ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 1114/2010 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 1ης Δεκεμβρίου 2010
που θεσπίζει λεπτομερείς κανόνες εκτέλεσης του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2494/95 του Συμβουλίου όσον αφορά τα ελάχιστα πρότυπα για την ποιότητα των συντελεστών στάθμισης του ΕνΔΤΚ και καταργεί τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2454/97 της Επιτροπής
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2494/95 του Συμβουλίου, της 23ης Οκτωβρίου 1995, για τη θέσπιση εναρμονισμένων δεικτών τιμών καταναλωτή (1), και ιδίως το άρθρο 3,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Οι εναρμονισμένοι δείκτες τιμών καταναλωτή («ΕνΔΤΚ») είναι εναρμονισμένες τιμές πληθωρισμού που απαιτούνται από την Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για την εκτέλεση των καθηκόντων τους σύμφωνα με το άρθρο 140 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι ΕνΔΤΚ είναι σχεδιασμένοι έτσι ώστε να διευκολύνουν διεθνείς συγκρίσεις του πληθωρισμού των τιμών καταναλωτή. Αποτελούν σημαντικούς δείκτες για τη διαχείριση της νομισματικής πολιτικής.
(2)
Το άρθρο 8 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2494/95 ορίζει ότι οι σταθμίσεις (συντελεστές στάθμισης) των ΕνΔΤΚ αναπροσαρμόζονται αρκετά τακτικά ώστε να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις συγκρισιμότητας και αξιοπιστίας. Οι ΕνΔΤΚ που βασίζονται σε συντελεστές στάθμισης οι οποίοι αναπροσαρμόζονται με διαφορετική συχνότητα ενδέχεται να μην ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις συγκρισιμότητας και αξιοπιστίας.
(3)
Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2454/97 της Επιτροπής, της 10ης Δεκεμβρίου 1997, περί μέτρων εκτέλεσης του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2494/95 του Συμβουλίου όσον αφορά τα ελάχιστα πρότυπα για την ποιότητα των συντελεστών στάθμισης των ΕνΔΤΚ (2) θεσπίζει κανόνες που εξασφαλίζουν ότι οι ΕνΔΤΚ καταρτίζονται βάσει συντελεστών στάθμισης που είναι επαρκώς αξιόπιστοι και κατάλληλοι για διεθνείς συγκρίσεις. Οι εν λόγω κανόνες θα πρέπει πλέον να τροποποιηθούν λαμβανομένων υπόψη των εξελίξεων στον τομέα των ΕνΔΤΚ. Ως εκ τούτου, τα μέτρα που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό θα πρέπει να αντικαταστήσουν τα μέτρα που ορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2454/97, ο οποίος θα πρέπει να καταργηθεί.
(4)
Το άρθρο 9 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2494/95 απαιτεί οι ΕνΔΤΚ να είναι δείκτες τιμών τύπου Laspeyres. Όταν οι σχετικές τιμές διαφόρων αγαθών και υπηρεσιών αλλάζουν, οι συνήθειες των καταναλωτών όσον αφορά τις δαπάνες τους ενδέχεται να αλλάξουν σε τέτοιο βαθμό ώστε να απαιτείται αναπροσαρμογή των συντελεστών στάθμισης των αντίστοιχων ομάδων δαπανών, και ιδίως των βασικών ποσοτήτων τους, προκειμένου να εξασφαλισθεί η καταλληλότητά τους.
(5)
Δυνάμει του άρθρου 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1749/96, της 9ης Σεπτεμβρίου 1996, επί των αρχικών μέτρων για την υλοποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2494/95 του Συμβουλίου για τους εναρμονισμένους δείκτες τιμών καταναλωτή (3), ο ΕνΔΤΚ καταρτίζεται έτσι ώστε να συμπεριλαμβάνει τις μεταβολές των τιμών ενός νέου σημαντικού αγαθού ή υπηρεσίας και των σχετικών δαπανών τους.
(6)
Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να εφαρμόζεται με την επιφύλαξη των ελάχιστων προτύπων για την αντιμετώπιση των ασφαλιστικών συντελεστών στάθμισης σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1617/1999 της Επιτροπής, της 23ης Ιουλίου 1999, για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2494/95 του Συμβουλίου όσον αφορά τα ελάχιστα πρότυπα για την αντιμετώπιση των ασφαλίσεων στους εναρμονισμένους δείκτες τιμών καταναλωτή (4).
(7)
Οι συντελεστές στάθμισης στο επίπεδο των τμημάτων, ομάδων και τάξεων COICOP/ΕνΔΤΚ (5) δεν πρέπει να είναι διαφορετικοί για κάθε μήνα κατά τη διάρκεια του έτους, εκτός αν αυτό γίνεται σύμφωνα με τις διατάξεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 330/2009 της Επιτροπής, της 22ας Απριλίου 2009, όσον αφορά τα ελάχιστα πρότυπα για την αντιμετώπιση των εποχιακών προϊόντων στους εναρμονισμένους δείκτες τιμών καταναλωτή (ΕνΔΤΚ) (6).
(8)
Ο παρών κανονισμός δεν θα πρέπει να απαιτεί από τα κράτη μέλη να διενεργούν νέες στατιστικές έρευνες ή έρευνες για τον οικογενειακό προϋπολογισμό συχνότερα από μία φορά κάθε πέντε χρόνια, δεδομένου ότι τα κράτη μέλη καλούνται να καταρτίζουν εθνικούς λογαριασμούς σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Σύστημα Λογαριασμών (ΕΣΛ 1995) (7) και ότι οι συντελεστές στάθμισης των χωρών, που είναι απαραίτητοι για την παραγωγή συγκεντρωτικών στοιχείων για τη ζώνη του ευρώ και την ΕΕ, καθώς και άλλων τέτοιων στοιχείων ΕνΔΤΚ, βασίζονται σε στοιχεία των εθνικών λογαριασμών.
(9)
Έχει ληφθεί υπόψη η αρχή της σχέσης κόστους-αποτελεσματικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 13 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2494/95.
(10)
Έχει ζητηθεί η γνώμη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2494/95.
(11)
Τα μέτρα που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό είναι σύμφωνα με τη γνώμη της επιτροπής του ευρωπαϊκού στατιστικού συστήματος,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Αντικείμενο
Σκοπός του παρόντος κανονισμού είναι η θέσπιση ελάχιστων προτύπων για την ποιότητα των συντελεστών στάθμισης των εναρμονισμένων δεικτών τιμών καταναλωτή (ΕνΔΤΚ).
Άρθρο 2
Ορισμοί
Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
1) «περίοδος αναφοράς της στάθμισης» ενός ΕνΔΤΚ: η 12μηνη περίοδος κατανάλωσης ή δαπάνης βάσει της οποίας εκτιμώνται οι συντελεστές στάθμισης για την κατάρτιση της τελευταίας τιμής του ΕνΔΤΚ·
2) «υποδείκτες»: οι υποδείκτες που θεσπίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2214/96 της Επιτροπής, της 20ής Νοεμβρίου 1996, για τη θέσπιση εναρμονισμένων δεικτών τιμών καταναλωτή: διαβίβαση και διάδοση των υποδεικτών των ΕνΔΤΚ (8).
Άρθρο 3
Ελάχιστα πρότυπα για τους συντελεστές στάθμισης ΕνΔΤΚ
1. Κάθε μήνα, κατά το τρέχον έτος t, τα κράτη μέλη παράγουν ΕνΔΤΚ με τη χρήση συντελεστών στάθμισης υποδεικτών οι οποίοι αντικατοπτρίζουν τις συνήθειες των καταναλωτών όσον αφορά τις δαπάνες τους κατά την περίοδο αναφοράς της στάθμισης και οι οποίοι αποβλέπουν στο να είναι όσο το δυνατόν πιο αντιπροσωπευτικοί των συνηθειών των καταναλωτών όσον αφορά τις δαπάνες τους κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος.
2. Ως εκ τούτου, κάθε χρόνο τα κράτη μέλη επανεξετάζουν και επικαιροποιούν τους συντελεστές στάθμισης των υποδεικτών ΕνΔΤΚ λαμβάνοντας υπόψη προκαταρκτικά στοιχεία των εθνικών λογαριασμών σχετικά με τις συνήθειες των καταναλωτών κατά το έτος t-2, εκτός από εξαιρετικές και δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις, καθώς και οποιοδήποτε διαθέσιμο και σχετικό στοιχείο από τις έρευνες για τον προϋπολογισμό των νοικοκυριών και άλλες πηγές στοιχείων που είναι αρκετά αξιόπιστες για τους σκοπούς του ΕνΔΤΚ.
3. Όσον αφορά τους συντελεστές στάθμισης που βρίσκονται κάτω από το επίπεδο των υποδεικτών, συμπεριλαμβανομένων εκείνων για τις στοιχειώδεις ομάδες προϊόντων όπως ορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1749/96, τα κράτη μέλη χρησιμοποιούν συντελεστές στάθμισης που δεν είναι σε καμία περίπτωση πάνω από επτά ετών.
4. Τα κράτη μέλη επανεξετάζουν ετησίως τις τυχόν σημαντικές και σταθερές εξελίξεις στην αγορά που επηρεάζουν τις ποσότητες στις υποδιαιρέσεις της COICOP/ΕνΔΤΚ, μεταξύ των περιόδων που αναφέρονται στις παραγράφους 2 και 3 και της περιόδου t-1, ώστε να εκτιμηθούν οι συντελεστές στάθμισης που είναι όσο το δυνατόν πιο επικαιροποιημένοι. Ειδικότερα, επανεξετάζονται οι καταναλωτικές δαπάνες για τις υποδιαιρέσεις της COICOP/ΕνΔΤΚ με γνωστές μεταβολές έπειτα από διοικητικές αποφάσεις και για προϊόντα σε ταχέως εξελισσόμενες αγορές.
5. Οποιαδήποτε προσαρμογή γίνει στους συντελεστές στάθμισης σύμφωνα με το παρόν άρθρο αρχίζει να ισχύει με τον δείκτη για τον Ιανουάριο του έτους t. Οι συντελεστές στάθμισης ΕνΔΤΚ για προηγούμενα έτη δεν αναθεωρούνται, με την επιφύλαξη της δυνατότητας διόρθωσης σφαλμάτων σύμφωνα με το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1921/2001 της Επιτροπής, της 28ης Σεπτεμβρίου 2001, σχετικά με τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2494/95 του Συμβουλίου όσον αφορά τα ελάχιστα πρότυπα για τις αναθεωρήσεις του εναρμονισμένου δείκτη τιμών καταναλωτή και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2602/2000 (9). Σε κάθε περίπτωση, οι συντελεστές στάθμισης ΕνΔΤΚ αρχίζουν να ισχύουν με τον δείκτη για τον Ιανουάριο κάθε έτους και η τιμή τους επικαιροποιείται με βάση τις τιμές του προηγούμενου Δεκεμβρίου.
Άρθρο 4
Έλεγχος ποιότητας
Τα κράτη μέλη παρέχουν στην Επιτροπή (Eurostat), κατόπιν αιτήματός της, επαρκείς πληροφορίες σχετικά με τους συντελεστές στάθμισης που χρησιμοποιούν για την κατάρτιση του ΕνΔΤΚ, συμπεριλαμβανομένης της χρησιμοποιούμενης περιόδου αναφοράς της στάθμισης, του αποτελέσματος της ετήσιας αναθεώρησης και των αναπροσαρμογών που πραγματοποιήθηκαν, ώστε να αξιολογηθεί η συμμόρφωση με τον παρόντα κανονισμό.
Άρθρο 5
Εφαρμογή
Οι διατάξεις του παρόντος κανονισμού αρχίζουν να ισχύουν με τον δείκτη για τον Ιανουάριο του 2012 το αργότερο.
Άρθρο 6
Κατάργηση
Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2454/97 καταργείται από τον Ιανουάριο του 2012. Οι παραπομπές στον καταργούμενο κανονισμό νοούνται ως παραπομπές στον παρόντα κανονισμό.
Άρθρο 7
Έναρξη ισχύος
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα μετά τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Βρυξέλλες, 1 Δεκεμβρίου 2010.
NAŘÍZENÍ KOMISE (EU) č. 1114/2010
ze dne 1. prosince 2010,
kterým se stanoví prováděcí pravidla k nařízení Rady (ES) č. 2494/95, pokud jde o minimální standardy pro kvalitu vážení harmonizovaných indexů spotřebitelských cen (HISC), a zrušuje nařízení Komise (ES) č. 2454/97
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na nařízení Rady (ES) č. 2494/95 ze dne 23. října 1995 o harmonizovaných indexech spotřebitelských cen (1), a zejména na článek 3 uvedeného nařízení,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Harmonizované indexy spotřebitelských cen (dále jen „HISC“) jsou harmonizované míry inflace vyžadované Komisí a Evropskou centrální bankou pro výkon jejich funkcí podle článku 140 Smlouvy o fungování Evropské unie. Účelem HISC je usnadnit mezinárodní srovnání inflace spotřebitelských cen. Slouží jako důležité ukazatele pro řízení měnové politiky.
(2)
Ustanovení čl. 8 odst. 3 nařízení (ES) č. 2494/95 vyžaduje, aby se váhová schémata HISC aktualizovala s periodicitou postačující ke splnění podmínek srovnatelnosti a spolehlivosti. HISC založené na váhových schématech, které se aktualizují s rozdílnou periodicitou, nemusí splňovat požadavky na srovnatelnost a spolehlivost.
(3)
Nařízení Komise (ES) č. 2454/97 (2) ze dne 10. prosince 1997, kterým se stanoví prováděcí pravidla k nařízení Rady (ES) č. 2494/95, pokud jde o minimální hodnoty standardů pro kvalitu vah pro harmonizované indexy spotřebitelských cen (HISC), stanovilo pravidla pro zajištění, aby se HISC vypracovávaly na základě vah, které jsou dostatečně spolehlivé a průkazné pro účely mezinárodního srovnávání. Tato pravidla by se nyní měla upravit s ohledem na vývoj v oblasti HISC. Opatření stanovená tímto nařízením by měla proto nahradit opatření stanovená nařízením (ES) č. 2454/97, které by mělo být zrušeno.
(4)
Článek 9 nařízení (ES) č. 2494/95 požaduje, aby HISC byly cenové indexy Laspeyresova typu. Při změně relativních cen různého zboží a služeb se může také změnit struktura spotřebitelských výdajů do té míry, že z toho vyplývá nezbytnost aktualizovat váhy odpovídajících skupin výdajů, a zejména kvantitativní hodnoty u jednotlivých skupin, aby se zajistila jejich průkaznost.
(5)
Na základě článku 4 nařízení (ES) č. 1749/96 (3) ze dne 9. září 1996, kterým se stanoví počáteční prováděcí opatření k nařízení Rady (ES) č. 2494/95 o harmonizovaných indexech spotřebitelských cen, se HISC má vypracovávat tak, aby zahrnoval cenové změny nového významného druhu zboží a služeb a jejich relativní výdaje.
(6)
Toto nařízení by se mělo použít, aniž jsou dotčeny minimální standardy pro zacházení s vahami pojistného v souladu s nařízením Komise (ES) č. 1617/1994 ze dne 23. července 1999 (4), kterým se stanoví prováděcí pravidla k nařízení Rady (ES) č. 2494/95, pokud se jedná o minimální standardy pro zacházení s pojištěním v harmonizovaném indexu spotřebitelských cen.
(7)
Váhy na úrovni oddílů, skupin nebo tříd COICOP/HISC (5) se proto nesmí během roku mezi jednotlivými měsíci lišit, pokud tak nestanoví ustanovení nařízení Komise (ES) č. 330/2009 (6), pokud jde o minimální standardy pro nakládání se sezónními produkty v rámci harmonizovaných indexů spotřebitelských cen.
(8)
Toto nařízení by nemělo požadovat od členských států provádění nových statistických zjišťování nebo provádění šetření statistiky rodinných účtů častěji než jednou za pět let vzhledem k tomu, že se od členských států požaduje, aby sestavovaly národní účty v souladu s Evropským systémem účtů (ESA 1995) (7), a že váhy zemí, které jsou nezbytné pro tvorbu úhrnů HISC za eurozónu, EU a jiné kategorie, vycházejí z údajů národních účtů.
(9)
V souladu s článkem 13 nařízení (ES) č. 2494/95 se přihlédlo k zásadě efektivity nákladů.
(10)
V souladu s čl. 5 odst. 3 nařízení (ES) č. 2494/95 byla konzultována Evropská centrální banka.
(11)
Opatření stanovená tímto nařízením jsou v souladu se stanoviskem Výboru pro evropský statistický systém,
PŘIJALA TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Předmět
Účelem tohoto nařízení je stanovit minimální standardy pro kvalitu vážení harmonizovaných indexů spotřebitelských cen (dále jen „HISC“).
Článek 2
Definice
Pro účely tohoto nařízení se rozumí:
1)
„sledovaným obdobím vážení“ HISC dvanáctiměsíční období spotřeby nebo výdajů, na základě kterého se provádí odhad vah pro sestavení nejnovějších hodnot HISC;
2)
„dílčími indexy“ dílčí indexy stanovené v nařízení Komise (ES) č. 2214/96 (8) ze dne 20. listopadu o harmonizovaných indexech spotřebitelských cen (HISC): předávání a zveřejňování dílčích indexů HISC.
Článek 3
Minimální standardy pro vážení HISC
1. Každý měsíc v běžném roce t vypracují členské státy harmonizované indexy spotřebitelských cen na základě vah dílčích indexů, do nichž se promítá struktura spotřebitelských výdajů v průběhu sledovaného období vážení a jejichž záměrem je co nejreprezentativněji odrážet strukturu spotřebitelských výdajů v předchozím kalendářním roce.
2. Členské státy musí proto každý rok revidovat a aktualizovat váhy dílčích indexů HISC, přičemž zohlední předběžné údaje národních účtů o struktuře spotřeby v roce t-2, s výjimkou mimořádných a řádně odůvodněných okolností, a také jakékoli dostupné a relevantní informace z šetření statistiky rodinných účtů a jiných zdrojů údajů, které jsou pro účely HISC dostatečně spolehlivé.
3. Pokud jde o váhy pod úrovní dílčích indexů, včetně elementárních skupin produktů vymezených v nařízení (ES) č. 1749/96, členské státy použijí váhy, které nesmí být v žádném případě starší sedmi let.
4. Členské státy každoročně přezkoumají, zda mezi obdobími uvedenými v odstavcích 2 a 3 a obdobím t-1 došlo nebo nedošlo k významnému a udržitelnému vývoji na trhu s dopadem na kvantitativní hodnoty v dílčích indexech COICOP/HISC, s cílem provést odhad co možná nejaktuálnějších vah. Přezkoumají se zejména spotřebitelské výdaje týkající se dílčích indexů COICOP/HISC, u kterých došlo, jak známo, ke změnám v důsledku správních rozhodnutí, a produktů na rychle se rozvíjejících trzích.
5. Veškeré úpravy váhových schémat provedené podle tohoto článku nabývají účinku s indexem za leden roku t. Váhy HISC pro předchozí roky se nerevidují, aniž by byla dotčena možnost opravit chyby v souladu s článkem 4 nařízení Komise (ES) č. 1921/2001 (9) ze dne 28. září 2001, kterým se stanoví prováděcí pravidla k nařízení Rady (ES) č. 2494/95, pokud se jedná o minimální standardy pro revize harmonizovaného indexu spotřebitelských cen, a kterým se mění nařízení (ES) č. 2602/2000. Váhy HISC v každém případě nabývají účinnosti s indexem za leden každého roku a jejich cenová aktualizace odpovídá cenám z předcházejícího prosince.
Článek 4
Kontrola kvality
Členské státy poskytnou Komisi (Eurostatu) na její žádost dostatečné informace o vahách použitých pro vypracování HISC, včetně sledovaného období vážení, výsledku ročního přezkoumání a provedených úprav, které jsou potřebné k posouzení souladu s tímto nařízením.
Článek 5
Uplatňování
Ustanovení tohoto nařízení nabývají účinku nejpozději s indexem za leden 2012.
Článek 6
Zrušení
Nařízení (ES) č. 2454/97 se zrušuje s účinkem od ledna 2012. Odkazy na zrušené nařízení se považují za odkazy na toto nařízení.
Článek 7
Vstup v platnost
Toto nařízení vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 1. prosince 2010.