ΟΔΗΓΊΑ 2011/51/ΕΕ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΊΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 11ης Μαΐου 2011
που τροποποιεί την οδηγία 2003/109/ΕΚ του Συμβουλίου επεκτείνοντας το πεδίο εφαρμογής της και στους δικαιούχους διεθνούς προστασίας
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 79 παράγραφος 2 στοιχεία α) και β),
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (1),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Η οδηγία 2003/109/ΕΚ του Συμβουλίου, της 25ης Νοεμβρίου 2003, σχετικά με το καθεστώς υπηκόων τρίτων χωρών οι οποίοι είναι επί μακρόν διαμένοντες (2), δεν εφαρμόζεται στους δικαιούχους διεθνούς προστασίας όπως ορίζονται στην οδηγία 2004/83/ΕΚ του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2004, για θέσπιση ελάχιστων απαιτήσεων για την αναγνώριση και το καθεστώς των υπηκόων τρίτων χωρών ή των απάτριδων ως προσφύγων ή ως προσώπων που χρήζουν διεθνούς προστασίας για άλλους λόγους και το περιεχόμενο της χορηγούμενης προστασίας (3).
(2)
Η προοπτική προσκτήσεως του καθεστώτος του επί μακρόν διαμένοντος σε ένα κράτος μέλος ύστερα από ορισμένο χρόνο αποτελεί σημαντικό στοιχείο για την πλήρη ένταξη των δικαιούχων διεθνούς προστασίας στο κράτος μέλος διαμονής.
(3)
Το καθεστώς του επί μακρόν διαμένοντος για τους δικαιούχους διεθνούς προστασίας είναι σημαντικό και για την προώθηση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής, θεμελιώδους στόχου της Ένωσης κατά τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
(4)
Οι δικαιούχοι διεθνούς προστασίας θα πρέπει να μπορούν να αποκτήσουν το καθεστώς του επί μακρόν διαμένοντος στο κράτος μέλος που τους έχει χορηγήσει διεθνή προστασία με τις ίδιες προϋποθέσεις που ισχύουν και για άλλους υπηκόους τρίτων χωρών.
(5)
Επειδή οι δικαιούχοι διεθνούς προστασίας έχουν το δικαίωμα να διαμένουν σε κράτος μέλος άλλο από εκείνο που τους χορήγησε τη διεθνή προστασία, είναι αναγκαίο να εξασφαλιστεί ότι τα κράτη μέλη αυτά θα πληροφορούνται το ιστορικό σχετικά με τη διεθνή προστασία των ενδιαφερομένων ώστε να μπορούν να ανταποκρίνονται στις υποχρεώσεις τους σχετικά με τον σεβασμό της αρχής της μη επαναπροώθησης.
(6)
Οι δικαιούχοι διεθνούς προστασίας που είναι επί μακρόν διαμένοντες θα πρέπει, υπό ορισμένους όρους, να έχουν την ίδια μεταχείριση με τους πολίτες του κράτους μέλους διαμονής τους όσον αφορά ευρύ φάσμα οικονομικών και κοινωνικών θεμάτων, ώστε το καθεστώς του επί μακρόν διαμένοντος να αποτελέσει αληθινό εργαλείο ένταξής τους στην κοινωνία όπου κατοικούν.
(7)
H ίση μεταχείριση των δικαιούχων διεθνούς προστασίας στο κράτος μέλος που τους χορήγησε την προστασία θα πρέπει να γίνεται με την επιφύλαξη των δικαιωμάτων και των ευεργετημάτων που εγγυάται η οδηγία 2004/83/ΕΚ και η σύμβαση περί του καθεστώτος των Προσφύγων της 28ης Ιουλίου 1951, όπως τροποποιήθηκε από το πρωτόκολλο που υπεγράφη στη Νέα Υόρκη στις 31 Ιανουαρίου 1967 (η «σύμβαση της Γενεύης»).
(8)
Οι όροι που θέτει η οδηγία 2003/109/ΕΚ όσον αφορά το δικαίωμα ενός επί μακρόν διαμένοντος να κατοικεί σε άλλο κράτος μέλος και να αποκτήσει το καθεστώς του επί μακρόν διαμένοντος εκεί θα πρέπει να εφαρμόζονται κατά τον ίδιο τρόπο σε όλους τους υπηκόους τρίτων χωρών που έχουν αποκτήσει το καθεστώς αυτό.
(9)
Η μεταφορά της ευθύνης για την προστασία των δικαιούχων διεθνούς προστασίας είναι εκτός του πεδίου εφαρμογής της παρούσας οδηγίας.
(10)
Όταν ένα κράτος μέλος προτίθεται να απελάσει, για έναν λόγο που προκύπτει από την οδηγία 2003/109/ΕΚ, έναν δικαιούχο διεθνούς προστασίας που έχει αποκτήσει εκεί το καθεστώς του επί μακρόν διαμένοντος, το πρόσωπο αυτό θα πρέπει να απολαύει της προστασίας από επαναπροώθηση που διασφαλίζει η οδηγία 2004/83/ΕΚ και το άρθρο 33 της σύμβασης της Γενεύης. Για τον σκοπό αυτό, αν το πρόσωπο απολαύει διεθνούς προστασίας σε κράτος μέλος άλλο από αυτό στο οποίο διαμένει επί του παρόντος με καθεστώς επί μακρόν διαμένοντος, είναι αναγκαίο να προβλεφθεί ότι μπορεί να απελαθεί μόνο προς το κράτος μέλος που του έχει χορηγήσει προστασία και ότι το κράτος αυτό υποχρεούται στην επανεισδοχή του εν λόγω προσώπου, εκτός εάν η επαναπροώθηση επιτρέπεται δυνάμει της οδηγίας 2004/83/ΕΚ. Οι ίδιες εγγυήσεις θα πρέπει να ισχύουν και για δικαιούχο διεθνούς προστασίας που διαμένει αλλά δεν έχει ακόμη αποκτήσει καθεστώς επί μακρόν διαμένοντος σε ένα δεύτερο κράτος μέλος.
(11)
Όταν η απέλαση δικαιούχου διεθνούς προστασίας εκτός της επικρατείας της Ένωσης επιτρέπεται σύμφωνα με την οδηγία 2004/83/ΕΚ, τα κράτη μέλη θα πρέπει να υποχρεούνται να διασφαλίζουν ότι λαμβάνονται όλες οι πληροφορίες από τις σχετικές πηγές, συμπεριλαμβανομένων, όταν απαιτείται, των πληροφοριών από το κράτος μέλος που χορήγησε τη διεθνή προστασία και ότι εξετάζονται προσεκτικά ώστε να διασφαλιστεί ότι η απόφαση περί απέλασης του δικαιούχου είναι σύμφωνη με το άρθρο 4 και το άρθρο 19 παράγραφος 2 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
(12)
Η παρούσα οδηγία σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα και τηρεί τις αρχές που αναγνωρίζονται από το άρθρο 6 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση και από τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ειδικότερα από το άρθρο 7.
(13)
Σύμφωνα με το σημείο 34 της διοργανικής συμφωνίας για τη βελτίωση της νομοθεσίας (4), τα κράτη μέλη παροτρύνονται να καταρτίσουν, προς ιδία χρήση και προς όφελος της Ένωσης, τους δικούς τους πίνακες οι οποίοι θα αποτυπώνουν, στο μέτρο του δυνατού, την αντιστοιχία μεταξύ της παρούσας οδηγίας με τα μέτρα μεταφοράς της στο εθνικό δίκαιο, και να τους δημοσιοποιήσουν.
(14)
Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του πρωτοκόλλου αριθ. 21 για τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας όσον αφορά τον χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, το οποίο προσαρτάται στη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη ΣΛΕΕ, και με την επιφύλαξη του άρθρου 4 του εν λόγω πρωτοκόλλου, τα συγκεκριμένα κράτη μέλη δεν συμμετέχουν στην έκδοση της παρούσας οδηγίας και δεν δεσμεύονται από αυτήν ούτε υπόκεινται στην εφαρμογή της.
(15)
Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του πρωτοκόλλου αριθ. 22 για τη θέση της Δανίας, προσαρτημένου στη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Δανία δεν συμμετέχει στη θέσπιση της παρούσας οδηγίας και δεν δεσμεύεται από αυτήν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή της,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:
Άρθρο 1
Η οδηγία 2003/109/ΕΚ τροποποιείται ως ακολούθως:
1)
Στο άρθρο 2, το στοιχείο στ) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«στ) “διεθνής προστασία”: διεθνής προστασία όπως ορίζεται στο άρθρο 2 στοιχείο α) της οδηγίας 2004/83/ΕΚ του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2004, για θέσπιση ελάχιστων απαιτήσεων για την αναγνώριση και το καθεστώς των υπηκόων τρίτων χωρών ή των απάτριδων ως προσφύγων ή ως προσώπων που χρήζουν διεθνούς προστασίας για άλλους λόγους (5).
2)
Το άρθρο 3 τροποποιείται ως ακολούθως:
α)
Στην παράγραφο 2, τα στοιχεία γ) και δ) αντικαθίστανται από το ακόλουθο κείμενο:
«γ)
έχουν λάβει την άδεια να διαμένουν σε κράτος μέλος δυνάμει μορφών προστασίας εκτός της διεθνούς προστασίας ή έχουν υποβάλει αίτηση για άδεια να παραμείνουν για τον ίδιο λόγο και αναμένουν απόφαση σχετικά με το καθεστώς τους·
δ)
έχουν υποβάλει αίτηση για διεθνή προστασία και η αίτησή τους δεν έχει ακόμα αποτελέσει αντικείμενο οριστικής απόφασης·».
β)
Στην παράγραφο 3, το στοιχείο γ) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«γ)
της Ευρωπαϊκής σύμβασης περί εγκαταστάσεως της 13ης Δεκεμβρίου 1955, του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Χάρτη της 18ης Οκτωβρίου 1961, του τροποποιημένου Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Χάρτη της 3ης Μαΐου 1987, της Ευρωπαϊκής σύμβασης για το Νομικό Καθεστώς των Διακινούμενων Εργαζομένων της 24ης Νοεμβρίου 1977, και της παραγράφου 11 του παραρτήματος της σύμβασης για τους Πρόσφυγες της 28ης Ιουλίου 1951, όπως τροποποιήθηκε από το πρωτόκολλο που υπεγράφη στη Νέα Υόρκη στις 31 Ιανουαρίου 1967, και της Ευρωπαϊκής συμφωνίας για τη Μεταφορά της Ευθύνης για τους Πρόσφυγες της 16ης Οκτωβρίου 1980.».
3)
Το άρθρο 4 τροποποιείται ως ακολούθως:
α)
Παρεμβάλλεται η ακόλουθη παράγραφος:
«1α. Τα κράτη μέλη δεν χορηγούν το καθεστώς του επί μακρόν διαμένοντος βάσει της διεθνούς προστασίας σε περίπτωση ανάκλησης ή τερματισμού της διεθνούς προστασίας ή άρνησης της ανανέωσής της όπως ορίζεται στο άρθρο 14 παράγραφος 3 και στο άρθρο 19 παράγραφος 3 της οδηγίας 2004/83/ΕΚ.».
β)
Στην παράγραφο 2 προστίθεται το ακόλουθο εδάφιο:
«Όσον αφορά τα πρόσωπα στα οποία έχει χορηγηθεί διεθνής προστασία, στον υπολογισμό της περιόδου της παραγράφου 1 λαμβάνεται υπόψη τουλάχιστον το ήμισυ της περιόδου μεταξύ της ημερομηνίας υποβολής της αίτησης διεθνούς προστασίας βάσει της οποίας χορηγήθηκε η διεθνής προστασία και της ημερομηνίας έκδοσης της άδειας παραμονής κατ’ άρθρο 24 της οδηγίας 2004/83/ΕΚ, ή ολόκληρη η περίοδος, εφόσον υπερβαίνει τους δεκαοκτώ μήνες.».
4)
Στο άρθρο 8 προστίθενται οι ακόλουθες παράγραφοι:
«4. Όταν κράτος μέλος εκδίδει άδεια διαμονής μακράς διαρκείας στην ΕΕ σε υπήκοο τρίτης χώρας στον οποίο χορήγησε διεθνή προστασία, αναγράφεται στην άδεια διαμονής μακράς διαρκείας στην ΕΕ που του έχει χορηγηθεί η ακόλουθη παρατήρηση υπό τον τίτλο “Παρατηρήσεις”: “Έχει χορηγηθεί διεθνής προστασία από … [ονομασία του κράτους μέλους] στις [ημερομηνία]”.
5. Όταν η άδεια διαμονής μακράς διαρκείας στην ΕΕ εκδίδεται από δεύτερο κράτος μέλος σε υπήκοο τρίτης χώρας που έχει ήδη άδεια διαμονής μακράς διαρκείας στην ΕΕ εκδοθείσα από άλλο κράτος μέλος, η οποία περιλαμβάνει την παρατήρηση που αναφέρεται στην παράγραφο 4, το δεύτερο κράτος μέλος αναγράφει την ίδια αυτή παρατήρηση στην άδεια διαμονής μακράς διαρκείας στην ΕΕ.
Πριν το δεύτερο κράτος μέλος αναγράψει την παρατήρηση που αναφέρεται στην παράγραφο 4, ζητεί από το κράτος μέλος που αναφέρεται στην παρατήρηση να παράσχει πληροφορίες σχετικά με το εάν ο επί μακρόν διαμένων απολαύει ακόμα διεθνούς προστασίας. Το κράτος μέλος που αναφέρεται στην παρατήρηση απαντά το αργότερο έναν μήνα μετά την παραλαβή της αίτησης παροχής πληροφοριών. Αν η διεθνής προστασία έχει αρθεί με οριστική απόφαση, το δεύτερο κράτος μέλος δεν αναγράφει την παρατήρηση αυτή.
6. Όταν, σύμφωνα με τα σχετικά διεθνή νομοθετήματα ή την εθνική νομοθεσία, η ευθύνη για τη διεθνή προστασία του επί μακρόν διαμένοντος μεταφέρεται στο δεύτερο κράτος μέλος μετά την έκδοση της άδειας διαμονής μακράς διαρκείας στην ΕΕ κατά την παράγραφο 5, το δεύτερο κράτος μέλος τροποποιεί αναλόγως, εντός τριών μηνών από τη μεταφορά της ευθύνης, την παρατήρηση που αναφέρεται στην παράγραφο 4.».
5)
Στο άρθρο 9 παρεμβάλλεται η ακόλουθη παράγραφος:
«3α. Τα κράτη μέλη μπορούν να άρουν το καθεστώς του επί μακρόν διαμένοντος υπηκόου τρίτης χώρας σε περίπτωση ανάκλησης, τερματισμού ή άρνησης της ανανέωσης της διεθνούς προστασίας όπως ορίζεται στα άρθρα 14 παράγραφος 3 και 19 παράγραφος 3 της οδηγίας 2004/83/ΕΚ εάν το καθεστώς του επί μακρόν διαμένοντος έχει αποκτηθεί βάσει της διεθνούς προστασίας.».
6)
Στο άρθρο 11 παρεμβάλλεται η ακόλουθη παράγραφος:
«4α. Όσον αφορά το κράτος μέλος που χορήγησε διεθνή προστασία, οι παράγραφοι 3 και 4 εφαρμόζονται με την επιφύλαξη της οδηγίας 2004/83/ΕΚ.».
7)
Το άρθρο 12 τροποποιείται ως ακολούθως:
α)
Παρεμβάλλονται οι ακόλουθες παράγραφοι:
«3α. Στην περίπτωση που κράτος μέλος αποφασίσει την απέλαση επί μακρόν διαμένοντος, του οποίου η άδεια διαμονής μακράς διαρκείας στην ΕΕ περιλαμβάνει την παρατήρηση που αναφέρεται στο άρθρο 8 παράγραφος 4, ζητεί από το κράτος μέλος που αναφέρεται στην παρατήρηση να επιβεβαιώσει εάν το εν λόγω άτομο εξακολουθεί να δικαιούται διεθνούς προστασίας στο εν λόγω κράτος μέλος. Το κράτος μέλος που αναφέρεται στην παρατήρηση απαντά εντός μηνός από την παραλαβή της αίτησης παροχής πληροφοριών.
3β. Εάν ο επί μακρόν διαμένων εξακολουθεί να δικαιούται διεθνούς προστασίας στο κράτος μέλος που αναφέρεται στην παρατήρηση, απελαύνεται στο εν λόγω κράτος μέλος, το οποίο, με την επιφύλαξη των εφαρμοστέων ενωσιακών ή εθνικών νομοθεσιών και της αρχής της ενότητας της οικογένειας, επιτρέπει άμεσα την επανεισδοχή του δικαιούχου και των μελών της οικογενείας του χωρίς διατυπώσεις.
3γ. Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 3β, το κράτος μέλος που έχει αποφασίσει να απελάσει κάτοικο μακράς διαρκείας, διατηρεί το δικαίωμα, σύμφωνα με τις διεθνείς του υποχρεώσεις, να απομακρύνει τον επί μακρόν διαμένοντα σε χώρα διαφορετική από το κράτος μέλος που χορήγησε διεθνή προστασία, εφόσον ο τελευταίος πληροί τους όρους του άρθρου 21 παράγραφος 2 της οδηγίας 2004/83/ΕΚ.».
β)
Προστίθεται η ακόλουθη παράγραφος 6:
«6. Το παρόν άρθρο θα ισχύει υπό την επιφύλαξη του άρθρου 21 παράγραφος 1 της οδηγίας 2004/83/ΕΚ.».
8)
Παρεμβάλλεται το ακόλουθο άρθρο:
«Άρθρο 19α
Τροποποιήσεις αδειών διαμονής μακράς διάρκειας επί μακρόν διαμένοντος στην ΕΕ
1. Αν η άδεια διαμονής μακράς διάρκειας επί μακρόν διαμένοντος στην ΕΕ περιλαμβάνει την παρατήρηση που αναφέρεται στην παράγραφο 4 του άρθρου 8, και εφόσον, σύμφωνα με τη σχετική διεθνή ή εθνική νομοθεσία, η ευθύνη για τη διεθνή προστασία του επί μακρόν παραμένοντος έχει μεταφερθεί σε δεύτερο κράτος μέλος προτού το κράτος μέλος αυτό εκδώσει την άδεια διαμονής μακράς διαρκείας στην ΕΕ που αναφέρεται στην παράγραφο 5 του άρθρου 8, το δεύτερο κράτος μέλος ζητεί από το κράτος μέλος που έχει εκδώσει την άδεια διαμονής του επί μακρόν διαμένοντος στην ΕΕ να τροποποιήσει αναλόγως την παρατήρηση.
2. Αν χορηγείται διεθνής προστασία στον επί μακρόν διαμένοντα στο δεύτερο κράτος μέλος πριν το κράτος μέλος αυτό εκδώσει άδεια διαμονής μακράς διαρκείας στην ΕΕ που αναφέρεται στην παράγραφο 5 του άρθρου 8, το κράτος μέλος αυτό ζητεί από το κράτος μέλος που έχει εκδώσει την άδεια διαμονής του επί μακρόν διαμένοντος στην ΕΕ να την τροποποιήσει ούτως ώστε να περιληφθεί και η παρατήρηση που αναφέρεται στην παράγραφο 4 του άρθρου 8.
3. Μετά την αίτηση που αναφέρεται στις παραγράφους 1 και 2, το κράτος μέλος που έχει εκδώσει την άδεια διαμονής του επί μακρόν διαμένοντος στην ΕΕ εκδίδει την τροποποιημένη άδεια διαμονής μακράς διαρκείας στην ΕΕ εντός τριών μηνών από την παραλαβή της αίτησης από το δεύτερο κράτος μέλος κατά τις παραγράφους 1 και 2.».
9)
Στο άρθρο 22 παρεμβάλλεται η ακόλουθη παράγραφος:
«3α. Εκτός εάν εν τω μεταξύ έχει αρθεί η διεθνής προστασία ή εάν το πρόσωπο για το οποίο πρόκειται εμπίπτει σε μία από τις κατηγορίες που ορίζονται στο άρθρο 21 παράγραφος 2 της οδηγίας 2004/83/ΕΚ, η παράγραφος 3 του παρόντος άρθρου δεν εφαρμόζεται σε υπηκόους τρίτων χωρών των οποίων η άδεια διαμονής μακράς διαρκείας στην ΕΕ που εκδίδεται από το πρώτο κράτος μέλος περιλαμβάνει την παρατήρηση που αναφέρεται στο άρθρο 8 παράγραφος 4 του παρόντος άρθρου.
Η παρούσα παράγραφος ισχύει υπό την επιφύλαξη του άρθρου 21 παράγραφος 1 της οδηγίας 2004/83/ΕΚ.».
10)
Στο άρθρο 25, το πρώτο εδάφιο αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«Τα κράτη μέλη ορίζουν σημεία επαφής αρμόδια για την παραλαβή και διαβίβαση των πληροφοριών και εγγράφων που αναφέρονται στα άρθρα 8, 12, 19, 19α, 22 και 23.».
Άρθρο 2
1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία έως τις 20 Μαΐου 2013. Ενημερώνουν αμέσως στην Επιτροπή σχετικώς.
Οι διατάξεις αυτές, όταν θεσπίζονται από τα κράτη μέλη, περιλαμβάνουν αναφορά στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από την αναφορά αυτή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Ο τρόπος αναφοράς αποφασίζεται από τα κράτη μέλη.
2. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή το κείμενο των ουσιωδών διατάξεων εσωτερικού δικαίου τις οποίες θεσπίζουν στον τομέα που διέπεται από την παρούσα οδηγία.
Άρθρο 3
Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την επομένη της δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Άρθρο 4
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη σύμφωνα με τις Συνθήκες.
Στρασβούργο, 11 Μαΐου 2011.
SMĚRNICE EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY 2011/51/EU
ze dne 11. května 2011,
kterou se rozšiřuje oblast působnosti směrnice Rady 2003/109/ES na osoby požívající mezinárodní ochrany
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 79 odst. 2 písm. a) a b) této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
v souladu s řádným legislativním postupem (1),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Směrnice Rady 2003/109/ES ze dne 25. listopadu 2003 o právním postavení státních příslušníků třetích zemí, kteří jsou dlouhodobě pobývajícími rezidenty (2), se nevztahuje na osoby požívající mezinárodní ochrany ve smyslu směrnice Rady 2004/83/ES ze dne 29. dubna 2004 o minimálních normách, které musí splňovat státní příslušníci třetích zemí nebo osoby bez státní příslušnosti, aby mohli žádat o postavení uprchlíka nebo osoby, která z jiných důvodů potřebuje mezinárodní ochranu, a o obsahu poskytované ochrany (3).
(2)
Možnost získat po určité době právní postavení dlouhodobě pobývajícího rezidenta v členském státě má významný dopad na plnou integraci osob, které v členském státě svého pobytu požívají mezinárodní ochrany.
(3)
Udělení právního postavení dlouhodobě pobývajícího rezidenta osobám, které požívají mezinárodní ochrany, je rovněž důležitou součástí podpory hospodářské a sociální soudržnosti, která je jedním ze základních cílů Unie stanovených ve Smlouvě o fungování Evropské unie.
(4)
Osoby požívající mezinárodní ochrany by proto měly mít možnost získat právní postavení dlouhodobě pobývajícího rezidenta v tom členském státě, který jim poskytl mezinárodní ochranu, za stejných podmínek jako ostatní státní příslušníci třetích zemí.
(5)
Vzhledem k tomu, že osoby požívající mezinárodní ochrany mají právo pobývat v jiných členských státech než v tom, který jim poskytl mezinárodní ochranu, je nutné zajistit, že tyto jiné členské státy obdrží informace o ochraně dotyčných osob, aby mohly plnit své povinnosti týkající se zásady nenavracení.
(6)
Osoby, které požívají mezinárodní ochrany a jsou dlouhodobě pobývajícími rezidenty, by měly mít za určitých podmínek v široké řadě ekonomických a sociálních oblastí nárok na stejné zacházení jako občané členského státu, v němž pobývají, aby právní postavení dlouhodobě pobývajícího rezidenta představovalo skutečný nástroj pro integraci dlouhodobě pobývajících rezidentů do společnosti, v níž žijí.
(7)
Rovným zacházením s osobami, které požívají mezinárodní ochrany v členském státě, který jim mezinárodní ochranu poskytl, by neměla být dotčena práva a výhody zaručené směrnicí 2004/83/ES a Úmluvou o právním postavení uprchlíků ze dne 28. července 1951, ve znění protokolu podepsaného v New Yorku dne 31. ledna 1967 (dále jen „Ženevská úmluva“).
(8)
Podmínky směrnice 2003/109/ES, které se týkají práva dlouhodobě pobývajícího rezidenta pobývat v jiném členském státě a získat tam právní postavení dlouhodobě pobývajícího rezidenta, by se měly vztahovat stejným způsobem na všechny státní příslušníky třetích zemí, kteří získali právní postavení dlouhodobě pobývajícího rezidenta.
(9)
Přenos odpovědnosti za ochranu osob, které požívají mezinárodní ochrany, nespadá do oblasti působnosti této směrnice.
(10)
Pokud chce členský stát vyhostit na základě důvodu stanoveného ve směrnici 2003/109/ES osobu, která požívá mezinárodní ochrany a získala v tomto členském státě právní postavení dlouhodobě pobývajícího rezidenta, měla by mít daná osoba nárok na ochranu před navracením zaručenou směrnicí 2004/83/ES a článkem 33 Ženevské úmluvy. Pro tento účel je nutné stanovit, že osoba, která požívá mezinárodní ochrany v jiném členském státě než ve státě, jehož je dlouhodobě pobývajícím rezidentem, může být vyhoštěna pouze do členského státu, který jí poskytl mezinárodní ochranu a tento členský stát má povinnost ji přijmout zpět, s výjimkou případů, kdy je vyhoštění povoleno v souladu se směrnicí 2004/83/ES. Tytéž záruky by se měly vztahovat na osobu požívající mezinárodní ochrany, která pobývá v druhém členském státě, ale dosud v něm nezískala právní postavení dlouhodobě pobývajícího rezidenta.
(11)
Pokud je vyhoštění osoby požívající mezinárodní ochrany mimo území Unie povoleno v souladu se směrnicí 2004/83/ES, měly by být členské státy povinny zajistit, aby byly získány veškeré informace z příslušných zdrojů, včetně - ve vhodných případech - členského státu, který mezinárodní ochranu poskytl, a byly důkladně posouzeny s cílem zajistit, aby rozhodnutí o vyhoštění dotyčné osoby bylo v souladu s článkem 4 a čl. 19 odst. 2 Listiny základních práv Evropské unie.
(12)
Tato směrnice dodržuje základní práva a ctí zásady uznané článkem 6 Smlouvy o Evropské unii a Listinou základních práv Evropské unie, zejména pak článkem 7 této listiny.
(13)
V souladu s bodem 34 interinstitucionální dohody o zdokonalení tvorby právních předpisů (4) jsou členské státy vybízeny k tomu, aby jak pro sebe, tak i v zájmu Unie sestavily vlastní tabulky, z nichž bude co nejvíce patrné srovnání mezi touto směrnicí a prováděcími opatřeními, a aby tyto tabulky zveřejnily.
(14)
V souladu s články 1 a 2 Protokolu (č. 21) o postavení Spojeného království a Irska s ohledem na prostor svobody, bezpečnosti a práva, připojeného ke Smlouvě o Evropské unii a ke Smlouvě o fungování Evropské unie, a aniž je dotčen článek 4 uvedeného protokolu, se tyto členské státy neúčastní přijímání této směrnice, a proto pro ně není závazná ani použitelná.
(15)
V souladu s články 1 a 2 Protokolu (č. 22) o postavení Dánska, připojeného ke Smlouvě o Evropské unii a ke Smlouvě o fungování Evropské unie, se Dánsko neúčastní přijímání této směrnice, a proto pro ně není závazná ani použitelná,
PŘIJALY TUTO SMĚRNICI:
Článek 1
Směrnice 2003/109/ES se mění takto:
1)
v článku 2 se písmeno f) nahrazuje tímto:
„f)
‚mezinárodní ochranou‘ mezinárodní ochrana ve smyslu čl. 2 písm. a) směrnice Rady 2004/83/ES ze dne 29. dubna 2004 o minimálních normách, které musí splňovat státní příslušníci třetích zemí nebo osoby bez státní příslušnosti, aby mohli žádat o postavení uprchlíka nebo osoby, která z jiných důvodů potřebuje mezinárodní ochranu, a o obsahu poskytované ochrany (5).
2)
článek 3 se mění takto:
a)
v odstavci 2 se písmena c) a d) nahrazují tímto:
„c)
kteří jsou oprávněni pobývat v členském státě na základě jiné formy ochrany než mezinárodní ochrany nebo kteří požádali o povolení k pobytu na tomto základě a čekají na rozhodnutí o svém právním postavení;
d)
kteří požádali o mezinárodní ochranu a dosud neobdrželi konečné rozhodnutí;“;
b)
v odstavci 3 se písmeno c) nahrazuje tímto:
„c)
Evropské úmluvy o usazování ze dne 13. prosince 1955, Evropské sociální charty ze dne 18. října 1961, novelizované Evropské sociální charty ze dne 3. května 1987, Evropské úmluvy o právním postavení migrujících pracovníků ze dne 24. listopadu 1977, odstavce 11 dodatku k Úmluvě o právním postavení uprchlíků ze dne 28. července 1951, ve znění protokolu podepsaného v New Yorku dne 31. ledna 1967, a Evropské dohody o převodu odpovědnosti za uprchlíky ze dne 16. října 1980.“;
3)
článek 4 se mění takto:
a)
vkládá se nový odstavec, který zní:
„1a. Členské státy neudělí právní postavení dlouhodobě pobývajícího rezidenta na základě mezinárodní ochrany v případě odnětí, ukončení platnosti nebo zamítnutí prodloužení mezinárodní ochrany podle čl. 14 odst. 3 a čl. 19 odst. 3 směrnice 2004/83/ES.“;
b)
v odstavci 2 se doplňuje nový pododstavec, který zní:
„V případě osob, kterým byla poskytnuta mezinárodní ochrana, se při výpočtu doby uvedené v odstavci 1 vezme v úvahu alespoň polovina doby mezi dnem podání žádosti o mezinárodní ochranu, na základě které byla tato mezinárodní ochrana poskytnuta, a dnem udělení povolení k pobytu podle článku 24 směrnice 2004/83/ES, nebo celá doba, jestliže její délka přesáhla 18 měsíců.“;
4)
v článku 8 se doplňují nové odstavce, které znějí:
„4. Jestliže členský stát vydá povolení k pobytu pro dlouhodobě pobývajícího rezidenta - EU státnímu příslušníkovi třetí země, jemuž poskytl mezinárodní ochranu, zapíše do tohoto povolení k pobytu pro dlouhodobě pobývajícího rezidenta - EU pod hlavičku „Poznámky“ tuto poznámku: ‚Mezinárodní ochrana poskytnuta [název členského státu] dne [datum].“
5. Jestliže druhý členský stát vydá povolení k pobytu pro dlouhodobě pobývajícího rezidenta - EU státnímu příslušníkovi třetí země, jemuž již bylo vydáno povolení k pobytu pro dlouhodobě pobývajícího rezidenta - EU jiným členským státem, které obsahuje poznámku uvedenou v odstavci 4, zapíše druhý členský stát tutéž poznámku do povolení k pobytu pro dlouhodobě pobývajícího rezidenta - EU.
Předtím, než druhý členský stát zapíše poznámku uvedenou v odstavci 4, vyžádá si od členského státu uvedeného v poznámce informace o tom, zda dlouhodobě pobývající rezident nadále požívá mezinárodní ochrany. Členský stát uvedený v poznámce odpoví do jednoho měsíce od obdržení žádosti o informace. Jestliže byla mezinárodní ochrana odňata konečným rozhodnutím, druhý členský stát uvedenou poznámku nezapíše.
6. Byla-li v souladu s příslušnými mezinárodními nástroji nebo vnitrostátními právními předpisy odpovědnost za mezinárodní ochranu dlouhodobě pobývajícího rezidenta převedena do druhého členského státu po vydání povolení k pobytu pro dlouhodobě pobývajícího rezidenta - EU podle odstavce 5, druhý členský stát odpovídajícím způsobem změní poznámku uvedenou v odstavci 4, a to do tří měsíců po tomto převodu.“;
5)
v článku 9 se vkládá nový odstavec, který zní:
„3a. Členské státy mohou odejmout právní postavení dlouhodobě pobývajícího rezidenta v případě odnětí, ukončení platnosti nebo zamítnutí prodloužení mezinárodní ochrany podle čl. 14 odst. 3 a čl. 19 odst. 3 směrnice 2004/83/ES, pokud právní postavení dlouhodobě pobývajícího rezidenta bylo získáno na základě mezinárodní ochrany.“;
6)
v článku 11 se vkládá nový odstavec, který zní:
„4a. Pokud jde o členský stát, který poskytl mezinárodní ochranu, odstavci 3 a 4 není dotčena směrnice 2004/83/ES.“;
7)
článek 12 se mění takto:
a)
vkládají se nové odstavce, které znějí:
„3a. Jestliže se členský stát rozhodne vyhostit dlouhodobě pobývajícího rezidenta, jehož povolení k pobytu pro dlouhodobě pobývajícího rezidenta - EU obsahuje poznámku uvedenou v čl. 8 odst. 4, požádá členský stát, který je v dané poznámce uveden, aby potvrdil, zda dotčená osoba v tomto členském státě nadále požívá mezinárodní ochrany. Členský stát uvedený v poznámce odpoví do jednoho měsíce od obdržení žádosti o informaci.
3b. Pokud dlouhodobě pobývající rezident v členském státě uvedeném v poznámce nadále požívá mezinárodní ochrany, je vyhoštěn do tohoto členského státu, který tuto osobu a její rodinné příslušníky okamžitě a bez formalit přijme zpět, aniž jsou dotčeny platné právní předpisy Unie či vnitrostátní právní předpisy a aniž je dotčena zásada zachování celistvosti rodiny.
3c. Odchylně od odstavce 3b si členský stát, který přijal rozhodnutí o vyhoštění, ponechá v souladu se svými mezinárodními závazky právo vyhostit dlouhodobě pobývajícího rezidenta do jiné země, než je členský stát, který poskytl mezinárodní ochranu, pokud tato osoba splňuje podmínky uvedené v čl. 21 odst. 2 směrnice 2004/83/ES.“;
b)
doplňuje se nový odstavec, který zní:
„6. Tímto článkem není dotčen čl. 21 odst. 1 směrnice 2004/83/ES.“;
8)
vkládá se nový článek, který zní:
„Článek 19a
Změny povolení k pobytu pro dlouhodobě pobývajícího rezidenta - EU
1. Obsahuje-li povolení k pobytu pro dlouhodobě pobývajícího rezidenta - EU poznámku uvedenou v čl. 8 odst. 4 a došlo-li v souladu s příslušnými mezinárodními nástroji nebo vnitrostátními právními předpisy k převodu odpovědnosti za mezinárodní ochranu dlouhodobě pobývajícího rezidenta do druhého členského státu předtím, než tento členský stát vydal povolení k pobytu pro dlouhodobě pobývajícího rezidenta - EU podle čl. 8 odst. 5, tento druhý členský stát požádá členský stát, který povolení k pobytu pro dlouhodobě pobývajícího rezidenta - EU vydal, aby uvedenou poznámku odpovídajícím způsobem změnil.
2. Pokud byla dlouhodobě pobývajícímu rezidentu poskytnuta mezinárodní ochrana ve druhém členském státě před tím, než tento členský stát vydal povolení k pobytu pro dlouhodobě pobývajícího rezidenta - EU podle čl. 8 odst. 5, tento členský stát požádá členský stát, který povolení k pobytu pro dlouhodobě pobývajícího rezidenta - EU vydal, aby uvedené povolení změnil a zapsal do něj poznámku uvedenou v čl. 8 odst. 4.
3. Na základě žádosti uvedené v odstavcích 1 a 2 členský stát, který vydal povolení k pobytu pro dlouhodobě pobývajícího rezidenta - EU, vydá pozměněné povolení k pobytu pro dlouhodobě pobývajícího rezidenta - EU do tří měsíců od obdržení žádosti od druhého členského státu.“;
9)
v článku 22 se vkládá nový odstavec, který zní:
„3a. Pokud mezitím nebyla odňata mezinárodní ochrana nebo pokud daná osoba nespadá do jedné z kategorií uvedených v čl. 21 odst. 2 směrnice 2004/83/ES, odstavec 3 tohoto článku se nepoužije na státní příslušníky třetích zemí, jejichž povolení k pobytu pro dlouhodobě pobývajícího rezidenta - EU vydané prvním členským státem obsahuje poznámku uvedenou v čl. 8 odst. 4 této směrnice.
Tímto odstavcem není dotčen čl. 21 odst. 1 směrnice 2004/83/ES.“;
10)
v článku 25 se první odstavec nahrazuje tímto:
„Členské státy určí kontaktní místa odpovědná za přijímání a předávání informací a dokumentů uvedených v článcích 8, 12, 19, 19a, 22 a 23.“
Článek 2
1. Členské státy uvedou v účinnost právní a správní předpisy nezbytné pro dosažení souladu s touto směrnicí do 20. května 2013. Neprodleně o nich uvědomí Komisi.
Tyto předpisy přijaté členskými státy musí obsahovat odkaz na tuto směrnici nebo musí být takový odkaz učiněn při jejich úředním vyhlášení. Způsob odkazu si určí členské státy.
2. Členské státy sdělí Komisi znění hlavních ustanovení vnitrostátních právních předpisů, které přijmou v oblasti působnosti této směrnice.
Článek 3
Tato směrnice vstupuje v platnost prvním dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Článek 4
Tato směrnice je určena členským státům v souladu se Smlouvami.
Ve Štrasburku dne 11. května 2011.