ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 18ης Απριλίου 2012
για την παράταση της περιόδου που αναφέρεται στο άρθρο 114 παράγραφος 6 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά τις εθνικές διατάξεις σχετικά με τη μέγιστη επιτρεπόμενη περιεκτικότητα των λιπασμάτων σε κάδμιο που κοινοποίησε το Βασίλειο της Σουηδίας δυνάμει του άρθρου 114 παράγραφος 5 της ΣΛΕΕ
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2012) 2461]
(Το κείμενο στη σουηδική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(2012/230/ΕΕ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 114 παράγραφος 6,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
I. ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ
(1)
Στις 17 Οκτωβρίου 2011 το Βασίλειο της Σουηδίας γνωστοποίησε στην Επιτροπή, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 114 παράγραφος 5 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), την πρόθεσή του να εισαγάγει εθνικές διατάξεις σχετικά με τη μείωση της επιτρεπόμενης περιεκτικότητας των φωσφορικών λιπασμάτων σε κάδμιο σε μέγιστο επίπεδο 46 γραμμαρίων καδμίου ανά τόνο φωσφόρου (που ισοδυναμεί με 20 mg Cd/kg P2O5). Τα μέτρα αυτά θα συνιστούσαν παρέκκλιση από τις διατάξεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2003/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Οκτωβρίου 2003, σχετικά με τα λιπάσματα (1) και θα μείωναν το μέγιστο επίπεδο των 100 γραμμαρίων καδμίου ανά τόνο φωσφόρου (που ισοδυναμεί με 44 mg Cd/kg P2O5) για το οποίο έχει ήδη χορηγηθεί παρέκκλιση για το Βασίλειο της Σουηδίας.
1. Άρθρο 114 παράγραφοι 5 και 6 της ΣΛΕΕ
(2)
Το άρθρο 114 παράγραφοι 5 και 6 της ΣΛΕΕ προβλέπει ότι:
«5. […] όταν, μετά τη θέσπιση μέτρου εναρμόνισης από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, από το Συμβούλιο ή από την Επιτροπή, ένα κράτος μέλος θεωρεί αναγκαία τη θέσπιση εθνικών διατάξεων επί τη βάσει νέων επιστημονικών στοιχείων σχετικών με την προστασία του περιβάλλοντος ή του χώρου εργασίας, για λόγους οι οποίοι συντρέχουν μόνον στην περίπτωσή του και οι οποίοι έχουν ανακύψει μετά τη θέσπιση του μέτρου εναρμόνισης, κοινοποιεί στην Επιτροπή τις μελετώμενες διατάξεις και τους λόγους που υπαγορεύουν τη θέσπισή τους.
6. Η Επιτροπή, εντός έξι μηνών από την κοινοποίηση […], εγκρίνει ή απορρίπτει τις εν λόγω εθνικές διατάξεις, αφού εξακριβώσει εάν αποτελούν ή όχι μέσο αυθαιρέτων διακρίσεων ή συγκεκαλυμμένο περιορισμό του εμπορίου μεταξύ των κρατών μελών, και εάν συνιστούν ή όχι εμπόδιο στη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς.
Εάν η Επιτροπή δεν αποφασίσει εντός αυτής της περιόδου, οι εθνικές διατάξεις, περί των οποίων οι παράγραφοι […] 5, λογίζονται ότι έχουν εγκριθεί.
Εάν η πολυπλοκότητα του αντικειμένου το δικαιολογεί, και δεν υπάρχει κίνδυνος για την υγεία του ανθρώπου, η Επιτροπή μπορεί να κοινοποιήσει στο συγκεκριμένο κράτος μέλος ότι η περίοδος η αναφερόμενη στην παρούσα παράγραφο μπορεί να παραταθεί μέχρι ένα εξάμηνο».
2. Νομοθεσία της ΕΕ
(3)
Με την οδηγία 76/116/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 1975, για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με τα λιπάσματα (2), θεσπίστηκαν οι απαιτήσεις για τη διάθεση στην αγορά των λιπασμάτων με το χαρακτηρισμό «λίπασμα ΕΚ».
(4)
Στο παράρτημα I της οδηγίας 76/116/ΕΟΚ ορίζεται ο τύπος του λιπάσματος και οι αντίστοιχες απαιτήσεις, π.χ. σε σχέση με τη σύνθεσή του, που πρέπει να ικανοποιεί κάθε λίπασμα που φέρει το χαρακτηρισμό «λίπασμα ΕΚ». Οι τύποι λιπάσματος που περιλαμβάνονται στον κατάλογο αυτόν διακρίνονται σε κατηγορίες, ανάλογα με την περιεκτικότητά τους σε κύρια συστατικά, δηλαδή στα στοιχεία άζωτο, φωσφόρο και κάλιο.
(5)
Σύμφωνα με το άρθρο 7 της οδηγίας 76/116/ΕΟΚ (3) τα κράτη μέλη δεν μπορούσαν να απαγορεύσουν, να περιορίσουν ή να παρεμποδίσουν, για λόγους σχετικούς με τη σύνθεση, την αναγνώριση, την επισήμανση και τη συσκευασία, τη διάθεση στην αγορά των λιπασμάτων που φέρουν την ένδειξη «λίπασμα ΕΚ» και που συμμορφώνονται προς τις διατάξεις της οδηγίας.
(6)
Με την απόφαση 2002/399/ΕΚ της Επιτροπής, της 24ης Μαΐου 2002, για τις εθνικές διατάξεις που κοινοποίησε το Βασίλειο της Σουηδίας, δυνάμει του άρθρου 95 παράγραφος 4 της Συνθήκης ΕΚ, σχετικά με τη μέγιστη επιτρεπόμενη περιεκτικότητα των λιπασμάτων σε κάδμιο (4), χορηγήθηκε παρέκκλιση από την οδηγία 76/116/ΕΟΚ βάσει της οποίας εγκρίθηκαν οι σουηδικές διατάξεις που απαγορεύουν την κυκλοφορία στη σουηδική αγορά λιπασμάτων με περιεκτικότητα σε κάδμιο που υπερβαίνει τα 100 γραμμάρια ανά τόνο φωσφόρου. Η εν λόγω παρέκκλιση ίσχυε μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2005.
(7)
Η οδηγία 76/116/ΕΟΚ αντικαταστάθηκε από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2003/2003 για τα λιπάσματα.
(8)
Το άρθρο 35 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2003/2003 ορίζει ότι οι παρεκκλίσεις από το άρθρο 7 της οδηγίας 76/116/ΕΟΚ, που παραχωρήθηκαν από την Επιτροπή δυνάμει του άρθρου 95 παράγραφος 6 της Συνθήκης ΕΚ, νοούνται ως παρεκκλίσεις από το άρθρο 5 του εν λόγω κανονισμού και συνεχίζουν να παράγουν αποτελέσματα παρά την έναρξη ισχύος του κανονισμού.
(9)
Με την αιτιολογική σκέψη 15 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2003/2003 εξαγγέλλεται ότι η Επιτροπή θα εξετάσει το ζήτημα της τυχαίας παρουσίας καδμίου στα ορυκτά λιπάσματα και, εφόσον απαιτείται, θα εκπονήσει πρόταση κανονισμού την οποία θα υποβάλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. Η Επιτροπή διεξήγαγε εκτενείς προπαρασκευαστικές εργασίες, αλλά λόγω του πολύπλοκου χαρακτήρα των διαφόρων παραγόντων που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη δεν έχει ακόμη εγκρίνει πρόταση.
(10)
Δεδομένου ότι η σουηδική παρέκκλιση χορηγήθηκε μόνο μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2005, τον Ιούνιο του 2005 η Σουηδία ζήτησε την παράταση της υφιστάμενης παρέκκλισης. Η απόφαση 2006/347/ΕΚ της Επιτροπής, της 3ης Ιανουαρίου 2006, σχετικά με τις εθνικές διατάξεις που κοινοποίησε το Βασίλειο της Σουηδίας δυνάμει του άρθρου 95 παράγραφος 4 της Συνθήκης ΕΚ σχετικά με τη μέγιστη επιτρεπόμενη περιεκτικότητα των λιπασμάτων σε κάδμιο (5) επιτρέπει στις σουηδικές αρχές να διατηρήσουν τα εθνικά μέτρα μέχρις ότου εφαρμοστούν εναρμονισμένα μέτρα για το κάδμιο στα λιπάσματα σε επίπεδο ΕΕ.
3. Εθνικές διατάξεις
(11)
Το «διάταγμα για τα χημικά προϊόντα (απαγορεύσεις διακίνησης, εισαγωγής και εξαγωγής)» (1998:944) (6) περιέχει διατάξεις που αφορούν, μεταξύ άλλων, τη μέγιστη επιτρεπόμενη περιεκτικότητα των λιπασμάτων σε κάδμιο, συμπεριλαμβανομένων των λιπασμάτων με την ένδειξη «λίπασμα ΕΚ». Το τμήμα 3 παράγραφος 1 του διατάγματος προβλέπει ότι τα λιπάσματα που εμπίπτουν στους δασμολογικούς κωδικούς 25.10, 28.09, 28.35, 31.03 και 31.05 που περιέχουν κάδμιο σε συγκεντρώσεις μεγαλύτερες από 100 γραμμάρια ανά τόνο φωσφόρου απαγορεύεται να πωλούνται ή να μεταφέρονται.
(12)
Το προβλεπόμενο εθνικό μέτρο που έχει κοινοποιηθεί βάσει του άρθρου 114 παράγραφος 5 της ΣΛΕΕ θα μειώσει την περιεκτικότητα των φωσφορικών λιπασμένων σε κάδμιο από την ισχύουσα σήμερα μέγιστη περιεκτικότητα 100 γραμμαρίων καδμίου ανά τόνο φωσφόρου σε 46 γραμμάρια καδμίου ανά τόνο φωσφόρου (46 mg Cd/kg P, που ισοδυναμούν με 20 mg Cd/kg P2O5).
II. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
(13)
Με επιστολή της 17ης Μαΐου 2011 το Βασίλειο της Σουηδίας κοινοποίησε στην Επιτροπή ότι, δυνάμει του άρθρου 114 παράγραφος 5 της ΣΛΕΕ, ζητεί την έγκριση της θέσπισης εθνικών διατάξεων προκειμένου να μειώσει την επιτρεπόμενη περιεκτικότητα των φωσφορικών λιπασμένων σε κάδμιο σε μέγιστη συγκέντρωση 46 γραμμαρίων ανά τόνο φωσφόρου. Οι σουηδικές αρχές, επομένως, ζητούν να μειωθεί η περιεκτικότητα σε κάδμιο που επιτρέπεται βάσει της παρέκκλισης η οποία χορηγήθηκε με την απόφαση 2006/347/ΕΚ.
(14)
Με επιστολή της 17ης Οκτωβρίου 2011 οι σουηδικές αρχές διαβίβασαν συμπληρωματικές πληροφορίες στην Επιτροπή για να παράσχουν το κείμενο της ισχύουσας εθνικής νομοθεσίας στο οποίο αντικατοπτρίζονται οι τροποποιήσεις που πραγματοποιήθηκαν με τα διατάγματα 2008:255 και 2009:654 (7).
(15)
Με επιστολή της 14ης Νοεμβρίου 2011 η Επιτροπή πληροφόρησε τις σουηδικές αρχές ότι η εξάμηνη περίοδος για την εξέτασή της, σύμφωνα με το άρθρο 114 παράγραφος 6, άρχισε στις 18 Οκτωβρίου 2011.
(16)
Σε επιστολή της με ημερομηνία 17 Οκτωβρίου 2011 η Επιτροπή ενημέρωσε τα υπόλοιπα κράτη μέλη σχετικά με το αίτημα της Σουηδίας. Η Επιτροπή δημοσίευσε επίσης ανακοίνωση για την κοινοποίηση στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (8) ώστε να πληροφορήσει τους λοιπούς ενδιαφερομένους σχετικά με τα εθνικά μέτρα που προτίθεται να θεσπίσει η Σουηδία, καθώς και τους λόγους που επικαλούνται για το σκοπό αυτό. Ως αντίδραση, η Λετονία υποστήριξε το αίτημα της Σουηδίας. Η Επιτροπή δεν έλαβε άλλες παρατηρήσεις.
III. ΕΚΤΙΜΗΣΗ
1. Εξέταση της δυνατότητας αποδοχής
(17)
Το άρθρο 114 παράγραφος 5 της ΣΛΕΕ αφορά τις περιπτώσεις κατά τις οποίες κοινοποιούνται εθνικές διατάξεις σε σχέση με ένα ενωσιακό μέτρο εναρμόνισης εάν τα εθνικά μέτρα θεσπιστούν μετά τη θέσπιση και την επιβολή του μέτρου εναρμόνισης και εάν το νέο εθνικό μέτρο είναι ασυμβίβαστο με το ενωσιακό μέτρο εναρμόνισης. Οι εθνικές διατάξεις κοινοποιήθηκαν σε σχέση με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2003/2003, που εκδόθηκε βάσει του πρώην άρθρου 95 της Συνθήκης ΕΚ και ορίζει εναρμονισμένους κανόνες σχετικά με τη σύνθεση, την αναγνώριση, την επισήμανση και τη συσκευασία των λιπασμάτων ΕΚ. Σύμφωνα με το άρθρο 5 του εν λόγω κανονισμού, τα κράτη μέλη δεν επιτρέπεται να εισάγουν εμπόδια στην ελεύθερη κυκλοφορία των λιπασμάτων με βάση κάποια από τις εν λόγω διατάξεις.
(18)
Επιπλέον, το άρθρο 114 παράγραφος 5 της ΣΛΕΕ απαιτεί η κοινοποίηση των μελετώμενων εθνικών μέτρων να βασίζεται σε νέα επιστημονικά στοιχεία σχετικά με την προστασία του περιβάλλοντος ή του χώρου εργασίας, για λόγους που συντρέχουν μόνον στην περίπτωση του κοινοποιούντος κράτους μέλους και οι οποίοι έχουν ανακύψει μετά τη θέσπιση του μέτρου εναρμόνισης, ενώ πρέπει να συνοδεύεται από περιγραφή των λόγων που υπαγορεύουν τη θέσπιση των μελετώμενων εθνικών μέτρων.
(19)
Οι σουηδικές αρχές, για να υποστηρίξουν το αίτημα για χαμηλότερο όριο όσον αφορά το κάδμιο που περιέχεται στα φωσφορικά λιπάσματα, υπέβαλαν εθνική εκτίμηση της επικινδυνότητας και μερικές μελέτες. Η εκτίμηση αυτή λαμβάνει υπόψη τη γενική εκτίμηση επικινδυνότητας της ΕΕ για το κάδμιο και το οξείδιο του καδμίου που παρήχθησαν το 2007 σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 793/93 του Συμβουλίου (9), μια επιστημονική γνώμη της Ευρωπαϊκής Αρχής για την ασφάλεια των τροφίμων σχετικά με το κάδμιο στα τρόφιμα (10), καθώς και παλαιά και νέα στοιχεία σχετικά με την εκτίμηση της επικινδυνότητας για την υγεία του ανθρώπου και το περιβάλλον από το κάδμιο στα λιπάσματα στη Σουηδία. Η σουηδική εκτίμηση της επικινδυνότητας δημοσιεύεται στο διαδίκτυο (11).
(20)
Σύμφωνα με τις σουηδικές αρχές, από τη νέα εκτίμηση της επικινδυνότητας προκύπτει η ανάγκη μείωσης της έκθεσης σε κάδμιο για την προστασία της υγείας του σουηδικού πληθυσμού μακροπρόθεσμα. Η έκθεση εξαρτάται από την πρόσληψη καδμίου μέσω της τροφής, κυρίως από φυτά, και ως εκ τούτου θεωρείται αναγκαία η μείωση του κινδύνου που συνεπάγονται τα υψηλά επίπεδα καδμίου στις καλλιέργειες. Τα καλλιεργούμενα εδάφη στη Σουηδία είναι κατά κανόνα πιο όξινα απ’ ό,τι στην Κεντρική Ευρώπη και για το λόγο αυτό τα φυτά προσλαμβάνουν ευκολότερα κάδμιο.
(21)
Επιπλέον, η μείωση του εθνικού ορίου των 100 γραμμαρίων καδμίου ανά τόνο φωσφόρου σε 46 γραμμάρια καδμίου ανά τόνο φωσφόρου είναι ένα μέτρο που στοχεύει στη μείωση της συσσώρευσης καδμίου στα εδάφη και, ταυτόχρονα, των κινδύνων για τους υδρόβιους οργανισμούς που ζουν στα ιδιαίτερα μαλακά νερά που υπάρχουν στη Σουηδία.
(22)
Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή θεωρεί ότι το αίτημα που υποβλήθηκε από το Βασίλειο της Σουηδίας για έγκριση της μείωσης της περιεκτικότητας των λιπασμάτων σε κάδμιο στο μέγιστο επίπεδο των 46 γραμμαρίων καδμίου ανά τόνο φωσφόρου είναι παραδεκτό.
2. Προσφυγή στο άρθρο 114 παράγραφος 6 τρίτο εδάφιο της ΣΛΕΕ
2.1. Αιτιολόγηση λόγω της πολυπλοκότητας του θέματος
(23)
Για να υποστηρίξει το αίτημά της η Σουηδία πραγματοποίησε νέα εκτίμηση της επικινδυνότητας, που οριστικοποιήθηκε τον Ιανουάριο του 2011, στην οποία συγκρίνονται οι προβλεπόμενες συγκεντρώσεις χωρίς περιβαλλοντικές επιπτώσεις (PNEC) για οργανισμούς που αντιπροσωπεύουν διάφορα στοιχεία του περιβάλλοντος με τις συγκεντρώσεις καδμίου στο περιβάλλον της Σουηδίας. Στην κοινοποίησή τους, γίνεται επίσης μνεία σε ορισμένες μελέτες που δημοσιοποιήθηκαν στο πλαίσιο των προηγούμενων αιτήσεων που έχουν υποβληθεί στην Επιτροπή σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 114 παράγραφος 4 της Συνθήκης και την εκτίμηση της επικινδυνότητας της ΕΕ σχετικά με το κάδμιο και το οξείδιο του καδμίου.
(24)
Η PNEC για το γλυκό νερό εξαρτάται από τη σκληρότητα. Δεδομένου ότι η Σουηδία έχει πολύ μαλακά γλυκά νερά, η τοξικότητα για τους υδρόβιους οργανισμούς αναμένεται να εμφανίζεται σε χαμηλότερη συγκέντρωση καδμίου σε σύγκριση με άλλα μέρη της Ευρώπης. Οι σουηδικές αρχές, ως εκ τούτου, θεωρούν ότι είναι πιθανό οι υδρόβιοι οργανισμοί των σουηδικών υδάτων να είναι σε γενικές γραμμές πιο ευαίσθητοι στο πρόσθετο κάδμιο σε σύγκριση με τα ύδατα της Κεντρικής και Νότιας Ευρώπης.
(25)
Τα αποτελέσματα των προγραμμάτων παρακολούθησης στα σουηδικά επιφανειακά ύδατα το 2006 και το 2009 δείχνουν ότι περίπου 1 % των λιμνών και το 7 % των παράκτιων υδάτων εμφανίζουν υψηλότερες συγκεντρώσεις καδμίου από τις τιμές PNEC. Μια επανεξέταση που πραγματοποιήθηκε το 2008 κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα μέτρα για τη μείωση των εκπομπών οδήγησαν, για τα περισσότερα μέταλλα, σε σημαντικά μειωμένες συγκεντρώσεις σε υδρόβιους οργανισμούς, αλλά για το κάδμιο η κατάσταση είναι λιγότερο σαφής. Μια τάση αύξησης των επιπτώσεων στο ανοσοποιητικό σύστημα των ψαριών (φουσκοχειλόχελο) τα τελευταία χρόνια φαίνεται να συσχετίζεται με τις αυξανόμενες συγκεντρώσεις καδμίου στα ψάρια. Το 2011 εκδόθηκε μια άλλη έκθεση με σκοπό να περιγραφούν οι μελλοντικές προοπτικές εξέλιξης του καδμίου στα αρόσιμα εδάφη και στις καλλιέργειες προκειμένου να εκτιμηθούν οι συγκεντρώσεις σε 100 χρόνια. Τα αποτελέσματα της έκθεσης χρησιμοποιήθηκαν για τη διαμόρφωση μοντέλων χειρότερης περίπτωσης, ώστε να εκτιμηθεί η επικινδυνότητα για τους υδρόβιους οργανισμούς που θα ζουν κοντά σε αγρούς που λιπαίνονται ύστερα από 100 χρόνια.
(26)
Οι σουηδικές αρχές συμπεραίνουν στην εκτίμησή τους ότι ενδέχεται να υπάρχει αυξημένος κίνδυνος για τους υδρόβιους οργανισμούς που ζουν σε εξαιρετικά μαλακά νερά (κάτω από σκληρότητα 5 mg CaCO3/l) σε μακροπρόθεσμη βάση. Ωστόσο, το ενδεχόμενο αυτό ισχύει μόνο για τα μικρά υδατορρεύματα με χαμηλή αραίωση του νερού που αποστραγγίζεται από το γεωργικό έδαφος. Κανένας άλλος κίνδυνος για το περιβάλλον λόγω της χρήσης καδμίου στα λιπάσματα δεν έχει προσδιοριστεί από τις σουηδικές αρχές.
(27)
Λόγω της πολυπλοκότητας των σχέσεων μεταξύ της εισροής καδμίου μέσω των φωσφορικών λιπασμάτων, της πιθανής συσσώρευσης και των κινδύνων για το περιβάλλον, όπως έχει ήδη αποδειχθεί κατά την αξιολόγηση παρόμοιων αιτημάτων για παρέκκλιση που υποβλήθηκαν από την Αυστρία, τη Φινλανδία και την Τσεχική Δημοκρατία, καθώς και παλαιότερων αιτημάτων της Σουηδίας, η Επιτροπή ζήτησε από την επιστημονική επιτροπή για την υγεία και τους περιβαλλοντικούς κινδύνους (ΕΕΥΠΚ) να εκδώσει γνώμη σχετικά με τη συνολική ποιότητα της σουηδικής εκτίμησης της επικινδυνότητας, τις ενδεχόμενες σημαντικές ελλείψεις, την καταλληλότητα των σεναρίων που εξετάστηκαν και των παραδοχών που υιοθετήθηκαν, καθώς και την αξιοπιστία και την εγκυρότητα των συμπερασμάτων σχετικά με τους εντοπισθέντες κινδύνους για το περιβάλλον.
(28)
Η ΕΕΥΠΚ εξέδωσε τη γνώμη της στις 27 Φεβρουαρίου 2012 (12). Η ΕΕΥΠΚ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η έκθεση εκτίμησης της επικινδυνότητας που εκπονήθηκε από τις σουηδικές αρχές ήταν καλής επιστημονικής ποιότητας, ότι σε γενικές γραμμές τα σενάρια που εξετάστηκαν είναι κατάλληλα και ότι οι περισσότερες τιμές των παραμέτρων που χρησιμοποιήθηκαν για τα σενάρια είναι αποδεκτές. Ωστόσο, η ΕΕΥΠΚ θεωρεί ότι ορισμένες δηλώσεις και/ή παραδοχές της έκθεσης δεν στηρίζονται σε επαρκή αποδεικτικά στοιχεία. Για παράδειγμα, οι παρατηρήσεις που υποβάλλονται στις μελέτες παρακολούθησης των ψαριών υποθέτουν μια σχέση αιτίας-αιτιατού οποία δεν αποδεικνύεται. Ένα άλλο παράδειγμα αποτελεί η σημαντική παραδοχή (κεντρικό σημείο της εκτίμησης επικινδυνότητας) του συντελεστή αραίωσης ½ που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό της συγκέντρωσης καδμίου στα επιφανειακά ύδατα των υδατορρευμάτων. Δεν παρέχονται επιστημονικά στοιχεία ούτε αιτιολόγηση για την υποστήριξη του εν λόγω παράγοντα. Η ΕΕΥΠΚ σημειώνει επίσης ότι για ορισμένα σενάρια χρησιμοποιήθηκαν μάλλον οι συνθήκες της «χειρότερης περίπτωσης». Για παράδειγμα, στους υπολογισμούς για τις εφαρμογές φωσφορικών αλάτων σε γεωργικά εδάφη χρησιμοποιούνται συντελεστές εφαρμογής οι οποίοι επί του παρόντος αναγνωρίζονται σε λιγότερο από το 25 % των σουηδικών εδαφών. Οι υπολογισμοί των συγκεντρώσεων στα επιφανειακά ύδατα των υδατορρευμάτων μετά την αποστράγγιση φαίνονται προβληματικοί, ενώ τα προτεινόμενα επίπεδα δεν αντιστοιχούν στις συγκεντρώσεις που έχουν μετρηθεί σε άλλα σημεία της έκθεσης. Οι PNEC που χρησιμοποιούνται στη σουηδική εκτίμηση της επικινδυνότητας είναι εκείνες που προτείνονται στην έκθεση εκτίμησης της επικινδυνότητας της ΕΕ για το κάδμιο και, ως εκ τούτου, μπορούν να υποστηριχθούν από την ΕΕΥΠΚ. Οι παρουσιαζόμενοι λόγοι χαρακτηρισμού επικινδυνότητας (ΛΧΕ) εξαρτώνται, κατά συνέπεια, αποκλειστικά από την εκτίμηση της έκθεσης, δηλαδή από τις προβλεπόμενες συγκεντρώσεις καδμίου στα σουηδικά επιφανειακά ύδατα. Οι τελευταίες εξαρτώνται από τον - μη τεκμηριωμένο - συντελεστή αραίωσης στο έδαφος/στα υδατορρεύματα. Η ΕΕΥΠΚ δεν συμφωνεί ούτε με την παραδοχή ότι δεν υπάρχει απορρόφηση καδμίου στο έδαφος. Αυτό θα συμβεί μόνον εάν το έδαφος έχει ήδη μολυνθεί σοβαρά και η προσρόφηση είναι μηδενική σε σταθερή κατάσταση, κάτι που δεν ισχύει στη Σουηδία. Στη σουηδική έκθεση υπάρχει επίσης η παραδοχή ότι δεν υφίσταται προσρόφηση καδμίου στο έδαφος σε βάθος άνω άνω των 30 cm, κάτι που επίσης δεν ισχύει. Κατά συνέπεια, η ΕΕΥΠΚ δεν υποστηρίζει τα αποτελέσματα που παρουσίασαν οι σουηδικές αρχές για τα υδατορρεύματα, το οποίο είναι και το μόνο στοιχείο του περιβάλλοντος στο οποίο οι σουηδικές αρχές είχαν εντοπίσει κινδύνους.
(29)
Ωστόσο, η ΕΕΥΠΚ υπενθυμίζει την προηγούμενη αξιολόγηση της CSTEE (επιστημονικής επιτροπής για την τοξικότητα, την οικοτοξικότητα και το περιβάλλον) το 2002, όπου υπολογίζεται κατ’ εκτίμηση ότι οι συγκεντρώσεις καδμίου στο έδαφος δεν αναμένεται να αυξηθούν στα περισσότερα ευρωπαϊκά εδάφη πέραν του ορίου των 46 mg Cd/kg P. Η ΕΕΥΠΚ επιβεβαιώνει ότι μια τέτοια εκτίμηση εξακολουθεί να είναι αιτιολογημένη και για τα σουηδικά γεωργικά εδάφη και επισημαίνει ότι ο υπολογισμός βασίστηκε σε μια «αρχή της ισχύουσας κατάστασης» και όχι σε εκτίμηση της επικινδυνότητας όπως αυτή που διενεργήθηκε από τις σουηδικές αρχές στην τρέχουσα αιτιολόγηση.
(30)
Παρόλο που, στη γνώμη που διατύπωσε στις 27 Φεβρουαρίου 2012, η ΕΕΥΠΚ θεωρεί ότι η έκθεση εκτίμησης της επικινδυνότητας που εκπόνησαν οι σουηδικές αρχές είναι καλής επιστημονικής ποιότητας και περιλαμβάνει νέα και κατάλληλα στοιχεία, εξακολουθούν να υφίστανται ορισμένες αβεβαιότητες όσον αφορά ορισμένες βασικές υποθέσεις που έχουν χρησιμοποιήσει εν προκειμένω οι σουηδικές αρχές για να συναχθεί το συμπέρασμα ότι υπάρχει κίνδυνος για τους υδρόβιους οργανισμούς στα μικρά υδατορρεύματα στη Σουηδία. Για το θέμα αυτό θα χρειαστούν περαιτέρω διευκρινίσεις από τις σουηδικές αρχές προκειμένου να μπορέσει η Επιτροπή να λάβει οριστική θέση.
2.2. Απουσία κινδύνου για την ανθρώπινη υγεία
(31)
Με την αιτιολόγησή τους, οι σουηδικές αρχές εντοπίζουν κινδύνους για ευαίσθητες ομάδες του πληθυσμού (διαβητικούς, άτομα που πάσχουν από οστεοπόρωση, άτομα με ανεπάρκεια σιδήρου). Οι κίνδυνοι αυτοί προξενούνται από τη μακροχρόνια έκθεση στο κάδμιο μέσω της διατροφής. Ως εκ τούτου, δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος για την υγεία του ανθρώπου που να συνδέεται με την απόφαση για παράταση της αξιολόγησης της σουηδικής κατάστασης για πρόσθετη περίοδο έξι μηνών. Αυτή η πρόσθετη περίοδος θα δώσει τη δυνατότητα στην Επιτροπή να συνεκτιμήσει τις περαιτέρω διευκρινίσεις που θα παράσχουν οι σουηδικές αρχές προκειμένου να λάβει τελική απόφαση.
(32)
Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή θεωρεί ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις που ορίζονται στο άρθρο 114 παράγραφος 6 τρίτο εδάφιο προκειμένου να κάνει χρήση της δυνατότητας παράτασης της περιόδου έξι μηνών εντός της οποίας πρέπει να εγκρίνει ή να απορρίψει τις εθνικές διατάξεις που κοινοποιήθηκαν από τη Σουηδία.
IV. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
(33)
Βάσει των προαναφερθέντων, μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι το αίτημα του Βασιλείου της Σουηδίας για τη θέσπιση εθνικών διατάξεων κατά παρέκκλιση από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2003/2003 είναι παραδεκτό.
(34)
Εντούτοις, λόγω της πολυπλοκότητας του θέματος και της απουσίας κινδύνου για την ανθρώπινη υγεία σε σχέση με την έγκριση της παρούσας απόφασης, η Επιτροπή θεωρεί ότι δικαιολογείται η παράταση της περιόδου που αναφέρεται στο άρθρο 114 παράγραφος 6 πρώτο εδάφιο της ΣΛΕΕ για περαιτέρω διάστημα που θα λήγει στις 18 Οκτωβρίου 2012,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Δυνάμει του άρθρου 114 παράγραφος 6 τρίτο εδάφιο της ΣΛΕΕ, η περίοδος έγκρισης ή απόρριψης των προβλεπόμενων εθνικών διατάξεων σχετικά με το κάδμιο στα λιπάσματα που κοινοποιήθηκαν από το Βασίλειο της Σουηδίας στις 17 Οκτωβρίου 2011 δυνάμει του άρθρου 114 παράγραφος 5 της ΣΛΕΕ παρατείνεται έως τις 18 Οκτωβρίου 2012.
Άρθρο 2
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στο Βασίλειο της Σουηδίας.
Βρυξέλλες, 18 Απριλίου 2012.
ROZHODNUTÍ KOMISE
ze dne 18. dubna 2012,
kterým se prodlužuje lhůta uvedená v čl. 114 odst. 6 Smlouvy o fungování Evropské unie ohledně vnitrostátních předpisů týkajících se maximálního přípustného obsahu kadmia v hnojivech oznámených Švédským královstvím podle čl. 114 odst. 5 Smlouvy o fungování Evropské unie
(oznámeno pod číslem C(2012) 2461)
(Pouze švédské znění je závazné)
(Text s významem pro EHP)
(2012/230/EU)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 114 odst. 6 této smlouvy,
vzhledem k těmto důvodům:
I. SKUTEČNOSTI
(1)
Dne 17. října 2011 Švédské království oznámilo Komisi podle čl. 114 odst. 5 Smlouvy o fungování Evropské unie (dále jen „SFEU“) svůj úmysl zavést vnitrostátní předpisy ke snížení povoleného obsahu kadmia ve fosforečných hnojivech na maximální úroveň 46 gramů kadmia na tunu fosforu (což odpovídá 20 mg Cd/kg P2O5). Tato opatření by se odchylovala od nařízení (ES) č. 2003/2003 Evropského parlamentu a Rady ze dne 13. října 2003 o hnojivech (1) a snížila by maximální úroveň 100 gramů kadmia na tunu fosforu (což odpovídá 44 mg Cd/kg P2O5), pro kterou již Švédskému království byla výjimka udělena.
1. Ustanovení čl. 114 odst. 5 a 6 SFEU
(2)
Ustanovení čl. 114 odst. 5 a 6 SFEU uvádí:
„5. (…P)okládá-li členský stát poté, co Evropský parlament a Rada, Rada nebo Komise přijaly harmonizační opatření, za nezbytné zavést vnitrostátní předpisy, opírající se o nové vědecké poznatky k ochraně životního prostředí nebo pracovního prostředí, z důvodu zvláštního problému, který se objeví v tomto členském státě po přijetí harmonizačních opatření, oznámí zamýšlené předpisy Komisi spolu s důvody pro jejich zavedení.
6. Komise do šesti měsíců po oznámení dotyčné vnitrostátní právní předpisy schválí nebo zamítne poté, co prověří, zda neslouží jako prostředek svévolné diskriminace nebo zastřeného omezování obchodu mezi členskými státy a nenarušují fungování vnitřního trhu.
Nerozhodne-li Komise v této lhůtě, pokládají se vnitrostátní předpisy uvedené v odstavcích (…) 5 za schválené.
Je-li to opodstatněné složitostí věci a není-li to nebezpečné pro lidské zdraví, může Komise oznámit dotyčnému členskému státu, že lhůta uvedená v tomto odstavci může být prodloužena o další lhůtu až šesti měsíců.“
2. Právní předpisy EU
(3)
Ve směrnici Rady 76/116/EHS ze dne 18. prosince 1975 o sbližování právních předpisů členských států týkajících se hnojiv (2) se stanovily požadavky, které musí hnojiva splňovat, aby mohla být uváděna na trh s označením „hnojivo ES“.
(4)
V příloze I směrnice 76/116/EHS byla stanovena označení typu a příslušné požadavky, např. pokud jde o složení, které musí splňovat každé hnojivo, aby bylo způsobilé pro označení „hnojivo ES“. Označení typu zařazená do tohoto seznamu jsou roztříděna do kategorií podle obsahu hlavních živin, tj. dusíku, fosforu a draslíku.
(5)
Podle článku 7 směrnice 76/116/EHS (3) nesměly členské státy zakázat, omezovat nebo bránit uvádění na trh hnojiv označených jako „hnojivo ES“, která splňovala požadavky uvedené směrnice, z důvodu jejich složení, označení nebo balení.
(6)
Rozhodnutím Komise 2002/399/ES ze dne 24. května 2002 o vnitrostátních ustanoveních oznámených Švédským královstvím podle čl. 95 odst. 4 Smlouvy o ES týkajících se maximálního přípustného obsahu kadmia v hnojivech (4) byla udělena odchylka od směrnice 76/116/EHS, přičemž byly schváleny švédské předpisy, jimiž se zakazuje uvádět na švédský trh hnojiva obsahující více než 100 gramů kadmia na tunu fosforu. Tato odchylka byla použitelná do 31. prosince 2005.
(7)
Směrnice 76/116/EHS byla nahrazena nařízením (ES) č. 2003/2003 o hnojivech.
(8)
V čl. 35 odst. 2 nařízení (ES) č. 2003/2003 se stanoví, že odchylky od článku 7 směrnice 76/116/EHS udělené Komisí podle čl. 95 odst. 6 bývalé Smlouvy o ES se považují za odchylky od článku 5 uvedeného nařízení a jsou nadále platné bez ohledu na vstup uvedeného nařízení v platnost.
(9)
V 15. bodě odůvodnění nařízení (ES) č. 2003/2003 se uvádí, že se Komise bude zabývat otázkou nezáměrného obsahu kadmia v minerálních hnojivech a podle potřeby vypracuje návrh nařízení, který předloží Evropskému parlamentu a Radě. Komise provedla rozsáhlé přípravné práce, ale vzhledem ke složitosti různých faktorů, které je třeba vzít v úvahu, dosud uvedený návrh nepřijala.
(10)
Vzhledem k tomu, že odchylka byla Švédsku udělena pouze do 31. prosince 2005, požádalo Švédsko v červnu 2005 o prodloužení stávající odchylky. Rozhodnutí Komise 2006/347/ES ze dne 3. ledna 2006 o vnitrostátních předpisech oznámených Švédským královstvím podle čl. 95 odst. 4 Smlouvy o ES týkajících se maximálního přípustného obsahu kadmia v hnojivech (5) povoluje švédským orgánům zachovat vnitrostátní opatření do doby, než budou na úrovni EU použitelná harmonizovaná opatření týkající se kadmia v hnojivech.
3. Vnitrostátní předpisy
(11)
„Nařízení o chemických látkách (zákazy týkající se manipulace, dovozu a vývozu)“ (1998:944) (6) obsahuje ustanovení týkající se mimo jiné maximálního přípustného obsahu kadmia v hnojivech, včetně hnojiv s označením ES. V oddíle 3 odstavci 1 se stanoví, že hnojiva čísel 25.10, 28.09, 28.35, 31.03 a 31.05 celního sazebníku obsahující více než 100 gramů kadmia na tunu fosforu nesmějí být nabízena k prodeji ani šířena.
(12)
Zamýšlené vnitrostátní opatření oznámené podle čl. 114 odst. 5 SFEU by snížilo povolený obsah kadmia ve fosforečných hnojivech ze současné maximální úrovně 100 gramů kadmia na tunu fosforu na úroveň 46 gramů kadmia na tunu fosforu (46 mg Cd/kg P, což odpovídá 20 mg Cd/kg P2O5).
II. POSTUP
(13)
Dopisem ze dne 17. května 2011 Švédské království Komisi oznámilo, že podle čl. 114 odst. 5 SFEU žádá o povolení zavést vnitrostátní předpisy, které by snížily povolený obsah kadmia ve fosforečných hnojivech na maximální koncentraci 46 gramů na tunu fosforu. Švédské orgány tedy požadují snížení obsahu kadmia povoleného odchylkou stanovenou v rozhodnutí 2006/347/ES.
(14)
Dopisem ze dne 17. října 2011 švédské orgány zaslaly Komisi dodatečné informace, přičemž poskytly znění platných vnitrostátních právních předpisů odrážejících změny zavedené nařízeními 2008:255 a 2009:654 (7).
(15)
Dopisem ze dne 14. listopadu 2011 Komise informovala švédské orgány, že šestiměsíční lhůta pro její zkoumání podle čl. 114 odst. 6 započala dnem 18. října 2011.
(16)
Dopisem ze dne 17. října 2011 Komise informovala ostatní členské státy o žádosti, kterou obdržela od Švédska. Komise rovněž zveřejnila sdělení o žádosti v Úředním věstníku Evropské unie (8), aby byly i ostatní zainteresované strany informovány o vnitrostátních předpisech, které Švédsko hodlá zavést, jakož i o důvodech, na které se odvolává. V reakci na sdělení Lotyšsko podpořilo žádost Švédska. Komise neobdržela žádné jiné připomínky.
III. HODNOCENÍ
1. Posouzení přípustnosti
(17)
Ustanovení čl. 114 odst. 5 SFEU se týká případů, ve kterých jsou oznámeny vnitrostátní předpisy v souvislosti s harmonizačním opatřením EU a ve kterých mají být vnitrostátní předpisy zavedeny poté, co bylo harmonizační opatření přijato a prosazováno a nové vnitrostátní opatření by nebylo slučitelné s harmonizačním opatřením EU. Vnitrostátní právní předpisy byly oznámeny v souvislosti s nařízením (ES) č. 2003/2003, které bylo přijato na základě článku 95 bývalé Smlouvy o ES a stanoví harmonizovaná pravidla týkající se složení, identifikace, označování a balení hnojiv ES. Podle článku 5 uvedeného nařízení nesmí členské státy na základě jakéhokoli z uvedených důvodů vytvářet překážky, které brání volnému pohybu hnojiv.
(18)
Kromě toho čl. 114 odst. 5 SFEU vyžaduje, aby se oznámení zamýšlených vnitrostátních opatření opíralo o nové vědecké poznatky k ochraně životního prostředí nebo pracovního prostředí z důvodu zvláštního problému, který se v oznamujícím členském státě objeví po přijetí harmonizačního opatření, a aby byly současně popsány důvody pro zavedení zamýšlených vnitrostátních opatření.
(19)
Na podporu žádosti o nižší maximální úroveň kadmia ve fosforečných hnojivech předložily švédské orgány vnitrostátní posouzení rizik a několik studií. Toto posouzení zohledňuje obecné posouzení rizik kadmia a oxidu kademnatého Evropskou unií vypracované v roce 2007 v souladu s nařízením Rady (EHS) č. 793/93 (9), vědecké stanovisko Evropského úřadu pro bezpečnost potravin týkající se kadmia v potravinách (10), jakož i staré a nové údaje týkající se posouzení rizik pro lidské zdraví a životní prostředí vyplývajících z kadmia v hnojivech ve Švédsku. Švédské posouzení rizik je zveřejněno na internetu (11).
(20)
Podle Švédských orgánů z nového posouzení rizik vyplývá, že je třeba v zájmu dlouhodobé ochrany zdraví švédské populace snížit expozici kadmiu. Expozice závisí na příjmu kadmia prostřednictvím potravin, zejména z rostlin, a proto je nutno snížit riziko vysokého obsahu kadmia v plodinách. Orná půda je ve Švédsku zpravidla kyselejší než ve střední Evropě, a proto zemědělské plodiny tuto látku snáze vstřebávají.
(21)
Snížení vnitrostátní mezní hodnoty ze 100 gramů kadmia na tunu fosforu na 46 gramů kadmia na tunu fosforu je navíc opatřením, které má snížit hromadění kadmia v půdě a také rizika pro vodní organismy žijící v mimořádně měkkých vodách, které se ve Švédsku vyskytují.
(22)
S ohledem na výše uvedené se Komise domnívá, že žádost Švédského království podaná s cílem získat schválení pro snížení obsahu kadmia v hnojivech na maximální úroveň 46 gramů kadmia na tunu fosforu je přípustná.
2. Použití čl. 114 odst. 6 třetího pododstavce SFEU
2.1 Opodstatnění založené na složitosti věci
(23)
Na podporu své žádosti Švédsko provedlo nové posouzení rizik, které bylo dokončeno v lednu 2011, ve kterém srovnává předpokládané koncentrace bez účinku (dále jen „PNEC“) pro organismy reprezentativní pro různé složky životního prostředí s koncentracemi kadmia ve švédském životním prostředí. V jeho oznámení se také odkazuje na některé studie, které byly dány k dispozici v rámci předchozích žádostí předložených Komisi v souladu s čl. 114 odst. 4 Smlouvy, a na posouzení rizik EU týkající se kadmia a oxidu kademnatého.
(24)
PNEC pro sladkou vodu závisí na tvrdosti. Jelikož má Švédsko velmi měkké sladké vody, výskyt toxicity pro vodní organismy se očekává za nižších koncentrací kadmia ve srovnání s ostatními částmi Evropy. Švédské orgány se proto domnívají, že je pravděpodobné, že vodní organismy ve švédských vodách jsou ve srovnání s vodami ve střední a jižní Evropě obecně citlivější na přidané kadmium.
(25)
Z výsledků programů monitorování ve Švédských povrchových vodách v letech 2006 a 2009 rovněž vyplývá, že přibližně 1 % jezer a 7 % pobřežních vod vykazuje vyšší koncentrace kadmia než jsou hodnoty PNEC. Přezkum provedený v roce 2008 dospěl k závěru, že opatření na snížení emisí vedla u vodních organismů k výraznému snížení koncentrací většiny kovů, avšak v případě kadmia je situace méně jasná. Zdá se, že tendence rostoucích účinků na imunitní systém ryb (slimule) během posledních let souvisí s rostoucí koncentrací kadmia v rybách. Další zpráva byla vypracována v roce 2011 s cílem popsat budoucí trendy ohledně kadmia v orných půdách a plodinách pro odhad koncentrací za 100 let a výsledky byly použity při modelování nejhoršího případu k odhadu rizika pro vodní organismy žijící ve vodách v blízkosti polí hnojených v průběhu příštích 100 let.
(26)
Švédské orgány ve svém posouzení dospěly k závěru, že by v dlouhodobém horizontu mohlo dojít ke zvýšení rizika pro vodní organismy žijící v mimořádně měkkých vodách (s tvrdostí nižší než 5 mg CaCO3/l). To je však pravděpodobné pouze v malých potocích s nízkým zředěním drenážní vody ze zemědělské půdy. Žádné další riziko pro životní prostředí vyplývající z používání kadmia v hnojivech nebylo švédskými orgány zjištěno.
(27)
S ohledem na složitost vztahů týkajících se kontaminace kadmiem prostřednictvím fosfátových hnojiv, možného hromadění a rizik pro životní prostředí, jak již bylo prokázáno v průběhu hodnocení podobných žádostí o udělení odchylky obdržených od Rakouska, Finska a České republiky, jakož i na dřívější žádosti Švédska požádala Komise Vědecký výbor pro zdravotní a environmentální rizika (dále jen „SCHER“) o stanovisko ohledně celkové kvality švédského posouzení rizik, případných významných nedostatků, vhodnosti zkoumaných scénářů a učiněných předpokladů, jakož i spolehlivosti a platnosti závěrů týkajících se zjištěných rizik pro životní prostředí.
(28)
SCHER zaujal své stanovisko dne 27. února 2012 (12). Dospěl k závěru, že zpráva o posouzení rizik vypracovaná švédskými orgány má řádnou vědeckou kvalitu, zkoumané scénáře jsou obecně vhodné a většina hodnot parametrů použitých ve scénářích je přijatelná. SCHER se nicméně domnívá, že řada tvrzení a/nebo předpokladů ve zprávě není podpořena dostatečnými důkazy. Například připomínky uvedené ve studiích o monitorování ryb předpokládají vztah mezi příčinami a důsledky, který není prokázán. Dalším příkladem je důležitý (pro posouzení rizik klíčový) předpoklad použití faktoru ředění 1/2 pro výpočet koncentrace kadmia v povrchových vodách potoků. Tento faktor není podpořen žádným vědeckým důkazem či opodstatněním. SCHER rovněž poznamenává, že pro některé scénáře byly použity spíše nejhorší podmínky. Například při výpočtech používání fosfátů na zemědělských půdách jsou použity míry používání, které jsou ve skutečnosti platné pro méně než 25 % švédských půd. Výpočty koncentrací povrchových vod potoků po drenáži se zdají být problematické a navrhované úrovně neodpovídají naměřeným koncentracím uvedeným jinde ve zprávě. Hodnoty PNEC použité ve švédském posouzení rizik odpovídají hodnotám navrženým ve zprávě EU o posouzení rizik týkající se kadmia a jako takové je může SCHER podpořit. Předložené míry charakterizace rizika (RCR) jsou proto výhradně závislé na posouzení expozice, tj. předpokládaných koncentracích kadmia ve švédských povrchových vodách. Uvedené koncentrace jsou závislé na - nepodloženém - faktoru zředění v půdě/potoce. SCHER nesouhlasí s předpokladem, že nedochází k žádné adsorpci kadmia v půdě. To nastane pouze tehdy, je-li půda již silně kontaminována a k žádné čisté adsorpci nedochází za rovnovážného stavu, a to situaci ve Švédsku neodpovídá. Švédská zpráva rovněž předpokládá, že k žádné adsorpci kadmia v půdě nedochází v hloubce větší než 30 cm, což rovněž neodpovídá skutečnosti. Proto SCHER nepodporuje výsledky předložené švédskými orgány, pokud jde o potoky, což je jediná složka životního prostředí, u které švédské orgány zjistily rizika.
(29)
Nicméně SCHER připomíná dřívější posouzení Vědeckého výboru pro toxicitu, ekotoxicitu a životní prostředí z roku 2002, ve kterém bylo odhadnuto, že se u většiny evropských půd neočekává zvýšení koncentrace kadmia v půdě na mezní hodnotu 46 mg Cd/kg P. SCHER potvrzuje, že tento odhad je stále obhajitelný i pro švédské zemědělské půdy, a poznamenává, že odvození bylo založeno na zásadě stávajícího stavu („stand-still“), nikoli na posouzení rizik provedeném švédskými orgány v jejich současném opodstatnění.
(30)
Ačkoli se SCHER ve svém stanovisku ze dne 27. února 2012 domnívá, že zpráva o posouzení rizik vypracovaná švédskými orgány má řádnou vědeckou kvalitu a obsahuje nové a relevantní údaje, přetrvávají některé nejasnosti ohledně určitých klíčových předpokladů, na jejichž základě švédské orgány dospěly k závěru, že existuje riziko pro vodní organismy v malých potocích ve Švédsku. K tomu, aby Komise mohla zaujmout konečný postoj, bude zapotřebí další objasnění ze strany švédských orgánů.
2.2 Neexistence rizika pro lidské zdraví
(31)
Ve svém opodstatnění švédské orgány uvedly rizika pro zdraví citlivých skupin populace (diabetiky, lidé trpící osteoporózou či nedostatkem železa). Tato rizika jsou způsobena dlouhodobou expozicí kadmiu prostřednictvím stravy. Z tohoto důvodu neexistuje žádné nebezpečí pro lidské zdraví spojené s rozhodnutím prodloužit posuzování situace ve Švédsku o další lhůtu šesti měsíců. Tato další lhůta umožní Komisi zohlednit další objasnění, která mají poskytnout švédské orgány, aby mohlo být přijato konečné rozhodnutí.
(32)
Na základě výše uvedených informací je Komise názoru, že podmínky stanovené v čl. 114 odst. 6 třetím pododstavci jsou splněny, a že tedy může využít možnost prodloužit šestiměsíční lhůtu, ve které musí schválit nebo zamítnout vnitrostátní předpisy oznámené Švédskem.
IV. ZÁVĚR
(33)
Na základě výše uvedených skutečností lze učinit závěr, že žádost Švédského království o zavedení vnitrostátních předpisů, které se odchylují od nařízení (ES) č. 2003/2003, je přípustná.
(34)
Nicméně vzhledem ke složitosti této věci a neexistenci nebezpečí pro lidské zdraví, které by bylo způsobeno přijetím tohoto rozhodnutí, zastává Komise názor, že je opodstatněné prodloužit lhůtu uvedenou v čl. 114 odst. 6 prvním pododstavci SFEU o další lhůtu končící dnem 18. října 2012,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Podle čl. 114 odst. 6 třetího pododstavce Smlouvy o fungování Evropské unie se lhůta pro schválení nebo zamítnutí zamýšlených vnitrostátních předpisů týkajících se kadmia v hnojivech, které Švédské království oznámilo dne 17. října 2011 podle čl. 114 odst. 5 Smlouvy o fungování Evropské unie, prodlužuje do 18. října 2012.
Článek 2
Toto rozhodnutí je určeno Švédskému království.
V Bruselu dne 18. dubna 2012.