ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 24ης Ιανουαρίου 2012
με την οποία διαπιστώνεται αν έχουν ληφθεί αποτελεσματικά μέτρα από την Ουγγαρία σε εφαρμογή της σύστασης του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 2009
(2012/139/ΕΕ)
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 126 παράγραφος 8,
Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Σύμφωνα με το άρθρο 126 της Συνθήκης, τα κράτη μέλη αποφεύγουν τα υπερβολικά δημοσιονομικά ελλείμματα.
(2)
Στόχος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης είναι η υγιής δημοσιονομική κατάσταση, ως μέσο ενίσχυσης των συνθηκών για σταθερότητα τιμών και ισχυρή διατηρήσιμη ανάπτυξη, που ευνοούν τη δημιουργία απασχόλησης. Το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης περιλαμβάνει τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την επιτάχυνση και τη διασαφήνιση της εφαρμογής της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος (1), που εκδόθηκε προκειμένου να προωθηθεί η ταχεία διόρθωση των υπερβολικών δημοσιονομικών ελλειμμάτων.
(3)
Το Συμβούλιο, με την απόφαση 2004/918/ΕΚ (2), μετά από σύσταση της Επιτροπής, διαπίστωσε, στις 5 Ιουλίου 2004, σύμφωνα με το άρθρο 104 παράγραφος 6 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Κοινότητα (ΣΕΚ), ότι στην Ουγγαρία υπήρχε υπερβολικό έλλειμμα (3).
(4)
Στις 5 Ιουλίου 2004, και με βάση σύσταση της Επιτροπής, το Συμβούλιο διατύπωσε συστάσεις δυνάμει του άρθρου 104 παράγραφος 7 της ΣΕΚ, ζητώντας από τις ουγγρικές αρχές να αναλάβουν δράση σε μεσοπρόθεσμο πλαίσιο προκειμένου να μειωθεί το έλλειμμα σε επίπεδο κάτω από 3 % του ΑΕΠ έως το 2008. Στις 18 Ιανουαρίου 2005, σύμφωνα με το άρθρο 104 παράγραφος 8 της ΣΕΚ, το Συμβούλιο με την απόφαση 2005/348/ΕΚ (4) έκρινε ότι η Ουγγαρία δεν είχε αναλάβει αποτελεσματική δράση σε εφαρμογή της σύστασής του.
(5)
Στις 8 Μαρτίου 2005 το Συμβούλιο εξέδωσε μετά από σύσταση της Επιτροπής δεύτερη σύσταση βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 7 της ΣΕΚ, επιβεβαιώνοντας την προθεσμία του 2008 για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος. Ύστερα από σημαντική επιδείνωση των δημοσιονομικών προοπτικών στην Ουγγαρία, το Συμβούλιο απεφάνθη με την απόφαση 2005/843/ΕΚ, της 8ης Νοεμβρίου 2005 (5), ότι η Ουγγαρία, για δεύτερη φορά, δεν συμμορφώθηκε αποτελεσματικά με τις συστάσεις του.
(6)
Κατά συνέπεια, το Συμβούλιο μετά από σύσταση της Επιτροπής απηύθυνε στην Ουγγαρία, στις 10 Οκτωβρίου 2006, και τρίτη σύσταση βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 7 της ΣΕΚ, με την οποία μετατέθηκε για το 2009 η προθεσμία για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος. Στις 7 Ιουλίου 2009 το Συμβούλιο με τη σύστασή του βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 7 της ΣΕΚ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι μπορούσε να θεωρηθεί ότι οι ουγγρικές αρχές είχαν λάβει αποτελεσματικά μέτρα, ανταποκρινόμενες στις συστάσεις του Οκτωβρίου 2006. Δεδομένης της σοβαρής κάμψης στο πλαίσιο της οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, το Συμβούλιο με την ίδια σύστασή του εξέδωσε αναθεωρημένη τρίτη σύσταση βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 7 της ΣΕΚ.
(7)
Με τη σύσταση της 7ης Ιουλίου 2009, το Συμβούλιο κάλεσε τις ουγγρικές αρχές να τερματίσουν την κατάσταση υπερβολικού ελλείμματος έως το 2011, το αργότερο. Συγκεκριμένα, έγινε σύσταση στην Ουγγαρία i) να περιορίσει την επιδείνωση της δημοσιονομικής θέσης κατά το 2009, διασφαλίζοντας αυστηρή εφαρμογή των διορθωτικών μέτρων που θεσπίστηκαν και ανακοινώθηκαν για την τήρηση του στόχου του 3,9 % του ΑΕΠ· ii) αρχής γενομένης από το 2010, να εφαρμόσει αυστηρά τα απαραίτητα μέτρα εξυγίανσης για να διασφαλίσει συνεχή μείωση του διαρθρωτικού ελλείμματος και την εκ νέου πτώση του ονομαστικού ελλείμματος, λαμβάνοντας πρόσθετα διαρθρωτικά μέτρα, ούτως ώστε να εξασφαλιστεί η μακροχρόνια βελτίωση των δημόσιων οικονομικών· iii) να εκπονήσει και να εφαρμόσει εγκαίρως τα απαραίτητα μέτρα εξυγίανσης για την επίτευξη της διόρθωσης του υπερβολικού ελλείμματος μέχρι το 2011· iv) να διασφαλίσει, τουλάχιστον, συνολικά σωρευτική δημοσιονομική προσπάθεια ύψους 0,5 % του ΑΕΠ κατά τη διάρκεια του 2010 και του 2011 και v) να διασφαλίσει ότι το ποσοστό του ακαθάριστου δημόσιου χρέους θα τεθεί σε σταθερή πτωτική τροχιά.
(8)
Στις 27 Ιανουαρίου 2010 η Επιτροπή ενέκρινε ανακοίνωση προς το Συμβούλιο (6), στην οποία κατέληγε στο συμπέρασμα ότι, βάσει των τότε διαθέσιμων πληροφοριών, έκρινε πως η Ουγγαρία είχε αναλάβει αποτελεσματική δράση ως ανταπόκριση στις συστάσεις του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 2009. Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα αυτό ιδίως λαμβάνοντας υπόψη μέτρα δημοσιονομικής εξυγίανσης ύψους 1,5 % του ΑΕΠ για την επίτευξη του στόχου 3,9 % του ΑΕΠ για το έλλειμμα του 2009, διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις του συστήματος συντάξεων και κοινωνικών επιδομάτων που στηρίζουν την επίτευξη του στόχου 3,8 % του ΑΕΠ για το έλλειμμα του 2010 και την πρόοδο όσον αφορά την εφαρμογή του νέου δημοσιονομικού πλαισίου, αλλά προειδοποίησε ότι υπήρχαν σημαντικοί κίνδυνοι.
(9)
Στις 15 Δεκεμβρίου 2011 η Ουγγαρία υπέβαλε στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή έκθεση για τα μέτρα που έλαβε σε εφαρμογή της σύστασης του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 2009, βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7 της Συνθήκης, Δεκέμβριος 2011 («έκθεση προόδου ΔΕΥ του Δεκεμβρίου 2011»). Με βάση, μεταξύ άλλων, αυτή την έκθεση προόδου, μια ενημερωμένη εκτίμηση των μέτρων που έλαβε η Ουγγαρία για να διορθώσει το υπερβολικό έλλειμμα οδηγεί στα ακόλουθα συμπεράσματα:
α)
το 2010 το πραγματικό δημοσιονομικό έλλειμμα υπερέβη τον στόχο κατά 0,4 % του ΑΕΠ, ενώ η οικονομική ανάπτυξη ήταν ισχυρότερη το 2010 από εκείνη που είχαν προβλέψει οι υπηρεσίες της Επιτροπής στις εαρινές τους προβλέψεις του 2009, οι οποίες είχαν χρησιμεύσει ως βάση για τις συστάσεις του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 2009. Το 2011 το ισοζύγιο της γενικής κυβέρνησης αναμένεται (τόσο από την κυβέρνηση όσο και στις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2011) να εμφανίσει πλεόνασμα, αλλά μόνον χάρη σε έκτακτα έσοδα ύψους 9,75 % του ΑΕΠ, που συνδέονται με τη μεταφορά των συνταξιοδοτικών περιουσιακών στοιχείων από τα ιδιωτικά συνταξιοδοτικά συστήματα στον κρατικό πυλώνα, και 0,9 % του ΑΕΠ από τομεακά τέλη (στις τηλεπικοινωνίες, την ενέργεια, το λιανεμπόριο και τον χρηματοπιστωτικό τομέα). Χωρίς έκτακτα μέτρα, το έλλειμμα θα είχε φθάσει σε περίπου 6 % του ΑΕΠ και θα είχε υπερβεί κατά πολύ την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ που ορίζεται στο άρθρο 1 του πρωτοκόλλου 12 για τη διαδικασία υπερβολικών ελλειμμάτων που επισυνάπτεται στη Συνθήκη για την ΕΕ και στη Συνθήκη. Στην κοινοποίησή τους του φθινοπώρου του 2011, στα πλαίσια της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος, οι ουγγρικές αρχές προέβλεπαν πλεόνασμα 3,9 % του ΑΕΠ. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής, στις φθινοπωρινές προβλέψεις του 2011, προέβλεπαν κάπως χαμηλότερο πλεόνασμα (3,6 % του ΑΕΠ), κυρίως επειδή περιλάμβανε την ανάληψη μέρους του χρέους των επιχειρήσεων συγκοινωνιών (0,2 % του ΑΕΠ). Βάσει πρόσφατων πληροφοριών σχετικά με τα έκτακτα έσοδα, οι οποίες ελήφθησαν μετά την καταληκτική ημερομηνία για τις φθινοπωρινές προβλέψεις του 2011, το πλεόνασμα μπορεί να είναι ακόμη χαμηλότερο. Όσον αφορά το διαρθρωτικό έλλειμμα, επιδεινώθηκε κατά 1,5 % το 2010 και κατά 1,25 % το 2011, συνολικά κατά 2,75 % του ΑΕΠ, σε αντίθεση με τη σύσταση του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 2009 να διασφαλιστεί, τουλάχιστον, συνολική δημοσιονομική προσπάθεια ύψους 0,5 % του ΑΕΠ κατά τη διάρκεια αυτών των δύο ετών, όπως ήταν απαραίτητο για τη διόρθωση του ελλείμματος εντός της προθεσμίας του 2011, με διατηρήσιμο τρόπο. Αυτή η επιδείνωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου αντικατοπτρίζει το γεγονός ότι οι φορολογικές περικοπές, ανερχόμενες σε 2 % του ΑΕΠ και πλέον, δεν αντισταθμίστηκαν επαρκώς με διαρθρωτικά μέτρα·
β)
ως προς το 2012, στο σχέδιο προϋπολογισμού τίθεται ως στόχος έλλειμμα 2,5 % του ΑΕΠ, σύμφωνα με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης (ΠΣ) του 2011. Για να επιτευχθεί ο στόχος αυτός, η πρόταση προϋπολογισμού περιέχει διάφορα μέτρα, τα οποία συνολικά ανέρχονται σε σχεδόν 4 % του ΑΕΠ, κατά τις ουγγρικές αρχές, με παράλληλη πρόβλεψη έκτακτου αποθέματος ασφαλείας ύψους 0,7 % του ΑΕΠ. Αντιθέτως, σύμφωνα με τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2011, το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης του 2012 αναμένεται να φθάσει στο 2,8 % του ΑΕΠ και το δομικό έλλειμμα να βελτιωθεί κατά 2,4 % του ΑΕΠ. Σε σύγκριση με το σχέδιο προϋπολογισμού, αυτό το υψηλότερο ποσοστό ελλείμματος αντικατοπτρίζει, μεταξύ άλλων παραγόντων, πρόβλεψη για χαμηλότερη οικονομική ανάπτυξη το 2012, κατά μία εκατοστιαία μονάδα, καθώς και συντηρητικότερη εκτίμηση της πορείας των εσόδων και των δαπανών. Ταυτοχρόνως, το σχέδιο θέτει ως προϋπόθεση, σύμφωνα με τη σχετική νομοθεσία, ότι δεν αναμένεται να δαπανηθεί το έκτακτο απόθεμα. Παρά ταύτα, το κατώφλι ελλείμματος του 3 % του ΑΕΠ επιτυγχάνεται μόνον με στήριξη από έκτακτα έσοδα, ύψους σχεδόν 0,9 % του ΑΕΠ, προερχόμενα από τα προαναφερθέντα έκτακτα τέλη·
γ)
σύμφωνα με τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2011, και με βάση τη συνήθη παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής, το δημοσιονομικό έλλειμμα αναμενόταν να επιδεινωθεί πάλι στο 3,7 %, το 2013. Αυτό οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι η σταδιακή κατάργηση των έκτακτων τελών, ύψους περίπου 0,9 % του ΑΕΠ, δεν αναμένεται να αντισταθμίζεται εκείνο το έτος με την πρόσθετη εξοικονόμηση από το πρόγραμμα διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων·
δ)
με βάση τις δημοσιονομικές εξελίξεις από τότε που δημοσιεύθηκαν οι φθινοπωρινές προβλέψεις του 2011, η πρόβλεψη για έλλειμμα γενικής κυβέρνησης 2,8 % του ΑΕΠ το 2012 φαίνεται ακόμη εύλογη (χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η πρόσφατη επιδείνωση του μακροοικονομικού περιβάλλοντος). Αυτό εξηγείται από το γεγονός ότι ο αντίκτυπος στη μείωση του ελλείμματος από τη νέα δέσμη μέτρων εξυγίανσης, ύψους 0,4 % του ΑΕΠ, η οποία εγκρίθηκε από την κυβέρνηση στις 15 Δεκεμβρίου 2011, αντισταθμίζεται σε γενικές γραμμές από τις τροποποιήσεις του σχεδίου προϋπολογισμού, καθώς και από το καθαρό δημοσιονομικό κόστος της συμφωνίας με τον τραπεζικό τομέα, η οποία συνήφθη στις 15 Δεκεμβρίου 2011, που έχουν ως αποτέλεσμα αύξηση του ελλείμματος και που δεν έχουν ακόμη αντισταθμιστεί δεόντως με επιπρόσθετα μέτρα εξυγίανσης·
ε)
για το 2013, λαμβάνοντας υπόψη κάποια περαιτέρω εξειδίκευση του προγράμματος διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων (οι σχετικές αποφάσεις της κυβέρνησης και του Κοινοβουλίου αναπτύσσονται λεπτομερώς στην ουγγρική έκθεση προόδου ΔΕΥ του Δεκεμβρίου 2011), το θετικό αποτέλεσμα βάσης από το 2012 και το καθαρό κόστος που απορρέει από τη συμφωνία με τον τραπεζικό τομέα, η πρόβλεψη για το έλλειμμα του 2013 που περιλαμβάνεται στις φθινοπωρινές προβλέψεις του 2011 θα μπορούσε να υποχωρήσει από το 3,7 % του ΑΕΠ στο 3,25 % του ΑΕΠ, το οποίο είναι και πάλι σαφώς υψηλότερο από το κατώφλι του 3 % για το έλλειμμα. Η διαφορά μεταξύ αυτής της επικαιροποιημένης εκτίμησης και του επίσημου στόχου (2,2 % του ΑΕΠ) απορρέει κυρίως από το γεγονός ότι, ελλείψει συγκεκριμένων ενεργειών, δεν θα μπορούσε να ληφθεί υπόψη περίπου το ήμισυ του προγράμματος διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Το υπόλοιπο της διαφοράς σε σύγκριση με τον επίσημο στόχο έχει σχέση με την υψηλότερη πρόβλεψη δαπανών, ιδίως στον τομέα των κρατικών επιχειρήσεων συγκοινωνιών και της συντήρησης του οδικού δικτύου, και περιλαμβάνει επίσης κάποιες διαφορές στις αναπτυξιακές παραδοχές. Σχεδιάζονται και άλλες δομικές μεταρρυθμίσεις που θα μπορούσαν να μειώσουν το προβλεπόμενο έλλειμμα, αλλά ακόμα δεν διευκρινίσθηκαν επαρκώς·
στ)
οι κίνδυνοι σε αυτές τις επικαιροποιημένες μεσοπρόθεσμες προβλέψεις εμφανίζουν πτωτική τάση. Υπάρχει κάποιος θετικός κίνδυνος, που απορρέει ιδίως από τη συνέχιση καλύτερων των αναμενόμενων εισροών εσόδων το 2012 και το 2013. Ωστόσο, ο θετικός κίνδυνος αναμένεται να υπερκεραστεί από αρνητικούς κινδύνους. Συγκεκριμένα, έχουν αυξηθεί τα επιτόκια για όλες τις ημερομηνίες λήξης, έχει υποχωρήσει η συναλλαγματική ισοτιμία και οι μεσοπρόθεσμες οικονομικές προοπτικές φαίνεται να έχουν χειροτερέψει από τότε που δημοσιεύθηκαν οι φθινοπωρινές προβλέψεις του 2011, στις 10 Νοεμβρίου 2011. Συνολικά, αν λαμβάνονταν υπόψη αυτοί οι παράγοντες, οι προβλέψεις για το έλλειμμα, τόσο του 2012 όσο και του 2013, θα αυξάνονταν περαιτέρω κατά 0,5 % του ΑΕΠ, οδηγώντας σε ελλείμματα μόλις πάνω από το 3 % του ΑΕΠ και 3,75 % του ΑΕΠ, αντιστοίχως·
ζ)
σύμφωνα με τις φθινοπωρινές προβλέψεις του 2011, το ακαθάριστο δημόσιο χρέος, δεδομένων τόσο του προβλεπόμενου ποσοστού ελλείμματος όσο και των παραδοχών για τη συναλλαγματική ισοτιμία, αναμένεται να αυξηθεί πάλι σε σχεδόν 77 % του ΑΕΠ έως το 2013, ύστερα από προσωρινή πτώση το 2011, λόγω την ανάληψης των ιδιωτικών συνταξιοδοτικών περιουσιακών στοιχείων. Αν οι μεσοπρόθεσμες δημοσιονομικές προβλέψεις επικαιροποιούνταν μόνον με βάση τα νέα μέτρα που εγκρίθηκαν μετά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, ο προβλεπόμενος δείκτης δημόσιου χρέους για το 2012 θα παρέμενε εν πολλοίς αμετάβλητος και θα βελτιωνόταν μόλις ελαφρά το 2013. Εντούτοις, περαιτέρω πιθανές αναθεωρήσεις των δημοσιονομικών προβλέψεων 2011, λαμβάνοντας υπόψη κυρίως τις αυξημένες αποδόσεις, τη συναλλαγματική ισοτιμία των 311 HUF/EUR στο τέλος του 2011 (που είναι περίπου 12 % χαμηλότερη από την τεχνική παραδοχή που χρησιμοποιείται στις φθινοπωρινές προβλέψεις), καθώς και το ασθενέστερο μακροοικονομικό περιβάλλον, θα οδηγούσαν σε δείκτη χρέους περίπου 80 % το 2011, που κατόπιν θα σταθεροποιούνταν σε περίπου 78,5 %, τόσο το 2012 όσο και το 2013, ενώ το Συμβούλιο συνέστησε ότι το ποσοστό του ακαθάριστου δημόσιου χρέους θα πρέπει να τεθεί σε σταθερή πτωτική τροχιά.
(10)
Το γενικό συμπέρασμα είναι ότι, μολονότι η Ουγγαρία τυπικά τηρεί την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ έως το 2011, το γεγονός αυτό δεν βασίζεται σε διαρθρωτική και διατηρήσιμη διόρθωση. Το δημοσιονομικό πλεόνασμα του 2011 βασίζεται σε σημαντικά έκτακτα έσοδα άνω του 10 % του ΑΕΠ και συνοδεύεται από σωρευτική διαρθρωτική επιδείνωση, το 2010 και το 2011, ύψους 2,75 % του ΑΕΠ, σε σύγκριση με συνιστώμενη σωρευτική δημοσιονομική βελτίωση ύψους 0,5 % του ΑΕΠ. Συν τοις άλλοις, παρότι οι αρχές εφαρμόζουν σημαντικά διαρθρωτικά μέτρα το 2012, για να μειώσουν το δομικό έλλειμμα στο 2,6 % του ΑΕΠ, η τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ πάλι τηρείται μόνον χάρη σε έκτακτα μέτρα, που προσεγγίζουν το 1 % του ΑΕΠ. Τέλος, το 2013 το έλλειμμα (στο 3,25 % του ΑΕΠ) αναμένεται να υπερβεί πάλι την τιμή αναφοράς ελλείμματος 3 %, ακόμη και μετά τον συνυπολογισμό των επιπρόσθετων μέτρων που εξαγγέλθηκαν έπειτα από τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2011. Το υψηλότερο έλλειμμα του 2013 οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι τα προσωρινά έκτακτα έσοδα καταργούνται σταδιακά όπως έχει προγραμματιστεί, ενώ δεν εξειδικεύονται επαρκώς όλες οι προγραμματισμένες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Γενικώς, από τα ανωτέρω συνάγεται το συμπέρασμα ότι οι ενέργειες των ουγγρικών αρχών μετά τη σύσταση του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 2009, βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 7 της ΣΕΚ, υπήρξαν ανεπαρκείς,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Η Ουγγαρία δεν έχει λάβει αποτελεσματικά μέτρα σε εφαρμογή της σύστασης του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 2009, βάσει του άρθρου 104 παράγραφος 7 της Συνθήκης εντός της προβλεπόμενης από την ανωτέρω σύσταση περίοδο.
Άρθρο 2
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ουγγαρία.
Βρυξέλλες, 24 Ιανουαρίου 2012.
ROZHODNUTÍ RADY
ze dne 24. ledna 2012,
kterým se stanoví, zda Maďarsko přijalo účinná opatření v reakci na doporučení Rady ze dne 7. července 2009
(2012/139/EU)
RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 126 odst. 8 této Smlouvy,
s ohledem na doporučení Evropské komise,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
V souladu s čl. 126 odst. 1 Smlouvy se členské státy vyvarují nadměrných schodků veřejných financí.
(2)
Pakt o stabilitě a růstu vychází z cíle zdravých veřejných financí, které jsou prostředkem k posílení podmínek pro cenovou stabilitu a pro silný udržitelný růst, jenž bude přispívat k tvorbě pracovních míst. Pakt o stabilitě a růstu zahrnuje nařízení Rady (ES) č. 1467/97 ze dne 7. července 1997 o urychlení a vyjasnění postupu při nadměrném schodku (1), které bylo přijato za účelem urychleného odstranění nadměrných schodků veřejných financí.
(3)
Rozhodnutím 2004/918/ES (2) ze dne 5. července 2004 Rada na základě doporučení Komise v souladu s čl. 104 odst. 6 Smlouvy o založení Evropského společenství (dále jen „Smlouva o ES“) rozhodla, že v Maďarsku existuje nadměrný schodek (3).
(4)
Rada dne 5. července 2004 na základě doporučení Komise v souladu čl. 104 odst. 7 Smlouvy o ES doporučila, aby maďarské orgány přijaly opatření ve střednědobém horizontu s cílem snížit schodek pod 3 % HDP do roku 2008. Rozhodnutím 2005/348/ES (4) ze dne 18. ledna 2005 Rada v souladu s čl. 104 odst. 8 Smlouvy o ES stanovila, že Maďarsko nepřijalo v reakci na doporučení Rady účinná opatření.
(5)
Rada dne 8. března 2005 na základě doporučení Komise v souladu s čl. 104 odst. 7 Smlouvy o ES přijala druhé doporučení, jímž potvrdila rok 2008 jako lhůtu pro nápravu nadměrného schodku. Po podstatném zhoršení rozpočtového výhledu v Maďarsku Rada rozhodnutím 2005/843/ES (5) ze dne 8. listopadu 2005 v souladu s čl. 104 odst. 8 Smlouvy o ES stanovila, že Maďarsko již podruhé nepřijalo v reakci na doporučení Rady účinná opatření.
(6)
Rada proto dne 10. října 2006 přijala v souladu s čl. 104 odst. 7 Smlouvy o ES třetí doporučení Maďarsku, v němž posunula lhůtu pro odstranění nadměrného schodku na rok 2009. Dne 7. července 2009 došla Rada ve svém doporučení přijatém v souladu s čl. 104 odst. 7 Smlouvy o ES k závěru, že je možné konstatovat, že maďarské orgány přijaly účinná opatření v reakci na doporučení z října 2006. Na pozadí prudkého propadu v souvislosti s hospodářskou a finanční krizí Rada v témže doporučení vydala revidované znění třetího doporučení podle čl. 104 odst. 7 Smlouvy o ES.
(7)
V doporučení ze dne 7. července 2009 Rada vyzvala maďarské orgány, aby odstranily nadměrný schodek nejpozději do roku 2011. Mimo jiné bylo Maďarsku doporučeno i) omezit zhoršování fiskální situace v roce 2009 zajištěním důsledného provádění schválených a oznámených nápravných opatření s cílem dodržet cílovou hodnotu 3,9 % HDP; ii) od roku 2010 důsledně provádět nezbytná konsolidační opatření vedoucí k dalšímu snižování strukturálního schodku a k zahájení snižování celkového schodku a více při tom využívat strukturální opatření, s cílem zaručit trvalé zlepšování veřejných financí; iii) formulovat a včas přijmout konsolidační opatření nezbytná pro dosažení nápravy nadměrného schodku do roku 2011; iv) v letech 2010 a 2011 zajistit souhrnné fiskální úsilí ve výši alespoň 0,5 % HDP; v) zajistit, že poměr hrubého veřejného dluhu k HDP začne přesvědčivě klesat.
(8)
Dne 27. ledna 2010 přijala Komise sdělení určené Radě (6), ve kterém dospěla k závěru, že na základě dostupných informací přijalo Maďarsko účinná opatření v reakci na doporučení Rady ze dne 7. července 2009. Komise dospěla ke svému závěru zejména s přihlédnutím ke konsolidačním opatřením ve výši 1,5 % HDP, jejichž cílem je dosáhnout v roce 2009 stanovené hodnoty schodku 3,9 % HDP, ke strukturálním reformám důchodového systému a systému sociálních dávek na podporu dosažení cílové hodnoty schodku 3,8 % HDP v roce 2010 a k pokroku v provádění nového fiskálního rámce, zároveň však Komise upozornila na značná rizika.
(9)
Dne 15. prosince 2011 předložilo Maďarsko Komisi a Radě svou Zprávu o opatřeních přijatých v reakci na doporučení Rady ze dne 7. července 2009 podle čl. 126 odst. 7 Smlouvy, prosinec 2011 (dále jen „zpráva o pokroku z prosince 2011“). Rovněž na základě této zprávy o pokroku vede aktualizované posouzení opatření učiněných Maďarskem k nápravě nadměrného schodku do roku 2011 v reakci na doporučení Rady ze dne 7. července 2009 k následujícím závěrům:
a)
v roce 2010 překročil skutečný rozpočtový schodek cílovou hodnotu o 0,4 % HDP, zatímco hospodářský růst byl v roce 2010 silnější, než se předpokládalo v prognóze útvarů Komise z jara 2009, která byla základem pro doporučení Rady ze dne 7. července 2009. V roce 2011 se očekává (ve vládních projekcích i v prognóze útvarů Komise z podzimu 2011), že saldo veřejných financí dosáhne přebytku, ale pouze díky jednorázovým příjmům v hodnotě 9,75 % HDP spojeným s převodem penzijních aktiv ze soukromých důchodových systémů do státního pilíře a příjmům v hodnotě 0,9 % HDP z odvětvových odvodů (z telekomunikací, energetiky, maloobchodu a finančního odvětví). Bez těchto jednorázových opatření by schodek dosáhl zhruba 6 % HDP a výrazně by překročil referenční hodnotu 3 % HDP stanovenou v článku 1 Protokolu (č. 12) o postupu při nadměrném schodku připojeného ke Smlouvě o Evropské unii a Smlouvě. V oznámení o postupu při nadměrném schodku z podzimu 2011 maďarské orgány předpokládaly přebytek ve výši 3,9 % HDP. V prognóze z podzimu 2011 se očekával o něco nižší přebytek (3,6 % HDP), zejména protože zde bylo zahrnuto převzetí části dluhu společností veřejné dopravy (0,2 % HDP). Na základě nejnovějších informací o jednorázových opatřeních obdržených po datu uzávěrky prognózy z podzimu 2011 může být přebytek dokonce ještě nižší. Strukturální schodek se zhoršil o 1,5 % v roce 2010 a o 1,25 % v roce 2011, v souhrnu tedy o 2,75 % HDP, což je v rozporu s doporučením Rady ze dne 7. července 2009, aby bylo v průběhu těchto dvou let zajištěno souhrnné fiskální úsilí alespoň ve výši 0,5 % HDP nezbytné k nápravě schodku udržitelným způsobem ve lhůtě stanovené na rok 2011. Toto zhoršení strukturálního salda je odrazem skutečnosti, že daňové škrty v hodnotě více než 2 % HDP nebyly dostatečně kompenzovány strukturálními opatřeními;
b)
v roce 2012 návrh rozpočtu počítá se schodkem 2,5 % HDP v souladu s aktualizovaným konvergenčním programem z roku 2011. Za účelem dosažení tohoto cíle obsahuje dle vyjádření orgánů návrh rozpočtu několik opatření, celkově ve výši přibližně 4 % HDP, a zároveň vyčleňuje 0,7 % HDP jako mimořádnou rezervu. Naopak prognóza z podzimu 2011 předpokládá, že v roce 2012 dosáhne schodek veřejných financí 2,8 % HDP a strukturální schodek se zlepší o 2,4 % HDP. Ve srovnání s návrhem rozpočtu tyto vyšší hodnoty schodku odráží kromě dalších faktorů též o 1 procentní bod nižší projekce hospodářského růstu pro rok 2012, jakož i obezřetnější hodnocení vývoje příjmů a výdajů. Zároveň se v návrhu rozpočtu v souladu s příslušnými právními předpisy předpokládá, že mimořádná rezerva nebude využita. Nicméně hranice schodku 3 % HDP je dodržena pouze s pomocí jednorázových příjmů v hodnotě téměř 0,9 % HDP plynoucích z výše uvedených mimořádných odvětvových odvodů;
c)
podle prognózy z podzimu 2011 a na základě obvyklého předpokladu, že nedojde ke změně politik, se očekává, že v roce 2013 se schodek rozpočtu opět zhorší na 3,7 %. To je především způsobeno skutečností, že postupné ukončování mimořádných odvodů v hodnotě přibližně 0,9 % HDP pravděpodobně nebude vyváženo dalšími úsporami plynoucími z programu strukturálních reforem na daný rok;
d)
na základě rozpočtového vývoje od zveřejnění prognózy z podzimu 2011 se projekce schodku veřejných financí v roce 2012 ve výši 2,8 % HDP stále zdá být realistická (nebereme-li v úvahu nedávné zhoršení makroekonomického prostředí). Je to vysvětleno skutečností, že dopad nového konsolidačního balíčku snižujícího schodek o 0,4 % HDP přijatého vládou dne 15. prosince 2011 je obecně vyvážen přijatými změnami návrhu rozpočtu, které schodek zvyšují, jakož i čistými rozpočtovými náklady dohody s bankovním odvětvím uzavřené dne 15. prosince 2011, které dosud nejsou řádně kompenzovány doplňkovými konsolidačními opatřeními;
e)
co se týče roku 2013, pokud se zohlední některá další upřesnění programu strukturálních reforem (související rozhodnutí vlády a parlamentu jsou podrobně popsána v maďarské zprávě o pokroku z prosince 2011), pozitivní výchozí situace z roku 2012 a čisté náklady vyplývající z dohody s bankovním sektorem, mohly by být projekce schodku na rok 2013 obsažené v prognóze z podzimu 2011 sníženy z 3,7 % HDP na 3,25 % HDP, což však stále ještě výrazně překračuje referenční hodnotu schodku ve výši 3 % HDP. Rozdíl mezi tímto aktualizovaným posouzením a oficiální cílovou hodnotou (2,2 % HDP), stanovenou v maďarském konvergenčním programu z dubna 2011, zejména vyplývá ze skutečnosti, že při neexistenci konkrétních kroků nemohla být přibližně polovina programu strukturálních reforem brána v úvahu. Zbývající rozdíl oproti oficiální cílové hodnotě souvisí s projekcí vyšších výdajů zejména v oblasti státních dopravních podniků a údržby silnic a odráží též některé rozdíly v předpokladech růstu. Jsou plánovány další strukturální reformy, které by mohly snížit projekci schodku, nicméně nejsou dosud dostatečně upřesněny;
f)
rizika těchto aktualizovaných střednědobých projekcí ukazují na nepříznivý vývoj. Existují některá pozitivní rizika, zejména pokud by příjmy i v letech 2012 a 2013 nadále překračovaly očekávanou úroveň. Očekává se však, že převáží rizika negativní. Konkrétně se zvýšily úrokové sazby pro všechny doby splatnosti, směnný kurz oslabil a střednědobé hospodářské vyhlídky se od vydání prognózy z podzimu 2011 dne 10. listopadu 2011 zřejmě zhoršily. Pokud by se zohlednily tyto faktory, projekce schodku v obou letech 2012 a 2013 by se dále zvýšily o 0,5 % HDP a výsledný schodek by mírně překročil 3 % HDP v roce 2012 a dosáhl 3,75 % HDP v roce 2013;
g)
podle prognózy z podzimu 2011 se s ohledem na předpokládanou výši schodku a úroveň směnného kurzu očekává, že hrubý veřejný dluh v roce 2011 dočasně poklesne v důsledku převzetí soukromých penzijních aktiv a do roku 2013 se opět zvýší na téměř 77 % HDP. Pokud by se střednědobé rozpočtové projekce aktualizovaly pouze na základě nových opatření přijatých po datu uzávěrky prognózy, předpokládaný poměr dluhu k HDP v roce 2012 by byl téměř beze změny a v roce 2013 by se jen mírně zlepšil. Další možné revize rozpočtových projekcí by však, zejména s ohledem na zvýšené výnosy, směnný kurz HUF/EUR ve výši 311 na konci roku 2011 (což je přibližně o 12 % slabší než technický předpoklad použitý v prognóze z podzimu 2011), jakož i slabší makroekonomické prostředí, vedly k poměru dluhu k HDP ve výši zhruba 80 % v roce 2011, který by se poté ustálil ve výši asi 78,5 % v letech 2012 a 2013, zatímco Rada doporučila, že poměr hrubého dluhu k HDP by se měl začít snižovat.
(10)
Celkovým závěrem je, že třebaže Maďarsko do roku 2011 formálně dodržuje referenční hodnotu 3 % HDP, není to založeno na strukturální a udržitelné nápravě. Rozpočtový přebytek v roce 2011 závisí na značných jednorázových příjmech v objemu více než 10 % HDP a je doprovázen souhrnným strukturálním zhoršením v letech 2010 a 2011 o 2,75 % HDP na rozdíl od doporučeného souhrnného fiskálního zlepšení o 0,5 % HDP. Kromě toho ačkoli maďarské orgány provedou v roce 2012 významná strukturální opatření, která strukturální deficit snižují na 2,6 % HDP, referenční hodnota 3 % HDP je dodržena opět pouze díky jednorázovým opatřením v hodnotě téměř 1 % HDP. Závěrem se v roce 2013 očekává, že schodek (3.25 % HDP) i po zohlednění dodatečných opatření oznámených od vydání prognózy z podzimu 2011 opět překročí referenční hodnotu 3 % HDP. Vyšší schodek v roce 2013 je především spojen se skutečností, že dočasné jednorázové příjmy budou podle plánu postupně ukončovány, zatímco všechny plánované strukturální reformy nebyly zatím dostatečně upřesněny. Celkově to podporuje závěr, že reakce maďarských orgánů na doporučení Rady ze dne 7. července 2009 přijaté v souladu s čl. 104 odst. 7 Smlouvy o ES je nedostatečná,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Maďarsko nepřijalo účinná opatření v reakci na doporučení Rady ze dne 7. července 2009 podle čl. 104 odst. 7 Smlouvy o ES ve lhůtě stanovené uvedeným doporučením.
Článek 2
Toto rozhodnutí je určeno Maďarsku.
V Bruselu dne 24. ledna 2012.