ΟΔΗΓΊΑ 2011/92/ΕΕ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΊΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 13ης Δεκεμβρίου 2011
σχετικά με την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών και της παιδικής πορνογραφίας και την αντικατάσταση της απόφασης-πλαίσιο 2004/68/ΔΕΥ του Συμβουλίου
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 82 παράγραφος 2 και το άρθρο 83 παράγραφος 1,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (1),
Αφού ζητήθηκε η γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών,
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (2),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Η σεξουαλική κακοποίηση και η σεξουαλική εκμετάλλευση παιδιών, συμπεριλαμβανομένης της παιδικής πορνογραφίας, συνιστούν σοβαρές παραβιάσεις θεμελιωδών δικαιωμάτων, ειδικότερα των δικαιωμάτων των παιδιών στην προστασία και τη φροντίδα που είναι αναγκαίες για την ευημερία τους, όπως προβλέπονται στη σύμβαση του 1989 των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα του παιδιού και στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (3).
(2)
Σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 1 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ένωση αναγνωρίζει τα δικαιώματα, τις ελευθερίες και τις αρχές που καθορίζονται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο οποίος, στο άρθρο 24 παράγραφος 2, προβλέπει ότι σε όλες τις πράξεις που αφορούν τα παιδιά, είτε αυτές επιχειρούνται από δημόσιες αρχές είτε από ιδιωτικούς οργανισμούς, πρωταρχική σημασία πρέπει να δίνεται στο υπέρτατο συμφέρον του παιδιού. Επιπλέον, το πρόγραμμα της Στοκχόλμης: Μια ανοικτή και ασφαλής Ευρώπη που εξυπηρετεί και προστατεύει τους πολίτες (4) παρέχει σαφή προτεραιότητα στην καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών και της παιδικής πορνογραφίας.
(3)
Η παιδική πορνογραφία, που συνίσταται στην απεικόνιση της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, και άλλες ιδιαζόντως σοβαρές μορφές σεξουαλικής κακοποίησης και σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών αυξάνονται και εξαπλώνονται με τη χρήση νέων τεχνολογιών και του Διαδικτύου.
(4)
Η απόφαση-πλαίσιο 2004/68/ΔΕΥ του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 2003, για την καταπολέμηση της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών και της παιδικής πορνογραφίας (5), προβλέπει την προσέγγιση της νομοθεσίας των κρατών μελών προκειμένου να ποινικοποιηθούν οι σοβαρότερες μορφές σεξουαλικής κακοποίησης και σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών, να διευρυνθεί η δικαιοδοσία των εθνικών δικαστηρίων και να προβλεφθεί ένα ελάχιστο επίπεδο συνδρομής για τα θύματα. Η απόφαση-πλαίσιο 2001/220/ΔΕΥ του Συμβουλίου, της 15ης Μαρτίου 2001, σχετικά με το καθεστώς των θυμάτων σε ποινικές διαδικασίες (6), καθορίζει μια σειρά δικαιωμάτων που έχουν τα θύματα στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών, μεταξύ των οποίων το δικαίωμα της προστασίας και της αποζημίωσης. Εξάλλου, ο συντονισμός της δίωξης υποθέσεων σεξουαλικής κακοποίησης, σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών και παιδικής πορνογραφίας θα διευκολυνθεί με την εφαρμογή της απόφασης-πλαίσιο 2009/948/ΔΕΥ του Συμβουλίου, της 30ής Νοεμβρίου 2009, για την πρόληψη και τον διακανονισμό συγκρούσεων δικαιοδοσίας σε ποινικές υποθέσεις (7).
(5)
Σύμφωνα με το άρθρο 34 της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα του παιδιού, τα συμβαλλόμενα κράτη αναλαμβάνουν την υποχρέωση να προστατεύουν τα παιδιά από κάθε μορφή σεξουαλικής εκμετάλλευσης και σεξουαλικής κακοποίησης. Το προαιρετικό πρωτόκολλο του 2000 της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα του παιδιού σχετικά με την πώληση παιδιών, την παιδική πορνεία και την παιδική πορνογραφία και, ιδίως, η σύμβαση του 2007 του Συμβουλίου της Ευρώπης για την προστασία των παιδιών κατά της γενετήσιας εκμετάλλευσης και κακοποίησης αποτελούν ουσιαστικά βήματα στη διαδικασία ενίσχυσης της διεθνούς συνεργασίας στον τομέα αυτό.
(6)
Για σοβαρά ποινικά αδικήματα, όπως η σεξουαλική εκμετάλλευση παιδιών και η παιδική πορνογραφία, απαιτείται ολοκληρωμένη προσέγγιση που να καλύπτει τη δίωξη των δραστών, την προστασία των παιδιών-θυμάτων, και την πρόληψη του φαινομένου. Όλα τα μέτρα για την πάταξη των αδικημάτων αυτών πρέπει να τίθενται σε εφαρμογή με γνώμονα το συμφέρον των παιδιών, σύμφωνα με τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τη σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα του παιδιού. Η απόφαση-πλαίσιο 2004/68/ΔΕΥ θα πρέπει να αντικατασταθεί από νέα νομοθετική πράξη που να παρέχει αυτό το ολοκληρωμένο νομικό πλαίσιο προς επίτευξη του σκοπού αυτού.
(7)
Η παρούσα οδηγία θα πρέπει να είναι πλήρως συμπληρωματική με την οδηγία 2011/36/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Απριλίου 2011, για την πρόληψη και την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων και για την προστασία των θυμάτων της, καθώς και για την αντικατάσταση της απόφασης-πλαίσιο 2002/629/ΔΕΥ του Συμβουλίου (8), δεδομένου ότι μεταξύ των θυμάτων εμπορίας ανθρώπων συγκαταλέγονται και ανήλικα θύματα σεξουαλικής κακοποίησης ή σεξουαλικής εκμετάλλευσης.
(8)
Η παρούσα οδηγία θεσπίζει το αξιόποινο πράξεων που συνδέονται με πορνογραφικές παραστάσεις και ορίζει πράξεις που συνιστούν οργανωμένη απευθείας έκθεση προοριζόμενη για ακροατήριο, αποκλείοντας με τον τρόπο αυτό από τον ορισμό την άμεση προσωπική επικοινωνία μεταξύ συναινούντων ομολόγων, καθώς και μεταξύ παιδιών πάνω από την ηλικία της σεξουαλικής συναίνεσης και των συντρόφων τους.
(9)
Η παιδική πορνογραφία περιλαμβάνει συχνά παραστάσεις που απεικονίζουν τη σεξουαλική κακοποίηση παιδιών από ενήλικες. Μπορεί επίσης να περιλαμβάνει εικόνες παιδιών που συμμετέχουν σε πράξεις σαφούς σεξουαλικού χαρακτήρα ή εικόνες των γεννητικών τους οργάνων οι οποίες παράγονται ή χρησιμοποιούνται πρωταρχικά για σεξουαλικούς σκοπούς και ανεξαρτήτως του εάν γίνονται αντικείμενο εκμετάλλευσης εν γνώσει ή εν αγνοία του ανηλίκου. Επιπλέον, η έννοια της παιδικής πορνογραφίας περιλαμβάνει επίσης ρεαλιστικές εικόνες παιδιού στις οποίες απεικονίζεται ανήλικος να συμμετέχει ή να επιδίδεται σε πράξη σαφούς σεξουαλικού χαρακτήρα για σεξουαλικούς κυρίως σκοπούς.
(10)
Η αναπηρία αυτή καθεαυτή δεν συνιστά αυτομάτως αδυναμία συναίνεσης σε σεξουαλικές σχέσεις. Ωστόσο, η εκμετάλλευση της ύπαρξης αναπηρίας αυτού του είδους για την τέλεση σεξουαλικών δραστηριοτήτων με παιδί θα πρέπει να ποινικοποιηθεί.
(11)
Κατά τη θέσπιση νομοθεσίας στον τομέα του ουσιαστικού ποινικού δικαίου, η Ένωση θα πρέπει να εξασφαλίσει τη συνοχή αυτής της νομοθεσίας, ιδίως όσον αφορά το ύψος των ποινών. Θα πρέπει εν προκειμένω να ληφθούν υπόψη, υπό το πρίσμα της Συνθήκης της Λισαβόνας, τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 24ης και 25ης Απριλίου 2002 σχετικά με την προσέγγιση που θα πρέπει να ακολουθηθεί όσον αφορά την εναρμόνιση των ποινών, στα οποία αναφέρονται τέσσερα επίπεδα ποινών. Επειδή καλύπτει εξαιρετικά μεγάλο αριθμό διαφορετικών αδικημάτων και για να είναι σε θέση να εκφράσει τους διαφορετικούς βαθμούς βαρύτητας, η παρούσα οδηγία απαιτεί ευρύτερη διαφοροποίηση του ύψους των ποινών από εκείνη που συνήθως θα πρέπει να προβλέπουν τα νομικά μέσα της Ένωσης.
(12)
Για τις σοβαρές μορφές σεξουαλικής κακοποίησης και σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών θα πρέπει να επιβάλλονται αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές ποινές. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ειδικότερα διάφορες μορφές σεξουαλικής κακοποίησης και εκμετάλλευσης παιδιών που διευκολύνονται με τη χρήση της τεχνολογίας των πληροφοριών και επικοινωνιών, όπως είναι η διαδικτυακή προσέγγιση παιδιών για σεξουαλικούς σκοπούς μέσω κοινωνικών δικτύων και χώρων συνομιλίας (chat rooms). Θα πρέπει επίσης να διευκρινιστεί ο ορισμός της παιδικής πορνογραφίας και να πλησιάσει περισσότερο τον ορισμό που περιλαμβάνεται στις διεθνείς πράξεις.
(13)
Το ανώτατο όριο στερητικής της ελευθερίας ποινής που προβλέπεται στην παρούσα οδηγία για τα αδικήματα που καλύπτει θα πρέπει να εφαρμόζεται τουλάχιστον στις σοβαρότερες μορφές των αδικημάτων αυτών.
(14)
Προκειμένου να εφαρμοσθεί το ανώτατο όριο στερητικής της ελευθερίας ποινής που προβλέπεται στην παρούσα οδηγία για αδικήματα σχετικά με σεξουαλική κακοποίηση και σεξουαλική εκμετάλλευση παιδιών και παιδική πορνογραφία, τα κράτη μέλη θα πρέπει να μπορούν να συνδυάζουν, λαμβάνοντας υπόψη το εθνικό τους δίκαιο, τις στερητικές της ελευθερίας ποινές που προβλέπονται στην εθνική νομοθεσία όσον αφορά τα εν λόγω αδικήματα.
(15)
Η παρούσα οδηγία υποχρεώνει τα κράτη μέλη να προβλέπουν στην εθνική τους νομοθεσία ποινικές κυρώσεις σχετικά με τις διατάξεις που αφορούν την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης, της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών και της παιδικής πορνογραφίας. Η οδηγία δεν δημιουργεί υποχρεώσεις όσον αφορά την επιβολή αυτών των κυρώσεων ή οιουδήποτε άλλου συστήματος επιβολής του νόμου σε επιμέρους περιπτώσεις.
(16)
Ιδίως στις περιπτώσεις όπου τα ποινικά αδικήματα που αναφέρονται στην παρούσα οδηγία διαπράττονται για κερδοσκοπικούς λόγους, τα κράτη μέλη καλούνται να εξετάσουν το ενδεχόμενο πρόβλεψης της επιβολής χρηματικών ποινών πέραν από την ποινή φυλάκισης.
(17)
Στο πλαίσιο της παιδικής πορνογραφίας, ο όρος «χωρίς δικαίωμα» επιτρέπει στα κράτη μέλη να παρέχουν μία άμυνα έναντι συμπεριφοράς που συνδέεται με πορνογραφικό υλικό και έχει, για παράδειγμα, ιατρικούς, επιστημονικούς, ή συναφείς σκοπούς. Επίσης, επιτρέπει δραστηριότητες που διεξάγονται στο πλαίσιο εσωτερικών νομικών εξουσιών, όπως η νόμιμη κατοχή υλικού παιδικής πορνογραφίας εκ μέρους των αρχών με σκοπό τη διεξαγωγή ποινικών διώξεων ή την πρόληψη, τον εντοπισμό ή την έρευνα αδικημάτων. Επιπλέον, δεν αποκλείει τη νομική προστασία ή ανάλογες σχετικές αρχές που μπορούν, υπό ειδικές συνθήκες, να απαλλάξουν ένα πρόσωπο από την ευθύνη, όπως, για παράδειγμα, όταν ανοικτές τηλεφωνικές ή διαδικτυακές γραμμές διεξάγουν δραστηριότητα για να αναφέρουν τις περιπτώσεις αυτές.
(18)
Η εν γνώσει απόκτηση πρόσβασης σε παιδική πορνογραφία, μέσω της τεχνολογίας των πληροφοριών και επικοινωνιών, θα πρέπει να ποινικοποιηθεί. Για να υφίσταται ευθύνη εν προκειμένω, το πρόσωπο θα πρέπει τόσο να επιδιώξει την πρόσβαση σε ιστότοπο όπου διατίθεται παιδική πορνογραφία, όσο και να γνωρίζει ότι υπάρχουν εκεί τέτοιου είδους εικόνες. Οι ποινές δεν θα πρέπει να επιβάλλονται σε πρόσωπα που απέκτησαν ακουσίως πρόσβαση σε ιστότοπο με παιδική πορνογραφία. Ο εκούσιος χαρακτήρας του αδικήματος μπορεί να συναχθεί ιδίως από το γεγονός ότι έχει διαπραχθεί κατ’ επανάληψη ή ότι το αδίκημα έχει διαπραχθεί μέσω υπηρεσίας έναντι πληρωμής.
(19)
Η άγρα παιδιών για σεξουαλικούς σκοπούς συνιστά απειλή με ειδικά χαρακτηριστικά στο πλαίσιο του Διαδικτύου, δεδομένου ότι το τελευταίο παρέχει μία άνευ προηγουμένου ανωνυμία στους χρήστες διότι καθιστά δυνατή την απόκρυψη της πραγματικής ταυτότητας και των προσωπικών χαρακτηριστικών τους, όπως, για παράδειγμα, το στοιχείο της ηλικίας τους. Ταυτόχρονα, τα κράτη μέλη αναγνωρίζουν τη σημασία να αντιμετωπιστεί επίσης και το φαινόμενο της προσέγγισης ενός παιδιού εκτός του πλαισίου του Διαδικτύου, ιδίως στις περιπτώσεις όπου αυτή η προσέγγιση δεν γίνεται με τη χρήση της τεχνολογίας πληροφοριών και επικοινωνιών. Παρέχονται κίνητρα στα κράτη μέλη προκειμένου να ποινικοποιήσουν τη συμπεριφορά σύμφωνα με την οποία η προσέγγιση ενός παιδιού με στόχο να συναντήσει τον δράστη για σεξουαλικούς σκοπούς γίνεται παρουσία ή στο περιβάλλον του παιδιού, για παράδειγμα, υπό μορφή ιδιαίτερης προπαρασκευαστικής πράξεως, απόπειρας διάπραξης των αδικημάτων που αναφέρονται στην παρούσα οδηγία ή ως ιδιαίτερη μορφή σεξουαλικής κακοποίησης. Ασχέτως με το μέσο που θα επιλεγεί για την ποινικοποίηση του αδικήματος της προσέγγισης παιδιού εκτός γραμμής (off-line), τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίσουν ότι, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, θα ασκήσουν δίωξη κατά των υπαιτίων των αδικημάτων αυτών.
(20)
Η παρούσα οδηγία δεν ρυθμίζει τις πολιτικές των κρατών μελών όσον αφορά τις συναινετικές σεξουαλικές δραστηριότητες στις οποίες μπορεί να συμμετέχουν παιδιά και οι οποίες μπορούν να θεωρηθούν ως η φυσιολογική ανακάλυψη της σεξουαλικότητας στο πλαίσιο της ανθρώπινης ανάπτυξης, λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορετικές πολιτιστικές και νομικές παραδόσεις και νέες μορφές σύναψης και συντήρησης σχέσεων μεταξύ παιδιών και εφήβων, μεταξύ άλλων και με χρήση της τεχνολογίας των πληροφοριών και επικοινωνιών. Τα θέματα αυτά δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας. Τα κράτη μέλη, τα οποία επωφελούνται των δυνατοτήτων που αναφέρονται στην παρούσα οδηγία, το πράττουν κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους.
(21)
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να προβλέψουν στην εθνική νομοθεσία τους επιβαρυντικές περιστάσεις, σύμφωνα με τους εφαρμοστέους κανόνες περί επιβαρυντικών περιστάσεων που προβλέπονται στις έννομες τάξεις τους. Θα πρέπει να μεριμνήσουν ώστε οι εν λόγω επιβαρυντικές περιστάσεις να μπορούν να εξετάζονται από τα δικαστήρια κατά την επιβολή των ποινών στους δράστες, χωρίς να είναι ωστόσο υποχρεωτική η εφαρμογή των εν λόγω επιβαρυντικών περιστάσεων από τα δικαστήρια. Τα κράτη μέλη δεν θα πρέπει να προβλέπουν στο δίκαιό τους τις επιβαρυντικές περιστάσεις όταν αυτό είναι περιττό λόγω του χαρακτήρα του συγκεκριμένου αδικήματος. Η συνάφεια των διάφορων επιβαρυντικών περιστάσεων που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία θα πρέπει να εκτιμηθεί σε εθνικό επίπεδο για καθένα από τα αδικήματα που αναφέρεται στην παρούσα οδηγία.
(22)
H σωματική ή ψυχική ανικανότητα στο πλαίσιο της παρούσας οδηγίας θα πρέπει να εξυπακούεται ότι περιλαμβάνει και καταστάσεις σωματικής ή ψυχικής ανικανότητας που οφείλονται στην επήρεια ναρκωτικών και οινοπνεύματος.
(23)
Κατά την καταπολέμηση της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών, θα πρέπει να χρησιμοποιούνται τα υφιστάμενα μέσα για την κατάσχεση και τη δήμευση των προϊόντων του εγκλήματος, όπως η σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών κατά του Διακρατικού Οργανωμένου Εγκλήματος και τα πρωτόκολλά της, η σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης του 1990 σχετικά με τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, την εξακρίβωση, αναζήτηση, κατάσχεση και δήμευση των προϊόντων του εγκλήματος, η απόφαση-πλαίσιο 2001/500/ΔΕΥ του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2001, για το ξέπλυμα χρήματος, τον προσδιορισμό, τον εντοπισμό, τη δέσμευση, την κατάσχεση και τη δήμευση των οργάνων και των προϊόντων του εγκλήματος (9), και η απόφαση-πλαίσιο 2005/212/ΔΕΥ του Συμβουλίου, της 24ης Φεβρουαρίου 2005, για τη δήμευση των προϊόντων, οργάνων και περιουσιακών στοιχείων του εγκλήματος (10). Θα πρέπει να ενθαρρύνεται η χρήση των κατασχεθέντων και δημευθέντων οργάνων και προϊόντων των εγκλημάτων που αναφέρονται στην παρούσα οδηγία για τη στήριξη της συνδρομής και την προστασία των θυμάτων.
(24)
Θα πρέπει να αποφεύγεται η δευτερογενής θυματοποίηση των προσώπων που πέφτουν θύματα αδικημάτων που αναφέρονται στην παρούσα οδηγία. Στα κράτη μέλη όπου η πορνεία ή η συμμετοχή σε πορνογραφία είναι κολάσιμη σύμφωνα με το εθνικό ποινικό δίκαιο, θα πρέπει να υπάρχει η δυνατότητα να μην ασκείται ποινική δίωξη ούτε να επιβάλλονται ποινές δυνάμει της νομοθεσίας αυτής, εφόσον το συγκεκριμένο παιδί τέλεσε τις εν λόγω πράξεις επειδή έπεσε θύματα σεξουαλικής εκμετάλλευσης ή εξαναγκάστηκε να συμμετάσχει σε παιδική πορνογραφία.
(25)
Η παρούσα οδηγία, ως μέσο προσέγγισης των ποινικών νομοθεσιών, προβλέπει ύψη ποινών που θα πρέπει να εφαρμόζονται με την επιφύλαξη των ειδικών πολιτικών των κρατών μελών στον τομέα του ποινικού δικαίου όσον αφορά τους ανήλικους παραβάτες.
(26)
Θα πρέπει να διευκολυνθούν η διερεύνηση των αδικημάτων και η δίωξη των δραστών, λαμβανομένης υπόψη της δυσκολίας των παιδιών-θυμάτων να καταγγείλουν τη σεξουαλική κακοποίηση και της ανωνυμίας των δραστών στον κυβερνοχώρο. Για να εξασφαλιστεί η επιτυχής διερεύνηση και δίωξη των αδικημάτων που αναφέρονται στην παρούσα οδηγία, η έναρξη των αντίστοιχων διαδικασιών δεν θα πρέπει να εξαρτάται, καταρχήν, από την κατάθεση μήνυσης ή έγκλησης από το θύμα ή τον εκπρόσωπό του. Η διάρκεια του ικανού χρονικού διαστήματος για τη δίωξη θα πρέπει να καθοριστεί σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο.
(27)
Οι υπεύθυνοι για τη διερεύνηση και τη δίωξη αδικημάτων που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία θα πρέπει να έχουν στη διάθεσή τους αποτελεσματικά ερευνητικά εργαλεία. Σε αυτά τα εργαλεία μπορεί να περιλαμβάνεται η παρακολούθηση των επικοινωνιών, η κεκαλυμμένη παρακολούθηση συμπεριλαμβανομένης και της ηλεκτρονικής παρακολούθησης, η παρακολούθηση τραπεζικών λογαριασμών και άλλες οικονομικής φύσεως έρευνες, λαμβανομένων υπόψη, μεταξύ άλλων, της αρχής της αναλογικότητας και της φύσης και της σοβαρότητας των υπό διερεύνηση αδικημάτων. Κατά περίπτωση, και σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία, στα εργαλεία αυτά θα πρέπει να περιλαμβάνεται επίσης η δυνατότητα των αρχών επιβολής του νόμου να χρησιμοποιούν απόκρυψη ταυτότητας στο Διαδίκτυο.
(28)
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να ενθαρρύνουν κάθε πρόσωπο που γνωρίζει ή υποψιάζεται ότι έχει τελεστεί πράξη σεξουαλικής κακοποίησης ή σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών να το αναφέρει στις αρμόδιες υπηρεσίες. Είναι ευθύνη κάθε κράτους μέλους να ορίσει τις αρμόδιες αρχές στις οποίες θα μπορούν να αναφέρονται τέτοιου είδους υποψίες. Οι εν λόγω αρμόδιες αρχές δεν θα πρέπει να είναι μόνο υπηρεσίες προστασίας παιδιών ή συναφείς κοινωνικές υπηρεσίες. Η απαίτηση «καλής πίστης» όσον αφορά τις υποψίες θα πρέπει να έχει στόχο την αποτροπή της επίκλησης της διάταξης για την καταγγελία καθαρά φανταστικών ή ψευδών γεγονότων με δόλο.
(29)
Οι κανόνες δικαιοδοσίας θα πρέπει να τροποποιηθούν ώστε να εξασφαλίζεται ότι οι δράστες σεξουαλικής κακοποίησης ή σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών που προέρχονται από την Ένωση διώκονται ακόμα και αν διαπράττουν τα εγκλήματα εκτός Ένωσης, μεταξύ άλλων και στο πλαίσιο του αποκαλούμενου σεξουαλικού τουρισμού. Ο σεξουαλικός τουρισμός εις βάρος παιδιών θα πρέπει να νοείται ως σεξουαλική εκμετάλλευση παιδιών από άτομο ή άτομα που ταξιδεύουν από το σύνηθες περιβάλλον τους προς προορισμούς στο εξωτερικό όπου έχουν σεξουαλικές επαφές με παιδιά. Όταν ο σεξουαλικός τουρισμός εις βάρος παιδιών λαμβάνει χώρα εκτός της Ένωσης, τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να αναζητούν να αυξήσουν, μέσω των διαθέσιμων εθνικών ή διεθνών μέσων, περιλαμβανομένων και διμερών ή πολυμερών συμβάσεων περί εκδόσεως, την αμοιβαία αρωγή ή διαβίβαση της ποινικής δικογραφίας, και τη συνεργασία με τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς, με στόχο την καταπολέμηση του παιδεραστικού τουρισμού. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να ευνοούν τον ανοικτό διάλογο και την επικοινωνία με χώρες εκτός της Ένωσης για να μπορούν να διώκουν, σύμφωνα με τη σχετική εθνική νομοθεσία, τους δράστες οι οποίοι ταξιδεύουν εκτός των συνόρων της Ένωσης για λόγους σεξουαλικού τουρισμού εις βάρος παιδιών.
(30)
Τα μέτρα για την προστασία των παιδιών-θυμάτων θα πρέπει να θεσπίζονται προς το συμφέρον τους, λαμβανομένης υπόψη της αξιολόγησης των αναγκών τους. Τα παιδιά-θύματα θα πρέπει να έχουν εύκολη πρόσβαση σε μέσα έννομης προστασίας και μέτρα για τη διευθέτηση σύγκρουσης συμφερόντων σε περίπτωση που η σεξουαλική κακοποίηση ή η σεξουαλική εκμετάλλευση συμβαίνει εντός της οικογένειας. Όταν πρέπει να διοριστεί ειδικός εκπρόσωπος για ένα παιδί κατά τη διάρκεια ποινικής διερεύνησης ή διαδικασίας, τον ρόλο αυτό μπορεί επίσης να επιτελέσει νομικό πρόσωπο, όργανο ή αρχή. Επιπλέον, τα παιδιά-θύματα θα πρέπει να προστατεύονται από ποινές που επιβάλλονται, για παράδειγμα από την εθνική νομοθεσία για την πορνεία, εάν ενημερώνουν τις αρμόδιες αρχές σχετικά με την υπόθεσή τους. Εξάλλου, η συμμετοχή των παιδιών-θυμάτων σε ποινικές διαδικασίες δεν θα πρέπει να προκαλεί στο μέτρο του δυνατού πρόσθετα τραύματα, ως συνέπεια των συνεντεύξεων ή της οπτικής επαφής με τους δράστες. Η καλή κατανόηση των παιδιών και του τρόπου με τον οποίο συμπεριφέρονται όταν έρχονται αντιμέτωπα με τραυματικές εμπειρίες θα συμβάλλει στην εξασφάλιση υψηλής ποιότητας λήψεως αποδεικτικών στοιχείων και στη μείωση επίσης της ψυχικής έντασης των παιδιών κατά την εφαρμογή των αναγκαίων μέτρων.
(31)
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξετάσουν το ενδεχόμενο παροχής βραχυπρόθεσμης και μακροπρόθεσμης βοήθειας στα παιδιά-θύματα. Όλες οι βλάβες που προκαλούνται σε παιδιά από σεξουαλική κακοποίηση και εκμετάλλευση είναι σημαντικές και θα πρέπει να αντιμετωπίζονται καταλλήλως. Εξαιτίας της φύσεως της βλάβης που προκαλεί η σεξουαλική κακοποίηση και η σεξουαλική εκμετάλλευση, η βοήθεια αυτή θα πρέπει να συνεχιστεί να παρέχεται για όσο διάστημα είναι αναγκαίο για την πλήρη σωματική και ψυχική αποκατάσταση του παιδιού και, εάν κριθεί αναγκαίο, θα μπορούσε να παραταθεί μέχρι την ενηλικίωσή του. Η συνδρομή και η παροχή συμβουλών θα πρέπει να θεωρείται ότι επεκτείνονται και στους γονείς ή κηδεμόνες των παιδιών-θυμάτων, σε περίπτωση που αυτοί δεν βαρύνονται από υποψίες για το σχετικό αδίκημα, προκειμένου να τους συνδράμουν για να βοηθήσουν τα παιδιά-θύματα καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας.
(32)
Η απόφαση-πλαίσιο 2001/220/ΔΕΥ θεσπίζει μια σειρά δικαιωμάτων που έχουν τα θύματα στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών, όπως, μεταξύ άλλων, το δικαίωμα της προστασίας και της αποζημίωσης. Επιπροσθέτως, τα παιδιά θύματα σεξουαλικής κακοποίησης, σεξουαλικής εκμετάλλευσης και παιδικής πορνογραφίας θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε νομικές συμβουλές και, σύμφωνα με τον ρόλο των θυμάτων στα οικεία δικαστικά συστήματα, σε νομική εκπροσώπηση, μεταξύ άλλων και για την απαίτηση αποζημίωσης. Τέτοιου είδους νομικές συμβουλές και νομική εκπροσώπηση θα μπορούσαν επίσης να παρέχονται από τις αρμόδιες αρχές για την απαίτηση αποζημίωσης από το κράτος. Σκοπός της παροχής νομικών συμβουλών είναι να επιτρέπεται να ενημερώνονται και να λαμβάνουν συμβουλές για τις διάφορες δυνατότητες που έχουν στη διάθεσή τους. Οι νομικές συμβουλές θα πρέπει να παρέχονται από πρόσωπο που έχει κατάλληλη νομική κατάρτιση χωρίς απαραιτήτως να είναι δικηγόρος. Οι νομικές συμβουλές και, σύμφωνα με τον ρόλο των θυμάτων στο οικείο δικαστικό σύστημα, η νομική εκπροσώπηση θα πρέπει να παρέχονται δωρεάν, τουλάχιστον όταν το θύμα δεν έχει επαρκείς οικονομικούς πόρους, κατά τρόπο σύμφωνο με τις εσωτερικές διαδικασίες των κρατών μελών.
(33)
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να λαμβάνουν μέτρα για την αποτροπή ή την απαγόρευση πράξεων που σχετίζονται με την προώθηση της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών και του σεξουαλικού τουρισμού εις βάρος παιδιών. Θα μπορούσαν να εξεταστούν διάφορα προληπτικά μέτρα, όπως η σύνταξη και η ενίσχυση κώδικα συμπεριφοράς και μηχανισμών αυτορρύθμισης στον κλάδο του τουρισμού, η θέσπιση κώδικα δεοντολογίας ή «σημάτων ποιότητας» για τουριστικούς οργανισμούς που εργάζονται για την καταπολέμηση του σεξουαλικού τουρισμού σε βάρος παιδιών ή η θέσπιση ρητής πολιτικής για την πάταξη του σεξουαλικού τουρισμού με αντικείμενο παιδιά.
(34)
Κάθε κράτος μέλος θα πρέπει να θεσπίσει και/ή να ενισχύσει τις πολιτικές παρεμπόδισης της σεξουαλικής κακοποίησης και σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών, περιλαμβανομένων και μέτρων για την αποθάρρυνση και μείωση της ζήτησης που ευνοεί όλες τις μορφές σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών, καθώς και μέτρων για να περιοριστεί ο κίνδυνος θυματοποίησης των παιδιών, μέσω πληροφόρησης και προγραμμάτων ευαισθητοποίησης, καθώς και προγραμμάτων έρευνας και εκπαίδευσης. Σε τέτοιες πρωτοβουλίες, τα κράτη μέλη θα πρέπει να εγκρίνουν μία προσέγγιση που ευνοεί τα δικαιώματα των παιδιών. Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί για την εξασφάλιση ότι οι εκστρατείες ευαισθητοποίησης που στοχεύουν στα παιδιά είναι οι κατάλληλες και επαρκώς εύκολες στην κατανόηση. Θα πρέπει να εξετασθεί επίσης το ενδεχόμενο καθιέρωσης ανοικτών τηλεφωνικών γραμμών βοήθειας ή ανοικτών γραμμών επικοινωνίας.
(35)
Σε ό,τι αφορά το σύστημα καταγγελίας σεξουαλικών κακοποιήσεων και σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών και την παροχή βοήθειας σε παιδιά που βρίσκονται σε ανάγκη, θα πρέπει να προβληθούν και να ληφθεί υπόψη η εμπειρία ως προς τη λειτουργία τους οι ανοικτές γραμμές επικοινωνίας με τον αριθμό 116 000 για αγνοούμενα παιδιά, τον αριθμό 116 006 για θύματα εγκλημάτων και τον αριθμό 116 111 για παιδιά, όπως έχουν εισαχθεί με την απόφαση 2007/116/ΕΚ της Επιτροπής, της 15ης Φεβρουαρίου 2007, σχετικά με δέσμευση της εθνικής περιοχής αριθμοδότησης που αρχίζει με «116» για εναρμονισμένους αριθμούς που αφορούν εναρμονισμένες υπηρεσίες κοινωνικού ενδιαφέροντος (11).
(36)
Οι επαγγελματίες που ενδέχεται να έρθουν σε επαφή με ανήλικα θύματα σεξουαλικής κακοποίησης και σεξουαλικής εκμετάλλευσης θα πρέπει να είναι δεόντως καταρτισμένοι για να μπορούν να εντοπίζουν αυτά τα θύματα και να ασχολούνται με αυτά. Η κατάρτιση αυτή θα πρέπει να προωθηθεί για τα μέλη των κατωτέρω κατηγοριών εφόσον ενδέχεται να έλθουν σε επαφή με παιδιά-θύματα: αστυνομικοί, εισαγγελείς, δικηγόροι, μέλη των δικαστικών αρχών και διοικητικό προσωπικό των δικαστηρίων, προσωπικό παιδικής μέριμνας και υγειονομικής περίθαλψης, αλλά μπορεί και να ενδιαφέρει και άλλες ομάδες ατόμων που ενδέχεται να έρθουν σε επαφή κατά την άσκηση των καθηκόντων τους με ανήλικα θύματα σεξουαλικής κακοποίησης και σεξουαλικής εκμετάλλευσης.
(37)
Για την αποτροπή της σεξουαλικής κακοποίησης και σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών, θα πρέπει να προτείνονται στους δράστες σεξουαλικών αδικημάτων προγράμματα ή μέτρα παρέμβασης που απευθύνονται ειδικά στα άτομα αυτά. Τα εν λόγω προγράμματα ή μέτρα παρέμβασης θα πρέπει να ακολουθούν μια ευρεία και ευέλικτη προσέγγιση που να επικεντρώνεται στις ιατρικές και ψυχοκοινωνικές πτυχές και να έχουν μη υποχρεωτικό χαρακτήρα. Τα εν λόγω προγράμματα ή μέτρα παρέμβασης δεν θίγουν τα προγράμματα ή μέτρα παρέμβασης που επιβάλλουν οι αρμόδιες δικαστικές αρχές.
(38)
Τα προγράμματα ή τα μέτρα παρέμβασης δεν παρέχονται ως αυτόματο δικαίωμα. Εναπόκειται στο κράτος μέλος να αποφασίσει ποια προγράμματα ή μέτρα παρέμβασης είναι κατάλληλα.
(39)
Για την πρόληψη και την ελαχιστοποίηση της υποτροπής, οι δράστες θα πρέπει να υποβάλλονται σε αξιολόγηση της επικινδυνότητάς τους και των πιθανών κινδύνων επανάληψης της διάπραξης σεξουαλικών αδικημάτων σε βάρος παιδιών. Οι ρυθμίσεις για αυτήν την αξιολόγηση, όπως το είδος της αρχής που είναι αρμόδια να εντέλλεται και να διενεργεί την αξιολόγηση ή η χρονική στιγμή κατά την οποία θα πρέπει να διενεργείται η εν λόγω αξιολόγηση, στη διάρκεια ή μετά το πέρας της ποινικής διαδικασίας, καθώς και οι ρυθμίσεις των αποτελεσματικών προγραμμάτων ή μέτρων παρέμβασης που προσφέρονται κατόπιν της εν λόγω αξιολόγησης, θα πρέπει να είναι σύμφωνες με τις εσωτερικές διαδικασίες των κρατών μελών. Για τον ίδιο σκοπό, της πρόληψης και της ελαχιστοποίησης της υποτροπής, οι δράστες θα πρέπει να έχουν επίσης πρόσβαση σε αποτελεσματικά προγράμματα ή μέτρα παρέμβασης σε εθελοντική βάση. Τα εν λόγω προγράμματα ή μέτρα παρέμβασης δεν θα πρέπει να παρεμβαίνουν στα εθνικά συστήματα για τη θεραπεία ατόμων που πάσχουν από ψυχικές διαταραχές.
(40)
Εφόσον η επικινδυνότητα του δράστη και το ενδεχόμενο κινδύνου επανάληψης των αδικημάτων το καθιστούν σκόπιμο, θα πρέπει να επιβάλλεται στον δράστη που έχει καταδικαστεί προσωρινή ή μόνιμη απαγόρευση άσκησης τουλάχιστον επαγγελματικών δραστηριοτήτων που περιλαμβάνουν τακτικές επαφές με παιδιά. Κατά την πρόσληψη προσώπου σε θέση που περιλαμβάνει άμεσες και τακτικές επαφές με παιδιά, οι εργοδότες δικαιούνται να ενημερώνονται για καταχωρισμένες στο ποινικό μητρώο ισχύουσες καταδίκες που αφορούν σεξουαλικά αδικήματα σε βάρος παιδιών ή για ισχύουσες απαγορεύσεις. Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, ο όρος «εργοδότης» θα πρέπει να καλύπτει επίσης άτομα που διοικούν οργάνωση ενεργό σε εθελοντική εργασία που σχετίζεται με επίβλεψη και/ή παιδική μέριμνα και περιλαμβάνει άμεσες και τακτικές επαφές με παιδιά. Ο τρόπος απόκτησης των πληροφοριών αυτών, όπως, για παράδειγμα, η πρόσβαση μέσω του ενδιαφερόμενου ατόμου και το ακριβές περιεχόμενο των πληροφοριών, η έννοια των οργανωμένων δραστηριοτήτων εθελοντικού χαρακτήρα και οι άμεσες και τακτικές επαφές με παιδιά θα πρέπει να καθορίζονται σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία.
(41)
Λαμβάνοντας δεόντως υπόψη τις διαφορετικές νομικές παραδόσεις των κρατών μελών, η παρούσα οδηγία λαμβάνει υπόψη το γεγονός ότι η πρόσβαση στα ποινικά μητρώα επιτρέπεται μόνο από τις αρμόδιες αρχές ή από το ενδιαφερόμενο άτομο. Η παρούσα οδηγία δεν προβλέπει την υποχρέωση τροποποίησης των εθνικών συστημάτων που διέπουν τα ποινικά μητρώα ή τους τρόπους πρόσβασης σε αυτά.
(42)
Ο στόχος της παρούσας οδηγίας δεν είναι η εναρμόνιση κανόνων που καθορίζουν κατά πόσο είναι απαραίτητη ή όχι η συναίνεση του ενδιαφερόμενου προσώπου κατά την ανταλλαγή πληροφοριών για στοιχεία από τα ποινικά μητρώα. Είτε αυτή η συναίνεση είναι απαραίτητη είτε όχι βάσει του εθνικού δικαίου, η παρούσα οδηγία δεν προβλέπει νέα υποχρέωση τροποποίησης του εθνικού δικαίου και των εθνικών διαδικασιών σε αυτόν τον τομέα.
(43)
Τα κράτη μέλη μπορούν να εξετάσουν το ενδεχόμενο λήψης πρόσθετων διοικητικών μέτρων σε σχέση με τους δράστες, όπως η καταχώριση σε μητρώα δραστών σεξουαλικών αδικημάτων των ατόμων που έχουν καταδικαστεί για τα αδικήματα που αναφέρονται στην παρούσα οδηγία. Η πρόσβαση στα εν λόγω μητρώα θα πρέπει να υπόκειται σε περιορισμούς σύμφωνα με τις εθνικές συνταγματικές αρχές και τα εφαρμοστέα πρότυπα περί προστασίας των προσωπικών δεδομένων, για παράδειγμα περιορίζοντας την πρόσβαση στις δικαστικές αρχές και/ή τις αρχές επιβολής του νόμου.
(44)
Τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να δημιουργούν μηχανισμούς για τη συλλογή δεδομένων ή για τα κομβικά σημεία, σε εθνικό ή τοπικό επίπεδο και με τη συνεργασία της κοινωνίας των πολιτών, με σκοπό την παρατήρηση και αξιολόγηση του φαινομένου της σεξουαλικής κακοποίησης και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών. Για να είναι σε θέση η Ένωση να αξιολογεί κατάλληλα τα αποτελέσματα των δράσεων για την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών και της παιδικής πορνογραφίας, θα πρέπει να συνεχίσει να αναπτύσσει τις δραστηριότητές της στον τομέα των μεθοδολογιών και των μεθόδων συλλογής δεδομένων για την παραγωγή συγκρίσιμων στατιστικών στοιχείων.
(45)
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα για την εγκαθίδρυση υπηρεσιών πληροφοριών προκειμένου να παρέχουν πληροφορίες για τους τρόπους με τους οποίους αναγνωρίζονται οι ενδείξεις σεξουαλικής κακοποίησης και σεξουαλικής εκμετάλλευσης.
(46)
Η παιδική πορνογραφία, η οποία συνίσταται στην απεικόνιση σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, αποτελεί ειδική μορφή περιεχομένου που δεν μπορεί να ερμηνευτεί ως έκφραση άποψης. Για την καταπολέμησή της είναι αναγκαίο να περιοριστεί η κυκλοφορία υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών μέσω της αύξησης της δυσκολίας αναφόρτωσης τέτοιου είδους περιεχομένου από τους δράστες σε ιστοτόπους όπου έχει πρόσβαση το κοινό. Για τον λόγο αυτό είναι αναγκαία η λήψη δράσης ώστε να αφαιρεθεί το περιεχόμενο και να συλληφθούν εκείνοι που είναι ένοχοι παραγωγής, διανομής ή τηλεφόρτωσης εικόνων σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών. Στην προοπτική να υποστηριχθούν οι προσπάθειες της Ένωσης στην καταπολέμηση της παιδικής πορνογραφίας, τα κράτη μέλη θα πρέπει να καταβάλουν κάθε δυνατή προσπάθεια στη συνεργασία με τρίτες χώρες, επιδιώκοντας την εξασφάλιση ότι θα διαγραφεί αυτής της μορφής το περιεχόμενο από διακομιστές που βρίσκονται εντός της επικράτειάς τους.
(47)
Εντούτοις, παρά τις προσπάθειες αυτές, συχνά η αφαίρεση περιεχομένου παιδικής πορνογραφίας στην πηγή δεν είναι εφικτή, όταν το πρωτότυπο υλικό δεν βρίσκεται εντός της Ένωσης, είτε επειδή το κράτος όπου είναι εγκατεστημένοι οι διακομιστές δεν είναι πρόθυμο να συνεργαστεί είτε επειδή η διαδικασία εξασφάλισης της αφαίρεσης του υλικού από το εν λόγω κράτος αποδεικνύεται ιδιαίτερα μακρά. Θα πρέπει επίσης να υφίσταται η δυνατότητα δημιουργίας μηχανισμών για τη φραγή της πρόσβασης από το έδαφος της Ένωσης σε διαδικτυακές σελίδες που εντοπίζονται να περιέχουν ή να διανέμουν υλικό παιδικής πορνογραφίας. Τα μέτρα που λαμβάνουν τα κράτη μέλη σύμφωνα με την παρούσα οδηγία για την άρση ή, όπου απαιτείται, τη φραγή των ιστοσελίδων που περιέχουν υλικό παιδικής πορνογραφίας θα μπορούσαν να βασίζονται σε διαφόρων μορφών δημόσιες δράσεις, περιλαμβανομένων νομοθετικών και μη, δικαστικών ή άλλων μέτρων. Σ’ αυτό το πλαίσιο, η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται με την επιφύλαξη της εθελοντικής δράσεως που αναλαμβάνει η βιομηχανία του Διαδικτύου για την πρόληψη της κατάχρησης των υπηρεσιών της, ή οιασδήποτε στήριξης της δράσεως αυτής από τα κράτη μέλη. Ασχέτως της επιλεχθείσης βάσεως ή μεθόδου δράσεως, τα κράτη μέλη θα πρέπει να μεριμνούν ώστε να παρέχεται επαρκές επίπεδο ασφάλειας δικαίου και προβλεψιμότητας για τους χρήστες και τους παρόχους υπηρεσιών. Με σκοπό τόσο την αφαίρεση του περιεχομένου σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών όσο και τη φραγή της πρόσβασης σε αυτό, θα πρέπει να καθιερωθεί και να ενισχυθεί η συνεργασία μεταξύ των δημόσιων αρχών, ιδίως για να είναι όσο το δυνατόν πληρέστεροι οι εθνικοί κατάλογοι ιστοτόπων με υλικό παιδικής πορνογραφίας και για να αποφεύγονται αλληλεπικαλύψεις εργασιών. Κάθε σχετική εξέλιξη πρέπει να λαμβάνει υπόψη τα δικαιώματα των τελικών χρηστών και να συμμορφώνεται με τις ισχύουσες νομικές και δικαστικές διαδικασίες, καθώς και με την Ευρωπαϊκή σύμβαση για την προστασία των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών και τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο πλαίσιο του προγράμματος «Ασφαλέστερο Διαδίκτυο» έχει συγκροτηθεί δίκτυο ανοικτών γραμμών επικοινωνίας, σκοπός των οποίων είναι η συλλογή πληροφοριών και η εξασφάλιση της κάλυψης και της ανταλλαγής αναφορών για τους κύριους τύπους παράνομου περιεχομένου στο Διαδίκτυο.
(48)
Ο σκοπός της παρούσας οδηγίας είναι η τροποποίηση και επέκταση των διατάξεων της απόφασης-πλαισίου 2004/68/ΔΕΥ. Δεδομένου ότι οι τροποποιήσεις που πρέπει να επέλθουν είναι ουσιαστικές ως προς τον αριθμό και τη φύση, η απόφαση-πλαίσιο θα πρέπει, για λόγους σαφήνειας, να αντικατασταθεί στο σύνολό της ως προς τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στην έκδοση της παρούσας οδηγίας.
(49)
Δεδομένου ότι ο στόχος της παρούσας οδηγίας, δηλαδή η καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης, της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών και της παιδικής πορνογραφίας, δεν μπορεί να επιτευχθεί επαρκώς από τα κράτη μέλη μόνα τους και μπορεί, ως εκ τούτου, λόγω της κλίμακας και των αποτελεσμάτων της δράσης, να επιτευχθεί καλύτερα σε επίπεδο Ένωσης, η Ένωση δύναται να λάβει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως ορίζεται στο εν λόγω άρθρο, η παρούσα οδηγία δεν υπερβαίνει τα αναγκαία για την επίτευξη του στόχου αυτού όρια.
(50)
Η παρούσα οδηγία σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα και τηρεί τις αρχές που αναγνωρίζονται ιδίως από τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδιαίτερα το δικαίωμα προστασίας της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, την απαγόρευση των βασανιστηρίων και της απάνθρωπης και εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας, τα δικαιώματα του παιδιού, το δικαίωμα της ελευθερίας και της ασφάλειας, το δικαίωμα ελευθερίας της έκφρασης και της πληροφόρησης, το δικαίωμα προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, το δικαίωμα πραγματικής προσφυγής και αμερόληπτου δικαστηρίου και τις αρχές της νομιμότητας και της αναλογικότητας αξιόποινων πράξεων και ποινών. Η παρούσα οδηγία επιδιώκει τον πλήρη σεβασμό των εν λόγω δικαιωμάτων και αρχών και πρέπει να εφαρμοστεί ανάλογα.
(51)
Σύμφωνα με το άρθρο 3 του πρωτοκόλλου (αριθ. 21) για τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας όσον αφορά τον χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, το οποίο προσαρτάται στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιρλανδία κοινοποίησαν την επιθυμία τους να μετάσχουν στην έκδοση και την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας.
(52)
Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του πρωτοκόλλου (αριθ. 22) σχετικά με τη θέση της Δανίας, το οποίο προσαρτάται στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Δανία δεν συμμετέχει στην έκδοση της παρούσας οδηγίας και δεν δεσμεύεται από αυτήν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή της,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:
Άρθρο 1
Αντικείμενο
Η παρούσα οδηγία θεσπίζει ελάχιστους κανόνες σχετικά με τον ορισμό των ποινικών αδικημάτων και των κυρώσεων στον τομέα της σεξουαλικής κακοποίησης και σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών, της παιδικής πορνογραφίας και της άγρας παιδιών για σεξουαλικούς σκοπούς. Καθιερώνει επίσης διατάξεις για την ενίσχυση της πρόληψης των εν λόγω εγκλημάτων και την προστασία των θυμάτων τους.
Άρθρο 2
Ορισμοί
Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας ισχύουν οι εξής ορισμοί:
α) «παιδί»: κάθε πρόσωπο κάτω των 18 ετών·
β) «ηλικία σεξουαλικής συναίνεσης»: η ηλικία κάτω της οποίας, σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο, απαγορεύεται η τέλεση σεξουαλικών πράξεων με παιδί·
γ) «παιδική πορνογραφία»:
i)
κάθε υλικό στο οποίο απεικονίζεται παιδί να επιδίδεται σε πραγματική ή προσομοιωμένη πράξη σαφούς σεξουαλικού χαρακτήρα,
ii)
κάθε απεικόνιση, προς σεξουαλικούς κυρίως σκοπούς, των γεννητικών οργάνων παιδιού,
iii)
κάθε υλικό στο οποίο απεικονίζεται πρόσωπο που εμφανίζεται ως παιδί να επιδίδεται σε πραγματική ή προσομοιωμένη πράξη σαφούς σεξουαλικού χαρακτήρα ή κάθε απεικόνιση των γεννητικών οργάνων οποιουδήποτε προσώπου εμφανίζεται ως παιδί, προς σεξουαλικούς κυρίως σκοπούς, ή
iv)
ρεαλιστικές εικόνες παιδιού στις οποίες απεικονίζεται να επιδίδεται σε πράξη σαφούς σεξουαλικού χαρακτήρα ή ρεαλιστικές εικόνες των γεννητικών οργάνων παιδιού, προς σεξουαλικούς κυρίως σκοπούς·
δ) «παιδική πορνεία»: η χρησιμοποίηση παιδιού για σεξουαλικές πράξεις με την προσφορά χρημάτων ή άλλου είδους αμοιβής ή ανταλλάγματος ως πληρωμή ή υπόσχεση πληρωμής, προκειμένου το παιδί να συμμετάσχει σε σεξουαλικές πράξεις, ανεξάρτητα από το εάν η εν λόγω πληρωμή, υπόσχεση πληρωμής ή αντάλλαγμα δίνονται στο παιδί ή σε τρίτο·
ε) «πορνογραφικές παραστάσεις»: η οργανωμένη απευθείας έκθεση, που προορίζεται για ακροατήριο, μεταξύ άλλων και με χρήση της τεχνολογίας των πληροφοριών και επικοινωνιών:
στ) «νομικό πρόσωπο»: οντότητα που έχει νομική προσωπικότητα σύμφωνα με την εφαρμοστέα νομοθεσία, εξαιρουμένων των κρατών ή των δημόσιων οργανισμών που ασκούν κρατική εξουσία και των δημόσιων διεθνών οργανισμών.
Άρθρο 3
Αδικήματα σεξουαλικής κακοποίησης
1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσουν ότι τιμωρούνται οι εκ προθέσεως τελούμενες πράξεις που αναφέρονται στις παραγράφους 2 έως 6.
2. Ο εξαναγκασμός, προς σεξουαλικούς σκοπούς, παιδιού που δεν έχει φθάσει την ηλικία σεξουαλικής συναίνεσης να γίνει μάρτυρας σεξουαλικών πράξεων, ακόμα και αν δεν συμμετέχει σε αυτές, τιμωρείται με στερητική της ελευθερίας ποινή το ανώτατο όριο της οποίας ανέρχεται σε τουλάχιστον ένα έτος.
3. Ο εξαναγκασμός, προς σεξουαλικούς σκοπούς, παιδιού που δεν έχει φθάσει την ηλικία σεξουαλικής συναίνεσης να γίνει μάρτυρας σεξουαλικής κακοποίησης, ακόμα και αν δεν συμμετέχει σε αυτήν, τιμωρείται με στερητική της ελευθερίας ποινή το ανώτατο όριο της οποίας ανέρχεται σε τουλάχιστον δύο έτη.
4. Η σεξουαλική πράξη με παιδί που δεν έχει φθάσει την ηλικία σεξουαλικής συναίνεσης τιμωρείται με στερητική της ελευθερίας ποινή το ανώτατο όριο της οποίας ανέρχεται σε τουλάχιστον πέντε έτη.
5. Η σεξουαλική πράξη με παιδί, όταν:
i)
γίνεται κατάχρηση αναγνωρισμένης θέσης εμπιστοσύνης, εξουσίας ή επιρροής επάνω στο παιδί, τιμωρείται με στερητική της ελευθερίας ποινή το ανώτατο όριο της οποίας ανέρχεται σε τουλάχιστον οκτώ έτη, εάν το παιδί δεν έχει φθάσει την ηλικία της σεξουαλικής συναίνεσης, και σε τουλάχιστον τρία έτη, εάν το παιδί έχει υπερβεί την ηλικία αυτή·
ii)
γίνεται κατάχρηση μιας ιδιαίτερα ευάλωτης κατάστασης του παιδιού, κυρίως λόγω διανοητικής ή σωματικής αναπηρίας ή κατάστασης εξάρτησης, τιμωρείται με στερητική της ελευθερίας ποινή το ανώτατο όριο της οποίας ανέρχεται σε τουλάχιστον οκτώ έτη εάν το παιδί δεν έχει φθάσει την ηλικία της σεξουαλικής συναίνεσης και σε τουλάχιστον τρία έτη εάν το παιδί έχει υπερβεί την ηλικία αυτή, ή
iii)
γίνεται χρήση εξαναγκασμού, βίας ή απειλής, τιμωρείται με στερητική της ελευθερίας ποινή το ανώτατο όριο της οποίας ανέρχεται σε τουλάχιστον δέκα έτη εάν το παιδί δεν έχει φθάσει την ηλικία της σεξουαλικής συναίνεσης και σε τουλάχιστον πέντε έτη εάν το παιδί έχει υπερβεί την ηλικία αυτή.
6. Η χρήση εξαναγκασμού, βίας ή απειλής προκειμένου να τελέσει το παιδί σεξουαλική πράξη με τρίτο πρόσωπο τιμωρείται με στερητική της ελευθερίας ποινή το ανώτατο όριο της οποίας ανέρχεται σε τουλάχιστον δέκα έτη εάν το παιδί δεν έχει φθάσει την ηλικία της σεξουαλικής συναίνεσης και σε τουλάχιστον πέντε έτη εάν το παιδί έχει υπερβεί την ηλικία αυτή.
Άρθρο 4
Αδικήματα σεξουαλικής εκμετάλλευσης
1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσουν ότι τιμωρούνται οι εκ προθέσεως τελούμενες πράξεις που αναφέρονται στις παραγράφους 2 έως 7.
2. Η πρόκληση της συμμετοχής παιδιού σε πορνογραφικές παραστάσεις ή η στρατολόγησή του προκειμένου να συμμετάσχει σε αυτές ή η αποκόμιση κέρδους από παιδί ή η εκμετάλλευσή του με άλλους τρόπους προς τον σκοπό αυτό τιμωρείται με στερητική της ελευθερίας ποινή το ανώτατο όριο της οποίας ανέρχεται σε τουλάχιστον πέντε έτη, εάν το παιδί δεν έχει φθάσει την ηλικία της σεξουαλικής συναίνεσης, και σε τουλάχιστον δύο έτη στερητική της ελευθερίας ποινή, εάν το παιδί έχει υπερβεί την ηλικία αυτή.
3. Η χρήση εξαναγκασμού ή βίας προκειμένου να συμμετάσχει παιδί σε πορνογραφικές παραστάσεις ή η χρήση απειλής απέναντί του προς τον σκοπό αυτό τιμωρείται με στερητική της ελευθερίας ποινή το ανώτατο όριο της οποίας ανέρχεται σε τουλάχιστον οκτώ έτη, εάν το παιδί δεν έχει φθάσει την ηλικία της σεξουαλικής συναίνεσης, και σε τουλάχιστον πέντε έτη στερητική της ελευθερίας ποινή, εάν το παιδί έχει υπερβεί την ηλικία αυτή.
4. Η εν γνώσει παρακολούθηση πορνογραφικών παραστάσεων στις οποίες συμμετέχουν παιδιά τιμωρείται με στερητική της ελευθερίας ποινή το ανώτατο όριο της οποίας ανέρχεται σε τουλάχιστον δύο έτη, εάν το παιδί δεν έχει φθάσει την ηλικία της σεξουαλικής συναίνεσης, και σε τουλάχιστον ένα έτος στερητική της ελευθερίας ποινή, εάν το παιδί έχει υπερβεί την ηλικία αυτή.
5. Η πρόκληση της συμμετοχής παιδιού σε παιδική πορνεία ή η στρατολόγησή του προκειμένου να συμμετάσχει σε αυτήν όπως και η αποκόμιση κέρδους από το παιδί ή η εκμετάλλευσή του με άλλους τρόπους προς τον σκοπό αυτό τιμωρείται με στερητική της ελευθερίας ποινή το ανώτατο όριο της οποίας ανέρχεται σε τουλάχιστον οκτώ έτη εάν το παιδί δεν έχει φθάσει την ηλικία της σεξουαλικής συναίνεσης και σε τουλάχιστον πέντε έτη εάν το παιδί έχει υπερβεί την ηλικία αυτή.
6. Η χρήση εξαναγκασμού ή βίας προκειμένου να συμμετάσχει το παιδί σε παιδική πορνεία ή η χρήση απειλής απέναντί του προς τον σκοπό αυτό τιμωρείται με στερητική της ελευθερίας ποινή το ανώτατο όριο της οποίας ανέρχεται σε τουλάχιστον δέκα έτη εάν το παιδί δεν έχει φθάσει την ηλικία της σεξουαλικής συναίνεσης και σε τουλάχιστον πέντε έτη εάν το παιδί έχει υπερβεί την ηλικία αυτή.
7. Η τέλεση σεξουαλικών πράξεων με παιδί, εάν πραγματοποιείται μέσω παιδικής πορνείας, τιμωρείται με στερητική της ελευθερίας ποινή το ανώτατο όριο της οποίας ανέρχεται σε τουλάχιστον πέντε έτη εάν το παιδί δεν έχει φθάσει την ηλικία της σεξουαλικής συναίνεσης και σε τουλάχιστον δύο έτη εάν το παιδί έχει υπερβεί την ηλικία αυτή.
Άρθρο 5
Αδικήματα παιδικής πορνογραφίας
1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσουν ότι τιμωρούνται οι εκ προθέσεως και χωρίς δικαίωμα τελούμενες πράξεις οι οποίες αναφέρονται στις παραγράφους 2 έως 6.
2. Η απόκτηση ή κατοχή υλικού παιδικής πορνογραφίας τιμωρείται με στερητική της ελευθερίας ποινή το ανώτατο όριο της οποίας ανέρχεται σε τουλάχιστον ένα έτος.
3. Η εν γνώσει απόκτηση πρόσβασης σε παιδική πορνογραφία μέσω της τεχνολογίας των πληροφοριών και επικοινωνιών τιμωρείται με στερητική της ελευθερίας ποινή το ανώτατο όριο της οποίας ανέρχεται σε τουλάχιστον ένα έτος.
4. Η διανομή, διάδοση ή μετάδοση υλικού παιδικής πορνογραφίας τιμωρείται με στερητική της ελευθερίας ποινή το ανώτατο όριο της οποίας ανέρχεται σε τουλάχιστον δύο έτη.
5. Η προσφορά, παροχή ή διάθεση υλικού παιδικής πορνογραφίας τιμωρείται με στερητική της ελευθερίας ποινή το ανώτατο όριο της οποίας ανέρχεται σε τουλάχιστον δύο έτη.
6. Η παραγωγή υλικού παιδικής πορνογραφίας τιμωρείται με στερητική της ελευθερίας ποινή το ανώτατο όριο της οποίας ανέρχεται σε τουλάχιστον τρία έτη.
7. Εξαρτάται από τη διακριτική ευχέρεια των κρατών μελών το κατά πόσον το παρόν άρθρο εφαρμόζεται στις περιπτώσεις παιδικής πορνογραφίας, υπό την έννοια του άρθρου 2 στοιχείο γ) σημείο iii), όταν το πρόσωπο που εμφανιζόταν ως παιδί ήταν στην πραγματικότητα ηλικίας 18 ετών ή άνω κατά τη στιγμή της απεικόνισης.
8. Εξαρτάται από τη διακριτική ευχέρεια των κρατών μελών το κατά πόσον οι παράγραφοι 2 και 6 του παρόντος άρθρου θα εφαρμόζονται στις περιπτώσεις κατά τις οποίες αποδεικνύεται ότι η παραγωγή και διατήρηση του πορνογραφικού υλικού υπό την έννοια του άρθρου 2 στοιχείο γ) σημείο iv) γίνεται μόνο προς ιδία χρήση, στον βαθμό που δεν έχει χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή του πορνογραφικού υλικού υπό την έννοια του άρθρου 2 στοιχείο γ) σημεία i), ii) ή iii) και εφόσον η πράξη δεν συνεπάγεται κίνδυνο διάδοσης του υλικού.
Άρθρο 6
Άγρα παιδιών για σεξουαλικούς σκοπούς
1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσουν ότι τιμωρείται η ακόλουθη εκ προθέσεως τελούμενη πράξη:
Η πρόταση, μέσω της τεχνολογίας των πληροφοριών και επικοινωνιών, από μέρους ενηλίκου να συναντήσει παιδί που δεν έχει φθάσει την ηλικία σεξουαλικής συναίνεσης, με σκοπό τη διάπραξη ενός εκ των αδικημάτων που αναφέρονται στο άρθρο 3 παράγραφος 4 και το άρθρο 5 παράγραφος 6, όταν η εν λόγω πρόταση ακολουθείται από πράξεις που οδηγούν σε μια τέτοια συνάντηση, τιμωρείται με στερητική της ελευθερίας ποινή το ανώτατο όριο της οποίας ανέρχεται σε τουλάχιστον ένα έτος.
2. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλιστεί ότι θα τιμωρείται η διά της τεχνολογίας πληροφοριών και επικοινωνιών απόπειρα διάπραξης των αδικημάτων που αναφέρονται στο άρθρο 5 παράγραφοι 2 και 3 από ενήλικα που προσεγγίζει παιδί το οποίο δεν έχει φτάσει την ηλικία της σεξουαλικής συναίνεσης για την παραγωγή παιδικής πορνογραφίας που απεικονίζει το παιδί αυτό.
Άρθρο 7
Ηθική αυτουργία, υποβοήθηση και συνέργεια και απόπειρα
1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσουν ότι τιμωρούνται η ηθική αυτουργία ή η συνέργεια στη διάπραξη αδικήματος που αναφέρεται στα άρθρα 3 έως 6.
2. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσουν ότι τιμωρείται κάθε απόπειρα διάπραξης αδικήματος που αναφέρεται στο άρθρο 3 παράγραφοι 4, 5 και 6, στο άρθρο 4 παράγραφοι 2, 3, 5, 6 και 7 και στο άρθρο 5 παράγραφοι 4, 5 και 6.
Άρθρο 8
Συναινετικές σεξουαλικές δραστηριότητες
1. Εξαρτάται από τη διακριτική ευχέρεια των κρατών μελών το κατά πόσον το άρθρο 3 παράγραφοι 2 και 4 εφαρμόζεται στις συναινετικές σεξουαλικές δραστηριότητες μεταξύ προσώπων που έχουν παρόμοια ηλικία και βαθμό ψυχολογικής και σωματικής ανάπτυξης ή ωριμότητας, εφόσον οι εν λόγω πράξεις δεν περιλάμβαναν οποιαδήποτε κακοποίηση.
2. Εξαρτάται από τη διακριτική ευχέρεια των κρατών μελών το κατά πόσον το άρθρο 4 παράγραφος 4 εφαρμόζεται σε πορνογραφική παράσταση που πραγματοποιείται στο πλαίσιο συναινετικών σχέσεων εάν το παιδί έχει φθάσει την ηλικία της σεξουαλικής συναίνεσης ή μεταξύ προσώπων που έχουν παρόμοια ηλικία και βαθμό ψυχολογικής και σωματικής ανάπτυξης ή ωριμότητας, εφόσον οι πράξεις δεν συνεπάγονταν οποιαδήποτε κακοποίηση ή εκμετάλλευση και δεν προσφέρθηκαν χρήματα ή άλλου είδους ανταλλάγματα ή ανταπόδοση ως αμοιβή για την πορνογραφική παράσταση.
3. Εξαρτάται από τη διακριτική ευχέρεια των κρατών μελών το κατά πόσον το άρθρο 5 παράγραφοι 2 και 6 εφαρμόζεται στην παραγωγή, απόκτηση ή κατοχή υλικού στην οποία εμφανίζονται παιδιά που έχουν φθάσει την ηλικία της σεξουαλικής συναίνεσης, εφόσον η παραγωγή και κατοχή του εν λόγω υλικού πραγματοποιείται με τη συναίνεση των παιδιών αυτών και μόνο προς ιδία χρήση από τα συγκεκριμένα πρόσωπα, στον βαθμό που οι πράξεις δεν περιλάμβαναν οποιαδήποτε κακοποίηση.
Άρθρο 9
Επιβαρυντικές περιστάσεις
Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα ώστε να εξασφαλισθεί ότι οι κατωτέρω περιστάσεις, εφόσον δεν αποτελούν ήδη μέρος των συστατικών στοιχείων των αδικημάτων που αναφέρονται στα άρθρα 3 έως 7, μπορούν, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις της εθνικής νομοθεσίας, να θεωρούνται ως επιβαρυντικές περιστάσεις σε σχέση με τα αδικήματα που αναφέρονται στα άρθρα 3 έως 7:
α)
το αδίκημα διεπράχθη σε βάρος παιδιού ιδιαίτερα ευάλωτης κατάστασης, όπως για παράδειγμα παιδιού με διανοητική ή σωματική αναπηρία, σε κατάσταση εξάρτησης ή σε κατάσταση σωματικής ή διανοητικής ανικανότητας·
β)
το αδίκημα διεπράχθη από μέλος της οικογένειας του παιδιού, από πρόσωπο που συγκατοικεί με το παιδί ή πρόσωπο που έχει κάνει κατάχρηση αναγνωρισμένης θέσεως εμπιστοσύνης ή εξουσίας·
γ)
το αδίκημα διεπράχθη από τουλάχιστον δύο πρόσωπα που ενεργούν από κοινού·
δ)
το αδίκημα διεπράχθη στο πλαίσιο εγκληματικής οργάνωσης κατά την έννοια της απόφασης-πλαίσιο 2008/841/ΔΕΥ του Συμβουλίου, της 24ης Οκτωβρίου 2008, για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος (12)·
ε)
ο δράστης έχει καταδικασθεί στο παρελθόν για αδικήματα του ίδιου τύπου·
στ)
ο δράστης εκ προθέσεως ή εξ αμελείας έθεσε σε κίνδυνο τη ζωή του παιδιού ή
ζ)
το αδίκημα περιλάμβανε σοβαρή βία ή προκάλεσε σοβαρή βλάβη στο παιδί.
Άρθρο 10
Ακαταλληλότητα λόγω καταδίκης
1. Για να αποφευχθεί ο κίνδυνος επανάληψης των αδικημάτων, τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλίσουν τη δυνατότητα να επιβάλλεται σε φυσικό πρόσωπο που έχει καταδικαστεί για αδίκημα που αναφέρεται στα άρθρα 3 έως 7 προσωρινή ή μόνιμη απαγόρευση άσκησης τουλάχιστον επαγγελματικών δραστηριοτήτων που περιλαμβάνουν τακτικές επαφές με παιδιά.
2. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα απαραίτητα μέτρα για να διασφαλίζουν ότι οι εργοδότες, όταν προσλαμβάνουν ένα πρόσωπο για επαγγελματικές ή οργανωμένες δραστηριότητες εθελοντικού χαρακτήρα που περιλαμβάνουν τακτικές επαφές με παιδιά, δικαιούνται να ζητούν πληροφορίες, σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο και με κάθε πρόσφορο τρόπο, όπως η πρόσβαση κατόπιν αιτήματος ή μέσω του οικείου προσώπου, για καταχωρισμένες στο ποινικό μητρώο καταδικαστικές αποφάσεις που αφορούν οποιοδήποτε από τα αδικήματα που αναφέρονται στα άρθρα 3 έως 7 ή για την ύπαρξη οποιασδήποτε απαγόρευσης άσκησης δραστηριοτήτων που περιλαμβάνουν άμεσες και τακτικές επαφές με παιδιά λόγω αυτών των καταδικαστικών αποφάσεων.
3. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλίσουν ότι, για την εφαρμογή των παραγράφων 1 και 2 του παρόντος άρθρου, οι σχετικές με την ύπαρξη καταδικαστικών αποφάσεων πληροφορίες που αφορούν αδικήματα τα οποία αναφέρονται στα άρθρα 3 έως 7 ή οποιασδήποτε απαγόρευσης άσκησης δραστηριοτήτων που περιλαμβάνουν άμεσες και τακτικές επαφές με παιδιά λόγω αυτών των καταδικαστικών αποφάσεων διαβιβάζονται σύμφωνα με τις διαδικασίες που καθορίζονται στην απόφαση-πλαίσιο 2009/315/ΔΕΥ του Συμβουλίου, της 26ης Φεβρουαρίου 2009, σχετικά με τη διοργάνωση και το περιεχόμενο της ανταλλαγής πληροφοριών που προέρχονται από το ποινικό μητρώο μεταξύ των κρατών μελών (13), όταν αιτούνται σύμφωνα με το άρθρο 6 της εν λόγω απόφασης-πλαίσιο και με τη συναίνεση του ενδιαφερόμενου προσώπου.
Άρθρο 11
Κατάσχεση και δήμευση
Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα απαραίτητα μέτρα ώστε να διασφαλίσουν ότι οι αρμόδιες αρχές τους έχουν τη δυνατότητα να προβαίνουν σε κατασχέσεις και δημεύσεις των οργάνων και προϊόντων που προέρχονται από τα αδικήματα στα οποία αναφέρονται τα άρθρα 3, 4 και 5.
Άρθρο 12
Ευθύνη νομικών προσώπων
1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσουν ότι μπορούν να υπέχουν ευθύνη νομικά πρόσωπα για αδικήματα κατά τα άρθρα 3 έως 7 που διαπράττονται προς όφελός τους από οποιοδήποτε πρόσωπο που ενεργεί είτε ατομικά είτε ως μέλος οργάνου νομικού προσώπου και κατέχει ιθύνουσα θέση εντός του νομικού προσώπου, με βάση:
α)
την εξουσία αντιπροσώπευσης του νομικού προσώπου·
β)
το δικαίωμα λήψης αποφάσεων για λογαριασμό του νομικού προσώπου ή
γ)
το δικαίωμα άσκησης ελέγχου εντός του νομικού προσώπου.
2. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν επίσης τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσουν ότι μπορούν να υπέχουν ευθύνη νομικά πρόσωπα στις περιπτώσεις όπου η απουσία εποπτείας ή ελέγχου από πρόσωπο που αναφέρεται στην παράγραφο 1 κατέστησε δυνατή τη διάπραξη οποιουδήποτε από τα αδικήματα που αναφέρονται στα άρθρα 3 έως 7 προς όφελος του εν λόγω νομικού προσώπου από πρόσωπο που ενεργεί υπό τη δικαιοδοσία του.
3. Η ευθύνη των νομικών προσώπων βάσει των παραγράφων 1 και 2 δεν θίγει την άσκηση ποινικής δίωξης κατά φυσικών προσώπων που εμπλέκονται ως φυσικοί αυτουργοί, ηθικοί αυτουργοί ή συνεργοί στα αδικήματα που αναφέρονται στα άρθρα 3 έως 7.
Άρθρο 13
Κυρώσεις εις βάρος νομικών προσώπων
1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσουν την τιμωρία νομικών προσώπων που υπέχουν ευθύνη βάσει του άρθρου 12 παράγραφος 1 με αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές κυρώσεις, στις οποίες περιλαμβάνονται χρηματικές ποινές ή διοικητικά πρόστιμα και, ενδεχομένως, άλλες κυρώσεις, όπως:
α)
ο αποκλεισμός από δημόσιες παροχές ή ενισχύσεις·
β)
η προσωρινή ή οριστική απαγόρευση της άσκησης εμπορικής δραστηριότητας·
γ)
η δικαστική εποπτεία·
δ)
η δικαστική εκκαθάριση ή
ε)
το προσωρινό ή οριστικό κλείσιμο των εγκαταστάσεων που χρησιμοποιήθηκαν για τη διάπραξη του αδικήματος.
2. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσουν την τιμωρία νομικών προσώπων που υπέχουν ευθύνη βάσει του άρθρου 12 παράγραφος 2 με αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές κυρώσεις ή μέτρα.
Άρθρο 14
Μη άσκηση δίωξης ή μη επιβολή ποινών στα θύματα
Τα κράτη μέλη, σύμφωνα με τις βασικές αρχές των νομικών συστημάτων τους, λαμβάνουν τα απαραίτητα μέτρα ώστε να παρέχουν στις αρμόδιες εθνικές αρχές τις εξουσίες για μη άσκηση δίωξης ή μη επιβολή ποινών σε ανήλικα θύματα σεξουαλικής κακοποίησης και σεξουαλικής εκμετάλλευσης λόγω της συμμετοχής τους σε εγκληματικές δραστηριότητες, τις οποίες εξαναγκάστηκαν να διαπράξουν ως άμεση συνέπεια του γεγονότος ότι υπέστησαν οιαδήποτε των πράξεων μνεία των οποίων γίνεται στο άρθρο 4 παράγραφοι 2, 3, 5 και 6 και στο άρθρο 5 παράγραφος 6.
Άρθρο 15
Ποινική έρευνα και δίωξη
1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσουν ότι η διερεύνηση ή η άσκηση ποινικής δίωξης για τα αδικήματα που αναφέρονται στα άρθρα 3 έως 7 δεν εξαρτώνται από την υποβολή μήνυσης ή καταγγελίας από το θύμα ή τον εκπρόσωπό του και ότι η ποινική διαδικασία μπορεί να συνεχιστεί ακόμα και εάν το πρόσωπο αυτό αποσύρει την κατάθεσή του.
2. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσουν ότι τα αδικήματα που αναφέρονται στο άρθρο 3, στο άρθρο 4 παράγραφοι 2, 3, 5, 6 και 7 και τα σοβαρά αδικήματα που αναφέρονται στο άρθρο 5 παράγραφος 6, εφόσον έχει χρησιμοποιηθεί παιδική πορνογραφία υπό την έννοια του άρθρου 2 στοιχείο γ) σημεία i) και ii), διώκονται για ικανό χρονικό διάστημα μετά την ενηλικίωση του θύματος και ότι η δίωξη αυτή είναι ανάλογη με τη σοβαρότητα του διαπραχθέντος αδικήματος.
3. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να τεθούν στη διάθεση των προσώπων, των μονάδων ή των υπηρεσιών που έχουν αρμοδιότητα διερεύνησης ή δίωξης των αδικημάτων που αναφέρονται στα άρθρα 3 έως 7 αποτελεσματικά εργαλεία έρευνας, όπως αυτά που χρησιμοποιούνται σε περιπτώσεις οργανωμένου εγκλήματος ή άλλων σοβαρών μορφών εγκληματικότητας.
4. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα ώστε να δοθεί η δυνατότητα στις ερευνητικές μονάδες ή υπηρεσίες να επιχειρούν την ταυτοποίηση των θυμάτων των αδικημάτων που αναφέρονται στα άρθρα 3 έως 7, ειδικότερα μέσω ανάλυσης υλικού παιδικής πορνογραφίας, όπως φωτογραφίες και οπτικοακουστικές εγγραφές που μεταδίδονται ή καθίστανται διαθέσιμες μέσω της τεχνολογίας των πληροφοριών και επικοινωνιών.
Άρθρο 16
Αναφορά υποψίας σεξουαλικής κακοποίησης ή σεξουαλικής εκμετάλλευσης
1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσουν ότι οι κανόνες εμπιστευτικότητας που επιβάλλονται από την εθνική νομοθεσία σε ορισμένους επαγγελματίες με βασικό αντικείμενο εργασίας την ενασχόληση με παιδιά δεν εμποδίζουν τη δυνατότητα των εν λόγω επαγγελματιών να αναφέρουν στις υπηρεσίες που είναι αρμόδιες για την προστασία των παιδιών οποιαδήποτε κατάσταση για την οποία έχουν εύλογους λόγους να πιστεύουν ότι ένα παιδί είναι θύμα αδικημάτων που αναφέρονται στα άρθρα 3 έως 7.
2. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να ενθαρρύνουν κάθε πρόσωπο που γνωρίζει ή υποψιάζεται, καλή την πίστει, ότι έχει τελεστεί κάποιο από τα αδικήματα που αναφέρονται στα άρθρα 3 έως 7 να αναφέρει τα αδικήματα αυτά στις αρμόδιες υπηρεσίες.
Άρθρο 17
Δικαιοδοσία και συντονισμός της ποινικής δίωξης
1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να θεμελιώσει τη δικαιοδοσία τους για τα αδικήματα που αναφέρονται στα άρθρα 3 έως 7 εφόσον:
α)
το αδίκημα διαπράττεται εξ ολοκλήρου ή εν μέρει στο έδαφός τους ή
β)
ο δράστης του αδικήματος είναι υπήκοός τους.
2. Κάθε κράτος μέλος ενημερώνει σχετικά την Επιτροπή εάν αποφασίσει να επεκτείνει τη δικαιοδοσία του σε ένα αδίκημα που αναφέρεται στα άρθρα 3 έως 7 και έχει διαπραχθεί εκτός του εδάφους του, μεταξύ άλλων εάν:
α)
το αδίκημα διαπράττεται σε βάρος ενός εκ των υπηκόων του ή προσώπου που έχει τη συνήθη κατοικία του στο έδαφός του·
β)
το αδίκημα διαπράττεται προς όφελος νομικού προσώπου εγκατεστημένου στο έδαφός του ή
γ)
ο δράστης του αδικήματος έχει τη συνήθη κατοικία του στο έδαφός του.
3. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι υπάγονται στη δικαιοδοσία τους καταστάσεις κατά τις οποίες ένα αδίκημα προβλεπόμενο στα άρθρα 5 και 6 και, εφόσον είναι σχετικό, στα άρθρα 3 και 7 διαπράττεται μέσω τεχνολογίας πληροφοριών και επικοινωνιών στην οποία παρέχεται πρόσβαση από το έδαφός τους, ασχέτως εάν η συγκεκριμένη τεχνολογία είναι εγκατεστημένη ή όχι στο έδαφός τους.
4. Για την ποινική δίωξη αδικημάτων που αναφέρονται στο άρθρο 3 παράγραφοι 4, 5 και 6, στο άρθρο 4 παράγραφοι 2, 3, 5, 6 και 7 και στο άρθρο 5 παράγραφος 6 και διαπράττονται εκτός του εδάφους του οικείου κράτους μέλους, σε ό,τι αφορά την παράγραφο 1 στοιχείο β) του παρόντος άρθρου, κάθε κράτος μέλος λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσει ότι η δικαιοδοσία του δεν υπόκειται στον όρο ότι οι πράξεις πρέπει να συνιστούν ποινικά αδικήματα στον τόπο όπου τελέστηκαν.
5. Για την ποινική δίωξη αδικημάτων που αναφέρονται στα άρθρα 3 έως 7 και διαπράττονται εκτός του εδάφους του οικείου κράτους μέλους, σε ό,τι αφορά την παράγραφο 1 στοιχείο β) του παρόντος άρθρου, κάθε κράτος μέλος λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσει ότι η δικαιοδοσία του δεν υπόκειται στον όρο ότι μπορεί να ασκηθεί ποινική δίωξη μόνο έπειτα από την κατάθεση μήνυσης από το θύμα στον τόπο όπου διεπράχθη το αδίκημα ή καταγγελία από το κράτος του τόπου όπου διεπράχθη το αδίκημα.
Άρθρο 18
Γενικές διατάξεις για τα μέτρα συνδρομής, στήριξης και προστασίας των παιδιών-θυμάτων
1. Στα παιδιά που πέφτουν θύματα των αδικημάτων που αναφέρονται στα άρθρα 3 έως 7 παρέχεται συνδρομή, στήριξη και προστασία, σύμφωνα με τα άρθρα 19 και 20, λαμβανομένων υπόψη των συμφερόντων του παιδιού.
2. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσουν ότι παρέχεται συνδρομή και στήριξη σε παιδί αμέσως μόλις οι αρμόδιες αρχές έχουν βάσιμους λόγους να πιστεύουν ότι ενδέχεται να έχει διαπραχθεί εις βάρος παιδιού κάποιο εκ των αδικημάτων που αναφέρονται στα άρθρα 3 έως 7.
3. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι, όταν η ηλικία ενός προσώπου που έχει υποστεί κάποιο εκ των αδικημάτων που αναφέρονται στα άρθρα 3 έως 7 είναι αβέβαιη και υπάρχουν λόγοι να πιστεύεται ότι πρόκειται για παιδί, το εν λόγω πρόσωπο θεωρείται κατά τεκμήριο παιδί, ώστε να έχει άμεση πρόσβαση σε συνδρομή, στήριξη και προστασία, σύμφωνα με τα άρθρα 19 και 20.
Άρθρο 19
Παροχή συνδρομής και στήριξης στα θύματα
1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσουν την παροχή συνδρομής και στήριξης στα θύματα πριν, κατά και για κατάλληλο χρονικό διάστημα μετά την περάτωση της ποινικής διαδικασίας, ώστε να τους δίνεται η δυνατότητα να ασκούν τα δικαιώματά τους που ορίζονται στην απόφαση-πλαίσιο 2001/220/ΔΕΥ, καθώς και στην παρούσα οδηγία. Ειδικότερα δε τα κράτη μέλη προβαίνουν στις απαραίτητες ενέργειες προκειμένου να διασφαλίσουν την προστασία των παιδιών που καταγγέλλουν περιπτώσεις κακοποίησης εντός του οικογενειακού τους περιβάλλοντος.
2. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσουν ότι η παροχή βοήθειας και στήριξης σε παιδί-θύμα δεν εξαρτάται από την προθυμία του παιδιού-θύματος να συνεργαστεί σε δικαστική έρευνα, δίωξη ή δίκη.
3. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσουν ότι θεσπίζονται ειδικές ενέργειες για την παροχή συνδρομής και στήριξης στα παιδιά-θύματα ώστε να απολαύουν των δικαιωμάτων τους δυνάμει της παρούσας οδηγίας, μετά από ειδική εκτίμηση των ιδιαίτερων περιστάσεων του εκάστοτε παιδιού-θύματος, λαμβανομένων υπόψη των απόψεων, των αναγκών και των ανησυχιών του.
4. Τα ανήλικα θύματα αδικημάτων τα οποία αναφέρονται στα άρθρα 3 έως 7 θεωρούνται ως ιδιαίτερα ευάλωτα θύματα δυνάμει του άρθρου 2 παράγραφος 2, του άρθρου 8 παράγραφος 4 και του άρθρου 14 παράγραφος 1 της απόφασης-πλαίσιο 2001/220/ΔΕΥ.
5. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν, κατά περίπτωση και κατά το δυνατόν, μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσουν συνδρομή και στήριξη στην οικογένεια του παιδιού-θύματος, ώστε να απολαύει των δικαιωμάτων που προβλέπει η παρούσα οδηγία, όταν η οικογένεια βρίσκεται στο έδαφος των κρατών μελών. Ειδικότερα, τα κράτη μέλη, κατά περίπτωση και κατά το δυνατόν, εφαρμόζουν στην οικογένεια του παιδιού-θύματος το άρθρο 4 της απόφασης-πλαίσιο 2001/220/ΔΕΥ.
Άρθρο 20
Προστασία των παιδιών-θυμάτων στο πλαίσιο ποινικών ερευνών και διαδικασιών
1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσουν ότι, στο πλαίσιο ποινικών ερευνών και διαδικασιών, σύμφωνα με τον ρόλο των θυμάτων στο οικείο δικαστικό σύστημα, οι αρμόδιες αρχές διορίζουν ειδικό εκπρόσωπο για το παιδί-θύμα, στην περίπτωση που, σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία, οι δικαιούχοι της γονικής μέριμνας αποκλείονται από την εκπροσώπηση του παιδιού λόγω σύγκρουσης συμφερόντων μεταξύ αυτών και του παιδιού-θύματος ή στην περίπτωση που το παιδί είναι ασυνόδευτο ή αποχωρισμένο από την οικογένειά του.
2. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν τη χωρίς καθυστέρηση πρόσβαση των παιδιών-θυμάτων σε νομικές συμβουλές και, σύμφωνα με τον ρόλο των θυμάτων στο οικείο δικαστικό σύστημα, σε νομική εκπροσώπηση, μεταξύ άλλων και για την απαίτηση αποζημίωσης. Οι νομικές συμβουλές και η νομική εκπροσώπηση παρέχονται δωρεάν στις περιπτώσεις όπου το θύμα δεν έχει επαρκείς οικονομικούς πόρους.
3. Με την επιφύλαξη των δικαιωμάτων υπεράσπισης, τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσουν ότι σε ποινικές έρευνες σχετικές με οποιοδήποτε από τα αδικήματα που αναφέρονται στα άρθρα 3 έως 7:
α)
οι συνεντεύξεις με το παιδί-θύμα πραγματοποιούνται χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση από τη στιγμή της αναφοράς των γεγονότων στις αρμόδιες αρχές·
β)
οι συνεντεύξεις με το παιδί-θύμα πραγματοποιούνται, εφόσον είναι αναγκαίο, σε χώρους σχεδιασμένους ή προσαρμοσμένους για τον σκοπό αυτό·
γ)
οι συνεντεύξεις με το παιδί-θύμα διεξάγονται από επαγγελματίες εκπαιδευμένους προς τον σκοπό αυτό ή με τη βοήθειά τους·
δ)
όλες τις συνεντεύξεις με το παιδί-θύμα διεξάγονται, εάν αυτό είναι δυνατόν και σκόπιμο, από τα ίδια πρόσωπα·
ε)
ο αριθμός των συνεντεύξεων είναι όσο το δυνατόν πιο περιορισμένος και οι συνεντεύξεις διεξάγονται μόνο όταν είναι απολύτως αναγκαίες για τον σκοπό των σχετικών ποινικών ερευνών και διαδικασιών·
στ)
το παιδί-θύμα μπορεί να συνοδεύεται από τον νόμιμο εκπρόσωπό του ή, κατά περίπτωση, από ενήλικα της επιλογής του, εκτός αν έχει εκδοθεί αιτιολογημένη απόφαση για το αντίθετο σχετικά με το συγκεκριμένο πρόσωπο.
4. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσουν ότι στις ποινικές έρευνες αδικημάτων που αναφέρονται στα άρθρα 3 έως 7 όλες οι συνεντεύξεις με τα παιδιά-θύματα ή, κατά περίπτωση, εκείνες όπου ο μάρτυρας είναι παιδί, μπορούν να καταγράφονται με οπτικοακουστικά μέσα, και ότι οι καταγεγραμμένες με τον τρόπο αυτό συνεντεύξεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως αποδεικτικά στοιχεία στην ποινική διαδικασία ενώπιον των δικαστηρίων, σύμφωνα με τους κανόνες του εθνικού τους δικαίου.
5. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσουν ότι, κατά την ποινική διαδικασία ενώπιον των δικαστηρίων σχετικά με τα αδικήματα που αναφέρονται στα άρθρα 3 έως 7, ένας δικαστής μπορεί να διατάξει:
α)
τη διεξαγωγή της ακροαματικής διαδικασίας χωρίς την παρουσία κοινού·
β)
την ακρόαση του παιδιού-θύματος στη δικαστική αίθουσα χωρίς να είναι παρόν, κυρίως με τη χρήση της κατάλληλης τεχνολογίας επικοινωνιών.
6. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα, εφόσον είναι προς όφελος των παιδιών θυμάτων και λαμβανομένων υπόψη άλλων υπέρτερων συμφερόντων, προκειμένου να προστατεύουν την ιδιωτική ζωή, την ταυτότητα και την εικόνα των παιδιών-θυμάτων και να αποτρέπουν την κοινοποίηση πληροφοριών που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην ταυτοποίησή τους.
Άρθρο 21
Μέτρα κατά της προβολής ευκαιριών κακοποίησης και σεξουαλικού τουρισμού εις βάρος παιδιών
Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε να υπάρχουν κατάλληλες διατάξεις για να προλαμβάνεται ή να απαγορεύεται:
α)
η διάδοση υλικού που προβάλλει ευκαιρίες για τη διάπραξη αδικήματος που αναφέρεται στα άρθρα 3 έως 6, και
β)
η διοργάνωση για τρίτους, προς εμπορικούς ή μη σκοπούς, ταξιδίων με σκοπό τη διάπραξη αδικήματος που αναφέρεται στα άρθρα 3 έως 5.
Άρθρο 22
Προληπτικά προγράμματα ή μέτρα παρέμβασης
Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να διασφαλίσουν ότι πρόσωπα που φοβούνται ότι μπορεί να διαπράξουν αδίκημα που αναφέρεται στα άρθρα 3 έως 7 μπορούν να έχουν πρόσβαση, εφόσον κριθεί σκόπιμο, σε αποτελεσματικά προγράμματα ή μέτρα παρέμβασης που έχουν σχεδιαστεί με στόχο την αξιολόγηση και την πρόληψη του κινδύνου διάπραξης τέτοιων αδικημάτων.
Άρθρο 23
Πρόληψη
1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα, όπως εκπαίδευση και κατάρτιση, για την αποθάρρυνση και μείωση της ζήτησης που ευνοεί όλες τις μορφές σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών.
2. Τα κράτη μέλη προβαίνουν σε κατάλληλες ενέργειες, ακόμη και μέσω του Διαδικτύου, όπως ενημερωτικές εκστρατείες και εκστρατείες ευαισθητοποίησης της κοινής γνώμης, προγράμματα έρευνας και εκπαίδευσης, ενδεχομένως σε συνεργασία με τις σχετικές οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και άλλους ενδιαφερόμενους φορείς, με στόχο την ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης και τον περιορισμό του κινδύνου που υφίσταται για τα παιδιά να πέσουν θύματα σεξουαλικής κακοποίησης ή εκμετάλλευσης.
3. Τα κράτη μέλη προωθούν την τακτική κατάρτιση των υπαλλήλων που ενδέχεται να έλθουν σε επαφή με ανήλικα θύματα κακοποίησης ή εκμετάλλευσης, περιλαμβανομένων των αστυνομικών που εργάζονται στην πρώτη γραμμή, με σκοπό να τους διευκολύνουν να εντοπίζουν τα παιδιά-θύματα και τα δυνητικά παιδιά θύματα σεξουαλικής κακοποίησης ή εκμετάλλευσης.
Άρθρο 24
Προγράμματα ή μέτρα παρέμβασης σε εθελοντική βάση κατά τη διάρκεια ή μετά το πέρας ποινικών διαδικασιών
1. Με την επιφύλαξη των προγραμμάτων ή των μέτρων παρέμβασης που επιβάλλουν οι αρμόδιες δικαστικές αρχές δυνάμει της εθνικής νομοθεσίας, τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσουν τη διαθεσιμότητα αποτελεσματικών προγραμμάτων ή μέτρων παρέμβασης με σκοπό την πρόληψη και την ελαχιστοποίηση των κινδύνων επανάληψης αδικημάτων σεξουαλικού χαρακτήρα σε βάρος παιδιών. Η πρόσβαση στα εν λόγω προγράμματα ή μέτρα είναι δυνατή οποτεδήποτε κατά τη διάρκεια της ποινικής διαδικασίας, εντός και εκτός φυλακών, σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο.
2. Τα προγράμματα ή τα μέτρα παρέμβασης τα οποία αναφέρονται στην παράγραφο 1 ανταποκρίνονται στις ειδικές αναπτυξιακές ανάγκες των παιδιών που διαπράττουν σεξουαλικά αδικήματα.
3. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσουν ότι τα ακόλουθα πρόσωπα μπορούν να έχουν πρόσβαση στα προγράμματα ή μέτρα παρέμβασης που αναφέρονται στην παράγραφο 1:
α)
πρόσωπα που διώκονται ποινικά για αδίκημα που αναφέρεται στα άρθρα 3 έως 7, υπό όρους που δεν είναι επιζήμιοι ούτε αντίθετοι προς το δικαίωμα της υπεράσπισης ή τις απαιτήσεις δίκαιης και αμερόληπτης δίκης, και ειδικότερα σύμφωνα με την αρχή του τεκμηρίου αθωότητας, και
β)
άτομα που έχουν καταδικαστεί για αδίκημα που αναφέρεται στα άρθρα 3 έως 7.
4. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσουν την αξιολόγηση της επικινδυνότητας των προσώπων που αναφέρονται στην παράγραφο 3 και του πιθανού κίνδυνου επανάληψης αδικήματος που αναφέρεται στα άρθρα 3 έως 7, με σκοπό τον προσδιορισμό κατάλληλων προγραμμάτων ή μέτρων παρέμβασης.
5. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσουν ότι τα πρόσωπα που αναφέρονται στην παράγραφο 3 και στα οποία έχουν προταθεί προγράμματα ή μέτρα παρέμβασης σύμφωνα με την παράγραφο 4:
α)
είναι πλήρως ενήμερα για τους λόγους της πρότασης·
β)
συγκατατίθενται να συμμετάσχουν στα προγράμματα ή μέτρα έχοντας πλήρη επίγνωση των γεγονότων·
γ)
έχουν τη δυνατότητα να αρνηθούν και, εάν πρόκειται για πρόσωπα που έχουν καταδικαστεί, ενημερώνονται για τις ενδεχόμενες επιπτώσεις της άρνησης αυτής.
Άρθρο 25
Μέτρα κατά ιστοτόπων που περιέχουν ή διαδίδουν παιδική πορνογραφία
1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να διασφαλίζουν την κατάργηση ιστοτόπων που περιέχουν ή διαδίδουν παιδική πορνογραφία και φιλοξενούνται στο έδαφός τους, καθώς και να προσπαθούν να εξασφαλίζουν την κατάργηση τέτοιου είδους σελίδων που φιλοξενούνται εκτός του εδάφους τους.
2. Τα κράτη μέλη δύνανται να λάβουν μέτρα για τη φραγή της πρόσβασης σε ιστοσελίδες που περιλαμβάνουν ή διαδίδουν παιδική πορνογραφία στους χρήστες του Διαδικτύου στην επικράτειά τους. Τα μέτρα αυτά πρέπει να καθορίζονται με διαφανείς διαδικασίες και να παρέχουν επαρκείς εγγυήσεις, ειδικότερα για να εξασφαλίζεται ότι η φραγή περιορίζεται στις απαραίτητες και αναλογικές προς τον επιδιωκόμενο σκοπό ενέργειες, και ότι οι χρήστες θα ενημερώνονται για τους λόγους μιας τέτοιας απαγόρευσης. Στις εν λόγω εγγυήσεις περιλαμβάνεται επίσης και η δυνατότητα άσκησης δικαστικής προσφυγής.
Άρθρο 26
Αντικατάσταση της απόφασης-πλαίσιο 2004/68/ΔΕΥ
Η απόφαση-πλαίσιο 2004/68/ΔΕΥ αντικαθίσταται για τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στην έκδοση της παρούσας οδηγίας, με την επιφύλαξη των υποχρεώσεων των εν λόγω κρατών μελών όσον αφορά τις προθεσμίες για τη μεταφορά της απόφασης-πλαίσιο στο εθνικό δίκαιο.
Όσον αφορά τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στην έκδοση της παρούσας οδηγίας, οι παραπομπές στην απόφαση-πλαίσιο 2004/68/ΔΕΥ θεωρούνται παραπομπές στην παρούσα οδηγία.
Άρθρο 27
Μεταφορά στην εθνική νομοθεσία
1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία το αργότερο έως 18ης Δεκεμβρίου 2013.
2. Τα κράτη μέλη διαβιβάζουν στην Επιτροπή το κείμενο των διατάξεων με τις οποίες μεταφέρονται στο εθνικό τους δίκαιο οι υποχρεώσεις που τους επιβάλλει η παρούσα οδηγία.
3. Τα μέτρα αυτά, όταν θεσπίζονται από τα κράτη μέλη, περιλαμβάνουν αναφορά στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από σχετική αναφορά κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Ο τρόπος πραγματοποίησης της αναφοράς αυτής καθορίζεται από τα κράτη μέλη.
Άρθρο 28
Αναφορές
1. Η Επιτροπή υποβάλλει, μέχρι 18ης Δεκεμβρίου 2015, έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο με την οποία αξιολογείται κατά πόσον τα κράτη μέλη έχουν λάβει τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία, συνοδευόμενη, εν ανάγκη, από νομοθετική πρόταση.
2. Η Επιτροπή, μέχρι τις 18ης Δεκεμβρίου 2015, υποβάλλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την αξιολόγηση των μέτρων που αναφέρονται στο άρθρο 25.
Άρθρο 29
Έναρξη ισχύος
Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την ημέρα της δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Άρθρο 30
Αποδέκτες
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη σύμφωνα με τις Συνθήκες.
Στρασβούργο, 13 Δεκεμβρίου 2011.
SMĚRNICE EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY 2011/92/EU
ze dne 13. prosince 2011
o boji proti pohlavnímu zneužívání a pohlavnímu vykořisťování dětí a proti dětské pornografii, kterou se nahrazuje rámcové rozhodnutí Rady 2004/68/SVV
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 82 odst. 2 a čl. 83 odst. 1 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
po postoupení návrhu legislativního aktu vnitrostátním parlamentům,
s ohledem na stanovisko Evropského hospodářského a sociálního výboru (1),
po konzultaci s Výborem regionů,
v souladu s řádným legislativním postupem (2),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Pohlavní zneužívání a pohlavní vykořisťování dětí, včetně dětské pornografie, představují závažné porušování základních práv, zejména práv dítěte na ochranu a péči nezbytnou pro jeho blaho, jak jsou stanovena Úmluvou Organizace spojených národů o právech dítěte z roku 1989 a Listinou základních práv Evropské unie (3).
(2)
V souladu s čl. 6 odst. 1 Smlouvy o Evropské unii uznává Unie práva, svobody a zásady obsažené v Listině základních práv Evropské unie, jejíž čl. 24 odst. 2 stanoví, že při všech činnostech týkajících se dětí, ať už uskutečňovaných veřejnými orgány nebo soukromými institucemi, musí být prvořadým hlediskem nejvlastnější zájem dítěte. Boj proti pohlavnímu zneužívání a pohlavnímu vykořisťování dětí a dětské pornografii je navíc jednoznačně upřednostněn ve Stockholmském programu - otevřená a bezpečná Evropa, která slouží svým občanům a chrání je (4).
(3)
Dětská pornografie, která sestává z vyobrazení pohlavního zneužívání dětí, a jiné zvlášť závažné formy pohlavního zneužívání a pohlavního vykořisťování dětí stále narůstají a šíří se pomocí nových technologií a internetu.
(4)
Rámcové rozhodnutí Rady 2004/68/SVV ze dne 22. prosince 2003 o boji proti pohlavnímu vykořisťování dětí a dětské pornografii (5) sbližuje právní předpisy členských států s cílem učinit trestnými nejzávažnější formy pohlavního zneužívání a pohlavního vykořisťování dětí, rozšířit vnitrostátní soudní příslušnost a poskytnout obětem minimální úroveň pomoci. Rámcové rozhodnutí Rady 2001/220/SVV ze dne 15. března 2001 o postavení obětí v trestním řízení (6) stanoví soubor práv obětí v trestním řízení, včetně práva na ochranu a odškodnění. Koordinace stíhání v případech pohlavního zneužívání a pohlavního vykořisťování dětí a dětské pornografie bude dále usnadněna prováděním rámcového rozhodnutí Rady 2009/948/SVV ze dne 30. listopadu 2009 o předcházení kompetenčním sporům při výkonu pravomoci v trestním řízení a jejich řešení (7).
(5)
Podle článku 34 Úmluvy Organizace spojených národů o právech dítěte se státy, které jsou smluvní stranou této úmluvy, zavazují chránit dítě před všemi formami pohlavního vykořisťování a pohlavního zneužívání. Opční protokol z roku 2000 k Úmluvě Organizace spojených národů o právech dítěte týkající se prodeje dětí, dětské prostituce a dětské pornografie a zejména Úmluva Rady Evropy z roku 2007 o ochraně dětí před pohlavním vykořisťováním a zneužíváním představují významné kroky v procesu posilování mezinárodní spolupráce v této oblasti.
(6)
Závažné trestné činy, jakými jsou pohlavní vykořisťování dětí a dětská pornografie, vyžadují komplexní přístup zahrnující stíhání pachatelů trestných činů, ochranu dětských obětí a předcházení tomuto jevu. Prvořadým hlediskem při provádění všech opatření zaměřených na boj proti těmto trestným činům musí být nejlepší zájem dítěte, a to v souladu s Listinou základních práv Evropské unie a s Úmluvou Organizace spojených národů o právech dítěte. Rámcové rozhodnutí 2004/68/SVV by mělo být nahrazeno novým nástrojem, který poskytne takový ucelený právní rámec, aby bylo dosaženo požadovaného účelu.
(7)
Tato směrnice by měla doplňovat směrnici Evropského parlamentu a Rady 2011/36/EU ze dne 5. dubna 2011 o prevenci obchodování s lidmi, boji proti němu a o ochraně obětí, kterou se nahrazuje rámcové rozhodnutí Rady 2002/629/SVV (8), neboť některými oběťmi obchodování s lidmi jsou dětské oběti pohlavního zneužívání nebo pohlavního vykořisťování.
(8)
V souvislosti s kriminalizací činů souvisejících s prováděním pornografických představení se tato směrnice vztahuje na činy, které představují organizovaná živá vystoupení určená určitému publiku, jež proto z definice vylučují bezprostřední osobní styk mezi přihlížejícími osobami ve věku pohlavní dospělosti a dětmi ve věku pohlavní dospělosti a jejich partnery.
(9)
Dětská pornografie často zahrnuje vyobrazení, na nichž je zaznamenáno sexuální zneužívání dětí ze strany dospělých. Může rovněž zahrnovat vyobrazení dětí, které se účastní jednoznačně sexuálního jednání, nebo jejich pohlavních orgánů, přičemž tato vyobrazení jsou vytvářena nebo používána k prvotně sexuálním účelům a zneužívána s vědomím nebo bez vědomí dítěte. Pojem dětské pornografie se dále vztahuje také na realistické obrázky dítěte, které se účastní jednoznačně sexuálního jednání nebo je zobrazeno, jak se účastní jednoznačně sexuálního jednání, určené k prvotně sexuálním účelům.
(10)
Postižení samo o sobě automaticky nevylučuje možnost souhlasit s pohlavním stykem. Zneužívání existence takového postižení za účelem účasti na sexuálních praktikách s dítětem by však mělo být považováno za trestný čin.
(11)
Při přijímání právních předpisů v oblasti trestního práva hmotného by Unie měla zajistit soulad těchto právních předpisů, a to zejména z hlediska trestních sazeb. S ohledem na Lisabonskou smlouvu je třeba mít na paměti závěry Rady ze dne 24. a 25 dubna 2002 o přístupu, který je třeba uplatňovat při sbližování trestních sazeb, uvádějící čtyři úrovně trestních sazeb. Vzhledem k mimořádně vysokému počtu různých trestných činů, které jsou v této směrnici uvedeny, je v ní za účelem zohlednění různé míry jejich závažnosti nutné stanovit různé úrovně trestních sazeb, což jde nad rámec toho, co by mělo být v právních nástrojích Unie obvykle uvedeno.
(12)
Za závažné formy pohlavního zneužívání a pohlavního vykořisťování dětí by měly být stanoveny účinné, přiměřené a odrazující sankce. Jedná se zejména o různé formy pohlavního zneužívání a pohlavního vykořisťování dětí, jež jsou usnadněné využíváním informačních a komunikačních technologií, jako například navazování kontaktu s dětmi k sexuálním účelům prostřednictvím sociálních sítí a diskusních fór na internetu. Rovněž definice dětské pornografie by měla být upřesněna a měla by se přiblížit definicím obsaženým v mezinárodních nástrojích.
(13)
Tresty odnětí svobody s horní hranicí trestní sazby, které tato směrnice stanoví za trestné činy v ní uvedené, by měly být ukládány přinejmenším v případě nejzávažnějších forem této trestné činnosti.
(14)
Pro dosažení horní hranice sazby trestu odnětí svobody stanovené v této směrnici v případě trestných činů týkajících se pohlavního zneužívání a pohlavního vykořisťování dětí a dětské pornografie, mohou členské státy s přihlédnutím ke svému vnitrostátnímu právu kombinovat sazby trestů odnětí svobody stanovené ve vnitrostátních právních předpisech upravujících tyto trestné činy.
(15)
Tato směrnice ukládá členským státům povinnost stanovit ve svých vnitrostátních právních předpisech tresty s ohledem na právo Unie v oblasti boje proti pohlavnímu zneužívání, pohlavnímu vykořisťování dětí a dětské pornografii. Pokud jde o uplatňování těchto trestů nebo jiného dostupného systému vymáhání práva v konkrétních případech, neukládá tato směrnice žádné povinnosti.
(16)
Zejména v případech, kdy jsou trestné činy uvedené v této směrnici spáchány za účelem finančního zisku, by měly členské státy zvážit stanovení možnosti uložit kromě trestu odnětí svobody i finanční pokutu.
(17)
Termínem „protiprávní“ je ve spojení s dětskou pornografií dána členským státům možnost, aby uznaly jako oprávněné jednání vztahující se k „pornografickému materiálu“, který má například lékařský, vědecký či jiný podobný účel. Uvedený termín rovněž připouští aktivity prováděné na základě pravomocí vyplývajících z vnitrostátního práva, jako je oprávněné držení dětské pornografie státními orgány za účelem vedení trestního řízení nebo za účelem prevence, odhalování či vyšetřování trestné činnosti. Nevylučuje rovněž jiné důvody nebo podobné zásady, které dotyčnou osobu za daných okolností zprošťují odpovědnosti, například když jsou tyto případy ohlašovány prostřednictvím telefonních či internetových horkých linek.
(18)
Vědomé získávání přístupu k dětské pornografii prostřednictvím informačních a komunikačních technologií by mělo být považováno za trestný čin. K tomu, aby daná osoba mohla být činěna odpovědnou, je třeba, aby na internetovou stránku, na níž je dětská pornografie k dispozici, vstoupila úmyslně a byla si zároveň vědoma toho, že tam lze takové snímky nalézt. Sankce by neměly být uplatňovány vůči osobám, které internetové stránky obsahující dětskou pornografii navštíví neúmyslně. Úmyslnou povahu trestného činu lze vyvodit zejména ze skutečnosti, že k němu dochází opakovaně nebo že trestné činy byly spáchány prostřednictvím služby za úplatu.
(19)
Navazování kontaktu s dětmi k sexuálním účelům představuje hrozbu, která získává v souvislosti s internetem zvláštní podobu, protože Internet umožňuje bezprecedentní, anonymitu uživatelů, neboť jim dává příležitost k utajování jejich skutečné totožnosti a vlastností, jako je například věk. Členské státy současně uznávají, že proti navazování kontaktu s dětmi k sexuálním účelům je třeba bojovat i mimo rámec internetu, zejména tam, kde k navazování kontaktů tohoto druhu nedochází prostřednictvím informačních a komunikačních technologií. Členské státy se vybízejí k tomu, aby za trestný čin považovaly jednání, kdy pachatel navazuje kontakt s dítětem, aby se s ním stýkalo za účelem sexu, v přítomnosti či v blízkosti dítěte, což může mít formu zvláštního trestného činu přípravy, pokusu o spáchání trestných činů uvedených v této směrnici nebo zvláštní formu pohlavního zneužití. Členské státy by bez ohledu na to, jaké zvolí právní řešení otázky kriminalizace získávání důvěry dětí přes Internet k sexuálním účelům („off-line grooming“), měly zajistit, aby pachatelé této trestné činnosti byli nějakým způsobem stíháni.
(20)
Tato směrnice neupravuje politiku členských států, pokud jde o sexuální praktiky prováděné se souhlasem zúčastněných stran, kterých se mohou účastnit děti a které lze považovat za normální objevování sexuality při vývoji lidského jedince s přihlédnutím k různým kulturním a právním tradicím, a také k novým formám navazování a udržování vztahů u dětí a dospívající mládeže, mimo jiné prostřednictvím informačních a komunikačních technologií. Uvedené otázky nespadají do oblasti působnosti této směrnice. Jestliže členské státy využijí možností uvedených v této směrnici, činí tak v rámci výkonu svých pravomocí.
(21)
Členské státy by ve svém vnitrostátním právu měly v souladu s příslušnými pravidly týkajícími se přitěžujících okolností danými jejich právním řádem stanovit přitěžující okolnosti. Měly by zajistit, aby tyto přitěžující okolností měli k dispozici soudci a mohli k nim při vyměřování trestu pro pachatele trestných činů přihlížet, ačkoli soudci nemají povinnost tyto přitěžující okolnosti uplatňovat. Jsou-li tyto přitěžující okolnosti vzhledem k povaze konkrétního trestného činu nepodstatné, členské státy by je ve svém vnitrostátním právu stanovovat neměly. Závažnost jednotlivých přitěžujících okolností stanovených v této směrnici by měla být na vnitrostátní úrovni vyhodnocena pro každý trestný čin uvedený v této směrnici.
(22)
Tělesná či mentální nezpůsobilost by v rámci této směrnice měla být chápána v tom smyslu, že zahrnuje také stav tělesné či mentální nezpůsobilosti způsobený vlivem omamných látek či alkoholu.
(23)
V rámci boje proti pohlavnímu vykořisťování dětí je třeba v plné míře využívat stávající nástroje zaměřené na zajištění a konfiskaci výnosů z trestné činnosti, jako je Úmluva Organizace spojených národů proti nadnárodnímu organizovanému zločinu a protokoly k této úmluvě, Úmluva Rady Evropy z roku 1990 o praní, vyhledávání, zadržování a konfiskaci výnosů ze zločinu, rámcové rozhodnutí Rady 2001/500/SVV ze dne 26. června 2001 o praní peněz, identifikaci, vysledování, zmrazení, zajištění a propadnutí nástrojů trestné činnosti a výnosů z ní (9) a rámcové rozhodnutí Rady 2005/212/SVV ze dne 24. února 2005 o konfiskaci výnosů a majetku z trestné činnosti a nástrojů trestné činnosti (10). Je třeba podporovat využívání zajištěných a konfiskovaných nástrojů trestné činnosti uvedené v této směrnici a výnosů z ní na pomoc obětem a na jejich ochranu.
(24)
Je třeba zabránit tomu, aby oběti trestných činů uvedených v této směrnici byly vystaveny sekundární viktimizaci. V členských státech, v nichž je za prostituci nebo vystupování v pornografii možno v souladu s vnitrostátním trestním právem ukládat tresty, by mělo být možné nezahajovat trestní stíhání či neukládat sankce podle těchto právních předpisů v případě, že dotyčné dítě tyto činy spáchalo v důsledku toho, že bylo obětí pohlavního vykořisťování, nebo v případě, že bylo k účasti na dětské pornografii přinuceno.
(25)
Tato směrnice jakožto nástroj sbližování trestního práva stanoví trestní sazby, které by měly být uplatňovány, aniž jsou tím dotčeny konkrétní trestní politiky členských států týkající se dětských pachatelů trestné činnosti.
(26)
Vyšetřování trestných činů a podávání žalob v trestních řízeních by se mělo usnadnit, aby se vzaly v úvahu obtíže, které musí dětské oběti při oznamování pohlavního zneužití překonávat, a anonymita pachatelů trestných činů v kybernetickém světě. Aby byla zajištěna úspěšnost vyšetřování a stíhání trestných činů uvedených v této směrnici, nemělo by zahájení vyšetřování či trestního stíhání v zásadě záviset na tom, zda oběť nebo její zástupce učiní oznámení či vznese obvinění. Dostatečně dlouhá doba pro stíhání by měla být stanovena v souladu s vnitrostátním právem.
(27)
Osobám a orgánům odpovědným za vyšetřování a stíhání trestných činů uvedených v této směrnici by měly být k dispozici účinné vyšetřovací nástroje. Mezi tyto nástroje může patřit odposlech, sledování včetně elektronického sledování, monitorování bankovních účtů nebo jiné finanční vyšetřování, přičemž je třeba přihlížet mimo jiné k zásadě proporcionality a k povaze a závažnosti vyšetřovaných trestných činů. V souladu s vnitrostátním právem by tyto nástroje měly případně zahrnovat rovněž možnost, aby donucovací orgány mohly používat na internetu utajenou totožnost.
(28)
Členské státy by měly vybízet všechny osoby, které vědí nebo mají podezření, že došlo k pohlavnímu vykořisťování nebo pohlavnímu zneužívání dítěte, k tomu, aby tyto skutečnosti oznámily příslušným orgánům. Členské státy by měly určit příslušné orgány, jimž mohou být taková podezření oznamována. Tyto příslušné orgány by se ve své činnosti neměly omezovat na ochranu dětí nebo na příslušné sociální služby. Požadavek, aby se podezření oznamovalo „v dobré víře“, by měl zabránit uplatňování příslušného ustanovení k tomu, aby jej bylo možné zneužívat k oznamování naprosto smyšlených nebo nepravdivých skutečností.
(29)
Měla by se změnit pravidla o soudní příslušnosti, aby se zajistilo, že pachatelé pohlavního zneužívání nebo pohlavního vykořisťování dětí, kteří pocházejí z Unie, budou stíháni i tehdy, pokud se dopustí trestného činu mimo Unii, zejména v rámci tzv. sexuální turistiky. Sexuální turistika zaměřená na děti by měla být chápána jako pohlavní vykořisťování dětí páchané osobou či osobami, které z obvyklého místa svého pobytu vycestují do zahraničí, kde se dopouštějí pohlavního styku s dětmi. V případě, že je sexuální turistika zaměřená na děti provozována za hranicemi Unie, by členské státy měly prostřednictvím dostupných vnitrostátních a mezinárodních nástrojů, včetně dvoustranných a mnohostranných smluv o vydávání, vzájemné pomoci či předávání trestního řízení, usilovat o prohlubování spolupráce se třetími zeměmi a mezinárodními organizacemi s cílem bojovat proti sexuální turistice. Členské státy by měly podporovat otevřený dialog a komunikaci se zeměmi mimo Unii, aby bylo možné stíhat v souladu s příslušnými vnitrostátními předpisy pachatele, kteří vycestovávají z Unie za účelem sexuální turistiky zaměřené na děti.
(30)
Měla by být přijata opatření na ochranu dětských obětí, která jsou v jejich nejlepším zájmu a zohledňují jejich potřeby. Dětské oběti by měly mít snadný přístup k právním prostředkům nápravy a k možnosti využívat opatření řešících střet zájmů, pokud k pohlavnímu zneužívání nebo pohlavnímu vykořisťování dítěte dochází v rodině. V případě, že by byl pro dítě v průběhu trestního vyšetřování či řízení určen zvláštní zástupce, může tuto úlohu plnit rovněž právnická osoba, instituce nebo orgán. Pokud svůj případ předloží příslušným orgánům, neměly by dětské oběti také podléhat sankcím ukládaným například podle vnitrostátních právních předpisů o přistěhovalectví nebo prostituci. Dále by účast v trestním řízení neměla u těchto obětí vyvolávat pokud možno žádná další traumata v důsledku výslechů nebo vizuálního kontaktu s pachateli. Schopnost dobře rozumět dětem a způsobu jejich chování pod tíhou traumatických zážitků pomůže zajistit vysokou kvalitu získávání důkazů a ulevit dětem od stresu při provádění nezbytných opatření.
(31)
Členské státy by měly zvážit možnost poskytování krátkodobé a dlouhodobé pomoci dětským obětem. Jakákoli újma způsobená pohlavním zneužíváním a pohlavním vykořisťováním dítěte je závažná a je třeba ji řešit. Vzhledem k povaze újmy způsobené pohlavním zneužíváním a pohlavním vykořisťováním by měla být tato pomoc poskytována tak dlouho, jak je to nutné k fyzickému a psychickému zotavení dítěte, případně až do dospělosti. Je třeba uvážit možnost poskytovat pomoc a rady i rodičům nebo opatrovníkům dětských obětí, pokud nejsou podezřelí ze spáchání příslušného trestného činu, aby mohli být těmto dětským obětem nápomocni po celou dobu trestního řízení.
(32)
Práva obětí v trestním řízení, včetně práva na ochranu a odškodnění, jsou stanovena v rámcovém rozhodnutí 2001/220/SVV. Kromě toho by dětem, které jsou oběťmi pohlavního zneužívání, pohlavního vykořisťování a dětské pornografie, měl být umožněn přístup k právní pomoci a v souladu s postavením oběti v příslušném právním řádu rovněž k právnímu zastupování, a to mimo jiné za účelem uplatnění nároku na odškodnění. Tuto právní pomoc a právní zastupování mohou také poskytovat příslušné orgány za účelem uplatňování nároku na odškodnění od státu. Právní pomoc má obětem umožnit přístup k informacím a zajistit, že se jim dostane rady o různých možnostech, které jsou jim k dispozici. Právní pomoc by měla poskytovat osoba, která absolvovala příslušnou odbornou přípravu, přičemž se nemusí nutně jednat o právníka. Právní pomoc a, v souladu s postavením oběti v příslušném právním řádu, právní zastoupení by měly být poskytovány bezplatně, a to alespoň v případě, že oběť nemá dostatečné finanční prostředky, a způsobem, který je v souladu s vnitrostátními postupy členských států.
(33)
Členské státy by měly přijmout opatření, která jim umožní předcházet aktivitám souvisejícím s propagací pohlavního zneužívání dětí a sexuální turistiky zaměřené na děti nebo tyto aktivity zakázat. Uvažovat lze o různých preventivních opatřeních, jako je vypracování a prosazování kodexu chování a samoregulačních mechanismů v odvětví cestovního ruchu, vytvoření etického kodexu nebo „známek kvality“ pro organizace působící v odvětví cestovního ruchu, které proti sexuální turistice zaměřené na děti bojují nebo mají pro boj se sexuální turistikou zaměřenou na děti vypracovánu přímou strategii.
(34)
Členské státy by prostřednictvím informačních a osvětových kampaní a výzkumných a vzdělávacích programů měly zavést nebo posílit politiky pro prevenci pohlavního zneužívání a pohlavního vykořisťování dětí, včetně odrazujících opatření a opatření na snížení poptávky, která podporuje všechny formy pohlavního vykořisťování dětí, a opatření na snižování rizika, že se děti stanou oběťmi. V rámci takových iniciativ by měly členské státy prosazovat práva dítěte. Zvláštní péče by měla být věnována zajištění toho, aby osvětové kampaně určené dětem byly vhodné pro děti a byly snadno srozumitelné. Zvážit je třeba také zřízení linek důvěry či horkých linek.
(35)
Pokud jde o systém informování o pohlavním zneužívání a pohlavním vykořisťování dětí a o pomoc dětem v nouzi, měly by být propagovány horké linky s číslem 116 000 pro pohřešované děti, 116 006 pro oběti trestných činů a 116 111 pro děti, zavedené rozhodnutím Komise 2007/116/ES ze dne 15. února 2007 o vyhrazení vnitrostátního číselného rozsahu 116 pro harmonizovaná čísla harmonizovaných služeb se sociální hodnotou (11), a měly by být zohledněny zkušenosti s jejich fungováním.
(36)
Odborní pracovníci, u nichž se předpokládá, že přijdou do styku s dětskými oběťmi pohlavního zneužívání a pohlavního vykořisťování, by měli být odpovídajícím způsobem proškoleni, aby byli schopni tyto oběti rozpoznat a jednat s nimi. Absolvování takového školení by mělo být prosazováno zejména v případě dále uvedených kategorií povolání, pakliže je u nich možné předpokládat kontakt s dětskými oběťmi: policisté, státní zástupci, právníci, soudci a soudní úředníci, inspektoři práce, zaměstnanci služeb péče o dítě a zdravotnický personál, ale mohly by mezi ně patřit i další skupiny osob, u kterých lze předpokládat, že budou v rámci své práce přicházet do styku s dětskými oběťmi pohlavního zneužívání a pohlavního vykořisťování.
(37)
Za účelem předcházení pohlavnímu zneužívání a pohlavnímu vykořisťování dětí by pachatelům sexuálně motivovaných trestných činů měly být nabídnuty specificky zaměřené intervenční programy nebo opatření. Tyto intervenční programy nebo opatření, které by měly být nepovinného charakteru, by měly vycházet z široce pojatého flexibilního přístupu a zaměřovat se na léčebné a psychosociální aspekty. Těmito intervenčními programy nebo opatřeními nejsou dotčeny intervenční programy nebo opatření ukládané příslušnými justičními orgány.
(38)
Právo na využití intervenčních programů nebo opatření nevzniká automaticky. Volba vhodných intervenčních programů nebo opatření závisí na rozhodnutí členského státu.
(39)
Aby se předešlo opakovanému páchání trestných činů a aby se tento jev v co největší míře omezil, měli by se pachatelé trestných činů podrobit posouzení své nebezpečnosti a možného rizika opakování sexuálně motivovaných trestných činů spáchaných na dětech. Úprava tohoto posouzení, jako je určení orgánu příslušného k tomu, aby posouzení nařídil nebo provedl, nebo okamžik před trestním řízením či po něm, kdy by mělo být toto posouzení provedeno, jakož i úprava účinných intervenčních programů nebo opatření nabízených na základě tohoto posouzení, by měly být v souladu s vnitrostátními postupy členských států. V zájmu dosažení výše uvedeného cíle by pachatelé trestných činů měli mít přístup k účinným intervenčním programům nebo opatřením rovněž na základě dobrovolnosti. Tyto intervenční programy nebo opatření by neměly narušovat zavedené vnitrostátní systémy pro léčbu osob s duševními poruchami.
(40)
Tam, kde je to vzhledem k nebezpečnosti pachatele či možnému riziku opakování trestného činu vhodné, by se mělo pachatelům trestných činů, kteří byli odsouzeni, případně dočasně nebo trvale zabránit alespoň ve výkonu profesních činností, u nichž se předpokládá přímý a pravidelný styk s dětmi. Zaměstnavatelé mají právo na to, aby se při náboru osoby na pracovní místo, jehož náplň zahrnuje přímý a pravidelný kontakt s dětmi, informovali o dosavadních odsouzeních za sexuálně motivované trestné činy spáchané na dětech zaznamenaných v rejstříku trestů nebo o platných zákazech činnosti. Pro účely této směrnice by za zaměstnavatele měly být považovány i osoby, které provozují organizaci vykonávající dobrovolnickou práci v oblasti dozoru nad dětmi nebo péče o ně, pokud tato práce zahrnuje přímý a pravidelný kontakt s dětmi. Způsob, jakým mají být tyto informace podávány, zda je má například zpřístupnit dotčená osoba, jakož i přesný obsah těchto informací a definice organizovaných dobrovolnických činností a přímého a pravidelného kontaktu s dětmi by měly být stanoveny v souladu s vnitrostátním právem.
(41)
Tato směrnice bere s ohledem na rozdílné právní tradice členských států v úvahu skutečnost, že přístup k rejstříku trestů je možný pouze na základě povolení příslušných orgánů nebo se souhlasem dotyčné osoby. Tato směrnice neukládá povinnost upravovat vnitrostátní systémy, jimiž se řídí rejstříky trestů či způsob, jakým lze k těmto rejstříkům získat přístup.
(42)
Cílem této směrnice není harmonizace pravidel týkajících se souhlasu dotyčné osoby při sdělování informací z rejstříku trestů, tj. zda její souhlas je či není vyžadován. Bez ohledu na to, zda je nebo není podle vnitrostátního práva tento souhlas vyžadován, neukládá tato směrnice žádnou novou povinnost měnit v tomto směru vnitrostátní právo a postupy.
(43)
Členské státy mohou v souvislosti s pachateli zvážit přijetí dalších administrativních opatření, jako je například registrace odsouzených osob za trestné činy uvedené v této směrnici v rejstřících pachatelů sexuálních trestných činů. Přístup k těmto rejstříkům by měl podléhat omezení v souladu vnitrostátními ústavními zásadami a platnými normami pro ochranu údajů, tak aby k němu mohly mít přístup například pouze soudní nebo donucovací orgány.
(44)
Členské státy by za účelem sledování a vyhodnocování fenoménu pohlavního zneužívání a pohlavního vykořisťování dětí měly vytvořit na státní či místní úrovni a ve spolupráci s občanskou společností mechanismy určené ke shromažďování údajů nebo koordinační střediska. Aby mohla Unie řádně vyhodnotit výsledky opatření pro boj proti pohlavnímu zneužívání, pohlavnímu vykořisťování a dětské pornografii, měla by pokračovat ve své práci na metodikách a metodách shromažďování údajů s cílem získat srovnatelné statistiky.
(45)
Členské státy by měly přijmout vhodná opatření pro zřízení informačních služeb, které budou poskytovat informace o tom, jakým způsobem lze rozpoznat příznaky pohlavního zneužívání a pohlavního vykořisťování.
(46)
Dětská pornografie, kterou se rozumí vyobrazení pohlavního zneužívání dítěte, je zvláštním typem obsahu, který nelze považovat za vyjadřování názoru. V rámci boje proti dětské pornografii je nezbytné snížit oběh materiálů zobrazujících zneužívání dětí tím, že bude pachatelům ztíženo nahrávání takového obsahu na veřejně přístupné internetové stránky. Proto jsou nezbytná taková opatření, která umožní odstranit obsah již u zdroje a dopadnout osoby vinné z výroby, distribuce nebo stahování vyobrazení pohlavního zneužívání dítěte. Členské státy by se s ohledem na podporu úsilí, které Unie věnuje boji proti dětské pornografii, měly co nejvíce vynasnažit spolupracovat se třetími zeměmi ve snaze zajistit odstraňování takového obsahu ze serverů provozovaných na jejich území.
(47)
Navzdory takovému úsilí se však ukazuje odstranění materiálů obsahujících dětskou pornografii u zdroje často jako nemožné, pokud jsou původní materiály umístěny mimo Unii, a to buď proto, že stát, na jehož území jsou servery spravovány, není ochoten ke spolupráci, nebo proto, že zajištění toho, aby příslušný stát uvedený materiál odstranil, se ukáže být obzvlášť zdlouhavé. Mohou být také zavedeny mechanismy, jež by z území Unie zablokovaly přístup k internetovým stránkám označeným jako stránky obsahující nebo šířící dětskou pornografii. Opatření prováděná členskými státy v souladu s touto směrnicí za účelem odstraňování, popřípadě blokování internetových stránek obsahujících dětskou pornografii, mohou zahrnovat různé činnosti veřejných orgánů, jako například legislativní, nelegislativní, soudní a jiné povahy. Touto směrnicí nejsou v této souvislosti dotčena dobrovolná opatření přijatá subjekty, které působí v rámci internetového odvětví, s cílem zabránit zneužívání jejich služeb a není jimi dotčena ani podpora takových opatření ze strany členských států. Členské státy by bez ohledu na to, jaký základ zvolí pro svůj postup či metodu, měly zajistit, aby tento základ zaručoval uživatelům a poskytovatelům služeb potřebnou míru právní jistoty a předvídatelnosti. S cílem odstranit a blokovat materiály zobrazující zneužívání dětí by měla být navázána a posilována spolupráce mezi veřejnými orgány, zejména v zájmu zajištění toho, aby vnitrostátní seznamy internetových stránek s dětskou pornografií byly co nejúplnější a aby se zamezilo zdvojování práce. Všechny takové činnosti musí brát ohled na práva konečných uživatelů, dodržovat stávající právní a soudní postupy a být v souladu s Úmluvou Rady Evropy o lidských právech a základních svobodách a Listinou základních práv Evropské unie. Program pro bezpečnější Internet vytvořil síť horkých linek, jejichž cílem je shromažďování informací a podávání a výměna zpráv o hlavních typech nedovoleného internetového obsahu.
(48)
Cílem této směrnice je pozměnit a rozšířit ustanovení rámcového rozhodnutí 2004/68/SVV. Jelikož je změn, které je třeba provést, značný počet a jsou nejrůznější povahy, mělo by být rámcové rozhodnutí v zájmu jasnosti nahrazeno v plném rozsahu ve vztahu k členským státům, které se účastní přijímání této směrnice.
(49)
Jelikož cíle této směrnice, totiž bojovat proti pohlavnímu zneužívání, pohlavnímu vykořisťování dětí a proti dětské pornografii, nemůže být uspokojivě dosaženo na úrovni členských států, a proto jich může být z důvodu rozsahu a účinků této směrnice lépe dosaženo na úrovni Unie, může Unie přijmout opatření v souladu se zásadou subsidiarity stanovenou v článku 5 Smlouvy o Evropské unii. V souladu se zásadou proporcionality stanovenou v uvedeném článku nepřekračuje tato směrnice rámec toho, co je nezbytné pro dosažení tohoto cíle.
(50)
Tato směrnice dodržuje základní práva a respektuje zásady uznávané zejména v Listině základních práv Evropské unie a zejména právo na ochranu lidské důstojnosti, zákaz mučení a nelidského či ponižujícího zacházení nebo trestu, práva dítěte, právo na svobodu a bezpečnost, svobodu projevu a informací, právo na ochranu osobních údajů, právo na účinnou právní ochranu a spravedlivý proces a zásady zákonnosti a přiměřenosti trestných činů a trestů. Cílem této směrnice je zajistit plné dodržování těchto práv a zásad, v souladu s nimiž musí být provedena.
(51)
V souladu s článkem 3 Protokolu (č. 21) o postavení Spojeného království a Irska s ohledem na prostor svobody, bezpečnosti a práva, připojeného ke Smlouvě o Evropské unii a ke Smlouvě o fungování Evropské unie, oznámily Spojené království a Irsko své přání účastnit se přijímání a používání této směrnice.
(52)
V souladu s články 1 a 2 Protokolu (č. 22) o postavení Dánska, připojeného ke Smlouvě o Evropské unii a ke Smlouvě o fungování Evropské unie, se Dánsko neúčastní přijímání této směrnice, a tato směrnice pro ně není závazná ani použitelná,
PŘIJALY TUTO SMĚRNICI:
Článek 1
Předmět
Tato směrnice stanoví minimální pravidla týkající se vymezení trestných činů a sankcí v oblasti pohlavního zneužívání a pohlavního vykořisťování dětí, dětské pornografie a navazování kontaktu s dětmi k sexuálním účelům. Jejím cílem je také zavést ustanovení umožňující těmto trestným činům lépe předcházet a chránit jejich oběti.
Článek 2
Definice
Pro účely této směrnice se rozumí:
a)
„dítětem“ každá osoba mladší 18 let;
b)
„věkem pohlavní dospělosti“ věk, pod jehož hranicí je podle vnitrostátního práva zakázána účast na sexuálních praktikách s dítětem;
c)
„dětskou pornografií“
i)
jakýkoli materiál, který zobrazuje dítě, které se účastní skutečného nebo předstíraného jednoznačně sexuálního jednání,
ii)
jakékoli zobrazení pohlavních orgánů dítěte prvotně k sexuálním účelům,
iii)
jakýkoli materiál, který zobrazuje osobu se vzhledem dítěte, která se účastní skutečného nebo předstíraného jednoznačně sexuálního jednání, nebo každé zobrazení pohlavních orgánů osoby se vzhledem dítěte k prvotně sexuálním účelům, nebo
iv)
realistické obrázky dítěte, které se účastní jednoznačně sexuálního jednání, nebo realistické obrázky pohlavních orgánů dítěte k prvotně sexuálním účelům;
d)
„dětskou prostitucí“ zneužívání dítěte k sexuálním praktikám, kdy jsou dítěti za jeho účast na sexuálních praktikách poskytovány či slibovány peníze nebo jiné odměny či výhody bez ohledu na to, zda je tato platba, slib nebo výhoda poskytována dítěti či třetí straně;
e)
„pornografickým představením“ živé vystoupení určené určitému publiku, a to i prostřednictvím informačních a komunikačních technologií:
i)
dítěte, které se účastní skutečného nebo předstíraného jednoznačně sexuálního jednání, nebo
ii)
pohlavních orgánů dítěte k prvotně sexuálním účelům;
f)
„právnickou osobou“ subjekt, který má podle použitelného práva právní subjektivitu, s výjimkou států nebo jiných veřejných orgánů vykonávajících státní moc a veřejných mezinárodních organizací.
Článek 3
Trestné činy pohlavního zneužívání
1. Členské státy přijmou nezbytná opatření k zajištění trestnosti úmyslných jednání uvedených v odstavcích 2 až 6.
2. Zapříčinění toho, že je dítě, které nedosáhlo věku pohlavní dospělosti, za sexuálním účelem svědkem sexuálních praktik, a to i v případě, kdy se těchto praktik samo neúčastní, se trestá odnětím svobody s horní hranicí trestní sazby nejméně jeden rok.
3. Zapříčinění toho, že je dítě, které nedosáhlo věku pohlavní dospělosti, za sexuálním účelem svědkem pohlavního zneužívání, a to i v případě, kdy se tohoto zneužívání samo neúčastní, se trestá odnětím svobody s horní hranicí trestní sazby nejméně dvě léta.
4. Účast na sexuálních praktikách s dítětem, které nedosáhlo věku pohlavní dospělosti, se trestá odnětím svobody s horní hranicí trestní sazby nejméně pět let.
5. Účast na sexuálních praktikách s dítětem, pokud
i)
dochází ke zneužití důvěry, autority nebo vlivu vyplývajících ze vztahu pachatele k dítěti, se trestá odnětím svobody s horní hranicí trestní sazby nejméně osm let, nedosáhlo-li dítě věku pohlavní dospělosti, a odnětím svobody s horní hranicí trestní sazby nejméně tři léta, jestliže dítě tohoto věku dosáhlo, nebo
ii)
dochází ke zneužití zvlášť zranitelného postavení dítěte, zejména pokud se jedná o dítě s mentálním či tělesným postižením či dítě ve stavu závislosti, se trestá odnětím svobody s horní hranicí trestní sazby nejméně osm let nebo, nedosáhlo-li dítě věku pohlavní dospělosti, a odnětím svobody s horní hranicí trestní sazby nejméně tři léta, jestliže dítě tohoto věku dosáhlo, nebo
iii)
je k nim použito nátlaku, násilí nebo pohrůžek, se trestá odnětím svobody s horní hranicí trestní sazby nejméně deset let, nedosáhlo-li dítě věku pohlavní dospělosti, a odnětím svobody s horní hranicí trestní sazby nejméně pět let, jestliže dítě tohoto věku dosáhlo.
6. Donucování dítěte k sexuálním praktikám se třetími osobami za použití násilí nebo pohrůžek se trestá odnětím svobody s horní hranicí trestní sazby nejméně deset let, nedosáhlo-li dítě věku pohlavní dospělosti, a odnětím svobody s horní hranicí trestní sazby nejméně pět let, jestliže dítě tohoto věku dosáhlo.
Článek 4
Trestné činy pohlavního vykořisťování
1. Členské státy přijmou nezbytná opatření k zajištění trestnosti úmyslných jednání uvedených v odstavcích 2 až 7.
2. Zapříčinění účasti dítěte na pornografických představeních, najímání dítěte k účasti na pornografických představeních, prospěch z takové účasti dítěte nebo jiné vykořisťování dítěte k takovým účelům se trestá odnětím svobody s horní hranicí trestní sazby nejméně pět let, nedosáhlo-li dítě věku pohlavní dospělosti, a odnětím svobody s horní hranicí trestní sazby nejméně dvě léta, jestliže dítě tohoto věku dosáhlo.
3. Donucení dítěte násilím k účasti na pornografických představeních nebo pohrůžkou násilí vůči dítěti se trestá odnětím svobody s horní hranicí trestní sazby nejméně osm let, nedosáhlo-li dítě věku pohlavní dospělosti, a odnětím svobody s horní hranicí trestní sazby nejméně pět let, jestliže dítě tohoto věku dosáhlo.
4. Vědomá účast na pornografických představeních, v nichž účinkuje dítě, se trestá odnětím svobody s horní hranicí trestní sazby nejméně dvě léta, nedosáhlo-li dítě věku pohlavní způsobilosti, a odnětím svobody s horní hranicí trestní sazby nejméně jeden rok, jestliže dítě tohoto věku dosáhlo.
5. Zapříčinění účasti dítěte na dětské prostituci nebo najímání dítěte za účelem účasti na dětské prostituci a prospěch z takové účasti dítěte nebo jiné vykořisťování dítěte k takovým účelům se trestá odnětím svobody s horní hranicí trestní sazby nejméně osm let, nedosáhlo-li dítě věku pohlavní dospělosti, a odnětím svobody s horní hranicí trestní sazby nejméně pět let, jestliže dítě tohoto věku dosáhlo.
6. Donucování dítěte k dětské prostituci za použití násilí nebo pohrůžek vůči dítěti se trestá odnětím svobody s horní hranicí trestní sazby nejméně deset let, nedosáhlo-li dítě věku pohlavní dospělosti, a odnětím svobody s horní hranicí trestní sazby nejméně pět let, jestliže dítě tohoto věku dosáhlo.
7. Účast na sexuálních praktikách s dítětem v případech, kdy se jedná o dětskou prostituci, se trestá odnětím svobody s horní hranicí trestní sazby nejméně pět let, nedosáhlo-li dítě věku pohlavní dospělosti, a odnětím svobody s horní hranicí trestní sazby nejméně dvě léta, jestliže dítě tohoto věku dosáhlo.
Článek 5
Trestné činy dětské pornografie
1. Členské státy přijmou nezbytná opatření k zajištění trestnosti úmyslných jednání uvedených v odstavcích 2 až 6, jsou-li protiprávní.
2. Pořizování nebo držení dětské pornografie se trestá odnětím svobody s horní hranicí trestní sazby nejméně jeden rok.
3. Vědomé získávání přístupu k dětské pornografii prostřednictvím informačních a komunikačních technologií se trestá odnětím svobody s horní hranicí trestní sazby nejméně jeden rok.
4. Distribuce, šíření nebo předávání dětské pornografie se trestá odnětím svobody s horní hranicí trestní sazby nejméně dvě léta.
5. Nabízení, dodávání nebo zpřístupňování dětské pornografie se trestá odnětím svobody s horní hranicí trestní sazby nejméně dvě léta.
6. Výroba dětské pornografie se trestá odnětím svobody s horní hranicí trestní sazby nejméně tři roky.
7. Členské státy rozhodnou, zda se tento článek použije na případy dětské pornografie uvedené v čl. 2 písm. c) bodě iii), pokud osobě se vzhledem dítěte bylo v době vyobrazení ve skutečnosti již 18 let nebo více.
8. Členské státy rozhodnou, zda se odstavce 2 a 6 tohoto článku použijí na případy, kdy se zjistí, že pornografický materiál uvedený v čl. 2 písm. c) bodě iv) výrobce vyrobil a vlastní výlučně pro své osobní použití, pokud k jeho výrobě nebyl použit pornografický materiál uvedený v čl. 2 písm. c) bodech i), ii) nebo iii) a za předpokladu, že nehrozí riziko šíření tohoto materiálu.
Článek 6
Navazování kontaktu s dětmi k sexuálním účelům
1. Členské státy přijmou opatření nezbytná k zajištění trestnosti tohoto úmyslného jednání:
Navrhne-li dospělá osoba prostřednictvím informačních a komunikačních technologií setkání dítěti, které nedosáhlo věku pohlavní dospělosti, s cílem spáchat trestný čin uvedený v čl. 3 odst. 4 a čl. 5 odst. 6 a učiní-li po tomto návrhu konkrétní kroky vedoucí k tomuto setkání, trestá se tento návrh odnětím svobody s horní hranicí trestní sazby nejméně jeden rok
2. Členské státy přijmou nezbytná opatření k zajištění trestnosti pokusu dospělé osoby o spáchání trestných činů uvedených v čl. 5 odst. 2 a 3, pokud se tato osoba snaží navázat prostřednictvím informačních a komunikačních technologií kontakt s dítětem, které nedosáhlo věku pohlavní dospělosti, za účelem pořizování dětské pornografie obsahující vyobrazení tohoto dítěte.
Článek 7
Návod, pomoc a účastenství a pokus
1. Členské státy přijmou opatření nezbytná k zajištění trestnosti navádění, pomoci a účastenství při páchání některého z trestných činů uvedených v článcích 3 až 6.
2. Členské státy přijmou opatření nezbytná k zajištění trestnosti pokusu o spáchání některého z trestných činů uvedených v čl. 3 odst. 4, 5 a 6, čl. 4 odst. 2, 3, 5, 6 a 7 a v čl. 5 odst. 4, 5 a 6.
Článek 8
Sexuální praktiky prováděné se souhlasem zúčastněných osob
1. Členské státy rozhodnou, zda se čl. 3 odst. 2 a 4 použijí na sexuální praktiky prováděné se souhlasem zúčastněných osob mezi vrstevníky podobného věku i stupně duševního a tělesného vývoje či zralosti, pokud při tomto jednání nedošlo ke zneužití.
2. Členské státy rozhodnou, zda se čl. 4 odst. 4 použije na pornografická představení, v nichž dochází k praktikám uskutečňovaným se souhlasem zúčastněných osob, kdy dítě dosáhlo věku pohlavní dospělosti, nebo mezi vrstevníky podobného věku i stupně duševního a tělesného vývoje či zralosti, pokud při tomto jednání nedochází ke zneužití nebo vykořisťování a jestliže za pornografické představení není vyplácena peněžitá odměna či jiná forma odměny nebo úhrady.
3. Členské státy rozhodnou, zda se čl. 5 odst. 2 a 6 použijí na výrobu, pořizování nebo držení materiálu, do kterého jsou zapojeny děti, jež dosáhly věku pohlavní dospělosti, jestliže je tento materiál vyráběn a držen s jejich souhlasem a výlučně pro soukromé použití zúčastněných osob a pokud při tomto jednání nedochází ke zneužívání.
Článek 9
Přitěžující okolnosti
Pokud následující okolnosti nejsou již součástí skutkové podstaty trestných činů uvedených v článcích 3 až 7, přijmou členské státy opatření nezbytná k zajištění toho, že tyto okolnosti budou moci být v souladu s příslušnými ustanoveními vnitrostátního práva a v souvislosti s příslušnými trestnými činy uvedenými v článcích 3 až 7 považovány za přitěžující okolnosti:
a)
trestný čin byl spáchán na dítěti ve zvlášť zranitelné situaci, například na dítěti s mentálním či tělesným postižením či dítěti ve stavu závislosti nebo ve stavu tělesné či mentální nezpůsobilosti;
b)
trestný čin byl spáchán členem rodiny dítěte, osobou žijící s dítětem ve společné domácnosti nebo osobou, která zneužila své důvěryhodnosti či své autority vyplývajících z jejího postavení;
c)
trestný čin byl spáchán společně několika osobami;
d)
trestný čin byl spáchán v rámci zločinného spolčení ve smyslu rámcového rozhodnutí Rady 2008/841/SVV ze dne 24. října 2008 o boji proti organizované trestné činnosti (12);
e)
pachatel byl již v minulosti odsouzen za trestné činy stejné povahy;
f)
pachatel úmyslně nebo z nedbalosti ohrozil život dítěte nebo
g)
trestný čin byl spáchán za použití hrubého násilí nebo způsobil dítěti vážnou újmu.
Článek 10
Zákaz činnosti z důvodu odsouzení
1. S cílem vyhnout se riziku opakování trestných činů přijmou členské státy opatření nezbytná k zajištění toho, aby fyzické osobě, která byla odsouzena za některý z trestných činů uvedených v článcích 3 až 7, mohlo být dočasně či trvale zabráněno alespoň ve výkonu profesních činností zahrnujících přímé a pravidelné kontakty s dětmi.
2. Členské státy přijmou opatření nezbytná k zajištění toho, aby zaměstnavatelé při náboru osoby pro účely výkonu profesní nebo organizované dobrovolné činnosti, která zahrnuje přímý a pravidelný kontakt s dětmi, měli právo vhodným způsobem, jako například na základě žádosti o výpis z rejstříku trestů nebo prostřednictvím dotčené osoby, a v souladu s vnitrostátním právem požadovat informace o tom, zda byla dotčená osoba odsouzena za některý z trestných činů uvedených v článcích 3 až 7 a zda je o tom veden záznam v rejstříku trestů nebo zda jí bylo z důvodu odsouzení za některý z těchto trestných činů zakázáno vykonávat činnosti, při nichž by vstupovala do přímého a pravidelného kontaktu s dětmi.
3. Členské státy přijmou nezbytná opatření k zajištění toho, aby pro účely odstavců 1 a 2 tohoto článku byly informace o tom, zda byla dotčená osoba odsouzena za některý z trestných činů uvedených v článcích 3 až 7 nebo jí bylo z důvodu odsouzení za tyto trestné činy zakázáno vykonávat činnosti, při nichž by vstupovala do přímého a pravidelného kontaktu s dětmi, na žádost podanou podle článku 6 rámcového rozhodnutí se souhlasem dotčené osoby předány ve shodě s postupy, které stanoví rámcové rozhodnutí Rady 2009/315/SVV ze dne 26. února 2009 o organizaci a obsahu výměny informací z rejstříku trestů mezi členskými státy (13).
Článek 11
Zajištění a konfiskace
Členské státy přijmou opatření nezbytná k zajištění toho, aby jejich příslušné orgány byly oprávněny zajistit a konfiskovat nástroje použité ke spáchání trestných činů uvedených v článcích 3, 4 a 5 a výnosy z nich.
Článek 12
Odpovědnost právnických osob
1. Členské státy přijmou opatření nezbytná k zajištění toho, aby právnické osoby bylo možné činit odpovědnými za trestné činy uvedené v článcích 3 až 7, které v jejich prospěch spáchá jakákoli osoba jednající samostatně nebo v rámci orgánu dotyčné právnické osoby a která v této právnické osobě působí ve vedoucím postavení na základě:
a)
oprávnění zastupovat tuto právnickou osobu nebo
b)
pravomoc přijímat jménem této právnické osoby rozhodnutí nebo
c)
pravomoc vykonávat v rámci této právnické osoby kontrolu.
2. Členské státy přijmou rovněž opatření nezbytná k zajištění odpovědnosti právnických osob v případech, kdy nedostatek dohledu nebo kontroly ze strany osoby uvedené v odstavci 1 umožnil spáchání trestných činů uvedených v článcích 3 až 7 ve prospěch této právnické osoby osobou jí podřízenou.
3. Odpovědnost právnických osob podle odstavců 1 a 2 nevylučuje trestní řízení proti fyzickým osobám, které se dopustí trestných činů uvedených v článcích 3 až 7, nebo navádějí k jejich spáchání, nebo se na nich spolupodílí.
Článek 13
Sankce vůči právnickým osobám
1. Členské státy přijmou opatření nezbytná k zajištění možnosti postihnout právnickou osobu odpovědnou podle čl. 12 odst. 1 účinnými, přiměřenými a odrazujícími sankcemi, které zahrnují pokuty trestní nebo jiné povahy a mohou zahrnovat i jiné sankce, jako například:
a)
zbavení oprávnění pobírat veřejné výhody nebo podpory;
b)
dočasný nebo trvalý zákaz provozování obchodní činnosti;
c)
uložení soudního dohledu;
d)
zrušení rozhodnutím soudu nebo
e)
dočasné nebo trvalé uzavření provozoven, jichž bylo využito ke spáchání trestného činu.
2. Členské státy přijmou opatření nezbytná k zajištění možnosti postihnout právnickou osobu odpovědnou podle čl. 12 odst. 2 účinnými, přiměřenými a odrazujícími sankcemi nebo opatřeními.
Článek 14
Nezahájení trestního stíhání obětí a neukládání sankcí obětem
Členské státy v souladu se základními zásadami svého právního řádu přijmou nezbytná opatření k zajištění toho, aby jejich příslušné vnitrostátní orgány měly pravomoc nezahájit trestní stíhání dětí, které se staly obětí pohlavního zneužívání a pohlavního vykořisťování za svou účast v trestných činnostech, k jejichž spáchání byly přinuceny v přímém důsledku toho, že byly oběťmi některého z činů uvedených v čl. 4 odst. 2, 3, 5 a 6 a v čl. 5 odst. 6.
Článek 15
Vyšetřování a trestní stíhání
1. Členské státy přijmou opatření nezbytná k zajištění toho, aby vyšetřování nebo stíhání trestných činů uvedených v článcích 3 až 7 nebylo závislé na oznámení nebo obvinění učiněném obětí nebo jejím zástupcem a aby trestní řízení pokračovalo i v případě, že dotčená osoba svou výpověď vzala zpět.
2. Členské státy přijmou opatření nezbytná k zajištění toho, aby bylo možné stíhat všechny trestné činy uvedené v článku 3, čl. 4 odst. 2, 3, 5, 6 a 7 a všechny závažné trestné činy uvedené v čl. 5 odst. 6, kdy byla využívána dětská pornografie ve smyslu čl. 2 písm. c) bodech i) až ii), po dostatečně dlouhou dobu poté, co oběť dosáhla plnoletosti, přičemž tato doba odpovídá závažnosti příslušného trestného činu.
3. Členské státy přijmou opatření nezbytná k zajištění toho, aby osoby, útvary nebo orgány odpovědné za vyšetřování nebo stíhání trestných činů uvedených v článcích 3 až 7 měly k dispozici účinné vyšetřovací nástroje, jakých se využívá při vyšetřování případů organizované a jiné závažné trestné činnosti.
4. Členské státy přijmou nezbytná opatření, která vyšetřovacím útvarům nebo orgánům umožní pokusit se o identifikaci obětí trestných činů uvedených v článcích 3 až 7, zejména analýzou dětského pornografického materiálu, jako například fotografií a audiovizuálních záznamů šířených nebo předávaných prostřednictvím informačních a komunikačních technologií.
Článek 16
Oznamování podezření z pohlavního zneužívání nebo pohlavního vykořisťování
1. Členské státy přijmou opatření nezbytná k zajištění toho, aby pravidla důvěrnosti ukládaná právními předpisy daného státu určitým odborníkům, jejichž hlavní pracovní náplní je práce s dětmi, nebránila těmto odborníkům informovat orgány odpovědné za ochranu dětí o každé situaci, kdy mají důvodné podezření, že je dítě obětí trestných činů uvedených v článcích 3 až 7.
2. Členské státy přijmou nezbytná opatření, aby povzbudily všechny osoby, které vědí nebo se v dobré víře domnívají, že došlo ke spáchání některého z trestných činů uvedených v článcích 3 až 7, k oznamování těchto skutečností příslušným orgánům.
Článek 17
Působnost k trestnímu stíhání a koordinace trestního stíhání
1. Každý členský stát přijme opatření nezbytná k určení své působnosti ve vztahu k trestným činům uvedeným v článcích 3 až 7, pokud:
a)
trestný čin byl zcela nebo zčásti spáchán na jeho území nebo
b)
pachatel je státním příslušníkem tohoto státu.
2. Každý členský stát informuje Komisi v případě, že se rozhodne rozšířit svou působnost na trestné činy uvedené v článcích 3 až 7 spáchané mimo jeho území, například pokud:
a)
je trestný čin spáchán na státním příslušníkovi tohoto státu nebo na osobě, která má místo obvyklého pobytu na jeho území;
b)
je trestný čin spáchán ve prospěch právnické osoby usazené na jeho území nebo
c)
má pachatel místo obvyklého pobytu na jeho území.
3. Každý členský stát zajistí, aby se jeho působnost vztahovala i na trestné činy uvedené v článcích 5 a 6, případně v článcích 3 a 7, spáchané prostřednictvím informačních a komunikačních technologií použitých z jeho území, bez ohledu na to, zda jsou tyto technologie provozovány na jeho území či nikoli.
4. V případě stíhání jakéhokoli trestného činu uvedeného v čl. 3 odst. 4, 5 a 6, v čl. 4 odst. 2, 3, 5, 6 a 7 a v čl. 5 odst. 6 spáchaného mimo území příslušného členského státu, pokud jde o odst. 1 písm. b) tohoto článku, přijme každý členský stát opatření nezbytná k zajištění toho, aby jeho působnost nebyla podmíněna tím, že čin představuje trestný čin v místě, kde byl spáchán.
5. V případě stíhání některého z trestných činů uvedených v článcích 3 až 7 spáchaných mimo území příslušného státu, pokud jde o odst. 1 písm. b) tohoto článku, přijme každý členský stát opatření nezbytná k zajištění toho, aby jeho působnost nebyla podmíněna tím, že stíhání může být zahájeno pouze na základě oznámení podaného obětí v místě, kde byl trestný čin spáchán, nebo na základě oznámení státu, na jehož území byl trestný čin spáchán.
Článek 18
Obecná ustanovení o opatřeních na pomoc a podporu dětským obětem a na jejich ochranu
1. Dětským obětem trestných činů uvedených v článcích 3 až 7 se poskytuje pomoc, podpora a ochrana v souladu s články 19 a 20, přičemž se zohlední nejlepší zájem dítěte.
2. Členské státy přijmou opatření nezbytná k zajištění toho, aby byla dítěti poskytnuta pomoc a podpora, jakmile příslušné orgány získají důvodné podezření, že se dítě mohlo stát obětí některého z trestných činů uvedených v článcích 3 až 7.
3. Členské státy zajistí, aby osoba, která se stala obětí některého z trestných činů uvedených v článcích 3 až 7, jejíž věk není jistý a u níž existují důvody k domněnce, že se jedná o dítě, byla za dítě považována a získala tak okamžitý přístup k pomoci, podpoře a ochraně v souladu s články 19 a 20.
Článek 19
Pomoc obětem a jejich podpora
1. Členské státy přijmou opatření nezbytná k zajištění toho, aby byla obětem poskytnuta pomoc a podpora před zahájením trestního řízením, během něj a po přiměřenou dobu od jeho skončení, s cílem umožnit jim uplatňovat práva stanovená v rámcovém rozhodnutí Rady 2001/220/SVV a v této směrnici. Členské státy zejména učiní kroky nezbytné k zajištění ochrany dětí, které nahlásí, že dochází ke zneužívání v rámci jejich rodiny.
2. Členské státy přijmou opatření nezbytná k zajištění toho, aby pomoc a podpora dětské oběti nebyla podmíněna její ochotou spolupracovat při vyšetřování trestného činu, trestním řízení či soudním procesu.
3. Členské státy přijmou opatření nezbytná k zajištění toho, aby zvláštní opatření, která mají dětským obětem krátkodobě i dlouhodobě pomáhat a podpořit je v uplatňování práv, která jim přísluší na základě této směrnice, byla přijata až po individuálním posouzení zvláštní situace každé dětské oběti při řádném zohlednění názorů, potřeb a zájmů dítěte.
4. Dětské oběti trestných činů uvedených v článcích 3 až 7 se považují za obzvlášť ohrožené oběti podle čl. 2 odst. 2, čl. 8 odst. 4 a čl. 14 odst. 1 rámcového rozhodnutí 2001/220/SVV.
5. Je-li to vhodné a možné, členské státy přijmou opatření na poskytnutí pomoci a podpory rodině dětské oběti, aby jí umožnily uplatnit práva, která jí přísluší na základě této směrnice, jestliže se tato rodina nachází na území těchto členských států. Je-li to vhodné a možné, členské státy zejména použijí na tuto rodinu dětské oběti článek 4 rámcového rozhodnutí 2001/220/SVV.
Článek 20
Ochrana dětských obětí při vyšetřování trestných činů a při trestním řízení
1. Členské státy přijmou opatření nezbytná k zajištění toho, aby při vyšetřování trestných činů a při trestním řízení příslušné orgány určily v souladu s postavením oběti v příslušném právním řádu zvláštního zástupce dětské oběti, v případě, že osoby, které mají za dítě rodičovskou zodpovědnost, podle vnitrostátního práva nesmějí dítě z důvodu střetu zájmů mezi nimi a dětskou obětí zastupovat, nebo v případě, že je dítě bez doprovodu nebo odloučeno od rodiny.
2. Členské státy zajistí, aby dětské oběti měly neprodleně přístup k právní pomoci a, v souladu s postavením oběti v příslušném právním řádu, k právnímu zastupování, a to mimo jiné za účelem požadování odškodného. V případě, že oběť nemá dostatečné finanční prostředky, je právní pomoc a právní zastoupení poskytováno bezplatně.
3. Aniž jsou dotčena práva obhajoby, členské státy přijmou opatření nezbytná k zajištění toho, aby při vyšetřování trestných činů uvedených v článcích 3 až 7:
a)
výslechy dětských obětí proběhly bez zbytečného prodlení poté, co byly skutečnosti předloženy příslušným orgánům;
b)
výslechy dětských obětí v případě potřeby proběhly v prostorách k tomuto účelu určených nebo upravených;
c)
výslechy dětských obětí byly prováděny odborníky vyškolenými k tomuto účelu nebo s jejich pomocí;
d)
pokud je to možné a v případě potřeby vedly všechny výslechy určité dětské oběti tytéž osoby;
e)
počet výslechů byl co nejmenší a výslechy proběhly pouze v případě, že je to naprosto nezbytné pro účely vyšetřování trestného činu a trestního řízení;
f)
dětská oběť mohla být doprovázena svým právním zástupcem, nebo případně dospělou osobou podle svého výběru, pokud nebylo v souvislosti s touto osobou přijato odůvodněné rozhodnutí v opačném smyslu.
4. Členské státy přijmou opatření nezbytná k zajištění toho, aby při vyšetřování trestných činů uvedených v článcích 3 až 7 mohly být všechny výslechy dětských obětí nebo případně dítěte, které vystupuje jako svědek, zaznamenány pomocí audiovizuálních prostředků a aby tyto audiovizuální záznamy výslechů mohly být v souladu s ustanoveními vnitrostátního práva použity jako důkazy v trestním řízení.
5. Členské státy přijmou opatření nezbytná k zajištění toho, aby v trestním řízení týkajícím se jakéhokoli trestného činu uvedeného v článcích 3 až 7 mohlo být nařízeno, že:
a)
slyšení proběhne s vyloučením veřejnosti;
b)
dětská oběť může být vyslýchána v soudní síni, aniž by byla přítomna, především s využitím vhodných komunikačních technologií.
6. Jestliže je to v zájmu dětských obětí a s přihlédnutím k dalším důležitým zájmům, přijmou členské státy nezbytná opatření, aby zajistily ochranu soukromí dětských obětí, jejich totožnosti a jejich podoby a zabránily veřejnému šíření jakýchkoli informací, které by mohly vést k jejich identifikaci.
Článek 21
Opatření proti propagaci zneužívání dětí a sexuální turistiky zaměřené na děti
Členské státy přijmou vhodná opatření pro prevenci nebo zákaz:
a)
šíření materiálů propagujících možnost spáchat některý z trestných činů uvedených v článcích 3 až 6 a
b)
organizování cest, ať pro komerční, nebo jiné účely, pro třetí osoby za účelem spáchání některého z trestných činů uvedených v článcích 3 až 5.
Článek 22
Preventivní intervenční programy nebo opatření
Členské státy přijmou opatření nezbytná k zajištění toho, aby osoby, které se obávají, že by mohly spáchat některý z trestných činů uvedených v článcích 3 až 7, mohly mít případně přístup k účinným intervenčním programům nebo opatřením, na jejichž základě je možné posoudit riziko spáchání takového trestného činu a těmto rizikům předcházet.
Článek 23
Prevence
1. Členské státy přijmou vhodná odrazující opatření, například ve formě vzdělávání nebo odborné přípravy, zaměřená na snížení poptávky, která podporuje všechny formy pohlavního vykořisťování dětí.
2. Členské státy, případně ve spolupráci s příslušnými organizacemi občanské společnosti a dalšími zúčastněnými subjekty, přijmou vhodná opatření, která využívají rovněž Internet, jako jsou informační a osvětové kampaně, výzkumné a vzdělávací programy, zaměřená na zvyšování informovanosti a snižování rizika, že se děti stanou oběťmi pohlavního zneužívání a pohlavního vykořisťování.
3. Členské státy podpoří pravidelnou odbornou přípravu státních zaměstnanců, včetně policistů v přímém výkonu služby, u nichž lze předpokládat, že se dostanou do kontaktu s dětmi, které se staly oběťmi pohlavního zneužívání nebo pohlavního vykořisťování, jejímž cílem je umožnit těmto pracovníkům rozpoznávat dětské oběti a potenciální dětské oběti pohlavního zneužívání nebo pohlavního vykořisťování a umět s nimi jednat.
Článek 24
Intervenční programy nebo opatření na dobrovolném základě v průběhu trestního řízení nebo po jeho skončení
1. Aniž jsou dotčeny intervenční programy nebo opatření uložené příslušnými soudními orgány podle vnitrostátního práva, přijmou členské státy nezbytná opatření, aby zajistily dostupnost účinných intervenčních programů nebo opatření s cílem předejít riziku opakování trestných činů sexuální povahy namířených proti dětem či toto riziko minimalizovat. Tyto programy nebo opatření jsou dostupné po celou dobu trestního řízení, ve věznici i mimo ni, v souladu s vnitrostátním právem.
2. Intervenční programy nebo opatření uvedené v odstavci 1 musí odpovídat zvláštním vývojovým potřebám dětí, které se dopustily sexuálně motivovaného trestného činu.
3. Členské státy přijmou opatření nezbytná k zajištění toho, aby k intervenčním programům nebo opatřením uvedeným v odstavci 1 mohly mít přístup tyto osoby:
a)
osoby, proti nimž je vedeno trestní řízení pro některý z trestných činů uvedených v článcích 3 až 7, za podmínek, které nejsou v rozporu s právem na obhajobu ani s požadavky na spravedlivý a nestranný proces, a především při respektování zásady presumpce neviny, a
b)
osoby odsouzené za některý z trestných činů uvedených v článcích 3 až 7.
4. Členské státy přijmou opatření nezbytná k zajištění toho, aby byl v případě osob uvedených v odstavci 3 vypracován posudek ohledně nebezpečí, které tato osoba představuje, a možných rizik opakování některého z trestných činů uvedených v článcích 3 až 7, a to s cílem stanovit vhodné intervenční programy nebo opatření.
5. Členské státy přijmou opatření nezbytná k zajištění toho, aby osoby uvedené v odstavci 3, kterým byly navrženy intervenční programy nebo opatření v souladu s odstavcem 4:
a)
byly plně informovány o důvodech návrhu;
b)
souhlasily s účastí v těchto programech nebo opatřeních s plným vědomím všech skutečností;
c)
mohly účast odmítnout a byly informovány o možných důsledcích takového odmítnutí.
Článek 25
Opatření proti internetovým stránkám obsahujícím nebo šířícím dětskou pornografii
1. Členské státy přijmou opatření nezbytná k zajištění toho, aby byly neprodleně odstraněny internetové stránky obsahující nebo šířící dětskou pornografii, které jsou spravovány na jejich území, a budou usilovat o odstranění i těch stránek, které jsou spravovány mimo jejich území.
2. Členské státy mohou přijmout opatření umožňující zablokovat uživatelům internetu na svém území přístup k internetovým stránkám obsahujícím nebo šířícím dětskou pornografii. Tato opatření musí být stanovena transparentním způsobem a musí poskytovat dostatečné záruky, zejména aby bylo zajištěno, že toto omezení bude uplatňováno jen v nezbytných případech a přiměřeným způsobem a že uživatelé budou o důvodech tohoto omezení informováni. Mezi tyto záruky patří i možnost soudní nápravy.
Článek 26
Nahrazení rámcového rozhodnutí 2004/68/SVV
Tímto se ve vztahu k členských státům, které se účastní přijímání této směrnice, nahrazuje rámcové rozhodnutí 2004/68/SVV, aniž by byly dotčeny další povinnosti členských států týkající se lhůt pro provedení tohoto rámcového rozhodnutí ve vnitrostátním právu.
Odkazy na rámcové rozhodnutí 2004/68/SVV se ve vztahu k členským státům, které se účastní přijímání této směrnice, považují za odkazy na tuto směrnici.
Články 27
Provedení
1. Členské státy uvedou v účinnost právní a správní předpisy nezbytné pro dosažení souladu s touto směrnicí do 18. prosince 2013.
2. Členské státy předloží Komisi znění vnitrostátních právních předpisů, kterými ve svém vnitrostátním právu provádějí povinnosti, jež pro ně vyplývají z této směrnice.
3. Tyto předpisy přijaté členskými státy musí obsahovat odkaz na tuto směrnici nebo musí být takový odkaz učiněn při jejich úředním vyhlášení. Způsob odkazu si stanoví členské státy.
Článek 28
Podávání zpráv
1. Do 18. prosince 2015 předloží Komise Evropskému parlamentu a Radě zprávu, ve které zhodnotí, do jaké míry členské státy přijaly opatření nezbytná k dosažení souladu s touto směrnicí a případně připojí legislativní návrh.
2. Do 18. prosince 2015 předloží Komise Evropskému parlamentu a Radě zprávu, ve které vyhodnotí provádění opatření stanovených v článku 25.
Článek 29
Vstup v platnost
Tato směrnice vstupuje v platnost dnem vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Článek 30
Určení
Tato směrnice je určena členským státům v souladu se Smlouvami.
Ve Štrasburku dne 13. prosince 2011.