ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΉ ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 20ής Μαΐου 2011
η οποία ορίζει ότι το άρθρο 30 παράγραφος 1 της οδηγίας 2004/17/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, περί συντονισμού των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων στους τομείς του ύδατος, της ενέργειας, των μεταφορών και των ταχυδρομικών υπηρεσιών δεν εφαρμόζεται στην εξόρυξη ασφαλτούχου άνθρακα στην Τσεχική Δημοκρατία
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2011) 3406]
(Το κείμενο στην τσεχική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(2011/306/ΕΕ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη την οδηγία 2004/17/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 31ης Μαρτίου 2004, περί συντονισμού των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων, στους τομείς του ύδατος, της ενέργειας, των μεταφορών και των ταχυδρομικών υπηρεσιών (1), και ιδίως το άρθρο 30 παράγραφοι 4 και 6,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
I. ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ
(1)
Στις 22 Νοεμβρίου 2010, η Επιτροπή έλαβε με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο αίτηση της Τσεχικής Δημοκρατίας δυνάμει του άρθρου 30 παράγραφος 4 της οδηγίας 2004/17/ΕΚ, στην οποία ζητείται η απαλλαγή της εξόρυξης ασφαλτούχου άνθρακα στην Τσεχική Δημοκρατία από την εφαρμογή των διατάξεων της οδηγίας 2004/17/ΕΚ. Η Επιτροπή ζήτησε με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο συμπληρωματικές πληροφορίες στις 21 Ιανουαρίου 2011. Η απάντηση στο αίτημα παροχής πληροφοριών διαβιβάστηκε από τις τσεχικές αρχές με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο στις 9 Φεβρουαρίου 2011.
(2)
Η αίτηση συνοδευόταν από επιστολή ανεξάρτητης εθνικής αρχής (Úřad pro ochranu hospodářské soutěže, η τσεχική αρχή προστασίας του ανταγωνισμού), με τη μορφή προκαταρκτικής γνωμοδότησης, με ημερομηνία 7 Νοεμβρίου 2008. Η τσεχική αρχή προστασίας του ανταγωνισμού ανέλυσε τους όρους πρόσβασης στη σχετική αγορά και διαπίστωσε ότι δεν υπόκειται σε περιορισμούς. Ωστόσο, η γνωμοδότηση δεν αναφέρει ότι πληρούνται οι λοιπές προϋποθέσεις που συνδέονται με την άμεση έκθεση στον ανταγωνισμό αναφορικά με την εξόρυξη ασφαλτούχου άνθρακα στην Τσεχική Δημοκρατία.
(3)
Η μόνη οντότητα που δραστηριοποιείται στην εξόρυξη ασφαλτούχου άνθρακα στην Τσεχική Δημοκρατία είναι η εταιρεία OKD a.s., ιδιωτική εταιρεία που ανήκει εξ ολοκλήρου σε ολλανδική εταιρεία συμμετοχών (επενδύσεων χαρτοφυλακίου) - τη New World Resources (NWR).
ΙΙ. ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
(4)
Το άρθρο 30 της οδηγίας 2004/17/ΕΚ προβλέπει ότι οι συμβάσεις που προορίζονται να επιτρέψουν την άσκηση δραστηριότητας που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας δεν υπόκεινται στην οδηγία, εάν η δραστηριότητα, στο κράτος μέλος όπου ασκείται, είναι απευθείας εκτεθειμένη στον ανταγωνισμό σε αγορές στις οποίες η πρόσβαση δεν είναι περιορισμένη. Η άμεση έκθεση στον ανταγωνισμό εκτιμάται με βάση αντικειμενικά κριτήρια, λαμβανομένων υπόψη των συγκεκριμένων χαρακτηριστικών του οικείου τομέα. Η πρόσβαση σε μία αγορά δεν λογίζεται περιορισμένη εφόσον το κράτος μέλος έχει ενσωματώσει στο εθνικό δίκαιο και εφαρμόζει τις διατάξεις της σχετικής νομοθεσίας της ΕΕ για την ελευθέρωση ενός συγκεκριμένου τομέα ή τμήματος αυτού. Η νομοθεσία αυτή αναφέρεται στο παράρτημα ΧΙ της οδηγίας 2004/17/ΕΚ. Ωστόσο, για τη εξερεύνηση και εξόρυξη άνθρακα και άλλων στερεών καυσίμων, το παράρτημα ΧΙ δεν αναφέρει σχετική νομοθεσία για την ελευθέρωση του εν λόγω κλάδου. Κατά συνέπεια, δεν τεκμαίρεται η ελεύθερη πρόσβαση σε δεδομένη αγορά και αυτό πρέπει να αποδεικνύεται εκ των πραγμάτων και εκ του νόμου.
(5)
Από την εξέταση των νομικών διατάξεων που εφαρμόζονται στην έκδοση αδειών εξόρυξης, στην Τσεχική Δημοκρατία, προκύπτει ότι οι άδειες χορηγούνται επί του παρόντος χωρίς διακρίσεις, μετά από εκτίμηση των επαγγελματικών προσόντων του αιτούντος και της τεχνικής και χρηματοοικονομικής του ικανότητας να φέρει εις πέρας το έργο. Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, μπορεί να θεωρηθεί ότι υπάρχει, εκ του νόμου, ελεύθερη δυνατότητα απόκτησης άδειας εξόρυξης.
(6)
Η άμεση έκθεση στον ανταγωνισμό πρέπει να αξιολογείται βάσει διαφόρων δεικτών, κανένας από τους οποίους δεν είναι εξ ορισμού καθοριστικός. Σχετικά με τις αγορές τις οποίες αφορά η παρούσα απόφαση, ένα κριτήριο που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη είναι το συνολικό μερίδιο αγοράς των κυριότερων παραγόντων σε δεδομένη αγορά (2). Άλλο κριτήριο αποτελεί ο βαθμός συγκέντρωσης σε αυτές τις αγορές. Δεδομένων των χαρακτηριστικών των εν λόγω αγορών, πρέπει επίσης να λαμβάνονται υπόψη και άλλα κριτήρια, όπως το ποσοστό των πελατών που αλλάζουν προμηθευτή.
(7)
Με την παρούσα απόφαση δεν θίγεται η εφαρμογή των κανόνων περί ανταγωνισμού.
ΙΙΙ. ΕΚΤΙΜΗΣΗ
(8)
Η αίτηση που υπέβαλε η Τσεχική Δημοκρατία αφορά την εξόρυξη ασφαλτούχου άνθρακα στην Τσεχική Δημοκρατία.
(9)
Η αίτηση της Τσεχικής Δημοκρατίας αφορά τη λεγόμενη «πρωτογενή αγορά ασφαλτούχου άνθρακα», η οποία περιλαμβάνει την παραγωγή ασφαλτούχου άνθρακα και τη χονδρική διανομή άνθρακα (3). Κατά την εξέταση του ανταγωνισμού στην αγορά για την παραγωγή ασφαλτούχου άνθρακα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ο δεσμός μεταξύ της παραγωγής και της πρώτης πώλησης/χονδρικής διανομής του εξορυγμένου ασφαλτούχου άνθρακα. Ο ορισμός αυτός συνάδει επίσης με προηγούμενες αποφάσεις (4) της Επιτροπής που αναφέρονται στην εκμετάλλευση άλλων ειδών καυσίμων.
(10)
Ο ασφαλτούχος άνθρακας που εξορύσσεται έχει διαφορετική χημική σύνθεση και ποιότητα ανάλογα με τις γεωλογικές συνθήκες της κάθε εξορυσσόμενης φλέβας. Ο ασφαλτούχος άνθρακας μπορεί να υποδιαιρεθεί σε άνθρακα οπτανθρακοποίησης (CSFC) και άνθρακα ατμοπαραγωγής (SC). Μολονότι τα δύο είδη ασφαλτούχου άνθρακα εξορύσσονται κατά τον ίδιο τρόπο, με τις ίδιες τεχνικές, προορίζονται εν τούτοις για εντελώς διαφορετική τελική χρήση και έχουν διαφορετική πελατειακή βάση. Οι τιμές διαφέρουν και τα προϊόντα δεν είναι αμοιβαίως υποκατάστατα.
(11)
Ως CSFC ορίζεται ο ασφαλτούχος άνθρακας ποιότητας η οποία επιτρέπει την παραγωγή οπτάνθρακα (κοκ) σε υψικαμίνους και δεν χρησιμοποιείται για άμεση θέρμανση ή παραγωγή ενέργειας. Ο CSFC αγοράζεται μόνον από εταιρείες παραγωγής οπτάνθρακα. Ο CSFC είναι η μοναδική πρώτη ύλη για παραγωγή οπτάνθρακα και δεν έχει ουσιαστικά άλλες εφαρμογές. Ο CSFC δεν μπορεί να υποκατασταθεί από άνθρακα ατμοπαραγωγής.
(12)
SC είναι ο άνθρακας που δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως άνθρακας οπτανθρακοποίησης. Ο SC χρησιμοποιείται ως καύσιμο για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, θερμότητας και τεχνολογικού ατμού, ως μέρος της παραγωγικής διεργασίας σε βιομηχανικές εγκαταστάσεις όπως εργοστάσια ζάχαρης, εργοστάσια πλινθοποιίας, εργοστάσια τσιμέντου και ασβεστοκαμίνους, χαρτοποιίες κ.λπ. Ο SC μπορεί να υποκατασταθεί από CSFC, πλην όμως η υποκατάσταση αυτή δεν θα ήταν οικονομικά βιώσιμη.
(13)
Ο CSFC μπορεί να υποδιαιρεθεί σε κατηγορίες βάσει της ποιότητάς του. Ο CSFC που αναφέρεται ως σκληρός άνθρακας οπτανθρακοποίησης είναι της καλύτερης ποιότητας, ακολουθούμενος από τον CSFC που αναφέρεται ως ημίσκληρος άνθρακας οπτανθρακοποίησης και ημιμαλακός άνθρακας οπτανθρακοποίησης. Ωστόσο, η αγορά για τους επιμέρους τύπους CSFC δεν είναι χωρισμένη και δεν θα γίνεται τέτοιου είδους διάκριση για τους σκοπούς της εκτίμησης στο πλαίσιο της παρούσας απόφασης.
(14)
Βάσει των ανωτέρω, και σύμφωνα με την αίτηση, για τους σκοπούς της αξιολόγησης των όρων που προβλέπονται στο άρθρο 30 παράγραφος 1 της οδηγίας 2004/17/ΕΚ, οι CSFC και SC θεωρούνται χωριστές αγορές προϊόντων και πρέπει συνεπώς να εξεταστούν χωριστά.
(15)
Στην αίτησή της, η Τσεχική Δημοκρατία θεωρεί ότι η σχετική γεωγραφική αγορά εκτείνεται πέραν της εθνικής επικράτειας και ότι περιλαμβάνει την Τσεχική Δημοκρατία, τη Σλοβακία, την Αυστρία, την Πολωνία, και την Ουγγαρία για τον CSFC. Στην περίπτωση του SC, η αιτούσα θεωρεί ότι η γεωγραφική αγορά πρέπει να οριστεί ως περιλαμβάνουσα την Τσεχική Δημοκρατία, τη Σλοβακία, την Αυστρία, την Πολωνία, την Ουγγαρία και τη Γερμανία. Υποστηρίζεται ότι ο κύριος λόγος για τον ορισμό αυτό της αγοράς είναι ο σημαντικός αμοιβαίος διασυνοριακός εφοδιασμός, το ποσοστό των πελατών που αλλάζουν προμηθευτή και η μη ύπαρξη διοικητικών εμποδίων (τελωνειακοί φραγμοί, ποσοστώσεις, κ.λπ.).
(16)
Σύμφωνα με την αίτηση (5), η Τσεχική Δημοκρατία είναι καθαρός εξαγωγέας τόσο και CSFC όσο και SC. Το 2009, η Τσεχική Δημοκρατία εξήγαγε 3 581 χιλιάδες τόνους CSFC και 2 389 χιλιάδες τόνους CS (6), που αναλογούν σε 61 % και 47 %, αντιστοίχως, της εγχώριας παραγωγής. Κατά το ίδιο έτος, οι εισαγωγές στην Τσεχική Δημοκρατία ανήλθαν σε 771 χιλιάδες τόνους CSFC και 954 χιλιάδες τόνους SC, που αντιπροσωπεύουν 13 % και 19 %, αντιστοίχως, της εγχώριας παραγωγής (7) και η χώρα προέλευσης των εισαγωγών αυτών ήταν κυρίως η Πολωνία. Πράγματι, οι εισαγωγές από την Πολωνία αντιστοιχούσαν περίπου σε 90 % του συνόλου των εισαγωγών για τον CSFC και σε 80 % του συνόλου των εισαγωγών για τον SC.
(17)
Μολονότι η αιτούσα αναφέρει ότι ο άνθρακας που παρήχθη από την OKD στην Τσεχική Δημοκρατία - είτε πρόκειται για CSFC είτε για SC - είναι ανταγωνιστικός σε μια ακτίνα 500 χιλιομέτρων, σημειώνεται ότι οι πελάτες της OKD βρίσκονται σε ακτίνα 350 χιλιομέτρων από τον τόπο παραγωγής του άνθρακα, την Οστράβα.
(18)
Όσον αφορά τις πωλήσεις CSFC, η OKD έχει έναν σημαντικό πελάτη στην Τσεχική Δημοκρατία, ο οποίος αγόρασε περίπου το 26 % της παραγωγής της OKD το 2007 και το 30 % το 2009 και έναν άλλο σημαντικό πελάτη στην Αυστρία, ο οποίος αγόρασε το 13 % της παραγωγής της OKD το 2007 και το 19 % το 2009. Η αιτούσα αναφέρει επίσης μεταξύ των κυρίων πελατών της εκτός της Τσεχικής Δημοκρατίας μια επιχείρηση στην Πολωνία, πλην όμως οι αγορές της αντιστοιχούν περίπου στο 8 % της παραγωγής της OKD.
(19)
Όσον αφορά τις πωλήσεις SC, εκτός από τους Τσέχους πελάτες, η OKD αναφέρει έναν σημαντικό πελάτη στην Αυστρία, του οποίου οι αγορές αναλογούσαν περίπου στο 12 % των πωλήσεων της OKD το 2007 και στο 21 % το 2009, και έναν πελάτη στη Γερμανία με 5 % περίπου των πωλήσεων SC το 2007 και 3 % το 2009.
(20)
Σύμφωνα με την αίτηση, «οι τρεις μεγαλύτεροι ανταγωνιστές παρουσιάζουν υψηλή συγκέντρωση» (8) και αυτό μπορεί πράγματι να το παρατηρήσει κανείς σε όλες τις εθνικές αγορές ξεχωριστά, τόσο για τον SC όσο και για τον CSFC. Η αιτούσα αναγνωρίζει επίσης ότι «το μεγαλύτερο μέρος του εξορυσσόμενου άνθρακα καταναλώνεται στην τοπική αγορά» (9), και αυτό επιβεβαιώνεται σε όλες τις χώρες της γεωγραφικής περιοχής που εξετάζεται στην αίτηση, οι οποίες παράγουν ασφαλτούχο άνθρακα (Τσεχική Δημοκρατία, Πολωνία, Γερμανία).
(21)
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τον ορισμό της σχετικής αγοράς (10), η σχετική γεωγραφική αγορά περιλαμβάνει την περιοχή όπου οι όροι του ανταγωνισμού είναι επαρκώς ομοιογενείς και η οποία μπορεί να διακριθεί από τις γειτονικές περιοχές, διότι στις εν λόγω περιοχές οι όροι του ανταγωνισμού διαφέρουν σημαντικά. Είναι συνεπώς αξιοσημείωτο ότι οι παράκτιες περιοχές της Κεντρικής Ευρώπης (ιδιαίτερα η βόρεια Γερμανία και η βόρεια Πολωνία) είναι εκτεθειμένες σε εισαγωγές άνθρακα μεταφερόμενου δια θαλάσσης και δεδομένου, μεταξύ άλλων, ότι οι ναύλοι για τη θαλάσσια μεταφορά είναι σημαντικά χαμηλότεροι από το κόστος της χερσαίας μεταφοράς, οι όροι του ανταγωνισμού μπορεί συνεπώς να διαφέρουν στις περιοχές αυτές (11).
(22)
Η αίτηση αναφέρει ότι ένας σημαντικός παράγων για τον καθορισμό της τιμής του άνθρακα είναι η σταθερότητα και η ασφάλεια του εφοδιασμού και η διάρκεια της σύμβασης (12), και ότι, γενικά, οι συμβάσεις για την προμήθεια άνθρακα, είτε SC είτε CSFC, είναι μακροχρόνιες.
(23)
Οι πελάτες ασφαλτούχου άνθρακα στην Τσεχική Δημοκρατία αγοράζουν άνθρακα από την OKD ή, σε περιορισμένες ποσότητες, από πολωνικές επιχειρήσεις. Οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μολονότι αυξάνονται, δεν είναι πολύ σημαντικές επί του παρόντος (13).
(24)
Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω παραγόντων, για τους σκοπούς της αξιολόγησης των όρων που προβλέπονται στο άρθρο 30 παράγραφος 1 της οδηγίας 2004/17/ΕΚ, η γεωγραφική αγορά θεωρείται ότι περιορίζεται στην Τσεχική Δημοκρατία και στην Πολωνία, τόσο για τον SC όσο και για τον CSFC. Λόγω των προαναφερθεισών διαφορών μεταξύ των περιοχών οι οποίες μπορούν εύκολα να εφοδιαστούν με άνθρακα δια θαλάσσης και εκείνων που μπορεί να απέχουν υπερβολικά από τις ακτές, η αγορά ενδέχεται να είναι ακόμα μικρότερη και να περιλαμβάνει μόνον την Τσεχική Δημοκρατία και τη νότια Πολωνία. Το ζήτημα μπορεί, ωστόσο, να παραμείνει ανοικτό, εφόσον ο ευρύτερος ορισμός της αγοράς είναι ευνοϊκότερος για την αιτούσα. Με αμφότερους τους ορισμούς της αγοράς, η ανάλυση δεν οδηγεί σε διαφορετικό αποτέλεσμα.
(25)
Όσον αφορά την εξόρυξη ασφαλτούχου άνθρακα, θεωρείται ότι το συνολικό μερίδιο αγοράς των τριών μεγαλύτερων παραγωγών αποτελεί δείκτη του βαθμού ανταγωνισμού στις εθνικές αγορές.
(26)
Η OKD και δύο πολωνοί προμηθευτές CSFC αποτελούν, με διαφορά, τους σημαντικότερους προμηθευτές στη σχετική γεωγραφική αγορά. Η OKD είναι ο μεγαλύτερος προμηθευτής CSFC στην Τσεχική Δημοκρατία (μερίδιο αγοράς 75,5 % στην Τσεχική Δημοκρατία το 2008). Οι δύο πολωνοί προμηθευτές CSFC είναι οι μεγαλύτεροι προμηθευτές στην Πολωνία (μερίδιο αγοράς 60,2 % και 19,3 % στην Πολωνία το 2008). Στη γεωγραφική αγορά που περιλαμβάνει την Τσεχική Δημοκρατία και την Πολωνία, το συνολικό μερίδιο αγοράς των τριών μεγαλύτερων παραγωγών το 2008 ανήλθε σε 93 % περίπου. Είναι επίσης αξιοσημείωτο ότι ο μεγαλύτερος ανταγωνιστής της OKD έχει, ατομικά, μερίδιο αγοράς γύρω στο 49 %.
(27)
Ακόμα και εάν ληφθεί υπόψη μια μεγαλύτερη αγορά που να περιλαμβάνει την Τσεχική Δημοκρατία, τη Σλοβακία, την Αυστρία, την Πολωνία και την Ουγγαρία, όπως υποστηρίζει η αιτούσα, τα συνολικά μερίδια αγοράς των τριών μεγαλύτερων ανταγωνιστών θα εξακολουθούσαν να είναι πολύ υψηλά (91,3 % το 2005, 87,7 % το 2006, 85 % το 2007 και 86,6 % το 2008 (14)) και δεν μπορούν να αποτελέσουν ένδειξη επαρκούς έκθεσης στον ανταγωνισμό στην αγορά CSFC.
(28)
Όπως υπενθυμίζεται στην αιτιολογική σκέψη 22, η ασφάλεια και η σταθερότητα του εφοδιασμού παίζει σημαντικό ρόλο στις συμβατικές σχέσεις. Οι πληροφορίες που παρέχονται από την αιτούσα σχετικά με το ποσοστό των πελατών που αλλάζουν προμηθευτή για τον CSFC δείχνουν ότι δεν υπάρχει σχεδόν καθόλου αλλαγή προμηθευτή για το εν λόγω προϊόν. Οι συμβάσεις για την προμήθεια CSFC είναι μακροχρόνιες και δεν προσκομίστηκαν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι οιοσδήποτε από τους πελάτες της OKD επέλεξε άλλους προμηθευτές. Δεν μπορεί συνεπώς να υποτεθεί ότι ένας πελάτης CSFC θα ήταν πρόθυμος ή θα είχε όντως τη δυνατότητα να αλλάξει εύκολα σε περίπτωση μικρής, πλην όμως σημαντικής αύξησης της τιμής από την OKD.
(29)
Η OKD και δύο πολωνοί προμηθευτές SC αποτελούν, με διαφορά, τους σημαντικότερους προμηθευτές SC στη σχετική γεωγραφική αγορά. Η OKD είναι ο μεγαλύτερος προμηθευτής SC στην Τσεχική Δημοκρατία (μερίδιο αγοράς 61,6 % στην Τσεχική Δημοκρατία το 2008). Δύο πολωνοί προμηθευτές SC είναι οι μεγαλύτεροι προμηθευτές στην Πολωνία (μερίδιο αγοράς 52,5 % και 17,7 % στην Πολωνία το 2008). Στη γεωγραφική αγορά που περιλαμβάνει την Τσεχική Δημοκρατία και την Πολωνία, το συνολικό μερίδιο αγοράς των τριών μεγαλύτερων παραγωγών το 2008 ανήλθε σε 72 % περίπου. Είναι επίσης αξιοσημείωτο ότι ο μεγαλύτερος ανταγωνιστής της OKD έχει, ατομικά, μερίδιο γεωγραφικής αγοράς γύρω στο 50 %, όπου περιλαμβάνονται η Τσεχική Δημοκρατία και η Πολωνία.
(30)
Επιπλέον, και στις τρεις γεωγραφικές αγορές SC που αναφέρθηκαν στην αιτιολογική σκέψη 29 (η Τσεχική Δημοκρατία μεμονωμένα, η Πολωνία μεμονωμένα και μια γεωγραφική αγορά που περιλαμβάνει και τις δύο χώρες) υπάρχει κάποιος οικονομικός παράγων που διαθέτει ατομικά μερίδιο αγοράς περίπου 50 % ή περισσότερο. Στο πλαίσιο αυτό θα πρέπει συνεπώς να υπενθυμίσουμε ότι, με βάση την πάγια νομολογία (15), «τα ιδιαιτέρως σημαντικά μερίδια αγοράς συνιστούν από μόνα τους, πλην εξαιρετικών περιστάσεων, την απόδειξη της ύπαρξης δεσπόζουσας θέσης. Τούτο ισχύει στην περίπτωση μεριδίου αγοράς 50 %».
(31)
Ακόμη και αν ληφθεί υπόψη αγορά μεγαλύτερη της εθνικής, που να περιλαμβάνει την Τσεχική Δημοκρατία, τη Σλοβακία, την Αυστρία, την Πολωνία, την Ουγγαρία και τη Γερμανία, όπως υποστηρίζει η αιτούσα, τα συνολικά μερίδια αγοράς των τριών μεγαλύτερων ανταγωνιστών θα εξακολουθούσαν να είναι αρκετά υψηλά (62,7 % το 2005, 60,2 % το 2006, 56,9 % το 2007 και 57,3 % το 2008 (16)).
(32)
Όπως συμβαίνει και με τον CSFC, η ασφάλεια και η σταθερότητα του εφοδιασμού με SC παίζει σημαντικό ρόλο στις συμβατικές σχέσεις. Οι πληροφορίες που παρέχονται από την αιτούσα σχετικά με το ποσοστό των πελατών που αλλάζουν προμηθευτή δείχνουν ότι ένας αριθμός πελατών SC της OKD διακόπτουν τις προμήθειές τους από την OKD, ορισμένα έτη, ή ότι ορισμένες μονοετείς συμβάσεις ή συμβάσεις άμεσης παράδοσης δεν ανανεώθηκαν ποτέ. Ωστόσο, δεδομένου ότι η αιτούσα δεν υπέβαλε, ως όφειλε, πληροφορίες για τον όγκο των σχετικών προμηθειών ή την αναλογία τους επί της παραγωγής της OKD, θα είναι δύσκολο να συναχθεί το συμπέρασμα ότι ένας πελάτης της OKD θα άλλαζε εύκολα προμηθευτή μετά από μια μικρή, πλην όμως σημαντική αύξηση της τιμής από την OKD.
IV ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
(33)
Όσον αφορά την εξόρυξη ασφαλτούχου άνθρακα στην Τσεχική Δημοκρατία, η κατάσταση μπορεί, επομένως, να συνοψισθεί ως εξής: όσον αφορά τόσο τον SC όσο και τον CSFC, τα συνολικά μερίδια αγοράς των τριών μεγαλύτερων ανταγωνιστών στη γεωγραφική αγορά, όπως αυτή ορίζεται για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, είναι υψηλά και το πιο σημαντικό είναι ότι ο μεγαλύτερος παραγωγός αντιπροσωπεύει ατομικά μερίδιο αγοράς σχεδόν 50 %· κατά συνέπεια, οι αγορές πρέπει να θεωρηθεί ότι παρουσιάζουν υψηλό βαθμό συγκέντρωσης και, όπως υπενθυμίζεται στην αιτιολογική σκέψη 20, το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος του εξορυσσόμενου άνθρακα καταναλώνεται στην τοπική αγορά. Οι πληροφορίες για τον βαθμό αλλαγής προμηθευτή από τους πελάτες δεν συνηγορεί υπέρ του συμπεράσματος ότι κάποιος πελάτης ασφαλτούχου άνθρακα θα είχε τη βούληση ή τη δυνατότητα να αλλάξει με ευχέρεια προμηθευτή σε περίπτωση μικρής, πλην όμως σημαντικής αύξησης της τιμής.
(34)
Η αιτούσα αναγνωρίζει επίσης ότι, εφόσον η εξόρυξη ασφαλτούχου άνθρακα δεν είναι επικερδής σε άλλα μέρη πλην εκείνων που είναι ήδη υπό εκμετάλλευση (κυρίως εκείνα τα οποία εκμεταλλεύεται η OKD) «η πρόσβαση άλλης οντότητας στην τσεχική αγορά δεν είναι ρεαλιστική και δεν έχει λάβει χώρα τα τελευταία πέντε έτη (17)». Το ίδιο ισχύει και για τις προμήθειες άνθρακα, για τις οποίες η αιτούσα αναφέρει ότι δεν γνωρίζει να υπάρχει σημαντική πρόσβαση στην τσεχική αγορά και οι περισσότεροι από τους σημαντικούς πελάτες χονδρικής συνήψαν μακροχρόνιες συμβάσεις (18).
(35)
Λαμβανομένων υπόψη των παραγόντων που εξετάστηκαν στις αιτιολογικές σκέψεις 8 έως 34, θα πρέπει να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η αγορά για την εξόρυξη ασφαλτούχου άνθρακα, τόσο CSFC όσο και SC, στην Τσεχική Δημοκρατία δεν είναι προς το παρόν άμεσα εκτεθειμένη στον ανταγωνισμό. Για το λόγο αυτό, το άρθρο 30 παράγραφος 1 της οδηγίας 2004/17/ΕΚ δεν εφαρμόζεται στις συμβάσεις που έχουν ως στόχο την άσκηση αυτών των δραστηριοτήτων στην Τσεχική Δημοκρατία. Κατά συνέπεια, η οδηγία 2004/17/ΕΚ εξακολουθεί να εφαρμόζεται στις περιπτώσεις που οι αναθέτουσες οντότητες συνάπτουν συμβάσεις με στόχο να επιτρέψουν την εξόρυξη ασφαλτούχου άνθρακα στην Τσεχική Δημοκρατία ή στις περιπτώσεις που διοργανώνουν διαγωνισμούς εκπόνησης μελετών για την άσκηση των εν λόγω δραστηριοτήτων στην Τσεχική Δημοκρατία.
(36)
Η παρούσα απόφαση βασίζεται στη νομική και πραγματική κατάσταση που επικρατούσε από τον Νοέμβριο του 2010 έως τον Μάρτιο του 2011, όπως προκύπτει από τις πληροφορίες που υπέβαλε η Τσεχική Δημοκρατία. Είναι δυνατό να αναθεωρηθεί, εφόσον, λόγω σημαντικών μεταβολών στη νομική ή πραγματική κατάσταση, κριθεί ότι δεν πληρούνται πλέον οι όροι για την εφαρμογή του άρθρου 30 παράγραφος 1 της οδηγίας 2004/17/ΕΚ.
(37)
Τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση είναι σύμφωνα με τη γνώμη της συμβουλευτικής επιτροπής για τις δημόσιες συμβάσεις,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Το άρθρο 30 παράγραφος 1 της οδηγίας 2004/17/ΕΚ δεν εφαρμόζεται στην εξόρυξη ασφαλτούχου άνθρακα στην Τσεχική Δημοκρατία. Κατά συνέπεια, στις συμβάσεις που συνάπτονται από τις αναθέτουσες οντότητες με σκοπό την άσκηση αυτών των δραστηριοτήτων στην Τσεχική Δημοκρατία, εξακολουθεί να εφαρμόζεται η οδηγία 2004/17/ΕΚ.
Άρθρο 2
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Τσεχική Δημοκρατία.
Βρυξέλλες, 20 Μαΐου 2011.
PROVÁDĚCÍ ROZHODNUTÍ KOMISE
ze dne 20. května 2011,
kterým se stanoví, že čl. 30 odst. 1 směrnice Evropského parlamentu a Rady 2004/17/ES o koordinaci postupů při zadávání zakázek subjekty působícími v odvětví vodního hospodářství, energetiky, dopravy a poštovních služeb není použitelný na těžbu černého uhlí v České republice
(oznámeno pod číslem K(2011) 3406)
(Pouze české znění je závazné)
(Text s významem pro EHP)
(2011/306/EU)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na směrnici Evropského parlamentu a Rady 2004/17/ES ze dne 31. března 2004 o koordinaci postupů při zadávání zakázek subjekty působícími v odvětví vodního hospodářství, energetiky, dopravy a poštovních služeb (1), a zejména na čl. 30 odst. 4 a 6 uvedené směrnice,
vzhledem k těmto důvodům:
I. SKUTEČNOSTI
(1)
Dne 22. listopadu 2010 obdržela Komise elektronickou poštou žádost České republiky podle čl. 30 odst. 4 směrnice 2004/17/ES o vynětí dobývání černého uhlí v České republice z použitelnosti ustanovení směrnice 2004/17/ES. Komise si dne 21. ledna 2011 vyžádala elektronickou poštou doplňující informace. Odpověď na žádost o informace byla českými orgány zaslána elektronickou poštou dne 9. února 2011.
(2)
Žádost byla doplněna dopisem nezávislého vnitrostátního orgánu (Úřadu pro ochranu hospodářské soutěže) v podobě předběžného stanoviska ze dne 7. listopadu 2008. Český Úřad pro ochranu hospodářské soutěže analyzoval podmínky přístupu na relevantní trh a shledal, že přístup je neomezený. Ve stanovisku se však neuvádí, že byly splněny ostatní podmínky týkající se přímého vystavení hospodářské soutěži, pokud jde o dobývání černého uhlí v České republice.
(3)
Jediným subjektem, který v České republice těží černé uhlí, je společnost OKD a.s., což je soukromá společnost, již 100 % vlastní nizozemská soukromá holdingová společností New World Resources (NWR).
II. PRÁVNÍ RÁMEC
(4)
Článek 30 směrnice 2004/17/ES stanoví, že zakázky určené pro umožnění výkonu jedné z činností, na které se směrnice vztahuje, se touto směrnicí neřídí, pokud je daná činnost v členském státě, ve kterém je vykonávána, přímo vystavena hospodářské soutěži na trzích, na které není omezen přístup. Přímé vystavení hospodářské soutěži se posuzuje na základě objektivních kritérií s přihlédnutím ke zvláštnostem dotyčného odvětví. Přístup na trh se považuje za neomezený, pokud členský stát provedl a uplatňuje příslušné právní předpisy EU k otevření daného odvětví nebo jeho části. Tyto právní předpisy jsou uvedeny v příloze XI směrnice 2004/17/ES. Pro průzkum ložisek uhlí a jiných pevných paliv a jejich těžbu však příloha XI neuvádí žádné příslušné právní předpisy, které by tento sektor liberalizovaly. Z toho vyplývá, že volný přístup na dotyčný trh nelze předpokládat, a je tedy nutno jej prokázat fakticky i právně.
(5)
Přezkum právních ustanovení upravujících vydávání povolení k těžbě v České republice ukazuje, že tato povolení jsou v současné době vydávána bez diskriminace, na základě posouzení odborné kvalifikace žadatele a technické a finanční způsobilosti k provádění těžebních prací. Pro účely tohoto rozhodnutí lze možnost získat povolení k těžbě považovat právně za neomezenou.
(6)
Přímé vystavení hospodářské soutěži by se mělo posoudit na základě různých ukazatelů, z nichž žádný není nutně sám o sobě rozhodující. Pokud jde o trhy dotčené tímto rozhodnutím, jedním kritériem, které by se mělo vzít v úvahu, je úhrnný podíl tří hlavních účastníků na daném trhu (2). Dalším kritériem je stupeň koncentrace na těchto trzích. Vzhledem k charakteristice daných trhů by měla být vzata v úvahu i další kritéria, jako je míra, v jaké zákazníci mění dodavatele.
(7)
Tímto rozhodnutím není dotčeno uplatňování pravidel hospodářské soutěže.
III. POSOUZENÍ
(8)
Žádost předložená Českou republikou se týká dobývání černého uhlí v České republice.
(9)
Česká žádost se týká tzv. „primárního trhu černého uhlí“, který zahrnuje produkci černého uhlí a velkoobchodní prodej uhlí (3). Při posuzování hospodářské soutěže na trhu v oblasti produkce černého uhlí je nutno zohlednit vazby mezi produkcí a prvním prodejem nebo velkoobchodním prodejem vytěženého černého uhlí. Tato definice je rovněž v souladu s předchozími rozhodnutími Komise (4) ohledně využívání jiných druhů paliv.
(10)
Vytěžené černé uhlí má různé chemické složení a jakost v závislosti na geologických podmínkách jednotlivých těžených slojí. Černé uhlí lze dělit na uhlí vhodné pro koksování (koksovatelné uhlí) a energetické uhlí. Ačkoli se tyto dva druhy černého uhlí těží stejným způsobem a za použití stejných technologií, mají zcela odlišné konečné užití a rozdílnou zákaznickou základnu. Jejich ceny se liší a tyto výrobky nejsou navzájem zaměnitelné.
(11)
Koksovatelné uhlí je definováno jako černé uhlí s kvalitou, která umožňuje výrobu koksu vhodného pro použití do vysokých pecí, a nepoužívá se k přímému vytápění nebo výrobě energie. Koksovatelné uhlí nakupují výhradně společnosti, které vyrábějí koks. Koksovatelné uhlí je jedinou surovinou pro výrobu koksu a nemá v podstatě žádné jiné využití. Koksovatelné uhlí nelze nahradit energetickým uhlím.
(12)
Energetické uhlí je uhlí, které nelze označit za koksovatelné uhlí. Energetické uhlí se používá v elektrárnách jako palivo pro výrobu elektřiny, tepla a technologické páry a rovněž při výrobním procesu v takových průmyslových závodech, jako jsou cukrovary, cihelny, cementárny a vápenky, papírny apod. Energetické uhlí lze nahradit koksovatelným uhlím, ale takové nahrazování by nebylo hospodářsky únosné.
(13)
Koksovatelné uhlí lze dále rozdělit do několika kategorií podle jeho jakosti. Nejkvalitnějším koksovatelným uhlím je tvrdé koksovatelné uhlí, po němž z hlediska jakosti následuje polotvrdé koksovatelné uhlí a dále poloměkké koksovatelné uhlí. Trh s jednotlivými druhy koksovatelného uhlí však není oddělený a pro účely posouzení v rámci tohoto rozhodnutí se mezi nimi nebude takto rozlišovat.
(14)
S ohledem na výše uvedené skutečnosti a v souladu s žádostí se pro účely posouzení podmínek stanovených v čl. 30 odst. 1 směrnice 2004/17/ES považují trh s koksovatelným uhlím a trh s energetickým uhlím za oddělené výrobkové trhy, a proto by se měly zkoumat odděleně.
(15)
Česká žádost vychází z toho, že relevantní zeměpisný trh by přesahoval české území a v případě koksovatelného uhlí by zahrnoval území České republiky, Slovenska, Rakouska, Polska a Maďarska. V případě energetického uhlí se žadatel domnívá, že zeměpisný trh by měl být vymezen jako trh, který zahrnuje území České republiky, Slovenska, Rakouska, Polska, Maďarska a Německa. Žadatel tvrdí, že hlavním důvodem pro toto vymezení trhu je významný objem vzájemných přeshraničních dodávek, dále skutečnost, že zákazníci mění dodavatele, a také neexistence správních překážek (celních překážek, kvót apod.).
(16)
Podle žádosti (5) je Česká republika čistým vývozcem koksovatelného i energetického uhlí. V roce 2009 vyvezla Česká republika 3 581 tisíc tun koksovatelného uhlí a 2 389 tisíc tun energetického uhlí (6), což činí přibližně 61 % a 47 % příslušných objemů domácí produkce. V tomtéž roce činil dovoz do České republiky 771 tisíc tun koksovatelného uhlí a 954 tisíc tun energetického uhlí, což představuje 13 % a 19 % příslušných objemů domácí produkce (7), přičemž tento dovoz pocházel hlavně z Polska. Dovoz z Polska ve skutečnosti činil přibližně 90 % celkového dovozu koksovatelného uhlí a 80 % celkového dovozu energetického uhlí.
(17)
Ačkoliv žadatel uvádí, že uhlí z produkce OKD v České republice - ať už koksovatelné nebo energetické - je konkurenceschopné do vzdálenosti 500 km, je třeba poznamenat, že zákazníci společnosti OKD se nacházejí v okruhu přibližně 350 km od místa produkce uhlí, kterým je Ostrava.
(18)
Pokud jde o prodej koksovatelného uhlí, OKD má jednoho významného zákazníka ve Slovenské republice, který koupil v roce 2007 asi 26 % a v roce 2009 30 % produkce OKD, a dalšího významného zákazníka v Rakousku, který koupil v roce 2007 13 % a v roce 2009 19 % produkce OKD. Žadatel mezi svými hlavními zákazníky mimo území České republiky rovněž uvádí jednu společnost v Polsku, ale její nákupy představují pouze asi 8 % produkce OKD.
(19)
Pokud jde o prodej energetického uhlí, kromě českých zákazníků uvádí OKD jednoho významného zákazníka v Rakousku, na kterého připadlo v roce 2007 asi 12 % a v roce 2009 21% odbytu společností OKD, a jednoho zákazníka v Německu, na kterého připadlo v roce 2007 5 % a v roce 2009 3 % odbytu energetického uhlí.
(20)
Podle žádosti existuje „vysoká koncentrace tří největších soutěžitelů“ (8), což lze skutečně pozorovat na všech vnitrostátních trzích posuzovaných odděleně, a to jak pokud jde o energetické uhlí, tak i pokud jde o koksovatelné uhlí. Žadatel rovněž připouští, že „naprostá většina vytěženého uhlí je spotřebována na domácím trhu“ (9), což se potvrzuje ve všech zemích produkujících černé uhlí, jež tvoří zeměpisnou oblast, která je v žádosti brána v úvahu (v České republice, Polsku, Německu).
(21)
Podle sdělení Komise o definici relevantního trhu (10) je relevantní zeměpisný trh tvořen oblastí, ve které jsou podmínky hospodářské soutěže dostatečně stejnorodé a kterou lze odlišit od sousedních zeměpisných oblastí, protože podmínky hospodářské soutěže jsou v těchto oblastech zjevně odlišné. V této souvislosti je možné poznamenat, že pobřežní oblasti střední Evropy (zejména severní Německo a severní Polsko) jsou vystaveny dovozu uhlí přepravovaného po moři a vzhledem k tomu, že mimo jiné například sazby za námořní přepravu jsou podstatně nižší než náklady na pozemní přepravu, mohou být podmínky hospodářské soutěže v těchto oblastech odlišné (11).
(22)
V žádosti se uvádí, že důležitým faktorem při určování ceny uhlí je stabilita a zabezpečení dodávek a doba, na kterou se smlouva uzavírá (12), a že smlouvy o dodávkách uhlí, ať už energetického nebo koksovatelného, jsou zpravidla dlouhodobé.
(23)
Odběratelé černého uhlí v České republice kupují uhlí od OKD nebo v omezeném množství od polských společností. Přestože dovoz z jiných zemí roste, není dosud významný (13).
(24)
S ohledem na výše uvedené faktory se pro účely hodnocení podmínek stanovených v čl. 30 odst. 1 směrnice 2004/17/ES považuje zeměpisný trh za omezený na území České republiky a Polska, a to jak pokud jde o energetické uhlí, tak i pokud jde o koksovatelné uhlí. V důsledku výše uvedených rozdílů mezi oblastmi, které lze snadno zásobovat uhlím přepravovaným po moři, a oblastmi, které jsou nejspíše příliš daleko od jakéhokoli pobřeží, by mohl být tento zeměpisný trh ještě menší, tvořený pouze Českou republikou a jihem Polska. Tato otázka však může zůstat nezodpovězena, jelikož větší vymezení trhu je pro žadatele příznivější. Podle obou definic trhu vede rozbor ke stejnému výsledku.
(25)
Vychází se z úvahy, že pokud jde o těžbu černého uhlí, jedním z ukazatelů míry hospodářské soutěže na vnitrostátních trzích je celkový podíl tří největších producentů na trhu.
(26)
OKD a dva polští dodavatelé koksovatelného uhlí jsou zdaleka nejvýznamnějšími dodavateli v rámci relevantního zeměpisného trhu. Společnost OKD je největším dodavatelem koksovatelného uhlí v České republice (její podíl na trhu v České republice v roce 2008 činil 75,5 %). Dva polští dodavatelé koksovatelného uhlí jsou největšími dodavateli v Polsku (jejich podíl na trhu v Polsku v roce 2008 činil 60,2 % a 19,3 %). Na zeměpisném trhu zahrnujícím Českou republiku a Polsko činil úhrnný tržní podíl tří největších producentů v roce 2008 přibližně 93 %. Stojí rovněž za zmínku, že největší konkurent společnosti OKD má sám o sobě podíl na trhu přibližně 49 %.
(27)
I v případě, že vezmeme v úvahu větší trh zahrnující Českou republiku, Slovensko, Rakousko, Polsko a Maďarsko, jak požaduje žadatel, by úhrnné tržní podíly tří největších konkurentů byly stále velmi vysoké (91,3 % v roce 2005, 87,7 % v roce 2006, 85 % v roce 2007 a 86,6 % v roce 2008 (14)), takže na jejich základě nelze vyvozovat, že je trh s koksovatelným uhlím dostatečně vystaven hospodářské soutěži.
(28)
Jak připomíná 22. bod odůvodnění, zabezpečení a stabilita dodávek hrají důležitou úlohu ve smluvních vztazích. Informace poskytnuté žadatelem o míře, v jaké zákazníci mění své dodavatele koksovatelného uhlí, ukazují, že u tohoto produktu prakticky nedochází k žádnému přecházení zákazníků mezi dodavateli. Smlouvy na dodávky koksovatelného uhlí jsou dlouhodobé a nebyly předloženy žádné důkazy, že by některý ze zákazníků přešel od OKD k jinému dodavateli. Nelze tedy předpokládat, že by některý odběratel koksovatelného uhlí byl ochoten nebo dokonce schopen snadno přejít k jinému dodavateli v případě malého, ale významného zvýšení ceny společností OKD.
(29)
OKD a dva polští dodavatelé energetického uhlí jsou zdaleka nejvýznamnějšími producenty energetického uhlí v rámci relevantního zeměpisného trhu. Společnost OKD je největším dodavatelem energetického uhlí v České republice (její podíl na trhu v České republice v roce 2008 činil 61,6 %). Dva polští dodavatelé energetického uhlí jsou největšími dodavateli v Polsku (jejich podíl na trhu v Polsku v roce 2008 činil 52,5 % a 17,7 %). V rámci zeměpisného trhu zahrnujícího Českou republiku a Polsko činil úhrnný tržní podíl tří největších producentů v roce 2008 přibližně 72 %. Stojí rovněž za zmínku, že největší konkurent společnosti OKD měl sám o sobě na zeměpisném trhu zahrnujícím Českou republiku a Polsko podíl přibližně 50 %.
(30)
Kromě toho, v rámci všech tří zeměpisných trhů s energetickým uhlím, které jsou uvedeny v 29. bodě odůvodnění (v samotné České republice, v samotném Polsku a v rámci zeměpisného trhu zahrnujícího obě tyto země), existuje hospodářský subjekt, který má sám o sobě podíl na trhu přibližně 50 % nebo více. V této souvislosti je tudíž nutno připomenout ustálenou judikaturu (15), podle které „jsou až na výjimečné případy značně velké podíly na trhu samy o sobě důkazem existence dominantního postavení. To je situace, kdy podíl na trhu činí 50 %“.
(31)
I v případě, že vezmeme v úvahu větší trh zahrnující Českou republiku, Slovensko, Rakousko, Polsko, Maďarsko a Německo, jak požaduje žadatel, by úhrnné tržní podíly tří největších konkurentů byly stále dosti vysoké (62,7 % v roce 2005, 60,2 % v roce 2006, 56,9 % v roce 2007 a 57,3 % v roce 2008 (16)).
(32)
Podobně jako v případě koksovatelného uhlí hrají zabezpečení a stabilita dodávek energetického uhlí důležitou úlohu ve smluvních vztazích. Informace poskytnuté žadatelem o míře, v jaké zákazníci mění své dodavatele, ukazují, že řada odběratelů energetického uhlí v určitých letech přerušuje své dodávky od OKD nebo že některé roční či okamžité smlouvy nebyly nikdy obnoveny. Jelikož však žadatel neposkytl informace o objemech dotyčných dodávek ani o jejich poměru k produkci OKD, jak bylo požadováno, bylo by obtížné dospět k závěru, že by některý zákazník OKD snadno přešel k jinému dodavateli v případě malého, ale významného zvýšení ceny společností OKD.
IV. ZÁVĚRY
(33)
Pokud jde o dobývání černého uhlí v České republice, lze tudíž situaci shrnout takto: v případě energetického i koksovatelného uhlí jsou úhrnné tržní podíly tří největších konkurentů v rámci zeměpisného trhu vymezeného pro účely tohoto rozhodnutí vysoké a ještě důležitější je, že největší producent má sám o sobě podíl na trhu téměř 50 %, a proto by dotyčné trhy měly být považovány za trhy s vysokou koncentrací, přičemž - jak bylo připomenuto ve 20. bodě odůvodnění - převážná většina vytěženého uhlí se spotřebovává na místním trhu. Informace o míře, v jaké zákazníci mění své dodavatele, nevedou k závěru, že by některý odběratel černého uhlí hodlal nebo mohl snadno přejít k jinému dodavateli v případě malého, ale významného zvýšení ceny.
(34)
Žadatel rovněž připustil, že jelikož těžba černého uhlí není rentabilní na jiných místech než těch, která se již využívají (a zejména těch, jež využívá OKD), „není vstup dalšího subjektu na český trh reálný a v posledních pěti letech se ani neuskutečnil“ (17). Totéž platí, pokud jde o dodávky uhlí, přičemž žadatel uvádí, že mu není znám žádný významný vstup na český trh a že většina významných velkoodběratelů má uzavřeny dlouhodobé smlouvy (18).
(35)
Na základě faktorů posouzených v 8. až 34. bodě odůvodnění je třeba vyvodit závěr, že trh v oblasti dobývání černého uhlí, a to jak koksovatelného, tak energetického, není v České republice v současné době přímo vystaven hospodářské soutěži. Ustanovení čl. 30 odst. 1 směrnice 2004/17/ES se proto nepoužije na smlouvy, které mají umožnit vykonávání uvedených činností v České republice. Směrnice 2004/17/ES se tedy nadále použije v případě, kdy zadavatelé zadávají zakázky, které mají umožnit dobývání černého uhlí v České republice, nebo když pořádají veřejné soutěže na vykonávání takových činností v České republice.
(36)
Toto rozhodnutí se zakládá na právní a skutkové situaci v období od listopadu 2010 do března 2011, jak se jeví z informací předložených Českou republikou. Může být revidováno, pokud by v případě zásadních změn právní či skutkové situace došlo k tomu, že by byly splněny podmínky pro uplatnění čl. 30 odst. 1 směrnice 2004/17/ES.
(37)
Opatření stanovená tímto rozhodnutím jsou v souladu se stanoviskem Poradního výboru pro veřejné zakázky,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Ustanovení čl. 30 odst. 1 směrnice 2004/17/ES není použitelné na dobývání černého uhlí v České republice. Směrnice 2004/17/ES se nadále použije na zakázky zadávané zadavateli, které jim mají umožnit vykonávat tyto činnosti v České republice.
Článek 2
Toto rozhodnutí je určeno České republice.
V Bruselu dne 20. května 2011.