ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 1158/2010 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 9ης Δεκεμβρίου 2010
περί κοινής μεθόδου ασφάλειας για την αξιολόγηση της συμμόρφωσης προς τις απαιτήσεις απόκτησης πιστοποιητικών σιδηροδρομικής ασφάλειας
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη την οδηγία 2004/49/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 29ης Απριλίου 2004 για την ασφάλεια των κοινοτικών σιδηροδρόμων, η οποία τροποποιεί την οδηγία 95/18/ΕΚ του Συμβουλίου σχετικά με τις άδειες σε σιδηροδρομικές επιχειρήσεις, και την οδηγία 2001/14/ΕΚ σχετικά με την κατανομή της χωρητικότητας των σιδηροδρομικών υποδομών και τις χρεώσεις για τη χρήση σιδηροδρομικής υποδομής, καθώς και με την πιστοποίηση ασφάλειας (οδηγία για την ασφάλεια των σιδηροδρόμων) (1), και ιδίως το άρθρο 6 παράγραφος 1,
Έχοντας υπόψη τη σύσταση ERA/REC/SAF/09-2009 του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Σιδηροδρόμων, που παραδόθηκε στην Επιτροπή στις 18 Σεπτεμβρίου 2009, σχετικά με κοινή μέθοδο ασφάλειας για την αξιολόγηση της συμμόρφωσης.
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Η οδηγία 2004/49/ΕΚ προβλέπει πλαίσιο ισότιμων προϋποθέσεων για όλες τις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις μέσω της εφαρμογής, ανά την Ένωση, όμοιων απαιτήσεων για την πιστοποίηση ασφάλειας. Σκοπός της κοινής μεθόδου ασφάλειας (ΚΜΑ) είναι η διαμόρφωση πλαισίου για τις εθνικές αρχές ασφάλειας όσον αφορά την εναρμόνιση των κριτηρίων λήψης των αποφάσεών τους ανά την Ένωση, σύμφωνα με το άρθρο 17 παράγραφος 4 της οδηγίας 2004/49/ΕΚ.
(2)
Απαιτείται να προβλεφθεί μέθοδος με την οποία οι εθνικές αρχές ασφάλειας να αξιολογούν την επάρκεια των διαδικασιών που αναπτύσσουν οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις για να ικανοποιήσουν τις εναρμονισμένες απαιτήσεις απόκτησης πιστοποιητικού ασφάλειας του μέρους Α που εκδίδεται σύμφωνα με το άρθρο 10 παράγραφος 2 στοιχείο α) και του πιστοποιητικού ασφάλειας του μέρους Β που εκδίδεται σύμφωνα με το άρθρο 10 παράγραφος 2 στοιχείο β) της οδηγίας 2004/49/ΕΚ. Πρέπει να καθοριστούν κριτήρια βάσει των οποίων θα διεξάγονται οι αξιολογήσεις από τις εθνικές αρχές ασφάλειας, καθώς και οι ακολουθητέες διαδικασίες.
(3)
Όσον αφορά τη συμμόρφωση προς την απαίτηση ασφάλειας, για σαφή καθορισμό της ευθύνης συντήρησης των σιδηροδρομικών οχημάτων, οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις που δεν είναι οι υπεύθυνες οντότητες για την συντήρηση όλων των οχημάτων που χρησιμοποιούνται στις δραστηριότητές τους, πρέπει, μέσω κατάλληλων συμβατικών διευθετήσεων, όπως η Γενική Σύμβαση Χρήσης να εξασφαλίσουν ότι κάθε όχημα υπάγεται σε μία επιφορτισμένη με τη συντήρηση οντότητα, η οποία αναλαμβάνει την ευθύνη για την συντήρηση του οχήματος σύμφωνα με το άρθρο 14α της οδηγίας 2004/49/ΕΚ. Στη σύμβαση μεταξύ των δύο μερών πρέπει να προσδιορίζεται η ανταλλαγή των απαιτούμενων πληροφοριών μεταξύ των δύο επιχειρήσεων, ώστε να εξασφαλιστεί η ασφαλής λειτουργία των οχημάτων.
(4)
Κατά την αξιολόγηση της συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις ασφάλειας προϊόντων ή υπηρεσιών που παρέχουν εργολήπτες ή προμηθευτές σιδηροδρομικών επιχειρήσεων, όπως η παροχή υπηρεσιών από κέντρα κατάρτισης αναγνωρισμένα βάσει της οδηγίας 2007/59/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Οκτωβρίου 2007, σχετικά με την πιστοποίηση του προσωπικού οδήγησης μηχανών έλξης και συρμών στο σιδηροδρομικό σύστημα της Κοινότητας (2), οι άδειες ή τα πιστοποιητικά που χορηγούνται σύμφωνα με την οικεία νομοθεσία της Ένωσης σε εργολήπτες ή προμηθευτές είναι δυνατόν να θεωρούνται ως έγκυρα αποδεικτικά στοιχεία. Ως έγκυρα αποδεικτικά στοιχεία είναι δυνατόν επίσης να θεωρούνται τα πιστοποιητικά οντοτήτων που είναι επιφορτισμένες με την συντήρηση σύμφωνα με το άρθρο 14α της οδηγίας 2004/49/ΕΚ. Μέχρι να τεθεί σε ισχύ το ευρωπαϊκό σύστημα πιστοποίησης, κατά την αξιολόγηση της συμμόρφωσης προς τις οικείες απαιτήσεις ασφάλειας είναι δυνατόν να θεωρούνται ως έγκυρα αποδεικτικά στοιχεία, τα πιστοποιητικά που εκδίδονται βάσει του μνημονίου συμφωνίας περί πιστοποίησης υπεύθυνων για τη συντήρηση φορέων (3), το οποίο υπογράφηκε στις 14 Μαΐου 2009.
(5)
Οι εθνικές αρχές ασφάλειας αξιολογούν την ικανότητα μιας σιδηροδρομικής επιχείρησης να συμμορφώνεται προς όλες τις απαιτήσεις που προβλέπονται για την εν γένει λειτουργία και τη λειτουργία στο συγκεκριμένο δίκτυο για το οποίο ζητεί την χορήγηση πιστοποιητικού, αξιολογώντας το οικείο σύστημα διαχείρισης της ασφάλειας σε συνολικό επίπεδο.
(6)
Κάθε εθνική αρχή ασφάλειας χρειάζεται να θεσπίσει ρυθμίσεις για να εξετάζει αν τα αποτελέσματα που περιγράφονται στην αίτηση χορήγησης πιστοποιητικού ασφάλειας παράγονται κατά τη εκμετάλλευση μετά την χορήγηση του πιστοποιητικού και αν τηρούνται σε συνεχή βάση όλες οι απαραίτητες απαιτήσεις, σύμφωνα με το άρθρο 16 παράγραφος 2 στοιχείο στ) και το άρθρο 17 παράγραφος 2 της οδηγίας 2004/49/ΕΚ. Κατά συνέπεια, αυτό απαιτεί την θέσπιση καθεστώτος επιτήρησης μετά την χορήγηση, βάσει θεμελιωδών αρχών ζωτικής σημασίας, προκειμένου να εξασφαλιστεί εναρμονισμένη προσέγγιση των εθνικών αρχών ασφάλειας σε κάθε μεμονωμένο κράτος μέλος.
(7)
Τα μέτρα που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό είναι σύμφωνα με τη γνώμη της επιτροπής που μνημονεύεται στο άρθρο 27 παράγραφος 1 της οδηγίας 2004/49/ΕΚ,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Αντικείμενο
Με τον παρόντα κανονισμό θεσπίζεται κοινή μέθοδος ασφάλειας (ΚΜΑ) για την αξιολόγηση της συμμόρφωσης προς τις απαιτήσεις όσον αφορά την απόκτηση πιστοποιητικών ασφάλειας όπως αναφέρεται στο άρθρο 6 παράγραφος 3 στοιχείο β) της οδηγίας 2004/49/ΕΚ.
Η ΚΜΑ περιλαμβάνει:
α)
διαδικασία και κριτήρια αξιολόγησης των αιτήσεων των σιδηροδρομικών επιχειρήσεων για την απόκτηση πιστοποιητικών ασφάλειας βάσει του άρθρου 10 παράγραφος 2 της οδηγίας 2004/49/ΕΚ, σύμφωνα με τα οριζόμενα στα παραρτήματα Ι, ΙΙ και ΙΙΙ του παρόντος κανονισμού,
β)
αρχές για την επιτήρηση της συμμόρφωσης προς τις απαιτήσεις της οδηγίας 2004/49/ΕΚ μετά την χορήγηση του πιστοποιητικού από την εθνική αρχή ασφάλειας, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο παράρτημα IV του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 2
Ορισμοί
Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ισχύει ο ακόλουθος ορισμός: «εποπτεία»: οι ρυθμίσεις που θεσπίζει η εθνική αρχή ασφάλειας για να παρακολουθεί τις επιδόσεις ασφάλειας μετά την χορήγηση πιστοποιητικού ασφάλειας.
Άρθρο 3
Διαδικασίες αξιολόγησης των αιτήσεων
1. Κατά την εξέταση των αιτήσεων για αμφότερα τα μέρη Α και Β των πιστοποιητικών ασφάλειας, οι οποίες υποβάλλονται μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού, οι εθνικές αρχές ασφάλειας εφαρμόζουν την διαδικασία που καθορίζεται στο παράρτημα Ι τους παρόντος κανονισμού για την αξιολόγηση της συμμόρφωσής τους, προς τις απαιτήσεις της οδηγίας 2004/49/ΕΚ. Οι εθνικές αρχές ασφάλειας χρησιμοποιούν τα κριτήρια αξιολόγησης που καθορίζονται στο παράρτημα ΙΙ του παρόντος κανονισμού για πιστοποιητικά ασφάλειας που χορηγούνται σύμφωνα με το άρθρο 10 παράγραφος 3 και εκείνα του παραρτήματος ΙΙΙ του παρόντος κανονισμού για πιστοποιητικά ασφάλειας που χορηγούνται σύμφωνα με το άρθρο 10 παράγραφος 4 της οδηγίας 2004/49/ΕΚ. Τα εν λόγω κριτήρια χρησιμοποιούνται επίσης σε περίπτωση ανανέωσης των πιστοποιητικών ασφάλειας σύμφωνα με το άρθρο 10 παράγραφος 5 της οδηγίας 2004/49/ΕΚ.
2. Κατά την αξιολόγηση, οι εθνικές αρχές ασφάλειας είναι δυνατόν να αποδεχτούν δεσμεύσεις από τους αιτούντες ότι θα διαχειριστούν τους κινδύνους μέσω συμβάσεων με τρίτους. Στις συμβάσεις καθορίζονται επίσης οι ανταλλαγές πληροφοριών που απαιτούνται για να εξασφαλιστεί η ασφαλής λειτουργία των οχημάτων, ιδίως στους τομείς που σχετίζονται με την διαχείριση της συντήρησης.
3. Επιπλέον, τα προϊόντα ή οι υπηρεσίες που παρέχονται στις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις από εργολήπτες ή προμηθευτές θεωρείται ότι ικανοποιούν τις απαιτήσεις ασφάλειας εάν οι εργολήπτες, οι προμηθευτές ή τα προϊόντα έχουν πιστοποιηθεί σύμφωνα με τα συναφή συστήματα πιστοποίησης που έχουν θεσπιστεί βάσει νομοθεσίας της Ένωσης για την προμήθεια των εν λόγω προϊόντων και υπηρεσιών.
Άρθρο 4
Εποπτεία
Μετά την χορήγηση του πιστοποιητικού ασφάλειας, οι εθνικές αρχές ασφάλειας, εποπτεύουν για αμφότερα τα μέρη Α και Β των πιστοποιητικών ασφάλειας, τη συνεχή εφαρμογή του οικείου συστήματος διαχείρισης της ασφάλειας από τις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις και εφαρμόζουν τις αρχές εποπτείας του παραρτήματος ΙV.
Άρθρο 5
Έναρξη ισχύος
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Βρυξέλλες, 9 Δεκεμβρίου 2010.
NAŘÍZENÍ KOMISE (EU) č. 1158/2010
ze dne 9. prosince 2010
o společné bezpečnostní metodě pro posuzování shody s požadavky pro získání osvědčení o bezpečnosti železnic
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na směrnici Evropského parlamentu a Rady 2004/49/ES ze dne 29. dubna 2004 o bezpečnosti železnic Společenství a o změně směrnice Rady 95/18/ES o vydávání licencí železničním podnikům a směrnice 2001/14/ES o přidělování kapacity železniční infrastruktury, zpoplatnění železniční infrastruktury a o vydávání osvědčení o bezpečnosti (směrnice o bezpečnosti železnic) (1), a zejména na čl. 6 odst. 1uvedené směrnice,
s ohledem na doporučení Evropské agentury pro železnice ERA/REC/SAF/09-2009 o společné bezpečnostní metodě pro posuzování shody doručené Komisi dne 18. září 2009,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Směrnice 2004/49/ES stanoví rámec pro vytvoření rovných podmínek pro všechny železniční podniky uplatňováním stejných požadavků v oblasti udělování osvědčení o bezpečnosti v celé Unii uplatňovány. Účelem této společné bezpečnostní metody (CSM) je vytvořit rámec pro vnitrostátní bezpečnostní orgány s cílem harmonizovat jejich rozhodovací kritéria v celé Unii v souladu s čl. 17 odst. 4 směrnice 2004/49/ES.
(2)
Je nezbytné stanovit pro vnitrostátní bezpečnostní orgány metodu posuzování přiměřenosti procesů vytvořených železničními podniky s cílem splnit harmonizované požadavky pro získání části A osvědčení o bezpečnosti vydávaných podle čl. 10 odst. 2 písm. a) a části B osvědčení o bezpečnosti vydávaných podle čl. 10 odst. 2 písm. b) část B osvědčení o bezpečnosti směrnice 2004/49/ES. Měla by být definována kritéria, na jejichž základě budou vnitrostátní bezpečnostní orgány posuzování provádět, a měly by být stanoveny postupy, kterými se budou řídit.
(3)
Pokud jde o shodu s požadavkem na bezpečnost, aby byla jasně vymezena odpovědnost za údržbu železničních vozidel, železniční podnik, který není subjektem odpovědným za údržbu všech vozidel používaných v jeho provozu, by měl na základě vhodných smluvních ujednání, jako je všeobecná dohoda o používání (GCU), zajistit, aby byl ke každému vozidlu přidělen subjekt odpovědný za údržbu, který přijme odpovědnost za údržbu vozidla v souladu s článkem 14a směrnice 2004/49/ES. V rámci smlouvy by měla být upřesněna výměna informací mezi oběma podniky nutná k zaručení bezpečného provozu vozidel.
(4)
Při posuzování shody s bezpečnostními požadavky na výrobky a služby poskytované železničním podnikům smluvními subjekty nebo dodavateli, jako je poskytování služeb školicími středisky uznávanými v souladu se směrnicí Evropského parlamentu a Rady 2007/59/ES ze dne 23. října 2007 o vydávání osvědčení strojvedoucím obsluhujícím hnací vozidla a vlaky v železničním systému Společenství (2), lze za platný doklad považovat schválení nebo osvědčení udělená smluvním subjektům či dodavatelům v souladu s příslušným právem Unie. Za platný doklad lze rovněž považovat osvědčení udělené subjektům odpovědným za údržbu v souladu s článkem 14a směrnice 2004/49/ES. Dokud nevstoupí v platnost evropský systém udělování osvědčení, lze za platný doklad při posuzování shody s příslušnými bezpečnostními požadavky považovat i osvědčení vydaná na základě memoranda o porozumění (3), kterým se stanoví základní zásady společného systému osvědčení subjektů odpovědných za údržbu nákladních vagónů, podepsaného dne 14. května 2009.
(5)
Vnitrostátní bezpečnostní orgány posuzují schopnost železničních podniků dodržet veškeré požadavky nezbytné pro provoz obecně či pro provoz v konkrétní síti, na kterou se jím požadované osvědčení vztahuje, posouzením jejich systému zajišťování bezpečnosti na globální úrovni.
(6)
Jednotlivé vnitrostátní bezpečnostní orgány musí zavést opatření, aby mohly přezkoumat, zda výsledky popsané v žádosti o osvědčení o bezpečnosti jsou v praxi plněny i po udělení osvědčení a zda jsou průběžně dodržovány všechny nezbytné požadavky, jak je stanoveno v čl. 16 odst. 2 písm. f) a čl. 17 odst. 2 směrnice 2004/49/ES. Aby byl zaručen harmonizovaný přístup vnitrostátních bezpečnostních orgánů v jednotlivých členských státech, je třeba vytvořit režim dozoru po udělení osvědčení založený na základních klíčových zásadách.
(7)
Opatření stanovená tímto nařízením jsou v souladu se stanoviskem výboru zřízeného podle čl. 27 odst. 1 směrnice 2004/49/ES,
PŘIJALA TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Předmět
Toto nařízení stanoví společnou bezpečnostní metodu (CSM) pro posuzování shody s požadavky pro získání osvědčení o bezpečnosti podle čl. 6 odst. 3 písm. b) směrnice 2004/49/ES.
Metoda CSM zahrnuje:
a)
postupy a kritéria pro posuzování žádostí o osvědčení o bezpečnosti podaných železničními podniky podle čl. 10 odst. 2 směrnice 2004/49/ES, jež jsou stanoveny v příloze I, II a III tohoto nařízení;
b)
zásady pro dozor nad dodržováním požadavků směrnice 2004/49/ES poté, co vnitrostátní bezpečnostní orgán udělí osvědčení, jež jsou stanoveny v příloze IV tohoto nařízení.
Článek 2
Definice
Pro účely tohoto nařízení se použijí tyto definice: „dozorem“ se rozumí opatření zavedená vnitrostátním bezpečnostním orgánem za účelem kontroly výkonu v oblasti bezpečnosti poté, co udělil osvědčení o bezpečnosti.
Článek 3
Postupy pro posuzování žádostí
1. Při zkoumání žádostí o část A a část B osvědčení o bezpečnosti podaných po vstupu tohoto nařízení v platnost vnitrostátní bezpečnostní orgány uplatní pro posouzení shody s požadavky stanovenými ve směrnici 2004/49/ES postup stanovený v příloze I tohoto nařízení. Pro osvědčení o bezpečnosti vydaná v souladu s čl. 10 odst. 3 směrnice 2004/49/ES vnitrostátní bezpečnostní orgány použijí kritéria pro posuzování shody stanovená v příloze II tohoto nařízení a pro osvědčení o bezpečnosti vydaná v souladu s čl. 10 odst. 4 směrnice 2004/49/ES kritéria stanovená v příloze III tohoto nařízení. Tato kritéria se rovněž použijí v případě obnovení osvědčení o bezpečnosti v souladu s čl. 10 odst. 5 směrnice 2004/49/ES.
2. Při posuzování žádosti mohou vnitrostátní bezpečnostní orgány přijímat závazky žadatelů k řízení rizik na základě smluv uzavřených s třetími stranami. Ve smlouvách musí být rovněž upřesněn způsob výměny informací potřebných k zajištění bezpečného provozu vozidel, zejména v oblastech týkajících se zajišťování údržby.
3. Má se za to, že výrobky či služby poskytované železničním podnikům smluvními subjekty či dodavateli odpovídají bezpečnostním požadavkům, mají-li tyto smluvní subjekty, dodavatelé či výrobky k poskytování uvedených výrobků a služeb osvědčení vydaná v souladu s příslušnými systémy udělování osvědčení vytvořenými v souladu s právními předpisy Unie.
Článek 4
Dozor
Po udělení osvědčení o bezpečnosti dohlíží vnitrostátní bezpečnostní orgány jak v případě části A, tak v případě části B osvědčení o bezpečnosti na to, aby železniční podniky průběžné uplatňovaly svůj systém zajišťování bezpečnosti, a uplatňují zásady dozoru stanovené v příloze IV.
Článek 5
Vstup v platnost
Toto nařízení vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 9. prosince 2010.