ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 423/2012 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΊΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 22ας Μαΐου 2012
για τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 του Συμβουλίου όσον αφορά ορισμένες διατάξεις σχετικά με τα μέσα επιμερισμού του κινδύνου για τα κράτη μέλη που αντιμετωπίζουν ή απειλούνται από σοβαρές δυσκολίες όσον αφορά τη χρηματοοικονομική τους σταθερότητα
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 177,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (1),
Κατόπιν διαβούλευσης με την Επιτροπή των Περιφερειών,
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (2),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Η άνευ προηγουμένου παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση και η οικονομική ύφεση έχουν πλήξει σοβαρά την οικονομική ανάπτυξη και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και έχουν προκαλέσει έντονη επιδείνωση των χρηματοπιστωτικών, οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών σε πολλά κράτη μέλη.
(2)
Παρότι έχουν ήδη αναληφθεί σημαντικές δράσεις για την αντιμετώπιση των αρνητικών επιπτώσεων της κρίσης, συμπεριλαμβανομένων και τροποποιήσεων του νομοθετικού πλαισίου, ο αντίκτυπος της χρηματοπιστωτικής κρίσης στην πραγματική οικονομία, στην αγορά εργασίας και τους πολίτες είναι ευρύτερα αισθητός.
(3)
Σύμφωνα με το άρθρο 122 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που προβλέπει τη δυνατότητα να χορηγείται εκ μέρους της Ένωσης χρηματοδοτική ενίσχυση σε κράτος μέλος που αντιμετωπίζει δυσκολίες ή διατρέχει μεγάλο κίνδυνο να αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες οφειλόμενες, μεταξύ άλλων, σε έκτακτες περιστάσεις που διαφεύγουν από τον έλεγχό του, ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 407/2010 (3) θέσπισε έναν ευρωπαϊκό μηχανισμό χρηματοοικονομικής σταθεροποίησης, με σκοπό τη διαφύλαξη της χρηματοοικονομικής σταθερότητας της Ένωσης.
(4)
Με τις εκτελεστικές αποφάσεις του Συμβουλίου 2011/77/ΕΕ (4) και 2011/344/ΕΕ (5) χορηγήθηκε χρηματοδοτική ενίσχυση στην Ιρλανδία και στην Πορτογαλία αντίστοιχα δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 407/2010.
(5)
Η Ελλάδα αντιμετώπιζε ήδη σοβαρές δυσκολίες όσον αφορά τη χρηματοοικονομική της σταθερότητα πριν από την έναρξη ισχύος του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 407/2010. Συνεπώς, η χρηματοδοτική ενίσχυση προς την Ελλάδα δεν θα μπορούσε να βασιστεί στον εν λόγω κανονισμό.
(6)
Η συμφωνία μεταξύ πιστωτών και η συμφωνία δανειακής διευκόλυνσης για την Ελλάδα που υπεγράφησαν στις 8 Μαΐου 2010, άρχισαν να ισχύουν στις 11 Μαΐου 2010. Για όσο χρονικό διάστημα εκκρεμούν ποσά βάσει της συμφωνίας δανειακής διευκόλυνσης, η συμφωνία μεταξύ πιστωτών παραμένει σε πλήρη ισχύ και εφαρμόζεται επί τριετή περίοδο προγραμματισμού.
(7)
Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 332/2002 του Συμβουλίου, της 18 Φεβρουαρίου 2002, για τη θέσπιση ενός μηχανισμού μεσοπρόθεσμης οικονομικής στήριξης του ισοζυγίου πληρωμών των κρατών μελών (6), προβλέπει ότι το Συμβούλιο θα χορηγεί αμοιβαία συνδρομή όταν ένα κράτος μέλος το οποίο δεν έχει υιοθετήσει το ευρώ αντιμετωπίζει ή διατρέχει μεγάλο κίνδυνο να αντιμετωπίσει δυσκολίες στο ισοζύγιο πληρωμών του.
(8)
Με τις εκτελεστικές αποφάσεις του Συμβουλίου 2009/102/ΕΚ (7) και 2009/459/ΕΚ (8) χορηγήθηκε οικονομική στήριξη στην Ουγγαρία και στη Ρουμανία αντίστοιχα δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 332/2002.
(9)
Στις 11 Ιουλίου 2011, οι υπουργοί οικονομικών των 17 κρατών μελών της ζώνης του ευρώ υπέγραψαν τη συνθήκη για την ίδρυση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ΕΜΣ). Εν συνεχεία των αποφάσεων που έλαβαν οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων της ευρωζώνης στις 21 Ιουλίου και 9 Δεκεμβρίου 2011, η Συνθήκη τροποποιήθηκε με στόχο τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας του μηχανισμού και υπεγράφη στις 2 Φεβρουαρίου 2012. Δυνάμει της Συνθήκης, ο ΕΜΣ θα αναλάβει, έως το 2013, την εξυπηρέτηση των σκοπών που σήμερα εκπληρώνουν το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοοικονομικής Σταθερότητας (ΕΤΧΣ) και ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Χρηματοοικονομικής Σταθεροποίησης (ΕΜΧΣ). Επομένως, ο ΕΜΣ θα πρέπει να ληφθεί υπόψη στον παρόντα κανονισμό.
(10)
Στα συμπεράσματά του της 23ης και 24ης Ιουνίου 2011, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο χαιρέτισε την πρόθεση της Επιτροπής να ενισχύσει τις συνεργίες μεταξύ του προγράμματος δανεισμού για την Ελλάδα και των ταμείων της Ένωσης και υποστήριξε όλες τις προσπάθειες για την ενίσχυση της ικανότητας της Ελλάδας να απορροφήσει πόρους της Ένωσης, προκειμένου να τονωθούν η ανάπτυξη και η απασχόληση, εστιάζοντας εκ νέου στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και στη δημιουργία θέσεων εργασίας. Επίσης, χαιρέτισε και υποστήριξε την κατάρτιση από την Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, συνολικού προγράμματος για την παροχή τεχνικής βοήθειας στην Ελλάδα.
(11)
Στη δήλωση των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων της ευρωζώνης και των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, της 21ης Ιουλίου 2011, η Επιτροπή και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) κλήθηκαν να ενισχύσουν τις συνέργειες μεταξύ των δανειοδοτικών προγραμμάτων και των ενισχύσεων της Ένωσης σε όλες τις χώρες που λαμβάνουν ενίσχυση από την Ένωση ή το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να συμβάλει στην επίτευξη του στόχου αυτού.
(12)
Στη δήλωση των μελών του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, της 30ής Ιανουαρίου 2012, οι αρχηγοί κρατών ή κυβερνήσεων συμφώνησαν σε μεγαλύτερη στήριξη των υποδομών εκ μέρους της ΕΤΕπ ως επείγον μέτρο και ζήτησαν από το Συμβούλιο, την Επιτροπή και την ΕΤΕπ να μελετήσουν τις πιθανές επιλογές για τη βελτίωση της δράσης της ΕΤΕπ όσον αφορά τη στήριξη της ανάπτυξης και να προβούν στις δέουσες συστάσεις, μεταξύ άλλων όσον αφορά τις δυνατότητες του γενικού προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για μόχλευση των δυνατοτήτων ομαδικών χρηματοδοτήσεων της ΕΤΕπ. Ο παρών κανονισμός έχει στόχο να ανταποκριθεί σε αυτήν την έκκληση στο πλαίσιο της τρέχουσας διαχείρισης κρίσεων.
(13)
Η υλοποίηση επιχειρησιακών προγραμμάτων και έργων στον τομέα των υποδομών και των παραγωγικών επενδύσεων στην Ελλάδα αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα, επειδή οι όροι για τη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα και ιδίως του χρηματοπιστωτικού τομέα έχουν αλλάξει δραματικά λόγω της οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης.
(14)
Για να αμβλυνθούν αυτά τα προβλήματα και να επιταχυνθεί η εκτέλεση επιχειρησιακών προγραμμάτων και έργων, καθώς και να ενισχυθεί η οικονομική ανάκαμψη, είναι αναγκαίο τα κράτη μέλη που αντιμετώπισαν ή απειλούνται από σοβαρές δυσκολίες όσον αφορά τη χρηματοοικονομική τους σταθερότητα και που έλαβαν χρηματοδοτική ενίσχυση στο πλαίσιο ενός από τους μηχανισμούς χρηματοδοτικής ενίσχυσης που αναφέρονται στο άρθρο 77 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 του Συμβουλίου, της 11ης Ιουλίου 2006, περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και το Ταμείο Συνοχής (9), όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1311/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (10), να μπορούν να διαθέσουν χρηματοδοτικούς πόρους από τα επιχειρησιακά προγράμματα για τη δημιουργία μέσων επιμερισμού του κινδύνου τα οποία θα χορηγούν δάνεια ή εγγυήσεις ή άλλες χρηματοδοτικές διευκολύνσεις προκειμένου να υποστηριχθούν τα έργα και οι πράξεις που προβλέπονται από ένα επιχειρησιακό πρόγραμμα.
(15)
Λόγω της μακρόχρονης τεχνογνωσίας της ΕΤΕπ ως του σημαντικότερου χρηματοδότη έργων υποδομής και της δέσμευσής της να υποστηρίξει την οικονομική ανάκαμψη, θα πρέπει η Επιτροπή να είναι σε θέση να θεσπίσει μέσα επιμερισμού του κινδύνου, μέσω της σύναψης συμφωνίας συνεργασίας με την ΕΤΕπ για αυτόν τον σκοπό. Για λόγους ασφάλειας δικαίου, είναι αναγκαίο να προσδιοριστούν οι κύριοι και τυπικοί όροι και προϋποθέσεις μιας τέτοιας συμφωνίας συνεργασίας στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1083/2006. Όσον αφορά τον ειδικό χαρακτήρα του μέσου επιμερισμού του κινδύνου που σχετίζεται με τη διαχείριση της κρίσης, όπως ορίζεται στον παρόντα κανονισμό, θα πρέπει οι ειδικοί όροι και προϋποθέσεις κάθε μεμονωμένης συνεργασίας να καθορίζονται στις μεμονωμένες συμφωνίες συνεργασίας που θα συναφθούν μεταξύ της Επιτροπής και της ΕΤΕπ σύμφωνα με τον κανονισμό του Συμβουλίου (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002, της 25ης Ιουνίου 2002, για τη θέσπιση του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (11).
(16)
Ενόψει της ανάγκης να διευρυνθούν οι επενδυτικές ευκαιρίες που μπορεί να εμφανιστούν στα οικεία κράτη μέλη, η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να έχει τη δυνατότητα να θεσπίσει μέσα επιμερισμού του κινδύνου με εθνικούς ή διεθνείς δημόσιους φορείς ή φορείς που διέπονται από το ιδιωτικό δίκαιο με αποστολή δημόσιας υπηρεσίας, που θα προσφέρουν επαρκείς εγγυήσεις, σύμφωνα με το άρθρο 54 παράγραφος 2 στοιχείο γ) του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002, με όρους παρόμοιους με εκείνους της ΕΤΕπ.
(17)
Για να υπάρξει ταχεία ανταπόκριση στο πλαίσιο της τρέχουσας οικονομικής, χρηματοπιστωτικής και κοινωνικής κρίσης, τα μέσα επιμερισμού του κινδύνου δυνάμει του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να χρησιμοποιούνται από την Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 54 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002.
(18)
Για λόγους σαφήνειας και ασφάλειας του δικαίου θα πρέπει να περιληφθεί στο άρθρο 36α του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 ορισμός του μέσου επιμερισμού του κινδύνου, όπως τροποποιήθηκε από τον παρόντα κανονισμό. Τα μέσα επιμερισμού του κινδύνου θα πρέπει να χρησιμοποιούνται για δάνεια και εγγυήσεις καθώς και άλλες χρηματοπιστωτικές διευκολύνσεις για τη χρηματοδότηση πράξεων οι οποίες συγχρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) ή το Ταμείο Συνοχής (ΤΣ) σχετικά με επενδυτικές δαπάνες που δεν μπορούν να χρηματοδοτηθούν ως επιλέξιμες δαπάνες σύμφωνα με το άρθρο 55 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006, ή σύμφωνα με τους κανόνες της Ένωσης για τις κρατικές ενισχύσεις. Για αυτόν τον σκοπό είναι επίσης αναγκαίο να θεσπιστεί παρέκκλιση από το άρθρο 54 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006.
(19)
Το κράτος μέλος που επιθυμεί να επωφεληθεί από το μέσο επιμερισμού του κινδύνου θα πρέπει να διευκρινίσει σαφώς στη γραπτή του αίτηση προς την Επιτροπή για ποιον λόγο θεωρεί ότι πληροί κάποιον από τους όρους επιλεξιμότητας του άρθρου 77 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 και θα πρέπει να επισυνάψει στην αίτησή του όλες τις πληροφορίες που απαιτούνται από τον εν λόγω κανονισμό προκειμένου να αποδείξει ότι πληροί τον συγκεκριμένο όρο επιλεξιμότητας. Το αιτούν κράτος μέλος στην αίτησή του θα πρέπει επίσης να δηλώνει τα προγράμματα (συμπεριλαμβανομένου του καταλόγου με προτεινόμενα έργα και ανάγκες χρηματοδότησης) που συγχρηματοδοτούνται από το ΕΤΠΑ ή το ΤΣ και το μέρος των πόρων του 2012 και 2013 που διατέθηκαν σε τέτοια προγράμματα το οποίο επιθυμεί να διαθέσει στο μέσο επιμερισμού του κινδύνου. Θα πρέπει επομένως να διαβιβαστεί η αίτηση του κράτους μέλους στην Επιτροπή, το αργότερο μέχρι τις 31 Αυγούστου 2013, προκειμένου να εγκριθεί απόφαση της Επιτροπής σχετικά με τη συμμετοχή του αιτούντος κράτους μέλους σε ένα μέσο επιμερισμού του κινδύνου το αργότερο μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2013. Πριν από την απόφαση της Επιτροπής σχετικά με την αίτηση του κράτους μέλους, τα σχετικά επιχειρησιακά προγράμματα στο πλαίσιο του ΕΤΠΑ και του ΤΣ θα πρέπει να αναθεωρηθούν, σύμφωνα με το άρθρο 33 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006.
(20)
Οι επιλεγόμενες πράξεις, οι οποίες θα είναι επιλέξιμες από κάποιο μέσο επιμερισμού του κινδύνου, θα πρέπει να είναι είτε μεγάλα έργα, για τα οποία υπάρχει ήδη απόφαση της Επιτροπής δυνάμει του άρθρου 41 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006, είτε άλλα έργα που συγχρηματοδοτούνται από το ΕΤΠΑ ή το ΤΣ και εμπίπτουν σε ένα ή περισσότερα από τα επιχειρησιακά τους προγράμματα, σε περιπτώσεις όπου τα έργα αυτά αντιμετωπίζουν έλλειψη χρηματοδότησης όσον αφορά τις επενδυτικές δαπάνες που θα πρέπει να αναλάβουν ιδιώτες επενδυτές. Τέλος, στις επιλεγόμενες πράξεις θα μπορούσαν επίσης να συγκαταλέγονται πράξεις οι οποίες συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων του εθνικού στρατηγικού πλαισίου αναφοράς του αιτούντος κράτους μέλους και στην τήρηση των κοινοτικών στρατηγικών κατευθυντήριων γραμμών για τη συνοχή και οι οποίες μπορούν, λόγω του χαρακτήρα τους, να συμβάλουν στην υποστήριξη της μεγέθυνσης και ενίσχυσης της οικονομικής ανάκαμψης υπό την προϋπόθεση να υπάρχουν διαθέσιμοι πόροι στο πλαίσιο του μέσου επιμερισμού του κινδύνου.
(21)
Επιπλέον, το αιτούν κράτος μέλος θα πρέπει να προσδιορίζει στην αίτησή του ένα ποσό που θα διατίθεται αποκλειστικά προς όφελός του στο πλαίσιο της χρηματοδοτικής ενίσχυσής του από την πολιτική συνοχής, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006, και μπορεί να διατεθεί για τους στόχους του μέσου επιμερισμού του κινδύνου αποκλειστικά από τις αναλήψεις υποχρεώσεων του προϋπολογισμού της Ένωσης που πρόκειται να πραγματοποιηθούν κατά τα έτη 2012 και 2013, σύμφωνα με το άρθρο 75 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006, το οποίο δεν μπορεί να υπερβαίνει το 10 % του ενδεικτικού συνολικού κονδυλίου για τον αιτούν κράτος μέλος για την περίοδο 2007-2013 όσον αφορά το ΕΤΠΑ και το ΤΣ, και το οποίο θα πρέπει να έχει εγκριθεί σύμφωνα με το άρθρο 28 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΚ) 1083/2006. Τέλος είναι απαραίτητο να διασφαλιστεί ότι η χρηματοδότηση της Ένωσης που διατίθεται στο μέσο επιμερισμού του κινδύνου, συμπεριλαμβανομένων των δαπανών διαχείρισης και των υπόλοιπων επιλέξιμων δαπανών, περιορίζεται αυστηρά στο προαναφερθέν μέγιστο ποσό με το οποίο συνεισφέρει η Ένωση στο μέσο επιμερισμού του κινδύνου και ότι δεν θα υφίσταται περαιτέρω υποχρέωση για τον γενικό προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οποιοσδήποτε υπολειπόμενος κίνδυνος τον οποίο ενέχουν οι χρηματοδοτούμενες πράξεις στο πλαίσιο του καθιερωμένου μέσου επιμερισμού του κινδύνου, θα πρέπει να αναλαμβάνεται είτε από την ΕΤΕπ είτε από τους φορείς εθνικού ή διεθνούς δημοσίου δικαίου ή τους φορείς που διέπονται από το ιδιωτικό δίκαιο με αποστολή δημόσιας υπηρεσίας με τους οποίους έχει δημιουργηθεί από κοινού το μέσο επιμερισμού του κινδύνου βάσει συμφωνίας συνεργασίας. Θα πρέπει να καταστεί δυνατή, δυνάμει του παρόντος κανονισμού, η ενδεχόμενη επανεισροή ή επαναχρησιμοποίηση των ποσών που έχουν εναπομείνει και που έχουν διατεθεί στον μηχανισμό επιμερισμού του κινδύνου, για το ίδιο κράτος μέλος, κατόπιν αιτήσεώς του και εντός του ίδιου μέσου καταμερισμού του κινδύνου, υπό την προϋπόθεση ότι το κράτος μέλος εξακολουθεί να πληροί τις προϋποθέσεις επιλεξιμότητας.
(22)
Η Επιτροπή θα πρέπει να ελέγξει εάν τα στοιχεία που υποβλήθηκαν από το αιτούν κράτος μέλος είναι ορθά και εάν η αίτηση του κράτους μέλους είναι δικαιολογημένη, και θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία να εκδώσει εντός τεσσάρων μηνών από την υποβολή της αίτησης του κράτους μέλους, απόφαση μέσω εκτελεστικής πράξης σχετικά με τους όρους και τις προϋποθέσεις για τη συμμετοχή του αιτούντος κράτους μέλους στο μέσο επιμερισμού του κινδύνου. Ωστόσο, επιλέξιμα για χρηματοδότηση από κάποιο καθιερωμένο μέσο επιμερισμού του κινδύνου είναι μόνο τα έργα, για τα οποία έχει ληφθεί ευνοϊκή απόφαση χρηματοδότησης είτε από την ΕΤΕπ ή από εθνικούς ή διεθνείς φορείς δημοσίου δικαίου ή φορείς που διέπονται από το ιδιωτικό δίκαιο με αποστολή δημόσιας υπηρεσίας, ανάλογα με την περίπτωση. Χάριν διαφάνειας και ασφάλειας δικαίου, η απόφαση της Επιτροπής δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
(23)
Δεδομένων των αναγκών διαχείρισης της κρίσης και του χαρακτήρα του μέσου επιμερισμού του κινδύνου, όπως θεσπίζεται από τον παρόντα κανονισμό, αλλά και της άνευ προηγουμένου κρίσεως που επηρεάζει τις διεθνείς αγορές, καθώς και των πτωτικών τάσεων της οικονομίας, οι οποίες έχουν πλήξει σοβαρά τη χρηματοοικονομική σταθερότητα αρκετών κρατών μελών, πράγμα που απαιτεί άμεση αντίδραση προκειμένου να αποσοβηθούν οι επιπτώσεις στην πραγματική οικονομία, στην αγορά εργασίας και στους πολίτες, είναι σκόπιμο να αρχίσει να ισχύει ο παρών κανονισμός την ημέρα δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
(24)
Επομένως, ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 θα πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 τροποποιείται ως εξής:
1)
στο άρθρο 14, η παράγραφος 1 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«1. Ο προϋπολογισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αφορά τα Ταμεία εκτελείται στο πλαίσιο επιμερισμένης διαχείρισης μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 53 παράγραφος 1 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου, της 25ης Ιουνίου 2002, για τη θέσπιση του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (12), εξαιρουμένων των μέσων που αναφέρονται στο άρθρο 36α του παρόντος κανονισμού και της τεχνικής βοήθειας που αναφέρεται στο άρθρο 45 του παρόντος κανονισμού.
Η αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης εφαρμόζεται σύμφωνα με το άρθρο 48 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002.
2)
προστίθεται το ακόλουθο άρθρο:
«Άρθρο 36α
Μέσο επιμερισμού του κινδύνου
1. Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου νοείται ως μέσο επιμερισμού του κινδύνου ένα χρηματοδοτικό μέσο το οποίο εγγυάται την ολική ή μερική κάλυψη ενός καθορισμένου κινδύνου, έναντι, κατά περίπτωση, συμφωνημένου τιμήματος.
2. Κράτος μέλος το οποίο πληροί έναν από τους όρους που προβλέπονται στο άρθρο 77 παράγραφος 2 στοιχεία α), β) και γ) δύναται να διαθέσει μέρος των συνολικών δημοσιονομικών πόρων που κατανέμονται σύμφωνα με τα άρθρα 19 και 20 σε ένα μέσο επιμερισμού του κινδύνου, το οποίο δημιουργείται μέσω συμφωνίας συνεργασίας που θα συναφθεί από την Επιτροπή, είτε σε συμφωνία με την ΕΤΕπ ή σε συμφωνία με εθνικούς ή διεθνείς φορείς δημοσίου δικαίου ή φορείς που διέπονται από το ιδιωτικό δίκαιο με αποστολή δημόσιας υπηρεσίας και προσφέρουν επαρκείς εγγυήσεις, σύμφωνα με το άρθρο 54 παράγραφος 2 στοιχείο γ) του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002, με όρους παρόμοιους με αυτούς της ΕΤΕπ («αναθέτουσα αρχή υλοποίησης»), προκειμένου να καλύψει τη διάθεση των ποσών που χορηγούνται ως εγγυήσεις και δάνεια, καθώς και των άλλων χρηματοδοτικών διευκολύνσεων που παρέχονται στο πλαίσιο του μέσου επιμερισμού του κινδύνου.
3. Η συμφωνία συνεργασίας που αναφέρεται στην παράγραφο 2 περιλαμβάνει κανόνες που αφορούν ιδίως τα ακόλουθα: το συνολικό ποσό της συνεισφοράς της Ένωσης και το χρονοδιάγραμμα για τη διάθεσή του· τους όρους του καταπιστευτικού λογαριασμού που θα δημιουργηθεί από την αναθέτουσα αρχή υλοποίησης· τα κριτήρια επιλεξιμότητας για τη χρήση της συνεισφοράς της Ένωσης, τις λεπτομέρειες για τον ακριβή επιμερισμό του κινδύνου (συμπεριλαμβανομένου του δείκτη μόχλευσης) που πρέπει να καλυφθεί και τις εγγυήσεις που πρέπει να παρέχονται από την αναθέτουσα αρχή υλοποίησης· την τιμολόγηση του μέσου επιμερισμού του κινδύνου, με βάση το περιθώριο κινδύνου και την κάλυψη όλων των διοικητικών δαπανών του μέσου επιμερισμού του κινδύνου· την υλοποίηση και τη διαδικασία έγκρισης των προτάσεων έργων που καλύπτονται από το μέσο επιμερισμού του κινδύνου· την περίοδο που είναι διαθέσιμο το μέσο επιμερισμού του κινδύνου· και τις απαιτήσεις για την υποβολή εκθέσεων.
Ο ακριβής επιμερισμός του κινδύνου (συμπεριλαμβανομένου του δείκτη μόχλευσης), που πρέπει να αναληφθεί, στο πλαίσιο της συμφωνίας συνεργασίας, από την αναθέτουσα αρχή υλοποίησης, στοχεύει κατά μέσον όρο να είναι πολλαπλάσιος τουλάχιστον κατά 1,5 φορές του ποσού της συνεισφοράς της Ένωσης στο μέσο επιμερισμού του κινδύνου.
Οι πληρωμές στο μέσο επιμερισμού του κινδύνου γίνονται σε δόσεις, σύμφωνα με την προγραμματισμένη χρήση του μέσου επιμερισμού του κινδύνου στη χορήγηση δανείων και εγγυήσεων για τη χρηματοδότηση συγκεκριμένων πράξεων.
4. Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 54 παράγραφος 5, το μέσο επιμερισμού του κινδύνου χρησιμοποιείται για τη χρηματοδότηση πράξεων οι οποίες συγχρηματοδοτούνται από το ΕΤΠΑ ή το Ταμείο Συνοχής σχετικά με επενδυτικές δαπάνες που δεν μπορούν να χρηματοδοτηθούν ως επιλέξιμες δαπάνες σύμφωνα με το άρθρο 55 ή σύμφωνα με τους κανόνες της Ένωσης για τις κρατικές ενισχύσεις.
Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για τη χρηματοδότηση πράξεων που συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων του εθνικού στρατηγικού πλαισίου αναφοράς του αιτούντος κράτους μέλους και στην τήρηση των κοινοτικών στρατηγικών κατευθυντήριων γραμμών για τη συνοχή, σύμφωνα με την απόφαση 2006/702/ΕΚ του Συμβουλίου (13), και οι οποίες έχουν την μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία για την στρατηγική της Ένωσης για έξυπνη και βιώσιμη μεγέθυνση χωρίς αποκλεισμούς.
5. Το μέσο επιμερισμού του κινδύνου χρησιμοποιείται από την Επιτροπή στο πλαίσιο της έμμεσης κεντρικής διαχείρισης, σύμφωνα με τα άρθρα 54 και 56 του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002.
6. Ένα κράτος μέλος που επιθυμεί να επωφεληθεί από μέσο επιμερισμού του κινδύνου υποβάλλει γραπτή αίτηση στην Επιτροπή έως τις 31 Αυγούστου 2013. Στην αίτησή του, το κράτος μέλος παρέχει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες έτσι ώστε να εμφανίζεται σαφώς:
α)
ότι πληροί έναν από τους όρους που αναφέρονται στο άρθρο 77 παράγραφος 2 στοιχεία α), β) και γ), περιλαμβάνοντας αναφορά σε απόφαση του Συμβουλίου ή σε άλλη νομική πράξη που να αποδεικνύει την επιλεξιμότητά του·
β)
ο κατάλογος των προγραμμάτων (συμπεριλαμβανομένων των προτεινόμενων έργων και των σχετικών με αυτά αναγκών χρηματοδότησης) που συγχρηματοδοτούνται είτε από το ΕΤΠΑ είτε από το Ταμείο Συνοχής και το μέρος των πιστώσεων του 2012 και του 2013 για αυτά τα προγράμματα το οποίο επιθυμεί να ανακατανείμει από τα προγράμματα αυτά στο μέσο επιμερισμού του κινδύνου·
γ)
ο κατάλογος των προτεινόμενων έργων, σύμφωνα με την παράγραφο 4 δεύτερο εδάφιο, και το μέρος των πιστώσεων του 2012 και του 2013 που επιθυμεί να αφαιρέσει από τα προγράμματα, για να τα ανακατανείμει στο μέσο επιμερισμού του κινδύνου·
δ)
το ποσό που διατίθεται αποκλειστικά προς όφελός του στο πλαίσιο της χρηματοδοτικής ενίσχυσής του από την πολιτική συνοχής σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 2 και μία ένδειξη για το ποσό, το οποίο θα μπορούσε να διατεθεί για τους στόχους του μέσου επιμερισμού του κινδύνου αποκλειστικά από τις αναλήψεις υποχρεώσεων του προϋπολογισμού της Ένωσης που πρόκειται να πραγματοποιηθούν κατά τα έτη 2012 και 2013 σύμφωνα με το άρθρο 75 παράγραφος 1.
7. Η Επιτροπή, αφού επαληθεύσει ότι η αίτηση του κράτους μέλους ευσταθεί και είναι δικαιολογημένη, εκδίδει, εντός τετραμήνου από την υποβολή της αίτησης του κράτους μέλους, απόφαση μέσω εκτελεστικής πράξης, προσδιορίζοντας το σύστημα το οποίο θεσπίζεται προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι το διαθέσιμο ποσό χρησιμοποιείται αποκλειστικά προς όφελος του κράτους μέλους το οποίο το έχει εντάξει στη χρηματοδοτική ενίσχυσή του στο πλαίσιο της πολιτικής για τη συνοχή, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 2, καθώς και σχετικά με τους συγκεκριμένους όρους για τη συμμετοχή του αιτούντος κράτους μέλους στο μέσο επιμερισμού του κινδύνου. Οι όροι και προϋποθέσεις περιλαμβάνουν, ειδικότερα, τα ακόλουθα στοιχεία:
α)
ιχνηλασιμότητα και εφαρμοζόμενη λογιστική, πληροφορίες σχετικά με τη χρήση των κεφαλαίων, τους όρους πληρωμών και τα συστήματα παρακολούθησης και ελέγχου·
β)
διάρθρωση των τελών και άλλες διοικητικές και διαχειριστικές δαπάνες·
γ)
ενδεικτικό κατάλογο των επιλέξιμων για χρηματοδότηση έργων· και
δ)
το μέγιστο ποσό της συνεισφοράς της Ένωσης που μπορεί να διατεθεί στο μέσο επιμερισμού του κινδύνου από τα κονδύλια που είναι διαθέσιμα για το κράτος μέλος και τις δόσεις που αφορούν την πρακτική υλοποίηση.
Η απόφαση της Επιτροπής δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Όταν λαμβάνει απόφαση, κατόπιν αιτήσεως κράτους μέλους, η Επιτροπή εξασφαλίζει ότι μόνο τα έργα για τα οποία έχει ληφθεί ευνοϊκή απόφαση χρηματοδότησης είτε από την ΕΤΕπ είτε από εθνικούς ή διεθνείς φορείς δημοσίου δικαίου ή φορείς που διέπονται από το ιδιωτικό δίκαιο με αντικείμενο την παροχή δημόσιας υπηρεσίας θα γίνονται δεκτά ως επιλέξιμα για χρηματοδότηση από καθιερωμένο μέσο επιμερισμού του κινδύνου.
8. Της απόφασης της Επιτροπής που αναφέρεται στην παράγραφο 7 προηγείται αναθεώρηση των σχετικών επιχειρησιακών προγραμμάτων στο πλαίσιο του ΕΤΠΑ και του Ταμείου Συνοχής σύμφωνα με το άρθρο 33 παράγραφος 2.
9. Τα κονδύλια που διατίθενται στο μέσο επιμερισμού του κινδύνου έχουν αυστηρά ανώτατο όριο και δεν υπερβαίνουν το 10 % του ενδεικτικού συνολικού κονδυλίου για το αιτούν κράτος μέλος για την περίοδο 2007-2013 όσον αφορά το ΕΤΠΑ και το Ταμείο Συνοχής, και το οποίο έχει εγκριθεί σύμφωνα με το άρθρο 28 παράγραφος 3 στοιχείο β). Τα κονδύλια που είναι διαθέσιμα για τα έργα της παραγράφου 4 δεύτερο εδάφιο του παρόντος άρθρου περιορίζονται στα ποσά που εναπομένουν μετά από τη χρηματοδότηση των πράξεων που αναφέρονται στην παράγραφο 4 πρώτο εδάφιο του παρόντος άρθρου. Εκτός από τη συνολική συνεισφορά της Ένωσης στο μέσο επιμερισμού του κινδύνου που εγκρίθηκε με την απόφαση που αναφέρεται στην παράγραφο 7, η συμμετοχή της Ένωσης στο μέσο επιμερισμού του κινδύνου δεν συνεπάγεται την περαιτέρω ανάληψη υποχρεώσεων ούτε για τον γενικό προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης ούτε για το οικείο κράτος μέλος.
10. Οποιαδήποτε επανεισροή ή οποιοδήποτε ποσό εναπομένει μετά την ολοκλήρωση μιας πράξης η οποία καλύπτεται από το μέσο επιμερισμού του κινδύνου μπορεί να επαναχρησιμοποιηθεί, έπειτα από αίτηση του κράτους μέλους, στο πλαίσιο του μέσου επιμερισμού του κινδύνου, υπό την προϋπόθεση ότι το κράτος μέλος εξακολουθεί να πληροί έναν από τους όρους που προβλέπονται στο άρθρο 77 παράγραφος 2 στοιχεία α), β) και γ). Αν το κράτος μέλος δεν πληροί πλέον κανέναν από τους εν λόγω όρους, η ενδεχόμενη επανεισροή ή το εναπομείναν ποσό θεωρείται έσοδο για ειδικό προορισμό κατά την έννοια του άρθρου 18 του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002. Έπειτα από αίτηση του κράτους μέλους, οι πρόσθετες πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων που δημιουργούνται από το εν λόγω έσοδο για ειδικό προορισμό προστίθενται το επόμενο έτος στη χρηματοδοτική ενίσχυση του κράτους μέλους αυτού στο πλαίσιο της πολιτικής για τη συνοχή.
Άρθρο 2
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την ημέρα της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Στρασβούργο, 22 Μαΐου 2012.
NAŘÍZENÍ EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY (EU) č. 423/2012
ze dne 22. května 2012,
kterým se mění nařízení Rady (ES) č. 1083/2006, pokud jde o některá ustanovení týkající se nástrojů pro sdílení rizika pro členské státy, jejichž finanční stabilita je postižena či ohrožena závažnými obtížemi
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na článek 177 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
po postoupení návrhu legislativního aktu vnitrostátním parlamentům,
s ohledem na stanovisko Evropského hospodářského a sociálního výboru (1),
po konzultaci s Výborem regionů,
v souladu s řádným legislativním postupem (2),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Nebývale závažná světová finanční krize a hospodářský útlum vážně poškodily hospodářský růst a finanční stabilitu a vyvolaly podstatné zhoršení finančních, hospodářských a sociálních podmínek v několika členských státech.
(2)
Přestože již byla přijata řada významných opatření včetně změn v právním rámci, která mají vyvážit negativní vlivy finanční krize, je její dopad na reálnou ekonomiku, trh práce a občany pociťován v mnoha směrech.
(3)
Na základě čl. 122 odst. 2 Smlouvy o fungování Evropské unie, podle kterého může Unie poskytnout finanční pomoc členskému státu, jemuž mimo jiné z důvodu mimořádných událostí, které nemůže ovlivnit, nastaly obtíže nebo je vážně ohrožen závažnými obtížemi, byl nařízením Rady (EU) č. 407/2010 (3) zaveden evropský mechanismus finanční stabilizace s cílem zachovat finanční stabilitu celé Unie.
(4)
Prováděcími rozhodnutími Rady 2011/77/EU (4) a 2011/344/EU (5) poskytla Unie finanční pomoc podle nařízení (EU) č. 407/2010 Irsku a Portugalsku.
(5)
Finanční stabilita Řecka byla postižena vážnými obtížemi již před vstupem nařízení (EU) č. 407/2010 v platnost. Finanční pomoc Řecku proto nemohla vycházet z uvedeného nařízení.
(6)
Dohoda mezi věřiteli a dohoda o mechanismu úvěrů pro Řecko podepsané dne 8. května 2010 vstoupily v platnost dne 11. května 2010. Dohoda mezi věřiteli má být plně platná a účinná po dobu tříletého programového období, pokud budou v rámci dohody o mechanismu úvěrů existovat dlužné částky.
(7)
Nařízení Rady (ES) č. 332/2002 ze dne 18. února 2002, kterým se zavádí systém střednědobé finanční pomoci platebním bilancím členských států (6), stanoví, že Rada má poskytovat vzájemnou pomoc, pokud je platební bilance členského státu, který nepřijal euro, v obtížích nebo jí takové obtíže vážně hrozí.
(8)
Rozhodnutími Rady 2009/102/ES (7) a 2009/459/ES (8) byla finanční pomoc podle nařízení (ES) č. 332/2002 poskytnuta Maďarsku a Rumunsku.
(9)
Dne 11. července 2011 podepsali ministři financí ze 17 členských států eurozóny Smlouvu o založení Evropského mechanismu stability (ESM). V návaznosti na rozhodnutí představitelů států a vlád eurozóny, která byla přijata ve dnech 21. července a 9. prosince 2011, byla Smlouva upravena tak, aby se dosáhlo lepší účinnosti mechanismu, a podepsána dne 2. února 2012. Podle této Smlouvy ESM převezme do roku 2013 úkoly, které v současnosti plní evropský nástroj finanční stability a evropský mechanismus finanční stabilizace. S ESM by se tedy mělo počítat v tomto nařízení.
(10)
Evropská rada ve svých závěrech ze dne 23. a 24. června 2011 uvítala záměr Komise posílit vazby mezi úvěrovým programem pro Řecko a fondy Unie a podpořila snahy zaměřené na zvýšení schopnosti Řecka využívat prostředků z těchto fondů, aby se podpořil růst a zaměstnanost, čehož bude dosaženo zaměřením pozornosti na zvyšování konkurenceschopnosti a vytváření pracovních míst. Kromě toho uvítala a podpořila souhrnný program technické pomoci Řecku, na jehož přípravě se podílí Komise spolu s členskými státy.
(11)
V prohlášení hlav států nebo vlád zemí eurozóny a orgánů EU ze dne 21. července 2011 byly Komise a Evropská investiční banka (EIB) vyzvány k posílení vazeb mezi úvěrovými programy a fondy Unie ve všech zemích s podporou Unie nebo Mezinárodního měnového fondu. Toto nařízení by mělo přispět k uvedenému cíli.
(12)
V prohlášení členů Evropské rady ze dne 30. ledna 2012 se hlavy států a vlád dohodly, jakožto na naléhavém opatření, na posílení podpory infrastruktury ze strany EIB a vyzvaly Radu, Komisi a EIB, aby zvážily možnosti posílení opatření EIB na podporu růstu a vydaly náležitá doporučení, včetně možnosti využít finanční kapacity skupiny EIB pro souhrnný rozpočet Evropské unie. Cílem tohoto nařízení je reagovat na tuto výzvu v souvislosti s nynějším zvládáním krize.
(13)
Provádění operačních programů a projektů v oblasti investic do infrastruktury a produktivních investic v Řecku naráží na závažné problémy, protože podmínky pro účast soukromého sektoru, a zejména finančního sektoru, se v důsledku hospodářské a finanční krize dramaticky změnily.
(14)
Aby se tyto problémy zmírnily, urychlilo se provádění operačních programů a projektů a posílilo hospodářské oživení, je nezbytné umožnit členským státům, jejichž finanční stabilita je postižena nebo ohrožena závažnými obtížemi a kterým byla poskytnuta finanční pomoc v rámci některého z mechanismů stanovených v čl. 77 odst. 2 nařízení (ES) č. 1083/2006 ze dne 11. července 2006 o obecných ustanoveních o Evropském fondu pro regionální rozvoj, Evropském sociálním fondu a Fondu soudržnosti (9) ve znění nařízení Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 1311/2011 (10), aby přispívaly finančními zdroji z operačních programů na zřízení nástrojů pro sdílení rizika, které zajistí úvěry, záruky nebo jiné finanční nástroje na podporu projektů a operací plánovaných v rámci operačního programu.
(15)
Vzhledem k dlouholetým zkušenostem EIB, která je hlavním financovatelem projektů v oblasti infrastruktury, a vzhledem k jejímu odhodlání podpořit hospodářské oživení by Komise měla mít možnost zřizovat nástroje pro sdílení rizika pomocí dohody o spolupráci uzavřené za tímto účelem s EIB. Aby byla zajištěna právní jistota, je nezbytné v nařízení (ES) č. 1083/2006 stanovit hlavní a typické podmínky takové dohody o spolupráci. Pokud jde o specifickou povahu nástrojů pro sdílení rizik zaměřenou na řízení krize, jak je uvedeno v tomto nařízení, měly by být konkrétní a specifické podmínky každé spolupráce stanoveny v samostatné dohodě o spolupráci, která by měla být uzavřena mezi Komisí a EIB v souladu s nařízením Rady (ES, Euratom) č. 1605/2002 ze dne 25. června 2002, kterým se stanoví finanční nařízení o souhrnném rozpočtu Evropských společenství (11).
(16)
Vzhledem k potřebě rozmnožit příležitosti k investicím, která může v dotčených členských státech vyvstat, by měla Komise rovněž být schopna zřídit nástroje pro sdílení rizika s vnitrostátními nebo mezinárodními veřejnoprávními subjekty nebo subjekty soukromého práva pověřenými výkonem veřejné služby, které poskytují dostatečné záruky podle čl. 54 odst. 2 písm. c) nařízení Rady (ES, Euratom) č. 1605/2002 za podobných podmínek, jaké se uplatňují v případě EIB a jaké uplatňuje EIB.
(17)
Aby bylo možné v kontextu stávající hospodářské, finanční a sociální krize rychle reagovat, měla by nástroje pro sdílení rizika upravená v tomto nařízení provádět Komise v souladu s čl. 54 odst. 2 nařízení (ES, Euratom) č. 1605/2002.
(18)
V zájmu jasnosti a právní jistoty by měla být do článku 36a nařízení (ES) č. 1083/2006, ve znění tohoto nařízení, začleněna definice nástroje pro sdílení rizika. Nástroje pro sdílení rizika by měly být používány pro úvěry, záruky a jiné finanční nástroje s cílem financovat operace spolufinancované z Evropského fondu pro regionální rozvoj nebo z Fondu soudržnosti, pokud jde o investiční náklady, které nemohou být financovány jako způsobilé výdaje podle článku 55 nařízení (ES) č. 1083/2006 nebo podle pravidel Unie pro státní podporu. Za tímto účelem je rovněž nezbytné stanovit odchylku od čl. 54 odst. 5 nařízení (ES) č. 1083/2006.
(19)
Členský stát, který chce využít nástroje pro sdílení rizika, by měl ve své písemné žádosti Komisi jasně uvést, proč se domnívá, že splňuje některou z podmínek způsobilosti uvedených ve čl. 77 odst. 2 nařízení (ES) č. 1083/2006, a měl by k ní přiložit všechny informace požadované tímto nařízením k prokázaní toho, že daná podmínka způsobilosti byla splněna. Žádající členský stát by měl také určit programy (a přiložit seznam navrhovaných projektů a příslušných potřeb s ohledem na financování), které jsou spolufinancovány z Evropského fondu pro regionální rozvoj nebo z Fondu soudržnosti, a části finančních přídělů pro tyto programy na rok 2012 a 2013, které má v úmyslu vyčlenit na nástroj pro sdílení rizika. Žádost členského státu by proto měla být podána Komisi do 31. srpna 2013, aby Komise mohla o účasti žádajícího státu na nástroji pro sdílení rizika rozhodnout do 31. prosince 2013. Před rozhodnutím Komise o žádosti členského státu v souladu s čl. 33 odst. 2 nařízení (ES) č. 1083/2006 by měly být příslušné operační programy v rámci Evropského fondu pro regionální rozvoj a Fondu soudržnosti revidovány.
(20)
Vybrané operace způsobilé v rámci nástroje pro sdílení rizika by měly být buď hlavní projekty, na které se již vztahuje rozhodnutí Komise podle článku 41 nařízení (ES) č. 1083/2006, nebo jiné projekty spolufinancované z Evropského fondu pro regionální rozvoj nebo Fondu soudržnosti a spadající pod jeden nebo více z jejich operačních programů, a to v případě, kdy tyto projekty čelí nedostatečnému financování v oblasti investičních nákladů, které by měli nést soukromí investoři. Vybrány by rovněž mohly být operace, které přispívají k cílům národního strategického referenčního rámce žádajícího členského státu a strategických obecných zásad Společenství pro soudržnost a které mohou ze své podstaty přispět k podpoře růstu a posílení hospodářského oživení, pokud k tomu budou dostupné finanční prostředky z nástroje pro sdílení rizika.
(21)
Kromě toho by měl žádající členský stát ve své žádosti uvést dostupnou částku, která se využije výlučně v jeho prospěch, která bude poskytnuta v rámci jeho finančního přídělu na politiku soudržnosti podle čl. 18 odst. 2 nařízení (ES) č. 1083/2006, která může být vyčleněna pro cíle nástroje pro sdílení rizika výlučně z rozpočtových závazků Unie, jež zbývají k uskutečnění pro roky 2012 a 2013 podle čl. 75 odst. 1 nařízení (ES) č. 1083/2006, a která by neměla přesáhnout 10 % celkového orientačního přídělu pro žádající členský stát na období 2007 až 2013, co se týče Evropského fondu pro regionální rozvoj nebo Fondu soudržnosti, schváleného v souladu s čl. 28 odst. 3 písm. b) nařízení (ES) č. 1083/2006. Je také nezbytné zajistit, aby financování nástroje pro sdílení rizika Unií, včetně poplatků za správu a jiných způsobilých nákladů, bylo jednoznačně omezeno na shora uvedenou maximální výši příspěvku Unie na nástroj pro sdílení rizika, a neměly by vznikat žádné další podmíněné závazky pro souhrnný rozpočet Evropské unie. Jakákoli zbytková rizika spojená s operacemi financovanými v rámci zřízeného nástroje pro sdílení rizika by tedy měla nést EIB nebo vnitrostátní či mezinárodní veřejnoprávní subjekty nebo subjekty soukromého práva pověřené výkonem veřejné služby, s nimiž byla uzavřena dohoda o spolupráci a na jejím základě zřízen nástroj pro sdílení rizika. Opětovné použití jakýchkoliv vrácených či zbývajících částek přidělených nástroji pro sdílení rizika by mělo být podle tohoto nařízení umožněno stejnému členskému státu, a to na jeho žádost, v rámci stejného nástroje pro sdílení rizika a za předpokladu, že stále splňuje podmínky způsobilosti.
(22)
Komise by měla ověřit, zda jsou informace předložené žádajícím členským státem správné a zda je jeho žádost oprávněná, a měla by mít pravomoc přijmout prováděcím aktem do čtyř měsíců od předložení žádosti členským státem rozhodnutí o podmínkách účasti žádajícího členského státu na nástroji pro sdílení rizika. Za způsobilé k financování ze zřízeného nástroje pro sdílení rizika by však měly být uznány jen ty projekty, o jejichž financování kladně rozhodla EIB nebo vnitrostátní či mezinárodní veřejnoprávní subjekty nebo subjekty soukromého práva pověřené výkonem veřejné služby, podle okolností. V zájmu transparentnosti a právní jistoty by rozhodnutí Komise mělo být zveřejněno v Úředním věstníku Evropské unie.
(23)
Vzhledem k povaze nástroje pro sdílení rizika zavedeného tímto nařízením a jeho účelu, tedy zaměření na řízení krize, a vzhledem k nebývalé krizi, jež postihla mezinárodní trhy, a hospodářskému poklesu, který vážně narušil finanční stabilitu několika členských států a žádá si rychlou reakci, aby byly vyváženy dopady na reálnou ekonomiku, trh práce a občany, je vhodné, aby toto nařízení vstoupilo v platnost dnem vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
(24)
Nařízení (ES) č. 1083/2006 by proto mělo být odpovídajícím způsobem změněno,
PŘIJALY TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Nařízení (ES) č. 1083/2006 se mění takto:
1)
V článku 14 se odstavec 1 nahrazuje tímto:
„1. Rozpočet Evropské unie přidělený fondům je plněn v rámci sdíleného řízení, na němž se podílejí členské státy a Komise v souladu s čl. 53 písm. b) nařízení Rady (ES, Euratom) č. 1605/2002 ze dne 25. června 2002, kterým se stanoví finanční nařízení o souhrnném rozpočtu Evropských společenství (12), s výjimkou nástroje podle článku 36a tohoto nařízení a technické pomoci podle článku 45 tohoto nařízení.
V souladu s čl. 48 odst. 2 nařízení (ES, Euratom) č. 1605/2002 se uplatňuje zásada řádného finančního řízení.
2)
Vkládá se nový článek, který zní:
„Článek 36a
Nástroj pro sdílení rizika
1. Pro účely tohoto článku se nástrojem pro sdílení rizika rozumí finanční nástroj, který, v případě potřeby za dohodnutou odměnu, zaručuje celkové nebo částečné pokrytí vymezeného rizika.
2. Členský stát, který splňuje některou z podmínek uvedených v čl. 77 odst. 2 písm. a), b) a c), může přispět částí svých celkových zdrojů přidělených v souladu s články 19 a 20 na nástroj pro sdílení rizika, který bude zřízen dohodou o spolupráci, již Komise uzavře buď s EIB, nebo s vnitrostátními nebo mezinárodními veřejnoprávními subjekty nebo se subjekty soukromého práva pověřenými výkonem veřejné služby, které poskytují dostatečné záruky podle čl. 54 odst. 2 písm. c) nařízení Rady (ES, Euratom) č. 1605/2002, za podobných podmínek jako v případě EIB (dále jen „smluvní prováděcí subjekt“), pro účely poskytování a přidělování kapitálu na úvěry, záruky a jiné finanční nástroje v rámci tohoto nástroje pro sdílení rizika.
3. Dohoda o spolupráci uvedená v odstavci 2 musí obsahovat pravidla zejména pro: celkovou výši příspěvku Unie a rozpis jeho vyplácení; podmínky svěřeneckých účtů, které má otevřít smluvní prováděcí subjekt; kritéria způsobilosti pro používání příspěvků Unie; podrobnosti o přesném sdílení rizika (včetně pákového poměru), jež má být pokryto, a záruky, které má poskytnout smluvní prováděcí subjekt; stanovení ceny nástroje pro sdílení rizika na základě rizikové přirážky a pokrytí všech administrativních nákladů nástroje pro sdílení rizika; postup pro předkládání a schvalování návrhů projektů krytých nástrojem pro sdílení rizika; období dostupnosti nástroje pro sdílení rizika; a požadavky na podávání zpráv.
Přesné sdílení rizika (včetně pákového poměru), k němuž se smluvní prováděcí subjekt zavazuje na základě dohody o spolupráci, směřuje v průměru k dosažení nejméně 1,5násobku příspěvku Unie na nástroj pro sdílení rizika.
Platby do nástroje pro sdílení rizika se provádějí v tranších v souladu s plánovaným využíváním nástroje pro sdílení rizika při poskytování úvěrů a záruk pro financování konkrétních operací.
4. Odchylně od čl. 54 odst. 5 nástroj pro sdílení rizika se použije pro finanční operace spolufinancované z Evropského fondu pro regionální rozvoj nebo z Fondu soudržnosti, pokud jde o investiční náklady, které nemohou být financovány ani jako způsobilé výdaje podle článku 55, ani podle pravidel Unie pro státní podporu.
Lze ho také použít na financování operací, které přispívají k dosažení cílů národního strategického referenčního rámce žádajícího členského státu a strategických obecných zásad Společenství pro soudržnost podle rozhodnutí Rady 2006/702/ES (13) a které přinášejí nejvyšší přidanou hodnotu unijní strategii pro inteligentní a udržitelný růst podporující začlenění.
5. Nástroj pro sdílení rizika provádí Komise v rámci nepřímého centralizovaného řízení v souladu s články 54 a 56 nařízení (ES, Euratom) č. 1605/2002.
6. Členský stát, který chce využít nástroje pro sdílení rizika, podá Komisi písemnou žádost do 31. srpna 2013. V této žádosti uvede všechny nezbytné informace, z nichž bude zřetelné:
a)
splnění některé z podmínek uvedených v čl. 77 odst. 2 písm. a), b) a c), a to poskytnutím odkazu na rozhodnutí Rady nebo jiný právní akt dokazující jeho způsobilost;
b)
seznam programů (včetně návrhů projektů a příslušných potřeb s ohledem na financování) spolufinancovaných buď z Evropského fondu pro regionální rozvoj nebo Fondu soudržnosti, a části finančních přídělů pro tyto programy na rok 2012 a 2013, které z nich chce vyjmout a přidělit je nástroji pro sdílení rizika;
c)
seznam navrhovaných projektů podle odst. 4 druhého pododstavce a části přídělů na rok 2012 a 2013, které chce vyjmout z programů a přidělit je nástroji pro sdílení rizika;
d)
částky dostupné výlučně v jeho prospěch v rámci finančního přídělu na politiku soudržnosti podle čl. 18 odst. 2 a odhad částky, která může být vyčleněna pro cíle nástroje pro sdílení rizika výlučně z rozpočtových závazků Unie, které zbývají k uskutečnění pro rok 2012 a 2013 podle čl. 75 odst. 1.
7. Komise ověří, zda je žádost členského státu správná a oprávněná, a poté přijme prováděcím aktem do čtyř měsíců od podání žádosti členským státem rozhodnutí, v němž uvede systém zřízený k zaručení toho, aby se dostupná částka využila výlučně ve prospěch členského státu, který ji poskytl v rámci svého finančního přídělu na politiku soudržnosti podle čl. 18 odst. 2, a zároveň stanoví podmínky účasti žádajícího státu na nástroji pro sdílení rizika. Tyto podmínky musí zahrnovat zejména:
a)
sledovatelnost a účetnictví, informace o využívání fondů, platební podmínky a systémy monitorování a kontroly;
b)
strukturu poplatků a jiných nákladů na správu a řízení;
c)
orientační seznam projektů způsobilých pro financování a
d)
maximální částku příspěvku Unie, která může být přidělena na nástroj pro sdílení rizika z dostupných přídělů členského státu, a splátky pro provádění v praxi.
Rozhodnutí Komise se zveřejní v Úředním věstníku Evropské unie.
Při posuzování žádosti členského státu Komise zajistí, aby byly za způsobilé k financování ze zřízeného nástroje pro sdílení rizika uznány jen ty projekty, o jejichž financování kladně rozhodla EIB nebo vnitrostátní či mezinárodní veřejnoprávní subjekt nebo subjekt soukromého práva pověřený výkonem veřejné služby.
8. Rozhodnutí Komise uvedenému v odstavci 7 předchází revize operačních programů v rámci Evropského fondu pro regionální rozvoj a Fondu soudržnosti v souladu s čl. 33 odst. 2.
9. Finanční příděly na nástroj pro sdílení rizika jsou přísně omezeny a nepřesáhnou 10 % celkového orientačního přídělu pro žádající členský stát pro roky 2007 až 2013, co se týče Evropského fondu pro regionální rozvoj a Fondu soudržnosti, schváleného v souladu s čl. 28 odst. 3 písm. b). Finanční příděly dostupné pro projekty uvedené v odst. 4 druhém pododstavci tohoto článku jsou omezeny na částky zbývající z financování operací uvedených v odst. 4 prvním pododstavci tohoto článku. Až na celkový příspěvek Unie na nástroj pro sdílení rizika schválený v rozhodnutí uvedeném v odstavci 7 tohoto článku nezakládá účast Unie na jakémkoli nástroji pro sdílení rizika žádné další podmíněné závazky ani pro souhrnný rozpočet Evropské unie, ani pro dotčený členský stát.
10. Jakákoli vrácená částka nebo částka zbývající po dokončení operace kryté nástrojem pro sdílení rizika může být v jeho rámci použita znovu na žádost dotčeného členského státu za předpokladu, že tento členský stát stále splňuje některou z podmínek stanovených v čl. 77 odst. 2 písm. a), b) a c). Pokud již členský stát žádnou z uvedených podmínek nesplňuje, považuje se vrácená částka nebo zbývající částka za účelově vázaný příjem ve smyslu článku 18 nařízení (ES, Euratom) č. 1605/2002. Na žádost dotčeného členského státu se dodatečné prostředky na závazky vzniklé z těchto účelově vázaných příjmů přičtou v následujícím roce k finančnímu přídělu na politiku soudržnosti tohoto členského státu.
Článek 2
Toto nařízení vstupuje v platnost dnem vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
Ve Štrasburku dne 22. května 2012.