ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 13ης Ιουλίου 2010
σχετικά με την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος στη Βουλγαρία
(2010/422/ΕΕ)
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη:
τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 126 παράγραφος 6, σε συνδυασμό με το άρθρο 126 παράγραφος 13,
την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
τις παρατηρήσεις της Βουλγαρίας,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 1 της συνθήκης, τα κράτη μέλη αποφεύγουν τα υπερβολικά δημοσιονομικά ελλείμματα.
(2)
Το σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης βασίζεται στον στόχο των υγιών δημόσιων οικονομικών, ως μέσου ενίσχυσης των συνθηκών για σταθερότητα τιμών και ισχυρή διατηρήσιμη ανάπτυξη που ευνοούν τη δημιουργία απασχόλησης.
(3)
Η διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος (ΔΥΕ) βάσει του άρθρου 126 της συνθήκης, όπως διευκρινίζεται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την επιτάχυνση και τη διασαφήνιση της εφαρμογής της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος (1) (που αποτελεί μέρος του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης), προβλέπει τη λήψη απόφασης για την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος. Το πρωτόκολλο για τη διαδικασία του υπερβολικού ελλείμματος που προσαρτάται στη συνθήκη περιλαμβάνει περαιτέρω διατάξεις για την εφαρμογή της ΔΥΕ. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 479/2009 του Συμβουλίου (2) καθορίζει λεπτομερείς κανόνες και ορισμούς για την εφαρμογή των διατάξεων του εν λόγω πρωτοκόλλου.
(4)
Η μεταρρύθμιση του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης το 2005 επιδίωκε την ενίσχυση της αποτελεσματικότητάς του και των οικονομικών του ερεισμάτων, καθώς επίσης και τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών. Ο στόχος ήταν να διασφαλιστεί ιδίως ότι λαμβάνεται πλήρως υπόψη το ιδιαίτερο οικονομικό και δημοσιονομικό υπόβαθρο σε όλα τα στάδια της ΔΥΕ. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, το σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης παρέχει το πλαίσιο στήριξης των κυβερνητικών πολιτικών για την άμεση επιστροφή σε υγιείς δημοσιονομικές θέσεις, λαμβάνοντας υπόψη την οικονομική κατάσταση.
(5)
Το άρθρο 126 παράγραφος 5 της συνθήκης ορίζει ότι η Επιτροπή απευθύνει τη γνώμη της στο Συμβούλιο, εάν κρίνει ότι υπάρχει ή ότι μπορεί να εμφανισθεί υπερβολικό έλλειμμα σε ένα κράτος μέλος. Με γνώμονα την έκθεση αυτή σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 3 και λαμβάνοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 4, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι στη Βουλγαρία υπάρχει υπερβολικό έλλειμμα. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή απηύθυνε σχετική γνώμη προς το Συμβούλιο σχετικά με τη Βουλγαρία στις 6 Ιουλίου 2010 (3).
(6)
Το άρθρο 126 παράγραφος 6 της συνθήκης ορίζει ότι το Συμβούλιο θα πρέπει να λάβει υπόψη τυχόν παρατηρήσεις του εν λόγω κράτους μέλους προτού αποφασίσει, μετά από συνολική εκτίμηση, αν υφίσταται υπερβολικό έλλειμμα. Στην περίπτωση της Βουλγαρίας, η συνολική αυτή εκτίμηση οδηγεί στα ακόλουθα συμπεράσματα.
(7)
Σύμφωνα με τα στοιχεία που κοινοποίησαν οι βουλγαρικές αρχές τον Απρίλιο του 2010, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης στη Βουλγαρία το 2009 ανήλθε στο 3,9 % του ΑΕΠ, υπερβαίνοντας συνεπώς την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ. Το έλλειμμα δεν ήταν κοντά στην τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ, αλλά η υπέρβαση της τιμής αναφοράς μπορεί να χαρακτηρισθεί έκτακτη κατά την έννοια της συνθήκης και του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Συγκεκριμένα, οφείλεται σε σοβαρή επιδείνωση των οικονομικών συνθηκών κατά την έννοια της συνθήκης και του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, καθώς η παγκόσμια οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση έπληξε σοβαρά την οικονομία της Βουλγαρίας και η αρνητική ετήσια αύξηση του ΑΕΠ σε πραγματικούς όρους ανήλθε σε 5 % το 2009. Σύμφωνα με τις εαρινές προγνώσεις του 2010 των υπηρεσιών της Επιτροπής, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης θα υποχωρήσει ήδη το 2010 κάτω από την τιμή αναφοράς με τη σταθεροποίηση της οικονομίας και ως αποτέλεσμα των μέτρων δημοσιονομικής εξυγίανσης που έλαβε η κυβέρνηση. Πάντως, με βάση τον αναθεωρημένο στόχο για το έλλειμμα για το 2010 (3,8 % του ΑΕΠ σύμφωνα με την κοινοποίηση της 22ας Ιουνίου 2010 εκ μέρους των βουλγαρικών αρχών), επίπεδο που υπερβαίνει σημαντικά το 2,8 % του ΑΕΠ στις εαρινές προγνώσεις των υπηρεσιών της Επιτροπής, η υπέρβαση της τιμής αναφοράς μπορεί να μην είναι προσωρινή. Επομένως, δεν πληρούται το κριτήριο του ελλείμματος που ορίζει η συνθήκη.
(8)
Σύμφωνα με στοιχεία που κοινοποίησαν οι βουλγαρικές αρχές τον Απρίλιο του 2010, το ακαθάριστο χρέος της γενικής κυβέρνησης παραμένει αρκετά χαμηλότερο από την τιμή αναφοράς του 60 % του ΑΕΠ και ανήλθε σε 14,8 % του ΑΕΠ το 2009. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2010 των υπηρεσιών της Επιτροπής, ο δείκτης του χρέους εκτιμάται ότι θα αυξηθεί την περίοδο 2010-2011, πλην όμως δεν θα υπερβεί το 19 % του ΑΕΠ. Σε κοινοποίηση τους στις 22 Ιουνίου 2010, οι βουλγαρικές αρχές αναθεώρησαν περαιτέρω το σχεδιαζόμενο έλλειμμα για το 2010 σε 15,3 % του ΑΕΠ. Επομένως πληρούται το κριτήριο του χρέους που καθορίζει η συνθήκη.
(9)
Σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου, οι «σχετικοί παράγοντες» μπορούν να ληφθούν υπόψη στη διαδικασία που οδηγεί στη λήψη απόφασης σχετικά με την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος, σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 6, μόνο εφόσον ικανοποιείται πλήρως η διπλή προϋπόθεση - δηλαδή ότι το έλλειμμα παραμένει κοντά στην τιμή αναφοράς και η υπέρβαση της τιμής αναφοράς είναι προσωρινή. Κατά συνέπεια, οι σχετικοί παράγοντες δεν λαμβάνονται υπόψη στη διαδικασία που οδηγεί στην παρούσα απόφαση,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Από τη συνολική αξιολόγηση προκύπτει ότι στη Βουλγαρία υφίσταται υπερβολικό έλλειμμα.
Άρθρο 2
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στη Δημοκρατία της Βουλγαρίας.
Βρυξέλλες, 13 Ιουλίου 2010.
ROZHODNUTÍ RADY
ze dne 13. července 2010
o existenci nadměrného schodku v Bulharsku
(2010/422/EU)
RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 126 odst. 6 ve spojení s čl. 126 odst. 13 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
s ohledem na připomínky Bulharska,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Podle čl. 126 odst. 1 Smlouvy se členské státy vyvarují nadměrných schodků veřejných financí.
(2)
Pakt o stabilitě a růstu vychází z cíle zdravých veřejných financí, které jsou prostředkem posílení podmínek pro cenovou stabilitu a pro silný udržitelný růst, jenž přispívá k vytváření nových pracovních míst.
(3)
Postup při nadměrném schodku podle článku 126 Smlouvy, jak je blíže popsán v nařízení Rady (ES) č. 1467/97 ze dne 7. července 1997 o urychlení a vyjasnění postupu při nadměrném schodku (1) (které je součástí Paktu o stabilitě a růstu), ukládá povinnost rozhodnout o existenci nadměrného schodku. Další ustanovení k provádění postupu při nadměrném schodku obsahuje Protokol o postupu při nadměrném schodku připojený ke Smlouvě. Podrobná pravidla a definice pro použití ustanovení uvedeného protokolu stanoví nařízení Rady (ES) č. 479/2009 (2).
(4)
Reforma Paktu o stabilitě a růstu z roku 2005 se snažila posílit jeho účinnost a ekonomické základy a zajistit dlouhodobou udržitelnost veřejných financí. Cílem reformy bylo zajistit, aby ve všech krocích postupu při nadměrném schodku byla plně zohledněna zejména hospodářská a rozpočtová situace. Pakt o stabilitě a růstu tak poskytuje rámec na podporu vládních politik k rychlému návratu ke zdravému stavu rozpočtů s přihlédnutím k hospodářské situaci.
(5)
Usoudí-li Komise, že v členském státě existuje nebo může vzniknout nadměrný schodek, je podle čl. 126 odst. 5 Smlouvy povinna předložit Radě stanovisko. Komise dospěla na základě své zprávy podle čl. 126 odst. 3 Smlouvy a s ohledem na stanovisko Hospodářského a finančního výboru podle čl. 126 odst. 4 Smlouvy k závěru, že v Bulharsku existuje nadměrný schodek. Komise proto dne 6. července 2010 předložila Radě stanovisko týkající se Bulharska (3).
(6)
Podle čl. 126 odst. 6 Smlouvy by Rada měla zvážit všechny připomínky, které dotyčný členský stát případně učiní, před tím, než po celkovém zhodnocení rozhodne, zda nadměrný schodek existuje. V případě Bulharska vede toto celkové zhodnocení k následujícím závěrům.
(7)
Podle údajů oznámených bulharskými orgány v dubnu 2010 dosáhl schodek veřejných financí v Bulharsku v roce 2009 výše 3,9 % HDP, a překročil tak referenční hodnotu 3 % HDP. Schodek se sice referenční hodnotě 3 % HDP neblížil, avšak její překročení lze považovat za výjimečné ve smyslu Smlouvy a Paktu o stabilitě a růstu. Vyplývá zejména z prudkého zhoršení hospodářské situace ve smyslu Smlouvy a Paktu o stabilitě a růstu, jelikož celosvětová hospodářská a finanční krize měla na bulharskou ekonomiku tvrdý dopad a roční růst HDP v objemovém vyjádření dosáhl v roce 2009 záporné 5% hodnoty. Podle prognózy útvarů Komise z jara 2010 by schodek veřejných financí klesl pod úroveň referenční hodnoty již v roce 2010 díky stabilizaci hospodářství a v důsledku opatření fiskální konsolidace přijatých bulharskou vládou. Avšak vzhledem k revidovanému cíli pro schodek v roce 2010 (3,8 % HDP podle oznámení bulharských orgánů z 22. června 2010), který značně převyšuje schodek 2,8 % HDP podle jarní prognózy útvarů Komise, nebude možná překročení referenční hodnoty dočasné. Kritérium schodku stanovené ve Smlouvě tedy není splněno.
(8)
Podle údajů oznámených bulharskými orgány v dubnu 2010 se hrubý veřejný dluh drží značně pod referenční hodnotou 60 % HDP, přičemž v roce 2009 dosáhl 14,8 % HDP. Prognóza útvarů Komise z jara 2010 předpovídá, že poměr dluhu k HDP se v letech 2010 a 2011 zvýší, avšak nepřekročí 19 % HDP. V oznámení předloženém dne 22. června 2010 bulharské orgány dále revidovaly plánovaný dluh v roce 2010 na 15,3 % HDP. Kritérium dluhu stanovené ve Smlouvě je tedy splněno.
(9)
Podle čl. 2 odst. 4 nařízení (ES) č. 1467/97 lze k „významným faktorům“ u kroků vedoucích k rozhodnutí Rady o existenci nadměrného schodku podle čl. 126 odst. 6 přihlížet pouze tehdy, pokud schodek splňuje dvojí podmínku: schodek zůstane blízko referenční hodnotě a překročení referenční hodnoty je dočasné. Tato dvojí podmínka není v případě Bulharska splněna. Významné faktory nejsou tedy u kroků vedoucích k tomuto rozhodnutí zohledněny,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Z celkového zhodnocení vyplývá, že v Bulharsku existuje nadměrný schodek.
Článek 2
Toto rozhodnutí je určeno Bulharské republice.
V Bruselu dne 13. července 2010.