 της συνθήκης.
(6)
Η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει τις κάθετες συμφωνίες για την αγορά, πώληση ή μεταπώληση καινουργών αυτοκίνητων οχημάτων, τις κάθετες συμφωνίες για την αγορά, πώληση ή μεταπώληση ανταλλακτικών για αυτοκίνητα οχήματα και τις κάθετες συμφωνίες για την παροχή υπηρεσιών επισκευής και συντήρησης αυτοκίνητων οχημάτων, εφόσον οι συμφωνίες αυτές συνάπτονται μεταξύ μη ανταγωνιζομένων επιχειρήσεων, μεταξύ ορισμένων ανταγωνιζομένων επιχειρήσεων ή από ορισμένες ενώσεις λιανοπωλητών ή επισκευαστών. Περιλαμβάνει επίσης κάθετες συμφωνίες με παρεπόμενες ρήτρες σχετικά με την παραχώρηση ή τη χρήση δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας. Ο όρος «κάθετες συμφωνίες» πρέπει να οριστεί αναλόγως, ώστε να περιλαμβάνει τόσο τις προαναφερθείσες συμφωνίες όσο και τις αντίστοιχες εναρμονισμένες πρακτικές.
(7)
Ορισμένα είδη κάθετων συμφωνιών μπορούν να βελτιώσουν την οικονομική αποτελεσματικότητα στο πλαίσιο μιας αλυσίδας παραγωγής ή διανομής, επιτρέποντας καλύτερο συντονισμό μεταξύ των συμμετεχουσών επιχειρήσεων. Μπορούν ιδίως να οδηγήσουν σε μείωση του κόστους συναλλαγής και διανομής των συμβαλλομένων μερών και σε βελτιστοποίηση του επιπέδου των πωλήσεων και των επενδύσεών τους.
(8)
Η πιθανότητα οι εν λόγω ευεργετικές από την άποψη της αποτελεσματικότητας συνέπειες να υπερκαλύπτουν κάθε αρνητική για τον ανταγωνισμό συνέπεια των περιορισμών που περιέχονται σε κάθετες συμφωνίες εξαρτάται από την ισχύ των συμβαλλομένων μερών στην αγορά και, ως εκ τούτου, από τον βαθμό στον οποίο οι επιχειρήσεις αυτές αντιμετωπίζουν ανταγωνισμό από άλλους παρόχους αγαθών ή υπηρεσιών που θεωρούνται εναλλάξιμα ή υποκατάστατα από τους πελάτες τους λόγω των χαρακτηριστικών τους, των τιμών τους και της χρήσης για την οποία προορίζονται. Οι κάθετες συμφωνίες οι οποίες περιλαμβάνουν περιορισμούς που είναι πιθανό να περιστέλλουν τον ανταγωνισμό και να βλάπτουν τους καταναλωτές ή οι οποίες δεν είναι απολύτως αναγκαίες για την επίτευξη των καλύτερης αποτελεσματικότητας πρέπει να αποκλείονται από το ευεργέτημα της απαλλαγής κατά κατηγορία.
(9)
Προκειμένου να καθορισθεί το ενδεδειγμένο πεδίο εφαρμογής ενός κανονισμού απαλλαγής κατά κατηγορία, η Επιτροπή είναι υποχρεωμένη να λάβει υπόψη τους όρους ανταγωνισμού που επικρατούν στον εκάστοτε κλάδο. Σχετικά με το θέμα αυτό, τα πορίσματα από την ενδελεχή παρακολούθηση της κατάστασης στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας, όπως διατυπώθηκαν στην έκθεση αξιολόγησης σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1400/2002 της Επιτροπής της 28ης Μαΐου 2008 (6) και στην ανακοίνωση της Επιτροπής για το μελλοντικό κανονιστικό πλαίσιο του δικαίου ανταγωνισμού που θα ισχύει στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας, της 22ας Ιουλίου 2009 (7), έδειξαν ότι πρέπει να γίνει διάκριση μεταξύ των συμφωνιών που αφορούν τη διανομή καινουργών αυτοκίνητων οχημάτων και των συμφωνιών που αφορούν την παροχή υπηρεσιών επισκευής και συντήρησης και τη διανομή ανταλλακτικών.
(10)
Σε ό,τι αφορά τη διανομή καινουργών αυτοκίνητων οχημάτων, δεν φαίνεται να υπάρχουν σοβαρές αδυναμίες από την άποψη του ανταγωνισμού οι οποίες να διαφοροποιούν τον συγκεκριμένο κλάδο από άλλους οικονομικούς κλάδους και οι οποίες να επιβάλλουν ενδεχομένως την εφαρμογή σε αυτόν κανόνων διαφορετικών και περισσότερο αυστηρών σε σύγκριση με τους κανόνες που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 330/2010. Το όριο που ισχύει ως προς το μερίδιο αγοράς, η μη απαλλαγή ορισμένων κάθετων συμφωνιών και οι προϋποθέσεις που προβλέπονται στον εν λόγω κανονισμό διασφαλίζουν υπό κανονικές συνθήκες ότι οι κάθετες συμφωνίες που αφορούν τη διανομή καινουργών αυτοκίνητων οχημάτων συμμορφώνονται πράγματι με τις απαιτήσεις του άρθρου 101 παράγραφος 3 της συνθήκης. Ως εκ τούτου, οι συμφωνίες αυτής της κατηγορίας πρέπει να απολαύουν της απαλλαγής που χορηγείται με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 330/2010, με την επιφύλαξη της συνδρομής όλων των προϋποθέσεων που καθορίζονται σ’ αυτόν.
(11)
Προκειμένου για τις συμφωνίες που αφορούν τη διανομή ανταλλακτικών ή την παροχή υπηρεσιών επισκευής και συντήρησης, είναι σκόπιμο να ληφθούν υπόψη ορισμένα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της δευτερογενούς αγοράς αυτοκίνητων οχημάτων. Ειδικότερα, η πείρα που έχει αποκτήσει η Επιτροπή από την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1400/2002 καταδεικνύει ότι οι αυξήσεις τιμών για μεμονωμένες εργασίες επισκευής αντανακλώνται μόνον εν μέρει στην αυξημένη αξιοπιστία των σύγχρονων αυτοκινήτων και στην επιμήκυνση του χρονικού διαστήματος που μεσολαβεί μεταξύ επισκέψεων σε συνεργείο για συντήρηση του οχήματος. Οι τελευταίες αυτές τάσεις σχετίζονται με την εξέλιξη της τεχνολογίας και με την αυξανόμενη περιπλοκότητα και αξιοπιστία των εξαρτημάτων των αυτοκινήτων, τα οποία οι κατασκευαστές οχημάτων αγοράζουν από προμηθευτές γνήσιου εξοπλισμού. Οι εν λόγω προμηθευτές πωλούν τα προϊόντα τους ως ανταλλακτικά στη δευτερογενή αγορά τόσο μέσω των δικτύων εξουσιοδοτημένων επισκευαστών των κατασκευαστών οχημάτων όσο και μέσω ανεξάρτητων διαύλων, πράγμα που σημαίνει ότι αποτελούν σημαντικό ανταγωνιστικό παράγοντα στη δευτερογενή αγορά αυτοκίνητων οχημάτων. Οι δαπάνες που καταβάλλουν κατά μέσο όρο οι καταναλωτές εντός της Ένωσης για υπηρεσίες επισκευής και συντήρησης αυτοκίνητων οχημάτων αντιπροσωπεύουν πολύ υψηλή αναλογία της συνολικής καταναλωτικής δαπάνης για αυτοκίνητα οχήματα.
(12)
Οι συνθήκες ανταγωνισμού στη δευτερογενή αγορά αυτοκίνητων οχημάτων ασκούν επίσης άμεση επίδραση τόσο στη δημόσια ασφάλεια, υπό την έννοια ότι η οδήγηση των οχημάτων ενδέχεται να μην είναι ασφαλής αν η επισκευή τους δεν ήταν σωστή, όσο και στη δημόσια υγεία και στο περιβάλλον, λόγω υψηλότερων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και άλλων ατμοσφαιρικών ρύπων, αν δεν γίνεται τακτική συντήρηση των οχημάτων.
(13)
Στον βαθμό που είναι δυνατόν να προσδιορισθεί μια αυτοτελής δευτερογενής αγορά, ο ουσιαστικός ανταγωνισμός στις αγορές προμήθειας και πώλησης ανταλλακτικών, καθώς και παροχής υπηρεσιών επισκευής και συντήρησης αυτοκίνητων οχημάτων, εξαρτάται από τον βαθμό αλληλεπίδρασης στο πεδίο του ανταγωνισμού μεταξύ εξουσιοδοτημένων επισκευαστών, ήτοι όσων δραστηριοποιούνται στο πλαίσιο δικτύων συνεργείων που έχουν συγκροτηθεί άμεσα ή έμμεσα από κατασκευαστές οχημάτων, καθώς και μεταξύ εξουσιοδοτημένων και ανεξάρτητων επιχειρήσεων, περιλαμβανομένων των ανεξάρτητων προμηθευτών ανταλλακτικών και επισκευαστών. Η ικανότητα ανταγωνισμού των τελευταίων εξαρτάται από τη χωρίς περιορισμούς πρόσβασή τους σε βασικές εισροές, όπως ανταλλακτικά και τεχνικές πληροφορίες.
(14)
Με γνώμονα τα προαναφερθέντα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, οι κανόνες που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 330/2010, συμπεριλαμβανόμενου του ενιαίου ορίου του μεριδίου αγοράς ύψους 30 %, είναι αναγκαίοι αλλά όχι ικανοί για να διασφαλισθεί ότι το ευεργέτημα της απαλλαγής κατά κατηγορία θα καλύπτει μόνο τις κάθετες συμφωνίες εκείνες οι οποίες αφορούν τη διανομή ανταλλακτικών και την παροχή υπηρεσιών επισκευής και συντήρησης και για τις οποίες είναι δυνατόν να θεωρηθεί με ικανή βεβαιότητα ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 101 παράγραφος 3 της συνθήκης.
(15)
Επομένως, οι κάθετες συμφωνίες οι οποίες αφορούν τη διανομή ανταλλακτικών και την παροχή υπηρεσιών επισκευής και συντήρησης πρέπει να τυγχάνουν της απαλλαγής κατά κατηγορία μόνον εφόσον, επιπλέον των προϋποθέσεων απαλλαγής που καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 330/2010, πληρούν αυστηρότερες απαιτήσεις σε σχέση με ορισμένες μορφές πολύ σοβαρών περιορισμών του ανταγωνισμού που ενδέχεται να περιστέλλουν την προμήθεια και τη χρήση ανταλλακτικών στη δευτερογενή αγορά αυτοκίνητων οχημάτων.
(16)
Ειδικότερα, το ευεργέτημα της απαλλαγής κατά κατηγορία δεν πρέπει να καλύπτει συμφωνίες οι οποίες περιορίζουν την πώληση ανταλλακτικών από τα μέλη του συστήματος επιλεκτικής διανομής ενός κατασκευαστή αυτοκινήτων σε ανεξάρτητους επισκευαστές, οι οποίοι τα χρησιμοποιούν για την παροχή υπηρεσιών επισκευής και συντήρησης. Χωρίς δυνατότητα πρόσβασης σε αυτά τα ανταλλακτικά, οι ανεξάρτητοι επισκευαστές δεν θα ήταν σε θέση να ανταγωνιστούν αποτελεσματικά τους εξουσιοδοτημένους επισκευαστές, εφόσον δεν θα μπορούσαν να παράσχουν στους καταναλωτές υπηρεσίες υψηλής ποιότητας που ενισχύουν την ασφάλεια και την αξιόπιστη λειτουργία των αυτοκίνητων οχημάτων.
(17)
Επιπλέον, προκειμένου να διασφαλισθεί ουσιαστικός ανταγωνισμός στις αγορές επισκευής και συντήρησης και να δοθεί στους επισκευαστές η δυνατότητα να προσφέρουν ανταγωνιστικά ανταλλακτικά στους τελικούς χρήστες, η απαλλαγή κατά κατηγορία δεν πρέπει να καλύπτει τις κάθετες συμφωνίες οι οποίες, μολονότι συνάδουν με τις διατάξεις του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 330/2010, περιστέλλουν παρ’ όλα αυτά την ικανότητα ενός παραγωγού ανταλλακτικών να τα πωλεί σε εξουσιοδοτημένους επισκευαστές που ανήκουν στο σύστημα διανομής ενός κατασκευαστή οχημάτων, σε ανεξάρτητους διανομείς ανταλλακτικών, σε ανεξάρτητους επισκευαστές ή σε τελικούς χρήστες. Η ρύθμιση αυτή δεν επηρεάζει την ευθύνη των παραγωγών ανταλλακτικών βάσει του αστικού δικαίου, ούτε την ευχέρεια των κατασκευαστών οχημάτων να απαιτούν από τους εξουσιοδοτημένους επισκευαστές του συστήματος διανομής τους να χρησιμοποιούν αποκλειστικά και μόνο ανταλλακτικά εφάμιλλης ποιότητας σε σχέση με τα εξαρτήματα που έχουν χρησιμοποιηθεί για τη συναρμολόγηση του εκάστοτε αυτοκίνητου οχήματος. Εξάλλου, λόγω της άμεσης συμβατικής εμπλοκής των κατασκευαστών αυτοκινήτων στις επισκευές που καλύπτονται από εγγύηση, στη δωρεάν εξυπηρέτηση και στις εργασίες κατά την ανάκληση ελαττωματικών οχημάτων, οι συμφωνίες που επιβάλλουν υποχρεώσεις στους εξουσιοδοτημένους επισκευαστές να χρησιμοποιούν αποκλειστικά και μόνο ανταλλακτικά που προμηθεύει ο κατασκευαστής του οχήματος για τις επισκευές αυτές πρέπει να καλύπτονται από την απαλλαγή.
(18)
Τέλος, προκειμένου να δοθεί στους εξουσιοδοτημένους και τους ανεξάρτητους επισκευαστές και στους τελικούς χρήστες η δυνατότητα να γνωρίζουν ποιος είναι ο κατασκευαστής ενός εξαρτήματος ή ανταλλακτικού αυτοκίνητων οχημάτων και να επιλέγουν μεταξύ εναλλακτικών ανταλλακτικών, η απαλλαγή κατά κατηγορία δεν πρέπει να καλύπτει συμφωνίες με τις οποίες ο κατασκευαστής αυτοκίνητων οχημάτων περιορίζει τη δυνατότητα του κατασκευαστή εξαρτημάτων ή γνήσιων ανταλλακτικών να επιθέτει με ευδιάκριτο τρόπο το εμπορικό του σήμα ή το λογότυπό του επί των εν λόγω εξαρτημάτων.
(19)
Για να δοθεί σε όλες τις ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις επαρκής χρόνος προκειμένου να προσαρμοσθούν στον παρόντα κανονισμό, ενδείκνυται να παραταθεί έως τις 31 Μαΐου 2013 η περίοδος ισχύος των διατάξεων του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1400/2002 οι οποίες αφορούν τις κάθετες συμφωνίες με αντικείμενο την αγορά, την πώληση και τη μεταπώληση καινουργών αυτοκίνητων οχημάτων. Σε ό,τι αφορά τις κάθετες συμφωνίες με αντικείμενο τη διανομή ανταλλακτικών και την παροχή υπηρεσιών επισκευής και συντήρησης, ο παρών κανονισμός πρέπει να εφαρμοσθεί από 1ης Ιουνίου 2010, ούτως ώστε να εξακολουθήσει να διασφαλίζει την ικανοποιητική προάσπιση του ανταγωνισμού στις δευτερογενείς αγορές αυτοκίνητων οχημάτων.
(20)
Η Επιτροπή θα παρακολουθεί συνεχώς τις εξελίξεις στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας και θα λαμβάνει τα κατάλληλα διορθωτικά μέτρα, εάν προκύψουν ανεπάρκειες από πλευράς ανταγωνισμού οι οποίες μπορεί να αποβούν εις βάρος των καταναλωτών είτε στην αγορά διανομής καινουργών αυτοκίνητων οχημάτων, είτε στην προμήθεια ανταλλακτικών είτε στις υπηρεσίες μετά την πώληση αυτοκίνητων οχημάτων.
(21)
Η Επιτροπή δύναται να άρει το ευεργέτημα της εφαρμογής του παρόντος κανονισμού σύμφωνα με το άρθρο 29 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1/2003 του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2002, για την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού που προβλέπονται στα άρθρα 81 και 82 της συνθήκης (8), εφόσον διαπιστώνει σε συγκεκριμένη περίπτωση ότι μια συμφωνία στην οποία εφαρμόζεται η απαλλαγή που προβλέπει ο παρών κανονισμός έχει παρ’ όλα αυτά επιπτώσεις που είναι ασυμβίβαστες με το άρθρο 101 παράγραφος 3 της συνθήκης.
(22)
Η αρχή ανταγωνισμού ενός κράτους μέλους δύναται να άρει το ευεργέτημα της εφαρμογής του παρόντος κανονισμού σύμφωνα με το άρθρο 29 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1/2003 στην επικράτεια του οικείου κράτους μέλους ή σε μέρος αυτής, εφόσον, σε συγκεκριμένη περίπτωση, μια συμφωνία στην οποία εφαρμόζεται η απαλλαγή που προβλέπει ο παρών κανονισμός έχει παρ’ όλα αυτά επιπτώσεις που είναι ασυμβίβαστες με το άρθρο 101 παράγραφος 3 της συνθήκης στην επικράτεια του εν λόγω κράτους μέλους ή σε μέρος αυτής και εφόσον η εν λόγω επικράτεια έχει όλα τα χαρακτηριστικά μιας διακριτής γεωγραφικής αγοράς.
(23)
Για να διαπιστωθεί κατά πόσον το ευεργέτημα του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να αρθεί σύμφωνα με το άρθρο 29 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1/2003, ιδιαίτερη σημασία έχουν οι αντιανταγωνιστικές επιπτώσεις που δύνανται να προκύψουν από την ύπαρξη παράλληλων δικτύων κάθετων συμφωνιών με παρόμοιες επιπτώσεις οι οποίες περιορίζουν σημαντικά την πρόσβαση στη σχετική αγορά ή στον ανταγωνισμό εντός αυτής. Οι εν λόγω σωρευτικές επιπτώσεις δύνανται, για παράδειγμα, να προκύψουν σε περίπτωση επιλεκτικής διανομής ή επιβολής υποχρεώσεων μη άσκησης ανταγωνισμού.
(24)
Προκειμένου να ενισχυθεί η εποπτεία των παράλληλων δικτύων κάθετων συμφωνιών οι οποίες έχουν παρόμοιες αντιανταγωνιστικές επιπτώσεις και καλύπτουν πάνω από το 50 % μιας δεδομένης αγοράς, η Επιτροπή δύναται με κανονισμό να κηρύξει τον παρόντα κανονισμό ανεφάρμοστο σε κάθετες συμφωνίες που περιέχουν ειδικούς περιορισμούς για τη σχετική αγορά, αποκαθιστώντας έτσι την πλήρη εφαρμογή του άρθρου 101 της συνθήκης στις εν λόγω συμφωνίες.
(25)
Για την αξιολόγηση των επιπτώσεων του παρόντος κανονισμού στον ανταγωνισμό κατά τη λιανική πώληση αυτοκίνητων οχημάτων, την προμήθεια ανταλλακτικών και την εξυπηρέτηση μετά την πώληση αυτοκίνητων οχημάτων στην εσωτερική αγορά, πρέπει να εκπονηθεί έκθεση αξιολόγησης της εφαρμογής του κανονισμού,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι
ΚΟΙΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 1
Ορισμοί
1. Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, νοούνται ως:
α)
«κάθετη συμφωνία», η συμφωνία ή εναρμονισμένη πρακτική μεταξύ δύο ή περισσοτέρων επιχειρήσεων καθεμία εκ των οποίων δραστηριοποιείται, για τους σκοπούς της συμφωνίας ή της εναρμονισμένης πρακτικής, σε διαφορετικό επίπεδο της αλυσίδας παραγωγής ή διανομής, και που αφορά τους όρους υπό τους οποίους τα μέρη δύνανται να αγοράζουν, να πωλούν ή να μεταπωλούν ορισμένα αγαθά ή υπηρεσίες·
β)
«κάθετος περιορισμός», ο περιορισμός του ανταγωνισμού σε κάθετη συμφωνία που εμπίπτει στο πεδίο του άρθρου 101 παράγραφος 1 της συνθήκης·
γ)
«εξουσιοδοτημένος επισκευαστής», πάροχος υπηρεσιών επισκευής και συντήρησης αυτοκίνητων οχημάτων εντός του συστήματος διανομής που έχει συσταθεί από τον προμηθευτή των αυτοκίνητων οχημάτων·
δ)
«εξουσιοδοτημένος διανομέας», διανομέας ανταλλακτικών για αυτοκίνητα οχήματα εντός του συστήματος διανομής που έχει συσταθεί από τον προμηθευτή των αυτοκίνητων οχημάτων·
ε)
«ανεξάρτητος επισκευαστής»:
i)
ο πάροχος υπηρεσιών επισκευής και συντήρησης αυτοκίνητων οχημάτων ο οποίος δεν συμμετέχει στο σύστημα διανομής που έχει συσταθεί από τον προμηθευτή των αυτοκίνητων οχημάτων για τα οποία παρέχει υπηρεσίες επισκευής ή συντήρησης·
ii)
κάθε εξουσιοδοτημένος επισκευαστής εντός του συστήματος διανομής συγκεκριμένου προμηθευτή, εάν παρέχει υπηρεσίες επισκευής ή συντήρησης αυτοκίνητων οχημάτων ως προς τα οποία δεν είναι μέλος του συστήματος διανομής του αντίστοιχου προμηθευτή·
στ)
«ανεξάρτητος διανομέας»:
i)
ο διανομέας ανταλλακτικών αυτοκίνητων οχημάτων ο οποίος δεν συμμετέχει στο σύστημα διανομής που έχει συσταθεί από τον προμηθευτή των αυτοκίνητων οχημάτων για τα οποία διανέμει ανταλλακτικά·
ii)
κάθε εξουσιοδοτημένος διανομέας εντός του συστήματος διανομής συγκεκριμένου προμηθευτή, εάν διανέμει ανταλλακτικά για αυτοκίνητα οχήματα ως προς τα οποία δεν είναι μέλος του συστήματος διανομής του αντίστοιχου προμηθευτή·
ζ)
«αυτοκίνητο όχημα», αυτοκινούμενο όχημα με τρεις ή περισσότερους τροχούς που προορίζεται να χρησιμοποιηθεί σε δημόσιους δρόμους·
η)
«ανταλλακτικά», αγαθά που προορίζονται να τοποθετηθούν ή να συναρμολογηθούν σε αυτοκίνητο όχημα για να αντικαταστήσουν εξαρτήματα του αυτοκινήτου, περιλαμβανομένων των αναγκαίων για τη λειτουργία του αυτοκινήτου λιπαντικών, με την εξαίρεση των καυσίμων·
θ)
«σύστημα επιλεκτικής διανομής», σύστημα διανομής στο οποίο ο προμηθευτής αναλαμβάνει να πωλεί τα αναφερόμενα στη σύμβαση αγαθά ή υπηρεσίες, άμεσα ή έμμεσα, μόνο σε διανομείς επιλεγμένους με βάση συγκεκριμένα κριτήρια και εφόσον οι διανομείς αυτοί αναλαμβάνουν την υποχρέωση να μην πωλούν τα εν λόγω αγαθά ή υπηρεσίες σε μη εξουσιοδοτημένους διανομείς στη γεωγραφική περιοχή εντός της οποίας εφαρμόζει το σύστημα αυτό ο προμηθευτής.
2. Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, οι όροι «επιχείρηση», «προμηθευτής», «κατασκευαστής» και «αγοραστής» συμπεριλαμβάνουν και τις αντίστοιχες συνδεδεμένες επιχειρήσεις.
Ως «συνδεδεμένες επιχειρήσεις» νοούνται:
α)
οι επιχειρήσεις στις οποίες ένα συμβαλλόμενο μέρος, έχει άμεσα ή έμμεσα:
i)
την εξουσία να ασκεί περισσότερο από το ήμισυ των δικαιωμάτων ψήφου, ή
ii)
την εξουσία να διορίζει περισσότερα από τα μισά μέλη του εποπτικού συμβουλίου, του διοικητικού συμβουλίου ή των οργάνων που εκπροσωπούν νόμιμα την επιχείρηση, ή
iii)
το δικαίωμα να διαχειρίζεται τις υποθέσεις της επιχείρησης·
β)
οι επιχειρήσεις που έχουν σε ένα από τα συμβαλλόμενα μέρη, άμεσα ή έμμεσα, τα δικαιώματα ή τις εξουσίες που παρατίθενται στο στοιχείο α)·
γ)
οι επιχειρήσεις στις οποίες μία από τις επιχειρήσεις που αναφέρονται στο στοιχείο β) έχει, άμεσα ή έμμεσα, τα δικαιώματα ή τις εξουσίες που παρατίθενται στο στοιχείο α)·
δ)
οι επιχειρήσεις στις οποίες ένα από τα συμβαλλόμενα μέρη έχει, μαζί με μία ή περισσότερες από τις επιχειρήσεις που αναφέρονται στα στοιχεία α), β) ή γ), ή στις οποίες δύο ή περισσότερες από τις τελευταίες αυτές επιχειρήσεις, έχουν από κοινού τα δικαιώματα ή τις εξουσίες που παρατίθενται στο στοιχείο α)·
ε)
οι επιχειρήσεις στις οποίες κατέχουν από κοινού τα δικαιώματα ή τις εξουσίες που παρατίθενται στο στοιχείο α):
i)
συμβαλλόμενα μέρη ή αντίστοιχες συνδεδεμένες επιχειρήσεις τους που αναφέρονται στα στοιχεία α) έως δ), ή
ii)
ένα ή περισσότερα συμβαλλόμενα μέρη ή μία ή περισσότερες συνδεδεμένες επιχειρήσεις τους που αναφέρονται στα στοιχεία α) έως δ), και ένα ή περισσότερα τρίτα μέρη.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙ
ΚΑΘΕΤΕΣ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ ΜΕ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ, ΤΗΝ ΠΩΛΗΣΗ Ή ΤΗ ΜΕΤΑΠΩΛΗΣΗ ΚΑΙΝΟΥΡΓΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ
Άρθρο 2
Εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1400/2002
Κατ’ εφαρμογή του άρθρου 101 παράγραφος 3 της συνθήκης, το άρθρο 101 παράγραφος 1 της συνθήκης, από την 1η Ιουνίου 2010 έως τις 31 Μαΐου 2013, κηρύσσεται ανεφάρμοστο στις κάθετες συμφωνίες σχετικά με τους όρους υπό τους οποίους τα συμβαλλόμενα μέρη δύνανται να αγοράζουν, να πωλούν ή να μεταπωλούν καινουργή αυτοκίνητα οχήματα, οι οποίες πληρούν τις προϋποθέσεις απαλλαγής βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1400/2002 όσον αφορά ειδικά τις κάθετες συμφωνίες με αντικείμενο την αγορά, την πώληση ή τη μεταπώληση καινουργών αυτοκίνητων οχημάτων.
Άρθρο 3
Εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 330/2010
Από 1ης Ιουνίου 2013, ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 330/2010 εφαρμόζεται στις κάθετες συμφωνίες που αφορούν την αγορά, την πώληση ή τη μεταπώληση καινουργών αυτοκίνητων οχημάτων.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙΙ
ΚΑΘΕΤΕΣ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΓΕΝΗ ΑΓΟΡΑ
Άρθρο 4
Απαλλαγή
Σύμφωνα με το άρθρο 101 παράγραφος 3 της συνθήκης και με την επιφύλαξη των διατάξεων του παρόντος κανονισμού, το άρθρο 101 παράγραφος 1 της συνθήκης κηρύσσεται ανεφάρμοστο στις κάθετες συμφωνίες σχετικά με τους όρους υπό τους οποίους τα συμβαλλόμενα μέρη δύνανται να αγοράζουν, να πωλούν ή να μεταπωλούν ανταλλακτικά αυτοκίνητων οχημάτων ή να παρέχουν υπηρεσίες επισκευής και συντήρησης αυτοκίνητων οχημάτων οι οποίες πληρούν τις προϋποθέσεις απαλλαγής βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 330/2010 και δεν περιλαμβάνουν κανέναν από τους περιορισμούς ιδιαίτερης σοβαρότητας που απαριθμούνται στο άρθρο 5 του παρόντος κανονισμού.
Η εν λόγω απαλλαγή εφαρμόζεται στον βαθμό που οι εν λόγω συμφωνίες περιλαμβάνουν κάθετους περιορισμούς.
Άρθρο 5
Περιορισμοί που αίρουν το ευεργέτημα της απαλλαγής κατά κατηγορία - περιορισμοί ιδιαίτερης σοβαρότητας
Η απαλλαγή που προβλέπεται στο άρθρο 4 δεν ισχύει για τις κάθετες συμφωνίες οι οποίες, άμεσα ή έμμεσα, μεμονωμένα ή σε συνδυασμό με άλλους παράγοντες που υπόκεινται στον έλεγχο των μερών, έχουν ως αντικείμενο:
α)
τον περιορισμό των πωλήσεων ανταλλακτικών για αυτοκίνητα οχήματα από μέλη συστήματος επιλεκτικής διανομής σε ανεξάρτητους επισκευαστές που χρησιμοποιούν τα ανταλλακτικά αυτά για την επισκευή και συντήρηση αυτοκίνητων οχημάτων·
β)
τον περιορισμό που συμφωνείται μεταξύ ενός προμηθευτή ανταλλακτικών, εργαλείων επισκευής ή διαγνωστικού και λοιπού εξοπλισμού και ενός κατασκευαστή αυτοκίνητων οχημάτων, με τον οποίο περιορίζεται η δυνατότητα του προμηθευτή να πωλεί αυτά τα προϊόντα σε εξουσιοδοτημένους ή ανεξάρτητους διανομείς, σε εξουσιοδοτημένους ή ανεξάρτητους επισκευαστές ή σε τελικούς χρήστες·
γ)
τον περιορισμό που συμφωνείται μεταξύ ενός κατασκευαστή αυτοκίνητων οχημάτων που χρησιμοποιεί εξαρτήματα για την αρχική συναρμολόγηση αυτοκίνητων οχημάτων και του προμηθευτή των εξαρτημάτων, με τον οποίο περιορίζεται η δυνατότητα του προμηθευτή να επιθέτει το εμπορικό του σήμα ή λογότυπο σε ορατό σημείο επί των εξαρτημάτων ή επί των ανταλλακτικών.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV
ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 6
Μη εφαρμογή του παρόντος κανονισμού
Σύμφωνα με το άρθρο 1α του κανονισμού αριθ. 19/65/ΕΟΚ, η Επιτροπή δύναται, εφόσον πάνω από το 50 % της σχετικής αγοράς καλύπτεται από παράλληλα δίκτυα παρόμοιων κάθετων περιορισμών, να κηρύξει, με κανονισμό, ανεφάρμοστο τον παρόντα κανονισμό στις κάθετες συμφωνίες που περιέχουν ειδικούς περιορισμούς όσον αφορά τη συγκεκριμένη αγορά.
Άρθρο 7
Παρακολούθηση και έκθεση αξιολόγησης
Η Επιτροπή θα παρακολουθεί την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού και θα καταρτίσει έκθεση επ’ αυτής το αργότερο έως τις 31 Μαΐου 2021, λαμβάνοντας, ιδίως, υπόψη τους όρους του άρθρου 101 παράγραφος 3 της συνθήκης.
Άρθρο 8
Διάρκεια ισχύος
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την 1η Ιουνίου 2010.
Η ισχύς του παρόντος κανονισμού λήγει στις 31 Μαΐου 2023.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Βρυξέλλες, 27 Μαΐου 2010.
NAŘÍZENÍ KOMISE (EU) č. 461/2010
ze dne 27. května 2010
o použití čl. 101 odst. 3 Smlouvy o fungování Evropské unie na kategorie vertikálních dohod a jednání ve vzájemné shodě v odvětví motorových vozidel
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na nařízení Rady č. 19/65/EHS ze dne 2. března 1965 o použití čl. 85 odst. 3 Smlouvy na určité kategorie dohod a jednání ve vzájemné shodě (1), a zejména na článek 1 uvedeného nařízení,
po zveřejnění předlohy tohoto nařízení,
po konzultaci Poradního výboru pro restriktivní praktiky a dominantní postavení,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Nařízení č. 19/65/EHS zmocňuje Komisi k tomu, aby formou nařízení použila čl. 101 odst. 3 Smlouvy o fungování Evropské unie (2) na určité kategorie vertikálních dohod a jim odpovídající jednání ve vzájemné shodě spadající pod čl. 101 odst. 1 Smlouvy. Nařízení o blokových výjimkách se vztahují na vertikální dohody, které splňují určité podmínky, a mohou být obecná nebo specifická pro příslušná odvětví.
(2)
Komise definovala kategorii vertikálních dohod, které zpravidla splňují podmínky stanovené v čl. 101 odst. 3 Smlouvy, a přijala za tím účelem nařízení Komise (EU) č. 330/2010 ze dne 20. dubna 2010 o použití čl. 101 odst. 3 Smlouvy o fungování Evropské unie na kategorie vertikálních dohod a jednání ve vzájemné shodě (3), které nahrazuje nařízení Komise (ES) č. 2790/1999 (4).
(3)
Odvětví motorových vozidel, kam patří osobní automobily a užitková vozidla, bylo předmětem nařízení o specifických blokových výjimkách od roku 1985, z nichž nejnovější je nařízení Komise (ES) č. 1400/2002 ze dne 31. července 2002 o použití čl. 81 odst. 3 Smlouvy na kategorie vertikálních dohod a jednání ve vzájemné shodě v odvětví motorových vozidel (5). Nařízení (ES) č. 2790/1999 výslovně uvádělo, že se nevztahuje na vertikální dohody, jejichž předmět spadal do působnosti jiných nařízení o blokových výjimkách. Odvětví motorových vozidel proto nespadal do působnosti tohoto nařízení.
(4)
Použitelnost nařízení (ES) č. 1400/2002 končí dnem 31. května 2010. Na odvětví motorových vozidel by se však měla bloková výjimka nadále vztahovat, aby se zjednodušila administrativa, snížily náklady na dosažení souladu pro dotčené podniky a zároveň byl zajištěn účinný dozor nad trhem v souladu s čl. 103 odst. 2 písm. b) Smlouvy.
(5)
Dosavadní zkušenosti nabyté od roku 2002 ohledně prodeje nových motorových vozidel, distribuce náhradních dílů a poskytování servisu oprav a údržby motorových vozidel umožňují definovat kategorie vertikálních dohod v odvětví motorových vozidel, o kterých je možné se domnívat, že zpravidla splňují podmínky uvedené v čl. 101 odst. 3 Smlouvy.
(6)
Tato kategorie zahrnuje vertikální dohody o koupi, prodeji a dalším prodeji nových motorových vozidel, vertikální dohody o koupi, prodeji a dalším prodeji náhradních dílů pro motorová vozidla a vertikální dohody o poskytování servisu oprav a údržby pro tato vozidla, pokud jsou tyto dohody uzavřeny mezi podniky, které mezi sebou nesoutěží, mezi určitými soutěžiteli nebo mezi určitými sdruženími maloobchodníků nebo servisních pracovníků. Patří sem i vertikální dohody obsahující dodatečná ustanovení o postoupení nebo užívání práv duševního vlastnictví. „Vertikální dohody“ by měly být definovány tak, aby zahrnovaly jak tyto dohody, tak odpovídající jednání ve vzájemné shodě.
(7)
Určité typy vertikálních dohod mohou zlepšit hospodářskou účinnost uvnitř výrobního a distribučního řetězce tím, že usnadní koordinaci mezi zúčastněnými podniky. Zejména mohou vést ke snížení obchodních a distribučních nákladů stran a zajistit optimální úroveň jejich prodejů a investic.
(8)
Pravděpodobnost, že účinky k povzbuzení účinnosti převáží případné účinky škodlivé pro soutěž vycházející z omezení obsažených ve vertikálních dohodách, závisí na stupni tržní síly stran dohody, a tedy i na míře konkurenceschopnosti těchto podniků vůči dalším dodavatelům zboží a poskytovatelům služeb, které jejich zákazníci považují z důvodů vlastností výrobků, jejich ceny a zamýšleného použití za vzájemně zaměnitelné nebo nahraditelné. Vertikální dohody obsahující omezení, která mohou omezovat hospodářskou soutěž a poškozovat spotřebitele nebo která nejsou nezbytná k dosažení účinků k povzbuzení účinnosti, by měly být z výhod blokové výjimky vyloučeny.
(9)
Pro definování náležité oblasti působnosti nařízení o blokových výjimkách musí Komise přihlížet ke konkurenčním podmínkám v příslušném odvětví. V tomto ohledu závěry podrobného sledování odvětví motorových vozidel obsažené v hodnotící zprávě o uplatňování nařízení Komise (ES) č. 1400/2002 ze dne 28. května 2008 (6) a ve sdělení Komise - Budoucí rámec soutěžního práva použitelný v odvětví motorových vozidel ze dne 22. července 2009 (7) ukázaly, že by měl být stanoven rozdíl mezi dohodami týkajícími se prodeje nových motorových vozidel a dohodami o poskytování servisu oprav a údržby a o prodeji náhradních dílů.
(10)
Pokud jde o prodej nových motorových vozidel, nezdá se, že by existovaly významné nedostatky v hospodářské soutěži, které by toto odvětví odlišovaly od jiných odvětví hospodářství a které by vyžadovaly použití odlišných pravidel, která by byla přísnější než pravidla obsažená v nařízení (EU) č. 330/2010. Prahová hodnota výše podílu na trhu, nevyloučení některých vertikálních dohod a další podmínky stanovené v uvedeném nařízení zpravidla zajistí, že vertikální dohody týkající se prodeje nových motorových vozidel splňují požadavky čl. 101 odst. 3 Smlouvy. Na tyto dohody by se proto měla vztahovat výjimka udělená nařízením (EU) č. 330/2010 za předpokladu, že jsou splněny všechny podmínky, jež jsou v něm stanoveny.
(11)
Pokud jde o dohody týkající se distribuce náhradních dílů a poskytování servisu oprav a údržby motorových vozidel, je třeba přihlédnout k některým specifickým vlastnostem poprodejního trhu motorových vozidel. Zkušenosti, jež Komise nabyla při používání nařízení (ES) č. 1400/2002, svědčí o tom, že zvyšování cen za jednotlivé opravy se jen částečně odrazí ve zvýšené spolehlivosti moderních automobilů a v prodloužení intervalů mezi opravami. Tyto trendy jsou spjaty s technologickým vývojem a zvyšující se složitostí a spolehlivostí automobilových komponentů, které výrobci vozidel nakupují od dodavatelů původního vybavení Tito dodavatelé komponentů prodávají své výrobky jako náhradní díly na poprodejním trhu jak prostřednictvím schválených sítí opraven provozovaných samotnými výrobci vozidel, tak prostřednictvím nezávislých kanálů, v důsledku čehož se na poprodejních trzích s motorovými vozidly stávají významnou konkurenční silou. Náklady, které spotřebitelé v Unii v průměru platí za servis opravy a údržby motorových vozidel, představují velmi vysoký podíl celkových výdajů spotřebitelů v souvislosti s motorovými vozidly.
(12)
Konkurenční podmínky na poprodejním trhu motorových vozidel mají také přímý dopad na veřejnou bezpečnost, neboť vozidla, nejsou-li správně opravena, mohou být řízena nebezpečným způsobem, a také na veřejné zdraví a životní prostředí, jelikož emise oxidu uhličitého a dalších znečišťujících látek ovzduší mohou být vyšší z vozidel u nichž není pravidelně prováděna údržba.
(13)
Pokud je možno definovat samostatný poprodejní trh, závisí účinná hospodářská soutěž na trzích s nákupem a prodejem náhradních dílů a s poskytováním servisu oprav a údržby motorových vozidel na stupni konkurenční interakce mezi schválenými servisními pracovníky, tzn. servisními pracovníky působícími v rámci sítí servisů zřizovaných přímo či nepřímo výrobcem vozidel, a mezi schválenými a nezávislými subjekty, včetně nezávislých dodavatelů náhradních dílů a servisních pracovníků. Schopnost nezávislých subjektů obstát v konkurenci závisí na neomezeném přístupu k nezbytným vstupům, jako jsou náhradní díly a technické informace.
(14)
S ohledem na uvedené zvláštnosti jsou pravidla uvedená v nařízení (EU) č. 330/2010 včetně jednotné prahové hodnoty podílu na trhu 30 % nezbytná, ale nikoliv dostatečná k tomu, aby bylo zajištěno, že bude výhoda blokové výjimky vyhrazena pouze těm vertikálním dohodám týkajícím se distribuce náhradních dílů a poskytování servisu oprav a údržby, o nichž lze s dostatečnou jistotou předpokládat, že splňují podmínky čl. 101 odst. 3 Smlouvy.
(15)
Na vertikální dohody týkající se distribuce náhradních dílů a poskytování servisu oprav a údržby by se proto měla bloková výjimka vztahovat, pouze pokud kromě podmínek pro výjimku stanovených nařízení (EU) č. 330/2010 splňují přísnější požadavky ohledně některých závažných omezení hospodářské soutěže, která by mohla omezit dodávky a využití náhradních dílů na poprodejním trhu motorových vozidel.
(16)
Výhoda blokové výjimky by zejména neměla být udělena dohodám, jež omezují prodej náhradních dílů členy selektivního distribučního systému výrobce vozidel nezávislým servisním pracovníkům, kteří je používají pro poskytování servisu oprav a údržby. Bez přístupu k těmto náhradním dílům by nezávislí servisní pracovníci nebyli schopni účinně soutěžit se schválenými servisy, protože by nemohli poskytovat zákazníkům kvalitní služby, které přispívají k bezpečnému a spolehlivému fungování motorových vozidel.
(17)
V zájmu zajištění účinné hospodářské soutěže na trhu poskytování servisu oprav a údržby a s cílem umožnit servisům nabízet konečným uživatelům konkurenční náhradní díly by se bloková výjimka zároveň neměla vztahovat na vertikální dohody, které však, třebaže jsou v souladu s nařízením (EU) č. 330/2010, omezují schopnost výrobců náhradních dílů tyto díly prodávat schváleným servisním pracovníkům v rámci distribučního systému výrobce vozidel, nezávislým distributorům náhradních dílů, nezávislým servisním pracovníkům nebo konečným uživatelům. Není tím dotčena odpovědnost výrobců náhradních dílů podle občanského práva nebo schopnost výrobců vozidel požadovat od schválených servisních pracovníků v rámci jejich distribučního systému, aby používali náhradní díly, které odpovídají kvalitě komponentů použitých pro montáž určitého motorového vozidla. Navíc vzhledem k tomu, že výrobci vozidel mají přímou smluvní odpovědnost pro případ záručních oprav, servisu zdarma a svolávání vozidel, by dohody obsahující povinnost schválených servisních pracovníků používat pro tyto opravy pouze náhradní díly dodávané výrobcem vozidla měly být výjimkou pokryty.
(18)
Aby také bylo umožněno schváleným i nezávislým servisním pracovníkům a konečným uživatelům rozpoznat výrobce komponentů nebo náhradních dílů pro motorová vozidla a vybírat si mezi jinými možnými díly, bloková výjimka by se neměla vztahovat dohody, kterými výrobce motorových vozidel omezuje možnost výrobce komponentů nebo originálních náhradních dílů umisťovat účinně a čitelně svoji obchodní značku nebo logo na tyto díly.
(19)
Aby byl všem hospodářským subjektům poskytnut čas přizpůsobit se tomuto nařízení, bylo by vhodné prodloužit použitelnost ustanovení nařízení (ES) č. 1400/2002 týkajících se vertikálních dohod o nákupu, prodeji a dalším prodeji nových motorových vozidel do 31. května 2013. Pokud jde o vertikální dohody o prodeji náhradních dílů a o poskytování servisu oprav a údržby, mělo by se toto nařízení použít od 1. června 2010, aby byla zachována náležitá ochrana hospodářské soutěže na poprodejních trzích motorových vozidel.
(20)
Komise bude neustále sledovat vývoj v odvětví motorových vozidel a přijme vhodná nápravná opatření, pokud se objeví nedostatky v hospodářské soutěži, jež mohou na trhu distribuce nových motorových vozidel, dodávek náhradních dílů nebo poprodejního servisu motorových vozidel poškozovat spotřebitele.
(21)
Komise může odejmout výhodu plynoucí z tohoto nařízení podle čl. 29 odst. 1 nařízení Rady (ES) č. 1/2003 ze dne 16. prosince 2002 o provádění pravidel hospodářské soutěže stanovených v článcích 81 a 82 Smlouvy (8), pokud v konkrétním případě zjistí, že dohoda, na kterou se vztahuje výjimka podle tohoto nařízení, má dopady, které nejsou slučitelné s čl. 101 odst. 3 Smlouvy.
(22)
Podle čl. 29 odst. 2 nařízení (ES) č. 1/2003 může úřad pro hospodářskou soutěž členského státu odejmout výhodu plynoucí z tohoto nařízení na celém území členského státu nebo na jeho části, pokud v konkrétním případě zjistí, že dohoda, na kterou se vztahuje výjimka podle tohoto nařízení, má na celém území členského státu nebo na jeho části dopady, které nejsou slučitelné s čl. 101 odst. 3 Smlouvy, a pokud má toto území všechny vlastnosti odděleného zeměpisného trhu.
(23)
Při určování, zda by měla být podle článku 29 nařízení (ES) č. 1/2003 odejmuta možnost využívat toto nařízení, mohou mít v tomto ohledu zvláštní význam negativní účinky na hospodářskou soutěž vyplývající z existence paralelních sítí vertikálních dohod, jež mají podobné účinky omezující přístup na relevantní trh nebo hospodářskou soutěž na tomto trhu. Tyto kumulativní účinky mohou například vzniknout v případech selektivní distribuce nebo závazků zakazujících soutěž.
(24)
K posílení dohledu nad paralelními sítěmi vertikálních dohod, které mají podobné účinky omezující hospodářskou soutěž a které se týkají více než 50 % daného trhu, může Komise formou nařízení prohlásit, že se toto nařízení nevztahuje na vertikální dohody obsahující určitá omezení vztahující se k dotyčnému trhu, čímž obnoví plné použití článku 101 Smlouvy na tyto dohody.
(25)
K posouzení účinků tohoto nařízení na hospodářskou soutěž v oblasti maloobchodu s motorovými vozidly, dodávek náhradních dílů a poprodejního servisu pro motorová vozidla na vnitřním trhu je vhodné, aby byla vypracována hodnotící zpráva o provádění tohoto nařízení,
PŘIJALA TOTO NAŘÍZENÍ:
KAPITOLA I
SPOLEČNÁ USTANOVENÍ
Článek 1
Definice
1. Pro účely tohoto nařízení se rozumí:
a)
„vertikální dohodou“ dohoda nebo jednání ve vzájemné shodě, jež byly uzavřeny mezi dvěma nebo více podniky, z nichž každý pro účely dohody nebo jednání ve vzájemné shodě jedná na různé úrovni výrobního či distribučního řetězce, a které se týkají podmínek, za kterých mohou strany nakupovat, prodávat nebo dále prodávat určité zboží nebo služby;
b)
„vertikálním omezením“ omezení hospodářské soutěže obsažené ve vertikální dohodě spadající do oblasti působnosti čl. 101 odst. 1 Smlouvy;
c)
„schváleným servisním pracovníkem“ poskytovatel servisu oprav a údržby motorových vozidel, který působí v rámci distribučního systému vytvořeného dodavatelem motorových vozidel;
d)
„schváleným distributorem“ distributor náhradních dílů pro motorová vozidla, který působí v rámci distribučního systému vytvořeného dodavatelem motorových vozidel;
e)
„samostatným servisním pracovníkem“
i)
poskytovatel servisu oprav a údržby motorových vozidel nezačleněný do distribučního systému vytvořeného dodavatelem motorových vozidel, pro která poskytuje opravy nebo údržbu,
ii)
schválený servisní pracovník v rámci distribučního systému dotyčného dodavatele v tom rozsahu, ve kterém poskytuje servis oprav a údržby pro motorová vozidla jiného dodavatele, do jehož distribučního systému nenáleží;
f)
„samostatným distributorem“
i)
distributor náhradních dílů pro motorová vozidla, který nepůsobí v rámci distribučního systému vytvořeného dodavatelem motorových vozidel pro která prodává náhradní díly,
ii)
schválený distributor v rámci distribučního systému dotyčného dodavatele v tom rozsahu, ve kterém prodává náhradní díly pro motorová vozidla jiného dodavatele, do jehož distribučního systému nenáleží;
g)
„motorovým vozidlem“ vozidlo s vlastním pohonem a třemi či více koly určené pro použití na veřejných komunikacích;
h)
„náhradními díly“ zboží, které je určené k instalaci do motorového vozidla nebo na něj, aby se nahradily komponenty uvedeného vozidla, včetně zboží, jako jsou maziva nutná pro použití motorového vozidla, s výjimkou paliva;
i)
„systémem selektivní distribuce“ distribuční systém, ve kterém se dodavatel zavazuje přímo nebo nepřímo k prodeji smluvního zboží nebo služeb pouze distributorům vybraným na základě stanovených kritérií a ve kterém se tito distributoři zavazují, že nebudou prodávat toto zboží nebo tyto služby neschváleným distributorům na území, které je dodavatelem vyhrazeno pro provoz systému.
2. Pro účely tohoto nařízení zahrnují pojmy „podnik“, „dodavatel“, „výrobce“ a „kupující“ i jejich spojené podniky.
„Propojenými podniky“ se rozumí:
a)
podniky, ve kterých jedna strana dohody přímo nebo nepřímo:
i)
má pravomoc vykonávat více než polovinu hlasovacích práv, nebo
ii)
má pravomoc jmenovat více než polovinu členů dozorčí rady, představenstva nebo orgánů právně zastupujících podnik, nebo
iii)
má právo řídit záležitosti podniku;
b)
podniky, které mohou přímo nebo nepřímo v jedné smluvní straně vykonávat práva, uvedená v písmenu a);
c)
podniky, v nichž podnik uvedený v písmenu b) má přímo či nepřímo práva nebo pravomoci uvedené v písmenu a);
d)
podniky, v nichž jedna strana dohody spolu s jedním nebo více podniky uvedenými v písmenu a), b) nebo c), nebo v nichž dva nebo více posledně zmíněných podniků, mají společně práva nebo pravomoci uvedené v písmenu a);
e)
podniky, ve kterých vykonávají práva nebo pravomoci uvedené v písmenu a) společně:
i)
smluvní strany nebo jejich spojené podniky uvedené v písmenech a) až d), nebo
ii)
jedna nebo více smluvních stran nebo jeden nebo více spojených podniků uvedených v písmenech a) až d) a jedna nebo více třetích stran.
KAPITOLA II
VERTIKÁLNÍ DOHODY TÝKAJÍCÍ SE NÁKUPU, PRODEJE NEBO DALŠÍHO PRODEJE NOVÝCH MOTOROVÝCH VOZIDEL
Článek 2
Použitelnost nařízení (ES) č. 1400/2002
Podle čl. 101 odst. 3 Smlouvy se od 1. června 2010 do 31. května 2013 ustanovení čl. 101 odst. 1 Smlouvy nepoužije na vertikální dohody týkající se podmínek, na jejichž základě mohou strany kupovat, prodávat nebo dále prodávat nová motorová vozidla a které splňují požadavky pro výjimku podle nařízení (ES) č. 1400/2002, jež se vztahují konkrétně na vertikální dohody týkající se nákupu, prodeje a dalšího prodeje nových motorových vozidel.
Článek 3
Použití nařízení (EU) č. 330/2010
S účinkem ode dne 1. června 2013 se nařízení (EU) č. 330/2010 použije na vertikální dohody týkající se nákupu, prodeje a dalšího prodeje nových motorových vozidel.
KAPITOLA III
VERTIKÁLNÍ DOHODY TÝKAJÍCÍ SE POPRODEJNÍHO TRHU MOTOROVÝCH VOZIDEL
Článek 4
Výjimka
Podle čl. 101 odst. 3 Smlouvy a s výhradou ustanovení tohoto nařízení se čl. 101 odst. 1 Smlouvy nepoužije pro vertikální dohody týkající se podmínek, za kterých mohou strany nakupovat, prodávat nebo dále prodávat náhradní díly pro motorová vozidla nebo poskytovat servis oprav a údržby pro motorová vozidla, které splňují požadavky pro výjimku podle nařízení Komise (EU) č. 330/2010 a neobsahují žádné z tvrdých omezení uvedených v článku 5 tohoto nařízení.
Tato výjimka se použije, pokud uvedené dohody obsahují vertikální omezení.
Článek 5
Omezení, jež vedou k odebrání výhody blokové výjimky - tvrdá omezení
Výjimka podle článku 4 se nevztahuje na vertikální dohody, jejichž cílem je přímo nebo nepřímo, samostatně nebo společně s jinými faktory pod kontrolou stran:
a)
omezení prodeje náhradních dílů pro motorová vozidla členy selektivního distribučního systému nezávislým servisním pracovníkům, kteří používají tyto díly k opravám a údržbě motorových vozidel;
b)
omezení dohodnuté mezi dodavatelem náhradních dílů, nástrojů pro opravy nebo diagnostického nebo jiného zařízení a výrobcem motorových vozidel, které omezuje možnost dodavatele prodávat toto zboží schváleným nebo nezávislým distributorům nebo schváleným nebo nezávislým servisním pracovníkům nebo konečným uživatelům;
c)
omezení dohodnuté mezi výrobcem motorových vozidel, který používá komponenty pro první montáž motorových vozidel, a dodavatelem těchto komponentů, které omezuje schopnost dodavatele účinným a dobře viditelným způsobem umisťovat svoji obchodní značku nebo logo na dodávané komponenty nebo na náhradní díly.
KAPITOLA IV
ZÁVĚREČNÁ USTANOVENÍ
Článek 6
Nepoužití tohoto nařízení
Podle článku 1a nařízení č. 19/65/EHS může Komise tam, kde paralelní sítě podobných vertikálních omezení pokrývají více než 50 % relevantního trhu, nařízením prohlásit, že se toto nařízení nepoužije na vertikální dohody obsahující specifická omezení vztahující se k uvedenému trhu.
Článek 7
Dohled a hodnotící zpráva
Komise pravidelně dohlíží na provádění tohoto nařízení a vypracuje zprávu o provádění tohoto nařízení nejpozději do dne 31. května 2021 zejména s ohledem na podmínky stanovené v čl. 101 odst. 3 Smlouvy.
Článek 8
Doba platnosti
Toto nařízení vstupuje v platnost dnem 1. června 2010.
Jeho použitelnost končí dnem 31. května 2023.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 27. května 2010.