ΟΔΗΓΊΑ 2011/91/ΕΕ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΊΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 13ης Δεκεμβρίου 2011
σχετικά με τις ενδείξεις ή τα σήματα που επιτρέπουν την αναγνώριση της παρτίδας στην οποία ανήκει ένα τρόφιμο
(κωδικοποιημένο κείμενο)
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 114,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (1),
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (2),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Η οδηγία 89/396/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 1989, σχετικά με τις ενδείξεις ή τα σήματα που επιτρέπουν την αναγνώριση της παρτίδας στην οποία ανήκει ένα τρόφιμο (3), έχει τροποποιηθεί επανειλημμένα (4) και ουσιωδώς. Είναι, ως εκ τούτου, σκόπιμη, για λόγους σαφήνειας και ορθολογισμού, η κωδικοποίηση της εν λόγω οδηγίας.
(2)
Η εσωτερική αγορά αποτελείται από έναν χώρο χωρίς εσωτερικά σύνορα, μέσα στον οποίο εξασφαλίζεται η ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων, των προσώπων, των υπηρεσιών και των κεφαλαίων.
(3)
Το εμπόριο τροφίμων κατέχει πολύ σημαντική θέση στην εσωτερική αγορά.
(4)
Η ένδειξη της παρτίδας στην οποία ανήκει ένα τρόφιμο ανταποκρίνεται στη μέριμνα για την εξασφάλιση καλύτερης ενημέρωσης όσον αφορά την ταυτότητα των προϊόντων. Η ένδειξη της παρτίδας είναι συνεπώς χρήσιμη πηγή πληροφοριών όταν τα είδη διατροφής αποτελούν αντικείμενο διαφοράς ή είναι επικίνδυνα για την υγεία των καταναλωτών.
(5)
Η οδηγία 2000/13/ΕΚ, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Μαρτίου 2000, για προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με την επισήμανση, την παρουσίαση και τη διαφήμιση των τροφίμων (5) δεν προβλέπει καμία ένδειξη για την αναγνώριση της παρτίδας.
(6)
Σε διεθνές επίπεδο, η αναφορά της παρτίδας παραγωγής ή συσκευασίας των προσυσκευασμένων τροφίμων αποτελεί αντικείμενο γενικευμένης υποχρέωσης. Η Ένωση οφείλει να συμβάλει στην ανάπτυξη του διεθνούς εμπορίου.
(7)
Είναι επομένως σκόπιμο να προβλεφθούν κανόνες γενικού και οριζοντίου χαρακτήρα που πρέπει να διέπουν τη διαχείριση ενός κοινού συστήματος αναγνώρισης των παρτίδων.
(8)
Η αποτελεσματικότητα του εν λόγω συστήματος εξαρτάται από την εφαρμογή του στα διάφορα στάδια της εμπορίας. Είναι σκόπιμο ωστόσο να εξαιρεθούν ορισμένα προϊόντα και ορισμένες δραστηριότητες, και ιδίως εκείνες που πραγματοποιούνται στην αρχή του κύκλου της εμπορίας των γεωργικών προϊόντων.
(9)
Πρέπει να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι η κατανάλωση αμέσως μετά την αγορά ορισμένων τροφίμων, όπως τα παγωτά σε ατομικές δόσεις, καθιστά περιττή την ένδειξη της παρτίδας απευθείας επάνω στην ατομική συσκευασία. Αντιθέτως, για τα εν λόγω προϊόντα, η ένδειξη της παρτίδας πρέπει να αναφέρεται υποχρεωτικά επάνω στις ομαδικές συσκευασίες.
(10)
Η έννοια της παρτίδας συνεπάγεται ότι πολλές μονάδες πώλησης του ιδίου τροφίμου έχουν σχεδόν πανομοιότυπα χαρακτηριστικά παραγωγής, παρασκευής ή συσκευασίας. Η έννοια αυτή δεν μπορεί συνεπώς να εφαρμοστεί σε προϊόντα που διατίθενται χύμα ή που εξαιτίας των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών τους ή του ετερογενούς χαρακτήρα τους δεν μπορούν να θεωρηθούν ως συνιστώντα ένα ομοιογενές σύνολο.
(11)
Λόγω της ποικιλίας των μεθόδων αναγνώρισης που χρησιμοποιούνται, ο προσδιορισμός της παρτίδας και η επίθεση της αντίστοιχης ένδειξης ή σήματος πρέπει να επαφίεται στους οικονομικούς φορείς.
(12)
Προκειμένου να καλύπτει τις ανάγκες ενημέρωσης για τις οποίες προβλέπεται, η ένδειξη πρέπει να είναι ευδιάκριτη και να αναγνωρίζεται ως τέτοια.
(13)
Η ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας ή η τελευταία ημερομηνία ανάλωσης, σύμφωνα με την οδηγία 2000/13/ΕΚ, μπορεί να επέχει θέση ένδειξης που επιτρέπει την αναγνώριση της παρτίδας, με την προϋπόθεση ότι θα αναγράφεται με ακρίβεια.
(14)
Με την παρούσα οδηγία δεν θα πρέπει να θίγονται οι υποχρεώσεις των κρατών μελών όσον αφορά τις προθεσμίες ενσωμάτωσης στο εθνικό δίκαιο των οδηγιών που εμφαίνονται στο παράρτημα I, μέρος Β,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:
Άρθρο 1
1. Η παρούσα οδηγία αφορά την ένδειξη που επιτρέπει την αναγνώριση της παρτίδας στην οποία ανήκει ένα τρόφιμο.
2. Κατά την έννοια της παρούσας οδηγίας ως «παρτίδα» νοείται το σύνολο μονάδων πωλήσεως ενός τροφίμου, που παράγεται, παρασκευάζεται ή συσκευάζεται σε συνθήκες ουσιαστικά πανομοιότυπες.
Άρθρο 2
1. Ένα τρόφιμο μπορεί να διατίθεται στο εμπόριο μόνον εφόσον συνοδεύεται από την ένδειξη που αναφέρεται στο άρθρο 1 παράγραφος 1.
2. Η παράγραφος 1 δεν εφαρμόζεται:
α)
στα γεωργικά προϊόντα τα οποία ξεκινώντας από τη γεωργική εκμετάλλευση:
i)
πωλούνται ή παραδίδονται σε εγκαταστάσεις αποθήκευσης, συντήρησης ή συσκευασίας·
ii)
διακινούνται προς οργανώσεις παραγωγών· ή
iii)
συλλέγονται με σκοπό την άμεση ενσωμάτωσή τους σε ένα λειτουργικό σύστημα παρασκευής ή μεταποίησης·
β)
όταν στον τόπο πώλησης στον τελικό καταναλωτή τα τρόφιμα δεν είναι προσυσκευασμένα, συσκευάζονται αν το ζητήσει ο αγοραστής ή έχουν προσυσκευαστεί για να πωληθούν αμέσως·
γ)
στις συσκευασίες ή τα δοχεία των οποίων η μεγαλύτερη όψη έχει επιφάνεια μικρότερη από 10 cm2·
δ)
στις ατομικές δόσεις παγωτών. Η ένδειξη για την αναγνώριση της παρτίδας εμφανίζεται επί των ομαδικών συσκευασιών.
Άρθρο 3
Η παρτίδα καθορίζεται σε κάθε περίπτωση από τον παραγωγό, τον παρασκευαστή ή τον συσκευαστή του εν λόγω τροφίμου ή τον πρώτο πωλητή που είναι εγκατεστημένος στο εσωτερικό της Ένωσης.
Η ένδειξη που αναφέρεται στο άρθρο 1 παράγραφος 1 καθορίζεται και τοποθετείται με ευθύνη κάποιου απ τους παραπάνω φορείς. Πριν από αυτήν αναγράφεται το γράμμα «L», εκτός από την περίπτωση όπου διακρίνεται καθαρά από τις άλλες ενδείξεις της ετικέτας.
Άρθρο 4
Όταν τα τρόφιμα είναι προσυσκευασμένα, η ένδειξη που αναφέρεται στο άρθρο 1 παράγραφος 1 και ενδεχομένως το γράμμα «L» αναγράφονται στην προσυσκευασία ή σε μια ετικέτα συνδεδεμένη με αυτήν.
Όταν τα τρόφιμα δεν είναι προσυσκευασμένα, η ένδειξη που αναφέρεται στο άρθρο 1 παράγραφος 1 και ενδεχομένως το γράμμα «L» αναγράφονται στη συσκευασία ή στο δοχείο ή ελλείψει τούτου στα σχετικά εμπορικά έγγραφα.
Η ένδειξη αναγράφεται πάντοτε με τρόπο ώστε να είναι ευδιάκριτη, ευανάγνωστη και ανεξίτηλη.
Άρθρο 5
Όταν στην ετικέτα αναγράφεται η ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας ή η τελευταία ημερομηνία ανάλωσης, το τρόφιμο μπορεί να μη συνοδεύεται από την ένδειξη που αναφέρεται στο άρθρο 1 παράγραφος 1, με την προϋπόθεση ότι η ημερομηνία αυτή συμπεριλαμβάνει ένδειξη, σαφή και κατά σειρά, τουλάχιστον της ημέρας και του μήνα.
Άρθρο 6
Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται με την επιφύλαξη των ενδείξεων οι οποίες προβλέπονται από τις ειδικές διατάξεις της Ένωσης.
Η Επιτροπή δημοσιεύει και κρατεί ενήμερο τον κατάλογο των εν λόγω διατάξεων.
Άρθρο 7
Η οδηγία 89/396/ΕΟΚ, όπως τροποποιήθηκε με τις οδηγίες που παρατίθενται στο παράρτημα I, μέρος Α, καταργείται, με την επιφύλαξη των υποχρεώσεων των κρατών μελών όσον αφορά στις προθεσμίες ενσωμάτωσης στο εθνικό δίκαιο των οδηγιών που εμφαίνονται στο παράρτημα I, μέρος Β.
Οι αναφορές στην καταργούμενη οδηγία νοούνται ως αναφορές στην παρούσα οδηγία και διαβάζονται σύμφωνα με τον πίνακα αντιστοιχίας του παραρτήματος II.
Άρθρο 8
Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Άρθρο 9
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.
Στρασβούργο, 13 Δεκεμβρίου 2011.
SMĚRNICE EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY 2011/91/EU
ze dne 13. prosince 2011
o údajích nebo značkách určujících šarži, ke které potravina patří
(kodifikované znění)
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na článek 114 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
po postoupení návrhu legislativního aktu vnitrostátním parlamentům,
s ohledem na stanovisko Evropského hospodářského a sociálního výboru (1),
v souladu s řádným legislativním postupem (2),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Směrnice Rady 89/396/EHS ze dne 14. června 1989 o údajích nebo značkách určujících šarži, ke které potravina patří (3), byla několikrát podstatně změněna (4). Z důvodu srozumitelnosti a přehlednosti by měla být uvedená směrnice kodifikována.
(2)
Vnitřní trh je prostor bez vnitřních hranic, v němž je zajištěn volný pohyb zboží, osob, služeb a kapitálu.
(3)
Obchod s potravinami zaujímá na vnitřním trhu velmi důležité místo.
(4)
Údaj o šarži, ke které potravina patří, odpovídá požadavku na lepší informovanost o totožnosti výrobků. Je proto užitečným zdrojem informací, když jsou potraviny předmětem sporu nebo představují nebezpečí pro zdraví spotřebitele.
(5)
Směrnice Evropského parlamentu a Rady 2000/13/ES ze dne 20. března 2000 o sbližování právních předpisů členských států týkajících se označování potravin, jejich obchodní úpravy a související reklamy (5) neobsahuje ustanovení o údajích určujících šarži.
(6)
Na mezinárodní úrovni platí obecná povinnost poskytovat odkaz na výrobní šarži nebo na šarži balení u balených potravin. Je povinností Unie přispívat k rozvoji mezinárodního obchodu.
(7)
Je proto vhodné stanovit pravidla obecné a průřezové povahy, aby mohl být spravován společný systém identifikace šarže.
(8)
Účinnost výše uvedeného systému závisí na jeho používání v různých stadiích uvádění na trh. Přesto je žádoucí vyloučit určité výrobky a operace, zejména ty, které probíhají na začátku procesu uvádění zemědělských produktů na trh.
(9)
Je nezbytné vzít v úvahu skutečnost, že uvádění šarže přímo na jednotlivém obalu určitých potravin konzumovaných okamžitě po nákupu, jako jsou jednotlivé porce zmrzliny a mraženého krému, by nemělo žádný smysl. U těchto výrobků by však mělo být povinné uvádění šarže na skupinovém balení.
(10)
„Šarží“ se rozumí, že několik prodejních jednotek potravin má prakticky totožné vlastnosti výroby, zpracování nebo balení. Tento výraz by se proto neměl používat pro volně ložené, nebalené produkty nebo pro produkty, o kterých z důvodu jejich individuální specifičnosti nebo heterogenní povahy nelze mít za to, že tvoří homogenní dávky.
(11)
S ohledem na používání různých metod identifikace by mělo být stanovení šarže a uvádění odpovídajícího údaje nebo značky záležitostí hospodářského subjektu.
(12)
Tento údaj by měl být jasně rozeznatelný a srozumitelný jako takový, aby splnil informační požadavky, pro které je určen.
(13)
K určení šarže se v souladu se směrnicí 2000/13/ES smí využít datum minimální trvanlivosti nebo použitelnosti („spotřebujte do“), pokud je uvedeno přesně.
(14)
Touto směrnicí by neměly být dotčeny povinnosti členských států týkající se lhůt pro provedení uvedených směrnic ve vnitrostátním právu stanovených v části B přílohy I,
PŘIJALY TUTO SMĚRNICI:
Článek 1
1. Tato směrnice se vztahuje na údaj, který umožňuje určení totožnosti šarže, ke které potravina patří.
2. Pro účely této směrnice se „šarží“ rozumí dávka prodejních jednotek potravin, které jsou vyrobeny, zpracovány nebo zabaleny prakticky za stejných podmínek.
Článek 2
1. Potravina nesmí být uvedena na trh bez údaje připojeného podle čl. 1 odst. 1.
2. Odstavec 1 se nevztahuje na:
a)
zemědělské produkty, které jsou po výstupu ze zemědělského podniku:
i)
prodávány nebo dodávány na místa přechodného uskladnění, přípravy nebo balení,
ii)
dopravovány do organizací producentů nebo
iii)
shromažďovány pro okamžité použití v provozním systému přípravy nebo zpracování;
b)
potraviny, které nejsou v místě prodeje konečnému spotřebiteli baleny, balí se na žádost kupujícího nebo jsou zabaleny pro okamžitý prodej;
c)
obaly, jejichž největší strana má plochu menší než 10 cm2;
d)
jednotlivé porce zmrzliny a mraženého krému. Údaj umožňující určování šarže se uvede na skupinovém balení.
Článek 3
Šarže musí být stanovena v každém případě výrobcem dané potraviny, jejím zpracovatelem nebo balírnou nebo prvním prodejcem usazeným v Unii.
Za stanovení a uvádění údaje podle čl. 1 odst. 1 odpovídá kterýkoli z uvedených hospodářských subjektů. Před tímto údajem se uvede písmeno „L“, s výjimkou případů, kdy je údaj zřetelně odlišitelný od ostatních údajů na etiketě.
Článek 4
Pokud se jedná o balené potraviny, umístí se údaj podle čl. 1 odst. 1 a tam, kde je to vhodné, i písmeno „L“ na jejich balení nebo na etiketě, která je k němu připojena.
Pokud se nejedná o balené potraviny, uvede se údaj podle čl. 1 odst. 1 a tam, kde je to vhodné, i písmeno „L“ na obalu, nebo pokud to není možné, zahrne se do odpovídající obchodní dokumentace.
Ve všech případech musí být údaj uveden tak, aby byl snadno viditelný, jasně čitelný a nesmazatelný.
Článek 5
Je-li na etiketě uvedeno datum minimální trvanlivosti nebo použitelnosti („spotřebujte do“), nemusí být na potravině uveden údaj podle čl. 1 odst. 1, pokud je toto datum vyjádřeno alespoň jako nekódované označení dne a měsíce v uvedeném pořadí.
Článek 6
Tato směrnice se použije, aniž je dotčeno uvádění údajů stanovených zvláštními předpisy Unie.
Komise zveřejňuje a aktualizuje seznam dotyčných předpisů.
Článek 7
Směrnice 89/396/EHS ve znění směrnic uvedených v části A přílohy I se zrušuje, aniž jsou dotčeny povinnosti členských států týkající se lhůt pro provedení uvedených směrnic ve vnitrostátním právu stanovených v části B přílohy I.
Odkazy na zrušenou směrnici se považují za odkazy na tuto směrnici v souladu se srovnávací tabulkou obsaženou v příloze II.
Článek 8
Tato směrnice vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Článek 9
Tato směrnice je určena členským státům.
Ve Štrasburku dne 13. prosince 2011.