ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 915/2010 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 12ης Οκτωβρίου 2010
για ένα συντονισμένο πολυετές κοινοτικό πρόγραμμα ελέγχου της Ένωσης για τα έτη 2011, 2012 και 2013 ώστε να εξασφαλιστεί συμμόρφωση με τα ανώτατα όρια και να εκτιμηθεί η έκθεση του καταναλωτή στα υπολείμματα φυτοφαρμάκων μέσα και πάνω στα τρόφιμα φυτικής και ζωικής προέλευσης
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη:
τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 396/2005 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Φεβρουαρίου 2005, για τα ανώτατα όρια καταλοίπων φυτοφαρμάκων μέσα ή πάνω στα τρόφιμα και τις ζωοτροφές φυτικής και ζωικής προέλευσης και για την τροποποίηση της οδηγίας 91/414/ΕΟΚ του Συμβουλίου (1), και ιδίως το άρθρο 29,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1213/2008 της Επιτροπής (2) θεσπίστηκε το πρώτο συντονισμένο πολυετές κοινοτικό πρόγραμμα για τα έτη 2009, 2010 και 2011. Το πρόγραμμα συνεχίστηκε στο πλαίσιο του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 901/2009 της Επιτροπής, της 28ης Σεπτεμβρίου 2009, για ένα συντονισμένο πολυετές κοινοτικό πρόγραμμα ελέγχου για τα έτη 2010, 2011 και 2012, ώστε να εξασφαλιστεί συμμόρφωση με τα ανώτατα όρια και να εκτιμηθεί η έκθεση του καταναλωτή στα υπολείμματα φυτοφαρμάκων μέσα και πάνω στα τρόφιμα φυτικής και ζωικής προέλευσης (3).
(2)
Τριάντα έως σαράντα τρόφιμα αποτελούν τα κύρια συστατικά του διαιτολογίου στην Ένωση. Εφόσον οι χρήσεις των φυτοφαρμάκων παρουσιάζουν σημαντικές αλλαγές σε περίοδο τριών χρόνων, τα τρόφιμα αυτά πρέπει να ελέγχονται ανά τριετία για φυτοφάρμακα, με σκοπό να αξιολογηθεί η έκθεση των καταναλωτών και η εφαρμογή της ενωσιακής νομοθεσίας.
(3)
Βάσει διωνυμικής κατανομής πιθανοτήτων μπορεί να υπολογιστεί ότι η εξέταση 642 δειγμάτων επιτρέπει με βεβαιότητα μεγαλύτερη του 99 % την ανίχνευση δείγματος που περιέχει υπολείμματα φυτοφαρμάκων άνω του ορίου προσδιορισμού (LOD), με την προϋπόθεση ότι τουλάχιστον το 1 % των προϊόντων περιέχει υπολείμματα άνω του ορίου αυτού. Η συλλογή των εν λόγω δειγμάτων πρέπει να κατανεμηθεί μεταξύ των κρατών μελών με βάση τον πληθυσμό, με ελάχιστο όριο 12 δείγματα ανά προϊόν και ανά έτος.
(4)
Όταν ο ορισμός των υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων περιλαμβάνει άλλες δραστικές ουσίες, μεταβολίτες ή προϊόντα αποδόμησης, τα στοιχεία για τους μεταβολίτες αυτούς πρέπει να αναφέρονται ξεχωριστά, κατά περίπτωση.
(5)
Οι οδηγίες σχετικά με τη «Μέθοδο επικύρωσης και τις διαδικασίες ποιοτικού ελέγχου για την ανάλυση των υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων στα τρόφιμα και τις ζωοτροφές» (Method Validation and Quality Control Procedures for Pesticide Residue Analysis in food and feed) δημοσιεύονται στον ιστοχώρο της Επιτροπής (4). Πρέπει να επιτρέπεται στα κράτη μέλη, κάτω από ορισμένες συνθήκες, να χρησιμοποιούν ποιοτικές μεθόδους διαλογής.
(6)
Για τις διαδικασίες δειγματοληψίας εφαρμόζεται η οδηγία 2002/63/ΕΚ της Επιτροπής, της 11ης Ιουλίου 2002, για την καθιέρωση κοινοτικών μεθόδων δειγματοληψίας για τον επίσημο έλεγχο των υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων μέσα και πάνω σε προϊόντα φυτικής και ζωικής προέλευσης και την κατάργηση της οδηγίας 79/700/ΕΟΚ (5), η οποία ενσωματώνει τις δειγματοληπτικές μεθόδους και τις διαδικασίες που συνιστά η επιτροπή του Κώδικα Τροφίμων.
(7)
Είναι επίσης αναγκαίο να εξεταστεί κατά πόσον τηρούνται τα ανώτατα όρια υπολειμμάτων για τις παιδικές τροφές που προβλέπονται στο άρθρο 10 της οδηγίας 2006/141/ΕΟΚ της Επιτροπής, της 22ας Δεκεμβρίου 2006, σχετικά με τα παρασκευάσματα για βρέφη και τα παρασκευάσματα δεύτερης βρεφικής ηλικίας και την τροποποίηση της οδηγίας 1999/21/ΕΚ (6), και με το άρθρο 7 της οδηγίας 2006/125/ΕΚ της Επιτροπής, της 5ης Δεκεμβρίου 2006, για τις μεταποιημένες τροφές με βάση τα δημητριακά και τις παιδικές τροφές για βρέφη και παιδιά μικρής ηλικίας (7), λαμβάνοντας υπόψη μόνο τους ορισμούς των υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων όπως ορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 396/2005.
(8)
Είναι επίσης αναγκαίο να εκτιμηθούν τυχόν αθροιστικές, σωρευτικές και συνεργειακές επιπτώσεις των φυτοφαρμάκων. Η εκτίμηση αυτή πρέπει να αρχίσει με ορισμένες οργανοφωσφορικές, καρβαμιδικές, τριαζολικές ενώσεις καθώς και με ορισμένα πυρεθροειδή, όπως ορίζονται στο παράρτημα Ι.
(9)
Τα κράτη μέλη υποβάλλουν έως τις 31 Αυγούστου κάθε έτους τις πληροφορίες για το προηγούμενο ημερολογιακό έτος.
(10)
Με σκοπό να αποφευχθεί οποιαδήποτε σύγχυση λόγω της επικάλυψης των διαδοχικών πολυετών προγραμμάτων, ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 901/2009 θα πρέπει να καταργηθεί για λόγους ασφάλειας δικαίου. Ωστόσο, θα πρέπει να εξακολουθήσει να ισχύει για τα δείγματα που ελέγχθηκαν το 2010.
(11)
Τα μέτρα που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό είναι σύμφωνα με τη γνώμη της μόνιμης επιτροπής για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Τα κράτη μέλη, τα έτη 2011, 2012 και 2013, λαμβάνουν και αναλύουν δείγματα για τον συνδυασμό προϊόντων/υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων, όπως ορίζεται στο παράρτημα Ι.
Ο αριθμός των δειγμάτων κάθε προϊόντος ορίζεται στο παράρτημα ΙΙ.
Άρθρο 2
1. Η παρτίδα προς δειγματοληψία επιλέγεται τυχαία.
Η δειγματοληπτική διαδικασία, συμπεριλαμβανομένου του αριθμού των μονάδων, είναι σύμφωνη με την οδηγία 2002/63/ΕΚ.
2. Τα δείγματα αναλύονται σύμφωνα με τους ορισμούς υπολειμμάτων που ορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 396/2005.
Άρθρο 3
1. Τα κράτη μέλη υποβάλλουν τα αποτελέσματα της ανάλυσης των δειγμάτων που υποβλήθηκαν σε δοκιμές το 2011, 2012 και 2013 έως τις 31 Αυγούστου 2012, 2013 και 2014 αντίστοιχα.
Εκτός από αυτά τα αποτελέσματα, τα κράτη μέλη παρέχουν τις ακόλουθες πληροφορίες:
α)
τις αναλυτικές μεθόδους που χρησιμοποιήθηκαν και τα επίπεδα αναφοράς που επιτεύχθηκαν, σύμφωνα με τις οδηγίες για τη μέθοδο επικύρωσης και τις διαδικασίες ποιοτικού ελέγχου για την ανάλυση των υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων στα τρόφιμα και τις ζωοτροφές. Όταν χρησιμοποιείται ποιοτική μέθοδος διαλογής, τα αποτελέσματα κάτω από το επίπεδο αναφοράς πρέπει να αναφέρονται ως μη ανιχνεύσιμα·
β)
το όριο προσδιορισμού που εφαρμόστηκε στα εθνικά και ενωσιακά προγράμματα ελέγχου·
γ)
όταν το επιτρέπει η εθνική νομοθεσία, τις λεπτομέρειες των εκτελεστικών μέτρων που έχουν ληφθεί·
δ)
στην περίπτωση υπέρβασης των ΑΟΥ, δήλωση των πιθανών λόγων υπέρβασης, καθώς και τυχόν ενδεδειγμένες παρατηρήσεις για εναλλακτικές δυνατότητες διαχείρισης κινδύνου.
2. Όταν ο ορισμός των υπολειμμάτων φυτοφαρμάκου περιλαμβάνει άλλες δραστικές ουσίες, μεταβολίτες ή/και προϊόντα αποδόμησης ή αντίδρασης, τα κράτη μέλη υποβάλλουν εκθέσεις για τα αποτελέσματα των αναλύσεων σύμφωνα με τον νομικό ορισμό του υπολείμματος. Κατά περίπτωση, τα αποτελέσματα κάθε κύριου ισομερούς ή μεταβολίτη που αναφέρεται στον ορισμό του υπολείμματος υποβάλλονται ξεχωριστά.
Άρθρο 4
Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 901/2009 καταργείται.
Ωστόσο, εξακολουθεί να ισχύει για τα δείγματα που ελέγχθηκαν το 2010.
Άρθρο 5
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την 1η Ιανουαρίου 2011.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Βρυξέλλες, 12 Οκτωβρίου 2010.
NAŘÍZENÍ KOMISE (EU) č. 915/2010
ze dne 12. října 2010
o koordinovaném víceletém kontrolním programu Unie pro roky 2011, 2012 a 2013 s cílem zajistit dodržování maximálních limitů reziduí pesticidů v potravinách rostlinného a živočišného původu a na jejich povrchu a vyhodnotit expozici spotřebitelů těmto reziduím pesticidů
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 396/2005 ze dne 23. února 2005 o maximálních limitech reziduí pesticidů v potravinách a krmivech rostlinného a živočišného původu a na jejich povrchu a o změně směrnice Rady 91/414/EHS (1), a zejména na článek 29 uvedeného nařízení,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Nařízením Komise (ES) č. 1213/2008 (2) byl zřízen první koordinovaný víceletý kontrolní program Společenství pro roky 2009, 2010 a 2011. Uvedený program dále fungoval pod nařízením Komise (ES) č. 901/2009 ze dne 28. září 2009 o koordinovaném víceletém kontrolním programu Společenství pro roky 2010, 2011 a 2012 s cílem zajistit dodržování maximálních limitů reziduí pesticidů v potravinách rostlinného a živočišného původu a na jejich povrchu a vyhodnotit expozici spotřebitelů těmto reziduím pesticidů (3).
(2)
Hlavní složky stravy v Unii tvoří třicet až čtyřicet potravin. Vzhledem k tomu, že se v průběhu tří let výrazně změnila využití pesticidů, měly by být pesticidy v těchto potravinách kontrolovány v řadě tříletých cyklů, čímž se umožní vyhodnocování expozice spotřebitelů a používání právních předpisů Evropské unie.
(3)
Na základě binomického rozdělení pravděpodobnosti lze vypočítat, že zkoumání 642 vzorků umožní s více než 99 % jistotou odhalit vzorek obsahující rezidua pesticidů, která překračují mez stanovitelnosti, pokud nejméně 1 % produktů obsahuje rezidua překračující tuto mez. Odběr těchto vzorků by měl být rozdělen mezi členské státy podle počtu jejich obyvatel, přičemž by mělo být pro každý produkt odebráno nejméně dvanáct vzorků ročně.
(4)
Pokud jsou do definice reziduí pesticidů zahrnuty jiné účinné látky, metabolity nebo rozkladné produkty, měly by být takové případné metabolity vykazovány zvlášť.
(5)
Pokyny týkající se postupů validace metod a řízení jakosti analýzy reziduí pesticidů v potravinách a krmivech („Method Validation and Quality Control Procedures for Pesticide Residue Analysis in food and feed“) jsou zveřejněny na internetových stránkách Komise (4). Členským státům by mělo být povoleno za určitých podmínek používat kvalitativní screeningové metody.
(6)
Pokud jde o postupy odběru vzorků, měla by se používat směrnice Komise 2002/63/ES ze dne 11. července 2002, kterou se stanoví metody Společenství pro odběr vzorků určených k úřední kontrole reziduí pesticidů v produktech rostlinného a živočišného původu a na jejich povrchu a kterou se zrušuje směrnice 79/700/EHS (5), která začleňuje metody a postupy odběru vzorků doporučené Komisí pro Codex Alimentarius.
(7)
Je také nezbytné vyhodnotit, zda jsou dodržovány maximální limity reziduí v příkrmech pro kojence stanovené v článku 10 směrnice Komise 2006/141/ES ze dne 22. prosince 2006 o počáteční a pokračovací kojenecké výživě a o změně směrnice 1999/21/ES (6) a v článku 7 směrnice Komise 2006/125/ES ze dne 5. prosince 2006 o obilných a ostatních příkrmech pro kojence a malé děti (7), pouze za použití definic reziduí stanovených v nařízení (ES) č. 396/2005.
(8)
Je rovněž třeba vyhodnotit možné agregované, kumulativní a synergické účinky pesticidů. Začít by se mělo hodnocením některých organofosfátů, karbamátů, triazolů a pyretroidů, uvedených v příloze I.
(9)
Členské státy by měly do 31. srpna každého roku předložit informace za předchozí kalendářní rok.
(10)
Aby v souvislosti s časovým přesahem jednoho víceletého programu do dalšího nedocházelo k nejasnostem, mělo by se v zájmu právní jistoty zrušit nařízení (ES) č. 901/2009. Nařízení by se však dále mělo používat pro vzorky testované v roce 2010.
(11)
Opatření stanovená tímto nařízením jsou v souladu se stanoviskem Stálého výboru pro potravinový řetězec a zdraví zvířat,
PŘIJALA TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Členské státy odeberou v letech 2011, 2012 a 2013 vzorky pro kombinace produktů/reziduí pesticidů uvedené v příloze I a provedou jejich analýzu.
Počet vzorků každého produktu je uveden v příloze II.
Článek 2
1. Šarže, která má být odebrána do vzorku, musí být vybrána náhodně.
Postup odběru vzorků, včetně počtu jednotek, musí být v souladu se směrnicí 2002/63/ES.
2. Analýza vzorků musí být provedena v souladu s definicemi reziduí stanovenými v nařízení (ES) č. 396/2005.
Článek 3
1. Členské státy předloží výsledky analýzy vzorků testovaných v letech 2011, 2012 a 2013 vždy do 31. srpna následujícího roku.
Kromě těchto výsledků předloží členské státy tyto informace:
a)
použité analytické metody a dosažené vykazované hodnoty v souladu s postupy validace metod a řízení jakosti analýzy reziduí pesticidů v potravinách a krmivech; v případech, kde jsou použity kvalitativní screeningové metody, by výsledky, které mají hodnotu pod vykazovanou screeningovou hodnotou měly být nahlášeny jako nezjištěné;
b)
mez stanovitelnosti uplatňovanou v národních kontrolních programech a v kontrolních programech Unie;
c)
podrobnosti o přijatých donucovacích opatřeních, pokud to vnitrostátní právní předpisy dovolují;
d)
v případě překročení maximálních limitů reziduí vyjádření k možným důvodům, pro které došlo k jejich překročení, a související poznámky týkající se možných způsobů řízení rizika.
2. Pokud jsou do definice reziduí pesticidů zahrnuty účinné látky, metabolity a/nebo rozkladné či reakční produkty, podají členské státy zprávu o výsledcích analýzy v souladu s právní definicí reziduí. Případně se výsledky každého z hlavních izomerů nebo metabolitů uvedených v definici reziduí předloží zvlášť.
Článek 4
Nařízení (ES) č. 901/2009 se zrušuje.
Dále se však použije pro vzorky testované v roce 2010.
Článek 5
Toto nařízení vstupuje v platnost dnem 1. ledna 2011.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 12. října 2010.