ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 25ης Ιουλίου 2012
σχετικά με το μέτρο SA.34440 (12/C) που έθεσε σε εφαρμογή το Μεγάλο Δουκάτο του Λουξεμβούργου σχετικά με την πώληση της Dexia BIL
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2012) 5264]
(Το κείμενο στη γαλλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(2012/836/ΕΕ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 108 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο (1),
Έχοντας υπόψη τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),
Αφού κάλεσε τους ενδιαφερομένους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τα εν λόγω άρθρα (2) και έχοντας υπόψη τις παρατηρήσεις αυτές,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
1. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
(1)
Με απόφαση της 19ης Νοεμβρίου 2008 (3), η Επιτροπή αποφάσισε να μην εγείρει αντιρρήσεις για τα μέτρα έκτακτης ανάγκης σχετικά με μια πράξη ενίσχυσης ρευστότητας («liquidity assistance» εφεξής «η πράξη LA») και μια εγγύηση για ορισμένα στοιχεία του παθητικού της Dexia (4). Η Επιτροπή θεώρησε ότι τα μέτρα αυτά είναι συμβατά με την εσωτερική αγορά βάσει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της ΣΛΕΕ ως ενίσχυση διάσωσης προβληματικής επιχείρησης και ενέκρινε τα εν λόγω μέτρα για περίοδο έξι μηνών από τις 3 Οκτωβρίου 2008, διευκρινίζοντας ότι πέραν της περιόδου αυτής, η Επιτροπή θα επαναξιολογήσει την ενίσχυση ως μέτρο διαρθρωτικού χαρακτήρα.
(2)
Το Βέλγιο, η Γαλλία και το Λουξεμβούργο (εφεξής «τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη») κοινοποίησαν στην Επιτροπή ένα πρώτο σχέδιο αναδιάρθρωσης της Dexia, αντίστοιχα στις 16, 17 και 18 Φεβρουαρίου 2009.
(3)
Με απόφαση της 13ης Μαρτίου 2009, η Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει την επίσημη διαδικασία έρευνας που προβλέπεται στο άρθρο 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ για το σύνολο των ενισχύσεων που χορηγήθηκαν στην Dexia (5).
(4)
Με απόφαση της 30ής Οκτωβρίου 2009 (6), η Επιτροπή ενέκρινε την παράταση της εγγύησης που αναφέρεται στη σκέψη (1) έως τις 28 Φεβρουαρίου 2010 ή έως την ημερομηνία της απόφασης της Επιτροπής σχετικά με τη συμβατότητα των μέτρων ενίσχυσης και του σχεδίου αναδιάρθρωσης της Dexia.
(5)
Στις 9 Φεβρουαρίου 2010, τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη διαβίβασαν στην Επιτροπή πληροφορίες σχετικά με τα πρόσθετα μέτρα που σχεδιάστηκαν για να ολοκληρωθεί το αρχικό σχέδιο αναδιάρθρωσης που κοινοποιήθηκε τον Φεβρουάριο του 2009.
(6)
Με απόφαση της 26ης Φεβρουαρίου 2010 (7), η Επιτροπή ενέκρινε το σχέδιο αναδιάρθρωσης της Dexia, καθώς και τη μετατροπή των ενισχύσεων έκτακτης ανάγκης σε ενισχύσεις αναδιάρθρωσης, υπό την προϋπόθεση της τήρησης όλων των δεσμεύσεων και των όρων που καθορίζονται στην εν λόγω απόφαση.
(7)
Από το καλοκαίρι του 2011, η Dexia συνάντησε περαιτέρω δυσχέρειες και τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη πρόβλεψαν πρόσθετα μέτρα ενίσχυσης.
(8)
Με απόφαση της 17ης Οκτωβρίου 2011 (8), η Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει επίσημη διαδικασία έρευνας σχετικά με το μέτρο της πώλησης από τη Dexia SA και της εξαγοράς από το Βελγικό κράτος της Dexia Banque Belgique (εφεξής «DBB»). Μεριμνώντας για τη διατήρηση της χρηματοοικονομικής σταθερότητας, η Επιτροπή αποφάσισε επίσης να επιτραπεί προσωρινά το μέτρο. Συνεπώς, το μέτρο εγκρίνεται για έξι μήνες από την ημερομηνία της εν λόγω απόφασης ή, εάν το Βέλγιο υποβάλλει πρόγραμμα αναδιάρθρωσης εντός έξι μηνών από την ίδια ημερομηνία, μέχρις ότου η Επιτροπή εκδώσει τελική απόφαση σχετικά με το μέτρο.
(9)
Στις 18 Οκτωβρίου 2011, τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη ενημέρωσαν την Επιτροπή για ένα σύνολο νέων δυνητικών μέτρων ενόψει ενός νέου σχεδίου αναδιάρθρωσης ή διάλυσης της Dexia. Στο πλαίσιο αυτού του συνόλου νέων μέτρων, το Βέλγιο κοινοποίησε στην Επιτροπή, στις 21 Οκτωβρίου 2011, ένα μέτρο προσφυγής της DBB στην «Emergency Liquidity Assistance» (εφεξής «ELA») με εγγύηση του βελγικού κράτους. Το μέτρο αυτό επιτρέπει στην DBB να χρηματοδοτήσει την Dexia Crédit Local SA (εφεξής «DCL»).
(10)
Στις 14 Δεκεμβρίου 2011, η Γαλλία, το Βέλγιο και το Λουξεμβούργο κοινοποίησαν επίσης στην Επιτροπή, στο πλαίσιο του εν λόγω συνόλου νέων μέτρων, ένα σχέδιο προσωρινής εγγύησης εκ μέρους των ενδιαφερομένων κρατών μελών για την αναχρηματοδότηση της Dexia SA και της DCL (εφεξής «προσωρινή εγγύηση αναχρηματοδότησης»).
(11)
Με απόφαση της 21ης Δεκεμβρίου 2011 (εφεξής «η απόφαση κίνησης της διαδικασίας για τις συμπληρωματικές ενισχύσεις αναδιάρθρωσης της Dexia») (9), μεριμνώντας για τη διατήρηση της χρηματοοικονομικής σταθερότητας, η Επιτροπή αποφάσισε να εγκρίνει προσωρινά, μέχρι την 31η Μαΐου 2012, την προσωρινή εγγύηση αναχρηματοδότησης. Ωστόσο, με την απόφαση αυτή, η Επιτροπή κίνησε την επίσημη διαδικασία έρευνας σχετικά με το σύνολο των πρόσθετων μέτρων αναδιάρθρωσης της Dexia από την έκδοση της απόφασης υπό όρους (μεταξύ των οποίων η προσωρινή εγγύηση αναχρηματοδότησης) και ζήτησε από τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη να της κοινοποιήσουν, εντός προθεσμίας τριών μηνών, ένα σχέδιο αναδιάρθρωσης της Dexia, ή ελλείψει βιωσιμότητας της Dexia, ένα σχέδιο ομαλής εξυγίανσης της Dexia.
(12)
Στις 21 και 22 Μαρτίου 2012, τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη κοινοποίησαν στην Επιτροπή ένα σχέδιο ομαλής εξυγίανσης της Dexia.
(13)
Στις 25 Μαΐου 2012, τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη κοινοποίησαν στην Επιτροπή μία αίτηση παράτασης της προσωρινής εγγύησης αναχρηματοδότησης. Στις 31 Μαΐου 2012, η Επιτροπή εξέδωσε δύο αποφάσεις.
(14)
Στην πρώτη απόφαση (εφεξής «απόφαση επέκτασης της διαδικασίας»), η Επιτροπή αποφάσισε την επέκταση της επίσημης διαδικασίας έρευνας σχετικά με τον όμιλο Dexia ώστε να εξεταστεί το σχέδιο ομαλής εξυγίανσης του ομίλου Dexia που υποβλήθηκε από το Βέλγιο, τη Γαλλία και το Λουξεμβούργο στις 21 και 22 Μαρτίου 2012 (10).
(15)
Στη δεύτερη απόφαση (εφεξής «η απόφαση επέκτασης της εγγύησης») (11), η Επιτροπή ενέκρινε προσωρινά, μέχρις ότου λάβει τελική απόφαση σχετικά με το σχέδιο ομαλής εξυγίανσης της Dexia, την παράταση μέχρι την 30ή Σεπτεμβρίου 2012 του χρονικού περιθωρίου σύστασης της προσωρινής εγγύησης εκ μέρους των ενδιαφερομένων κρατών για την αναχρηματοδότηση της Dexia SA και της DCL, επεκτείνοντας την επίσημη διαδικασία έρευνας και στο εν λόγω μέτρο.
(16)
Στις 5 Ιουνίου 2012, τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη κοινοποίησαν στην Επιτροπή την αύξηση του ανώτατου ορίου της προσωρινής εγγύησης μέχρι του μέγιστου ποσού των 55 δισεκατ. ευρώ όσον αφορά το κεφάλαιο. Στην απόφασή της της 6ης Ιουνίου 2012 (12), η Επιτροπή ενέκρινε προσωρινά, μέχρις ότου λάβει τελική απόφαση για την ομαλή εξυγίανση της Dexia, την αύξηση του ανώτατου ορίου της εγγύησης.
(17)
Στις 6 Οκτωβρίου 2011, η Dexia SA ανήγγειλε, σε ανακοινωθέν τύπου (13), ότι ξεκίνησε αποκλειστικές διαπραγματεύσεις με έναν όμιλο διεθνών επενδυτών στον οποίο συμμετείχε το κράτος του Λουξεμβούργου, με σκοπό τη μεταβίβαση της Dexia Banque Internationale à Luxembourg (εφεξής «Dexia BIL»). Το διοικητικό συμβούλιο του ομίλου Dexia θα αποφαινόταν σχετικά με το περιεχόμενο μιας πιθανής προσφοράς μετά το πέρας της περιόδου αποκλειστικότητας.
(18)
Στις 18 Δεκεμβρίου 2011, η Επιτροπή ενημερώθηκε ότι επρόκειτο να συναφθεί μνημόνιο συμφωνίας δεσμευτικού χαρακτήρα για την πώληση της συμμετοχής της Dexia SA στην Dexia BIL, που ανερχόταν στο 99,906 %. Σύμφωνα με το εν λόγω μνημόνιο συμφωνίας, ένας όμιλος επενδυτών του Qatar, ο «Precision Capital SA», θα αποκτούσε 90 % της συμμετοχής, ενώ το υπόλοιπο 10 % θα αγοραζόταν από το Λουξεμβούργο. Ορισμένα στοιχεία ενεργητικού της Dexia BIL εξαιρούνται από το πεδίο της πώλησης αυτής.
(19)
Η πώληση της Dexia BIL δεν αποτελούσε μέρος των μέτρων που εγκρίθηκαν από την Επιτροπή στο πλαίσιο του σχεδίου αναδιάρθρωσης της Dexia που εγκρίθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2010. Επίσης δεν καλύφθηκε από την επίσημη διαδικασία έρευνας που κινήθηκε με την απόφαση της Επιτροπής της 21ης Δεκεμβρίου 2011 σχετικά με τα μέτρα αναδιάρθρωσης που κοινοποιήθηκαν στην Επιτροπή μετά την ημερομηνία αυτή.
(20)
Η πώληση της Dexia BIL είχε ήδη γνωστοποιηθεί στην Επιτροπή πριν από τις 21 Δεκεμβρίου 2011. Επομένως, η πώληση της Dexia BIL θα αξιολογηθεί από την Επιτροπή ξεχωριστά από την αναδιάρθρωση της Dexia, όχι μόνον λόγω της ανάγκης αποκατάστασης της ασφάλειας του δικαίου το συντομότερο δυνατό, αλλά επίσης και προπάντων λόγω της ανεξαρτησίας της πώλησης της Dexia BIL σε σχέση με την αναδιάρθρωση του ομίλου με βάση τα μέτρα ενίσχυσης που εγκρίθηκαν προσωρινά το 2011, δεδομένου ότι η εν λόγω πώληση είχε ήδη σχεδιαστεί από το 2009, σύμφωνα με πληροφορίες που έλαβε η Επιτροπή, και η Dexia BIL θα χωριστεί νομικά και οικονομικά από την Dexia.
(21)
Στις 23 Μαρτίου 2012, το Λουξεμβούργο κοινοποίησε επίσημα στην Επιτροπή την πώληση της Dexia BIL.
(22)
Με απόφαση της 3ης Απριλίου 2012 (14), η Επιτροπή ενημέρωσε το Λουξεμβούργο για την απόφασή της να κινήσει την επίσημη διαδικασία έρευνας που προβλέπεται στο άρθρο 108 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με την πώληση της Dexia BIL.
(23)
Στις 4 Μαΐου 2012 και στις 12 Ιουνίου 2012, οι λουξεμβουργιανές αρχές κοινοποίησαν στην Επιτροπή συμπληρωματικές πληροφορίες, συμπεριλαμβανομένης μιας επικαιροποίησης από την Dexia SA του εύλογου της τιμής πώλησης της Dexia BIL, με ημερομηνία 30 Μαΐου 2012 (εφεξής «επικαιροποιημένη γνώμη περί δίκαιου καθορισμού της τιμής»).
(24)
Η απόφαση της Επιτροπής να κινήσει την επίσημη διαδικασία έρευνας δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (15). Η Επιτροπή κάλεσε τους ενδιαφερομένους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με το εν λόγω μέτρο.
(25)
Η Επιτροπή έλαβε παρατηρήσεις επί του εν λόγω θέματος από τους ενδιαφερομένους. Τις διαβίβασε στο Λουξεμβούργο, παρέχοντάς του τη δυνατότητα να τις σχολιάσει και έλαβε τα σχόλια του Λουξεμβούργου με επιστολή της 28ης Ιουνίου 2012.
2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ
2.1. Περιγραφή του ομίλου Dexia
(26)
Η Dexia BIL αποτελεί μέρος του ομίλου Dexia. Συστάθηκε το 1996 από τη συγχώνευση της Crédit Local de France και της Crédit communal de Belgique, και ήταν εξειδικευμένη στη δανειοδότηση αρχών τοπικής αυτοδιοίκησης, ενώ είχε συγχρόνως 5,5 εκατομμύρια ιδιώτες πελάτες, κυρίως στο Βέλγιο, στο Λουξεμβούργο και στην Τουρκία.
(27)
Ο όμιλος Dexia ήταν οργανωμένος γύρω από τη μητρική εταιρεία χαρτοφυλακίου (Dexia SA) και τρεις θυγατρικές εγκατεστημένες στη Γαλλία (DCL), στο Βέλγιο(DBB) και στο Λουξεμβούργο (Dexia BIL).
Σχηματοποιημένο οργανόγραμμα του ομίλου στις 30 Σεπτεμβρίου 2011
(ήτοι πριν από την εφαρμογή των αναγγελθεισών εκχωρήσεων στο πλαίσιο του διοικητικού συμβουλίου της Dexia της 9ης Οκτωβρίου 2011.
(28)
Στις 20 Οκτωβρίου 2011, η DBB πωλήθηκε στο βελγικό κράτος και, στις 31 Δεκεμβρίου 2011, ο ενοποιημένος ισολογισμός του ομίλου Dexia (με απόσχιση της DBB την 1η Οκτωβρίου 2011) ανερχόταν σε 413 δισεκατ. ευρώ.
(29)
Πέραν της μεταβίβασης της DBB που πραγματοποιήθηκε στις 20 Οκτωβρίου 2011, ο όμιλος Dexia ανακοίνωσε τη «βραχυπρόθεσμη» μεταβίβαση των ακόλουθων οντοτήτων:
-
Dexia BIL;
-
Dexia Municipal Agency
-
DenizBank;
-
Dexia Asset Management (εφεξής «DAM»)
-
RBC Dexia Investor Services (εφεξής «RBCD»).
(30)
Οι συμμετοχές των κυριοτέρων μετόχων της Dexia SA έχουν ως εξής:
Μέτοχος
Συμμετοχή % στις 31 Δεκεμβρίου 31 2011
Caisse des Dépôts et consignations
17,6 %
Holding Communal
14,3 %
Arco Group
12,0 %
Γαλλική κυβέρνηση
5,7 %
Ομοσπονδιακή βελγική κυβέρνηση
5,7 %
Ethias
5,0 %
3 περιφέρειες του Βελγίου
5,7 %
CNP Assurances
3,0 %
Εργαζόμενοι
0,6 %
Άλλοι
30,4 %
Πηγή:
Dexia, παρουσίαση των χρηματοοικονομικών αποτελεσμάτων του 2011, 23 Φεβρουαρίου 2012, σ.51· περιλαμβάνεται στο σχέδιο ομαλής εξυγίανσης που κοινοποιήθηκε στην Επιτροπή
2.2. Περιγραφή της Dexia BIL
(31)
Η Dexia BIL είναι μία από τις μεγαλύτερες εμπορικές τράπεζες του Λουξεμβούργου, με συνολικό ισολογισμό ύψους 41 δισεκατ. ευρώ στις 30 Ιουνίου 2011. Η Dexia BIL δραστηριοποιείται όχι μόνον στο Λουξεμβούργο, αλλά επίσης σε άλλες χώρες, όπως η Ελβετία, το Ηνωμένο Βασίλειο και ορισμένες χώρες της Ασίας και της Μέσης Ανατολής, και αυτό συμβαίνει είτε άμεσα, είτε μέσω των θυγατρικών της. Η Dexia BIL κατέχει επίσης σημαντικό χαρτοφυλάκιο τίτλων «legacy», εκτιμώμενης αγοραστικής αξίας στις 30 Σεπτεμβρίου 2011 περίπου [5 - 10] δισεκατ. ευρώ.
(32)
Η Dexia BIL αποτελεί μία από τις μεγάλες τράπεζες που διαθέτουν δίκτυο υποκαταστημάτων στο Λουξεμβούργο και αποτελεί σημαντικό παράγοντα της τοπικής οικονομίας τόσο ως τράπεζα παρακαταθηκών των κατοίκων, είτε φυσικών προσώπων είτε επιχειρήσεων όσο και ως προμηθευτής καταναλωτικών πιστώσεων, κτηματικών δανείων και δανείων σε επιχειρήσεις.
(33)
Σύμφωνα με τους πίνακες που παρέχονται από την επιτροπή εποπτείας του χρηματοπιστωτικού τομέα (Commission de surveillance du secteur financier - «CSSF»), εποπτική αρχή του χρηματοπιστωτικού τομέα του Λουξεμβούργου, η Dexia BIL έχει πελάτες [10 - 15] % των κατοίκων, φυσικών προσώπων, και [15 - 20] % των μόνιμα εγκατεστημένων ΜΜΕ (μικρομεσαίες επιχειρήσεις), πράγμα που την τοποθετεί σταθερά στην τρίτη θέση στην λουξεμβουργιανή αγορά. Τα μερίδια αγοράς της Dexia BIL στο τραπεζικό σύστημα του Λουξεμβούργου είναι περίπου [10 - 15] % του όγκου των καταθέσεων, [10 - 15] % του όγκου των δανείων και [5 - 10] % των υπό διαχείριση περιουσιακών στοιχείων στον τομέα της ιδιωτικής τραπεζικής.
2.3. Οι δυσχέρειες της Dexia
(34)
Οι δυσχέρειες που αντιμετώπισε ο όμιλος Dexia κατά τη διάρκεια της χρηματοπιστωτικής κρίσης του φθινοπώρου 2008 περιγράφηκαν στην απόφαση της 26ης Φεβρουαρίου 2010. Οι πλέον πρόσφατες δυσχέρειες τις οποίες αντιμετωπίζει η Dexia μπορούν να συνοψισθούν ως ακολούθως.
(35)
Πρώτον, η επιδείνωση της κρίσης δημόσιου χρέους, την οποία αντιμετωπίζουν πολλές ευρωπαϊκές τράπεζες, οδήγησε σε μια όλο και μεγαλύτερη καχυποψία εκ μέρους των επενδυτών έναντι των αντισυμβαλλομένων τραπεζών, έτσι ώστε δεν επιτρέπει πλέον σε αυτές τις τελευταίες να επιτυγχάνουν χρηματοδότηση σε ικανοποιητικό μέγεθος και συνθήκες.
(36)
Εξάλλου, επειδή είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένος στον κίνδυνο του δημοσίου και οιωνεί δημοσίου χρέους, ο όμιλος Dexia αντιμετώπισε αυξημένη δυσπιστία εκ μέρους των επενδυτών. Πράγματι, η Dexia παρουσιάζει στο ενεργητικό της πολλά δάνεια και/ή ομόλογα χωρών και/ή τοπικών και περιφερειακών αρχών στις χώρες που θεωρούνται ότι έχουν στοιχείο κινδύνου στην αγορά.
(37)
Επιπλέον, η σημερινή κρίση επήλθε προτού δοθεί χρόνος στη Dexia για να ολοκληρώσει την υλοποίηση του σχεδίου αναδιάρθρωσής της, το οποίο θα παρουσίαζε ένα πιο έντονο προφίλ κινδύνου ρευστότητας. Επειδή η Dexia εξακολούθησε να είναι ιδιαίτερα ευάλωτη ως προς τη ρευστότητα και η αγορά γνώριζε την ιδιαίτερη ευαισθησία της, ενδεχομένως η εν λόγω τράπεζα αντιμετώπισε μεγαλύτερη δυσπιστία, σε σχέση με άλλες τράπεζες.
(38)
Οι χρηματοδοτικές ανάγκες της Dexia έχουν αυξηθεί ιδιαίτερα για τους ακόλουθους λόγους:
(i)
Η σημαντική μείωση των επιτοκίων κατά τη διάρκεια του θέρους του 2011 αύξησε τουλάχιστον κατά [5 - 20] δισεκατ. ευρώ την ανάγκη επιπλέον εξασφαλίσεων για την αντιμετώπιση των απαιτήσεων περιθωρίου που συνδέονται με τη διακύμανση της αξίας της αγοράς του χαρτοφυλακίου παραγώγων επιτοκίου που χρησιμοποιούνται για την κάλυψη του ισολογισμού·
(ii)
Πολλές εκδόσεις ομολογιακών δανείων (ιδίως οι εκδόσεις που εγγυώνται τα κράτη, οι οποίες προηγουμένως εκδόθηκαν από τη Dexia) έληξαν τη στιγμή κατά την οποία οι συνθήκες της αγοράς για αναχρηματοδότηση των ομολόγων αυτών δεν ήταν βέλτιστες·
(iii)
Η έντονη πτώση της αξίας της αγοράς και η ποιοτική υποβάθμιση της πιστωτικής ποιότητας των περιουσιακών στοιχείων που χρησιμοποιεί η Dexia ως ασφάλεια για την εξεύρεση χρηματοδότησης·
(iv)
Η απώλεια εμπιστοσύνης πολλών επενδυτών λόγω, μεταξύ άλλων, της αναγγελίας των σημαντικών ζημιών του δευτέρου τριμήνου του 2011 (περίπου 4 δισεκατ. ευρώ) και η υποβάθμιση από ορισμένους οργανισμούς αξιολόγησης της πιστοληπτικής της ικανότητας·
(v)
Οι δυσχέρειες της Dexia οδήγησαν επίσης σε μαζικές αναλήψεις καταθέσεων των πελατών στο Βέλγιο και στο Λουξεμβούργο, τον Οκτώβριο 2011.
(39)
Λόγω της αδυναμίας της Dexia να αναχρηματοδοτηθεί στις αγορές και […] (16), η Dexia όφειλε σε ένα πρώτο στάδιο να προσφύγει σε ένα νέο μέτρο ELA εκ μέρους της Banque nationale de Belgique και της Banque de France, αντίστοιχα. Υπό τις συνθήκες αυτές, τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη χορήγησαν προσωρινή εγγύηση αναχρηματοδότησης υπέρ της Dexia.
(40)
Μολονότι η Dexia BIL δεν ήταν η αιτία των προβλημάτων του ομίλου Dexia, […], αντιμετώπισε δραστική μείωση των καταθέσεων, και ειδικότερα μεταξύ της 30ής Σεπτεμβρίου 2011 και της 10ης Οκτωβρίου 2011, χρονικό διάστημα κατά το οποίο οι καταθέσεις μειώθηκαν κατά [1 - 5] δισεκατ. ευρώ (από [5 - 15] δισεκατ. ευρώ μειώθηκαν σε [5 - 15] δισεκατ. ευρώ). Οι απώλειες καταθέσεων στη συνέχεια σταθεροποιήθηκαν μετά την αναγγελία μιας σειράς μέτρων που στόχευαν στη διάλυση του ομίλου Dexia και στη διασφάλιση ορισμένων θυγατρικών του ομίλου (μεταξύ των οποίων η Dexia BIL). Ειδικότερα, η Dexia είχε αναγγείλει στις 6 Οκτωβρίου 2011 ότι ξεκίνησε διαπραγματεύσεις με έναν όμιλο επενδυτών και το κράτος του Λουξεμβούργου για την πώληση της Dexia BIL. Μετά από ένα κατώτατο όριο [5 - 15] δισεκατ. ευρώ στις 22 Νοεμβρίου 2011, η Dexia BIL μπόρεσε να σημειώσει μικρή αύξηση των καταθέσεων που ανήλθαν σε [5 - 15] δισεκατ. ευρώ στις 14 Δεκεμβρίου 2011.
2.4. Περιγραφή του μέτρου πώλησης της Dexia BIL
(41)
Στις 23 Μαρτίου 2012, το Λουξεμβούργο κοινοποίησε την εκχώρηση της Dexia BIL. Η ολοκλήρωση της πώλησης υπόκειται στην προηγούμενη έγκριση της Επιτροπής.
(42)
Το κοινοποιηθέν στην Επιτροπή μέτρο εκχώρησης της Dexia BIL δεν απετέλεσε αντικείμενο επίσημης διαδικασίας δημοπράτησης. Σύμφωνα με τις λουξεμβουργιανές αρχές, η εκχώρηση της Dexia BIL προφανώς είχε προβλεφθεί από καιρό από την Dexia, η οποία επικοινώνησε για τον σκοπό αυτό με σειρά παραγόντων μεταξύ του 2009 και του 2011, ιδίως […]. […]. Οι διεξαχθείσες συζητήσεις ήταν σχετικά προηγμένες, αλλά κανείς από αυτούς τους παράγοντες δεν υπέβαλε συγκεκριμένο σχέδιο αγοράς της Dexia BIL.
(43)
Τελικά οι επαφές με τον Precision Capital κατέληξαν στην έναρξη αποκλειστικών διαπραγματεύσεων που ανακοινώθηκε στις 6 Οκτωβρίου 2011. Συνάφθηκε μνημόνιο συμφωνίας δεσμευτικού χαρακτήρα για την πώληση της συμμετοχής σε ποσοστό 99,906 % της Dexia BIL το οποίο κατείχε η Dexia, μέσω Mémorandum of Understanding (εφεξής «μνημόνιο συμφωνίας» - MoU) της 20ής Δεκεμβρίου 2011. Σύμφωνα με το εν λόγω μνημόνιο συμφωνίας, ο Precision Capital αποκτά το 90 % της συμμετοχής της εκχώρησης, ενώ το υπόλοιπο 10 % αποκτάται από το Λουξεμβούργο με τους ίδιους όρους και προϋποθέσεις με τον Precision Capital.
(44)
Ορισμένα στοιχεία ενεργητικού της Dexia BIL εξαιρούνται του πεδίου της εν λόγω πώλησης που δεν αφορά παρά μέρος της Dexia BIL, ήτοι τις δραστηριότητες λιανικής και ιδιωτικής τράπεζας (εφεξής «οι εκχωρηθείσες δραστηριότητες»). Πιο συγκεκριμένα, εξαιρούνται από το πεδίο της πώλησης: η συμμετοχή ύψους 51 % που κατέχεται από τη Dexia BIL σε DAM, η συμμετοχή ύψους 50 % που κατέχεται από τη Dexia BIL σε RBCD, η συμμετοχή ύψους 40 % στην Popular Banca Privada, το χαρτοφυλάκιο τίτλων «legacy» της Dexia BIL (καθώς και ορισμένα σχετικά παράγωγα προϊόντα), και οι συμμετοχές της Dexia BIL στη Dexia LDG Banque και Parfipar. Οι προαναφερθείσες συμμετοχές θα μεταφερθούν στη Dexia πριν από την ολοκλήρωση της συναλλαγής, με ρήτρα επιστροφής των καθαρών εσόδων πώλησης στη Dexia BIL. Επιπλέον, το μνημόνιο συμφωνίας προβλέπει ως προϋπόθεση για την πώληση την κατάργηση όλων των χωρίς εξασφάλιση δανειοδοτικών και δανειοληπτικών πράξεων οντοτήτων του ομίλου Dexia και την κατάργηση πολλών εξασφαλισμένων δανειοδοτικών και δανειοληπτικών πράξεων οντοτήτων του ομίλου Dexia. Στις 10 Φεβρουαρίου 2012, η χορηγηθείσα χρηματοδότηση σε άλλες οντότητες του ομίλου ανερχόταν περίπου σε [0 - 5] δισεκατ. ευρώ εκ των οποίων είχαν εξασφάλιση τα [500 - 800] εκατομμύρια. Η εξαίρεση όλων αυτών των στοιχείων ενεργητικού θα επιτρέψει τη μείωση των συνολικών στοιχείων ενεργητικού της Dexia BIL σε περίπου 16,9 δισεκατ. ευρώ σε συνάρτηση με τα συνολικά στοιχεία ενεργητικού ύψους 41 δισεκατ. ευρώ στις 30 Ιουνίου 2011 (ήτοι μείωση των συνολικών στοιχείων ενεργητικού κατά 40 % και των σταθμισμένων κατά τον κίνδυνο στοιχείων ενεργητικού κατά 50 %).
(45)
Το κοινοποιηθέν μέτρο ορίζει ότι κατά την ολοκλήρωση της πώλησης, η Dexia BIL θα διαθέτει δείκτη Common Equity Tier 1 βάσει της συμφωνίας της Βασιλείας III ακριβώς 9 %.
(46)
Η τιμή πώλησης καθορίστηκε σε 730 εκατ. ευρώ με δείκτη Common Equity Tier 1 της Dexia BIL ακριβώς 9 % κατά τη στιγμή της ολοκλήρωσης. Σε περίπτωση υπέρβασης του κεφαλαίου κατά την ολοκλήρωση της πώλησης σε συνάρτηση με το 9 % του Common Equity Tier 1 βάσει της συμφωνίας της Βασιλείας III, η τιμή πωλήσεως προσαρμόζεται στην υπέρβαση διαθέσιμου κεφαλαίου τη στιγμή της ολοκλήρωσης. Στην περίπτωση έλλειψης κεφαλαίου σε σχέση με το 9 % του Common Equity Tier 1, το εν λόγω ακάλυπτο ποσό αντισταθμίζεται από την Dexia SA.
(47)
Το κοινοποιηθέν μέτρο στις 23 Μαρτίου 2012 περιλάμβανε ρήτρα σύμφωνα με την οποία εάν η Dexia SA ή μία οντότητα του ομίλου Dexia αποκτά κρατική εγγύηση υπέρ ενός αγοραστή για τις υποχρεώσεις της αποζημίωσης βάσει ειδικών συμβατικών εγγυήσεων για την εν λόγω εκχώρηση προς τον αγοραστή και εάν ο εν λόγω αγοραστής είναι ιδιωτικός φορέας (που δεν ελέγχεται άμεσα ή έμμεσα από δημόσιους φορείς), η Dexia δεσμεύεται να εξασφαλίσει τη χορήγηση αντίστοιχης εγγύησης από τον ίδιο εγγυητή (ή εναλλακτικό εγγυητή με την ίδια αξιολόγηση πιστοληπτικής ικανότητας), υπό αντίστοιχους όρους και για αντίστοιχες συμβατικές υποχρεώσεις προς τους αγοραστές βάσει των συμβάσεων εκχώρησης. Η εν λόγω υποχρέωση θα πρέπει να εφαρμοστεί μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2017 (εφεξής «ρήτρα 3.3.5»). Ωστόσο, η εν λόγω ρήτρα εγκαταλείφθηκε στη συνέχεια και δεν επαναλήφθηκε στις οριστικές συμβάσεις μεταβίβασης μετοχών που αντικατέστησαν το μνημόνιο συμφωνίας.
(48)
Πριν από την οριστικοποίηση του μνημονίου συμφωνίας, τα σενάρια προσχεδίου εκχώρησης της Dexia BIL απετέλεσαν αντικείμενο γνώμης περί δίκαιου καθορισμού της τιμής από τρίτο (17). Η γνώμη αυτή της 10ης Δεκεμβρίου 2011 εκπονήθηκε σύμφωνα με τρεις διαφορετικές μεθόδους (18) και κατέληξε σε μια αξία τιμών που περιλαμβάνεται σε μια ψαλίδα μεταξύ [600 - 700] και [800 - 900] εκατ. ευρώ. Η επικαιροποίηση της 30ής Μαΐου 2012 της εν λόγω γνώσης οδηγεί στα ίδια συμπεράσματα.
2.5. Περιγραφή των λόγων που οδήγησαν στην κίνηση της επίσημης διαδικασίας έρευνας
(49)
Στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας, η Επιτροπή έκρινε ότι στο στάδιο αυτό δεν μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η συναλλαγή δεν περιείχε κανένα στοιχείο ενίσχυσης.
(50)
Η Επιτροπή έκρινε ότι η ρήτρα 3.3.5 περιείχε ενδεχομένως στοιχεία κρατικών ενισχύσεων.
(51)
Η Επιτροπή θεώρησε επίσης ότι η διαδικασία εκχώρησης της Dexia BIL δεν ήταν ανοιχτή, διαφανής και χωρίς διακρίσεις. Η διαδικασία εκχώρησης περιορίστηκε σε διμερείς διαπραγματεύσεις με συγκεκριμένο αριθμό δυνητικών αγοραστών χωρίς διαδικασία διαγωνισμού. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή δεν μπορεί να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η διαδικασία πώλησης ήταν τέτοια ώστε να διασφαλίζεται ο καθορισμός τιμής της αγοράς και, κατά συνέπεια, ότι δεν περιείχε στοιχεία κρατικής ενίσχυσης.
(52)
Σύμφωνα με την Επιτροπή, η γνώμη περί δίκαιου καθορισμού της τιμής από τρίτο (19) εκπονήθηκε κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων και πριν από τον καθορισμό των ακριβών όρων του μνημονίου συμφωνίας της 20ής Δεκεμβρίου 2011 που απετέλεσε αντικείμενο της κοινοποίησης της 23ης Μαρτίου 2012. Συνεπώς, η Επιτροπή είχε επιφυλάξεις σχετικά με το πώς λήφθηκε υπόψη στη γνώμη περί δίκαιου καθορισμού της τιμής το συγκεκριμένο πεδίο των εκποιηθεισών δραστηριοτήτων, καθώς και οι όροι του κοινοποιηθέντος μέτρου, συμπεριλαμβανομένης της ρήτρας ανάκτησης των καθαρών εσόδων πώλησης από την Dexia BIL και της ρήτρας 3.3.5.
(53)
Συνεπώς, η Επιτροπή δεν μπορούσε να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι οι όροι εκχώρησης της Dexia BIL είχαν ως αποτέλεσμα την πώληση σε τιμής της αγοράς, δεδομένων των συνδυασμένων αποτελεσμάτων της απουσίας ανοικτής διαδικασίας πρόσκλησης υποβολής προσφορών και της έλλειψης συγκεκριμένων πληροφοριών σχετικά με την κατάλληλη αξιολόγηση της συναλλαγής, και λαμβανομένων υπόψη ιδίως του πεδίου δραστηριοτήτων της εκχώρησης και της δυνητικής ρήτρας 3.3.5.
3. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ
(54)
Μετά τη δημοσίευση της επίσημης διαδικασίας έρευνας της 3ης Απριλίου 2012, η Επιτροπή έλαβε παρατηρήσεις από δύο τρίτους ενδιαφερομένους.
(55)
Μία από τις παρατηρήσεις που υποβλήθηκαν (εφεξής «παρατήρηση A») εκ μέρους μιας ένωσης επενδυτών αφορά το ύψος της τιμής αγοράς. Η ένωση αυτή κρίνει ότι η τιμή πώλησης της Dexia BIL είναι υπερβολικά χαμηλή, ιδίως λαμβάνοντας υπόψη τις καλές επιδόσεις της Dexia BIL στο παρελθόν.
(56)
Το άλλο τρίτο μέρος, ένας μέτοχος της Dexia SA, διατύπωσε στις παρατηρήσεις του (εφεξής «παρατήρηση B») με επιφυλάξεις σχετικά με τη συμπεριφορά της Dexia SA, της Dexia BIL και των προσώπων και οργάνων που υποτίθεται ότι ελέγχουν τις εν λόγω εταιρείες από το 1998. Ο εν λόγω μέτοχος θεωρεί επίσης ότι οι ροές πληροφοριών της Dexia SA προς τους μετόχους είναι ανεπαρκείς. Ο μέτοχος αυτός θεωρεί επίσης ότι τα πρακτικά και παραρτήματα των δικών του παρεμβάσεων κατά τη διάρκεια των γενικών συνελεύσεων από το 1999, καθώς και όλη η αλληλογραφία μεταξύ του ιδίου, της Dexia SA, της Dexia BIL και των διαχειριστών της έπρεπε να διαβιβαστούν από την Dexia SA στους δυνητικούς αγοραστές της Dexia BIL.
4. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ DEXIA SA
(57)
Η Dexia SA υπογραμμίζει ότι η εκχώρηση της Dexia BIL αποτελεί σημαντικό βήμα για τη σταθεροποίηση της κατάστασης της Dexia BIL μετά τις απώλειες καταθέσεων που σημειώθηκαν στις αρχές Οκτωβρίου του 2011. Είναι απαραίτητο να δοθεί το συντομότερο δυνατό στα μέρη της συναλλαγής η επιβεβαίωση της απουσίας στοιχείων κρατικής ενίσχυσης στην εκχώρηση της Dexia BIL.
(58)
Εφόσον η ρήτρα 3.3.5 δεν έχει περιληφθεί στις τελικές συμβάσεις μεταβίβασης μετοχών που αντικατέστησαν το μνημόνιο συμφωνίας, οι εν λόγω ανησυχίες δεν έχουν πλέον λόγο ύπαρξης.
(59)
Οι πολυάριθμες επαφές της Dexia SA με δυνητικούς αγοραστές από το 2009, σε συνδυασμό με την επίσημη αναγγελία της 6ης Οκτωβρίου 2011 μιας δυνητικής εκχώρησης της Dexia BIL σε διεθνή όμιλο επενδυτών, κατέστησαν δημόσια την προβλεπόμενη εκχώρηση της Dexia BIL. Η αποκλειστικότητα στις διαπραγματεύσεις δεν χορηγήθηκε επισήμως παρά μετά από διάστημα άνω των δύο εβδομάδων και οι λοιποί ενδιαφερόμενοι σοβαροί υποψήφιοι για αγορά της Dexia BIL ενδεχομένως θα είχαν επαρκές χρονικό διάστημα για να εμφανιστούν. Εξάλλου, οι όροι της εκχώρησης της Dexia BIL καθορίστηκαν από την Dexia SA με τον Precision Capital στο πλαίσιο μιας διαπραγμάτευσης at arms’ length μεταξύ ιδιωτών επιχειρηματιών, με δική τους ευθύνη και χωρίς κρατικούς πόρους. Επιπλέον, υπήρχε επείγουσα ανάγκη να εξευρεθεί αγοραστής για τη Dexia BIL ώστε να προστατευθούν οι καταθέτες και οι πελάτες της τράπεζας, να διαφυλαχθεί η αξία της τράπεζας και να αναχαιτιστούν οι κίνδυνοι επιρροής του υπόλοιπου χρηματοπιστωτικού συστήματος. Υπό τις συνθήκες αυτές, η διαδικασία εκχώρησης της Dexia BIL μπορεί να εξομοιωθεί με ανοικτή, διαφανή και χωρίς διακρίσεις διαδικασία, ώστε να διασφαλιστεί η δημιουργία τιμής της αγοράς. Συνεπώς, δεν περιλαμβάνει στοιχεία κρατικής ενίσχυσης.
(60)
Η γνώμη περί δίκαιου καθορισμού της τιμής του Δεκεμβρίου 2011 αφορούσε το νέο πεδίο της Dexia BIL (τις εκχωρηθείσες δραστηριότητες), πράγμα που επιβεβαιώνεται στην επικαιροποιημένη γνώμη περί δίκαιου καθορισμού της τιμής της 30ης Μαΐου 2012.
(61)
Η τιμή πώλησης βασίζεται σε δείκτη ιδίων κεφαλαίων « Core Equity Tier 1 » βάσει της συμφωνίας Βασιλεία III σε ποσοστό 9 % κατά την ολοκλήρωση της εκχώρησης. Σε περίπτωση διαφοράς μεταξύ αυτού του επιπέδου και του επιπέδου του κεφαλαίου κατά τη στιγμή ολοκλήρωσης της εκχώρησης, η ρήτρα προσαρμογής εξασφαλίζει την επιστροφή της διαφοράς αυτής από τους αγοραστές ή τον πωλητή και/ή αναπροσαρμογή της τιμής εκχώρησης. Υπό τις συνθήκες αυτές, η Dexia SA θεωρεί ότι η αποτίμηση των συμμετοχών ή των στοιχείων ενεργητικού που εξαιρούνται της συναλλαγής δεν λαμβάνεται υπόψη στον καθορισμό της τιμής της αγοράς.
(62)
Η Dexia BIL δεν έχει επωφεληθεί άμεσα από παλαιές ενισχύσεις τις οποίες έλαβε ο όμιλος Dexia. Αντίθετα, από τα τέλη του 2008, η Dexia BIL υπήρξε συνεχώς καθαρός προμηθευτής ρευστότητας στον όμιλο Dexia. Εξάλλου, η Επιτροπή δεν θα μπορούσε να υποθέσει ότι λόγω του γεγονότος ότι υπάγεται σε έναν όμιλο επιχειρήσεων, μία επιχείρηση επωφελείται ενισχύσεων τις οποίες λαμβάνει ο όμιλος, ιδίως, όταν στη συγκεκριμένη περίπτωση, οι υπάρχοντες μηχανισμοί μεταφοράς στο πλαίσιο του ομίλου χρησιμοποιήθηκαν αποκλειστικά σε βάρος της επιχείρησης και όχι προς όφελός της (20). Η Επιτροπή δεν μπορεί να εικάσει ότι η συναλλαγή καταλογίζεται στο κράτος ή δεσμεύει κρατικούς πόρους, εφόσον πραγματοποιείται at arms’ length μεταξύ της Dexia και του αγοραστή και χωρίς δέσμευση κρατικών πόρων.
(63)
Εν πάση περιπτώσει, η Dexia SA υπογραμμίζει ότι η αγορά της Dexia BIL σε τιμή της αγοράς επαρκεί για να αποτρέψει τη δυνατότητα μιας ενδεχόμενης μεταβίβασης στον αγοραστή όπως στην εκποιηθείσα εταιρεία Dexia BIL (21) παλαιών ενισχύσεων τις οποίες έλαβε ο όμιλος Dexia.
(64)
Η εκχώρηση της Dexia BIL δεν μπορεί να περιλαμβάνει νέες ενισχύσεις στο βαθμό που η αγορά εκ μέρους του κράτους του Λουξεμβούργου γίνεται χωρίς εισφορά νέου κεφαλαίου στην Dexia BIL από το εν λόγω κράτος. Εν προκειμένω, η Dexia SA υπογραμμίζει ότι ελλείψει πρόσθετων ενισχύσεων, η εκχώρηση της Dexia BIL δεν δημιουργεί στρεβλώσεις του ανταγωνισμού πράγμα που σημαίνει ότι δεν είναι απαραίτητο να επιβληθούν πρόσθετα μέτρα για τον περιορισμό των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού. Εν πάση περιπτώσει, η μείωση του μεγέθους της Dexia BIL στο πλαίσιο δραστηριοτήτων που εξαιρούνται της εκχώρησης είναι επαρκώς σημαντική ώστε να μην απαιτούνται πρόσθετα μέτρα.
5. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟΥ
(65)
Το Λουξεμβούργο θεωρεί ότι η πώληση της Dexia BIL αποτελεί μια ιδιωτική λύση της αγοράς και δεν περιέχει κανένα στοιχείο κρατικής ενίσχυσης.
(66)
Το Λουξεμβούργο παρατηρεί ότι το σχέδιο εκχώρησης της Dexia BIL ανακοινώθηκε επίσημα στις 6 Οκτωβρίου 2011, δηλ. πριν από την ημερομηνία της αναγγελίας των συμπληρωματικών εγγυήσεων για νέα αναχρηματοδότηση που χορηγήθηκαν από τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη στην Dexia SA και την DCL.
(67)
Το Λουξεμβούργο επισημαίνει ότι η Dexia BIL αποτελεί μία από τις μεγάλες τράπεζες που διαθέτουν δίκτυο υποκαταστημάτων στο Λουξεμβούργο και αποτελεί σημαντικό παράγοντα της τοπικής οικονομίας τόσο ως τράπεζα καταθέσεων των κατοίκων φυσικών προσώπων και επιχειρήσεων όσο και ως προμηθευτής καταναλωτικών πιστώσεων, ενυπόθηκων δανείων και δανείων σε επιχειρήσεις. Η Dexia BIL διαδραματίζει συστημικό ρόλο στην λουξεμβουργιανή οικονομία (22) και μια ανεπάρκεια της εν λόγω τράπεζας (ακόμη και μόνον η αβεβαιότητα για την τύχη της) θα είχε εξαιρετικά σοβαρές επιπτώσεις για τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος του Λουξεμβούργου και της οικονομίας του Λουξεμβούργου εν γένει, που θα μπορούσαν επίσης να γίνουν αισθητές στις γειτονικές χώρες.
(68)
Σύμφωνα με τις λουξεμβουργιανές αρχές, δεν υφίσταται κανένα πλεονέκτημα για την Dexia SA ή για την Dexia BIL που να απορρέει από την αγορά του κράτους του Λουξεμβούργου ενός μεριδίου 10 % της Dexia BIL, δεδομένου ότι η ανάληψη πραγματοποιήθηκε υπό συνθήκες της αγοράς, ενώ η καταβληθείσα τιμή και οι όροι ήταν οι ίδιοι και για τον Precision Capital.
(69)
Το Λουξεμβούργο παρατηρεί επίσης ότι η εκχώρηση της Dexia BIL είχε προβλεφθεί από καιρό από την Dexia SA η οποία ήρθε σε επαφή για το σκοπό αυτό με μια σειρά επιχειρηματιών μεταξύ του 2009 και του 2011, ιδίως […]. Οι συζητήσεις ήταν αρκετά προηγμένες αλλά κανείς από τους επιχειρηματίες αυτούς δεν εκδήλωσε ενδιαφέρον για την Dexia BIL. Παρότι οι λουξεμβουργιανές αρχές αναγνωρίζουν ότι η διαδικασία δεν απετέλεσε επίσημη πρόσκληση υποβολής προσφορών, παρατηρούν ότι είναι πολύ απίθανο να οδηγούσε σε διαφορετικό αποτέλεσμα μια επίσημη πρόσκληση υποβολής προσφορών. Μια τέτοια πρόσκληση υποβολής προσφορών δεν ήταν δυνατόν να οργανωθεί σε σύντομη προθεσμία λόγω της ταχείας διάβρωσης των καταθέσεων της Dexia BIL στα τέλη Σεπτεμβρίου 2011 που οφείλεται σε φήμες σχετικά με τις δυσκολίες του ομίλου Dexia καθώς και στη μείωση της βαθμολογίας της Dexia SA από την εταιρεία αξιολόγησης Moody στις 3 Οκτωβρίου 2011, οι οποίες προστέθηκαν στις φήμες για το ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα, στην κρίση του δημόσιου χρέους και τις δυσκολίες της ζώνης ευρώ. Η επείγουσα αυτή κατάσταση οδήγησε στην αναγγελία σχεδιαζόμενης εκχώρησης της Dexia BIL και την έναρξη διαπραγματεύσεων με τον Precision Capital στις 6 Οκτωβρίου 2011. Μεταξύ της ημερομηνίας αυτής και της έναρξης αποκλειστικών διαπραγματεύσεων (23), δεν υπήρξε καμία άλλη εκδήλωση ενδιαφέροντος ή σοβαρή προσφορά, παρά […] διερευνήσεις από άλλους δυνητικούς επενδυτές (24).
(70)
Σύμφωνα με τις λουξεμβουργιανές αρχές, μια άτυπη διαδικασία πρόσκλησης υποβολής προσφορών η οποία οργανώθηκε σε βραχεία προθεσμία και σύμφωνα με τις ειδικές διαδικασίες που επιβλήθηκαν από τις περιστάσεις, θα μπορούσε να θεωρηθεί ως διαδικασία ανοικτή, διαφανής και χωρίς διακρίσεις, η οποία εγγυάται τον καθορισμό τιμής της αγοράς. Οι λουξεμβουργιανές αρχές παρατηρούν επίσης ότι η γνώμη περί δίκαιου καθορισμού της τιμής της 10ης Δεκεμβρίου 2011 και η ενημέρωσή της της 30ής Μαΐου 2012 καταλήγουν ότι η τιμή φαίνεται εύλογη στο σημερινό πλαίσιο των αγορών και ότι η Επιτροπή είχε ήδη δεχτεί ότι η αξιολόγηση μιας επιχείρησης μπορεί να συνάδει με μία τιμή της αγοράς βάσει μιας γνώμης περί δίκαιου καθορισμού της τιμής εκπονηθείσας από ανεξάρτητο εμπειρογνώμονα.
(71)
Από τα τέλη του 2008, η Dexia BIL υπήρξε σταθερά καθαρός πάροχος ρευστότητας στις άλλες οντότητες του ομίλου. Όσον αφορά τη νέα έκτακτη εγγύηση που εγκρίθηκε προσωρινά από την Επιτροπή στις 21 Δεκεμβρίου 2011, η Dexia BIL δεν αποτελεί υπό εγγύηση οντότητα και δεν επωφελείται της εν λόγω έκτακτης εγγύησης.
(72)
Εξάλλου, οι λουξεμβουργιανές αρχές παρατηρούν ότι η Dexia BIL θα έχει υψηλή ρευστότητα μετά την εκχώρηση, θα εστιαστεί σε δραστηριότητα λιανικής τραπεζικής και ιδιωτικής τραπεζικής και θα κόψει τους δεσμούς με τον υπόλοιπο όμιλο Dexia μέσω της εκχώρησης του χαρτοφυλακίου «legacy» και της Dexia LDG καθώς και της πώλησης των συμμετοχών σε RBCD και DAM. Ομοίως, το μνημόνιο συμφωνίας βασίζεται σε έλλειψη χρηματοδότησης από τη Dexia BIL της Dexia SA ή άλλων οντοτήτων του ομίλου μετά την εκχώρηση.
(73)
Το Λουξεμβούργο ζητά επίσης να μην υπαχθεί η Dexia BIL στους όρους και τις δεσμεύσεις της απόφασης της 26ης Φεβρουαρίου 2010, ούτε στο νέο σχέδιο αναδιάρθρωσης ή ομαλής εξυγίανσης της Dexia στο πλαίσιο της απόφασης της 21ης Δεκεμβρίου 2011. Η υποβολή του σχεδίου αναδιάρθρωσης που εγκρίθηκε με την απόφαση της 26ης Φεβρουαρίου 2010 και οι όροι και δεσμεύσεις που προβλέπονται από το εν λόγω σχέδιο συνδέονται με την συμμετοχή της Dexia BIL στον όμιλο Dexia, που είναι ο μόνος γνωστός δικαιούχος των ενισχύσεων που χορηγήθηκαν στις προαναφερθείσες αποφάσεις. Το σημείο αυτό είναι εξάλλου εμφανές στις περισσότερες αναλήψεις υποχρεώσεων βάσει του σχεδίου αναδιάρθρωσης της Dexia, που εφαρμόζονται στον όμιλο Dexia ή στη Dexia SA και δεν αφορούν τη Dexia BIL παρά στο βαθμό που αυτή η τελευταία είναι θυγατρική του ομίλου και αποτελεί την ίδια οικονομική μονάδα με την Dexia SA. Σε κάθε περίπτωση, η εκχώρηση της Dexia BIL δεν περιέχει κανένα στοιχείο κρατικής ενίσχυσης και πραγματοποιήθηκε σε τιμή της αγοράς.
(74)
Στις παρατηρήσεις του σχετικά με την απόφαση κίνησης της διαδικασίας, το Λουξεμβούργο επιβεβαιώνει ότι η ρήτρα 3.3.5 δεν έχει επαναληφθεί στις οριστικές συμβάσεις μεταβίβασης μετοχών που αντικατέστησαν το μνημόνιο συμφωνίας και ότι οι εν λόγω ανησυχίες δεν έχουν πλέον λόγο ύπαρξης.
(75)
Οι λουξεμβουργιανές αρχές επιβεβαιώνουν επίσης ότι η γνώμη περί δίκαιου καθορισμού της τιμής περιλαμβάνει επακριβώς το πεδίο των δραστηριοτήτων που εκχωρήθηκαν. Επιπλέον, ο μηχανισμός προσαρμογής σε σχέση με το ακριβές ποσοστό 9 % Common Equity Tier 1 βάσει της συμφωνίας Βασιλείας ΙΙΙ επιτρέπει να εξασφαλιστεί ότι η αξία των εξαιρούμενων δραστηριοτήτων της συναλλαγής (σκέψη (44)) δεν έχει ούτε θετικές ούτε αρνητικές επιπτώσεις για τον αγοραστή. Οι λουξεμβουργιανές αρχές παραπέμπουν επίσης στην γνώμη περί δίκαιου καθορισμού της τιμής που επικαιροποιήθηκε στα [τέλη] Μαΐου 2012, όπου περιλαμβάνονται τα ίδια συμπεράσματα. Έτσι, η τιμή της εκχώρησης της Dexia BIL μπορεί να θεωρηθεί ως τιμή της αγοράς, πράγμα που αποκλείει τυχόν ενίσχυση υπέρ της.
(76)
Τέλος, οι λουξεμβουργιανές αρχές συντάσσονται με τις παρατηρήσεις της Dexia SA. (ανωτέρω μέρος 4 ).
(77)
Οι λουξεμβουργιανές αρχές ισχυρίζονται ότι οι ισχυρισμοί της παρατήρησης Α βασίζονται σε σκόρπια στοιχεία και δεν αποτελούν αντικείμενο ολοκληρωμένης ανάλυσης της κατάστασης. Ιδίως, δεν λήφθηκαν υπόψη συγκεκριμένοι όροι της συναλλαγής. Ως προς αυτό, οι λουξεμβουργιανές αρχές παραπέμπουν σε διάφορα έγγραφα που διαβιβάσθηκαν στην Επιτροπή από τις λουξεμβουργιανές αρχές και την Dexia SA, ιδίως τις γνώμες περί δίκαιου καθορισμού της τιμής από τρίτους, που καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η καταβληθείσα τιμή είναι δίκαιη τιμή αγοράς βάσει των όρων της συναλλαγής. Αυτό απορρέει από την αξιολόγηση τρίτων της 10ης Δεκεμβρίου 2011 και απετέλεσε αντικείμενο επιβεβαίωσης με ημερομηνία 30 Μαΐου 2012 από το ίδιο γραφείο, ήτοι […].
(78)
Εξάλλου, απορρέει σαφώς από το φάκελο που διαθέτει η Επιτροπή ότι το κράτος του Λουξεμβούργου δεν έχει προσφέρει ούτε χορηγήσει εγγυήσεις στον αγοραστή.
(79)
Οι λουξεμβουργιανές αρχές διαπιστώνουν λοιπόν ότι η παρατήρηση Α φαίνεται να βασίζεται σε ελλιπείς πληροφορίες και περιέχει εσφαλμένους ισχυρισμούς, χωρίς εξάλλου το παραμικρό αποδεικτικό στοιχείο, και μάλιστα ζητά από την Επιτροπή να μη ληφθεί εν προκειμένω υπόψη στο πλαίσιο της τελικής απόφασης, αλλά μάλλον να ληφθούν υπόψη οι εξηγήσεις των λουξεμβουργιανών αρχών και της Dexia SA στις συνομιλίες τους με την Επιτροπή που απαντούν πλήρως στα εξεταζόμενα ζητήματα και επιτρέπουν τον αποκλεισμό των επικρίσεων που διατυπώθηκαν.
(80)
Οι λουξεμβουργιανές αρχές διαπιστώνουν ότι η παρατήρηση Β συνίσταται σε μια σειρά ανταλλαγών επιστολών του τρίτου αυτού μέρους με τα διευθυντικά στελέχη της Dexia SA και της Dexia BIL, ή επίσης με τις αρχές εποπτείας, μεταξύ του 2005 και του τέλους του 2011, χωρίς άμεση σχέση με την εκχώρηση της Dexia BIL. Οι επιστολές αφορούν διάφορες αιτήσεις και επικρίσεις προς την Dexia SA σχετικά με το ότι δεν λήφθηκαν υπόψη ορισμένα ζητήματα που αφορούν γεγονότα κατά πολύ προγενέστερα της εκχώρησης της Dexia BIL, που είναι η μόνη που υπόκειται στην παρούσα απόφαση σχετικά με την πώληση της Dexia BIL. Οι λουξεμβουργιανές αρχές καλούν ως εκ τούτου την Επιτροπή να μη λάβει υπόψη τα εν λόγω έγγραφα ως άνευ αντικειμένου.
(81)
Οι λουξεμβουργιανές αρχές σημειώνουν ότι η Dexia SA κατέληξε στο συμπέρασμα (βλ. ανωτέρω σημείο 4) ότι η συναλλαγή Dexia BIL έγινε σε τιμή της αγοράς και χωρίς στοιχεία κρατικής ενίσχυσης. Επειδή το συμπέρασμα αυτό συνάδει με τα συμπεράσματα των λουξεμβουργιανών αρχών, δεν απαιτούνται άλλες παρατηρήσεις εκ μέρους τους.
(82)
Ως συμπέρασμα, οι λουξεμβουργιανές αρχές διαπιστώνουν ότι δεν διαβιβάσθηκαν παρατηρήσεις τρίτων που θα ήταν σε θέση να αμφισβητήσουν τις αναλύσεις που περιέχονται στην κοινοποίηση και στις παρατηρήσεις τους. Οι λουξεμβουργιανές αρχές σημειώνουν εξάλλου ότι καμία παρατήρηση τρίτων δεν είναι σε θέση να αμφισβητήσει το επιχείρημα σύμφωνα με το οποίο η διαδικασία εκχώρησης της Dexia BIL πρέπει να μπορεί να εξομοιωθεί, σύμφωνα με την πρακτική της Επιτροπής για τη λήψη αποφάσεων, με διαδικασία ανοικτή, διαφανή και χωρίς διακρίσεις που μπορεί να εγγυηθεί ότι η συναλλαγή έγινε σε τιμή της αγοράς. Οι λουξεμβουργιανές αρχές εμμένουν συνεπώς ότι η συναλλαγή πραγματοποιήθηκε χωρίς κρατική ενίσχυση.
6. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΑΡΞΗ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ
(83)
Το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ προβλέπει ότι, ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη μέλη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό δια της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών συναλλαγές, εκτός αν οι συνθήκες ορίζουν άλλως.
(84)
Η Dexia BIL δραστηριοποιείται σε ευρωπαϊκό επίπεδο και, επομένως, βρίσκεται σαφώς σε ανταγωνισμό με άλλους αλλοδαπούς παράγοντες της αγοράς. Συνεπώς, η Επιτροπή θεωρεί ότι μία ενδεχόμενη ενίσχυση στην πώληση της Dexia BIL θα επηρέαζε τις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών και θα νόθευε ή θα απειλούσε να νοθεύσει τον ανταγωνισμό.
(85)
Στην απόφασή της τής 26ης Φεβρουαρίου 2010, η Επιτροπή πρόβλεψε ήδη ότι οι ενισχύσεις που εισέπραξε η Dexia υπό μορφή κεφαλαίου, εγγυήσεων χρηματοδότησης, ELA σε συνδυασμό με κρατική ενίσχυση και στήριξη των απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων (μέτρο FSA), συνιστούσαν κρατικές ενισχύσεις (που χορηγήθηκαν από το Βέλγιο, το Λουξεμβούργο και τη Γαλλία). Είναι επομένως αναγκαίο να ελεγχθεί ότι η πωληθείσα δραστηριότητα δεν διατηρεί το ευεργέτημα των ενισχύσεων που υποβλήθηκαν προγενέστερα από τη Dexia.
(86)
Σύμφωνα με την απόφαση του Δικαστηρίου της 8ης Μαΐου 2003Ιταλία και SIM 2 κατά Επιτροπής (25), όπου η Επιτροπή βασίστηκε για τις αποφάσεις της στις υποθέσεις Olympic Airlines (26) και Alitalia (27), η εξέταση της οικονομικής συνέχειας ανάμεσα στην παλαιά επιχείρηση και τις νέες δομές πραγματοποιήθηκε μέσω δέσμης δεικτών. Στους δείκτες αυτούς περιλαμβάνεται ιδίως το αντικείμενο της πώλησης, η τιμή της μεταβίβασης και η ταυτότητα των μετόχων ή των ιδιοκτητών της αγοράστριας επιχείρησης ή της εκποιηθείσας επιχείρησης. Αυτό επαναλήφθηκε από το Γενικό Δικαστήριο στην απόφασή του της 28ης Μαρτίου 2012Ryanair κατά Επιτροπής (28), που επιβεβαίωσε την απόφαση Alitalia.
(87)
Όσον αφορά το αντικείμενο της πώλησης, το πεδίο των εκχωρηθεισών δραστηριοτήτων περιορίζεται στις δραστηριότητες λιανικής και ιδιωτικής τραπεζικής οι οποίες δεν φαίνεται να απετέλεσαν την αιτία των προβλημάτων του ομίλου Dexia που οδήγησε στη χορήγηση κρατικών ενισχύσεων. Η Επιτροπή σημειώνει επίσης ότι το τμήμα του χαρτοφυλακίου των τίτλων «legacy» το οποίο κατέχεται από την Dexia BIL, και συνδέεται με προβλήματα αναχρηματοδότησης του ομίλου τα οποία συνέβαλαν στην ανάγκη για κρατικές ενισχύσεις που εγκρίθηκαν ήδη με την απόφαση της 26ης Φεβρουαρίου 2010, δεν περιλαμβάνεται στις εκχωρηθείσες δραστηριότητες. Σε ποσοτικούς όρους, το πεδίο των δραστηριοτήτων που έχουν εκποιηθεί αντιπροσωπεύει περίπου το 60 % του συνολικού ισολογισμού της Dexia BIL και [0 - 10] % του συνολικού ισολογισμού του ομίλου Dexia.
(88)
Δεν υπάρχει σύνδεση μεταξύ του ιδιώτη αγοραστή Precision Capital και των σημερινών μετόχων της Dexia SA, γεγονός που πληροί επίσης το κριτήριο της ανεξαρτησίας του ιδιώτη αγοραστή σε σχέση με τη Dexia SA στις λήψεις αποφάσεων και τις στρατηγικές της σχετικά με τις εκχωρηθείσες δραστηριότητες της Dexia BIL.
(89)
Εξάλλου, η κτήση σε τιμή της αγοράς των εκχωρηθεισών δραστηριοτήτων θα εξασφάλιζε ότι ο αγοραστής καταβάλλει κατάλληλο τίμημα για τις ενισχύσεις από τις οποίες θα μπορούσε να έχει επωφεληθεί η Dexia BIL ως οντότητα του ομίλου Dexia και ότι, κατά συνέπεια, η τιμή της εκχώρησης της Dexia BIL δεν περιέχει στοιχεία κρατικής ενίσχυσης.
(90)
Μετά την απόφαση κίνησης της διαδικασίας, η Επιτροπή έλαβε συμπληρωματικές πληροφορίες σχετικά με την εκτίμηση της τιμής της αγοράς.
(91)
Η Επιτροπή σημειώνει ότι η πώληση της Dexia BIL υποβλήθηκε σε μια πρώτη γνώμη περί δίκαιου καθορισμού της τιμής από τρίτο, στις 10 Δεκεμβρίου 2011, που ακολουθήθηκε από μία επικαιροποίηση στις 30 Μαΐου 2012. Οι εκτιμήσεις αυτές έγιναν βάσει τριών διαφορετικών μεθόδων: (i) η μέθοδος «cash flows to equity» βάσει των διανεμητέων ροών στους μετόχους σύμφωνα με τους υποχρεωτικούς δείκτες Core Tier 1· (ii) η μέθοδος «price to book ratio», βάσει του πλεονάσματος αποδοτικότητας σε συνάρτηση με το κόστος του κεφαλαίου· (iii) η μέθοδος των συγκρίσιμων εισηγμένων εταιρειών. Η πρώτη γνώμης περί δίκαιου καθορισμού της τιμής από τρίτο, με ημερομηνία την 10η Δεκεμβρίου 2011, κατέληξε σε μια αξία τιμής που περιλαμβάνεται στην ψαλίδα μεταξύ [600 - 700] και [800 - 900] εκατ. ευρώ. Η επικαιροποίηση αυτής της εκτίμησης, με ημερομηνία 30 Μαΐου 2012, επιβεβαιώνει ότι η εκτίμηση αυτή έλαβε υπόψη ακριβώς το πεδίο των εκχωρηθεισών δραστηριοτήτων και καταλήγει στα ίδια συμπεράσματα σύμφωνα με τα οποία η εύλογη τιμή περιλαμβάνεται στην ψαλίδα μεταξύ [600 - 700] και [800 - 900] εκατ. ευρώ. Η Επιτροπή επανεξέτασε αυτές τις γνώμες περί δίκαιου καθορισμού της τιμής. Διαπιστώνει ότι οι εν λόγω γνώμες βασίζονται σε γενικά εφαρμοστέες καθιερωμένες μεθόδους στον εν λόγω τομέα και λαμβάνουν υπόψη τους συγκεκριμένους όρους και το πεδίο της συναλλαγής.
(92)
Η τιμή της συναλλαγής ύψους 730 εκατ. ευρώ περιλαμβάνεται στην ψαλίδα των γνωμών περί δίκαιου καθορισμού της τιμής. Συνεπώς, δεν υπάρχει ένδειξη ότι η καταβληθείσα τιμή τοποθετείται κάτω ή πάνω από τις τιμές της αγοράς. Κατά συνέπεια, το τίμημα της εκχώρησης της Dexia BIL μπορεί να θεωρηθεί ως τιμή της αγοράς, πράγμα που αποκλείει επίσης κάθε μεταβίβαση, κατά την εκχώρηση, της δυνητικά προηγουμένως χορηγηθείσας ενίσχυσης στην Dexia.
(93)
Ορισμένες δραστηριότητες της Dexia BIL εξαιρούνται του πεδίου της εν λόγω πώλησης (σκέψη (44)). Οι δραστηριότητες αυτές θα μεταφερθούν στην Dexia SA πριν από την ολοκλήρωση της συναλλαγής, με ρήτρα ανάκτησης των καθαρών εσόδων πώλησης από την Dexia BIL. Η Επιτροπή σημειώνει ότι οι συμπληρωματικές πληροφορίες που ελήφθησαν κατά την απόφαση κίνησης της διαδικασίας επιβεβαιώνουν ότι η αξιοποίηση των δραστηριοτήτων που εξαιρούνται της συναλλαγής δεν λαμβάνεται υπόψη στον καθορισμό της τιμής της αγοράς. Η τιμή της αγοράς βασίζεται σε έναν δείκτη ιδίων κεφαλαίων Common Equity Tier 1, βάσει της συμφωνίας της Βασιλείας III ακριβώς 9 % κατά την ολοκλήρωση της πώλησης. Σε περίπτωση διαφοράς μεταξύ του επιπέδου αυτού και του επιπέδου κεφαλαίου κατά την ολοκλήρωση της πώλησης, η ρήτρα προσαρμογής εξασφαλίζει ότι η διαφορά θα καταβληθεί από τους αγοραστές ή τον πωλητή και/ή θα γίνει προσαρμογή της τιμής πώλησης. Η αξιοποίηση των μεριδίων ή των περιουσιακών στοιχείων εξαιρείται του πεδίου της συναλλαγής και, κατά συνέπεια, δεν εμπίπτει στον καθορισμό της τιμής της αγοράς. Η εν λόγω ρήτρα προσαρμογής έχει επίσης ληφθεί υπόψη στις γνώμες περί δίκαιου καθορισμού της τιμής.
(94)
Στην απόφασή της για κίνηση της διαδικασίας, η Επιτροπή σημείωσε ότι το κράτος του Λουξεμβούργου συμμετέχει στην εκχώρηση της Dexia BIL ως αγοραστής με συμμετοχή 10 % υπό τους ίδιους όρους με τον Precision Capital. Είναι συνεπώς προφανές ότι η συμμετοχή του Λουξεμβούργου συνεπάγεται κρατικούς πόρους. Ωστόσο, δεδομένου ότι το Λουξεμβούργο συμμετέχει υπό τους ίδιους όρους με τον Precision Capital, η Επιτροπή θεωρεί ότι à priori το Λουξεμβούργο ενεργεί ως ιδιώτης επενδυτής, πράγμα που αποκλείει οποιαδήποτε ενίσχυση σε συνάρτηση με τη συμμετοχή του 10 % του Λουξεμβούργου.
(95)
Στην απόφασή της για κίνηση διαδικασίας, η Επιτροπή παρατήρησε επίσης ότι ο Precision Capital και το κράτος του Λουξεμβούργου σχεδιάζουν να καταργήσουν τη ρήτρα 3.3.5. Η Επιτροπή σημείωσε ότι με αυτή τη ρήτρα, η Dexia SA θα δεσμευόταν να επιτύχει εκ των υστέρων κρατικές εγγυήσεις υπέρ του αγοραστή της Dexia BIL. Έτσι, η ενεργοποίηση της εν λόγω ρήτρας δυνητικά θα απαιτούσε κρατικούς πόρους με τη μορφή εγγυήσεων. Επιπλέον, η ίδια η παρουσία της εν λόγω ρήτρας θα μπορούσε να χορηγήσει όφελος στον αγοραστή της Dexia BIL. Μετά την απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας, η Επιτροπή έλαβε συμπληρωματικές πληροφορίες που επιβεβαιώνουν ότι η ρήτρα 3.3.5 δεν περιλήφθηκε στις οριστικές συμβάσεις μεταβίβασης μετοχών που υποκατέστησαν το μνημόνιο συμφωνίας. Τέλος, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, έχοντας υπόψη τη μη εφαρμογή της εν λόγω ρήτρας, δεν υπάρχουν στοιχεία κρατικής ενίσχυσης.
7. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
(96)
Για τους προαναφερόμενους λόγους, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το μέτρο που συνίσταται στην πώληση της Dexia BIL δεν συνιστά ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. Ιδίως, δεν συνιστά νέα ενίσχυση ούτε για την Dexia SA ούτε για την Dexia BIL.
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Το μέτρο πώλησης της Dexia BIL δεν συνιστά ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Κατά συνέπεια, επιτρέπεται η θέση σε εφαρμογή του μέτρου αυτού.
Άρθρο 2
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στο Μεγάλο Δουκάτο του Λουξεμβούργου.
Βρυξέλλες, 25 Ιουλίου 2012.
ROZHODNUTÍ KOMISE
ze dne 25. července 2012
týkající se opatření SA.34440 (12/C) uskutečněného Lucemburským velkovévodstvím a týkajícího se prodeje Dexia BIL
(oznámeno pod číslem C(2012) 5264)
(Pouze francouzské znění je závazné)
(Text s významem pro EHP)
(2012/836/EU)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 108 odst. 2 první pododstavec této smlouvy (1),
s ohledem na Dohodu o Evropském hospodářském prostoru, a zejména na čl. 62 odst. 1 písm. a) této dohody,
poté, co byly zúčastněné strany vyzvány, aby předložily připomínky v souladu s výše uvedenými ustanoveními (2), a s ohledem na tyto připomínky,
vzhledem k těmto důvodům:
1. POSTUP
(1)
Rozhodnutím ze dne 19. listopadu 2008 (3) Komise rozhodla nevznášet námitky proti naléhavým opatřením týkajícím se operace na podporu likvidity („liquidity assistance“, dále jen „operace LA“) a záruk na dluhopisy skupiny Dexia (4). Komise byla toho názoru, že tato opatření jsou jakožto podpora na záchranu společnosti v nesnázích slučitelná se společným trhem podle čl. 107 odst. 3 písm. b) Smlouvy o fungování EU, a schválila tato opatření na dobu šesti měsíců ode dne 3. října 2008, přičemž upřesnila, že po tomto období bude muset podporu přehodnotit jako strukturální opatření.
(2)
Belgie oznámila Komisi plán restrukturalizace skupiny Dexia dne 16. února 2009, Francie tak učinila dne 17. února 2009 a Lucembursko dne 18. února 2009 (uvedené státy jsou dále označovány jen „dotyčné členské státy“).
(3)
Komise přijala dne 13. března 2009 rozhodnutí o zahájení formálního vyšetřovacího řízení za podmínek stanovených v čl. 108 odst. 2 SFEU, které se týkalo všech opatření přijatých ve prospěch skupiny Dexia (5).
(4)
Komise rozhodnutím ze dne 30. října 2009 (6) povolila prodloužení záruky uvedené v prvním bodě odůvodnění do dne 28. února 2010 nebo až do data rozhodnutí Komise o slučitelnosti opatření podpory a plánu restrukturalizace společnosti Dexia.
(5)
Dotyčné členské státy sdělením ze dne 9. února 2010 předaly Komisi informace o zamýšlených dodatečných opatřeních, která mají doplnit původní plán restrukturalizace oznámený v únoru 2009.
(6)
Rozhodnutím ze dne 26. února 2010 (7) schválila Komise plán restrukturalizace společnosti Dexia a přeměnu mimořádných podpor na podpory restrukturalizace, za podmínky dodržení všech závazků a podmínek stanovených v uvedeném rozhodnutí.
(7)
Počínaje létem 2011 se Dexia potýkala s dalšími problémy a dotyčné členské státy zvažovaly dodatečná opatření podpory.
(8)
Rozhodnutím ze dne 17. října 2011 (8) Komise rozhodla zahájit formální vyšetřovací řízení týkající se opatření prodeje společnosti Dexia SA a koupě Dexia Banque Belgique (dále jen „DBB“) belgickým státem. V zájmu zachování finanční stability Komise také rozhodla dočasně toto opatření schválit. Toto opatření je tedy schváleno na dobu šesti měsíců ode dne uvedeného rozhodnutí, nebo, pokud Belgie předloží restrukturalizační plán, do šesti měsíců od stejného dne, dokud Komise nepřijme o tomto opatření konečné rozhodnutí.
(9)
Dne 18. října 2011 informovaly dotyčné členské státy Komisi o souboru nových možných opatření s cílem nového plánu restrukturalizace nebo likvidace společnosti Dexia. V rámci tohoto souboru nových opatření oznámila Belgie dne 21. října 2011 Komisi záchranné opatření pro DBB, kterým se tato uchyluje k „Emergency Liquidity Assistance“ (dále jen „ELA“) se zárukou od belgického státu. Toto opatření umožňuje DBB zajistit financování společnosti Dexia Crédit Local SA (dále jen „DCL“).
(10)
Dne 14. prosince 2011 Francie, Belgie a Lucembursko také oznámily Komisi, v rámci tohoto souboru nových opatření, projekt dočasné záruky dotyčných členských států na refinancování Dexia SA a DCL (dále jen „dočasná záruka na refinancování“).
(11)
Rozhodnutím ze dne 21. prosince 2011 (dále jen „rozhodnutí o zahájení šetření ve věci dodatečné podpory na restrukturalizaci společnosti Dexia“) (9) Komise rozhodla v zájmu zachování finanční stability tuto dočasnou záruku na refinancování dočasně schválit do 31. května 2012. Tímto rozhodnutím Komise nicméně zahájila formální vyšetřovací řízení týkající se souboru dodatečných opatření k restrukturalizaci společnosti Dexia od přijetí podmínečného rozhodnutí (včetně dočasné záruky na refinancování) a požádala dotyčné členské státy, aby jí do tří měsíců oznámily plán restrukturalizace společnosti Dexia, nebo, v případě že společnost Dexia není životaschopná, řádné řešení situace společnosti Dexia.
(12)
Dne 21. a 22. března 2012 dotyčné členské státy oznámily Komisi plán řádného řešení situace společnosti Dexia.
(13)
Dne 25. května 2012 dotyčné členské státy oznámily Komisi žádost o prodloužení dočasné záruky na refinancování. Dne 31. května 2012 přijala Komise dvě rozhodnutí.
(14)
V prvním rozhodnutí (dále jen „rozhodnutí o rozšíření řízení“) Komise rozhodla rozšířit formální vyšetřovací řízení skupiny Dexia s cílem přezkoumat plán řádného řešení skupiny Dexia předložený Belgií, Francií a Lucemburskem ve dnech 21. a 22. března 2012 (10).
(15)
Ve druhém rozhodnutí (dále jen „rozhodnutí o prodloužení záruky“) (11) Komise dočasně schválila, dokud nepřijme konečné rozhodnutí o plánu řádného řešení situace společnosti Dexia, prodloužit do 30. září 2012 období vydání dočasné záruky dotyčných členských států na refinancování Dexia SA a DCL, přičemž formální vyšetřovací řízení bude rozšířeno na toto opatření.
(16)
Dne 5. června 2012 dotyčné členské státy oznámily Komisi zvýšení stropu dočasné záruky až do maximální výše 55 miliard EUR. Ve svém rozhodnutí ze dne 6. června 2012 (12) Komise dočasně schválila zvýšení stropu záruky, dokud nepřijme konečné rozhodnutí o plánu řádného řešení situace společnosti Dexia.
(17)
Dne 6. října 2011 oznámila společnost Dexia v tiskovém prohlášení (13), že vstoupila do exkluzivního jednání se skupinou mezinárodních investorů, ve které by se účastnil i lucemburský stát, s cílem prodeje Dexia Banque Internationale à Luxembourg (dále jen „Dexia BIL“). Správní rada skupiny Dexia se měla vyjádřit o obsahu případné nabídky na konci období exkluzivity.
(18)
Dne 18. prosince 2011 byla Komise informována, že je před uzavřením zavazujícího memoranda o porozumění týkajícího se prodeje 99,906 % podílu v Dexia BIL drženého společností Dexia SA. Podle tohoto memoranda má Precision Capital SA, skupina katarských investorů, získat 90 % podíl a zbývajících 10 % lucemburský stát. Z tohoto prodeje jsou vyňata některá aktiva společnosti Dexia BIL.
(19)
Prodej Dexia BIL nebyl součástí opatření schválených Komisí v rámci plánu restrukturalizace společnosti Dexia schváleného dne 26. února 2010. Rovněž se jej netýkalo formální vyšetřovací řízení zahájené Komisí dne 21. prosince 2011 týkající se restrukturalizačních opatření oznámených Komisi po tomto datu.
(20)
Prodej společnosti Dexia BIL byl oznámen Komisi před 21. prosincem 2011. Prodej společnosti Dexia BIL tedy bude analyzován Komisí odděleně od restrukturalizace společnosti Dexia co nejdříve nejen z důvodu potřeby právní jistoty, ale také a zejména z důvodu nezávislosti prodeje Dexia BIL vůči restrukturalizaci skupiny vzhledem k opatřením podpory dočasně schváleným v roce 2011, s přihlédnutím k tomu, že uvedený prodej byl podle informací obdržených Komisí plánován již od roku 2009 a že společnost Dexia BIL bude právně a ekonomicky oddělena od společnosti Dexia.
(21)
Dne 23. března 2012 oznámilo Lucembursko formálně Komisi prodej společnosti Dexia BIL.
(22)
Dopisem ze dne 3. dubna 2012 (14) Komise informovala Lucembursko o svém rozhodnutí zahájit ve věci prodeje společnosti Dexia BIL formální vyšetřovací řízení podle čl. 108 odst. 2 Smlouvy o fungování Evropské unie.
(23)
Dne 4. května a 12. června 2012 lucemburské orgány oznámily Komisi doplňující informace včetně aktualizace posudku o přiměřenosti prodejní ceny společnosti Dexia BIL provedené společností Dexia SA ze dne 30. května 2012 (dále jen „aktualizovaný posudek o přiměřenosti prodejní ceny“).
(24)
Rozhodnutí Komise o zahájení formálního vyšetřovacího řízení bylo zveřejněno v Úředním věstníku Evropské unie (15). Komise vyzvala zúčastněné strany k podání připomínek k předmětnému opatření.
(25)
Komise v této věci obdržela připomínky od zúčastněných stran. Předala je Lucembursku a umožnila mu tak připomínky komentovat; poznámky Lucemburska obdržela v dopise ze dne 28. června 2012.
2. POPIS SKUTEČNOSTÍ
2.1. Popis skupiny Dexia
(26)
Dexia BIL je součástí skupiny Dexia. Dexia vznikla v roce 1996 fúzí francouzského Crédit Local a belgického Crédit Communal. Dexia se specializovala na půjčky místním samosprávám, ale měla rovněž 5,5 milionu privátních klientů, zejména v Belgii, Lucembursku a Turecku.
(27)
Skupina Dexia byla uspořádána jako mateřská holdingová společnost (Dexia SA) se třemi provozními dceřinými společnostmi nacházejícími se ve Francii (DCL), v Belgii (DBB) a v Lucembursku (Dexia BIL).
Zjednodušené organizační schéma skupiny ke dni 30. září 2011
(tj. před provedením prodejů vyhlášených na zasedání správní rady skupiny Dexia dne 9. října 2011)
(28)
Dne 20. října 2011 byla společnost DBB prodána belgickému státu a dne 31. prosince 2011 byla konsolidovaná účetní závěrka skupiny Dexia (po dekonsolidaci společnosti DBB dne 1. října 2011) ve výši 413 miliard EUR.
(29)
Kromě prodeje DBB, ke kterému došlo dne 20. října 2011, oznámila skupina Dexia prodej „v blízké budoucnosti“ následujících společností:
-
Dexia BIL,
-
Dexia Municipal Agency,
-
DenizBank,
-
Dexia Asset Management (dále jen „DAM“),
-
RBC Dexia Investor Services (ci-après „RBCD“).
(30)
Podíly hlavních akcionářů společnosti Dexia SA jsou:
Název upisovatele
Podíl v % ke dni 31. prosince 2011
Caisse des Dépôts et consignations
17,6 %
Holding Communal
14,3 %
Arco Group
12,0 %
Francouzská vláda
5,7 %
Belgická federální vláda
5,7 %
Ethias
5,0 %
Tři belgické regiony
5,7 %
CNP Assurances
3,0 %
Zaměstnanci
0,6 %
Ostatní
30,4 %
Zdroj:
Dexia, Présentation des résultats financiers 2011 (Finanční výsledky za rok 2011), 23. 2. 2012, s. 51; začleněny do plánu řádného řešení oznámeného Komisi.
2.2. Popis Dexia BIL
(31)
Dexia BIL je jednou z největších lucemburských obchodních bank s bilanční sumou 41 miliard EUR k 30. červnu 2011. Dexia BIL je činná nejen v Lucembursku, ale také v dalších zemích, jako je Švýcarsko, Spojené království, některé země Asie a Středního východu, a to buď přímo, nebo prostřednictvím svých dceřiných společností. Dexia BIL rovněž vlastní významné portfolio titulů typu „legacy“ s tržní cenou odhadovanou ke dni 30. září 2011 na zhruba [5-10] miliard EUR.
(32)
Dexia BIL je jednou z velkých bank se sítí poboček v Lucembursku a je základním subjektem v místním hospodářství jakožto banka pro vklady fyzických osob i podniků s bydlištěm či sídlem v Lucembursku, ale i jako poskytovatel spotřebních a hypotéčních úvěrů a úvěrů pro podniky.
(33)
Podle tabulek poskytnutých Dozorčí komisí finančního sektoru („Commission de surveillance du secteur financier, CSSF“), dozorčím orgánem lucemburského finančního sektoru, představuje Dexia BIL pro [10-15] % fyzických osob s bydlištěm v Lucembursku a pro [15-20] % malých a středních podniků se sídlem v Lucembursku referenční banku, což ji v obou případech řadí na třetí místo na lucemburském trhu. Dexia BIL má v rámci lucemburského bankovního systému tržní podíl zhruba [10-15] %, pokud jde o objem vkladů, [10-15] % v objemu půjček a [5-10] % aktiv ve správě v oblasti privátního bankovnictví.
2.3. Obtíže společnosti Dexia
(34)
Obtíže, se kterými se setkala skupina Dexia během finanční krize z podzimu 2008, byly popsány v rozhodnutí ze dne 26. února 2010. Nejaktuálnější obtíže, kterým společnost Dexia čelila, jsou popsány níže.
(35)
V první řadě, prohloubení krize státních dluhů, které čelí řada evropských bank, vedlo ke stále větší nedůvěře investorů vůči bankovním protistranám, což těmto bankám neumožnilo získat financování v uspokojujících objemech a za uspokojujících podmínek.
(36)
Dále vzhledem k tomu, že skupina Dexia byla zvláště vystavena riziku státního a kvazistátního dluhu, byla Dexia předmětem zvýšené nedůvěry investorů. Skupina Dexia má mezi svými aktivy řadu půjček a/nebo dluhopisů zemí a/nebo místních samospráv v zemích, které trhy pokládají za rizikové.
(37)
Současná krize navíc udeřila, aniž by společnost Dexia měla čas dokončit realizaci svého plánu restrukturalizace, který by přinesl podstatně posílenější profil rizika likvidity. Protože Dexia měla ještě profil likvidity obzvláště zranitelný a trh věděl o významné zranitelnosti společnosti Dexia, byla zřejmě ještě více než ostatní banky předmětem zvýšené nedůvěry.
(38)
Potřeby financování skupiny Dexia se zvýšily zvláště na základě následujících skutečností:
i)
silné snížení úrokových sazeb během léta 2011 zvýšilo nejméně o [5-20] miliard EUR potřebu doplňkového zajištění, aby skupina čelila výzvám k dodatkovým úhradám spojeným se změnou tržní hodnoty portfolia úrokových derivátů používaných k zajištění rozvahy;
ii)
četné emise dluhopisů (zejména emise zaručené státem, které byly předtím vydány společností Dexia) se staly splatnými v době, kdy tržní podmínky na refinancování těchto dluhopisů nebyly optimální;
iii)
silný pokles tržní hodnoty a pokles úvěrové kvality aktiv, které společnost Dexia používá jako zabezpečení k získávání financování;
iv)
ztráta důvěry velké části investorů jako následek, mimo jiné, oznámení vysokých ztrát za druhé čtvrtletí 2011 (ve výši 4 miliard EUR) a snížení hodnocení od některých ratingových agentur;
v)
obtíže společnosti Dexia rovněž vedly k masivním výběrům vkladů klientů v Belgii a Lucembursku v říjnu 2011.
(39)
Vzhledem k neschopnosti společnosti Dexia refinancovat se na trhu a […] (16) se musela Dexia nejdříve uchýlit k novému opatření ELA ze strany Banque nationale de Belgique a Banque de France. Za těchto okolností dotyčné členské státy poskytly dočasnou záruku na refinancování ve prospěch společnosti Dexia.
(40)
I když Dexia BIL nebyla zdrojem problémů skupiny Dexia, […], čelila značné redukci vkladů, a to zejména mezi 30. zářím a 10. říjnem 2011, kdy se vklady snížily o [1-5] miliard EUR (a snížily se z [5-15] miliard EUR na [5-15] miliard EUR). Ztráty vkladů se následně stabilizovaly na základě oznámení řady opatření, které měly za cíl rozdělit skupinu Dexia a zabezpečit některé dceřiné společnosti skupiny (mezi nimi i společnost Dexia BIL). Konkrétně dne 6. října 2011 oznámila Dexia, že zahájila jednání se skupinou investorů a Lucemburskem s cílem prodat jim Dexia BIL. Poté, co vklady poklesly dne 22. listopadu 2011 na nejnižší úroveň [5-15] miliard EUR, došlo k lehkému nárůstu vkladů na [5-15] miliard EUR dne 14. prosince 2011.
2.4. Popis opatření spočívajícího v prodeji Dexia BIL
(41)
Lucembursko dne 23. března 2012 oznámilo prodej společnosti Dexia BIL. Uzavření obchodu je podmíněno předchozím souhlasem Komise.
(42)
Opatření prodeje Dexia BIL oznámené Komisi nebylo předmětem formálního nabídkového řízení. Podle lucemburských orgánů byl prodej Dexia BIL skupinou Dexia zřejmě zvažován již delší dobu, protože Dexia s tímto cílem kontaktovala v letech 2009-2011 řadu subjektů, zejména […]. […]. Vedená jednání byla více či méně pokročilá, ale žádný z těchto subjektů nepředložil konkrétní návrh na koupi Dexia BIL.
(43)
Kontakty se společností Precision Capital nakonec vyústily v zahájení exkluzivního jednání, které bylo zahájeno dne 6. října 2011. Zavazující memorandum o porozumění týkající se prodeje 99,906 % podílu v Dexia BIL drženého společností Dexia SA bylo uzavřeno dne 20. prosince 2011 (dále jen „MoU“). Podle tohoto memoranda má Precision Capital získat 90 % podíl a zbývajících 10 % lucemburský stát, a to za stejných podmínek jako Precision Capital.
(44)
Z tohoto prodeje jsou vyňata některá aktiva společnosti Dexia BIL a prodej se tedy týká jen části společnosti Dexia BIL, a to retailového a soukromého bankovnictví (dále jen „prodané činnosti“). Z prodeje jsou konkrétně vyňaty: 51 % účast společnosti Dexia BIL ve společnosti Dexia Asset Management, 50 % účast společnosti Dexia BIL ve společnosti RBC Dexia Investor Services Limited (dále jen „RBCD“), 40 % účast v Popular Banca Privada, „legacy portfolio“ společnosti Dexia BIL (jakož i některé s tím spojené deriváty) a účasti společnosti Dexia BIL ve společnostech Dexia LDG Banque a Parfipar. Výše uvedené činnosti budou převedeny na společnost Dexia před uzavřením prodeje s doložkou o následném získání zpět výnosů z prodeje společností Dexia BIL. MoU také stanoví jako předběžnou podmínku prodeje eliminaci všech nezajištěných půjček a úvěrů subjektů skupiny Dexia a eliminaci četných půjček a úvěrů subjektů skupiny Dexia. Dne 10. února 2012 bylo financování přislíbené ostatním subjektům skupiny zhruba [0-5] miliard EUR, z toho méně než [500-800] milionů EUR zajištěné refinancování. Vyloučení všech ostatních aktiv umožní snížit celková aktiva společnosti Dexia BIL o zhruba 16,9 miliardy EUR ve vztahu k celkovým aktivům ve výši 41 miliard EUR ke dni 30. června 2011 (tedy jedná se o snížení celkových aktiv o 40 % a o 50 % u aktiv považovaných za rizikové).
(45)
Oznámené patření stanoví, že v momentě uzavření prodeje bude mít společnost Dexia BIL podíl Common Equity Tier 1 (tj. podíl vlastního kapitálu Tier 1) podle standardů Basel III přesně 9 %.
(46)
Prodejní cena je stanovena na 730 milionů EUR, přičemž podíl Common Equity Tier 1 společnosti Dexia BIL bude v momentě uzavření prodeje ve výši 9 %. V případě převisu kapitálu v momentě uzavření vzhledem k 9 % podílu, bude prodejní cena upravena na základě převisu kapitálu, který bude k dispozici při uzavření.V případě nedostatku kapitálu vzhledem k 9 % podílu Common Equity Tier 1, bude rozdíl uhrazen společností Dexia SA.
(47)
Opatření oznámené dne 23. března 2012 zahrnovalo doložku stanovící, že pokud Dexia SA nebo subjekt skupiny Dexia obdrží garanci ve prospěch kupujícího ze strany státu jakožto jeho závazek odškodnění kupujícího podle smluvních podmínek prodeje, a za předpokladu, že kupující je soukromý subjekt (který není přímo či nepřímo kontrolován veřejnými subjekty), Dexia se zavazuje zajistit, že podobná záruka bude poskytnuta stejným ručitelem (nebo alternativním ručitelem se stejným ratingem) za stejných podmínek a pro obdobné smluvní závazky vhledem ke kupujícím podle prodejní smlouvy. Tato povinnost bude uplatnitelná do 1. ledna 2017 (dále jen „doložka 3.3.5“).Tato doložka může být nicméně opominuta a nepřevzata do definitivních smluv o prodeji akcií, které nahradí MoU.
(48)
Před tím, než bylo MoU dokončeno, byly scénáře prodeje Dexia BIL podle předběžných návrhů podrobeny zhodnocení přiměřenosti prodejní ceny třetí osobou (17). Toto zhodnocení ze dne 10. prosince 2011 bylo provedeno třemi různými metodami (18) a vedlo k ceně v rozmezí mezi [600-700] a [800-900] miliony EUR. Aktualizace ke dni 30. května 2012 vedla ke stejným závěrům
2.5. Popis důvodů, které vedly k zahájení formálního vyšetřovacího řízení
(49)
Ve svém rozhodnutí o zahájení šetření Komise usoudila, že v této fázi nemůže učinit závěr, že transakce neobsahuje žádný prvek podpory.
(50)
Komise měla za to, že doložka 3.3.5 potenciálně obsahuje státní podporu.
(51)
Komise rovněž usoudila, že prodej společnosti Dexia BIL neproběhl otevřeným, transparentním a nediskriminačním způsobem. Proces prodeje se omezil na dvoustranná jednání s určitým počtem potenciálních kupců, aniž by bylo vyhlášeno výběrové řízení. Komise tedy nemůže učinit závěr, že proces prodeje byl takového charakteru, aby zajistil stanovení tržní ceny, a z toho důvodu tedy neobsahuje prvky státní podpory.
(52)
Podle Komise zhodnocení přiměřenosti prodejní ceny třetí osobou (19) bylo provedeno během jednání a před stanovením přesných podmínek MoU ze dne 20. prosince 2011, které bylo předmětem oznámení ze dne 23. března 2012. Komise má proto pochyby, zda při zhodnocení přiměřenosti ceny byl brán v úvahu přesný rozsah prodaných činností, jakož i podmínky oznámeného opatření včetně doložky o následném získání zpět výnosů z prodeje společností Dexia BIL a doložky 3.3.5.
(53)
Komise tedy nemůže učinit závěr, že podmínky prodeje Dexia BIL, v rámci společného účinku nevyhlášení výběrového řízení a chybějících přesných informací o adekvátním zhodnocení transakce zejména s ohledem na rozsah prodaných činností a potenciální doložku 3.3.5, vedly k prodeji za tržní cenu.
3. PŘIPOMÍNKY ZÚČASTNĚNÝCH TŘETÍCH STRAN
(54)
Po zveřejnění rozhodnutí o zahájení formálního vyšetřovacího řízení ze dne 3. dubna 2012 obdržela Komise komentáře od dvou zúčastněných třetích stran.
(55)
Jedna z obdržených připomínek (dále jen „připomínka A“) ze strany sdružení investorů se týká výše kupní ceny. Toto sdružení má za to, že prodejní cena společnosti Dexia BIL je příliš nízká, zejména s ohledem na dobré výsledky společnosti Dexia BIL v minulosti.
(56)
Další třetí strana, akcionář společnosti Dexia SA, vyjádřil ve svých připomínkách (dále jen „připomínka B“) pochyby týkající se chování Dexia SA, Dexia BIL a osob a orgánů, které měly tyto společnosti kontrolovat od roku 1998. Dotyčný akcionář má také za to, že Dexia SA neinformovala dostatečně své akcionáře. Tento akcionář má také za to, že zápisy a přílohy z jeho diskuzních příspěvků během valných hromad od roku 1999, jakož i veškerá korespondence mezi ním, společností Dexia SA, společností Dexia BIL a jejími řídícími orgány měly být společností Dexia SA předány potenciálním kupcům společnosti Dexia BIL.
4. PŘIPOMÍNKY DEXIA SA
(57)
Dexia SA zdůrazňuje, že prodej společnosti Dexia BIL je významnou etapou pro stabilizaci situace společnosti Dexia BIL po ztrátě vkladů, kterou utrpěla během října 2011. Je zásadní, aby stranám účastnícím se transakce bylo co nejdříve potvrzeno, že při prodeji společnosti Dexia BIL nedošlo ke státní podpoře.
(58)
Vzhledem k tomu, že doložka 3.3.5 nebyla převzata do definitivních smluv o prodeji akcií, které nahradily MoU, tyto obavy již nejsou na místě.
(59)
Četné kontakty společnosti Dexia SA s potenciálními kupci od roku 2009, společně s oficiálním oznámením ze dne 6. října 2011 o potenciálním prodeji společnosti Dexia BIL skupině mezinárodních investorů, učinily plánovaný prodej společnosti Dexia BIL veřejně známým. Exkluzivita byla formálně přiznána až o dva týdny později a další vážní zájemci o koupi společnosti Dexia BIL měli tedy dostatek času dát o sobě případně vědět. Ostatně podmínky prodeje společnosti Dexia BIL byly stanoveny společnostmi Dexia SA a Precision Capital v rámci jednání za rovných podmínek mezi soukromými subjekty, na jejich vlastní odpovědnost a aniž by vznikl závazek použití veřejných zdrojů. Kromě toho bylo urgentní nalézt kupce společnosti Dexia BIL, aby byli ochráněni majitelé vkladů a klienti banky, ochráněna hodnota banky a zabráněno riziku přenosu na zbytek finančního systému. Za těchto okolností může být proces prodeje společnosti Dexia BIL považován za otevřený, transparentní a nediskriminační, s předpoklady pro stanovení tržní ceny. Z toho plyne, že neobsahuje prvky státní podpory.
(60)
Zhodnocení přiměřenosti ceny z prosince 2011 se týkalo nové struktury společnosti Dexia BIL (prodané činnosti), což je potvrzeno aktualizovaným zhodnocením přiměřenosti ze dne 30. května 2012.
(61)
Prodejní cena je stanovena na podílu vlastních zdrojů „Core Equity Tier 1“ podle standardů Basel III ve výši 9 % v momentě uzavření prodeje. V případě rozdílu mezi touto úrovní a úrovní kapitálu v momentě uzavření prodeje zajišťuje doložka o úpravě refundaci rozdílu kupujícím nebo prodávajícím a/nebo úpravu prodejní ceny. Za těchto podmínek má Dexia SA za to, že valorizace akcií nebo aktiv vyňatých z transakce by neměla být při určení tržní ceny brána v úvahu.
(62)
Dexia BIL neměla přímý prospěch z předchozích podpor, které obdržela skupina Dexia. Právě naopak, od konce roku 2008 byla Dexia BIL neustále čistým poskytovatelem hotovosti skupině Dexia. Kromě toho Komise nemůže předpokládat, že na základě své příslušnosti ke skupině podniků měl podnik prospěch z podpory obdržené touto skupinou, zejména protože, jako je tomu v tomto případě, mechanismy převodů v rámci skupiny byly použity pouze k újmě podniku a nikoliv k jeho zisku (20). Komise rovněž nemůže předpokládat, že transakce je opatřením státu nebo jsou poskytnuty jeho zdroje, když je zrealizována za rovných podmínek mezi společností Dexia a kupujícím, aniž by došlo k poskytnutí státních prostředků.
(63)
V každém případě Dexia zdůrazňuje, že prodej společnosti Dexia BIL za tržní cenu stačí k tomu, aby byla vyloučena možnost případného převodu předchozích podpor obdržených skupinou Dexia kupujícímu nebo prodané jednotce Dexia BIL (21).
(64)
Prodej společnosti Dexia BIL nemůže zahrnout nové podpory vzhledem k tomu, že nabytí lucemburským státem je učiněno bez injekce nového kapitálu do společnosti Dexia BIL lucemburským státem. V tomto ohledu Dexia SA zdůrazňuje, že při neexistenci doplňkových podpor nepředstavuje prodej společnosti Dexia BIL narušení hospodářské soutěže, takže není nutné zavádět dodatečná opatření k omezení takového narušení. V každém případě zmenšení společnosti Dexia BIL, způsobené vynětím některých činností z prodeje, je dostatečně významné pro to, aby situace nevyžadovala doplňující opatření.
5. PŘIPOMÍNKY LUCEMBURSKA
(65)
Lucembursko má za to, že prodej společnosti Dexia BIL představuje řešení v rámci soukromého tržního sektoru a neobsahuje žádný prvek podpory státu.
(66)
Lucembursko připomíná, že plán prodeje společnosti Dexia BIL byl oficiálně oznámen dne 6. října 2011, tedy před datem oznámení dodatečných záruk na nové refinancování poskytnuté dotyčnými členskými státy společnostem Dexia SA a DCL.
(67)
Lucembursko zdůrazňuje, že Dexia BIL je jednou z velkých bank se sítí poboček v Lucembursku a je základním subjektem v místním hospodářství jakožto banka pro vklady fyzických osob i podniků s bydlištěm či sídlem v Lucembursku, ale i jako poskytovatel spotřebních a hypotéčních úvěrů a úvěrů pro podniky. Dexia BIL hraje v lucemburské ekonomice systémovou roli (22) a konkurz této banky (nebo i jen nejistota, pokud jde o její budoucnost) by měla extrémně neblahé následky na stabilitu finančního systému Lucemburska a lucemburského hospodářství obecně, což by s odrazilo i v sousedících zemích.
(68)
Podle lucemburských orgánů nevznikla z převzetí 10 % podílu společnosti Dexia BIL lucemburským státem pro Dexia SA nebo Dexia BIL žádná výhoda, protože převzetí bylo provedeno za tržních podmínek a zaplacená cena a podmínky byly stejné jako pro Precision Capital.
(69)
Lucembursko také připomíná, že prodej Dexia BIL byl skupinou Dexia zřejmě zvažován již delší dobu, protože Dexia s tímto cílem kontaktovala v letech 2009-2011 řadu subjektů, zejména […]. Vedená jednání byla více či méně pokročilá, ale žádný z těchto subjektů neprojevil o Dexia BIL zájem. I když lucemburské orgány uznávají, že při postupu nedošlo k výběrovému řízení, připomínají, že je málo pravděpodobné, že by formální výběrové řízení vyústilo v jiný výsledek. Takové výběrové řízení nemohlo být zorganizováno ve zkráceném termínu, který byl nutný z důvodu zrychleného úbytku vkladů u Dexia BIL koncem září 2011 na základě zpráv o potížích skupiny Dexia a snížení hodnocení Dexia SA od ratingové agentury Moody's dne 3. října 2011, které se přidaly k pochybám o evropském bankovním systému, krizi státního dluhu a potížím eurozóny. Tato naléhavá situace vedla k oznámení plánovaného prodeje Dexia BIL a ke vstupu do jednání s Precision Capital dne 6. října 2011. Mezi tímto datem a zahájením exkluzivních jednání (23) nedošlo k žádnému projevu zájmu nebo vážné nabídky, přestože […] i další potenciální investoři byli v kontaktu (24).
(70)
Podle lucemburských orgánů proces neformálního výběrového řízení, zorganizovaný ve zkrácené lhůtě a podle zvláštních postupů nutných vzhledem k situaci, by mohl být považován za otevřený, transparentní a nediskriminační, s předpoklady pro stanovení tržní ceny. Lucemburské orgány také připomínají, že posudek o přiměřenosti prodejní ceny ze dne 10. prosince 2011 a jeho aktualizace k 30. květnu 2012 uvádějí, že cena se zdá přiměřená vzhledem k současnému tržnímu kontextu a že Komise již uznala, že valorizace podniku může být shodná s tržní cenou na základě posudku o přiměřenosti prodejní ceny provedeném nezávislým expertem.
(71)
Od konce roku 2008 byla Dexia BIL neustále čistým poskytovatelem hotovosti ostatním subjektům skupiny. Pokud jde o novou dočasnou záruku prozatímně povolenou Komisí dne 21. prosince 2011, Dexia BIL není zaručená společnost a z této dočasné záruky netěží.
(72)
Lucemburské orgány také připomínají, že společnost Dexia BIL bude mít po prodeji silnou likvidní pozici, bude se soustředit na činnost v oblasti retailového a soukromého bankovnictví a přeruší zbývající spojení se skupinou Dexia prostřednictvím vynětí portfolia titulů typu „legacy“ a společnosti Dexia LDG a prodejem účastí v RBCD a Dexia Asset Management. Obdobně je MoU založeno na neexistenci financování skupiny Dexia SA nebo dalších, po prodeji zbylých subjektů skupiny, ze strany Dexia BIL.
(73)
Lucembursko rovněž požaduje, aby Dexia BIL již nebyla podrobena podmínkám a závazkům z rozhodnutí ze dne 26. února 2010, ani novému plánu restrukturalizace nebo řádnému řešení situace společnosti Dexia, které se má vypracovat v rámci rozhodnutí ze dne 21. prosince 2011. Podrobení se plánu restrukturalizace schválenému dne 26. února 2010 a podmínkám a závazkům, které z tohoto plánu vyplývají, je spojeno s příslušností společnosti Dexia BIL ke skupině Dexia, protože jen ta je příjemcem podpory na základě výše uvedených rozhodnutí. Tento bod je ostatně zřejmý ve většině závazků v rámci plánu restrukturalizace banky Dexia, které se uplatňují na skupinu Dexia nebo na Dexia SA a týkají se Dexia BIL jen v té míře, že Dexia BIL je dceřinou společností skupiny a vytváří s Dexia SA stejnou ekonomickou jednotku. Prodej Dexia BIL každopádně neobsahuje žádný prvek státní podpory a je realizován za tržní cenu.
(74)
Ve svých připomínkách k rozhodnutí zahájit řízení Lucembursko potvrzuje, že doložka 3.3.5 nebyla převzata do definitivních smluv o prodeji akcií, které nahradily MoU, a tyto obavy již tedy nejsou na místě.
(75)
Lucemburské orgány také potvrzují, že rozsah zhodnocení přiměřenosti ceny bral přesně v úvahu rozsah prodaných činností. Mechanismus úpravy vzhledem k přesné úrovni 9 % Common Equity Tier 1 podle standardů Basel III navíc umožňuje zajistit, aby hodnota činností vyňatých z transakce (43. bod odůvodnění) neměla finanční dopad na kupujícího, a to ani pozitivní, ani negativní. Lucemburské orgány odkazují také na to, že aktualizované zhodnocení přiměřenosti ceny [z konce] května 2012 došlo ke stejným závěrům. Prodejní cena společnosti Dexia BIL tak může být pokládána za tržní cenu, což z tohoto pohledu vylučuje jakýkoli převod podpory.
(76)
V neposlední řadě se lucemburské orgány připojují k připomínkám Dexia SA (viz část 4 výše).
(77)
Lucemburské orgány mají za to, že tvrzení uvedená v připomínce A se zakládají na rozptýlených údajích a nejsou předmětem úplné analýzy situace. Zejména neberou v úvahu přesné termíny transakce. Lucemburské orgány v této souvislosti odkazují na různé dokumenty předané Komisi lucemburskými orgány a společností Dexia SA, zejména zhodnocení přiměřenosti ceny provedené třetími osobami, jejichž závěrem je, že zaplacená cena je přiměřenou cenou vzhledem k podmínkám transakce. Uvedené je patrné ze zhodnocení třetí osobou ze dne 10. prosince 2011 a bylo rovněž předmětem potvrzení ze dne 30. května 2012 vydaného stejnou konzultační firmou, tedy […].
(78)
Z dokumentů, které má Komise k dispozici, navíc jasně vyplývá, že lucemburský stát ani nenabídl, ani neposkytl kupujícímu záruky.
(79)
Lucemburské orgány tedy uvádějí, že připomínky A jsou zřejmě založeny na nekompletních informacích a obsahují chybná tvrzení, ostatně nedoložená jakýmkoli důkazem, a to v takové míře, že lucemburské orgány žádají Komisi, aby je při svém konečném rozhodnutí nebrala v úvahu, ale spíše se odvolala na vysvětlení lucemburských orgánů a společnosti Dexia SA obsažené v jejich korespondenci s Komisí, které plně zodpovídají na vznesené otázky a předloženou kritiku.
(80)
Lucemburské orgány uvádějí, že připomínka B sestává ze série výměny dopisů této třetí strany s vedoucími pracovníky Dexia SA a Dexia BIL, nebo také s orgány dohledu, v období od roku 2005 do konce roku 2011, bez přímého vztahu k prodeji Dexia BIL. Týkají se různých žádostí a kritik vůči Dexia SA v souvislosti s tím, že nebyly vzaty v úvahu určité otázky týkající se záležitostí, které se odehrály dávno před prodejem Dexia BIL, která je jediným subjektem dotčeným tímto rozhodnutím o prodeji Dexia BIL. Lucemburské orgány žádají Komisi, aby tyto dokumenty nebrala v úvahu z důvodu jejich irelevantnosti.
(81)
Lucemburské orgány připomínají, že Dexia SA uvedla závěr (viz výše uvedený bod 4), že prodej společnosti Dexia BIL proběhl za tržní cenu a bez prvku podpory. Tento závěr odpovídá závěrům lucemburských orgánů, a tyto připomínky tedy nevyžadují další odpověď ze strany lucemburských orgánů.
(82)
Závěrem lucemburské orgány uvádějí, že žádná připomínka třetí strany není takové povahy, aby zpochybnila výklad uvedený v jejich oznámení a připomínkách. Lucemburské orgány také uvádějí, že žádná připomínka třetí strany není takové povahy, že by zpochybnila argument, podle kterého na proces prodeje Dexia BIL může být v souladu s rozhodovací praxí Komise pohlíženo jako na proces otevřený, transparentní a nediskriminační, s předpoklady pro stanovení tržní ceny. Lucemburské orgány tedy trvají na tom, že transakce byla provedena bez prvku podpory.
6. POSOUZENÍ EXISTENCE PODPORY
(83)
Článek 107 odst. 1 SFEU stanoví, že podpory poskytované v jakékoli formě státem nebo ze státních prostředků, které narušují nebo mohou narušit hospodářskou soutěž tím, že zvýhodňují určité podniky nebo určitá odvětví výroby, jsou, pokud ovlivňují obchod mezi členskými státy, neslučitelné s vnitřním trhem, nestanoví-li smlouvy jinak.
(84)
Společnost Dexia BIL je činná na evropské úrovni, a je tedy zřetelně v hospodářské soutěži se zahraničními účastníky trhu. Komise tedy má za to, že potenciální podpora při prodeji společnosti Dexia BIL by mohla narušit obchod mezi členskými státy a narušit hospodářskou soutěž nebo hrozit jejím narušením.
(85)
Ve svém rozhodnutí ze dne 26. února 2010 již Komise stanovila, že podpory získané skupinou Dexia ve formě kapitálu, záruk na financování, pomoci ELA společně se státní zárukou a podpory na znehodnocená aktiva (opatření FSA) tvořily státní podporu (poskytnutou Belgií, Lucemburskem a Francií). Je tedy nezbytné ověřit, zda v prodané činnosti nebyla zachována výhoda získaná podporou, kterou skupina Dexia předtím obdržela.
(86)
Na základě rozsudku soudu ze dne 8. května 2003Itálie a SIM 2 / Komise (25), o který se Komise opírala ve svých rozhodnutích Olympic Airlines (26) a Alitalia (27), se přezkum hospodářské kontinuity mezi původním podnikem a novými strukturami provádí prostřednictvím souboru nepřímých důkazů. Těmito nepřímými důkazy jsou zejména předmět prodeje, cena prodeje, identita akcionářů nebo vlastníků přejímajícího podniku nebo získaného podniku. Uvedené je potvrzeno Soudem v jeho rozsudku ze dne 28. března 2012Ryanair / Komise (28), který potvrdil rozhodnutí Alitalia.
(87)
Pokud jde o předmět prodeje, rozsah prodaných činností se omezuje na retailové a soukromé bankovnictví, které zřejmě nejsou příčinou problémů skupiny Dexia vyžadujících poskytnutí státní podpory. Komise také připomíná, že část portfolia titulů typu „legacy“ skupiny držené společností Dexia BIL, která je spojena s problémy refinancování skupiny, jež přispěla k potřebě státní podpory již schválené rozhodnutím ze dne 26. února 2010, není součástí prodaných činností. Z kvantitativního úhlu pohledu rozsah prodaných činností představuje zhruba 60 % bilanční sumy rozvahy společnosti Dexia BIL a [0-10] % bilanční sumy rozvahy skupiny Dexia.
(88)
Neexistuje spojení mezi privátním kupujícím Precision Capital a současnými akcionáři společnosti Dexia SA, což naplňuje kritérium nezávislosti kupujícího ve vztahu k Dexia SA v přijímání rozhodnutí a strategie prodaných činností skupiny Dexia BIL.
(89)
Nákup prodaných činností za tržní cenu by ostatně umožnil zajištění toho, že prodávající zaplatí adekvátní cenu za podporu, kterou mohla potenciálně získat tato část společnosti Dexia BIL jakožto součást skupiny Dexia, a že transakční cena prodeje Dexia BIL tedy neobsahuje prvky podpory.
(90)
Na základě rozhodnutí o zahájení řízení obdržela Komise doplňkové informace ke zhodnocení tržní ceny.
(91)
Komise uvádí, že prodej společnosti Dexia BIL byl podroben posudku o přiměřenosti prodejní ceny třetí osobou ze dne 10. prosince 2011 a následně jeho aktualizací k 30. květnu 2012. Tato zhodnocení byla provedena třemi různými metodami: i) metodou aktualizace „cash flows to equity“ na základě hotovostních toků, které mohou být rozděleny akcionářům s výhradou souladu s podíly podle Core Tier 1 stanovenými předpisy; ii) metodou „price to book ratio“ vycházející z vyšší ziskovosti vzhledem ke kapitálovým nákladům; iii) metodou porovnání společností kótovaných na burze. První zhodnocení přiměřenosti prodejní ceny třetí osobou ze dne 10. prosince 2011 vedlo k ceně v rozmezí mezi [600-700] a [800-900] miliony EUR. Aktualizace tohoto hodnocení ze dne 30. května 2012 potvrdila, že první hodnocení vzalo přesně v úvahu rozsah prodaných činností, a vedla ke stejným závěrům, podle kterých je přiměřená cena mezi [600-700] a [800-900] miliony EUR. Komise tato zhodnocení přiměřenosti prodejní ceny přezkoumala. Komise uvádí, že se tato hodnocení opírají o standardní, v této oblasti všeobecně uplatnitelné metody, a berou v úvahu podmínky a přesný rozsah transakce.
(92)
Cena transakce ve výši 730 milionů EUR je v rozmezí stanoveném zhodnocení přiměřenosti prodejní ceny. Neexistuje tedy indikace, že by byla zaplacená cena nižší nebo vyšší než cena tržní. Cena prodeje společnosti Dexia BIL tedy může být považována za cenu tržní, což rovněž vylučuje, že během prodeje došlo potenciálně k převodu podpory, která byla předtím poskytnuta skupině Dexia.
(93)
Z rozsahu tohoto prodeje jsou vyňaty některé činnosti společnosti Dexia BIL (viz 43. bod odůvodnění). Tyto činnosti budou převedeny do skupiny Dexia SA před uzavřením transakce s doložkou o následném získání zpět výnosů z prodeje společností Dexia BIL. Komise zaznamenává, že doplňkové informace obdržené na základě rozhodnutí o zahájení řízení potvrzují, že činnosti vyňaté z transakce nejsou brány v úvahu při stanovení tržní ceny. Prodejní cena je založena na podílu vlastních zdrojů „Common Equity Tier 1“ podle standardů Basel III přesně ve výši 9 % v momentě uzavření prodeje. V případě rozdílu mezi touto úrovní a úrovní kapitálu v momentě uzavření prodeje zajišťuje doložka o úpravě refundaci rozdílu kupujícím nebo prodávajícím a/nebo úpravu prodejní ceny. Valorizace akcií nebo aktiv vyňatých z transakce není brána při určení tržní ceny v úvahu. Tato doložka o úpravě byla rovněž brána v úvahu ve valorizaci přiměřenosti ceny.
(94)
Ve svém rozhodnutí o zahájení řízení Komise poznamenává, že se lucemburský stát účastní prodeje Dexia BIL jako kupující 10 % podílu za stejných podmínek, jako má Precision Capital. Je tedy zřejmé, že z účasti Lucemburska vyplývá použití státních zdrojů. Nicméně vzhledem k tomu, že Lucembursko se účastní za stejných podmínek jako Precision Capital, má Komise za to, že se Lucembursko à priori chová jako soukromý investor, což vylučuje podporu v souvislosti s 10 % podílem Lucemburska.
(95)
Ve svém rozhodnutí o zahájení řízení Komise také zaznamenala, že Precision Capital a lucemburský stát plánují zrušit doložku 3.3.5. Komise zaznamenala, že touto doložkou by se Dexia SA zavázala získat dodatečně státní záruky ve prospěch kupce Dexia BIL. Pokud by tedy tato doložka byla aktivní, znamenalo by to potenciální požadavek na státní zdroje ve formě záruk. Pouhá existence této doložky by měla navíc ze své podstaty zajišťovala zisky pro kupce společnosti Dexia BIL. Na základě rozhodnutí o zahájení řízení obdržela Komise doplňující informace, které potvrzují, že doložka 3.3.5 nebyla převzata do definitivních smluv o prodeji akcií, které nahradily MoU. Komise proto dochází k závěru, že vzhledem k upuštění od této doložky, která nebyla uplatněna, neexistuje v tomto ohledu prvek podpory.
7. ZÁVĚR
(96)
Z výše uvedených důvodů Komise dochází k závěru, že opatření spočívající v prodeji společnosti Dexia BIL není podporou ve smyslu čl. 107 odst. 1 SFEU. Konkrétně, toto opatření neznamená novou podporu ani pro skupinu Dexia SA, ani pro společnost Dexia BIL,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Opatření prodeje společnosti Dexia BIL není podporou ve smyslu čl. 107 odst. 1 Smlouvy o fungování Evropské unie.
Provedení tohoto opatření je proto povoleno.
Článek 2
Toto rozhodnutí je určeno Lucemburskému velkovévodství.
V Bruselu dne 25. července 2012.