ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 31ης Οκτωβρίου 2011
Κρατική ενίσχυση SA. 30931 - 11/C - Ρουμανία
Καθεστώς ενισχύσεων για την ανάπτυξη της υποδομής των αεροπορικών μεταφορών
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2011) 7863]
(Το κείμενο στη ρουμανική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(2012/63/ΕΕ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 108 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,
Έχοντας υπόψη τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
1. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
(1)
Με ηλεκτρονική κοινοποίηση στις 17 Μαΐου 2010, οι ρουμανικές αρχές κοινοποίησαν στην Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 108 παράγραφος 3 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (εφεξής η «ΣΛΕΕ»), καθεστώς ενισχύσεων που προβλέπει δημόσια στήριξη υπέρ των μικρών περιφερειακών αερολιμένων. Η υπόθεση καταχωρίσθηκε με αριθμό N 185/10.
(2)
Η Επιτροπή ζήτησε συμπληρωματικές πληροφορίες στις 23 Ιουνίου 2010, στις 7 Οκτωβρίου 2010, στις 3 Δεκεμβρίου 2010 και στις 17 Μαρτίου 2011. Οι ρουμανικές αρχές χορήγησαν τις ζητηθείσες πληροφορίες στις 22 Ιουλίου 2010, στις 27 Οκτωβρίου 2010, στις 20 Ιανουαρίου 2011 και στις 5 Απριλίου 2011.
(3)
Στις 15 Σεπτεμβρίου 2010 οι ρουμανικές αρχές πληροφόρησαν την Επιτροπή για ορισμένες αλλαγές στο κοινοποιηθέν καθεστώς, ιδίως όσον αφορά τον αριθμό των δικαιούχων.
(4)
Με επιστολή της 24ης Μαΐου 2011, η Επιτροπή ενημέρωσε τις ρουμανικές αρχές για την απόφασή της να κινήσει την επίσημη διαδικασία έρευνας του άρθρου 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ όσον αφορά την κοινοποιηθείσα ενίσχυση και άλλα μέτρα υπέρ αερολιμένων (εφεξής «η απόφαση κίνησης της διαδικασίας») (1). Στη συνέχεια, στις 23 Ιουνίου 2011, η Επιτροπή εξέδωσε διορθωτικό αυτής της απόφασης.
(5)
Η απόφαση κίνησης της διαδικασίας δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2). Η Επιτροπή κάλεσε τους ενδιαφερομένους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους.
(6)
Με επιστολές της 27ης Ιουνίου 2011, της 5ης Ιουλίου 2011 και της 19ης Αυγούστου 2011, η Ρουμανία υπέβαλε τις παρατηρήσεις της όσον αφορά την απόφαση κίνησης της διαδικασίας.
(7)
Η Επιτροπή έλαβε παρατηρήσεις από τρία ενδιαφερόμενα μέρη, και συγκεκριμένα από την Carpatair (αεροπορική εταιρεία που λειτουργεί στον αερολιμένα της Τιμισοάρα), από τον αερολιμένα Cluj-Napoca και από τη Ρουμανική Ένωση Αερολιμένων. Οι παρατηρήσεις των ενδιαφερόμενων μερών αφορούσαν τόσο το κοινοποιηθέν καθεστώς όσο και τη συμπληρωματική δημόσια χρηματοδότηση που χορηγήθηκε στους αερολιμένες μετά την ένταξη της Ρουμανίας στην ΕΕ με σκοπό την κάλυψη των ζημιών εκμετάλλευσης.
(8)
Με επιστολές της 16ης Σεπτεμβρίου 2011, η Επιτροπή διαβίβασε τις παρατηρήσεις των ενδιαφερόμενων μερών στη Ρουμανία.
2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΘΕΙΣΑΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ
(9)
Το κοινοποιηθέν μέτρο αφορά τη δημόσια χρηματοδότηση επενδύσεων στις υποδομές μικρών περιφερειακών αερολιμένων.
(10)
Στόχος του κοινοποιηθέντος μέτρου είναι να συμβάλει στην τήρηση των προτύπων ασφαλείας των πτήσεων στους ρουμανικούς περιφερειακούς αερολιμένες, στην ανάπτυξη ασφαλούς και βιώσιμης υποδομής αεροπορικών μεταφορών, καθώς και στη βελτίωση της δυνατότητας πρόσβασης και της περιφερειακής ανάπτυξης.
(11)
Κατά το στάδιο της προκαταρκτικής εξέτασης, οι ρουμανικές αρχές κατέστησαν σαφές ότι οι περιφερειακοί αερολιμένες της χώρας είναι εν γένει ζημιογόνοι και ότι οι ζημίες εκμετάλλευσης καλύπτονται από το κράτος σε ετήσια βάση. Οι ρουμανικές αρχές διαβίβασαν στην Επιτροπή αναλυτικό κατάλογο της δημόσιας χρηματοδότησης που χορηγήθηκε στους αερολιμένες της κατηγορίας Δ μετά την ένταξη της Ρουμανίας στην ΕΕ.
(12)
Οι ρουμανικές αρχές υποστηρίζουν ότι οι επιδοτήσεις που χορηγούνται ετησίως στους αερολιμένες προσεγγίζουν, κατά μεγάλο μέρος, το ποσό της ενίσχυσης που απαλλάσσεται από την υποχρέωση κοινοποίησης δυνάμει της απόφασης 2005/842/ΕΚ της Επιτροπής, της 28ης Νοεμβρίου 2005, για την εφαρμογή του άρθρου 86 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ (νυν άρθρο 106 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ) στις κρατικές ενισχύσεις υπό μορφή αντιστάθμισης για την παροχή δημόσιας υπηρεσίας που χορηγούνται σε ορισμένες επιχειρήσεις επιφορτισμένες με τη διαχείριση υπηρεσιών γενικού οικονομικού συμφέροντος (3) (εφεξής «απόφαση ΥΓΟΣ»).
(13)
Μοναδική εξαίρεση αποτελεί η δημόσια χρηματοδότηση που χορηγήθηκε στον αερολιμένα της Τιμισοάρα που, σύμφωνα με τις ρουμανικές αρχές, δεν συνιστά ενίσχυση εφόσον το μέτρο πληροί το κριτήριο του επενδυτή της οικονομίας της αγοράς. Η δημόσια χρηματοδότηση του αερολιμένα της Τιμισοάρα εξετάζεται χωριστά από την Επιτροπή.
3. ΑΠΟΣΥΡΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗΣ
(14)
Με επιστολή της 25ης Ιουλίου 2011, οι ρουμανικές αρχές απέσυραν την κοινοποίησή τους υπ’ αριθ. SA. 30931 όσον αφορά το χρηματοδοτικό καθεστώς για επενδύσεις στην υποδομή μικρών περιφερειακών ρουμανικών αερολιμένων. Οι ρουμανικές αρχές έχουν αναγγείλει την πρόθεσή τους να χρηματοδοτήσουν αυτούς τους αερολιμένες σύμφωνα με τις διατάξεις των κοινοτικών κατευθύνσεων για τη χρηματοδότηση των αερολιμένων και τις κρατικές ενισχύσεις σε αεροπορικές εταιρείες για την έναρξη νέων γραμμών με αναχώρηση από περιφερειακούς αερολιμένες (4) (εφεξής «κατευθυντήριες γραμμές για τις αερομεταφορές») και την απόφαση ΥΓΟΣ.
(15)
Οι κατευθυντήριες γραμμές για τις αερομεταφορές αναγνωρίζουν ότι ορισμένες δραστηριότητες που διεξάγονται από τους αερολιμένες, και σε εξαιρετικές περιπτώσεις ακόμα και η συνολική διαχείριση ενός αερολιμένα, δύνανται να συνιστούν υπηρεσίες γενικού οικονομικού συμφέροντος (εφεξής «ΥΓΟΣ»). Σε αυτές τις περιπτώσεις, η δημόσια αρχή επιβάλλει στον φορέα εκμετάλλευσης του αερολιμένα ορισμένες υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας και αυτός δύναται να αποζημιωθεί για το συμπληρωματικό κόστος που προκύπτει από την εκπλήρωση αυτών των υποχρεώσεων.
(16)
Η απόφαση ΥΓΟΣ εφαρμόζεται σε αντισταθμίσεις δημόσιας υπηρεσίας που χορηγούνται σε επιχειρήσεις με μέσο ετήσιο κύκλο εργασιών προ φόρων, περιλαμβανομένων όλων των δραστηριοτήτων, κατώτερου των 100 εκατ. ευρώ κατά τα δύο οικονομικά έτη που προηγούνται εκείνου της ανάθεσης της υπηρεσίας γενικού οικονομικού συμφέροντος, οι οποίες λαμβάνουν ετήσια αντιστάθμιση, για την εν λόγω υπηρεσία, κατώτερη των 30 εκατ. ευρώ, καθώς και της αντιστάθμισης δημόσιας υπηρεσίας για αερολιμένες στους οποίους η μέση ετήσια επιβατική κίνηση δεν υπερβαίνει το ένα εκατομμύριο επιβατών κατά τα δύο οικονομικά έτη που προηγούνται εκείνου της ανάθεσης της υπηρεσίας γενικού οικονομικού συμφέροντος. Όταν πληρούνται οι προϋποθέσεις που ορίζονται στην απόφαση ΥΓΟΣ, οι αντισταθμίσεις δημόσιας υπηρεσίας είναι συμβιβάσιμες με την εσωτερική αγορά και εξαιρούνται της υποχρέωσης υποβολής κοινοποίησης που προβλέπεται στο άρθρο 108 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ.
(17)
Σύμφωνα με το άρθρο 8 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου, της 22ας Μαρτίου 1999, για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του άρθρου 93 (νυν άρθρου 88) της συνθήκης ΕΚ (5), το οικείο κράτος μέλος μπορεί να αποσύρει την κοινοποίηση σε εύθετο χρόνο, προτού η Επιτροπή λάβει απόφαση σχετικά με την ενίσχυση. Σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 2 του ίδιου κανονισμού, στις περιπτώσεις που η Επιτροπή έχει κινήσει την επίσημη διαδικασία έρευνας, η Επιτροπή περατώνει τη διαδικασία αυτή.
(18)
Δεδομένου ότι η Ρουμανία απέσυρε την κοινοποίηση της και θα χρηματοδοτήσει τους περιφερειακούς αερολιμένες σε πλήρη συμμόρφωση με τις διατάξεις των κατευθυντήριων γραμμών για την αεροπορία και την απόφαση ΥΓΟΣ, η Επιτροπή αποφάσισε να περατώσει την επίσημη διαδικασία έρευνας του άρθρου 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ όσον αφορά το κοινοποιηθέν μέτρο.
(19)
Η παρούσα απόφαση δεν θίγει τα άλλα μέτρα που αποτελούν αντικείμενο της απόφασης κίνησης της διαδικασίας. Ως εκ τούτου, η επίσημη έρευνα που αφορά αυτά τα μέτρα είναι ακόμα σε εξέλιξη,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Η Επιτροπή αποφάσισε να περατώσει εν μέρει την επίσημη διαδικασία έρευνας του άρθρου 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ όσον αφορά το κοινοποιηθέν καθεστώς δημόσιας χρηματοδότησης για την ενίσχυση των βελτιώσεων της υποδομής μικρών περιφερειακών αερολιμένων, εφόσον η Ρουμανία απέσυρε την κοινοποίηση της σχετικά με το εν λόγω έργο.
Άρθρο 2
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στη Ρουμανία.
Βρυξέλλες, 31 Οκτωβρίου 2011.
ROZHODNUTÍ KOMISE
ze dne 31. října 2011
Státní podpora - Rumunsko - státní podpora SA. 30931 - 11/C
Režim podpory pro rozvoj infrastruktury pro leteckou dopravu
(oznámeno pod číslem K(2011) 7863)
(Pouze rumunské znění je závazné)
(Text s významem pro EHP)
(2012/63/EU)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, zejména na čl. 108 odst. 2 první pododstavec Smlouvy,
s ohledem na Dohodu o Evropském hospodářském prostoru, zejména na čl. 62 odst. 1 písm. a) této dohody,
vzhledem k těmto důvodům:
1. POSTUP
(1)
Dne 17. května 2008 zaslaly rumunské orgány Komisi v souladu s čl. 108 odst. 3 Smlouvy o fungování Evropské unie (dále jen „SFEU“) elektronické oznámení o režimu veřejné podpory malých regionálních letišť. Toto oznámení bylo zaevidováno pod číslem jednacím N 185/10.
(2)
Komise si ve dnech 23. června 2010, 7. října 2010, 3. prosince 2010 a 17. března 2011 vyžádala dodatečné informace o navrhovaném opatření. Rumunské orgány poskytly požadované informace ve dnech 22. července 2010, 27. října 2010, 20. ledna 2011 a 5. dubna 2011.
(3)
Rumunské orgány informovaly Komisi dne 15. září 2010 o určitých změnách oznámeného režimu, zejména s ohledem na počet příjemců.
(4)
Komise informovala rumunské orgány dopisem ze dne 24. května 2011, že se rozhodla zahájit formální vyšetřovací řízení podle čl. 108 odst. 2 SFEU ve věci oznámené podpory a dalších opatření ve prospěch letišť (dále jen „rozhodnutí o zahájení řízení“) (1). Komise následně přijala dne 23. června 2011 opravné rozhodnutí k výše uvedenému rozhodnutí.
(5)
Rozhodnutí o zahájení řízení bylo zveřejněno v Úředním věstníku Evropské unie (2). Komise vyzvala zúčastněné strany, aby podaly své připomínky.
(6)
Rumunsko podalo své připomínky k rozhodnutí o zahájení řízení v dopisech ze dne 27. června 2011, 5. července 2011 a 19. srpna 2011.
(7)
Komise obdržela připomínky třech zúčastněných stran, a sice společnosti Carpatair (letecká společnost činná na letišti v Temešváru), letiště Cluj-Napoca a Rumunského sdružení letišť. Připomínky zúčastněných stran se týkaly jak oznámeného režimu, tak i dodatečné veřejné podpory poskytnuté letištím na pokrytí provozních ztrát po přistoupení Rumunska k EU.
(8)
V dopisech ze dne 16. září 2011 Komise předala připomínky zúčastněných stran Rumunsku.
2. POPIS OZNÁMENÉHO OPATŘENÍ
(9)
Oznámené opatření se týká veřejného financování investic do infrastruktury malých regionálních letišť.
(10)
Cílem oznámeného opatření je podpořit dodržování norem v oblasti letecké bezpečnosti na rumunských regionálních letištích, rozvoj bezpečné a životaschopné letecké dopravní infrastruktury a zlepšit dostupnost a rozvoj regionů.
(11)
Během fáze předběžného posuzování rumunské orgány objasnily, že rumunská regionální letiště jsou v zásadě ztrátová a že jejich provozní ztráty jsou každoročně hrazeny státem. Rumunské orgány poskytly Komisi obsáhlý seznam forem veřejného financování, které mají letiště kategorie D k dispozici od přistoupení Rumunska k EU.
(12)
Rumunské orgány uvedly, že dotace, jež jsou každoročně dotyčným letištím poskytovány, většinou dosáhly úrovně podpory vyňaté z povinnosti ohlašování na základě rozhodnutí Komise 2005/842/ES ze dne 28. listopadu 2005 o použití čl. 86 odst. 2 Smlouvy o ES (nyní čl. 106 odst. 2 SFEU) na státní podporu ve formě vyrovnávací platby za závazek veřejné služby poskytované určitým podnikům pověřeným poskytováním služeb obecného hospodářského zájmu (3) (dále jen „rozhodnutí SOHZ“).
(13)
Jedinou výjimkou by bylo veřejné financování přiznané letišti v Temešváru, které podle tvrzení rumunských orgánů nepředstavuje státní podporu, jelikož opatření splňuje kritérium investora v tržním hospodářství. Veřejné financování letiště v Temešváru je předmětem zvláštního posouzení Komisí.
3. ZPĚTVZETÍ OZNÁMENÍ
(14)
Dopisem ze dne 25. července 2011 vzaly rumunské orgány zpět svoje oznámení pod číslem jednacím SA. 30931 týkající se režimu financování infrastrukturních investic na rumunských malých regionálních letištích. Rumunské orgány oznámily svůj záměr financovat tato letiště v souladu s ustanoveními Pokynů Společenství pro financování letišť a pro státní podpory na zahájení činnosti pro letecké společnosti s odletem z regionálních letišť (4) (dále jen „pokyny v odvětví letectví“) a rozhodnutí SOHZ.
(15)
Pokyny v odvětví letectví uznávají, že určité činnosti prováděné letišti, a ve výjimečných případech dokonce správou letiště, mohou představovat služby obecného hospodářského zájmu (dále jen „OHZ“). V takovém případě orgán veřejné moci ukládá provozovateli letiště určité povinnosti veřejné služby a tomuto provozovateli mohou být uhrazeny dodatečné náklady plynoucí z plnění těchto povinností.
(16)
Rozhodnutí SOHZ se použije na náhrady za veřejnou službu poskytované podnikům s průměrným ročním obratem před zdaněním, který zahrnuje všechny činnosti, menším než 100 milionů EUR za dvě účetní období předcházející období, v němž byla služba obecného hospodářského zájmu uložena, a které dostávají roční náhradu menší než 30 milionů EUR, jakož i v případě náhrad za veřejné služby u letišť, kdy průměrný roční počet cestujících není vyšší než jeden milion za dvě účetní období předcházející období, v němž byla služba obecného hospodářského zájmu uložena. Pokud jsou splněny podmínky stanovené v rozhodnutí SOHZ, jsou náhrady za veřejnou službu slučitelné s vnitřním trhem a osvobozené od oznamovací povinnosti stanovené v čl. 108 odst. 3 SFEU.
(17)
Podle článku 8 nařízení Rady (ES) č. 659/1999 ze dne 22. března 1999, kterým se stanoví prováděcí pravidla k článku 93 (nyní článek 88) Smlouvy o ES (5) může dotčený členský stát vzít oznámení v přiměřené době před rozhodnutím Komise o podpoře zpět. Podle čl. 8 odst. 2 výše uvedeného nařízení Komise v případech, kdy již zahájila formální vyšetřovací řízení, toto řízení také ukončí.
(18)
S ohledem na skutečnost, že Rumunsko vzalo svoje oznámení zpět a bude financovat regionální letiště způsobem, který bude v úplném souladu s pokyny v odvětví letectví a rozhodnutím SOHZ, se Komise rozhodla ukončit formální vyšetřovací řízení týkající se oznámeného opatření podle čl. 108 odst. 2 SFEU.
(19)
Tímto rozhodnutím nejsou dotčena ostatní opatření, která jsou předmětem rozhodnutí o zahájení řízení. Formální vyšetřovací řízení týkající se těchto opatření proto stále probíhá,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ
Článek 1
Komise se rozhodla částečně ukončit formální vyšetřovací řízení podle čl. 108 odst. 2 SFEU, pokud jde o oznámený režim poskytování veřejného financování na podporu zlepšování infrastruktury na malých regionálních letištích, neboť Rumunsko vzalo zpět svoje oznámení týkající se daného projektu.
Článek 2
Toto rozhodnutí je určeno Rumunsku.
V Bruselu dne 31. října 2011.