ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 2ας Σεπτεμβρίου 2011
για τη μερική αναστολή της εφαρμογής της συμφωνίας συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας και της Αραβικής Δημοκρατίας της Συρίας
(2011/523/ΕΕ)
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ιδίως το άρθρο 207 σε συνδυασμό με το άρθρο 218 παράγραφος 9,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Στις 18 Ιανουαρίου 1977, η Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα και η Αραβική Δημοκρατία της Συρίας συνήψαν συμφωνία συνεργασίας (εφεξής «η συμφωνία συνεργασίας») (1) για την προώθηση της συνολικής συνεργασίας με σκοπό την ενίσχυση των σχέσεων μεταξύ τους.
(2)
Η συμφωνία συνεργασίας στηρίζεται στην κοινή επιθυμία των μερών να διατηρήσουν και να ενισχύσουν φιλικές σχέσεις σύμφωνα με τις αρχές του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.
(3)
Κατά το άρθρο 3 παρ. 5 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ένωση, στις σχέσεις της με τον υπόλοιπο κόσμο, μεταξύ άλλων συμβάλλει στην ειρήνη, στην ασφάλεια και στην προστασία των ανθρώπινων δικαιωμάτων, καθώς και στην αυστηρή τήρηση και ανάπτυξη του διεθνούς δικαίου , συμπεριλαμβανομένου του σεβασμού των αρχών του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.
(4)
Κατά το άρθρο 3 παρ. 5 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η δράση της Ένωσης στη διεθνή σκηνή έχει ως γνώμονα τις αρχές που έχουν εμπνεύσει τη δημιουργία, την ανάπτυξη και τη διεύρυνσή της και τις οποίες επιδιώκει να προάγει στον ευρύτερο κόσμο: τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου, την οικουμενικότητα και το αδιαίρετο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών, τον σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, τις αρχές της ισότητας και της αλληλεγγύης και τον σεβασμό των αρχών του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και του διεθνούς δικαίου.
(5)
Από τον Μάρτιο του 2011, εντάθηκαν οι διαμαρτυρίες κατά συγκεκριμένων καταχρήσεων εξουσίας από Σύριους αξιωματούχους μέσα στο γενικό πλαίσιο της αυξανόμενης οικονομικής και πολιτικής δυσαρέσκειας. Οι συγκρατημένες διαμαρτυρίες που άρχισαν σε περιθωριοποιημένες περιοχές εξελίχθηκαν σε εθνική εξέγερση. Οι συριακές αρχές αντέδρασαν, και εξακολουθούν να αντιδρούν, κατά πολύ βίαιο τρόπο, πυροβολώντας ειρηνικούς διαδηλωτές.
(6)
Στις 18 Αυγούστου 2011, η Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα εξέδωσε δήλωση κατά την 17η ειδική σύνοδο του Συμβουλίου για τα ανθρώπινα δικαιώματα σχετικά με την «Κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Αραβική Δημοκρατία της Συρίας». Στη δήλωση αυτή υπενθυμίζει ότι, στην από 18ης Αυγούστου έκθεσή της, η διερευνητική αποστολή στη Συρία που ζητήθηκε από το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων διαπίστωσε σωρεία διαδεδομένων ή συστηματικών παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από τις δυνάμεις ασφαλείας και τις ένοπλες δυνάμεις της Συρίας, μεταξύ των οποίων δολοφονίες, διά της βίας εξαφανίσεις, βασανιστήρια, στέρηση της ελευθερίας και διώξεις. Η Ύπατος Αρμοστής θεωρεί ότι η κλίμακα και η φύση αυτών των πράξεων τις καθιστούν δυνάμει εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και προέτρεψε τα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας να εξετάσουν το ενδεχόμενο παραπομπής της κατάστασης που επικρατεί στη Συρία στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο.
(7)
Την ίδια ημέρα, η ΕΕ καταδίκασε τη βάρβαρη εκστρατεία του Bashar al-Assad και του καθεστώτος του κατά του ίδιου του συριακού λαού με αποτέλεσμα να φονευθούν ή να τραυματιστούν πολλοί σύριοι πολίτες. Η ΕΕ έχει τονίσει επανειλημμένα ότι πρέπει να σταματήσει η βάρβαρη καταστολή, να ελευθερωθούν οι κρατούμενοι διαδηλωτές, να επιτραπεί η απρόσκοπτη πρόσβαση των διεθνών ανθρωπιστικών οργανώσεων, των διεθνών οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων και μέσων μαζικής ενημέρωσης και να δρομολογηθεί εθνικός διάλογος χωρίς αποκλεισμούς. Ωστόσο, η συριακή ηγεσία εξακολουθεί να αγνοεί τις εκκλήσεις της ΕΕ καθώς και της ευρύτερης διεθνούς κοινότητας.
(8)
Στις 23 Αυγούστου 2011, το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων εξέδωσε ψήφισμα κατά των σοβαρών παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Αραβική Δημοκρατία της Συρίας στο οποίο καταδίκαζε απερίφραστα τις συνεχείς σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων εκ μέρους των συριακών αρχών, επαναλάμβανε τις εκκλήσεις του προς τις συριακές αρχές να συμμορφωθούν με τις υποχρεώσεις που έχουν αναλάβει βάσει του διεθνούς δικαίου, τόνιζε την ανάγκη να διεξαχθεί μια διεθνής, διαφανής, ανεξάρτητη και ταχεία έρευνα των καταγγελιών για παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου, καθώς και των πράξεων που ενδέχεται να συνιστούν εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, και να κληθούν οι υπεύθυνοι να λογοδοτήσουν, και αποφάσισε να αποστείλει ανεξάρτητη διεθνή εξεταστική επιτροπή που θα διερευνήσει τις παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Συρία.
(9)
Σύμφωνα με το προοίμιο της συμφωνίας συνεργασίας, τα συμβαλλόμενα μέρη, με τη σύναψη της εν λόγω συμφωνίας, επιθυμούν να εκδηλώσουν την αμοιβαία θέλησή τους να διατηρήσουν και να αναπτύξουν φιλικές σχέσεις σύμφωνα με τις αρχές του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Υπό τις παρούσες περιστάσεις, η Ένωση θεωρεί ότι η παρούσα κατάσταση στη Συρία παραβιάζει σαφώς τις αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών οι οποίες συνιστούν τη βάση της συνεργασίας μεταξύ της Συρίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
(10)
Εκτιμώντας τις σοβαρότατες παραβιάσεις που διέπραξε η Συρία κατά παράβαση του γενικού διεθνούς δικαίου και των αρχών του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, η Ένωση αποφάσισε να θεσπίσει συμπληρωματικά περιοριστικά μέτρα κατά του συριακού καθεστώτος.
(11)
Έτσι, η εφαρμογή της Συμφωνίας συνεργασίας θα πρέπει να ανασταλεί μερικώς έως ότου οι συριακές αρχές θέσουν τέρμα στις συστηματικές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και μπορούν πάλι να θεωρηθούν ως τηρούσες το γενικό διεθνές δίκαιο και τις αρχές που συνιστούν τη βάση της συμφωνίας συνεργασίας.
(12)
Εκτιμώντας ότι η αναστολή θα πρέπει να αφορά αποκλειστικά τις συριακές αρχές και όχι τον λαό της Συρίας, η αναστολή θα πρέπει να είναι περιορισμένη. Δεδομένου ότι το αργό πετρέλαιο και τα προϊόντα πετρελαίου είναι επί του παρόντος προϊόντα, το εμπόριο των οποίων ωφελεί ως επί το πλείστον το καθεστώς της Συρίας και υποστηρίζει έτσι τις κατασταλτικές πολιτικές του, η αναστολή της συμφωνίας συνεργασίας θα πρέπει να περιορίζεται στο αργό πετρέλαιο και στα προϊόντα πετρελαίου.
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Τα άρθρα 12 ,14 και 15 της συμφωνίας συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας και της Αραβικής Δημοκρατίας της Συρίας αναστέλλονται όσον αφορά τα μέτρα που απαριθμούνται στο παράρτημα της παρούσας απόφασης.
Άρθρο 2
Η παρούσα απόφαση κοινοποιείται στη Αραβική Δημοκρατία της Συρίας.
Άρθρο 3
Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την ημέρα δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Βρυξέλλες, 2 Σεπτεμβρίου 2011.
ROZHODNUTÍ RADY
ze dne 2. září 2011,
kterým se částečně pozastavuje uplatňování Dohody o spolupráci mezi Evropským hospodářským společenstvím a Syrskou arabskou republikou
(2011/523/EU)
RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na článek 207 ve spojení s čl. 218 odst. 9 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Dne 18. ledna 1977 uzavřely Evropské hospodářské společenství a Syrská arabská republika dohodu o spolupráci (1) (dále jen „dohoda o spolupráci“) s cílem podpořit celkovou spolupráci a posílit vzájemné vztahy mezi smluvními stranami.
(2)
Dohoda o spolupráci je založena na společném přání smluvních stran udržovat a posilovat přátelské vztahy v souladu se zásadami Charty Organizace spojených národů.
(3)
Podle čl. 3 odst. 5 Smlouvy o Evropské unii Unie ve svých vztazích s okolním světem zejména přispívá k míru, bezpečnosti a ochraně lidských práv a rovněž k přísnému dodržování a rozvoji mezinárodního práva, zejména k dodržování zásad Charty Organizace spojených národů.
(4)
Podle čl. 21 odst. 1 Smlouvy o Evropské unii spočívá činnost Unie na mezinárodní scéně na zásadách, které se uplatnily při jejím založení, jejím rozvoji a jejím rozšiřování a které hodlá podporovat v ostatním světě: demokracie, právní stát, univerzálnost a nedělitelnost lidských práv a základních svobod, úcta k lidské důstojnosti, zásady rovnosti a solidarity a dodržování zásad Charty Organizace Spojených národů a mezinárodního práva.
(5)
Od března 2011 sílily protesty proti zneužívání moci syrskými představiteli v podmínkách sílící ekonomické a politické nespokojenosti. Opatrné protesty, které začaly v okrajových oblastech země, přerostly do celostátního povstání. Syrské orgány reagovaly a nadále reagují velmi násilně, včetně střelby do pokojných protestantů.
(6)
Vysoká komisařka OSN pro lidská práva vydala dne 18. srpna 2011 pro 17. zvláštní zasedání Rady OSN pro lidská práva prohlášení o „situaci v oblasti lidských práv v Syrské arabské republice“, v němž připomněla, že vyšetřovací mise do Sýrie, kterou si vyžádala Rada pro lidská práva, shledala ve své zprávě ze dne 18. srpna, že syrské bezpečnostní a vojenské síly ve velkém rozsahu a systematicky porušují lidská práva, přičemž se dopouštějí i vražd a dochází k nedobrovolným zmizením, mučení, zbavování svobody a k pronásledování. Vysoká komisařka se domnívá, že vzhledem k jejich rozsahu a povaze lze tyto skutky považovat za zločiny proti lidskosti, a naléhavě vyzvala členy Rady bezpečnosti, aby posoudili možnost obrátit se s ohledem na současnou situaci v Sýrii na Mezinárodní trestní soud.
(7)
Unie v tentýž den odsoudila brutální kampaň vedenou Bašárem Asadem a jeho režimem proti vlastnímu lidu, jejímž výsledkem je zabití nebo zranění mnoha syrských občanů. Unie opakovaně zdůrazňovala, že je nezbytné ukončit brutální represe, propustit na svobodu zadržené demonstranty, umožnit volný přístup mezinárodním humanitárním organizacím, organizacím na ochranu lidských práv a médiím a zahájit skutečný a všeobecný vnitrostátní dialog. Syrské vedení však výzvám ze strany Unie i ze strany širokého mezinárodního společenství i nadále vzdoruje.
(8)
Rada OSN pro lidská práva přijala dne 23. srpna rezoluci o hrubém porušování lidských práv v Syrské arabské republice, v níž ostře odsoudila pokračující hrubé porušování lidských práv syrskými orgány, zopakovala svou výzvu syrským orgánům, aby plnily své závazky podle mezinárodního práva, zdůraznila potřebu mezinárodního, transparentního, nezávislého a urychleného vyšetření údajného porušování mezinárodního práva, včetně skutků, které mohou představovat zločiny proti lidskosti, a pohnat jejich pachatele k odpovědnosti, a rozhodla vyslat do Sýrie nezávislou mezinárodní vyšetřovací komisi, aby tam prošetřila případy porušování mezinárodních norem v oblasti lidských práv.
(9)
Podle preambule dohody o spolupráci si smluvní strany přály uzavřením dohody projevit společnou vůli udržovat a posilovat přátelské vztahy v souladu se zásadami Charty Organizace spojených národů. Za současných okolností má Unie za to, že nynější situace v Sýrii představuje jasné porušení zásad Charty Organizace spojených národů, které tvoří základ spolupráce mezi Sýrií a Unií.
(10)
Vzhledem k výjimečně závažnému porušování závazků vyplývajících z obecného mezinárodního práva a zásad Charty Organizace spojených národů, jehož se Sýrie dopouští, se Unie rozhodla přijmout dodatečná omezující opatření vůči syrskému režimu.
(11)
V tomto ohledu by mělo být částečně pozastaveno uplatňování dohody o spolupráci do té doby, dokud syrské orgány neukončí systematické porušováním lidských práv a dokud nebude možné usoudit, že znovu dodržují obecné mezinárodní právo a zásady, které tvoří základ dohody o spolupráci.
(12)
Vzhledem k tomu, že pozastavení by mělo postihnout pouze syrské orgány a nikoli syrský lid, mělo by mít omezený charakter. Jelikož z obchodu s ropou a ropnými produkty má v současnosti syrský režim největší užitek a tento obchod tak podporuje jeho represivní politiku, mělo by se pozastavení dohody o spolupráci omezit na ropu a ropné produkty,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Uplatňování článků 12, 14 a 15 Dohody o spolupráci mezi Evropským hospodářským společenstvím a Syrskou arabskou republikou se pozastavuje, pokud jde o opatření uvedená v příloze I tohoto rozhodnutí.
Článek 2
Toto rozhodnutí se oznámí Syrské arabské republice.
Článek 3
Toto rozhodnutí vstupuje v platnost dnem vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
V Bruselu dne 2. září 2011.