ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΉ ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 29ης Μαρτίου 2012
για την τροποποίηση της εκτελεστικής απόφασης 2011/344/ΕΕ για τη χορήγηση ενωσιακής χρηματοδοτικής ενίσχυσης στην Πορτογαλία
(2012/224/ΕΕ)
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 407/2010 του Συμβουλίου, της 11ης Μαΐου 2010, για τη θέσπιση ευρωπαϊκού μηχανισμού χρηματοοικονομικής σταθεροποίησης (1), και ιδίως το άρθρο 3 παράγραφος 2,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 9 της εκτελεστικής απόφασης 2011/344/ΕΕ (2) του Συμβουλίου, η Επιτροπή, από κοινού με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, προέβη στην τρίτη επισκόπηση της προόδου που σημείωσαν οι αρχές της Πορτογαλίας όσον αφορά την υλοποίηση των συμφωνηθέντων μέτρων στα πλαίσια του προγράμματος οικονομικής και δημοσιονομικής προσαργμογής («πρόγραμμα») και εξέτασε επίσης την αποτελεσματικότητα και τον κοινωνικοοικονομικό αντίκτυπό τους.
(2)
Η επισκόπηση κατέδειξε ότι η συμμόρφωση της Πορτογαλίας με τους όρους που είχαν τεθεί για το τέταρτο τρίμηνο του 2011 είναι ικανοποιητική. Το 2011 το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης έπεσε κάτω από τον στόχο του 5,9 % του ΑΕΠ και υπολογίζεται τώρα σε περίπου 4% του ΑΕΠ, παρά την κατ’ εξαίρεση μεταφορά ποσού περίπου 6 δισεκατομμυρίων EUR (περίπου 3½ % του ΑΕΠ) από τα συνταξιοδοτικά ταμεία των τραπεζών στο δημόσιο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης. Ο προϋπολογισμός του 2012 ανταποκρίνεται στον στόχο για μείωση του ελλείμματος στο 4½ % του ΑΕΠ σύμφωνα με το πρόγραμμα. Οι πολιτικές προσπάθειες για στήριξη της σταθερότητας του χρηματοπιστωτικού συστήματος συνεχίζονται. Οι τράπεζες της Πορτογαλίας εργάζονται από κοινού προς την κατεύθυνση της εκπλήρωσης των υψηλότερων κεφαλαιακών απαιτήσεων που προβλέπονται στο πρόγραμμα, λαμβάνοντας υπόψη τις επιπτώσεις που έχει η απαίτηση της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών για νέο προσωρινό κεφάλαιο ασφαλείας για εκθέσεις στο δημόσιο χρέος, για αποτίμηση του δημόσιου χρέους σε τιμές αγοράς, το ειδικό πρόγραμμα επιτόπιων επιθεωρήσεων και τη μεταφορά των συνταξιοδοτικών ταμείων των τραπεζών στο δημόσιο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης. Οι μεταρρυθμίσεις των αγορών εργασίας και προϊόντων προχωρούν επίσης: επιτεύχθηκε συμφωνία με τους κοινωνικούς εταίρους για ευρεία και φιλόδοξη μεταρρύθμιση της αγοράς εργασίας και υποβλήθηκε στο Κοινοβούλιο νομοσχέδιο που προβλέπει τη σημαντική αναθεώρηση του νόμου-πλαισίου περί ανταγωνισμού, πράγμα που θα διαμορφώσει τους αναγκαίους όρους για την αποτελεσματική επιβολή των κανόνων ανταγωνισμού. Το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων υλοποιείται με βάση τον νέο νόμο-πλαίσιο. Η πώληση της εταιρείας παραγωγής ενέργειας (EDP) και της εταιρείας διαχείρισης του ενεργειακού δικτύου (REN) έχει ολοκληρωθεί· εκπονήθηκε στρατηγική για την αναδιάρθρωση των δημόσιων επιχειρήσεων. Το νομικό πλαίσιο που διέπει τις δημόσιες συμβάσεις βελτιώνεται, ενώ είναι σε εξέλιξη ο εκσυγχρονισμός του νομικού πλαισίου της στεγαστικής αγοράς. Η μεταρρύθμιση του δικαστικού συστήματος προχωρεί ικανοποιητικά.
3)
Ενόψει των ανωτέρω, η εκτελεστική απόφαση 2011/344/ΕΕ θα πρέπει να τροποποιηθεί,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Το άρθρο 3 της εκτελεστικής απόφασης 2011/344/ΕΕ τροποποιείται ως ακολούθως:
1)
Η παράγραφος 6 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«6. Η Πορτογαλία θεσπίζει τα ακόλουθα μέτρα εντός του 2012, σύμφωνα με τους όρους του μνημονίου κατανόησης:
α)
Τα οριζόμενα στα στοιχεία β) και γ) μέτρα, που ανέρχονται σε τουλάχιστον 9,8 δισεκατ. ευρώ, περιλαμβάνονται στον προϋπολογισμό του 2012. Λαμβάνονται επιπλέον μέτρα, κυρίως στο σκέλος των δαπανών, ώστε να καλυφθεί κάθε πιθανή διαφορά η οποία θα προκύψει ενδεχομένως από τις δημοσιονομικές εξελίξεις το 2012. Η κυβέρνηση θα εγκρίνει συμπληρωματικό προϋπολογισμό τον Μάρτιο, που θα περιλαμβάνει διάφορα στοιχεία, όπως είναι οι συνέπειες της μεταφοράς των συνταξιοδοτικών ταμείων των τραπεζών στο δημόσιο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης, η δημοσιονομική συμφωνία με την αυτόνομη περιφέρεια της Μαδέρας, ο δημοσιονομικός αντίκτυπος της επιδείνωσης των οικονομικών προοπτικών, η μείωση των πληρωμών τόκων και η στρατηγική για την τακτοποίηση των ληξιπρόθεσμων οφειλών. Ο συμπληρωματικός προϋπολογισμός δεν θα μεταβάλει τον στόχο για το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης το 2012 (που αντιστοιχεί στο 4½ % του ΑΕΠ).
β)
Η Πορτογαλία επιδιώκει το 2012 μείωση των δαπανών κατά τουλάχιστον 6,8 δισεκατ. ευρώ, που περιλαμβάνουν: μείωση των μισθών και της απασχόλησης στον δημόσιο τομέα· περικοπές στις συντάξεις· διεξοδική αναδιοργάνωση της κεντρικής διοίκησης, με εξάλειψη των περιττών θέσεων και λοιπών ανεπαρκειών· μείωση των μεταβιβάσεων προς τις δημόσιες επιχειρήσεις· αναδιοργάνωση και μείωση του αριθμού των δήμων και κοινοτήτων· περικοπές στους τομείς της εκπαίδευσης και της υγείας· μικρότερες μεταφορές πόρων προς τις αρχές της περιφερειακής και της τοπικής αυτοδιοίκησης· και μείωση των κεφαλαιουχικών και λοιπών δαπανών, όπως αναφέρεται στο πρόγραμμα.
γ)
Στο σκέλος των εσόδων, η Πορτογαλία εφαρμόζει μέτρα ενίσχυσης των εσόδων συνολικού ύψους περίπου 3 δισεκατ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων των εξής μέτρων: διεύρυνση της βάσης του ΦΠΑ, με περιορισμό των εξαιρέσεων και με αναδιαμόρφωση των καταλόγων των προϊόντων και υπηρεσιών που υπόκεινται σε μειωμένους, ενδιάμεσους και υψηλότερους συντελεστές· αύξηση των ειδικών φόρων κατανάλωσης· διεύρυνση της βάσης του εταιρικού φόρου και της βάσης του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων, με μείωση των φοροαπαλλαγών και των ειδικών καθεστώτων· διασφάλιση της σύγκλισης των φοροαπαλλαγών του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων που εφαρμόζονται στις συντάξεις και στο εισόδημα της εργασίας· και αλλαγές στη φορολόγηση της περιουσίας με ουσιαστική μείωση των απαλλαγών. Τα μέτρα αυτά συμπληρώνονται με μέτρα καταπολέμησης της φοροδιαφυγής, της απάτης και της παραοικονομίας.
δ)
Η Πορτογαλία θεσπίζει μέτρα για την ενίσχυση της διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών. Η Πορτογαλία θέτει σε εφαρμογή τα μέτρα που προβλέπονται από τον νέο δημοσιονομικό νόμο-πλαίσιο, συμπεριλαμβανομένης της κατάρτισης μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού πλαισίου. Ενισχύονται σημαντικά τα δημοσιονομικά πλαίσια σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, ιδίως με την πρόταση των βασικών επιλογών για την ευθυγράμμιση των αντίστοιχων νόμων χρηματοδότησης προς τους όρους του δημοσιονομικού νόμου-πλαισίου. Η Πορτογαλία βελτιώνει την ενημέρωση για τα δημόσια οικονομικά και την παρακολούθησή τους και ενισχύει τους κανόνες και τις διαδικασίες εκτέλεσης του προϋπολογισμού. Η πορτογαλική κυβέρνηση εκπονεί στρατηγική για την επικύρωση και την τακτοποίηση των ληξιπρόθεσμων οφειλών. Η στρατηγική θα περιλαμβάνει κριτήρια για την ιεράρχηση των πληρωμών προς τους πιστωτές, καθώς και οργανωτικές ρυθμίσεις που να εξασφαλίζουν αμερόληπτη και διαφανή διαδικασία σε όλους τους τομείς. Η Πορτογαλία θέτει σε εφαρμογή ενισχυμένο νομικό και θεσμικό πλαίσιο για την εκτίμηση των δημοσιονομικών κινδύνων, προτού συμμετάσχει σε σύμβαση ΣΔΙΤ. Ομοίως, η Πορτογαλία θεσπίζει νόμο για τη ρύθμιση της ίδρυσης και της λειτουργίας δημόσιων επιχειρήσεων σε κεντρικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. Η Πορτογαλία δεν συμμετέχει σε καμία νέα σύμβαση ΣΔΙΤ και δεν ιδρύει καμία δημόσια επιχείρηση έως ότου είναι έτοιμοι οι έλεγχοι και η νέα νομική δομή.
ε)
Η τοπική αυτοδιοίκηση στην Πορτογαλία αριθμεί σήμερα 308 δήμους και 4 259 κοινότητες. Η Πορτογαλία εκπονεί σχέδιο ενοποίησης με στόχο την αναδιοργάνωση και τη σημαντική μείωση του αριθμού αυτών των οντοτήτων. Οι αλλαγές αυτές θα αρχίσουν να ισχύουν από την αρχή της επόμενης περιόδου δημοτικών εκλογών.
στ)
Η Πορτογαλία εκσυγχρονίζει τις οικονομικές της υπηρεσίες με τη δημιουργία ενιαίας οντότητας, τη μείωση του αριθμού των δημοτικών υπηρεσιών και την αντιμετώπιση των εναπομενουσών συμφορήσεων στο σύστημα φορολογικών προσφυγών.
ζ)
Η Πορτογαλία εφαρμόζει τη χρηματοοικονομική συμφωνία με την αυτόνομη περιφέρεια της Μαδέρας.
η)
Η Πορτογαλία θεσπίζει μέτρα που βελτιώνουν την αποδοτικότητα και τη βιωσιμότητα των δημόσιων επιχειρήσεων σε κεντρικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. Η Πορτογαλία εφαρμόζει στρατηγική για την αναδιάρθρωση, τη μείωση του χρέους των δημόσιων επιχειρήσεων και την εξασφάλιση καλύτερων όρων για χρηματοδότηση μέσω των αγορών. Η Πορτογαλία εφαρμόζει την εν λόγω στρατηγική με στόχο να επιτευχθεί λειτουργική ισορροπία σε επίπεδο τομέα μέχρι τα τέλη του 2012.
θ)
Η Πορτογαλία εξακολουθεί να υλοποιεί το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων. Ειδικότερα, το 2012 θα πωληθούν οι μετοχές που κατέχει ο δημόσιος τομέας στις εταιρείες GALP, TAP και ANA και θα δρομολογηθεί η ιδιωτικοποίηση του κλάδου εμπορευματικών μεταφορών των εταιρειών Comboios de Portugal, Correios de Portugal και ορισμένων μικρότερων εταιρειών. Θα εκπονηθεί στρατηγική για την “Parpublica”, στο πλαίσιο της οποίας θα εξεταστεί η εκκαθάρισή της ή η ένταξή της στη γενική κυβέρνηση.
ι)
Η Πορτογαλία εισάγει νομοθετικές ρυθμίσεις για τη μεταρρύθμιση του συστήματος ασφάλισης κατά της ανεργίας, συμπεριλαμβάνοντας μείωση της ανώτατης διάρκειας χορήγησης των ασφαλιστικών επιδομάτων ανεργίας, θέσπιση ανώτατου ορίου για τα επιδόματα ανεργίας, τα οποία δεν πρέπει να υπερβαίνουν κατά 2,5 φορές τον δείκτη κοινωνικής στήριξης, μείωση των επιδομάτων κατά τη χρονική διάρκεια της ανεργίας, μείωση της ελάχιστης περιόδου καταβολής εισφορών και επέκταση της ασφάλισης κατά της ανεργίας σε ορισμένες κατηγορίες αυτοαπασχολουμένων.
ια)
Η κυβέρνηση της Πορτογαλίας εκπονεί πρόταση για την ευθυγράμμιση του συστήματος αποζημιώσεων απόλυσης ώστε να μειωθεί το επίπεδό τους στον μέσο όρο της ΕΕ, που είναι 8 έως 12 ημέρες ανά έτος εργασίας, και τη δημιουργία ενός αντισταθμιστικού ταμείου για τις αποζημιώσεις απόλυσης.
ιβ)
Οι διατάξεις για την καταβολή αμοιβών υπερωριακής απασχόλησης καθίστανται λιγότερο αυστηρές και εισάγονται ρυθμίσεις αυξημένης ευελιξίας όσον αφορά το ωράριο.
ιγ)
Η Πορτογαλία προωθεί μισθολογικές εξελίξεις που συνάδουν με τους στόχους της ενίσχυσης της δημιουργίας θέσεων εργασίας και βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων, με σκοπό τη διόρθωση των μακροοικονομικών ανισορροπιών. Κατά τη διάρκεια του προγράμματος, οποιαδήποτε αύξηση των κατώτατων μισθών πραγματοποιείται μόνο αν δικαιολογείται από την πορεία της οικονομίας και τις εξελίξεις στην αγορά εργασίας. Λαμβάνονται μέτρα για την αντιμετώπιση των αδυναμιών των σημερινών συστημάτων διαπραγμάτευσης των μισθών, συμπεριλαμβανομένης της θέσπισης νομοθεσίας για τον επανακαθορισμό των κριτηρίων και των κανόνων επέκτασης των συλλογικών συμβάσεων και για τη διευκόλυνση των επιχειρησιακών συμβάσεων. Έως τότε αναστέλλεται η εφαρμογή των επεκτάσεων.
ιδ)
Οι ενεργητικές πολιτικές στην αγορά εργασίας ενισχύονται έπειτα από επισκόπηση των ισχυουσών πρακτικών και βάσει συμφωνημένου σχεδίου δράσης.
ιε)
Καταρτίζεται σχέδιο δράσης για τη βελτίωση της ποιότητας της δευτεροβάθμιας και της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης.
ιστ)
Η λειτουργία του δικαστικού συστήματος βελτιώνεται με την εφαρμογή των μέτρων που προτείνονται στο πλαίσιο του χάρτη δικαστικής μεταρρύθμισης και με την εκδίκαση και τον έλεγχο των καθυστερούμενων εκκρεμών υποθέσεων, προκειμένου να ληφθούν μέτρα για την εξάλειψη των καθυστερήσεων και την προώθηση της εξωδικαστικής επίλυσης των διαφορών.
ιζ)
Η Πορτογαλία συνεχίζει το άνοιγμα της οικονομίας της στον ανταγωνισμό. Η πορτογαλική κυβέρνηση λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλίσει ότι η δράση της δεν δημιουργεί εμπόδια στην ελεύθερη κυκλοφορία των κεφαλαίων και, ειδικότερα, ότι το πορτογαλικό κράτος ή οποιοσδήποτε δημόσιος φορέας δεν συνάπτει, με την ιδιότητα του μετόχου, συμφωνίες οι οποίες είναι πιθανόν να παρακωλύσουν την ελεύθερη κυκλοφορία των κεφαλαίων ή να επηρεάσουν τον διαχειριστικό έλεγχο των επιχειρήσεων. Οι επαγγελματικές υπηρεσίες απελευθερώνονται με τη βελτίωση του πλαισίου επαγγελματικών προσόντων και την εξάλειψη των περιορισμών στα νομοθετικώς κατοχυρωμένα επαγγέλματα. Στους τομείς των κατασκευών και της διαχείρισης ακίνητης περιουσίας, η Πορτογαλία καθιστά λιγότερο επαχθείς τις απαιτήσεις που βαρύνουν τους διασυνοριακούς παρόχους και επανεξετάζει τα εμπόδια που παρακωλύουν την εγκατάσταση των παρόχων υπηρεσιών.
ιη)
Ο ανταγωνισμός και το κανονιστικό πλαίσιο βελτιώνονται. Η Πορτογαλία ενισχύει την ανεξαρτησία και τους πόρους των κύριων εθνικών ρυθμιστικών αρχών· εφαρμόζει το νόμο για τον ανταγωνισμό με στόχο να βελτιωθεί η ταχύτητα και η αποτελεσματικότητα της εφαρμογής των κανόνων ανταγωνισμού· και θέτει σε λειτουργία το ειδικό δικαστήριο ανταγωνισμού, ρύθμισης και εποπτείας.
ιθ)
Στον ενεργειακό τομέα, η Πορτογαλία λαμβάνει μέτρα για τη διευκόλυνση της εισόδου στην αγορά, προάγει την καθιέρωση της ιβηρικής αγοράς φυσικού αερίου και λαμβάνει περαιτέρω μέτρα για την πλήρη μεταφορά της τρίτης δέσμης μέτρων της ΕΕ για την ενέργεια στο πορτογαλικό δίκαιο. Η Πορτογαλία λαμβάνει μέτρα για την επανεξέταση των καθεστώτων στήριξης και αντιστάθμισης για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Η Πορτογαλία λαμβάνει μέτρα για τη μείωση των υπερβολικών προσόδων και την εξάλειψη του τιμολογιακού χρέους (“defice tarifário”) έως το 2020, με έμφαση στα συστήματα αντισταθμίσεων για την εγγύηση του ενεργειακού εφοδιασμού, στο ειδικό καθεστώς (ανανεώσιμες πηγές ενέργειας -εκτός όσων χορηγούνται στο πλαίσιο διαγωνιστικών μηχανισμών- και συμπαραγωγή) και στο σύνηθες καθεστώς (“CMEC” και “CAE”).
κ)
Για άλλους, βασιζόμενους σε δίκτυο, κλάδους, ιδίως στις μεταφορές, τις τηλεπικοινωνίες και τις ταχυδρομικές υπηρεσίες, η Πορτογαλία θεσπίζει πρόσθετα μέτρα για την προώθηση του ανταγωνισμού και της ευελιξίας.
κα)
Η Πορτογαλία εγκρίνει τον αναθεωρημένο κώδικα δημόσιων συμβάσεων, συμβάλλοντας έτσι στη δημιουργία πιο ανταγωνιστικού επιχειρηματικού περιβάλλοντος και στην αύξηση της αποδοτικότητας των δημόσιων δαπανών.
κβ)
Η Πορτογαλία εφαρμόζει τη νομοθεσία για την αγορά μίσθωσης κατοικιών με στόχο την περαιτέρω εξισορρόπηση των υποχρεώσεων των μισθωτών και των ιδιοκτητών, την αύξηση των κινήτρων για ανακαίνιση των ακινήτων και την ενίσχυση της ευελιξίας και του δυναμισμού της αγοράς.».
2)
Η παράγραφος 8 τροποποιείται ως εξής:
α)
τα σημεία β) και γ) αντικαθίστανται από το ακόλουθο κείμενο:
«β)
παρακολουθεί προσεκτικά τα σχέδια που υποβάλλουν οι τράπεζες ώστε ο δείκτης βασικού κεφαλαίου κατηγορίας 1 (Core Tier 1) να φθάσει στο 10 % το αργότερο μέχρι το τέλος του 2012. Οι κεφαλαιακές απαιτήσεις που προκύπτουν από την αποτίμηση του δημόσιου χρέους βάσει των τιμών της αγοράς, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών, θα ικανοποιηθούν τον Ιούνιο του 2012, σε συνδυασμό με τις κεφαλαιακές επιπτώσεις του ειδικού προγράμματος επιτόπιων επιθεωρήσεων και της μεταφοράς των συνταξιοδοτικών ταμείων των τραπεζών στο δημόσιο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης. Αν οι τράπεζες δεν μπορέσουν να καλύψουν εγκαίρως τα κατώφλια επάρκειας ιδίων κεφαλαίων, είναι πιθανόν να χρειαστεί η προσωρινή παροχή κεφαλαίων από το Δημόσιο, τα οποία για τις ιδιωτικές τράπεζες διατίθενται μέσω του μηχανισμού στήριξης της φερεγγυότητας των τραπεζών ύψους 12 δισεκατ. ευρώ, που συστάθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος·
γ)
μεριμνά για ισόρροπη και εύτακτη απομόχλευση του τραπεζικού τομέα, η οποία εξακολουθεί να είναι ουσιώδους σημασίας για την εξάλειψη των ανισορροπιών της χρηματοδότησης σε μόνιμη βάση. Τα σχέδια χρηματοδότησης των τραπεζών στοχεύουν στη μείωση του δείκτη χορηγήσεων προς καταθέσεις σε ενδεικτική τιμή γύρω στο 120 % μέχρι το τέλος του προγράμματος και εν τέλει μείωση της εξάρτησης από χρηματοδότηση προερχόμενη από το Ευρωσύστημα κατά τη διάρκεια του προγράμματος. Αυτά τα σχέδια χρηματοδότησης επανεξετάζονται ανά τρίμηνo·»·
β)
τα στοιχεία ε) και στ) αντικαθίστανται από το ακόλουθο κείμενο:
«ε)
βεβαιώνεται ότι γίνονται οι αναγκαίες προσαρμογές στην κρατική Caixa Geral de Depósitos (CGD), ώστε να αυξηθεί η κεφαλαιακή βάση του βασικού τραπεζικού σκέλους της. Το 2012 αναμένεται να γίνει η πώληση του ασφαλιστικού σκέλους της απευθείας σε τελικό αγοραστή, η οποία θα συμβάλει στην κάλυψη των συμπληρωματικών κεφαλαιακών αναγκών του εν λόγω έτους, ενώ η CGD θα συνεχίσει τις προσπάθειες εκποίησης μη στρατηγικών περιουσιακών στοιχείων. Στο μέτρο που οι ανάγκες αυτές δεν μπορέσουν να καλυφθούν από εσωτερικούς πόρους του ομίλου έως το τέλος Ιουνίου του 2012, η CGD θα λάβει κρατική κεφαλαιακή στήριξη από ταμειακά αποθέματα ασφαλείας εκτός του μηχανισμού στήριξης της φερεγγυότητας των τραπεζών·
στ)
εξασφαλίζει ότι τα έσοδα που θα προκύψουν από τη μερική μεταφορά των συνταξιοδοτικών ταμείων των τραπεζών στο δημόσιο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης θα χρησιμοποιηθούν με τρόπο που σέβεται τους ενωσιακούς κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων. Η πορτογαλική κυβέρνηση προβαίνει, υπό αυστηρά κριτήρια επιλεξιμότητας, σε μεταφορά υποχρεώσεων ύψους μέχρι 3 δισεκατ. ευρώ από τις τράπεζες προς τη γενική κυβέρνηση, διατηρώντας συγχρόνως τις συμβατικές υποχρεώσεις του οφειλέτη·»·
γ)
το στοιχείο ζ) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«ζ)
εκπονεί και εφαρμόζει πιο αποτελεσματική στρατηγική για την ανάκτηση των επισφαλών περιουσιακών στοιχείων των οχημάτων ειδικού σκοπού, με στόχο να μεγιστοποιηθούν οι αποδόσεις για τους φορολογουμένους μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα·»·
δ)
το στοιχείο θ) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«θ)
εξασφαλίζει ότι οι τράπεζες έχουν ενσωματώσει τα διαθέσιμα αποτελέσματα του προγράμματος ειδικών επιτόπιων επιθεωρήσεων στα τεστ αντοχής με ελάχιστο όριο δείκτη βασικού κεφαλαίου κατηγορίας 1 (Core Tier 1) 6 %·»·
ε)
το στοιχείο ι) απαλείφεται.
Άρθρο 2
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Πορτογαλική Δημοκρατία.
Βρυξέλλες, 29 Μαρτίου 2012.
PROVÁDĚCÍ ROZHODNUTÍ RADY
ze dne 29. března 2012,
kterým se mění prováděcí rozhodnutí 2011/344/EU o poskytnutí finanční pomoci Unie Portugalsku
(2012/224/EU)
RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na nařízení Rady (EU) č. 407/2010 ze dne 11. května 2010 o zavedení evropského mechanismu finanční stabilizace (1), a zejména na čl. 3 odst. 2 uvedeného nařízení,
s ohledem na návrh Evropské komise,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
V souladu s čl. 3 odst. 9 prováděcího rozhodnutí Rady 2011/344/EU (2) provedla Komise společně s Mezinárodním měnovým fondem a ve spolupráci s Evropskou centrální bankou třetí přezkum pokroku portugalských orgánů při provádění dohodnutých opatření podle ozdravného hospodářského a finančního programu (dále jen „program“), jakož i jejich účinnosti a ekonomického a sociálního dopadu.
(2)
Přezkumem bylo zjištěno, že dodržení podmínek pro čtvrté čtvrtletí roku 2011 ze strany Portugalska bylo uspokojivé. V roce 2011 klesl schodek veřejných financí pod cílovou hodnotu ve výši 5,9 % HDP a nyní se odhaduje na přibližně 4 % HDP, třebaže toho bylo dosaženo výjimečným využitím převodu ve výši přibližně 6 miliard EUR (přibližně 3,5 % HDP) bankovních penzijních fondů do státního systému sociálního zabezpečení. Rozpočet na rok 2012 odpovídá plnění cílové hodnoty schodku ve výši 4,5 % HDP v souladu s programem. Úsilí o podporu stability finančního systému i nadále pokračuje. Portugalské banky usilují o splnění vyšších kapitálových požadavků stanovených v programu i povinností, které pro ně vyplývají z požadavku Evropského orgánu pro bankovnictví na novou dočasnou kapitálovou rezervu na státní expozice, ze zvláštního programu kontrol na místě a z převodu bankovních penzijních fondů do státního systému sociálního zabezpečení. K pokroku dochází i v oblasti reforem trhu práce a trhu výrobků: bylo dosaženo dohody se sociálními partnery na široké a ambiciózní reformě trhu práce a parlamentu byla předložena významná revize právního rámce pro hospodářskou soutěž, která vytvoří podmínky pro režim účinného prosazování právních předpisů v oblasti hospodářské soutěže. Program privatizace se provádí podle nového rámcového zákona. Byl dokončen prodej energetické společnosti EDP a společnosti spravující energetickou síť REN. Byla vytvořena strategie restrukturalizace státních podniků. Zdokonaluje se právní rámec pro zadávání veřejných zakázek a také probíhá modernizace právního rámce pro trh s bydlením. Značného pokroku bylo rovněž dosaženo v reformě soudnictví.
(3)
Vzhledem k tomuto vývoji by mělo být prováděcí rozhodnutí 2011/344/EU změněno,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Článek 3 prováděcího rozhodnutí 2011/344/EU se mění takto:
1)
odstavec 6 se nahrazuje tímto:
„6. Portugalsko přijme během roku 2012 tato opatření v souladu s podrobnostmi uvedenými v memorandu o porozumění:
a)
Do rozpočtu na rok 2012 se zahrnou opatření stanovená v písmenech b) a c) ve výši alespoň 9,8 miliardy EUR. K odstranění možného schodku vyplývajícího z vývoje rozpočtu v roce 2012 se přijmou další opatření, zejména na straně výdajů. Vláda v březnu přijme dodatkový rozpočet, který bude obsahovat různé prvky, jako jsou důsledky převodu bankovních penzijních fondů do státního systému sociálního zabezpečení, finanční ujednání s RAM, fiskální dopady zhoršení hospodářského výhledu, nižší úrokové platby a strategie pro vypořádání zpožděných plateb. Dodatkový rozpočet nezmění cíl schodku veřejných financí v roce 2012 (odpovídající 4,5 % HDP).
b)
Portugalsko bude v roce 2012 usilovat o snížení výdajů ve výši alespoň 6,8 miliardy EUR, včetně snížení mezd a počtu pracovních míst ve veřejném sektoru, omezení výdajů na důchody, provedení úplné reorganizace ústřední státní správy, odstranění nadbytečností a jiných nedostatků, snížení převodů do státních podniků, reorganizace a snížení počtu obcí a farností, snížení výdajů na vzdělání a zdravotnictví, snížení převodů regionálním a místním orgánům a snížení kapitálových a jiných výdajů, jak to stanoví program.
c)
Na straně příjmů Portugalsko provede příjmová opatření v celkové výši přibližně 3 miliard EUR, včetně rozšíření základů DPH omezením výjimek a úpravou seznamů zboží a služeb podléhajících snížené, střední a zvýšené sazbě, zvýšení spotřebních daní, rozšíření daňového základu daně z příjmů právnických a fyzických osob omezením daňových odpočtů a zvláštních režimů, zajištění sbližování odpočtů z daně z příjmů fyzických osob vztahujících se na důchody a na mzdové příjmy a změn ve zdanění majetku podstatným omezením osvobození od daně. Tato opatření by měly doprovázet kroky k boji proti daňovým únikům, podvodům a šedé ekonomice.
d)
Portugalsko přijme opatření k posílení správy veřejných financí. Provede opatření stanovená v novém zákoně o rozpočtovém rámci, včetně vytvoření střednědobého rozpočtového rámce. Výrazně se posílí rozpočtový rámec na místní a regionální úrovni, zejména stanovením klíčových možností ke sjednocení příslušných finančních právních předpisů s požadavky zákona o rozpočtovém rámci. Portugalsko musí zlepšit předkládání zpráv a provádění dohledu nad veřejnými financemi a posílit pravidla a postupy pro plnění rozpočtu. Portugalská vláda vypracuje strategii pro validaci a vypořádání zpožděných plateb. Uvedená strategie stanoví kritéria pro určování priorit pro platby věřitelům, jakož i opatření veřejné správy k zajištění spravedlivého a transparentního procesu vypořádání ve všech odvětvích. Portugalsko zavede posílený právní a institucionální rámec k posouzení fiskálních rizik před uzavřením smlouvy o partnerství veřejného a soukromého sektoru. Portugalsko též obdobně přijme zákon, který upraví zakládání a fungování státních podniků na ústřední, regionální a místní úrovni. Dokud nebude proveden přezkum a zavedena nová právní struktura, Portugalsko se nezaváže k partnerství veřejného a soukromého sektoru, ani nezaloží nový státní podnik.
e)
Místní správa v Portugalsku v současné době zahrnuje 308 obcí a 4 259 farností. Portugalsko vypracuje plán konsolidace, který reorganizuje a významně sníží počet těchto subjektů. Tyto změny nabudou účinnosti do začátku příštího cyklu místních voleb.
f)
Portugalsko zmodernizuje správu příjmů vytvořením jediného subjektu, omezením počtu obecních úřadů a řešením zbývajících nedostatků v systému daňového odvolání.
g)
Portugalsko bude uplatňovat finanční ujednání s RAM.
h)
Portugalsko přijme opatření ke zlepšení účinnosti a udržitelnosti státních podniků na ústřední, regionální a místní úrovni. Portugalsko provede strategii restrukturalizace, snížení zadlužení státních podniků a zajištění lepších podmínek pro tržní financování. Portugalsko provede tuto strategii s cílem dosáhnout provozní rovnováhy na úrovni odvětví do konce roku 2012.
i)
Portugalsko pokračuje v provádění privatizačního programu. V roce 2012 se zejména uskuteční prodej akcií veřejného sektoru ve společnostech GALP, TAP a ANA a zahájí se privatizace pobočky pro nákladní dopravu společnosti Comboios de Portugal, společnosti Correios de Portugal, jakož i řady menších podniků. Pro společnost Parpública se vypracuje strategie, přičemž se zváží možnost likvidace společnosti nebo její konsolidace s vládními institucemi.
j)
Portugalsko zavede právní předpisy k reformě systému pojištění pro případ nezaměstnanosti, která bude zahrnovat omezení maximální doby vyplácení dávek v rámci pojištění pro případ nezaměstnanosti, omezení výše dávek v nezaměstnanosti na 2,5násobek indexu sociální podpory, snižování dávek v průběhu doby nezaměstnanosti, snížení minimální příspěvkové doby a rozšíření pojištění pro případ nezaměstnanosti na některé kategorie samostatně výdělečně činných osob.
k)
Portugalská vláda vypracuje návrh přizpůsobení systému odstupného, snížení úrovně odstupného na průměr Unie ve výši 8-12 dnů za odpracovaný rok a vytvoří fond náhrad pro platby odstupného.
l)
Zmírní se pravidla pro příplatky za práci přesčas a posílí se pružnost úpravy pracovní doby.
m)
Portugalsko podpoří vývoj mezd slučitelný s cíli, kterými jsou podpora vytváření pracovních míst a zlepšování konkurenceschopnosti podniků, aby se tak napravila makroekonomická nerovnováha. Minimální mzda bude v době trvání programu navýšena pouze tehdy, pokud to bude možné zdůvodnit ekonomickým vývojem a vývojem na trhu práce. Budou přijata opatření k nápravě nedostatků v současných systémech vyjednávání o mzdách, včetně právních předpisů, kterými se změní kritéria a způsoby rozšiřování kolektivních smluv a usnadní dohody na úrovni podniků. Do té doby bude jakékoli rozšiřování pozastaveno.
n)
Aktivní politiky na trhu práce budou posíleny po přezkumu současných postupů a vypracování odsouhlaseného akčního plánu.
o)
Bude vypracován akční plán ke zlepšení kvality středního a odborného školství a vzdělávání.
p)
Fungování systému soudnictví se zlepší uskutečněním opatření navrhovaných v plánu reformy soudnictví a provedením auditu nevyřešených soudních případů, aby se upřesnila opatření zabraňující nárůstu nevyřešených případů a podporující alternativní způsoby urovnávání sporů.
q)
Portugalsko pokračuje v otevírání své ekonomiky hospodářské soutěži. Portugalská vláda přijme nezbytná opatření, aby zajistila, že její činností nebudou vytvořeny překážky volného pohybu kapitálu, a zejména, že portugalský stát ani žádný veřejný subjekt neuzavře z pozice akcionáře dohody, které by mohly bránit volnému pohybu kapitálu nebo ovlivňovat kontrolu řízení společností. Odborné služby se liberalizují zlepšením rámce pro odbornou kvalifikaci a odstraněním omezení pro regulovaná povolání. Pokud jde o činnosti v oblasti stavebnictví a nemovitostí, Portugalsko zajistí, aby požadavky pro přeshraniční poskytovatele byly méně zatěžující, a přezkoumá překážky, které brání usazování poskytovatelů služeb.
r)
Bude zlepšen rámec hospodářské soutěže a právní rámec. Portugalsko posílí nezávislost a navýší zdroje hlavních vnitrostátních regulačních orgánů; zavede navrhovaný zákon o hospodářské soutěži za účelem urychlení a větší účinnosti prosazování pravidel hospodářské soutěže a zahájí činnost specializovaného soudu pro hospodářskou soutěž, regulaci a dohled.
s)
V odvětví energetiky přijme Portugalsko opatření, kterými usnadní vstup na trh, podpoří vytvoření trhu se zemním plynem na Iberském poloostrově a podnikne další kroky k úplnému provedení třetího energetického balíčku EU. Portugalsko přijme opatření s cílem přezkoumat režimy podpory a náhrad pro výrobu elektřiny. Portugalsko přijme opatření na omezení nadměrných marží a odstranění tarifního dluhu do roku 2020, přičemž se zaměří na režimy náhrad za záruku dodávek elektřiny, zvláštní režim (obnovitelné zdroje - kromě těch, které se poskytují v rámci nabídkových řízení - a kombinovaná výroby tepla a elektřiny) a obvyklý režim („CMEC“ a „CAE“).
t)
V ostatních síťových odvětvích, zejména v dopravě, telekomunikacích a poštovních službách, zavede Portugalsko dodatečná opatření na podporu hospodářské soutěže a flexibility.
u)
Portugalsko přijme revidovaný kodex pro zadávání veřejných zakázek, čímž přispěje k lepší hospodářské soutěži v podnikatelském prostředí a zefektivnění veřejných výdajů.
v)
Portugalsko provede právní předpisy týkající se trhu s nájemním bydlením s cílem dále vyvážit povinnosti majitelů nemovitostí a nájemníků, zvýšit pobídky pro renovaci a učinit trh pružnějším a dynamičtějším.“;
2)
odstavec 8 se mění takto:
a)
písmena b) a c) se nahrazují tímto:
„b)
sleduje pozorně plány předkládané bankami s cílem dosáhnout poměru kapitálu Core Tier 1 ve výši 10 % nejpozději do konce roku 2012. Kapitálové požadavky vyplývající z hodnocení státního dluhu na základě tržních cen podle Evropského orgánu pro bankovnictví budou splněny v červnu 2012, spolu s kapitálovými důsledky vyplývajícími ze zvláštního programu kontrol na místě a převodu bankovních penzijních fondů do státního systému sociálního zabezpečení. Pokud banky nemohou dosáhnout prahových hodnot kapitálových požadavků ve stanoveném čase, mohou dočasně požádat o poskytnutí kapitálu z veřejných prostředků, který bude soukromým bankám k dispozici v rámci systému určeného na podporu platební schopnosti bank ve výši 12 miliard EUR zřízeného podle programu;
c)
zajistí vyvážené a plynulé snižování zadluženosti bankovního sektoru, jež má rozhodující význam pro trvalé odstraňování nerovnováhy v oblasti financování. Banky ve svých plánech financování usilují o snížení poměru úvěrů ke vkladům do skončení programu na orientační hodnotu 120 % a případné snížení závislosti na financování z prostředků Eurosystému v průběhu trvání programu. Tyto plány financování se přezkoumávají čtvrtletně;“;
b)
písmena e) a f) se nahrazují tímto:
„e)
zajistí přeměnu státem vlastněné společnosti Caixa Geral de Depósitos (CGD) v efektivně fungující instituci s cílem zvýšit podle potřeby kapitálovou základnu její klíčové bankovní složky. Prodej její pojišťovací složky přímo konečnému kupci se má uskutečnit v roce 2012 a má přispět k naplnění dodatečných kapitálových potřeb v daném roce, přičemž CGD bude i nadále usilovat o prodej nestrategických aktiv. Pokud nebude možné uspokojit tyto potřeby z vnitřních zdrojů skupiny do konce června 2012, bude společnosti CGD poskytnuta kapitálová podpora ze státních prostředků z likviditních rezerv mimo systém na podporu platební schopnosti bank;
f)
zajistí, aby se výnosy spojené s částečným převodem bankovních penzijních fondů do státního systému sociálního zabezpečení byly použity v souladu s pravidly Unie pro státní podporu. V souladu s přísnými kritérii způsobilosti převede portugalská vláda závazky ve výši až 3 miliardy EUR z bank na vládní instituce, přičemž budou zachovány smluvní povinnosti dlužníka;“;
c)
písmeno g) se nahrazuje tímto:
„g)
rozvine a povede účinnější strategii pro zpětné získávání klasifikovaných aktiv zvláštních účelových jednotek s cílem maximalizovat návratnost pro daňové poplatníky v přiměřené lhůtě;“;
d)
písmeno i) se nahrazuje tímto:
„i)
zajistí, aby banky začlenily dostupné výsledky zvláštního programu kontrol na místě do zátěžových testů s prahovou hodnotou kapitálu Core Tier 1 ve výši 6 %.“;
e)
písmeno j) se zrušuje.
Článek 2
Toto rozhodnutí je určeno Portugalské republice.
V Bruselu dne 29. března 2012.