ΟΔΗΓΙΑ 2012/18/EE ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
της 4ης Ιουλίου 2012
για την αντιμετώπιση των κινδύνων μεγάλων ατυχημάτων σχετιζόμενων με επικίνδυνες ουσίες και για την τροποποίηση και στη συνέχεια την κατάργηση της οδηγίας 96/82/ΕΚ του Συμβουλίου
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 192 παράγραφος 1,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (1),
Μετά από διαβούλευση με την Επιτροπή των Περιφερειών,
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (2),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Η οδηγία 96/82/ΕΚ του Συμβουλίου, της 9ης Δεκεμβρίου 1996, για την αντιμετώπιση των κινδύνων μεγάλων ατυχημάτων σχετιζόμενων με επικίνδυνες ουσίες (3) θεσπίζει κανόνες για την πρόληψη μεγάλων ατυχημάτων που ενδέχεται να προκύψουν από ορισμένες βιομηχανικές δραστηριότητες και για τον περιορισμό των συνεπειών τους στην ανθρώπινη υγεία και στο περιβάλλον.
(2)
Τα μεγάλα ατυχήματα συχνά έχουν σοβαρές συνέπειες, όπως αποδεικνύεται από τα ατυχήματα στο Seveso, στο Bhopal, στη Schweizerhalle, στο Enschede, στην Τουλούζη και στο Buncefield. Επιπλέον, είναι δυνατόν να επεκταθούν οι επιπτώσεις πέραν των εθνικών συνόρων. Κατά συνέπεια, είναι επιτακτικότερη η ανάγκη να διασφαλιστεί ότι λαμβάνονται τα κατάλληλα προληπτικά μέτρα για την κατοχύρωση υψηλού επιπέδου προστασίας των πολιτών, των κοινοτήτων και του περιβάλλοντος σε όλη την Ένωση. Υπάρχει επομένως ανάγκη να εξασφαλίζεται τουλάχιστον η διατήρηση ή να επιτυγχάνεται αύξηση του υφιστάμενου υψηλού επιπέδου προστασίας.
(3)
Η οδηγία 96/82/ΕΚ έχει συμβάλει καθοριστικά στη μείωση της πιθανότητας και των συνεπειών των εν λόγω ατυχημάτων, βελτιώνοντας κατά συνέπεια το επίπεδο προστασίας σε ολόκληρη την Ένωση. Από την επανεξέταση της συγκεκριμένης οδηγίας επιβεβαιώθηκε ότι το ποσοστό των μεγάλων ατυχημάτων έχει παραμείνει σταθερό. Ενώ συνολικά οι υφιστάμενες διατάξεις είναι κατάλληλες για τον σκοπό για τον οποίον προορίζονται, απαιτούνται ορισμένες αλλαγές προκειμένου να ενισχυθεί περαιτέρω το επίπεδο της προστασίας, ιδίως όσον αφορά την πρόληψη μεγάλων ατυχημάτων. Ταυτόχρονα, το σύστημα που θεσπίστηκε με την οδηγία 96/82/ΕΚ θα πρέπει να προσαρμοστεί στις αλλαγές του ενωσιακού συστήματος κατάταξης των ουσιών και μειγμάτων στο οποίο παραπέμπει η εν λόγω οδηγία. Επιπλέον, θα πρέπει να αποσαφηνιστούν και να επικαιροποιηθούν αρκετές άλλες διατάξεις.
(4)
Είναι επομένως σκόπιμο να αντικατασταθεί η οδηγία 96/82/ΕΚ προκειμένου να διασφαλιστεί η διατήρηση και η περαιτέρω βελτίωση του υφιστάμενου επιπέδου προστασίας, με διατάξεις αποτελεσματικότερες και αποδοτικότερες και, όπου είναι δυνατόν, μειώνοντας τον περιττό διοικητικό φόρτο, με εξορθολογισμό ή απλούστευση, υπό τον όρο ότι δεν διακυβεύεται η ασφάλεια και η προστασία του περιβάλλοντος και της ανθρώπινης υγείας. Ταυτόχρονα, οι νέες διατάξεις θα πρέπει να είναι σαφείς, συνεκτικές και εύκολα κατανοητές προκειμένου να συμβάλουν στη βελτίωση της εφαρμογής και της επιβολής, ενώ το επίπεδο προστασίας της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος θα πρέπει να παραμείνει τουλάχιστον το ίδιο ή να αυξηθεί. Η Επιτροπή θα πρέπει να συνεργαστεί με τα κράτη μέλη για την πρακτική εφαρμογή της παρούσας οδηγίας. Η εν λόγω συνεργασία θα πρέπει να αφορά, μεταξύ άλλων, το ζήτημα της αυτοταξινόμησης ουσιών και μειγμάτων. Στην εφαρμογή της παρούσας οδηγίας θα πρέπει να συμμετέχουν, κατά περίπτωση, εκπρόσωποι της βιομηχανίας, εργαζόμενοι, και μη κυβερνητικές οργανώσεις που προωθούν την προστασία της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος.
(5)
Στη σύμβαση της Οικονομικής Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για την Ευρώπη σχετικά με τις διασυνοριακές επιπτώσεις των βιομηχανικών ατυχημάτων, η οποία εγκρίθηκε εξ ονόματος της Ένωσης με την απόφαση 98/685/ΕΚ του Συμβουλίου, της 23ης Μαρτίου 1998, σχετικά με τη σύμβαση για τις διασυνοριακές επιπτώσεις των βιομηχανικών ατυχημάτων (4), προβλέπονται μέτρα σχετικά με την πρόληψη, την ετοιμότητα αντιμετώπισης και την αντιμετώπιση των βιομηχανικών ατυχημάτων που ενδέχεται να προκαλέσουν διασυνοριακές επιπτώσεις, καθώς και για τη διεθνή συνεργασία σε αυτόν τον τομέα. Με την οδηγία 96/82/ΕΚ ενσωματώνεται η σύμβαση στο δίκαιο της Ένωσης.
(6)
Τα μεγάλα ατυχήματα είναι δυνατόν να έχουν συνέπειες πέραν των συνόρων και το οικολογικό και οικονομικό κόστος ενός ατυχήματος βαρύνει όχι μόνο την πληγείσα μονάδα, αλλά και τα οικεία κράτη μέλη. Επομένως είναι απαραίτητο να λαμβάνονται και να εφαρμόζονται μέτρα ασφάλειας και μείωσης των κινδύνων, για την αποφυγή ενδεχόμενων ατυχημάτων, τη μείωση του κινδύνου πρόκλησης ατυχημάτων και τον περιορισμό των συνεπειών τους, ώστε να καταστεί δυνατή η εξασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας σε ολόκληρη την Ένωση.
(7)
Οι διατάξεις της παρούσας οδηγίας θα πρέπει να εφαρμόζονται τηρουμένων των διατάξεων του δικαίου της Ένωσης σχετικά με την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία και το περιβάλλον της εργασίας και, ιδιαίτερα, με την επιφύλαξη της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 12ης Ιουνίου 1989, σχετικά με την εφαρμογή μέτρων για την προώθηση της βελτίωσης της ασφαλείας και της υγείας των εργαζομένων κατά την εργασία (5).
(8)
Ορισμένες βιομηχανικές δραστηριότητες θα πρέπει να εξαιρεθούν από το πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας, εφόσον υπόκεινται σε άλλη νομοθεσία σε επίπεδο Ένωσης ή εθνικό, παρέχοντας ισοδύναμο επίπεδο ασφαλείας. Η Επιτροπή θα πρέπει να συνεχίσει να εξετάζει αν υπάρχουν σημαντικά κενά στο υφιστάμενο κανονιστικό πλαίσιο, ιδίως όσον αφορά νέους και αναδυόμενους κινδύνους από άλλες δραστηριότητες και από ορισμένες επικίνδυνες ουσίες, καθώς και να υποβάλλει, όπου είναι σκόπιμο, νομοθετικές προτάσεις για την κάλυψη των κενών αυτών.
(9)
Στο παράρτημα Ι της οδηγίας 96/82/ΕΚ απαριθμούνται οι επικίνδυνες ουσίες που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της, μεταξύ άλλων, με παραπομπές σε ορισμένες διατάξεις της οδηγίας 67/548/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 1967, για την προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων που αφορούν την ταξινόμηση, τη συσκευασία και επισήμανση των επικίνδυνων ουσιών (6) καθώς και της οδηγίας 1999/45/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 31ης Μαΐου 1999, για την προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών που αφορούν την ταξινόμηση, συσκευασία και επισήμανση των επικίνδυνων παρασκευασμάτων (7). Οι οδηγίες 67/548/EOK και 1999/45/ΕΚ έχουν αντικατασταθεί από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1272/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2008, για την ταξινόμηση, επισήμανση και συσκευασία των χημικών ουσιών και των μειγμάτων τους (8), με τον οποίο εφαρμόζεται εντός της Ένωσης το παγκοσμίως εναρμονισμένο σύστημα ταξινόμησης και επισήμανσης των χημικών προϊόντων, που έχει εγκριθεί σε διεθνές επίπεδο στο πλαίσιο της δομής του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ). Με τον εν λόγω κανονισμό θεσπίζονται νέες τάξεις και κατηγορίες κινδύνου, οι οποίες αντιστοιχούν μόνο εν μέρει σε εκείνες που χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο των οδηγιών εκείνων που έχουν καταργηθεί. Ωστόσο, ορισμένες ουσίες ή μείγματα δεν θα ταξινομούνταν στο συγκεκριμένο σύστημα, δεδομένου ότι δεν υπάρχουν κριτήρια μέσα σε εκείνο το πλαίσιο. Επομένως, είναι ανάγκη να τροποποιηθεί το παράρτημα Ι της οδηγίας 96/82/ΕΚ για να ευθυγραμμιστεί με τον εν λόγω κανονισμό, διατηρώντας παράλληλα το υφιστάμενο επίπεδο προστασίας που προβλέπονται στην ίδια οδηγία ή αυξάνοντάς το περαιτέρω.
(10)
Στην ταξινόμηση του αναβαθμισμένου βιοαερίου θα πρέπει να ληφθούν υπόψη οι εξελίξεις όσον αφορά τα πρότυπα στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Τυποποίησης (CEN).
(11)
Ενδέχεται να υπάρξουν ανεπιθύμητες συνέπειες από την ευθυγράμμιση με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1272/2008 και τις επακόλουθες προσαρμογές του εν λόγω κανονισμού, με αντίκτυπο στην ταξινόμηση ουσιών και μειγμάτων. Με βάση τα κριτήρια που περιλαμβάνονται στην παρούσα οδηγία, η Επιτροπή θα πρέπει να αξιολογήσει αν υπάρχουν επικίνδυνες ουσίες και μείγματα που, παρά την ταξινόμηση επικινδυνότητάς τους, δεν ενέχουν σημαντικό κίνδυνο ατυχήματος και, όπου είναι σκόπιμο, να υποβάλει νομοθετική πρόταση προκειμένου να αποκλείσει την εν λόγω επικίνδυνη ουσία από το πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας. Η αξιολόγηση θα πρέπει να αρχίζει σύντομα, ιδίως μετά από αλλαγή στην ταξινόμηση ουσίας ή μείγματος, προκειμένου να αποφεύγεται περιττός φόρτος για τους φορείς εκμετάλλευσης και τις αρμόδιες αρχές στα κράτη μέλη. Οι εξαιρέσεις από το πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας δεν θα πρέπει να εμποδίζουν τα κράτη μέλη να διατηρούν ή να θεσπίζουν αυστηρότερα μέτρα προστασίας.
(12)
Οι φορείς εκμετάλλευσης θα πρέπει να έχουν τη γενική υποχρέωση να λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα για την πρόληψη μεγάλων ατυχημάτων και τον μετριασμό και την εξάλειψη των συνεπειών τους. Σε περιπτώσεις που οι επικίνδυνες ουσίες σε μονάδα υπερβαίνουν ορισμένες ποσότητες, ο φορέας εκμετάλλευσης θα πρέπει να παρέχει στην αρμόδια αρχή επαρκείς πληροφορίες προκειμένου να τη διευκολύνει να ταυτοποιεί τη μονάδα, τις υπάρχουσες σε αυτή επικίνδυνες ουσίες και τους πιθανούς κινδύνους. Ο φορέας εκμετάλλευσης θα πρέπει επίσης να συντάσσει και, όπου προβλέπεται από το εθνικό δίκαιο, να κοινοποιεί στην αρμόδια αρχή την πολιτική του για την πρόληψη μεγάλων ατυχημάτων (ΠΠΜΑ), όπου να καθορίζει τη συνολική προσέγγιση και τα μέτρα του φορέα εκμετάλλευσης, συμπεριλαμβανομένων των κατάλληλων συστημάτων διαχείρισης της ασφαλείας, για την αντιμετώπιση των κινδύνων μεγάλων ατυχημάτων. Όταν οι φορείς εκμετάλλευσης εντοπίζουν και αξιολογούν κινδύνους μεγάλων ατυχημάτων, θα πρέπει να λαμβάνουν επίσης υπόψη τις επικίνδυνες ουσίες που μπορεί να παραχθούν σε περίπτωση σοβαρού ατυχήματος μέσα στη μονάδα.
(13)
Η οδηγία 2004/35/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Απριλίου 2004, σχετικά με την περιβαλλοντική ευθύνη όσον αφορά την πρόληψη και την αποκατάσταση περιβαλλοντικής ζημίας (9) κανονικά αφορά την περιβαλλοντική βλάβη λόγω μεγάλου ατυχήματος.
(14)
Για να μειωθεί ο κίνδυνος πολλαπλασιαστικών επιδράσεων, όταν η χωροθέτηση ή η εγγύτητα μονάδας αυξάνει την πιθανότητα μεγάλων ατυχημάτων ή επιδείνωσης των συνεπειών μεγάλων ατυχημάτων, οι φορείς εκμετάλλευσης θα πρέπει να συνεργάζονται για την ανταλλαγή των κατάλληλων πληροφοριών και την ενημέρωση του κοινού, συμπεριλαμβανομένων των γειτονικών μονάδων που ενδέχεται να επηρεαστούν.
(15)
Στις περιπτώσεις μονάδων με σημαντικές ποσότητες επικινδύνων ουσιών, προκειμένου ο φορέας εκμετάλλευσης να αποδείξει ότι έγιναν τα δέοντα για την πρόληψη μεγάλων ατυχημάτων και να προετοιμάσει σχέδια έκτακτης ανάγκης και μέτρα αντιμετώπισης, θα πρέπει να παρέχει στην αρμόδια αρχή πληροφορίες υπό μορφή έκθεσης ασφαλείας. Η εν λόγω έκθεση ασφαλείας θα πρέπει να περιέχει λεπτομέρειες σχετικά με την μονάδα, τις υπάρχουσες επικίνδυνες ουσίες, τις εγκαταστάσεις ή τις αποθήκες, τα πιθανά μεγάλα ατυχήματα και ανάλυση κινδύνων, τα προληπτικά μέτρα και τα μέτρα παρέμβασης και τα διαθέσιμα διοικητικά συστήματα, με σκοπό να προληφθεί και να μειωθεί ο κίνδυνος μεγάλων ατυχημάτων και να καταστεί δυνατή η λήψη των αναγκαίων μέτρων περιορισμού των συνεπειών τους. Ο κίνδυνος μεγάλου ατυχήματος θα μπορούσε να αυξηθεί, αν υπάρχει πιθανότητα φυσικής καταστροφής λόγω της θέσης της μονάδας. Τούτο θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά την επεξεργασία σεναρίων μεγάλου ατυχήματος.
(16)
Για την ετοιμότητα για περιστάσεις έκτακτης ανάγκης, σε μονάδες με σημαντικές ποσότητες επικινδύνων ουσιών, είναι αναγκαίο να καταρτίζονται εξωτερικά και εσωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης και να υιοθετούνται διαδικασίες που εξασφαλίζουν ότι τα σχέδια δοκιμάζονται και αναθεωρούνται όταν ενδείκνυται και ότι εφαρμόζονται στην περίπτωση μεγάλου ατυχήματος ή σχετικής απειλής. Θα πρέπει να ζητείται η γνώμη του προσωπικού της μονάδας όσον αφορά το εσωτερικό σχέδιο έκτακτης ανάγκης, ενώ, όσον αφορά το εξωτερικό σχέδιο έκτακτης ανάγκης, θα πρέπει το ενδιαφερόμενο κοινό να έχει τη δυνατότητα να εκφράσει τη γνώμη του. Η ανάθεση σε τρίτους μπορεί να έχει αντίκτυπο στην ασφάλεια μιας μονάδας. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να απαιτούν από τους φορείς εκμετάλλευσης να λαμβάνουν το γεγονός αυτό υπόψη στη χάραξη ΠΠΜΑ, την εκπόνηση έκθεσης ασφαλείας ή την κατάρτιση σχεδίου έκτακτης ανάγκης,
(17)
Κατά την εξέταση των προσφερόμενων μεθόδων λειτουργίας, συμπεριλαμβανομένων της παρακολούθησης και του ελέγχου, οι φορείς εκμετάλλευσης θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις διαθέσιμες πληροφορίες σχετικά με βέλτιστες πρακτικές.
(18)
Για τη βελτίωση της προστασίας των κατοικημένων περιοχών, των περιοχών όπου συχνάζει το κοινό και των περιοχών με ιδιαίτερο φυσικό ενδιαφέρον ή ιδιαίτερη ευαισθησία, είναι αναγκαίο στις πολιτικές των κρατών μελών για την εξασφάλιση κατάλληλων αποστάσεων μεταξύ των περιοχών αυτών και των μονάδων που ενέχουν τέτοιους κινδύνους και, όσον αφορά υπάρχουσες μονάδες, να εφαρμόζονται, εν ανάγκη, πρόσθετα τεχνικά μέτρα ώστε να διατηρείται σε αποδεκτό επίπεδο η επικινδυνότητα για το κοινό ή το περιβάλλον. Κατά τη διαδικασία λήψης αποφάσεων θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη επαρκείς πληροφορίες και οι τεχνικές συμβουλές σχετικά με την επικινδυνότητα. Προκειμένου να μειωθεί ο διοικητικός φόρτος, ιδίως για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι διαδικασίες και τα μέτρα θα πρέπει να ενσωματωθούν, όπου είναι δυνατόν, σε διαδικασίες και μέτρα που ορίζονται βάσει άλλης σχετικής νομοθεσίας της Ένωσης.
(19)
Για να προωθηθεί η πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά με το περιβάλλον, σύμφωνα με τη σύμβαση της Οικονομικής Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για την Ευρώπη για την πρόσβαση σε πληροφορίες, τη συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων και την πρόσβαση στη δικαιοσύνη σε θέματα περιβάλλοντος (σύμβαση του Ώρχους), η οποία εγκρίθηκε εξ ονόματος της Ένωσης με την απόφαση 2005/370/ΕΚ του Συμβουλίου, της 17ης Φεβρουαρίου 2005, για τη σύναψη, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, της σύμβασης για την πρόσβαση σε πληροφορίες, τη συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων και την πρόσβαση στη δικαιοσύνη σε θέματα περιβάλλοντος (10), θα πρέπει να βελτιωθεί το επίπεδο και η ποιότητα των πληροφοριών που παρέχονται στο κοινό. Ειδικότερα, στα άτομα που είναι πιθανό να πληγούν από μεγάλο ατύχημα θα πρέπει να παρέχονται επαρκή στοιχεία σχετικά με τον ενδεδειγμένο τρόπο αντίδρασης εάν αυτό συμβεί. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να παρέχουν ενημέρωση σχετικά με τον τρόπο πληροφόρησης για τα δικαιώματα των προσώπων που πλήττονται από μεγάλο ατύχημα. Οι πληροφορίες που διαβιβάζονται στο κοινό θα πρέπει να συντάσσονται κατά τρόπο σαφή και κατανοητό. Εκτός από την παροχή πληροφοριών με ενεργό τρόπο, χωρίς να χρειάζεται αίτημα από το κοινό και χωρίς να αποκλείονται άλλες μορφές διάδοσης, οι πληροφορίες θα πρέπει επιπλέον να διατίθενται σε μόνιμη βάση και να επικαιροποιούνται ηλεκτρονικά. Ταυτόχρονα, θα πρέπει να υπάρχουν οι κατάλληλες δικλείδες ασφαλείας όσον αφορά την εμπιστευτικότητα, για την αντιμετώπιση, μεταξύ άλλων, των ανησυχιών σχετικά με την προστασία από κακόβουλες ενέργειες.
(20)
Η διαχείριση των πληροφοριών θα πρέπει να συνάδει με το Ενιαίο Σύστημα Πληροφοριών για το Περιβάλλον (ΕΣΠΠ-SEIS), μια πρωτοβουλία που ξεκίνησε με την ανακοίνωση της Επιτροπής της 1ης Φεβρουαρίου 2008 με τίτλο «Η πορεία προς το Ενιαίο Σύστημα Πληροφοριών για το Περιβάλλον (ΕΣΠΠ-SEIS)». Θα πρέπει επίσης να συνάδει με την οδηγία 2007/2/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Μαρτίου 2007, για τη δημιουργία υποδομής χωρικών πληροφοριών στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα (INSPIRE) (11), καθώς και με τους κανόνες εφαρμογής της, με στόχο τη διευκόλυνση της ανταλλαγής των περιβαλλοντικών χωρικών πληροφοριών μεταξύ των οργανισμών του δημόσιου τομέα και την καλύτερη διευκόλυνση της πρόσβασης του κοινού στις χωρικές πληροφορίες σε ολόκληρη την Ένωση. Οι πληροφορίες θα πρέπει να διατηρούνται σε δημόσια προσβάσιμη βάση δεδομένων σε επίπεδο Ένωσης, η οποία θα διευκολύνει επίσης την παρακολούθηση και την υποβολή εκθέσεων σχετικά με την εφαρμογή.
(21)
Σύμφωνα με τη σύμβαση του Ώρχους, απαιτείται αποτελεσματική συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων προκειμένου το ενδιαφερόμενο κοινό να έχει τη δυνατότητα να εκφράζει, και ο φορέας λήψης των αποφάσεων να λαμβάνει υπόψη, απόψεις και ανησυχίες που ενδεχομένως είναι σχετικές με τις εν λόγω αποφάσεις, ενισχύοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο τη λογοδοσία και τη διαφάνεια της διαδικασίας λήψης αποφάσεων και συμβάλλοντας στην ευαισθητοποίηση του κοινού για περιβαλλοντικά θέματα και στην υποστήριξη εκ μέρους του κοινού των αποφάσεων που λαμβάνονται.
(22)
Για να εξασφαλίζεται η λήψη ενδεδειγμένων μέτρων αντιμετώπισης σε περίπτωση μεγάλου ατυχήματος, ο φορέας εκμετάλλευσης θα πρέπει να ενημερώνει αμέσως την αρμόδια αρχή και να της κοινοποιεί τις αναγκαίες πληροφορίες για την εκτίμηση των αποτελεσμάτων του ατυχήματος στην ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον.
(23)
Οι τοπικές αρχές έχουν συμφέρον να προλαμβάνουν τα μεγάλα ατυχήματα και να αμβλύνουν τις συνέπειές τους και μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να λάβουν υπόψη το γεγονός αυτό στην εφαρμογή της παρούσας οδηγίας.
(24)
Για να διευκολύνεται η ανταλλαγή πληροφοριών και να αποφεύγονται ατυχήματα παρεμφερούς φύσεως, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διαβιβάζουν στην Επιτροπή πληροφορίες σχετικά με μεγάλα ατυχήματα που συμβαίνουν στο έδαφός τους, ούτως ώστε η Επιτροπή να αναλύει τους κινδύνους και να διαχειρίζεται σύστημα διάδοσης πληροφοριών, ιδίως όσον αφορά τα μεγάλα ατυχήματα και τα διδάγματα που αποκομίσθηκαν. Η εν λόγω ανταλλαγή πληροφοριών θα πρέπει να καλύπτει επίσης «παρ’ ολίγον ατυχήματα» τα οποία τα κράτη μέλη θεωρούν ότι παρουσιάζουν ιδιαίτερο τεχνικό ενδιαφέρον για την αποτροπή μεγάλων ατυχημάτων και τον περιορισμό των συνεπειών τους. Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή θα πρέπει να εντείνουν τις προσπάθειές τους ώστε να είναι πλήρεις οι πληροφορίες που περιέχονται στα συστήματα πληροφόρησης που δημιουργήθηκαν για την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τα μεγάλα ατυχήματα.
(25)
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να καθορίσουν τις αρχές οι οποίες θα είναι αρμόδιες να διασφαλίζουν ότι οι φορείς εκμετάλλευσης εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους. Οι αρμόδιες αρχές και η Επιτροπή θα πρέπει να συνεργάζονται σε δραστηριότητες για την ενίσχυση της εφαρμογής, όπως η ανάπτυξη της κατάλληλης καθοδήγησης και οι ανταλλαγές των βέλτιστων πρακτικών. Για την αποφυγή περιττού διοικητικού φόρτου, οι υποχρεώσεις ενημέρωσης θα πρέπει να ενσωματωθούν, όπου κρίνεται απαραίτητο, σε αυτές που ορίζονται βάσει άλλης νομοθεσίας της Ένωσης.
(26)
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι οι αρμόδιες αρχές λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα σε περίπτωση μη συμμόρφωσης με την παρούσα οδηγία. Για να διασφαλιστεί η αποτελεσματική εφαρμογή και επιβολή, θα πρέπει να υπάρχει σύστημα επιθεωρήσεων, το οποίο να συμπεριλαμβάνει πρόγραμμα επιθεωρήσεων σε τακτά χρονικά διαστήματα και έκτακτες επιθεωρήσεις. Όποτε είναι δυνατόν, οι επιθεωρήσεις θα πρέπει να συντονίζονται με εκείνες που ορίζονται βάσει άλλης νομοθεσίας της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένης, όπου ενδείκνυται, της οδηγίας 2010/75/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Νοεμβρίου 2010, περί βιομηχανικών εκπομπών (ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχος της ρύπανσης) (12). Τα κράτη μέλη θα πρέπει να μεριμνούν ώστε να υπάρχει επαρκές προσωπικό με τις ικανότητες και τα προσόντα που απαιτούνται για την αποτελεσματική διενέργεια των επιθεωρήσεων. Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να παρέχουν την κατάλληλη στήριξη, χρησιμοποιώντας εργαλεία και μηχανισμούς για την ανταλλαγή πείρας και την εδραίωση της γνώσης, ακόμη και σε επίπεδο Ένωσης.
(27)
Προκειμένου να λαμβάνεται υπόψη η τεχνολογική εξέλιξη, θα πρέπει να εξουσιοδοτηθεί η Επιτροπή να εκδίδει πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 290 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για την τροποποίηση των παραρτημάτων II έως VI, προκειμένου να προσαρμόζονται στην τεχνική πρόοδο. Είναι ιδιαιτέρως σημαντικό η Επιτροπή να διεξάγει τις απαραίτητες διαβουλεύσεις κατά τη διάρκεια των προπαρασκευαστικών εργασιών της, μεταξύ άλλων και σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων. Η Επιτροπή, κατά την προετοιμασία και τη σύνταξη κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, θα πρέπει να διασφαλίζει την κατά τον δέοντα τρόπο ταυτόχρονη και έγκαιρη διαβίβαση των συναφών εγγράφων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.
(28)
Για την εξασφάλιση ενιαίων όρων για την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες. Οι αρμοδιότητες αυτές θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 2011, για τη θέσπιση κανόνων και γενικών αρχών σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων από την Επιτροπή (13).
(29)
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να καθορίσουν κανόνες για τις εφαρμοστέες κυρώσεις σε περιπτώσεις παραβάσεων των εθνικών διατάξεων που θεσπίζονται δυνάμει της παρούσας οδηγίας και να διασφαλίζουν την εφαρμογή τους. Οι εν λόγω κυρώσεις θα πρέπει να είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές.
(30)
Δεδομένου ότι οι στόχοι της παρούσας οδηγίας, δηλαδή η εξασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος, είναι αδύνατον να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη και δύνανται, συνεπώς, να επιτευχθούν καλύτερα στο επίπεδο της Ένωσης, η Ένωση μπορεί να λάβει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας που διατυπώνεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας του ίδιου άρθρου, η παρούσα οδηγία δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη του εν λόγω στόχου.
(31)
Σύμφωνα με την κοινή πολιτική δήλωση των κρατών μελών και της Επιτροπής, της 28ης Σεπτεμβρίου 2011, σχετικά με τα επεξηγηματικά έγγραφα (14), τα κράτη μέλη ανέλαβαν να συνοδεύσουν, σε αιτιολογημένες περιπτώσεις, την κοινοποίηση των μέτρων μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο με ένα ή περισσότερα έγγραφα στα οποία θα επεξηγείται η σχέση μεταξύ των συστατικών στοιχείων μιας οδηγίας και των αντίστοιχων μερών των πράξεων μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο. Όσον αφορά την παρούσα οδηγία, ο νομοθέτης θεωρεί ότι η διαβίβαση τέτοιων εγγράφων είναι δικαιολογημένη.
(32)
Επομένως, η οδηγία 96/82/ΕΚ θα πρέπει να τροποποιηθεί και στη συνέχεια να καταργηθεί,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:
Άρθρο 1
Αντικείμενο
Η παρούσα οδηγία θεσπίζει κανόνες για την πρόληψη μεγάλων ατυχημάτων σχετιζόμενων με επικίνδυνες ουσίες και τον περιορισμό των συνεπειών τους στην ανθρώπινη υγεία και στο περιβάλλον, με στόχο να διασφαλιστεί υψηλό επίπεδο προστασίας σε όλη την Ένωση με συνεπή και αποτελεσματικό τρόπο.
Άρθρο 2
Πεδίο εφαρμογής
1. Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται στις μονάδες, όπως ορίζονται στο άρθρο 3 παράγραφος 1.
2. Η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται στα ακόλουθα:
α)
στρατιωτικές μονάδες, εγκαταστάσεις ή αποθήκες·
β)
κινδύνους από ιοντίζουσα ακτινοβολία προερχόμενη από ουσίες·
γ)
οδική, σιδηροδρομική, εσωτερική πλωτή, θαλάσσια ή αεροπορική μεταφορά και άμεσα σχετιζόμενη ενδιάμεση προσωρινή αποθήκευση επικίνδυνων ουσιών εκτός των μονάδων που καλύπτονται από την παρούσα οδηγία, συμπεριλαμβανομένης της φόρτωσης, εκφόρτωσης και μεταφόρτωσης από και προς άλλο μεταφορικό μέσο σε νηοδόχους, αποβάθρες και σιδηροδρομικούς σταθμούς διαλογής·
δ)
μεταφορά επικίνδυνων ουσιών μέσω αγωγών, συμπεριλαμβανομένων των σταθμών άντλησης, έξω από τις μονάδες που καλύπτονται από την παρούσα οδηγία·
ε)
εκμετάλλευση, δηλαδή η έρευνα, η εξόρυξη και η επεξεργασία, ορυκτών σε ορυχεία και λατομεία, μεταξύ άλλων και μέσω γεωτρήσεων·
στ)
υπεράκτια έρευνα και εκμετάλλευση ορυκτών, συμπεριλαμβανομένων των υδρογονανθράκων·
ζ)
υπόγεια υπεράκτια αποθήκευση αερίου, σε ειδικούς αποθηκευτικούς χώρους και σε χώρους στους οποίους γίνεται ακόμα έρευνα και εκμετάλλευση ορυκτών, συμπεριλαμβανομένων των υδρογονανθράκων·
η)
χώρους υγειονομικής ταφής αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένης της υπόγειας εναποθήκευσης αποβλήτων.
Ανεξάρτητα από τα στοιχεία ε) και η) του πρώτου εδαφίου, συμπεριλαμβάνονται στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας η υπόγεια αποθήκευση φυσικού αερίου στα φυσικά πετρώματα, σε θόλους άλατος και σε εγκαταλελειμμένα ορυχεία, και οι εργασίες χημικής και θερμικής επεξεργασίας και αποθήκευσης που σχετίζονται με τις εργασίες αυτές, στις οποίες υπεισέρχονται οι επικίνδυνες ουσίες.
Άρθρο 3
Ορισμοί
Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
1)
«μονάδα», ο υπό έλεγχο φορέα εκμετάλλευσης συνολικός χώρος όπου υπάρχουν επικίνδυνες ουσίες σε μία ή περισσότερες εγκαταστάσεις, συμπεριλαμβανομένων των κοινών ή συναφών υποδομών ή δραστηριοτήτων· οι μονάδες κατατάσσονται σε κατώτερης ή ανώτερης βαθμίδας·
2)
«μονάδα κατώτερης βαθμίδας», μονάδα όπου υπάρχουν επικίνδυνες ουσίες σε ποσότητες ίσες ή μεγαλύτερες των ποσοτήτων που απαριθμούνται στο παράρτημα Ι μέρος 1 στήλη 2 ή στο παράρτημα Ι μέρος 2 στήλη 2, αλλά μικρότερες των ποσοτήτων που απαριθμούνται στο παράρτημα Ι μέρος 1 στήλη 3 ή στο παράρτημα Ι μέρος 2 στήλη 3, χρησιμοποιώντας, όπου έχει εφαρμογή, τον αθροιστικό κανόνα που καθορίζεται στη σημείωση 4 του παραρτήματος Ι·
3)
«μονάδα ανώτερης βαθμίδας», μονάδα όπου υπάρχουν επικίνδυνες ουσίες σε ποσότητες ίσες ή μεγαλύτερες των ποσοτήτων που απαριθμούνται στο παράρτημα Ι μέρος 1 στήλη 3 ή στο παράρτημα Ι μέρος 2 στήλη 3, χρησιμοποιώντας, όπου έχει εφαρμογή, τον αθροιστικό κανόνα που καθορίζεται στη σημείωση 4 του παραρτήματος Ι·
4)
«γειτονική μονάδα», μονάδα που βρίσκεται κοντά σε άλλη μονάδα, σε απόσταση που αυξάνει την επικινδυνότητα ή τις συνέπειες μεγάλου ατυχήματος·
5)
«νέα μονάδα» είναι:
α)
μονάδα που τίθεται σε λειτουργία ή κατασκευάζεται την 1η Ιουνίου 2015 ή αργότερα· ή
β)
χώρος λειτουργίας που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας ή μονάδα κατώτερης βαθμίδας που αναβαθμίζεται σε ανώτερης βαθμίδας ή αντίστροφα, την 1η Ιουνίου 2015 ή αργότερα λόγω τροποποιήσεων στις εγκαταστάσεις ή τις δραστηριότητές της που έχουν ως αποτέλεσμα να αλλάξει ο κατάλογος των επικίνδυνων ουσιών της·
6)
«υφιστάμενη μονάδα», μονάδα που στις 31 Μαΐου 2015 εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 96/82/ΕΚ και από την 1η Ιουνίου 2015 εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας χωρίς να έχει αλλάξει η ταξινόμησή της ως κατώτερης ή ανώτερης βαθμίδας μονάδα·
7)
«άλλη μονάδα», χώρος λειτουργίας που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας ή μονάδα κατώτερης βαθμίδας που αναβαθμίζεται σε ανώτερης βαθμίδας ή αντίστροφα, την 1η Ιουνίου 2015 ή αργότερα για λόγους άλλους από αυτούς που αναφέρονται στο σημείο 5·
8)
«εγκατάσταση», επίγειο ή υπόγειο τεχνικό υποσύνολο μονάδας, όπου γίνεται παραγωγή, χρησιμοποίηση, χειρισμός ή αποθήκευση επικίνδυνων ουσιών· σε αυτό συγκαταλέγονται όλος ο εξοπλισμός, οι κατασκευές, οι αγωγοί, οι μηχανές, τα εργαλεία, οι ιδιωτικές σιδηροδρομικές διακλαδώσεις, οι νηοδόχοι, οι αποβάθρες φορτοεκφόρτωσης που εξυπηρετούν την εγκατάσταση, οι προβλήτες, οι αποθήκες ή συναφείς κατασκευές, πλωτές ή μη, που χρειάζονται για τη λειτουργία της συγκεκριμένης εγκατάστασης·
9)
«φορέας εκμετάλλευσης», κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο το οποίο εκμεταλλεύεται ή κατέχει μονάδα ή εγκατάσταση ή, αν προβλέπεται από την εθνική νομοθεσία, στο οποίο εκχωρήθηκε η αποφασιστική οικονομική εξουσία ή η εξουσία λήψης αποφάσεων επί της τεχνικής λειτουργίας της μονάδας ή εγκατάστασης·
10)
«επικίνδυνη ουσία», ουσία ή μείγμα που καλύπτεται από το μέρος 1 ή απαριθμείται στο μέρος 2 του παραρτήματος Ι, μεταξύ άλλων υπό μορφή πρώτης ύλης, προϊόντος, παραπροϊόντος, καταλοίπου ή ενδιάμεσου προϊόντος·
11)
«μείγμα», μείγμα ή διάλυμα που αποτελείται από δύο ή περισσότερες ουσίες·
12)
«ύπαρξη επικίνδυνων ουσιών», η πραγματική ή προβλεπόμενη παρουσία επικίνδυνων ουσιών στη μονάδα ή επικίνδυνων ουσιών που τεκμαίρεται λογικά ότι προβλέπεται να προκύψουν κατά την απώλεια ελέγχου της διαδικασίας, συμπεριλαμβανομένων δραστηριοτήτων αποθήκευσης, σε οποιαδήποτε εγκατάσταση της μονάδας, σε ποσότητες ίσες με ή μεγαλύτερες από τις οριακές ποσότητες που αναφέρονται στο μέρος 1 ή το μέρος 2 του παραρτήματος Ι·
13)
«μεγάλο ατύχημα», συμβάν, όπως μεγάλη διαρροή, πυρκαγιά ή έκρηξη που προκύπτει από ανεξέλεγκτες εξελίξεις κατά τη λειτουργία οποιασδήποτε μονάδας καλυπτόμενης από την παρούσα οδηγία, το οποίο προκαλεί σοβαρούς κινδύνους, άμεσους ή απώτερους, για την ανθρώπινη υγεία ή το περιβάλλον, εντός ή εκτός της μονάδας, και σχετίζεται με μία ή περισσότερες επικίνδυνες ουσίες·
14)
«κίνδυνος», εγγενής ιδιότητα επικίνδυνης ουσίας ή φυσικής κατάστασης που ενδέχεται να βλάψει την ανθρώπινη υγεία ή το περιβάλλον·
15)
«επικινδυνότητα», πιθανότητα συγκεκριμένης επίδρασης εντός δεδομένης χρονικής περιόδου ή υπό συγκεκριμένες συνθήκες·
16)
«αποθήκευση», η παρουσία ποσότητας επικίνδυνων ουσιών με σκοπό την εναποθήκευση, την παράδοση προς ασφαλή φύλαξη ή την αποθεματοποίηση·
17)
«κοινό», ένα ή περισσότερα φυσικά ή νομικά πρόσωπα και, σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία ή πρακτική, οι ενώσεις, οι οργανώσεις και οι ομάδες αυτών·
18)
«ενδιαφερόμενο κοινό», το κοινό το οποίο θίγεται ή ενδέχεται να θιγεί ή του οποίου διακυβεύονται συμφέροντα από αποφάσεις που λαμβάνονται για οποιοδήποτε από τα θέματα που αναφέρονται στο άρθρο 15 παράγραφος 1· για τους σκοπούς του παρόντος ορισμού, μη κυβερνητικές οργανώσεις που προάγουν την προστασία του περιβάλλοντος και τηρούν τις τυχόν εφαρμοστέες απαιτήσεις σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία θεωρείται ότι έχουν συμφέρον·
19)
«επιθεώρηση», όλες οι δράσεις, συμπεριλαμβανομένων των επιτόπιων επισκέψεων, ελέγχων των εσωτερικών μέτρων, συστημάτων, εκθέσεων και εγγράφων παρακολούθησης, καθώς και κάθε απαραίτητης συνέχειας που δίδεται από την αρμόδια αρχή ή για λογαριασμό της, με σκοπό τον έλεγχο και την προώθηση της συμμόρφωσης των μονάδων με τις απαιτήσεις της παρούσας οδηγίας.
Άρθρο 4
Εκτίμηση κινδύνων μεγάλου ατυχήματος από συγκεκριμένη επικίνδυνη ουσία
1. Η Επιτροπή εκτιμά, όταν είναι σκόπιμο ή σε κάθε περίπτωση στη βάση κοινοποίησης από κράτος μέλος σύμφωνα με την παράγραφο 2, αν είναι δυνατόν στην πράξη, μια επικίνδυνη ουσία που καλύπτεται από το μέρος 1 ή απαριθμείται στο μέρος 2 του παραρτήματος Ι να προκαλέσει έκλυση μάζας ή ενέργειας που θα μπορούσε να οδηγήσει σε μεγάλο ατύχημα, υπό κανονικές ή μη συνθήκες που μπορούν να προβλεφτούν εύλογα. Η εκτίμηση αυτή λαμβάνει υπόψη τις πληροφορίες που αναφέρονται στην παράγραφο 3 και βασίζεται σε ένα ή περισσότερα από τα παρακάτω χαρακτηριστικά:
α)
φυσική μορφή της επικίνδυνης ουσίας υπό κανονικές συνθήκες κατεργασίας ή χειρισμού ή σε αιφνίδιο έλεγχο του περιορισμού·
β)
εγγενείς ιδιότητες της επικίνδυνης ουσίας ή των επικίνδυνων ουσιών, ιδιαίτερα εκείνων που συνδέονται με τη διάχυση σε περίπτωση μεγάλου ατυχήματος, όπως η μοριακή μάζα και η πίεση κορεσμένων ατμών·
γ)
μέγιστη συγκέντρωση των ουσιών σε περίπτωση μειγμάτων.
Για τους σκοπούς του πρώτου εδαφίου, θα πρέπει να λαμβάνονται επίσης υπόψη ο περιορισμός και η γενική συσκευασία της επικίνδυνης ουσίας, όπου είναι σκόπιμο, ιδιαίτερα μάλιστα σε περίπτωση που καλύπτονται από ειδική νομοθεσία της Ένωσης.
2. Όταν κράτος μέλος θεωρεί ότι επικίνδυνη ουσία δεν ενέχει κίνδυνο μεγάλου ατυχήματος σύμφωνα με την παράγραφο 1, το κοινοποιεί στην Επιτροπή μαζί με σχετική αιτιολόγηση, συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που αναφέρονται στην παράγραφο 3.
3. Για τους σκοπούς των παραγράφων 1 και 2, οι πληροφορίες που απαιτούνται για την εκτίμηση των κινδύνων για την υγεία και των φυσικών και περιβαλλοντικών κινδύνων της επικίνδυνης ουσίας περιλαμβάνουν:
α)
πλήρη κατάλογο των ιδιοτήτων που χρειάζονται για την εκτίμηση της πιθανότητας να προκαλέσει η επικίνδυνη ουσία βλάβες σε περιουσιακά στοιχεία, στην υγεία ή στο περιβάλλον·
β)
τις φυσικές και τις χημικές ιδιότητες (π.χ. μοριακή μάζα, πίεση κορεσμένων ατμών, εγγενής τοξικότητα, σημείο βρασμού, αντιδραστικότητα, ιξώδες, διαλυτότητα και άλλες σχετικές ιδιότητες)·
γ)
ιδιότητες που ενέχουν κίνδυνο για την υγεία ή το περιβάλλον (π.χ. αντιδραστικότητα, τοξικότητα σε συνδυασμό με πρόσθετους παράγοντες όπως ο τρόπος προσβολής του σώματος, ο λόγος τραυματισμών προς θανάτους, και οι μακροπρόθεσμες συνέπειες, όπως επίσης άλλες ιδιότητες κατά περίπτωση)·
δ)
ιδιότητες που ενέχουν κίνδυνο για το περιβάλλον (π.χ. οικοτοξικότητα, ανθεκτικότητα, βιοσωρευτικότητα, δυνατότητα μεταφοράς μακράς εμβέλειας στο περιβάλλον, όπως επίσης άλλες ιδιότητες κατά περίπτωση)·
ε)
όταν υπάρχουν, ενωσιακή ταξινόμηση της ουσίας ή του μείγματος·
στ)
πληροφορίες σχετικά με ειδικές συνθήκες επίδρασης (π.χ. θερμοκρασία, πίεση, και άλλες συνθήκες κατά περίπτωση) υπό τις οποίες η επικίνδυνη ουσία αποθηκεύεται, χρησιμοποιείται ή/και υπάρχει σε περίπτωση απρόβλεπτων μη φυσιολογικών λειτουργιών ή ατυχήματος όπως πυρκαγιά.
4. Με βάση την εκτίμηση που αναφέρεται στην παράγραφο 1, η Επιτροπή υποβάλλει, αν είναι σκόπιμο, νομοθετική πρόταση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, προκειμένου η συγκεκριμένη επικίνδυνη ουσία να εξαιρεθεί από το πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας.
Άρθρο 5
Γενικές υποχρεώσεις του φορέα εκμετάλλευσης
1. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε ο φορέας εκμετάλλευσης να λαμβάνει όλα τα απαραίτητα μέτρα για την πρόληψη των μεγάλων ατυχημάτων και τον περιορισμό των συνεπειών τους στον άνθρωπο και στο περιβάλλον.
2. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε ο φορέας εκμετάλλευσης να υποχρεούται να αποδεικνύει ανά πάσα στιγμή στην κατά το άρθρο 6 αρμόδια αρχή, ιδίως για τους σκοπούς των επιθεωρήσεων και ελέγχων του άρθρου 20, ότι ο φορέας εκμετάλλευσης έχει λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα που προσδιορίζονται στην παρούσα οδηγία.
Άρθρο 6
Αρμόδια αρχή
1. Με την επιφύλαξη των ευθυνών του φορέα εκμετάλλευσης, τα κράτη μέλη συγκροτούν ή διορίζουν την αρμόδια αρχή ή αρχές που είναι υπεύθυνες για την εκτέλεση των καθηκόντων που καθορίζει η παρούσα οδηγία («αρμόδια αρχή») και, ενδεχομένως, τους οργανισμούς που επικουρούν την αρμόδια αρχή σε τεχνικό επίπεδο. Τα κράτη μέλη που συγκροτούν ή διορίζουν περισσότερες από μια αρμόδιες αρχές μεριμνούν για τον πλήρη συντονισμό των διαδικασιών για την εκτέλεση των καθηκόντων τους.
2. Οι αρμόδιες αρχές και η Επιτροπή συνεργάζονται σε δραστηριότητες για την υποστήριξη της εφαρμογής της παρούσας οδηγίας, με τη συμμετοχή των ενδιαφερομένων, όπου είναι σκόπιμο.
3. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε οι αρμόδιες αρχές να αποδέχονται για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας ισοδύναμες πληροφορίες τις οποίες υποβάλλουν φορείς εκμετάλλευσης σύμφωνα με τη λοιπή σχετική νομοθεσία της Ένωσης και οι οποίες πληρούν οποιεσδήποτε από τις απαιτήσεις της παρούσας οδηγίας. Στις περιπτώσεις αυτές, οι αρμόδιες αρχές μεριμνούν ώστε να τηρούνται οι απαιτήσεις της παρούσας οδηγίας.
Άρθρο 7
Κοινοποίηση
1. Τα κράτη μέλη απαιτούν από τον φορέα εκμετάλλευσης να διαβιβάζει στην αρμόδια αρχή κοινοποίηση που να περιέχει τα ακόλουθα στοιχεία:
α)
το όνομα ή/και την εμπορική επωνυμία του φορέα εκμετάλλευσης και την πλήρη διεύθυνση της σχετικής μονάδας·
β)
την έδρα του φορέα εκμετάλλευσης και την πλήρη διεύθυνση·
γ)
το ονοματεπώνυμο και την ιδιότητα του υπευθύνου της μονάδας, αν δεν είναι ο αναφερόμενος στο στοιχείο α)·
δ)
επαρκείς πληροφορίες για την ταυτοποίηση των σχετικών ή ενδεχόμενων επικίνδυνων ουσιών και της κατηγορίας τους·
ε)
την ποσότητα και τη φυσική μορφή της σχετικής επικίνδυνης ουσίας ή των σχετικών επικίνδυνων ουσιών·
στ)
τη δραστηριότητα που ασκείται ή προβλέπεται στην εγκατάσταση ή στην αποθήκη·
ζ)
το άμεσο περιβάλλον της μονάδας, καθώς και παράγοντες που μπορεί να προκαλέσουν μεγάλο ατύχημα ή να επιδεινώσουν τις συνέπειές του, καθώς και λεπτομέρειες, αν υπάρχουν, σχετικά με τις γειτονικές μονάδες, όπως επίσης και τοποθεσιών που δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας, περιοχών και έργων που θα ήταν δυνατόν να αποτελέσουν αιτία για αύξηση της επικινδυνότητας ή των συνεπειών μεγάλου ατυχήματος και των πολλαπλασιαστικών αποτελεσμάτων.
2. Η κοινοποίηση ή η επικαιροποίησή της αποστέλλεται στην αρμόδια αρχή εντός των ακόλουθων προθεσμιών:
α)
για νέες μονάδες, εντός εύλογης προθεσμίας πριν από την έναρξη της κατασκευής ή λειτουργίας, ή πριν από τις τροποποιήσεις που θα έχουν ως αποτέλεσμα την αλλαγή του καταλόγου επικίνδυνων ουσιών·
β)
για όλες τις άλλες περιπτώσεις, εντός ενός έτους από την ημερομηνία από την οποία εφαρμόζεται η παρούσα οδηγία στη σχετική μονάδα.
3. Οι παράγραφοι 1 και 2 δεν εφαρμόζονται αν ο φορέας εκμετάλλευσης έχει ήδη αποστείλει κοινοποίηση στην αρμόδια αρχή σύμφωνα με τις απαιτήσεις της εθνικής νομοθεσίας πριν την 1η Ιουνίου 2015 και οι πληροφορίες που περιέχονται σε αυτήν πληρούν την παράγραφο 1 και παραμένουν αμετάβλητες.
4. Ο φορέας εκμετάλλευσης ενημερώνει εκ των προτέρων την αρμόδια αρχή στις ακόλουθες περιπτώσεις:
α)
ουσιαστική αύξηση ή μείωση της ποσότητας ή ουσιαστική μεταβολή της φύσης ή της φυσικής μορφής της υπάρχουσας επικίνδυνης ουσίας, όπως δήλωσε ο φορέας εκμετάλλευσης με την κοινοποίηση που υπέβαλε κατά την παράγραφο 1, ή σημαντική μεταβολή των διεργασιών χρήσης της·
β)
μετατροπή μονάδας ή εγκατάστασης, η οποία ενδέχεται να έχει σημαντικές συνέπειες όσον αφορά τους κινδύνους μεγάλου ατυχήματος·
γ)
οριστική παύση λειτουργίας ή παροπλισμός της μονάδας· ή
δ)
αλλαγές στις πληροφορίες που αναφέρονται στην παράγραφο 1 στοιχεία α), β) ή γ).
Άρθρο 8
Πολιτική πρόληψης μεγάλων ατυχημάτων
1. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε ο φορέας εκμετάλλευσης να συντάσσει υποχρεωτικώς γραπτό έγγραφο εκθέτοντας την οικεία πολιτική πρόληψης μεγάλων ατυχημάτων (ΠΠΜΑ) και να εξασφαλίζει την ορθή της εφαρμογή. Η ΠΠΜΑ είναι σχεδιασμένη για τη διασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος. Είναι ανάλογη προς τους κινδύνους μεγάλου ατυχήματος. Περιλαμβάνει τους γενικούς στόχους και τις αρχές δράσης του φορέα εκμετάλλευσης, τον ρόλο και την ευθύνη της διοίκησης, καθώς και την προσήλωση στη διαρκή βελτίωση του ελέγχου των κινδύνων μεγάλων ατυχημάτων και στη διασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας.
2. Η ΠΠΜΑ καταρτίζεται και, αν το επιβάλλει το εθνικό δίκαιο, αποστέλλεται στην αρμόδια αρχή εντός των ακόλουθων προθεσμιών:
α)
για νέες μονάδες, εντός εύλογης προθεσμίας πριν από την έναρξη της κατασκευής ή λειτουργίας ή πριν από τις τροποποιήσεις που θα έχουν ως αποτέλεσμα την αλλαγή του καταλόγου επικίνδυνων ουσιών·
β)
για όλες τις άλλες περιπτώσεις, εντός ενός έτους από την ημερομηνία από την οποία εφαρμόζεται η παρούσα οδηγία στη σχετική μονάδα.
3. Οι παράγραφοι 1 και 2 δεν εφαρμόζονται, εάν ο φορέας εκμετάλλευσης έχει ήδη καταρτίσει την ΠΠΜΑ και, όταν απαιτείται από το εθνικό δίκαιο, την έχει αποστείλει στην αρμόδια αρχή πριν από την 1η Ιουνίου 2015 και οι πληροφορίες που περιέχονται σε αυτήν πληρούν την παράγραφο 1 και έχουν παραμείνει αμετάβλητες.
4. Με την επιφύλαξη του άρθρου 11, ο φορέας εκμετάλλευσης επανεξετάζει περιοδικά και, όταν χρειάζεται, επικαιροποιεί την ΠΠΜΑ, τουλάχιστον ανά πενταετία. Όταν επιβάλλεται από το εθνικό δίκαιο, ο φορέας εκμετάλλευσης αποστέλλει χωρίς καθυστέρηση την επικαιροποιημένη ΠΠΜΑ στην αρμόδια αρχή.
5. Η ΠΠΜΑ εφαρμόζεται με κατάλληλα μέσα, δομές και σύστημα διαχείρισης ασφαλείας, σύμφωνα προς τις απαιτήσεις του παραρτήματος III, και ανάλογα προς τους κινδύνους μεγάλου ατυχήματος και την πολυπλοκότητα της οργάνωσης ή των δραστηριοτήτων της μονάδας. Γα τις μονάδες κατώτερης βαθμίδας, η υποχρέωση εφαρμογής της ΠΠΜΑ μπορεί να υλοποιηθεί με άλλα κατάλληλα μέσα, δομές και συστήματα διαχείρισης, ανάλογα προς τους κινδύνους μεγάλου ατυχήματος, λαμβανομένων υπόψη των αρχών που καθορίζονται στο παράρτημα ΙΙΙ.
Άρθρο 9
Πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα
1. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε η αρμόδια αρχή, χρησιμοποιώντας τις πληροφορίες που παρέχουν οι φορείς εκμετάλλευσης σύμφωνα με τα άρθρα 7 και 10, ή σε συνέχεια αιτήματος της αρμόδιας αρχής για πρόσθετες πληροφορίες, ή μέσω επιθεωρήσεων σύμφωνα με το άρθρο 20, να καθορίζουν όλες τις μονάδες ή ομάδες μονάδων κατώτερης και ανώτερης βαθμίδας όπου η επικινδυνότητα ή οι συνέπειες μεγάλου ατυχήματος ενδέχεται να αυξάνονται λόγω της γεωγραφικής θέσης και της εγγύτητας αυτών των μονάδων, καθώς και τους καταλόγους επικίνδυνων ουσιών.
2. Αν η αρμόδια αρχή διαθέτει πρόσθετες πληροφορίες επιπλέον αυτών που διαβίβασε ο φορέας εκμετάλλευσης σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 1 στοιχείο ζ), κοινοποιεί τις πληροφορίες αυτές στον εν λόγω φορέα εκμετάλλευσης, αν αυτό απαιτείται για την εφαρμογή του παρόντος άρθρου.
3. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε οι φορείς εκμετάλλευσης των μονάδων που καθορίζονται σύμφωνα με την παράγραφο 1:
α)
να ανταλλάσσουν κατάλληλες πληροφορίες που καθιστούν δυνατό να συνεκτιμούνται δεόντως για τις εν λόγω μονάδες η φύση και η έκταση του συνολικού κινδύνου μεγάλου ατυχήματος στις οικείες ΠΠΜΑ, στα συστήματα διαχείρισης της ασφαλείας, στις εκθέσεις ασφαλείας και στα εσωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης, κατά περίπτωση·
β)
να συνεργάζονται για την ενημέρωση του κοινού και των γειτονικών χώρων που δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας, καθώς και για την παροχή πληροφοριών στην αρμόδια αρχή κατά την κατάρτιση εξωτερικών σχεδίων έκτακτης ανάγκης.
Άρθρο 10
Έκθεση ασφαλείας
1. Τα κράτη μέλη απαιτούν από τον φορέα εκμετάλλευσης μονάδας ανώτερης βαθμίδας να καταρτίζει έκθεση ασφαλείας με σκοπό:
α)
να καταδεικνύεται ότι εφαρμόζεται, σύμφωνα με τα στοιχεία του παραρτήματος III, πολιτική πρόληψης μεγάλων ατυχημάτων και σύστημα διαχείρισης της ασφαλείας προς υλοποίησή της·
β)
να καταδεικνύεται ότι έχουν προσδιοριστεί οι κίνδυνοι μεγάλου ατυχήματος και τα σενάρια πιθανών μεγάλων ατυχημάτων και ότι έχουν ληφθεί τα απαραίτητα μέτρα για την πρόληψη και τον περιορισμό των συνεπειών τους στον άνθρωπο και το περιβάλλον·
γ)
να καταδεικνύεται ότι παρέχουν επαρκή αξιοπιστία και ασφάλεια ο σχεδιασμός, η κατασκευή, η λειτουργία και η συντήρηση κάθε εγκατάστασης, αποθήκης, εξοπλισμού και υποδομής που αφορούν τη λειτουργία της και έχουν σχέση με τους κινδύνους μεγάλου ατυχήματος εντός της μονάδας·
δ)
να καταδεικνύεται ότι έχουν καταρτιστεί εσωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης και παρέχουν τις πληροφορίες που καθιστούν δυνατή την κατάρτιση του εξωτερικού σχεδίου έκτακτης ανάγκης·
ε)
να εξασφαλίζεται επαρκής πληροφόρηση της αρμόδιας αρχής, ώστε να είναι σε θέση να αποφασίζουν για την χωροθέτηση νέων δραστηριοτήτων ή έργων κοντά σε υπάρχουσες μονάδες.
2. Η έκθεση ασφαλείας περιέχει τουλάχιστον τα στοιχεία και τις πληροφορίες που απαριθμούνται στο παράρτημα II. Αναφέρονται σε αυτήν οι ονομασίες των σχετικών οργανισμών που συμμετέχουν στην εκπόνηση της έκθεσης.
3. Η έκθεση ασφαλείας αποστέλλεται στην αρμόδια αρχή εντός των ακόλουθων προθεσμιών:
α)
για νέες μονάδες, εντός εύλογης προθεσμίας πριν από την έναρξη της κατασκευής ή λειτουργίας, ή πριν από τις τροποποιήσεις που θα έχουν ως αποτέλεσμα την αλλαγή του καταλόγου επικίνδυνων ουσιών·
β)
για τις υπάρχουσες μονάδες ανώτερης βαθμίδας, έως την 1η Ιουνίου 2016·
γ)
για τις άλλες μονάδες, εντός δύο ετών από την ημερομηνία από την οποία εφαρμόζεται η παρούσα οδηγία στη σχετική μονάδα.
4. Οι παράγραφοι 1, 2 και 3 δεν εφαρμόζονται, εάν ο φορέας εκμετάλλευσης έχει ήδη αποστείλει την έκθεση ασφαλείας στην αρμόδια αρχή σύμφωνα με τις απαιτήσεις της εθνικής νομοθεσίας πριν από την 1η Ιουνίου 2015 και οι πληροφορίες που περιλαμβάνονται σε αυτήν πληρούν τις παραγράφους 1 και 2 και έχουν παραμείνει αμετάβλητες. Προκειμένου να συμμορφωθεί προς τις παραγράφους 1 και 2 του παρόντος άρθρου, ο φορέας εκμετάλλευσης υποβάλλει τα τυχόν τροποποιούμενα μέρη τις έκθεσης ασφαλείας στη μορφή που αποφασίζει η αρμόδια αρχή, υπό την επιφύλαξη των κατά την παράγραφο 3 προθεσμιών.
5. Με την επιφύλαξη του άρθρου 11, ο φορέας εκμετάλλευσης επανεξετάζει περιοδικά και, όταν χρειάζεται, επικαιροποιεί την έκθεση ασφαλείας, τουλάχιστον ανά πενταετία.
Επιπλέον, ο φορέας εκμετάλλευσης επανεξετάζει και, όταν χρειάζεται, επικαιροποιεί την έκθεση ασφαλείας μετά από μεγάλο ατύχημα στη μονάδα του, και οποιαδήποτε άλλη στιγμή, με πρωτοβουλία του φορέα εκμετάλλευσης ή μετά από αίτημα της αρμόδιας αρχής, όταν το δικαιολογούν νέα δεδομένα ή νέες τεχνολογικές γνώσεις σχετικά με την ασφάλεια, συμπεριλαμβανομένης της γνώσης που προκύπτει από την ανάλυση των ατυχημάτων ή, στο μέτρο του δυνατού, των «παρ’ ολίγον ατυχημάτων», και της εξέλιξης των γνώσεων σχετικά με την εκτίμηση των κινδύνων.
Η επικαιροποιημένη έκθεση ασφαλείας ή τα επικαιροποιημένα μέρη της αποστέλλονται στην αρμόδια αρχή χωρίς καθυστέρηση.
6. Προτού ο φορέας εκμετάλλευσης αρχίσει την κατασκευή ή την εκμετάλλευση ή, στις περιπτώσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 3 στοιχεία β) και γ) και στην παράγραφο 5 του παρόντος άρθρου, η αρμόδια αρχή, εντός εύλογων προθεσμιών από την παραλαβή της έκθεσης, ανακοινώνει στον φορέα εκμετάλλευσης τα συμπεράσματά τους από την εξέταση της έκθεσης ασφαλείας και, κατά περίπτωση, σύμφωνα με το άρθρο 19, απαγορεύει την έναρξη λειτουργίας ή τη συνέχιση της εκμετάλλευσης της εν λόγω μονάδας.
Άρθρο 11
Μετατροπές εγκατάστασης, μονάδας ή αποθήκης
Σε περίπτωση μετατροπής εγκατάστασης, μονάδας, αποθήκης ή διεργασίας παραγωγής ή της φύσης ή της φυσικής μορφής ή των ποσοτήτων επικίνδυνων ουσιών που ενδέχεται να έχει σημαντικές συνέπειες στους κινδύνους μεγάλου ατυχήματος ή να μετατρέψουν μονάδα κατώτερης βαθμίδας σε ανώτερης ή το αντίστροφο, τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε ο φορέας εκμετάλλευσης να επανεξετάσει και, εάν χρειάζεται, να επικαιροποιήσει την κοινοποίηση, την ΠΠΜΑ, το σύστημα διαχείρισης της ασφαλείας και την έκθεση ασφάλειας και να ενημερώσει την αρμόδια αρχή για τις λεπτομέρειες των εν λόγω επικαιροποιήσεων πριν από την εν λόγω μετατροπή.
Άρθρο 12
Σχέδια έκτακτης ανάγκης
1. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε, για κάθε μονάδα ανώτερης βαθμίδας:
α)
ο φορέας εκμετάλλευσης να καταρτίζει εσωτερικό σχέδιο έκτακτης ανάγκης με τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν εντός της μονάδας·
β)
ο φορέας εκμετάλλευσης να παρέχει τις απαραίτητες πληροφορίες στην αρμόδια αρχή, ώστε αυτή να είναι σε θέση να καταρτίσει εξωτερικό σχέδιο έκτακτης ανάγκης·
γ)
οι αρχές που έχουν οριστεί για τον σκοπό αυτόν από το κράτος μέλος, να καταρτίζουν, εντός δύο ετών από την παραλαβή των απαιτούμενων πληροφοριών από τον φορέα εκμετάλλευσης σύμφωνα με το στοιχείο β), εξωτερικό σχέδιο έκτακτης ανάγκης για τα μέτρα που πρέπει να λαμβάνονται εκτός της μονάδας.
2. Οι φορείς εκμετάλλευσης συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις που ορίζονται στα στοιχεία α) και β) της παραγράφου 1 εντός των ακόλουθων χρονικών ορίων:
α)
για τις νέες μονάδες, ένα εύλογο χρονικό διάστημα πριν από την έναρξη της λειτουργίας, ή πριν από τις τροποποιήσεις που θα έχουν ως αποτέλεσμα την αλλαγή του καταλόγου επικίνδυνων ουσιών
β)
για τις υπάρχουσες μονάδες ανώτερης βαθμίδας, έως την 1η Ιουνίου 2016, εκτός αν το εσωτερικό σχέδιο έκτακτης ανάγκης που καταρτίζεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις της εθνικής νομοθεσίας πριν από την ημερομηνία αυτή, καθώς και οι πληροφορίες που περιλαμβάνονται σε αυτό, όπως επίσης και οι πληροφορίες που αναφέρονται στην παράγραφο 1 στοιχείο β), συμφωνούν με τον παρόν άρθρο και δεν έχουν μεταβληθεί
γ)
για τις άλλες μονάδες, εντός δύο ετών από την ημερομηνία από την οποία εφαρμόζεται η παρούσα οδηγία στη σχετική μονάδα.
3. Τα σχέδια έκτακτης ανάγκης εκπονούνται με τους ακόλουθους στόχους:
α)
τον περιορισμό και τη θέση υπό έλεγχο περιστατικών, ούτως ώστε να ελαχιστοποιούνται οι επιπτώσεις τους και να περιορίζονται οι βλάβες που προκαλούνται στον άνθρωπο, στο περιβάλλον και στην περιουσία·
β)
την εφαρμογή των αναγκαίων μέτρων προστασίας του ανθρώπου και του περιβάλλοντος από τις επιδράσεις μεγάλων ατυχημάτων·
γ)
την ανακοίνωση των αναγκαίων πληροφοριών στο κοινό και στις οικείες υπηρεσίες ή αρχές της περιοχής·
δ)
την αποκατάσταση και τον καθαρισμό του περιβάλλοντος μετά από μεγάλο ατύχημα.
Τα σχέδια έκτακτης ανάγκης περιέχουν τις πληροφορίες που καθορίζονται στο παράρτημα IV.
4. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε τα εσωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία να καταρτίζονται ύστερα από διαβούλευση με το προσωπικό που απασχολείται εντός της μονάδας, συμπεριλαμβανομένου του σχετικού επί μακρόν εργαζομένου προσωπικού υπεργολαβίας.
5. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι παρέχεται έγκαιρα στο ενδιαφερόμενο κοινό η ευκαιρία να εκφράσει τη γνώμη του για τα εξωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης όταν αυτά εκπονούνται ή τροποποιούνται σημαντικά.
6. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε τα εσωτερικά και τα εξωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης να επανεξετάζονται, να δοκιμάζονται και, όταν χρειάζεται, να επικαιροποιούνται από τους φορείς εκμετάλλευσης και τις κοινοποιημένες αρχές, ανά ενδεδειγμένα χρονικά διαστήματα όχι μεγαλύτερα των τριών ετών. Η επανεξέταση λαμβάνει υπόψη τις μετατροπές στις σχετικές μονάδες ή εντός των οικείων υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης, τις νέες τεχνικές γνώσεις και τις γνώσεις που αφορούν την αντιμετώπιση μεγάλων ατυχημάτων.
Όσον αφορά τα εξωτερικά σχέδια έκτακτης ανάγκης, τα κράτη μέλη λαμβάνουν υπόψη την ανάγκη να διευκολύνεται η αυξημένη συνεργασία κατά την παροχή βοήθειας πολιτικής προστασίας σε σοβαρές περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης.
7. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε τα σχέδια έκτακτης ανάγκης να εφαρμόζονται χωρίς καθυστέρηση από τον φορέα εκμετάλλευσης και, ενδεχομένως, από την αρμόδια αρχή που ορίζεται για τον σκοπό αυτό σε περίπτωση μεγάλου ατυχήματος ή σε περίπτωση ανεξέλεγκτου συμβάντος τέτοιου ώστε ευλόγως να αναμένεται ότι θα καταλήξει σε μεγάλο ατύχημα.
8. Η αρμόδια αρχή μπορεί, παραθέτοντας τους σχετικούς λόγους, να αποφασίσει, με βάση τις πληροφορίες της έκθεσης ασφαλείας, ότι δεν εφαρμόζεται η παράγραφος 1 σχετικά με την υποχρέωση κατάρτισης εξωτερικού σχεδίου έκτακτης ανάγκης.
Άρθρο 13
Σχεδιασμός χρήσεων γης
1. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε οι στόχοι της πρόληψης μεγάλων ατυχημάτων και του περιορισμού των συνεπειών τους στην ανθρώπινη υγεία και στο περιβάλλον να λαμβάνονται υπόψη στις πολιτικές χρήσης γης ή άλλες σχετικές πολιτικές. Τα κράτη μέλη επιδιώκουν αυτούς τους στόχους ελέγχοντας:
α)
τη χωροθέτηση νέων μονάδων·
β)
τις μετατροπές στις μονάδες οι οποίες καλύπτονται από το άρθρο 11·
γ)
τα νέα χωροταξικά έργα κοντά σε μονάδες, όπως δίκτυο μεταφορών, χώροι δημόσιας χρήσης και οικιστικές ζώνες, όταν η χωροθέτηση ή τα έργα ενδέχεται να προκαλέσουν ή να αυξήσουν τον κίνδυνο ενός μεγάλου ατυχήματος είτε να επιδεινώσουν τις συνέπειές του.
2. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε στις πολιτικές χρήσης γης ή και σε άλλες σχετικές πολιτικές και στις διαδικασίες εφαρμογής αυτών να συνεκτιμάται μακροπρόθεσμα η ανάγκη:
α)
να τηρούνται κατάλληλες αποστάσεις ασφαλείας μεταξύ των μονάδων που καλύπτονται από την παρούσα οδηγία και των οικιστικών ζωνών, των κτιρίων και των χώρων δημόσιας χρήσης, των χώρων αναψυχής και, στο μέτρο του δυνατού, του κύριου δικτύου μεταφορών·
β)
να προστατεύονται οι περιοχές ιδιαίτερης φυσικής ευαισθησίας ή ενδιαφέροντος κοντά στις μονάδες που καλύπτονται από την παρούσα οδηγία, όπου είναι σκόπιμο με κατάλληλες αποστάσεις ασφαλείας ή με άλλα σχετικά μέτρα·
γ)
στην περίπτωση υφιστάμενων μονάδων, να λαμβάνονται πρόσθετα τεχνικά μέτρα, σύμφωνα με το άρθρο 5, ώστε να μην αυξάνεται η επικινδυνότητα για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον.
3. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε όλες οι αρμόδιες αρχές και υπηρεσίες σχεδιασμού που έχουν εξουσία λήψης αποφάσεων σε αυτόν τον τομέα να θεσπίζουν κατάλληλες διαδικασίες διαβούλευσης για να διευκολύνουν την εφαρμογή των πολιτικών που καθορίζονται σύμφωνα με την παράγραφο 1. Οι διαδικασίες οργανώνονται κατά τρόπον ώστε, όταν πρόκειται να ληφθούν αποφάσεις, να διασφαλίζεται ότι οι φορείς εκμετάλλευσης παρέχουν επαρκείς πληροφορίες για την επικινδυνότητα της μονάδας και υπάρχουν τεχνικές συμβουλές σχετικά με την εν λόγω επικινδυνότητα, βασιζόμενες σε συγκεκριμένη για την κάθε περίπτωση μελέτη ή γενικά κριτήρια.
Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε κάθε φορέας εκμετάλλευσης μονάδας κατώτερης μονάδας να παρέχει, κατόπιν αιτήματος της αρμόδιας αρχής, επαρκείς πληροφορίες σχετικά με την επικινδυνότητα της μονάδας οι οποίες απαιτούνται για τον σχεδιασμό χρήσεων γης.
4. Οι απαιτήσεις των παραγράφων 1, 2 και 3 του παρόντος άρθρου εφαρμόζονται με την επιφύλαξη των διατάξεων της οδηγίας 2011/92/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Δεκεμβρίου 2011, σχετικά με την αξιολόγηση των επιπτώσεων ορισμένων δημόσιων και ιδιωτικών έργων στο περιβάλλον (15), της οδηγίας 2001/42/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 2001, για την εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων δημοσίων κα ιδιωτικών έργων στο περιβάλλον (16) και άλλης σχετικής ενωσιακής νομοθεσίας. Τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέπουν συντονισμένες ή κοινές διαδικασίες, ώστε να πληρούνται οι απαιτήσεις του παρόντος άρθρου και οι απαιτήσεις της εν λόγω νομοθεσίας, μεταξύ άλλων προκειμένου να αποφεύγεται η αλληλοεπικάλυψη των εκτιμήσεων ή διαβουλεύσεων.
Άρθρο 14
Ενημέρωση του κοινού
1. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε οι πληροφορίες που αναφέρονται στο παράρτημα V να είναι μονίμως διαθέσιμες στο κοινό, ακόμη και σε ηλεκτρονική μορφή. Οι πληροφορίες επικαιροποιούνται διαρκώς, αν χρειαστεί, μεταξύ άλλων και στην περίπτωση των τροποποιήσεων που καλύπτει το άρθρο 11.
2. Για μονάδες ανώτερης βαθμίδας, τα κράτη μέλη διασφαλίζουν επίσης ότι:
α)
όλα τα πρόσωπα που ενδέχεται να πληγούν από μεγάλο ατύχημα λαμβάνουν τακτικά και με την πλέον ενδεδειγμένη μορφή, χωρίς να χρειάζεται να τις ζητήσουν, σαφείς και εύληπτες πληροφορίες σχετικά με τα μέτρα ασφαλείας και την απαιτούμενη συμπεριφορά σε περίπτωση μεγάλου ατυχήματος·
β)
η έκθεση ασφαλείας τίθεται στη διάθεση του κοινού μετά από αίτημα, με την επιφύλαξη του άρθρου 22 παράγραφος 3· στις περιπτώσεις που εφαρμόζεται το άρθρο 22 παράγραφος 3, τίθεται στη διάθεση του κοινού τροποποιημένη έκθεση, π.χ. με τη μορφή περίληψης μη τεχνικού περιεχομένου, η οποία περιλαμβάνει τουλάχιστον τις γενικές πληροφορίες σχετικά με τους κινδύνους μεγάλων ατυχημάτων και τις πιθανές επιδράσεις στην ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον σε περίπτωση μεγάλου ατυχήματος·
γ)
ο κατάλογος των επικίνδυνων ουσιών τίθεται στη διάθεση του κοινού μετά από αίτημα, με την επιφύλαξη του άρθρου 22 παράγραφος 3.
Οι πληροφορίες που αναφέρονται στο στοιχείο α) του πρώτου εδαφίου της παρούσας παραγράφου περιλαμβάνουν τουλάχιστον αυτές που αναφέρονται στο παράρτημα V. Εξάλλου, οι εν λόγω πληροφορίες παρέχονται σε όλα τα κτίρια και τους χώρους δημόσιας χρήσης, συμπεριλαμβανομένων των σχολείων και των νοσοκομείων, καθώς και σε όλες τις γειτονικές μονάδες στην περίπτωση μονάδων που καλύπτονται από το άρθρο 9. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι οι πληροφορίες παρέχονται τουλάχιστον ανά πενταετία, επανεξετάζονται περιοδικά και, αν χρειαστεί, επικαιροποιούνται, μεταξύ άλλων και σε περίπτωση τροποποιήσεων που καλύπτονται από το άρθρο 11.
3. Κάθε κράτος μέλος θέτει στη διάθεση των κρατών μελών τα οποία είναι πιθανόν να υποστούν τις διασυνοριακές επιδράσεις μεγάλου ατυχήματος σε μονάδα ανώτερης βαθμίδας, επαρκείς πληροφορίες ώστε τα εν λόγω κράτη μέλη να δύνανται να εφαρμόσουν, κατά περίπτωση, όλες τις σχετικές διατάξεις των άρθρων 12 και 13 και του παρόντος άρθρου.
4. Όταν ένα κράτος μέλος κρίνει ότι μια μονάδα ευρισκόμενη κοντά στο έδαφος άλλου κράτους μέλους δεν δημιουργεί κίνδυνο μεγάλου ατυχήματος πέραν της περιμέτρου της σύμφωνα με το άρθρο 12 παράγραφος 8 και, επομένως, δεν απαιτείται εξωτερικό σχέδιο έκτακτης ανάγκης σύμφωνα με το άρθρο 12 παράγραφος 1, ενημερώνει το άλλο κράτος μέλος για την αιτιολογημένη αυτή απόφαση.
Άρθρο 15
Δημόσια διαβούλευση και συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων
1. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε το ενδιαφερόμενο κοινό να έχει έγκαιρα τη δυνατότητα να εκφέρει γνώμη σχετικά με ειδικά επιμέρους έργα όσον αφορά:
α)
τον σχεδιασμό νέων μονάδων, σύμφωνα με το άρθρο 13·
β)
σημαντικές μετατροπές μονάδων βάσει του άρθρου 11, όταν οι προβλεπόμενες μετατροπές υπόκεινται στις υποχρεώσεις που προβλέπονται στο άρθρο 13 όσον αφορά τον σχεδιασμό·
γ)
τα νέα έργα κοντά σε μονάδες, όταν η χωροθέτηση των έργων ενδέχεται να αυξήσει τον κίνδυνο μεγάλου ατυχήματος ή να επιδεινώσει τις συνέπειές του, σύμφωνα με το άρθρο 13.
2. Για τα ειδικά επιμέρους έργα που αναφέρονται στην παράγραφο 1, σε πρώιμο στάδιο της διαδικασίας λήψης αποφάσεων ή, το αργότερο, μόλις οι πληροφορίες είναι ευλόγως δυνατό να παρασχεθούν, ενημερώνεται το κοινό, είτε με ανακοινώσεις είτε με άλλα πρόσφορα μέσα, συμπεριλαμβανομένων των ηλεκτρονικών μέσων όπου αυτά είναι διαθέσιμα, σχετικά με:
α)
το αντικείμενο του συγκεκριμένου έργου·
β)
κατά περίπτωση, το γεγονός ότι ένα έργο υπόκειται σε εθνική ή διασυνοριακή εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων ή σε διαβουλεύσεις μεταξύ κρατών μελών σύμφωνα με το άρθρο 14 παράγραφος 3·
γ)
τα στοιχεία της αρμόδιας αρχής που είναι υπεύθυνη για τη λήψη της απόφασης, από την οποία είναι δυνατόν να ζητηθούν πληροφορίες και στην οποία είναι δυνατόν να υποβληθούν παρατηρήσεις ή ερωτήματα, καθώς και τις λεπτομέρειες του χρονοδιαγράμματος για τη διαβίβαση των παρατηρήσεων ή ερωτημάτων·
δ)
τη φύση των πιθανών αποφάσεων ή, στην περίπτωση που υφίσταται, το σχέδιο απόφασης,
ε)
το χρονοδιάγραμμα και τους τόπους ή τα μέσα που προβλέπονται για την παροχή των σχετικών πληροφοριών·
στ)
λεπτομέρειες σχετικά με τη ρύθμιση της συμμετοχής του κοινού και τη διαβούλευση με αυτό σύμφωνα με την παράγραφο 7 του παρόντος άρθρου.
3. Για τα ειδικά επιμέρους έργα που αναφέρονται στην παράγραφο 1, τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε, σε εύλογο χρονικό διάστημα, να τίθενται στη διάθεση του ενδιαφερόμενου κοινού τα ακόλουθα:
α)
σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία, οι κύριες εκθέσεις και συμβουλές που είναι στη διάθεση της αρμόδιας αρχής κατά τη χρονική στιγμή που ενημερώνεται το ενδιαφερόμενο κοινό σύμφωνα με την παράγραφο 2·
β)
σύμφωνα με τις διατάξεις της οδηγίας 2003/4/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 28ης Ιανουαρίου 2003, για την πρόσβαση του κοινού σε περιβαλλοντικές πληροφορίες (17), πληροφορίες πλην εκείνων οι οποίες αναφέρονται στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου και έχουν σχέση με την εν λόγω απόφαση και καθίστανται διαθέσιμες μόνο αφού προηγηθεί η ενημέρωση του ενδιαφερόμενου κοινού κατά την εν λόγω παράγραφο.
4. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε το ενδιαφερόμενο κοινό να έχει το δικαίωμα να διατυπώσει σχόλια και απόψεις προς την αρμόδια αρχή πριν από τη λήψη απόφασης για ειδικό επιμέρους έργο όπως αναφέρεται στην παράγραφο 1 και τα αποτελέσματα των διαβουλεύσεων που διενεργούνται σύμφωνα με την παράγραφο 1 να συνεκτιμούνται δεόντως κατά τη λήψη της απόφασης.
5. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε, όταν λαμβάνονται οι σχετικές αποφάσεις, η αρμόδια αρχή να θέτει στη διάθεση του κοινού:
α)
το περιεχόμενο της απόφασης και τους λόγους στους οποίους βασίζεται, συμπεριλαμβανομένων τυχόν μετέπειτα επικαιροποιήσεων·
β)
τα αποτελέσματα των διαβουλεύσεων που διεξήχθησαν πριν από τη λήψη της απόφασης και επεξήγηση του τρόπου με τον οποίο συνεκτιμήθηκαν στην εν λόγω απόφαση.
6. Όταν καταρτίζονται γενικά σχέδια ή προγράμματα για τα θέματα που αναφέρονται στα στοιχεία α) ή γ) της παραγράφου 1, τα κράτη μέλη πρέπει να μεριμνούν ώστε να παρέχεται έγκαιρα στο κοινό ουσιαστική δυνατότητα συμμετοχής στην προετοιμασία και την τροποποίηση ή την επανεξέταση με τις διαδικασίες που προβλέπονται στο άρθρο 2 παράγραφος 2 της οδηγίας 2003/35/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Μαΐου 2003, σχετικά με τη συμμετοχή του κοινού στην κατάρτιση ορισμένων σχεδίων και προγραμμάτων που αφορούν το περιβάλλον (18).
Τα κράτη μέλη εντοπίζουν το κοινό που δικαιούται να συμμετέχει για τους σκοπούς της παρούσας παραγράφου, συμπεριλαμβανομένων των αρμόδιων μη κυβερνητικών οργανώσεων οι οποίες ανταποκρίνονται στις σχετικές απαιτήσεις που επιβάλλονται δυνάμει της εθνικής νομοθεσίας, όπως εκείνες που προάγουν την προστασία του περιβάλλοντος.
Η παρούσα παράγραφος δεν έχει εφαρμογή σε έργα και προγράμματα στα οποία εφαρμόζεται διαδικασία δημόσιας συμμετοχής με βάση την οδηγία 2001/42/ΕΚ.
7. Οι λεπτομερείς ρυθμίσεις για την ενημέρωση του κοινού και τη διαβούλευση με το ενδιαφερόμενο κοινό καθορίζονται από τα κράτη μέλη.
Για καθένα από τα διαφορετικά στάδια, προβλέπονται εύλογα χρονικά πλαίσια, τα οποία παρέχουν επαρκή χρονικά διαστήματα για την ενημέρωση του κοινού καθώς και για την προετοιμασία και την αποτελεσματική συμμετοχή του ενδιαφερομένου κοινού στη λήψη αποφάσεων για το περιβάλλον, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος άρθρου.
Άρθρο 16
Πληροφορίες που παρέχει ο φορέας εκμετάλλευσης και μέτρα που πρέπει να ληφθούν μετά από μεγάλο ατύχημα
Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε, το συντομότερο δυνατόν ύστερα από ένα μεγάλο ατύχημα, ο φορέας εκμετάλλευσης να υποχρεούται, με τον καταλληλότερο τρόπο:
α)
να ενημερώνει την αρμόδια αρχή·
β)
να παρέχει στην αρμόδια αρχή, μόλις είναι διαθέσιμες, πληροφορίες σχετικά με:
i)
τις περιστάσεις του ατυχήματος·
ii)
τις ενεχόμενες επικίνδυνες ουσίες·
iii)
τα διαθέσιμα στοιχεία για την εκτίμηση των επιδράσεων του ατυχήματος στην ανθρώπινη υγεία, στο περιβάλλον και στα υλικά περιουσιακά στοιχεία·
iv)
τα ληφθέντα μέτρα έκτακτης ανάγκης·
γ)
να πληροφορεί την αρμόδια αρχή σχετικά με τα προβλεπόμενα μέτρα για:
i)
τον μετριασμό των μεσοπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων επιδράσεων του ατυχήματος·
ii)
την αποφυγή επανάληψης τέτοιου ατυχήματος·
δ)
να επικαιροποιεί τις παρεχόμενες πληροφορίες, σε περίπτωση που διεξοδικότερη διερεύνηση αποκαλύψει πρόσθετα στοιχεία τα οποία μεταβάλλουν τις εν λόγω πληροφορίες ή τα συμπεράσματα που συνάχθηκαν.
Άρθρο 17
Ενέργειες που πρέπει να αναλάβει η αρμόδια αρχή μετά από μεγάλο ατύχημα
Σε συνέχεια μεγάλου ατυχήματος, τα κράτη μέλη αναθέτουν στην αρμόδια αρχή:
α)
να εξασφαλίζουν ότι λαμβάνονται επείγοντα μέτρα και τα μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα μέτρα που ενδεχομένως κρίνονται αναγκαία·
β)
να συγκεντρώνουν, με επιθεωρήσεις, έρευνες ή με άλλο τρόπο, τις απαραίτητες πληροφορίες για να αναλύονται πλήρως τεχνικές, οργανωτικές και διοικητικές πτυχές του ατυχήματος·
γ)
να προβαίνουν στις ενδεδειγμένες ενέργειες, ώστε να εξασφαλίζουν ότι ο φορέας εκμετάλλευσης λαμβάνει τα απαιτούμενα μέτρα αποκατάστασης·
δ)
να διατυπώνουν συστάσεις για μελλοντικά προληπτικά μέτρα και
ε)
να ενημερώνουν τα πρόσωπα που ενδέχεται να πληγούν για το ατύχημα που συνέβη και, όπου είναι σκόπιμο, για τα μέτρα που λαμβάνονται για τον μετριασμό των συνεπειών του.
Άρθρο 18
Πληροφορίες που παρέχουν τα κράτη μέλη μετά από μεγάλο ατύχημα
1. Για την πρόληψη και τον μετριασμό των επιπτώσεων μεγάλων ατυχημάτων, τα κράτη μέλη ενημερώνουν την Επιτροπή σχετικά με τα μεγάλα ατυχήματα που πληρούν τα κριτήρια του παραρτήματος VI και συνέβησαν στο έδαφός τους. Παρέχουν στην Επιτροπή τα ακόλουθα στοιχεία:
α)
το κράτος μέλος, την ονομασία και τη διεύθυνση της αρχής που είναι υπεύθυνη για την έκθεση·
β)
την ημερομηνία, την ώρα και τον τόπο του ατυχήματος, καθώς και την πλήρη ονομασία του φορέα εκμετάλλευσης και τη διεύθυνση της συγκεκριμένης μονάδας·
γ)
σύντομη περιγραφή των περιστάσεων του ατυχήματος, με μνεία των ενεχόμενων επικινδύνων ουσιών, και τις άμεσες επιδράσεις στην ανθρώπινη υγεία και στο περιβάλλον·
δ)
σύντομη περιγραφή των ληφθέντων μέτρων έκτακτης ανάγκης και των απαραίτητων άμεσων προφυλάξεων για την αποφυγή επανάληψης του ατυχήματος·
ε)
τα αποτελέσματα της ανάλυσης που διεξήγαγαν και τις σχετικές συστάσεις.
2. Οι πληροφορίες που αναφέρονται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου παρέχονται το συντομότερο δυνατό και το αργότερο εντός ενός έτους από την ημερομηνία του ατυχήματος, χρησιμοποιώντας τη βάση δεδομένων που αναφέρεται στο άρθρο 21 παράγραφος 4. Όταν μέσα στη συγκεκριμένη προθεσμία είναι δυνατή μόνο η παροχή προκαταρκτικών πληροφοριών σύμφωνα με το στοιχείο ε) της παραγράφου 1 για περίληψη στη βάση δεδομένων, οι πληροφορίες πρέπει να επικαιροποιηθούν όταν θα είναι διαθέσιμα τα αποτελέσματα της περαιτέρω ανάλυσης και θα έχουν γίνει συστάσεις.
Η υποβολή των πληροφοριών που αναφέρονται στην παράγραφο 1 στοιχείο ε) από τα κράτη μέλη επιτρέπεται να καθυστερήσει προκειμένου να καταστεί δυνατή η ολοκλήρωση των νομικών διαδικασιών, οσάκις η εν λόγω υποβολή πληροφοριών ενδέχεται να επηρεάσει τις εν λόγω διαδικασίες.
3. Για τους σκοπούς της παροχής των πληροφοριών που αναφέρονται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου από τα κράτη μέλη, καταρτίζεται, με εκτελεστικές πράξεις, σχετικό έντυπο υποβολής στοιχείων. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις θεσπίζονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που προβλέπεται στο άρθρο 27 παράγραφος 2.
4. Τα κράτη μέλη γνωστοποιούν στη Επιτροπή την ονομασία και τη διεύθυνση κάθε οργανισμού ο οποίος ενδεχομένως διαθέτει πληροφορίες για μεγάλα ατυχήματα και είναι σε θέση να συμβουλεύσει τις αρμόδιες αρχές άλλων κρατών μελών που πρέπει να επέμβουν σε περίπτωση τέτοιου ατυχήματος.
Άρθρο 19
Απαγόρευση λειτουργίας
1. Τα κράτη μέλη απαγορεύουν τη λειτουργία ή την έναρξη λειτουργίας μονάδας, εγκατάστασης ή αποθήκης, ή τμήματός τους, εάν τα μέτρα που έλαβε ο φορέας εκμετάλλευσης με σκοπό για την πρόληψη ή τον μετριασμό των κινδύνων μεγάλου ατυχήματος είναι σαφώς ανεπαρκή. Προς τον σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη λαμβάνουν μεταξύ άλλων υπόψη σοβαρών παραλείψεων όσον αφορά τη λήψη των αναγκαίων μέτρων που προσδιορίζονται στην έκθεση της επιθεώρησης.
Τα κράτη μέλη δύνανται να απαγορεύουν τη λειτουργία ή την έναρξη λειτουργίας μονάδας, εγκατάστασης ή αποθήκης, ή τμήματός τους, εάν ο φορέας εκμετάλλευσης δεν έχει υποβάλει εμπροθέσμως την κοινοποίηση, τις εκθέσεις ή τις λοιπές πληροφορίες που απαιτούνται βάσει της παρούσας οδηγίας.
2. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε οι φορείς εκμετάλλευσης να έχουν τη δυνατότητα να προσφύγουν ενώπιον αρμόδιου σώματος οριζόμενου από την εθνική νομοθεσία και διαδικασίες, κατά της απόφασης απαγόρευσης την οποία λαμβάνει αρμόδια αρχή σύμφωνα με την παράγραφο 1.
Άρθρο 20
Επιθεωρήσεις
1. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε οι αρμόδιες αρχές να οργανώνουν σύστημα επιθεωρήσεων.
2. Οι επιθεωρήσεις αρμόζουν στον τύπο της συγκεκριμένης μονάδας. Δεν εξαρτώνται από την παραλαβή της έκθεσης ασφαλείας ή άλλων εκθέσεων. Οι επιθεωρήσεις επαρκούν για την προγραμματισμένη και συστηματική εξέταση των τεχνικών, οργανωτικών και διοικητικών συστημάτων που εφαρμόζονται στη μονάδα, ώστε να εξασφαλίζεται ιδίως ότι:
α)
ο φορέας εκμετάλλευσης είναι δυνατόν να αποδείξει ότι, για τις δραστηριότητες που ασκούνται στη μονάδα, έχει λάβει τα ενδεδειγμένα μέτρα για την πρόληψη κάθε μεγάλου ατυχήματος·
β)
ο φορέας εκμετάλλευσης είναι δυνατόν να αποδείξει ότι έχει προβλέψει ενδεδειγμένα μέσα για τον περιορισμό των συνεπειών μεγάλων ατυχημάτων, εντός και εκτός του χώρου της μονάδας του·
γ)
τα δεδομένα και οι πληροφορίες που περιέχει η έκθεση ασφαλείας, ή άλλη υποβαλλόμενη έκθεση, αποτυπώνουν πιστά τις συνθήκες στη μονάδα·
δ)
παρέχονται στο κοινό οι πληροφορίες κατά το άρθρο 14.
3. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε όλες οι μονάδες να καλύπτονται από σχέδιο επιθεωρήσεων σε εθνικό, περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο και να διασφαλίζεται ότι αυτό το σχέδιο επανεξετάζεται τακτικά και, κατά περίπτωση, επικαιροποιείται.
Κάθε σχέδιο επιθεωρήσεων περιλαμβάνει τα ακόλουθα:
α)
γενική εκτίμηση των σημαντικών ζητημάτων ασφαλείας·
β)
τη γεωγραφική περιοχή που καλύπτει το σχέδιο επιθεωρήσεων·
γ)
κατάλογο των μονάδων που καλύπτει το σχέδιο·
δ)
κατάλογο των μονάδων με πιθανά πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα σύμφωνα με το άρθρο 9·
ε)
κατάλογο των μονάδων όπου ιδιαίτερη εξωτερική επικινδυνότητα ή πηγές κινδύνου θα ήταν δυνατόν να αυξήσουν την επικινδυνότητα ή τις συνέπειες μεγάλου ατυχήματος·
στ)
διαδικασίες τακτικών επιθεωρήσεων, συμπεριλαμβανομένων των προγραμμάτων τέτοιων επιθεωρήσεων σύμφωνα με την παράγραφο 4·
ζ)
διαδικασίες για τις έκτακτες επιθεωρήσεις κατά την παράγραφο 6·
η)
διατάξεις σχετικά με τη συνεργασία των διαφορετικών αρχών επιθεώρησης.
4. Με βάση τα σχέδια επιθεωρήσεων που αναφέρονται στην παράγραφο 3, η αρμόδια αρχή καταρτίζει, σε τακτά διαστήματα, προγράμματα τακτικών επιθεωρήσεων για όλες τις μονάδες, συμπεριλαμβανομένης της συχνότητας των επισκέψεων χώρων για τους διαφορετικούς τύπους μονάδων.
Το χρονικό διάστημα μεταξύ δύο διαδοχικών επισκέψεων χώρων δεν υπερβαίνει το ένα έτος για μονάδες ανώτερης βαθμίδας και τα τρία έτη για μονάδες κατώτερης βαθμίδας, εκτός αν η αρμόδια αρχή έχει καταρτίσει πρόγραμμα επιθεωρήσεων με βάση συστηματική εκτίμηση των κινδύνων μεγάλου ατυχήματος στις αντίστοιχες μονάδες.
5. Η συστηματική εκτίμηση των κινδύνων των αντίστοιχων μονάδων βασίζεται τουλάχιστον στα ακόλουθα κριτήρια:
α)
στις πιθανές επιπτώσεις των συγκεκριμένων μονάδων στην ανθρώπινη υγεία και στο περιβάλλον·
β)
στο ιστορικό της συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις της παρούσας οδηγίας.
Ανάλογα με την περίπτωση, λαμβάνονται επίσης υπόψη τα σχετικά ευρήματα των επιθεωρήσεων στο πλαίσιο άλλης νομοθεσίας της Ένωσης.
6. Οι έκτακτες επιθεωρήσεις διενεργούνται, το ταχύτερο δυνατόν, για τη διερεύνηση σοβαρών καταγγελιών, μεγάλων ατυχημάτων και «παρ’ ολίγον» ατυχημάτων, περιστατικών και περιπτώσεων μη συμμόρφωσης.
7. Εντός τεσσάρων μηνών μετά από κάθε επιθεώρηση, η αρμόδια αρχή γνωστοποιεί στον φορέα της εκμετάλλευσης τα συμπεράσματα της επιθεώρησης και όλα τα μέτρα που κρίνει αναγκαία. Η αρμόδια αρχή διασφαλίζει ότι ο φορέας εκμετάλλευσης λαμβάνει όλα τα αναγκαία εκείνα μέτρα εντός εύλογου χρονικού διαστήματος από την παραλαβή της κοινοποίησης.
8. Εάν στο πλαίσιο επιθεώρησης διαπιστωθεί σημαντική περίπτωση μη συμμόρφωσης με την παρούσα οδηγία, διενεργείται πρόσθετη επιθεώρηση εντός έξι μηνών.
9. Οι επιθεωρήσεις συντονίζονται, στο μέτρο του δυνατού, και συνδυάζονται, κατά περίπτωση, με τις επιθεωρήσεις στο πλαίσιο άλλης νομοθεσίας της Ένωσης.
10. Τα κράτη μέλη ενθαρρύνουν τις αρμόδιες αρχές να παρέχουν τους μηχανισμούς και τα εργαλεία για την ανταλλαγή πείρας και την εμπέδωση των γνώσεων, και να συμμετέχουν σε τέτοιους μηχανισμούς σε επίπεδο Ένωσης, όπου ενδείκνυται.
11. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε οι φορείς εκμετάλλευσης να παρέχουν στις αρμόδιες αρχές κάθε αναγκαία βοήθεια για να διευκολύνουν τις τελευταίες να διενεργούν επιθεωρήσεις και να συγκεντρώνουν όλες τις πληροφορίες που είναι αναγκαίες προκειμένου να εκτελούν τα καθήκοντά τους για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, συγκεκριμένα για να μπορεί η αρχή να εκτιμά πλήρως την πιθανότητα μεγάλου ατυχήματος και να προσδιορίζει την έκταση ενδεχόμενης αυξημένης πιθανότητας ή βαρύτερων μεγάλων ατυχημάτων, να καταρτίζει εξωτερικό σχέδιο έκτακτης ανάγκης και να λαμβάνει υπόψη ουσίες που ενδέχεται να χρειάζονται ειδική προσοχή λόγω της φυσικής μορφής, των ιδιαίτερων συνθηκών ή της θέσης τους.
Άρθρο 21
Σύστημα και ανταλλαγές πληροφοριών
1. Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή ανταλλάσσουν πληροφορίες σχετικά με τις πείρα που απέκτησαν όσον αφορά την πρόληψη μεγάλων ατυχημάτων και τον περιορισμό των συνεπειών τους. Οι πληροφορίες αφορούν κυρίως τη λειτουργικότητα των μέτρων που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία.
2. Έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2019 και στη συνέχεια ανά τετραετία, τα κράτη μέλη υποβάλλουν στην Επιτροπή έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας.
3. Για τις μονάδες που καλύπτονται από την παρούσα οδηγία, τα κράτη μέλη παρέχουν στην Επιτροπή τουλάχιστον τις ακόλουθες πληροφορίες:
α)
το όνομα ή την εμπορική επωνυμία του φορέα εκμετάλλευσης και την πλήρη διεύθυνση της σχετικής μονάδας·
β)
τη δραστηριότητα ή τις δραστηριότητες της μονάδας.
Η Επιτροπή συγκροτεί και επικαιροποιεί βάση δεδομένων η οποία περιέχει τις πληροφορίες που παρέχονται από τα κράτη μέλη. Πρόσβαση στη βάση δεδομένων έχουν μόνο πρόσωπα εξουσιοδοτημένα από την Επιτροπή ή τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών.
4. Η Επιτροπή συγκροτεί και τηρεί στη διάθεση των κρατών μελών βάση δεδομένων που περιέχει, ιδίως, λεπτομερή στοιχεία για τα μεγάλα ατυχήματα τα οποία συνέβησαν στο έδαφος των κρατών μελών, με στόχο:
α)
την ταχεία διάδοση σε όλες τις αρμόδιες αρχές των πληροφοριών που παρέχονται από τα κράτη μέλη σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφοι 1 και 2·
β)
τη γνωστοποίηση στις αρμόδιες αρχές της ανάλυσης των αιτίων μεγάλων ατυχημάτων και των σχετικών διδαγμάτων που αποκομίσθηκαν·
γ)
την ενημέρωση των αρμόδιων αρχών σχετικά με τα προληπτικά μέτρα·
δ)
την παροχή πληροφοριών σχετικά με τους οργανισμούς που είναι σε θέση να παρέχουν συμβουλές ή σχετικές πληροφορίες όσον αφορά τα περιστατικά και την πρόληψη μεγάλων ατυχημάτων και τον μετριασμό των συνεπειών τους.
5. Η Επιτροπή πρέπει, έως την 1η Ιανουαρίου 2015, να έχει θεσπίσει εκτελεστικές πράξεις για τον καθορισμό των εντύπων διαβίβασης των πληροφοριών που αναφέρονται στις παραγράφους 2 και 3 του παρόντος άρθρου από τα κράτη μέλη και τις σχετικές βάσεις δεδομένων που αναφέρονται στις παραγράφους 3 και 4. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις θεσπίζονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που προβλέπεται στο άρθρο 27 παράγραφος 2.
6. Η βάση δεδομένων που αναφέρεται στην παράγραφο 4 περιλαμβάνει τουλάχιστον:
α)
τις πληροφορίες που παρέχουν τα κράτη μέλη σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφοι 1 και 2·
β)
την ανάλυση των αιτίων των ατυχημάτων·
γ)
τα διδάγματα που αποκομίσθηκαν από τα ατυχήματα·
δ)
τα προληπτικά μέτρα που είναι αναγκαία για να μην επαναληφθούν τα ατυχήματα.
7. Η Επιτροπή δημοσιοποιεί όσα δεδομένα δεν είναι εμπιστευτικού χαρακτήρα.
Άρθρο 22
Πρόσβαση στις πληροφορίες και εμπιστευτικότητα
1. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε να υποχρεούται η αρμόδια αρχή, για λόγους διαφάνειας, να θέτει στη διάθεση κάθε αιτούντος φυσικού ή νομικού προσώπου που το ζητεί σύμφωνα με την οδηγία 2003/4/ΕΚ οποιεσδήποτε πληροφορίες τηρεί κατ’ εφαρμογή της παρούσας οδηγίας.
2. Η αρμόδια αρχή μπορεί να αρνηθεί ή να περιορίσει τη διάθεση οποιαδήποτε πληροφορίας που ζητείται δυνάμει της παρούσας οδηγίας, μεταξύ άλλων και δυνάμει του άρθρου 14, αν πληρούνται οι προϋποθέσεις που καθορίζονται στο άρθρο 4 της οδηγίας 2003/4/ΕΚ.
3. Με την επιφύλαξη της παραγράφου 2 του παρόντος άρθρου, η εν λόγω αρμόδια αρχή μπορεί να αρνηθεί τη διάθεση όλων των πληροφοριών τις οποίες τηρεί κατά το άρθρο 14 παράγραφος 2 στοιχεία β) και γ), στην περίπτωση που ο φορέας εκμετάλλευσης έχει ζητήσει να μην δημοσιοποιηθούν ορισμένα τμήματα της έκθεσης ασφαλείας ή του καταλόγου επικίνδυνων ουσιών, για τους λόγους που προβλέπονται στο άρθρο 4 της οδηγίας 2003/4/ΕΚ.
Για τους ίδιους λόγους, η αρμόδια αρχή δύναται επίσης να αποφασίσει να μην δημοσιοποιηθούν ορισμένα τμήματα της έκθεσης ή του καταλόγου. Στις περιπτώσεις αυτές, κατόπιν έγκρισης από την εν λόγω αρχή, ο φορέας εκμετάλλευσης παρέχει στην αρμόδια αρχή έκθεση ή κατάλογο που έχει τροποποιηθεί με αφαίρεση των εν λόγω τμημάτων.
Άρθρο 23
Πρόσβαση στη δικαιοσύνη
Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι:
α)
οι αιτούντες που ζητούν πληροφορίες σύμφωνα με το άρθρο 14 παράγραφος 2 στοιχείο β) ή γ) ή το άρθρο 22 παράγραφος 1 της παρούσας οδηγίας έχουν δικαίωμα προσφυγής σύμφωνα με το άρθρο 6 της οδηγίας 2003/4/ΕΚ κατά πράξεων ή παραλείψεων της αρμόδιας αρχής σε σχέση με το αίτημά τους·
β)
το εθνικό νομικό σύστημά τους να παρέχει στο ενδιαφερόμενο κοινό πρόσβαση στις διαδικασίες προσφυγής που ορίζονται στο άρθρο 11 της οδηγίας 2011/92/ΕΕ για τις περιπτώσεις που εμπίπτουν στο άρθρο 15 παράγραφος 1 της παρούσας οδηγίας.
Άρθρο 24
Κατευθυντήριες γραμμές
Η Επιτροπή μπορεί να αναπτύσσει κατευθυντήριες γραμμές για την απόσταση ασφαλείας και τα πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα.
Άρθρο 25
Τροποποίηση των παραρτημάτων
Εκχωρείται στην Επιτροπή εξουσία για τη θέσπιση κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 26 για την προσαρμογή των παραρτημάτων II έως VI στην τεχνική πρόοδο. Οι προσαρμογές αυτές δεν πρέπει να επιφέρουν ουσιαστικές τροποποιήσεις όσον αφορά τις υποχρεώσεις των κρατών μελών και των φορέων εκμετάλλευσης όπως ορίζονται στην παρούσα οδηγία.
Άρθρο 26
Άσκηση της εξουσιοδότησης
1. Εκχωρείται στην Επιτροπή εξουσία για τη θέσπιση κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στο παρόν άρθρο.
2. Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει τις κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις που αναφέρονται στο άρθρο 25 για διάστημα πέντε ετών, από τις 13 Αυγούστου 2012. Η Επιτροπή συντάσσει έκθεση σχετικά με την ανάθεση της εξουσίας όχι αργότερα από εννέα μήνες πριν από τη λήξη της περιόδου των πέντε ετών. Η εξουσιοδότηση παρατείνεται σιωπηρά για περιόδους ίδιας διάρκειας, εκτός αν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο εκφράσει αντιρρήσεις για αυτήν την παράταση, το αργότερο τέσσερεις μήνες πριν από τέλος κάθε περιόδου.
3. Η εξουσιοδότηση που αναφέρεται στο άρθρο 25 μπορεί να ανακληθεί ανά πάσα στιγμή από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο. Η απόφαση ανάκλησης θέτει τέρμα στην εξουσιοδότηση που προσδιορίζεται στην εν λόγω απόφαση. Τίθεται σε ισχύ την επομένη της δημοσίευσης της απόφασης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε μεταγενέστερη ημερομηνία που ορίζεται στις διατάξεις της. Δεν επηρεάζει την εγκυρότητα των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων που βρίσκονται ήδη σε ισχύ.
4. Η Επιτροπή, μόλις εκδώσει μια κατ’ εξουσιοδότηση πράξη, την κοινοποιεί ταυτόχρονα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.
5. Κάθε κατ’ εξουσιοδότηση πράξη που εκδίδεται σύμφωνα με το άρθρο 25 τίθεται σε ισχύ μόνο αν δεν έχουν εκφραστεί αντιρρήσεις γι’ αυτήν ούτε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ούτε από το Συμβούλιο εντός δύο μηνών από την κοινοποίηση της εν λόγω πράξης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ή αν πριν από τη λήξη της προθεσμίας αυτής το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενημερώσουν την Επιτροπή για την πρόθεσή τους να μην εκφράσουν αντιρρήσεις. Η περίοδος αυτή παρατείνεται κατά δύο μήνες με πρωτοβουλία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή του Συμβουλίου.
Άρθρο 27
Διαδικασία επιτροπής
1. Η Επιτροπή επικουρείται από την επιτροπή που συστάθηκε με την οδηγία 96/82/ΕΚ. Η εν λόγω επιτροπή αποτελεί επιτροπή κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
2. Όποτε γίνεται αναφορά στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
Άρθρο 28
Κυρώσεις
Τα κράτη μέλη καθορίζουν τις κυρώσεις που επιβάλλονται σε περίπτωση παράβασης των εθνικών διατάξεων που θεσπίζονται σύμφωνα με την παρούσα οδηγία. Οι επιβαλλόμενες κυρώσεις πρέπει να είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν τις εν λόγω διατάξεις στην Επιτροπή έως την 1η Ιουνίου 2015 και της γνωστοποιούν αμέσως κάθε μεταγενέστερη τροποποίησή τους.
Άρθρο 29
Υποβολή εκθέσεων και επανεξέταση
1. Με βάση τις πληροφορίες που υποβάλλουν τα κράτη μέλη σύμφωνα με το άρθρο 18 και το άρθρο 21 παράγραφος 2 και τα στοιχεία που διατηρούνται σε βάσεις δεδομένων σύμφωνα με το άρθρο 21 παράγραφοι 3 και 4 και λαμβάνοντας υπόψη την εφαρμογή του άρθρου 4, η Επιτροπή υποβάλλει έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2020 και στη συνέχεια ανά τετραετία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έκθεση σχετικά με την εφαρμογή και την αποτελεσματική λειτουργία της παρούσας οδηγίας, συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών για τα μεγάλα ατυχήματα που έχουν σημειωθεί στο έδαφος της Ένωσης και τις πιθανές επιπτώσεις τους στην αποτελεσματική λειτουργία της παρούσας οδηγίας. Στην πρώτη από τις εν λόγω εκθέσεις, η Επιτροπή περιλαμβάνει αξιολόγηση της ανάγκης να τροποποιηθεί το πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας. Η έκθεση αυτή μπορεί, όταν είναι σκόπιμο, να συνοδεύεται από νομοθετική πρόταση.
2. Στο πλαίσιο της σχετικής ενωσιακής νομοθεσίας, η Επιτροπή μπορεί να εξετάσει την ανάγκη να αντιμετωπιστεί το θέμα της οικονομικής ευθύνης του φορέα εκμετάλλευσης σε σχέση με μεγάλα ατυχήματα, συμπεριλαμβανομένων των ασφαλιστικών ζητημάτων.
Άρθρο 30
Τροποποίηση της οδηγίας 96/82/ΕΚ
Στην οδηγία 96/82/ΕΚ, στον τίτλο «Πετρελαϊκά προϊόντα» του μέρους Ι του παραρτήματος Ι προστίθενται οι λέξεις «δ) βαρύ μαζούτ».
Άρθρο 31
Μεταφορά στο εθνικό δίκαιο
1. Έως την 31η Μαΐου 2015, τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που είναι αναγκαίες για να συμμορφωθούν προς την παρούσα οδηγία. Εφαρμόζουν τα εν λόγω μέτρα από την 1η Ιουνίου 2015.
Κατά παρέκκλιση του πρώτου εδαφίου, τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που είναι αναγκαίες για να συμμορφωθούν προς το άρθρο 30 της παρούσας οδηγίας, έως τις 14 Φεβρουαρίου 2014. Εφαρμόζουν τα εν λόγω μέτρα από τις 15 Φεβρουαρίου 2014.
Κοινοποιούν αμέσως στην Επιτροπή το κείμενο των εν λόγω διατάξεων.
Οι διατάξεις, όταν θεσπίζονται από τα κράτη μέλη, παραπέμπουν στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από παρόμοια παραπομπή κατά την επίσημη έκδοσή τους. Ο τρόπος της παραπομπής καθορίζεται από τα κράτη μέλη.
2. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή το κείμενο των ουσιωδών διατάξεων εσωτερικού δικαίου τις οποίες θεσπίζουν στον τομέα που διέπεται από την παρούσα οδηγία.
Άρθρο 32
Κατάργηση
1. Η οδηγία 96/82/ΕΚ καταργείται από την 1η Ιουνίου 2015.
2. Οι παραπομπές στην καταργούμενη οδηγία ερμηνεύονται ως παραπομπές στην παρούσα οδηγία σύμφωνα με τον πίνακα αντιστοιχίας του παραρτήματος VII.
Άρθρο 33
Έναρξη ισχύος
Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Άρθρο 34
Αποδέκτες
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.
Στρασβούργο, 4 Ιουλίου 2012.
SMĚRNICE EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY 2012/18/EU
ze dne 4. července 2012
o kontrole nebezpečí závažných havárií s přítomností nebezpečných látek a o změně a následném zrušení směrnice Rady 96/82/ES
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 192 odst. 1 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
po postoupení návrhu legislativního aktu vnitrostátním parlamentům,
s ohledem na stanovisko Evropského hospodářského a sociálního výboru (1),
po konzultaci s Výborem regionů,
v souladu s řádným legislativním postupem (2),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Směrnice Rady 96/82/ES ze dne 9. prosince 1996 o kontrole nebezpečí závažných havárií s přítomností nebezpečných látek (3) stanoví pravidla pro prevenci závažných havárií, které mohou být důsledkem určitých průmyslových činností, a omezování jejich následků pro lidské zdraví a životní prostředí.
(2)
Závažné havárie mají často velmi vážné následky, což potvrzují například havárie v Sevesu, Bhópálu, Schweizerhalle, Enschede, Toulouse a Buncefieldu. Jejich dopad může navíc přesahovat hranice států. Z tohoto důvodu je potřeba zajistit, aby byla přijata vhodná bezpečnostní opatření, která zajistí vysokou úroveň ochrany občanů, komunit a životního prostředí v celé Unii. Je tedy nezbytné zajistit, aby současná vysoká úroveň ochrany byla zachována alespoň na stejné úrovni nebo byla zvýšena.
(3)
Směrnice 96/82/ES významně napomohla ke snížení pravděpodobnosti a následků takových havárií, a přispěla tak ke zvýšení úrovně ochrany v celé Unii. Přezkum uvedené směrnice potvrdil, že se počet závažných havárií nezměnil. Zatímco stávající ustanovení celkově odpovídají svému účelu, je potřeba provést některé změny s cílem dále zlepšit úroveň ochrany, zejména pokud jde o prevenci závažných havárií. Systém zavedený směrnicí 96/82/ES by však zároveň měl být přizpůsoben změnám v systému klasifikace látek a směsí Unie, na nějž uvedená směrnice odkazuje. Navíc je třeba vyjasnit a aktualizovat řadu dalších ustanovení.
(4)
Proto je vhodné směrnici 96/82/ES nahradit, aby se prostřednictvím zvýšení efektivity a účinnosti ustanovení a tam, kde je to možné, snížením zbytečné administrativní zátěže zefektivněním a zjednodušením právní úpravy zajistilo, že bude zachována a dále zlepšena dosavadní úroveň ochrany, za předpokladu, že není ohrožena bezpečnost a ochrana životního prostředí a lidského zdraví. Nová ustanovení by současně měla být jasná, soudržná a dobře srozumitelná, aby pomohla zlepšit provádění a prosazování, přičemž úroveň ochrany lidského zdraví a životního prostředí zůstane přinejmenším stejná, nebo bude zvýšena. Komise by měla spolupracovat s členskými státy na praktickém provádění této směrnice. Uvedená spolupráce by měla mimo jiné řešit otázku vlastní klasifikace látek a směsí. Podle potřeby by do provádění této směrnice měly být zapojeny zúčastněné strany, jako například zástupci průmyslu, pracovníků a nevládních organizací podporujících ochranu lidského zdraví nebo životního prostředí.
(5)
Úmluva Evropské hospodářské komise Organizace spojených národů o přeshraničních účincích průmyslových havárií, která byla jménem Unie schválena rozhodnutím Rady 98/685/ES ze dne 23. března 1998 o uzavření Úmluvy o přeshraničních účincích průmyslových havárií (4), stanoví opatření týkající se prevence, připravenosti a odezvy na průmyslové havárie, které by mohly mít účinky přesahující hranice států, a upravuje mezinárodní spolupráci v této oblasti. Směrnice 96/82/ES tuto úmluvu provádí v právu Unie.
(6)
Závažné havárie mohou mít následky přesahující hranice států a ekologické a hospodářské náklady havárií nese nejen zasažený závod, nýbrž i dotčené členské státy. S cílem předcházet možným haváriím, snížit riziko jejich vzniku a zmírnit jejich případné dopady je proto nezbytné zavést a uplatňovat bezpečnostní opatření a opatření pro omezení rizik, a tím umožnit zajištění vysoké úrovně ochrany v celé Unii.
(7)
Uplatňováním této směrnice by neměly být dotčeny právní předpisy Unie týkající se zdraví a bezpečnosti při práci a pracovního prostředí, zejména směrnice Rady 89/391/EHS ze dne 12. června 1989 o zavádění opatření pro zlepšení bezpečnosti a ochrany zdraví zaměstnanců při práci (5).
(8)
Některé průmyslové činnosti by měly být vyňaty z oblasti působnosti této směrnice, pokud podléhají jiným právním předpisům na úrovni Unie nebo na úrovni členských států, které zajišťují rovnocennou úroveň bezpečnosti. Komise by měla i nadále přezkoumávat, zda neexistují závažné mezery v platném právním rámci, zejména pokud jde o nová a nově vznikající rizika z jiných činností, jakož i ze specifických nebezpečných látek, a měla by případně předložit legislativní návrh s cílem tyto mezery odstranit.
(9)
Příloha I směrnice 96/82/ES obsahuje seznam nebezpečných látek spadajících do oblasti její působnosti, mimo jiné odkazem na některá ustanovení směrnice Rady 67/548/EHS ze dne 27. června 1967 o sbližování právních a správních předpisů týkajících se klasifikace, balení a označování nebezpečných látek (6) a směrnice Evropského parlamentu a Rady 1999/45/ES ze dne 31. května 1999 o sbližování právních a správních předpisů členských států týkajících se klasifikace, balení a označování nebezpečných přípravků (7). Směrnice 67/548/EHS a 1999/45/ES byly nahrazeny nařízením Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1272/2008 ze dne 16. prosince 2008 o klasifikaci, označování a balení látek a směsí (8), které v Unii provádí Globálně harmonizovaný systém klasifikace a označování chemických látek, jenž byl přijat na mezinárodní úrovni v rámci struktury Organizace spojených národů (OSN). Uvedené nařízení zavádí nové třídy a kategorie nebezpečnosti, které jen zčásti odpovídají těm, jež byly používány v uvedených zrušených směrnicích. Některé látky nebo směsi by však v tomto systému klasifikovány nebyly vzhledem k neexistenci kritérií v tomto rámci. Přílohu I směrnice 96/82/ES je proto třeba upravit tak, aby byla sladěna s uvedeným nařízením a aby byla současně zachována nebo dále zvýšena dosavadní úroveň ochrany stanovená uvedenou směrnicí.
(10)
Za účelem klasifikace upraveného bioplynu by měl být zohledněn vývoj norem podle Evropského výboru pro normalizaci (CEN).
(11)
Harmonizace s nařízením (ES) č. 1272/2008 a jeho následnými změnami by mohla mít nežádoucí dopad na klasifikaci látek a směsí. Na základě kritérií obsažených v této směrnici by Komise měla posoudit, zda existují nebezpečné látky, které bez ohledu na svou klasifikaci nebezpečnosti nepředstavují nebezpečí závažné havárie, a případně předložit legislativní návrh za účelem vynětí dotčených nebezpečných látek z oblasti působnosti této směrnice. Posouzení by mělo začít urychleně, zejména po změně klasifikace látky nebo směsi, aby se zabránilo zbytečné zátěži pro provozovatele a příslušné orgány v členských státech. Vynětí z oblasti působnosti této směrnice by neměly bránit žádnému členskému státu v zachovávání nebo zavádění přísnějších ochranných opatření.
(12)
Provozovatelé by měli mít obecnou povinnost přijmout všechna nezbytná opatření k prevenci závažných havárií a ke zmírnění a odstraňování jejich následků. Provozovatel závodů, ve kterých jsou přítomny nebezpečné látky ve vyšších než stanovených množstvích, by měl poskytnout příslušnému orgánu dostatek informací, které mu umožní určit závod, přítomné nebezpečné látky a možná nebezpečí. Provozovatel by měl rovněž vypracovat, a pokud to vyžaduje vnitrostátní právo, zaslat příslušnému orgánu politiku prevence závažných havárií, v níž vymezí svůj celkový přístup a opatření ke zvládání nebezpečí závažných havárií, včetně vhodných systémů řízení bezpečnosti. Při určování a vyhodnocování nebezpečí závažných havárií by provozovatelé měli věnovat pozornost nebezpečným látkám, které mohou vzniknout při vážné havárii uvnitř závodu.
(13)
Na ekologické škody způsobené závažnou havárií se zpravidla vztahuje směrnice Evropského parlamentu a Rady 2004/35/ES ze dne 21. dubna 2004 o odpovědnosti za životní prostředí v souvislosti s prevencí a nápravou škod na životním prostředí (9).
(14)
Tam, kde rozmístění a blízkost závodů mohou zvyšovat pravděpodobnost závažných havárií nebo zhoršovat jejich následky, by měli provozovatelé v zájmu snížení rizika domino efektu spolupracovat na výměně vhodných informací a informování veřejnosti, včetně sousedních závodů, které by mohly být dotčeny.
(15)
K prokázání toho, že byly učiněny všechny nezbytné kroky v oblasti prevence závažných havárií, a k přípravě havarijních plánů a opatření reagujících na havárie by provozovatel závodů, ve kterých jsou přítomna značná množství nebezpečných látek, měl poskytnout příslušnému orgánu informace formou bezpečnostní zprávy. Tato zpráva by měla obsahovat podrobné údaje o závodě, o přítomných nebezpečných látkách, o zařízeních nebo skladovacích zařízeních, o možných závažných haváriích a analýze rizika, o opatřeních pro prevenci a zásah a o používaných řídicích systémech, s cílem předcházet riziku závažných havárií, snižovat je a umožnit přijetí nezbytných opatření k omezení jejich následků. Riziko závažné havárie by mohlo být zvýšeno v důsledku pravděpodobnosti přírodních katastrof spojených s umístěním závodu. To by mělo být při vypracovávání scénářů závažných havárií vzato v úvahu.
(16)
Za účelem přípravy na mimořádné události je v závodech, ve kterých jsou přítomna značná množství nebezpečných látek, nezbytné vypracovat vnitřní a vnější havarijní plány a zavést postupy, které zajistí v nutné míře vyzkoušení, nezbytné přezkoumávání těchto plánů a jejich provádění při závažné havárii nebo jejím možném vzniku. Vnitřní havarijní plán by se měl projednat s pracovníky závodu a k vnějšímu havarijnímu plánu by měla mít možnost vyjádřit své stanovisko dotčená veřejnost. Subdodávky mohou mít dopad na bezpečnost závodu. Členské státy by měly požádat provozovatele, aby tuto skutečnost vzali v úvahu při vypracovávání politiky prevence závažných havárií, bezpečnostní zprávy nebo vnitřního havarijního plánu.
(17)
Při posuzování výběru náležitých provozních metod, včetně metod pro monitorování a kontrolu, by provozovatelé měli vzít v úvahu dostupné informace o osvědčených postupech.
(18)
Za účelem větší ochrany obydlených oblastí, ploch sloužících veřejnosti a životního prostředí, včetně přírodních oblastí zvláštního významu nebo zvláště citlivých oblastí, je nezbytné, aby územní plánování nebo jiné odpovídající politiky uplatňované v členských státech zajistily odpovídající vzdálenosti mezi těmito oblastmi a závody, které představují zmíněná nebezpečí, a pokud jde o stávající závody, podle potřeby provedly doplňková technická opatření za účelem toho, aby rizika pro osoby nebo životní prostředí zůstala na přijatelné úrovni. Při přijímání rozhodnutí by se měl brát v úvahu dostatek informací o rizicích a rady odborníků ohledně těchto rizik. Je-li to možné, měly by být postupy a opatření za účelem snížení administrativní zátěže zejména pro malé a střední podniky sloučeny s postupy a opatřeními vyžadovanými podle jiných příslušných právních předpisů Unie.
(19)
Za účelem podpory přístupu k informacím o životním prostředí podle Úmluvy Evropské hospodářské komise Organizace spojených národů o přístupu k informacím, účasti veřejnosti na rozhodování a přístupu k právní ochraně v záležitostech životního prostředí (dále jen „Aarhuská úmluva“), která byla schválena jménem Unie rozhodnutím Rady 2005/370/ES ze dne 17. února 2005 o uzavření Úmluvy o přístupu k informacím, účasti veřejnosti na rozhodování a přístupu k právní ochraně v záležitostech životního prostředí jménem Evropského společenství (10), by měla být zlepšena úroveň a kvalita informování veřejnosti. Zejména osoby, kterých by se závažné havárie mohly týkat, by měly mít k dispozici dostatek informací, aby mohly v případě havárie správně postupovat. Členské státy by měly zpřístupnit informace o tom, kde lze najít informace o právech osob postižených závažnou havárií. Informace poskytované veřejnosti by měly být formulovány jasně a srozumitelně. Vedle aktivního poskytování informací, aniž by o to veřejnost musela žádat a aniž by byly dotčeny jiné formy rozšiřování informací, by tyto informace měly být trvale k dispozici v elektronické podobě a měly by být průběžně aktualizovány. Současně by měla existovat vhodná ochrana důvěrnosti řešící mimo jiné bezpečnostní obavy.
(20)
Způsob správy informací by měl být ve shodě s iniciativou Sdílený informační systém o životním prostředí (SEIS), zavedenou sdělením Komise ze dne 1. února 2008 nazvaným „Směrem ke sdílenému informačnímu systému o životním prostředí (Shared Environmental Information System - SEIS)“. Měl by být také v souladu se směrnicí Evropského parlamentu a Rady 2007/2/ES ze dne 14. března 2007 o zřízení Infrastruktury pro prostorové informace v Evropském společenství (INSPIRE) (11) a prováděcími pravidly k ní, jejichž cílem je umožnit sdílení prostorových informací o životním prostředí mezi organizacemi z veřejného sektoru a usnadnění přístupu veřejnosti k prostorovým informacím v celé Unii. Informace by také měly být uchovávány ve veřejně přístupné databázi na úrovni Unie, která také usnadní sledování a podávání zpráv o provádění.
(21)
V souladu s Aarhuskou úmluvou je účinná účast dotčené veřejnosti na přijímání rozhodnutí nezbytná k tomu, aby se dotčená veřejnost mohla vyjádřit a činitelé s rozhodovací pravomocí mohli přihlédnout ke stanoviskům a obavám, které mohou být pro tato rozhodnutí podstatné, čímž se zvyšuje zodpovědnost a transparentnost rozhodovacího procesu a přispívá se k uvědomělému vztahu veřejnosti k otázkám životního prostředí a k veřejné podpoře učiněných rozhodnutí.
(22)
V případě, že dojde k závažné havárii, měl by provozovatel okamžitě uvědomit příslušný orgán a sdělit mu nezbytné informace, které mu umožní posoudit dopad uvedené havárie na lidské zdraví a životní prostředí, aby mohla být přijata vhodná opatření.
(23)
Místní orgány mají zájem na prevenci závažných havárií a zmírnění jejich následků a mohou hrát důležitou úlohu. Při provádění této směrnice by to měly členské státy vzít v úvahu.
(24)
K usnadnění výměny informací a prevence obdobných havárií v budoucnosti by měly členské státy předávat Komisi informace týkající se závažných havárií, ke kterým dochází na jejich území, aby mohla Komise analyzovat s tím spojená nebezpečí a provozovat systém šíření informací, které se týkají zejména závažných havárií a poučení z nich plynoucích. Tato výměna informací by měla rovněž zahrnovat „případy, kdy téměř došlo k havárii,“ které členské státy považují za zvlášť technicky zajímavé pro prevenci závažných havárií a omezování jejich následků. Členské státy a Komise by měly usilovat o to, aby informace uložené v informačních systémech vytvořených za účelem výměny informací v případě závažných havárií byly úplné.
(25)
Členské státy by měly určit příslušné orgány, které budou odpovídat za to, že provozovatelé plní své povinnosti. Příslušné orgány by měly spolupracovat s Komisí při činnostech na podporu provádění, například vývoji vhodných pokynů a výměně osvědčených postupů. Aby se předešlo zbytečné administrativní zátěži, měly by být informační povinnosti ve vhodných případech sloučeny s jinými povinnostmi vyžadovanými podle jiných příslušných právních předpisů Unie.
(26)
Členské státy by měly zajistit, aby příslušné orgány v případě nedodržení této směrnice přijaly nezbytná opatření. Za účelem zajištění účinného provádění a prosazování by měl být zaveden systém kontrol, včetně programu pravidelných běžných kontrol a mimořádných kontrol. Kde je to možné, měly by být kontroly koordinovány s kontrolami prováděnými podle jiných právních předpisů Unie, případně včetně směrnice Evropského parlamentu a Rady 2010/75/EU ze dne 24. listopadu 2010 o průmyslových emisích (integrované prevenci a omezování znečištění) (12). Členské státy by měly zajistit, aby byl k dispozici dostatečný personál s dovednostmi a kvalifikací potřebnými pro účinné provádění kontrol. Příslušné orgány by měly poskytnout vhodnou podporu s využitím nástrojů a mechanismů pro výměnu zkušeností a upevňování znalostí, a to i na úrovni Unie.
(27)
Za účelem zohlednění technického vývoje by měla být na Komisi přenesena pravomoc přijímat akty v souladu s článkem 290 Smlouvy o fungování Evropské unie, pokud jde o změny příloh II až VI s cílem přizpůsobit je technickému pokroku. Je obzvlášť důležité, aby Komise v rámci přípravné činnosti vedla odpovídající konzultace, a to i na odborné úrovni. Při přípravě a vypracovávání aktu v přenesené pravomoci by Komise měla zajistit, aby byly příslušné dokumenty předány současně, včas a vhodným způsobem Evropskému parlamentu a Radě.
(28)
Za účelem zajištění jednotných podmínek k provedení této směrnice by měly být Komisi svěřeny prováděcí pravomoci. Tyto pravomoci by měly být vykonávány v souladu s nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 182/2011 ze dne 16. února 2011, kterým se stanoví pravidla a obecné zásady způsobu, jakým členské státy kontrolují Komisi při výkonu prováděcích pravomocí (13).
(29)
Členské státy by měly stanovit sankce za porušení vnitrostátních předpisů přijatých na základě této směrnice a zajistit jejich uplatňování. Stanovené sankce by měly být účinné, přiměřené a odrazující.
(30)
Jelikož cíle této směrnice, totiž vysoké úrovně ochrany lidského zdraví a životního prostředí, nemůže být uspokojivě dosaženo na úrovni členských států, a proto jich může být lépe dosaženo na úrovni Unie, může Unie přijmout opatření v souladu se zásadou subsidiarity stanovenou v článku 5 Smlouvy o Evropské unii. V souladu se zásadou proporcionality stanovenou v uvedeném článku nepřekračuje tato směrnice rámec toho, co je nezbytné pro dosažení tohoto cíle.
(31)
V souladu se společným politickým prohlášením členských států a Komise ze dne 28. září 2011 o vysvětlujících dokumentech (14) se členské státy zavázaly v odůvodněných případech přikládat k oznámení svých prováděcích opatření jeden či více dokumentů vysvětlujících vztah mezi prvky směrnice a odpovídajícími částmi vnitrostátních prováděcích nástrojů. Ve vztahu k této směrnici považuje normotvůrce předložení těchto dokumentů za odůvodněné.
(32)
Směrnice 96/82/ES by proto měla být změněna a následně zrušena,
PŘIJALY TUTO SMĚRNICI:
Článek 1
Předmět
Tato směrnice stanoví pravidla pro prevenci závažných havárií, při kterých jsou přítomny nebezpečné látky, a omezení jejich následků pro lidské zdraví a životní prostředí, aby byla soudržným a účinným způsobem zajištěna vysoká úroveň ochrany v celé Unii.
Článek 2
Oblast působnosti
1. Tato směrnice se vztahuje na závody definované v čl. 3 odst. 1.
2. Tato směrnice se nevztahuje na:
a)
vojenské závody, zařízení nebo skladovací zařízení;
b)
nebezpečí vyvolaná ionizujícím zářením vycházejícím z látek;
c)
dopravu nebezpečných látek po silnici, železnici, vnitrozemských vodních cestách, po moři nebo vzduchem a přímo související dočasné meziskladování, včetně nakládání a vykládání a dopravy do a z jiných dopravních prostředků v docích, vykládacích nábřežích nebo seřaďovacích nádražích, mimo závody, na které se vztahuje tato směrnice;
d)
dopravu nebezpečných látek v potrubích, včetně čerpacích stanic, mimo závody, na které se vztahuje tato směrnice;
e)
využití, totiž průzkum, těžbu a zpracování, nerostů v dolech a lomech, včetně pomocí vrtů;
f)
průzkum a využití nerostů včetně uhlovodíků na moři;
g)
skladování plynu v podzemních úložištích v pobřežních vodách, a to jak na místech určených ke skladování, tak na místech, kde se rovněž provádí průzkum a využití nerostů včetně uhlovodíků;
h)
skládky odpadu, včetně podzemního skladování odpadu.
Bez ohledu na písmena e) a h) prvního pododstavce spadají do oblasti působnosti této směrnice pevninské podzemní zásobníky plynu v přirozených vrstvách, vodonosných vrstvách, solných kavernách a opuštěných dolech a provozy chemického a tepelného zpracování a skladování související s tímto provozem, při nichž jsou přítomny nebezpečné látky, i provozovaná zařízení na odstraňování hlušiny včetně odkalovacích nádrží, které obsahují nebezpečné látky.
Článek 3
Definice
Pro účely této směrnice se rozumí:
1)
„závodem“ celá oblast řízená provozovatelem, kde jsou nebezpečné látky přítomny v jednom nebo více zařízeních, včetně společných nebo příbuzných infrastruktur nebo činností; závody jsou buď závody s podlimitním množstvím, nebo závody s nadlimitním množstvím;
2)
„závodem s podlimitním množstvím“ závod, kde jsou nebezpečné látky přítomny v množstvích, která jsou nejméně rovna množstvím uvedeným ve sloupci 2 části 1 nebo ve sloupci 2 části 2 přílohy I, ale která jsou nižší než množství uvedená ve sloupci 3 části 1 nebo ve sloupci 3 části 2 přílohy I, v příslušných případech za použití pravidla o sčítání stanoveného v poznámce 4 k příloze I;
3)
„závodem s nadlimitním množstvím“ závod, kde jsou nebezpečné látky přítomné v množstvích, která jsou nejméně rovna množstvím uvedeným ve sloupci 3 části 1 nebo ve sloupci 3 části 2 přílohy I, v příslušných případech za použití pravidla o sčítání stanoveného v poznámce 4 k příloze I;
4)
„sousedním závodem“ závod, který se nachází v takové blízkosti k jinému závodu, že se tím zvyšuje riziko nebo následky závažné havárie;
5)
„novým závodem“
a)
závod, který je uveden do provozu nebo vystavěn 1. června 2015 nebo později, nebo
b)
provozovna, která přejde do oblasti působnosti této směrnice, nebo závod s podlimitním množstvím, který se stane závodem s nadlimitním množstvím, nebo opačně, a to 1. června 2015 nebo později v důsledku úprav jeho zařízení nebo činností, z nichž vyplývá změna v jeho soupisu nebezpečných látek;
6)
„stávajícím závodem“ závod, který k 31. květnu 2015 spadá do oblasti působnosti směrnice 96/82/ES a od 1. června 2015 spadá do oblasti působnosti této směrnice beze změny jeho zařazení mezi závody s podlimitním množstvím či závody s nadlimitním množstvím;
7)
„jiným závodem“ provozovna, která přejde do oblasti působnosti této směrnice, nebo závod s podlimitním množstvím, který se stane závodem s nadlimitním množstvím nebo opačně, a to 1. června 2015 nebo později z jiných důvodů, než jsou důvody uvedené v bodě 5;
8)
„zařízením“ pozemní či podzemní technická jednotka uvnitř závodu, kde se nebezpečné látky vyrábějí, užívají, je s nimi manipulováno nebo jsou skladovány; tento pojem dále zahrnuje veškeré vybavení, struktury, potrubí, strojní zařízení, nástroje, soukromé železniční vlečky, doky, vykládací nábřeží sloužící zařízení, mola, sklady nebo podobné konstrukce, plující nebo jiné, nezbytné pro provoz daného zařízení;
9)
„provozovatelem“ fyzická nebo právnická osoba, která provozuje nebo řídí závod či zařízení, nebo stanoví-li tak vnitrostátní právní předpisy, na kterou byla přenesena rozhodující hospodářská nebo rozhodovací moc nad technickým provozem závodu nebo zařízení;
10)
„nebezpečnou látkou“ látka nebo směs, na niž se vztahuje část 1 přílohy I nebo která je uvedena v části 2 přílohy I, včetně ve formě suroviny, produktu, vedlejšího produktu, rezidua nebo meziproduktu;
11)
„směsí“ směs nebo roztok složený ze dvou nebo více látek;
12)
„přítomností nebezpečných látek“ skutečná nebo očekávaná přítomnost nebezpečných látek v závodě nebo nebezpečných látek, u nichž lze důvodně předpokládat, že mohou vzniknout při ztrátě kontroly nad procesy včetně skladovacích činností ve kterémkoli zařízení v závodě, v množstvích, která jsou nejméně rovna kvalifikačním množstvím stanoveným v části 1 nebo 2 přílohy I;
13)
„závažnou havárií“ událost, jako je velká emise, požár nebo výbuch, vyplývající z neregulovaného vývoje v průběhu provozu jakéhokoli závodu, na který se vztahuje tato směrnice, jež vede k vážnému nebezpečí pro lidské zdraví nebo životní prostředí, bezprostřednímu nebo zpožděnému, uvnitř závodu nebo mimo závod, a zahrnuje jednu nebo více nebezpečných látek;
14)
„nebezpečím“ inherentní vlastnosti nebezpečné látky nebo fyzické situace s možností vzniku poškození lidského zdraví nebo životního prostředí;
15)
„rizikem“ pravděpodobnost specifického účinku, ke kterému dojde během určené doby nebo za určených okolností;
16)
„skladováním“ přítomnost určitého množství nebezpečných látek pro účely skladování, uložení do bezpečného opatrování a nebo udržování v zásobě;
17)
„veřejností“ jedna nebo více fyzických nebo právnických osob a jejich sdružení, organizace nebo skupiny v souladu s vnitrostátním právem nebo zvyklostmi;
18)
„dotčenou veřejností“ veřejnost, která je nebo může být dotčena rozhodnutím o jakékoli z otázek upravených v čl. 15 odst. 1 nebo která má na takovém rozhodnutí zájem; pro účely této definice se nevládní organizace prosazující ochranu životního prostředí a splňující platné požadavky podle vnitrostátního práva považují za organizace mající na rozhodnutí zájem;
19)
„kontrolou“ veškeré akce, včetně prohlídek na místě, kontrol vnitřních opatření, systémů a zpráv a dokumentace následného sledování a případného následného sledování, prováděné příslušným orgánem nebo jeho jménem s cílem ověřit a prosadit dodržování požadavků této směrnice závody.
Článek 4
Posouzení nebezpečí závažné havárie u určité nebezpečné látky
1. Komise tam, kde je to vhodné, a v každém případě na základě oznámení členského státu v souladu s odstavcem 2 posoudí, zda je v praxi nemožné, aby určitá nebezpečná látka, na níž se vztahuje část 1 přílohy I nebo která je uvedena v části 2 přílohy I, způsobila uvolnění hmoty nebo energie, jež by mohlo vytvořit závažnou havárii za běžných i mimořádných podmínek, které lze důvodně předvídat. Toto posouzení zohlední informace podle odstavce 3 a je založeno na jedné či více z těchto charakteristik:
a)
fyzická forma nebezpečné látky za běžných podmínek zpracování nebo manipulace nebo při neplánované ztrátě obalu;
b)
inherentní vlastnosti nebezpečné látky, zejména vlastnosti, které souvisí s rozptylovým chováním při scénáři závažné havárie, jako například molekulová hmotnost a tlak nasycené páry;
c)
maximální koncentrace látek v případě směsí.
Je-li to vhodné, měly by se pro účely prvního pododstavce také vzít v úvahu obal a druhové balení nebezpečné látky, zejména pokud se na ně vztahují zvláštní právní předpisy Unie.
2. Pokud se členský stát domnívá, že určitá nebezpečná látka nepředstavuje nebezpečí závažné havárie v souladu s odstavcem 1, oznámí tuto skutečnost Komisi, spolu s podpůrným zdůvodněním včetně informací podle odstavce 3.
3. Pro účely odstavců 1 a 2 musí informace potřebné k posouzení vlastností způsobujících nebezpečnost pro zdraví, fyzikální nebezpečnost a nebezpečnost pro životní prostředí dotyčné nebezpečné látky nebo směsi obsahovat:
a)
komplexní seznam vlastností potřebných k posouzení potenciálu nebezpečné látky způsobit fyzické, zdravotní nebo environmentální poškození;
b)
fyzikální a chemické vlastnosti (například molekulová hmotnost, tlak nasycené páry, vlastní toxicita, bod varu, reaktivita, viskozita, rozpustnost a jiné relevantní vlastnosti);
c)
vlastnosti, které představují nebezpečnost pro zdraví a fyzikální nebezpečnost (například reaktivita, hořlavost, toxicita spolu s dalšími faktory, jako je způsob pronikání do těla, poměr zranění k úmrtnosti, dlouhodobé účinky a jiné relevantní vlastnosti);
d)
vlastnosti, které představují nebezpečnost pro životní prostředí (například ekotoxicita, perzistence, bioakumulace, potenciál pro dálkový přenos v životním prostředí a jiné relevantní vlastnosti);
e)
je-li k dispozici, klasifikaci látky nebo směsi podle klasifikace Unie;
f)
informace o specifických provozních podmínkách látky (například teplota, tlak a další relevantní podmínky), za kterých se nebezpečná látka skladuje, používá nebo může být přítomna v případě předvídatelného mimořádného provozního stavu nebo v případě havárie, například požáru.
4. Po posouzení podle odstavce 1 Komise, je-li to vhodné, předloží Evropskému parlamentu a Radě legislativní návrh na vynětí dotyčné nebezpečné látky z oblasti působnosti této směrnice.
Článek 5
Obecné povinnosti provozovatele
1. Členské státy zajistí, aby byl provozovatel povinen přijmout všechna nezbytná opatření k prevenci závažných havárií a omezení jejich následků pro lidské zdraví a životní prostředí.
2. Členské státy zajistí, aby byl provozovatel povinen kdykoli prokázat příslušnému orgánu uvedenému v článku 6, zvláště pak pro účely kontrol uvedených v článku 20, že byla přijata všechna nezbytná opatření stanovená touto směrnicí.
Článek 6
Příslušný orgán
1. Aniž jsou dotčeny povinnosti provozovatele, členské státy zřídí nebo určí příslušný orgán nebo orgány pověřené plněním úkolů stanovených touto směrnicí (dále jen „příslušný orgán“) a popřípadě subjekty napomáhající příslušnému orgánu na technické úrovni. Členské státy, které zřídí nebo určí více příslušných orgánů, zajistí plnou koordinaci činností při plnění jejich povinností.
2. Příslušné orgány a Komise spolupracují při činnostech na podporu provádění této směrnice, případně i se zapojením zúčastněných stran.
3. Členské státy zajistí, aby příslušné orgány akceptovaly pro účely této směrnice rovnocenné informace, které předkládají provozovatelé podle jiných příslušných právních předpisů Unie a které splňují některé z požadavků této směrnice. V takových případech příslušné orgány zajistí, aby byly dodrženy požadavky této směrnice.
Článek 7
Oznámení
1. Členské státy vyžadují od provozovatele, aby zaslal příslušnému orgánu oznámení obsahující tyto informace:
a)
jméno nebo obchodní firmu provozovatele a úplnou adresu dotčeného závodu;
b)
sídlo provozovatele s úplnou adresou;
c)
jméno a funkci osoby, která je pověřena řízením závodu, jestliže se liší od osoby uvedené v písmenu a);
d)
informace umožňující identifikaci nebezpečných látek a kategorie látek, které jsou nebo mohou být přítomny;
e)
množství a fyzikální formu dotčené nebezpečné látky nebo látek;
f)
činnost nebo navrhovanou činnost zařízení nebo skladovacího zařízení;
g)
informace o bezprostředním okolí závodu a faktorech, které mohou způsobit závažnou havárii nebo zhoršit její následky, včetně dostupných údajů o sousedních závodech, jiných provozech mimo oblast působnosti této směrnice, oblastech a rozvojových aktivitách, jež by mohly způsobit nebo zvýšit riziko závažné havárie a domino efektu nebo zhoršit jejich následky.
2. Oznámení nebo jeho aktualizované znění musí být zasláno příslušnému orgánu v těchto lhůtách:
a)
za nové závody v přiměřené době před začátkem stavby nebo provozu nebo před úpravami vedoucími ke změně soupisu nebezpečných látek;
b)
ve všech ostatních případech do jednoho roku ode dne, k němuž se na dotyčný závod začne vztahovat tato směrnice.
3. Odstavce 1 a 2 se nepoužijí, jestliže provozovatel již podal před 1. červnem 2015 příslušnému orgánu oznámení na základě požadavků vnitrostátních právních předpisů a jestliže informace obsažené v tomto oznámení splňují požadavky odstavce 1 a zůstávají beze změny.
4. Provozovatel musí předem uvědomit příslušný orgán v případě:
a)
každého podstatného zvýšení nebo snížení množství nebo podstatné změny povahy nebo fyzikální formy přítomné nebezpečné látky, jak je uvedeno v oznámení poskytnutém provozovatelem podle odstavce 1, nebo podstatné změny v procesech jejího použití;
b)
změny závodu nebo zařízení, která by mohla mít významné následky, pokud jde o nebezpečí závažné havárie;
c)
trvalého uzavření závodu nebo jeho vyřazení z provozu nebo
d)
změn v informacích uvedených v odst. 1 písm. a), b) nebo c).
Článek 8
Politika prevence závažných havárií
1. Členské státy od provozovatele vyžadují, aby vypracoval písemný dokument stanovící politiku prevence závažných havárií a aby zajistil její řádné provádění. Politika prevence závažných havárií musí zajišťovat vysokou úroveň ochrany lidského zdraví a životního prostředí. Musí být úměrná nebezpečí závažné havárie. Musí obsahovat celkové cíle a zásady činnosti provozovatele, úlohu a odpovědnost vedení podniku a závazek trvalého zlepšování kontroly nebezpečí závažných havárií a zajišťování vysoké úrovně ochrany.
2. Politika prevence závažných havárií musí být vypracována, a vyžaduje-li to vnitrostátní právo, zaslána příslušnému orgánu v těchto lhůtách:
a)
za nové závody v přiměřené době před začátkem stavby nebo provozu nebo před úpravami vedoucími ke změně soupisu nebezpečných látek;
b)
ve všech ostatních případech do jednoho roku ode dne, k němuž se na dotyčný závod začne vztahovat tato směrnice.
3. Odstavce 1 a 2 se nepoužijí, jestliže provozovatel již politiku prevence závažných havárií vypracoval, a vyžaduje-li to vnitrostátní právo, zaslal ji před 1. červnem 2015 příslušnému orgánu a jestliže informace v ní obsažené splňují požadavky odstavce 1 a zůstávají beze změny.
4. Aniž je dotčen článek 11, provozovatel svou politiku prevence závažných havárií pravidelně, a nejméně každých pět let, přezkoumá a v případě potřeby ji aktualizuje. Vyžaduje-li to vnitrostátní právo, zašle aktualizovanou politiku prevence závažných havárií neprodleně příslušnému orgánu.
5. Politika prevence závažných havárií musí být prováděna pomocí vhodných prostředků a struktur a pomocí systému řízení bezpečnosti v souladu s přílohou III, který je úměrný nebezpečí závažné havárie a složitosti organizace nebo činností závodu. Pro závody s podlimitním množstvím může být povinnost provádět tuto politiku splněna pomocí jiných vhodných prostředků, struktur a systémů řízení bezpečnosti, které jsou úměrné nebezpečí závažné havárie, při zohlednění zásad stanovených v příloze III.
Článek 9
Domino efekt
1. Členské státy zajistí, aby příslušný orgán s využitím informací, které získal od provozovatelů v souladu s články 7 a 10, nebo na základě žádosti o dodatečné informace od příslušného orgánu, nebo prostřednictvím kontrol podle článku 20, určil všechny závody s podlimitním či nadlimitním množstvím nebo skupiny závodů, u nichž mohou být riziko nebo následky závažné havárie zvýšeny v důsledku zeměpisné polohy a blízkosti takových závodů a jejich soupisů nebezpečných látek.
2. Má-li příslušný orgán dodatečné informace k informacím, které provozovatel poskytl podle čl. 7 odst. 1 písm. g), zpřístupní je tomuto provozovateli, je-li to potřebné pro použití tohoto článku.
3. Členské státy zajistí, aby si provozovatelé závodů určených podle odstavce 1:
a)
vyměňovali odpovídající informace, které jim umožní zohlednit povahu a rozsah celkového nebezpečí závažné havárie podle potřeby ve svých politikách prevence závažných havárií, v systémech řízení bezpečnosti, v bezpečnostních zprávách a vnitřních havarijních plánech, a aby
b)
spolupracovali na informování veřejnosti a sousedních provozů mimo oblast působnosti této směrnice a na poskytování informací orgánu odpovědnému za přípravu vnějších havarijních plánů.
Článek 10
Bezpečnostní zpráva
1. Členské státy vyžadují od provozovatele závodu s nadlimitním množstvím, aby vypracoval bezpečnostní zprávu pro účely:
a)
prokázání, že podle informací stanovených v příloze III byla zavedena politika prevence závažných havárií a systém řízení bezpečnosti pro její provádění;
b)
prokázání, že byla zjištěna nebezpečí závažné havárie a určeny možné scénáře závažných havárií a byla provedena nezbytná opatření k zabránění těmto haváriím a omezení jejich následků pro lidské zdraví a životní prostředí;
c)
prokázání, že při návrhu, stavbě, provozu a údržbě jakéhokoli zařízení, skladovacího zařízení, vybavení a infrastruktury spojené s jejich provozem, které představují nebezpečí závažné havárie uvnitř závodu, byly dodrženy přiměřená bezpečnost a spolehlivost;
d)
prokázání, že byly vypracovány vnitřní havarijní plány a poskytnuty informace umožňující vypracování vnějšího havarijního plánu;
e)
zajištění dostatečného informování příslušného orgánu pro přijetí rozhodnutí o umístění nových činností nebo rozvojových aktivit v okolí stávajících závodů.
2. Bezpečnostní zpráva musí obsahovat alespoň údaje a informace uvedené v příloze II. Musí jmenovitě uvádět příslušné organizace, které se na vypracování zprávy podílely.
3. Bezpečnostní zpráva musí být zaslána příslušnému orgánu v těchto lhůtách:
a)
za nové závody v přiměřené době před začátkem stavby nebo provozu nebo před úpravami vedoucími ke změně soupisu nebezpečných látek;
b)
za stávající závody s nadlimitním množstvím do 1. června 2016;
c)
za jiné závody do dvou let ode dne, k němuž se na dotyčný závod začne vztahovat tato směrnice.
4. Odstavce 1, 2 a 3 se nepoužijí, jestliže provozovatel již bezpečnostní zprávu zaslal na základě požadavků vnitrostátního práva před 1. červnem 2015 příslušnému orgánu a informace v ní obsažené splňují požadavky odstavců 1 a 2 a zůstávají beze změny. S cílem dodržet odstavce 1 a 2 provozovatel předloží všechny změněné části bezpečnostní zprávy ve formě schválené příslušným orgánem ve lhůtách stanovených v odstavci 3.
5. Aniž je dotčen článek 11, provozovatel svou bezpečnostní zprávu pravidelně, a nejméně každých pět let, přezkoumá a v případě potřeby ji aktualizuje.
Provozovatel rovněž bezpečnostní zprávu přezkoumá a v případě potřeby aktualizuje po závažné havárii ve svém závodě a kdykoli z vlastního podnětu nebo na žádost příslušného orgánu v případech, kdy je to odůvodněno novými skutečnostmi nebo novými technickými poznatky týkajícími se otázek bezpečnosti, například vyplývajícími z analýzy havárií, nebo pokud je to možné, „případů, kdy téměř došlo k havárii,“ a vývoje poznatků, které se týkají hodnocení nebezpečí.
Aktualizovaná bezpečnostní zpráva nebo její aktualizované části musí být neprodleně zaslány příslušnému orgánu.
6. Než provozovatel zahájí stavbu nebo provoz nebo v případech uvedených v odst. 3 písm. b) a c) a v odstavci 5 tohoto článku, příslušný orgán v přiměřené době od obdržení zprávy sdělí provozovateli závěr svého prošetření bezpečnostní zprávy a tam, kde je to vhodné, v souladu s článkem 19 zakáže uvedení dotyčného závodu do provozu nebo jeho další provozování.
Článek 11
Změna zařízení, závodu nebo skladovacího zařízení
Při změně zařízení, závodu, skladovacího zařízení nebo procesu anebo povahy, fyzikální formy nebo množství nebezpečných látek, které by mohly významně ovlivnit nebezpečí závažné havárie nebo které by mohly způsobit přeměnu závodu s podlimitním množstvím na závod s nadlimitním množstvím či opačně, členské státy zajistí, aby provozovatel přezkoumal, a je-li to nezbytné, aktualizoval oznámení, politiku prevence závažných havárií, systém řízení bezpečnosti a bezpečnostní zprávu a před provedením této změny uvědomil příslušný orgán o podrobnostech těchto aktualizací.
Článek 12
Havarijní plány
1. Členské státy zajistí, aby pro všechny závody s nadlimitním množstvím:
a)
vypracoval provozovatel vnitřní havarijní plán s opatřeními, která mají být přijata uvnitř závodu;
b)
poskytl provozovatel příslušnému orgánu nezbytné informace, aby mu umožnil vypracovat vnější havarijní plány;
c)
vypracovaly orgány určené pro tento účel členským státem vnější havarijní plán opatření, která mají být provedena mimo závod, a to do dvou let od obdržení nezbytných informací od provozovatele podle písmene b).
2. Provozovatelé splní povinnosti stanovené v odst. 1 písm. a) a b) v těchto lhůtách:
a)
za nové závody v přiměřené době před začátkem provozu nebo před úpravami vedoucími ke změně soupisu nebezpečných látek;
b)
za stávající závody s nadlimitním množstvím do 1. června 2016, pokud vnitřní havarijní plán vypracovaný dříve na základě požadavků vnitrostátního práva, informace obsažené v tomto plánu a informace uvedené v odst. 1 písm. b) tohoto článku nesplňují požadavky tohoto článku a nezůstávají beze změny;
c)
za jiné závody do dvou let ode dne, k němuž se na dotyčný závod začne vztahovat tato směrnice.
3. Havarijní plány musí být vypracovány s cílem
a)
omezit rozsah nehod a zvládat je tak, aby se minimalizoval účinek a omezila škoda na lidském zdraví, životním prostředí a majetku;
b)
provádět nezbytná opatření k ochraně lidského zdraví a životního prostředí před účinky závažných havárií;
c)
sdělovat nezbytné informace veřejnosti a službám nebo orgánům oblasti, kterých se to týká;
d)
zajistit obnovu a vyčištění životního prostředí po závažné havárii.
Havarijní plány musí obsahovat informace stanovené v příloze IV.
4. Členské státy zajistí, aby vnitřní havarijní plány stanovené touto směrnicí byly vypracovány po projednání s pracovníky uvnitř závodu, včetně dlouhodobého subdodavatelského personálu.
5. Členské státy zajistí, aby se dotčená veřejnost měla možnost vyjádřit k vnějším havarijním plánům při jejich přípravě nebo k jejich podstatné změně.
6. Členské státy zajistí, aby provozovatelé a určené orgány ve vhodných odstupech ne delších než tři roky přezkoumávali, zkoušeli, a je-li to nezbytné, aktualizovali vnitřní a vnější havarijní plány. Přezkoumání bere v úvahu změny, ke kterým došlo v dotyčných závodech nebo pohotovostních službách, nové technické poznatky a poznatky týkající se reakce na závažné havárie.
Pokud jde o vnější havarijní plány, berou členské státy zřetel na potřebu usnadnit větší spolupráci při pomocných akcích civilní ochrany v případě závažných havárií.
7. Členské státy zajistí, aby provozovatel a popřípadě příslušný orgán určený pro tento účel neprodleně použili havarijní plány, když dojde k závažné havárii nebo k nekontrolované události, u které by se podle její povahy mohlo důvodně očekávat, že k závažné havárii povede.
8. Příslušný orgán může na základě informací obsažených v bezpečnostní zprávě rozhodnout, s uvedením důvodů svého rozhodnutí, že se požadavek na vypracování vnějšího havarijního plánu podle odstavce 1 nepoužije.
Článek 13
Územní plánování
1. Členské státy zajistí, aby se v jejich politikách územního plánování nebo jiných souvisejících politikách braly v úvahu cíle prevence závažných havárií a omezení následků takových havárií pro lidské zdraví a životní prostředí. Tyto cíle sledují prostřednictvím kontrol:
a)
umístění nových závodů;
b)
změny závodů podle článku 11;
c)
nové rozvojové aktivity v okolí závodů, jako jsou dopravní cesty, místa sloužící veřejnosti a obytné oblasti, pokud umístění nebo výstavba mohou způsobit nebo zvýšit riziko závažné havárie nebo zhoršit její následky.
2. Členské státy zajistí, aby jejich politika územního plánování a jiné související politiky a postupy provádění těchto politik braly z dlouhodobého hlediska v úvahu:
a)
potřebu udržovat vhodné bezpečnostní vzdálenosti mezi závody, na které se vztahuje tato směrnice, a obytnými oblastmi, budovami a plochami sloužícími veřejnosti, rekreačními oblastmi, a pokud možno, důležitými dopravními cestami;
b)
potřebu chránit oblasti hodnotné z hlediska ochrany přírody, které se nacházejí v blízkosti závodů, případně prostřednictvím vhodných bezpečnostních vzdáleností nebo jiných příslušných opatření;
c)
v případě stávajících závodů potřebu dalších technických opatření podle článku 5 tak, aby se nezvyšovala rizika pro lidské zdraví a životní prostředí.
3. Členské státy zajistí, aby všechny příslušné orgány a plánovací orgány, které odpovídají za rozhodování v této oblasti, zavedly vhodné konzultační postupy pro usnadnění provádění politik podle odstavce 1. Postupy se stanoví tak, aby poskytovatelé poskytli dostatek informací o rizicích vyplývajících ze závodu a aby byly při přijímání rozhodnutí k dispozici technické informace o těchto rizicích buď pro konkrétní případ, nebo na základě obecných kritérií.
Členské státy zajistí, aby provozovatelé závodů s podlimitním množstvím poskytli na žádost příslušného orgánu dostatek informací o rizicích vyplývajících ze závodu, které jsou nezbytné pro účely územního plánování.
4. Požadavky odstavců 1, 2 a 3 tohoto článku se použijí, aniž jsou dotčeny směrnice Evropského parlamentu a Rady 2011/92/EU ze dne 13. prosince 2011 o posuzování vlivů některých veřejných a soukromých záměrů na životní prostředí (15), směrnice Evropského parlamentu a Rady 2001/42/ES ze dne 27. června 2001 o posuzování vlivů některých plánů a programů na životní prostředí (16) a jiné příslušné právní předpisy Unie. Členské státy mohou za účelem plnění požadavků tohoto článku a požadavků uvedených právních předpisů stanovit koordinované nebo společné postupy, mimo jiné proto, aby se předešlo zbytečným duplicitním posouzením nebo konzultacím.
Článek 14
Informování veřejnosti
1. Členské státy zajistí, aby veřejnost měla trvale přístup k informacím stanoveným v příloze V, a to včetně informací v elektronické podobě. Informace musí být podle potřeby aktualizovány, a to i v případě změn podle článku 11.
2. Pro všechny závody s nadlimitním množstvím členské státy dále zajistí, aby:
a)
všechny osoby, které mohou být postiženy závažnou havárií, pravidelně a v nejvhodnější možné formě dostávaly jasné a srozumitelné informace o bezpečnostních opatřeních a žádoucím chování v případě závažné havárie, aniž by o to musely žádat;
b)
s výhradou čl. 22 odst. 3 byla veřejnosti na vyžádání zpřístupněna bezpečnostní zpráva; v případech, kdy se použije čl. 22 odst. 3, musí být zpřístupněna upravená zpráva, například mající podobu všeobecně srozumitelného shrnutí, které obsahuje přinejmenším obecné informace o nebezpečích závažné havárie a možných účincích na lidské zdraví a životní prostředí v případě závažné havárie;
c)
s výhradou čl. 22 odst. 3 byl veřejnosti na vyžádání zpřístupněn soupis nebezpečných látek.
Informace, které mají být poskytnuty podle prvního pododstavce písm. a) tohoto odstavce, musí zahrnovat přinejmenším informace uvedené v příloze V. V případě závodů, na něž se vztahuje článek 9, musí být tyto informace obdobně poskytnuty všem budovám a plochám sloužícím veřejnosti, včetně škol a nemocnic, a sousedním závodům. Členské státy zajistí, aby informace byly poskytovány alespoň každých pět let a aby byly přezkoumávány a podle potřeby aktualizovány, a to i v případě změn podle článku 11.
3. Členské státy poskytují jiným členským státům, jež by mohly být dotčeny přeshraničními účinky závažné havárie v některém ze závodů s nadlimitním množstvím, dostatečné informace, aby dotčené členské státy mohly případně uplatnit veškerá související ustanovení článků 12 a 13 a tohoto článku.
4. Pokud dotyčný členský stát rozhodl, že závod v blízkosti území druhého členského státu nemůže způsobit nebezpečí závažné havárie za jeho hranicemi podle čl. 12 odst. 8, a proto se od něj nepožaduje, aby vypracovával vnější havarijní plán podle čl. 12 odst. 1, uvědomí o svém odůvodněném rozhodnutí druhý členský stát.
Článek 15
Projednání s veřejností a účast veřejnosti na rozhodování
1. Členské státy zajistí, aby se dotčená veřejnost měla možnost včas vyjádřit ke konkrétním jednotlivým projektům týkajícím se:
a)
plánování nových závodů uvedených v článku 13;
b)
významných změn závodů podle článku 11, vztahují-li se na změnu povinnosti stanovené v článku 13, pokud jde o územní plánování;
c)
nových rozvojových aktivit v okolí závodů, pokud umístění nebo výstavba mohou podle článku 13 zvýšit riziko závažné havárie nebo zhoršit její následky.
2. Pokud jde o konkrétní jednotlivé projekty uvedené v odstavci 1, musí být následující informace sděleny veřejnosti v počátečním stádiu rozhodovacího procesu nebo nejpozději, jakmile je možné tyto informace rozumně poskytnout, a to prostřednictvím veřejného oznámení nebo jinými vhodnými prostředky jako například elektronickými médii, jsou-li k dispozici:
a)
obsah konkrétního projektu;
b)
případně skutečnost, že projekt podléhá posouzení vnitrostátních nebo přeshraničních vlivů na životní prostředí nebo konzultacím mezi členskými státy podle čl. 14 odst. 3;
c)
údaje o příslušném orgánu odpovědném za vydání rozhodnutí, od kterého je možné obdržet příslušné informace a na který se lze obracet s připomínkami či dotazy, a údaje o lhůtách pro podávání připomínek či dotazů;
d)
povaha možných rozhodnutí nebo návrh rozhodnutí, je-li k dispozici;
e)
informace o tom, kdy, kde a jakým způsobem budou příslušné informace zpřístupněny;
f)
podrobné podmínky účasti veřejnosti a konzultací stanovené podle odstavce 7 tohoto článku.
3. Pokud jde o konkrétní jednotlivé projekty uvedené v odstavci 1, zajistí členské státy, aby dotčené veřejnosti byly v přiměřených lhůtách zpřístupněny tyto informace:
a)
v souladu s vnitrostátními právními předpisy hlavní zprávy a doporučení adresované příslušnému orgánu v době, kdy byla dotčená veřejnost informována podle odstavce 2;
b)
v souladu se směrnicí Evropského parlamentu a Rady 2003/4/ES ze dne 28. ledna 2003 o přístupu veřejnosti k informacím o životním prostředí (17) informace neuvedené v odstavci 2 tohoto článku, které jsou významné pro dané rozhodnutí a které se stanou dostupnými až po informování dotčené veřejnosti v souladu s uvedeným odstavcem.
4. Členské státy zajistí, aby dotčená veřejnost měla možnost vyjádřit příslušnému orgánu před přijetím rozhodnutí své připomínky a stanoviska ke konkrétnímu jednotlivému projektu, jak je uvedeno v odstavci 1, a aby byly výsledky konzultací konaných podle odstavce 1 při přijímání rozhodnutí řádně zohledněny.
5. Členské státy zajistí, aby příslušný orgán při přijetí příslušných rozhodnutí zpřístupnil veřejnosti:
a)
obsah rozhodnutí a důvody, na nichž je založeno, včetně případných pozdějších aktualizací;
b)
výsledky konzultací konaných před přijetím rozhodnutí a vysvětlení, jakým způsobem byly tyto výsledky v daném rozhodnutí zohledněny.
6. Členské státy při vypracovávání obecných plánů či programů, které se týkají záležitostí uvedených v odst. 1 písm. a) nebo c), zajistí, aby veřejnost dostávala včasnou a účinnou možnost účasti na jejich přípravě a změně nebo přezkumu prostřednictvím postupů stanovených v čl. 2 odst. 2 směrnice Evropského parlamentu a Rady 2003/35/ES ze dne 26. května 2003 o účasti veřejnosti na vypracovávání některých plánů a programů týkajících se životního prostředí (18).
Členské státy určí veřejnost, která má právo účasti pro účely tohoto odstavce, včetně příslušných nevládních organizací, které splňují všechny příslušné požadavky vnitrostátního práva, jako například organizace prosazující ochranu životního prostředí.
Tento odstavec se nevztahuje na plány a programy, u kterých se zapojení veřejnosti řídí směrnicí 2001/42/ES.
7. Podrobnou úpravu informování veřejnosti a projednávání s dotčenou veřejností stanoví členské státy.
Pro jednotlivé fáze se stanoví přiměřené lhůty tak, aby byl dostatek času na informování veřejnosti a aby dotčená veřejnost měla dostatek času na přípravu a účinnou účast na rozhodování ve věcech životního prostředí podle tohoto článku.
Článek 16
Informace, které musí provozovatel poskytnout, a opatření, která musí být přijata po závažné havárii
Členské státy zajistí, aby provozovatel, jakmile je to po závažné havárii možné, nejvhodnějšími prostředky:
a)
uvědomil příslušný orgán;
b)
sdělil příslušnému orgánu tyto informace, jakmile je má k dispozici:
i)
okolnosti havárie,
ii)
které nebezpečné látky byly přítomny,
iii)
dostupné údaje pro hodnocení účinků havárie na lidské zdraví, životní prostředí a majetek,
iv)
provedená havarijní opatření;
c)
uvědomil příslušný orgán o zamýšlených opatřeních:
i)
ke zmírnění střednědobých a dlouhodobých účinků havárie,
ii)
k zamezení opakování havárie;
d)
aktualizoval podané informace, jestliže další vyšetřování odhalí dodatečné skutečnosti, které mění danou informaci nebo učiněné závěry.
Článek 17
Opatření, která musí přijmout příslušný orgán po závažné havárii
Po závažné havárii členské státy pověří příslušný orgán, aby
a)
zajistil, že se přijmou všechna naléhavá, střednědobá a dlouhodobá opatření, která se mohou ukázat jako nezbytná;
b)
shromažďoval kontrolami, vyšetřováním nebo jinými vhodnými prostředky informace, které jsou nezbytné pro plnou analýzu technických, organizačních a řídících aspektů havárie;
c)
přijal vhodná ustanovení k zajištění toho, aby provozovatel činil všechna nezbytná nápravná opatření;
d)
vypracoval doporučení týkající se budoucích preventivních opatření a
e)
informoval osoby, kterých by se havárie mohla týkat, o vzniklé havárii a případně o opatřeních přijatých ke zmírnění jejích následků.
Článek 18
Informace, které musí členské státy poskytnout po závažné havárii
1. Členské státy musí za účelem prevence a zmírnění závažných havárií uvědomit Komisi o závažných haváriích splňujících kritéria přílohy VI, ke kterým došlo na jejich území. Musí Komisi poskytnout tyto údaje:
a)
členský stát, název a adresu orgánu, který odpovídá za zprávu;
b)
datum, dobu a místo havárie včetně plného jména provozovatele a adresy daného závodu;
c)
stručný popis okolností havárie, včetně přítomných nebezpečných látek a bezprostředních účinků na lidské zdraví a životní prostředí;
d)
stručný popis přijatých nouzových opatření a preventivních opatření nezbytných k tomu, aby se zamezilo opakování havárie;
e)
výsledky jejich analýzy a doporučení.
2. Informace uvedené v odstavci 1 tohoto článku se poskytnou, jakmile je to možné, a nejpozději jeden rok po dni havárie prostřednictvím databáze uvedené v čl. 21 odst. 4. Mohou-li být podle odst. 1 písm. e) v této lhůtě pro zařazení do databáze poskytnuty pouze předběžné informace, musí být tyto informace aktualizovány, jakmile budou k dispozici výsledky další analýzy a doporučení.
Sdělení informací uvedených v odst. 1 písm. e) členskými státy může být odloženo do skončení soudního řízení, pokud by sdělení mohlo uvedené řízení ovlivnit.
3. Pro účely podávání informací členskými státy podle odstavce 1 tohoto článku se vypracuje formulář zpráv ve formě prováděcích aktů. Tyto prováděcí akty se přijímají přezkumným postupem podle čl. 27 odst. 2.
4. Členské státy oznámí Komisi jméno a adresu každého subjektu, který může mít důležité informace o závažných haváriích a může poradit příslušným orgánům členských států, které musí v případě havárie zasahovat.
Článek 19
Zákaz provozu
1. Členské státy zakáží provoz nebo uvádění do provozu každého závodu, zařízení nebo skladu nebo jejich části, jestliže opatření přijatá provozovatelem za účelem prevence a zmírnění závažných havárií mají vážné nedostatky. K tomuto účelu členské státy mimo jiné zohlední vážná selhání při přijímání nezbytných opatření určených v kontrolní zprávě.
Členské státy mohou zakázat provoz nebo uvádění do provozu každého závodu, zařízení nebo skladovacího zařízení nebo jejich části, jestliže provozovatel nepředloží ve stanovené lhůtě oznámení, zprávy nebo jiné informace požadované touto směrnicí.
2. Členské státy zajistí, aby se provozovatelé mohli proti zákazu provozu vydanému příslušným orgánem podle odstavce 1 odvolat k vhodnému subjektu určenému vnitrostátním právem a postupy.
Článek 20
Kontroly
1. Členské státy zajistí, aby příslušné orgány zavedly systém kontrol.
2. Kontroly musí být vhodné pro typ dotyčného závodu. Nesmějí záviset na obdržení bezpečnostní zprávy nebo jakékoli jiné předložené zprávy. Musí být dostatečné pro plánovité a systematické vyšetření technických, organizačních a řídících systémů používaných v závodě, aby zejména:
a)
provozovatel mohl prokázat, že přijal vhodná opatření v souvislosti s různými činnostmi závodu, aby zabránil závažným haváriím;
b)
provozovatel mohl prokázat, že zajistil vhodné prostředky pro omezení následků závažných havárií na pracovišti i mimo pracoviště;
c)
údaje a informace obsažené v bezpečnostní zprávě a ve všech ostatních předložených zprávách spolehlivě odrážely podmínky v závodě;
d)
informace podle článku 14 byly poskytnuty veřejnosti.
3. Členské státy zajistí, aby se na všechna zařízení vztahoval plán kontrol na celostátní, regionální nebo místní úrovni a aby byl tento plán pravidelně přezkoumáván a podle potřeby aktualizován.
Každý plán kontrol musí obsahovat:
a)
obecné posouzení důležitých bezpečnostních otázek;
b)
zeměpisnou oblast, na kterou se vztahuje;
c)
seznam závodů, na něž se vztahuje;
d)
seznam skupin závodů s možným domino efektem podle článku 9;
e)
seznam závodů, kde by mohla konkrétní vnější rizika nebo zdroje nebezpečí zvýšit riziko závažné havárie nebo zhoršit její následky;
f)
postupy běžných kontrol, včetně programů takových kontrol podle odstavce 4;
g)
postupy pro mimořádné kontroly podle odstavce 6;
h)
ustanovení o spolupráci mezi různými kontrolními orgány.
4. Příslušný orgán na základě plánů kontrol podle odstavce 3 pravidelně vypracovává programy běžných kontrol pro všechny závody, včetně četnosti prohlídek na místě pro různé druhy závodů.
Pokud příslušný orgán nevypracoval plán kontrol na základě systematického hodnocení nebezpečí závažné havárie dotyčných závodů, nesmějí být odstupy mezi dvěma po sobě následujícími prohlídkami na místě delší než jeden rok pro závody s nadlimitním množstvím a tři roky pro závody s podlimitním množstvím.
5. Při systematickém posuzování nebezpečí dotyčných závodů se vychází alespoň z těchto kritérií:
a)
možné dopady dotyčných závodů na lidské zdraví a životní prostředí;
b)
dodržování požadavků této směrnice v minulosti.
Je-li to vhodné, zohlední se rovněž příslušná zjištění z kontrol provedených na základě jiných právních předpisů Unie.
6. Mimořádné kontroly se provádějí s cílem prošetřit co nejdříve závažné stížnosti, vážné havárie a případy, kdy k nim téměř došlo, nehody a případy nedodržení této směrnice.
7. Příslušný orgán sdělí do čtyř měsíců po každé kontrole její výsledky a všechna určená nezbytná opatření provozovateli. Příslušný orgán zajistí, aby provozovatel přijal všechna tato nezbytná opatření v přiměřené lhůtě od obdržení sdělení.
8. Je-li při kontrole zjištěno závažné nedodržení této směrnice, provede se do šesti měsíců další kontrola.
9. Kontroly musí být, pokud možno, koordinovány s kontrolami podle jiných právních předpisů Unie a ve vhodných případech s nimi spojovány.
10. Členské státy podněcují příslušné orgány, aby poskytly mechanismy a nástroje pro výměnu zkušeností a upevňování poznatků a případně se účastnily takových mechanismů na úrovni Unie.
11. Členské státy zajistí, aby provozovatelé poskytli příslušným orgánům veškerou součinnost nezbytnou k tomu, aby tyto orgány mohly provést kontroly a shromáždit veškeré informace, které potřebují k plnění svých povinností pro účely této směrnice, zejména pro to, aby mohly plně vyhodnotit možnost závažné havárie, určit rozsah případného zvýšení pravděpodobnosti nebo zhoršení následků závažných havárií a vypracovat vnější havarijní plán a aby mohl vzít v úvahu látky, které v důsledku své fyzikální formy, konkrétních podmínek nebo umístění mohou vyžadovat zvláštní pozornost.
Článek 21
Informační systém a výměna informací
1. Členské státy a Komise si vyměňují informace o získaných zkušenostech v oblasti prevence závažných havárií a omezování jejich následků. Tyto informace se týkají zejména fungování opatření stanovených touto směrnicí.
2. Do 30. září 2019 a poté každé čtyři roky předloží členské státy Komisi zprávu o provádění této směrnice.
3. Členské státy poskytnou Komisi alespoň tyto informace o závodech, na které se vztahuje tato směrnice:
a)
jméno nebo obchodní firmu provozovatele a úplnou adresu dotčeného závodu;
b)
činnost nebo činnosti závodu.
Komise zřídí a průběžně aktualizuje databázi informací poskytovaných členskými státy. Přístup k databázi je omezen na osoby zmocněné Komisí nebo příslušnými orgány členských států.
4. Komise sestaví a zpřístupní členským státům databázi obsahující zejména údaje o závažných haváriích, ke kterým došlo na území členských států, pro účely:
a)
rychlého šíření informací poskytnutých členskými státy v souladu s čl. 18 odst. 1 a 2 mezi všechny příslušné orgány;
b)
informování příslušných orgánů o rozborech příčin závažných havárií a o poučeních, která z nich plynou;
c)
poskytnutí informací o preventivních opatřeních příslušným orgánům;
d)
poskytnutí informací o organizacích, které mohou poradit nebo poskytnout důležité informace o výskytu, prevenci a zmírňování závažných havárií.
5. Komise přijme do 1. ledna 2015 prováděcí akty s cílem vytvořit formáty pro sdělování informací uvedených v odstavcích 2 a 3 tohoto článku od členských států a zřídit příslušné databáze Unie uvedené v odstavcích 3 a 4. Tyto prováděcí akty se přijímají přezkumným postupem podle čl. 27 odst. 2.
6. Databáze uvedené v odstavci 4 obsahují alespoň:
a)
informace poskytované členskými státy v souladu s čl. 18 odst. 1 a 2;
b)
rozbor příčin havárie;
c)
poučení z havárií;
d)
preventivní opatření nezbytná k tomu, aby se zabránilo opakování havárie.
7. Komise zveřejní část údajů, která není důvěrná.
Článek 22
Přístup k informacím a důvěrnost
1. Členské státy zajistí v zájmu průhlednosti, aby příslušný orgán byl povinen zpřístupnit jakékoli informace, které má na základě této směrnice, každé fyzické nebo právnické osobě, která o to požádá v souladu se směrnicí 2003/4/ES.
2. Zpřístupnění jakýchkoli informací požadovaných podle této směrnice, včetně podle článku 14, může příslušný orgán odmítnout nebo omezit, jsou-li splněny podmínky stanovené v článku 4 směrnice 2003/4/ES.
3. Příslušný orgán odmítne zpřístupnit úplné informace uvedené v čl. 14 odst. 2 písm. b) a c), které má, aniž je dotčen odstavec 2 tohoto článku, pokud provozovatel požádá o to, aby z důvodů stanovených v článku 4 směrnice 2003/4/ES nebyly určité části bezpečnostní zprávy nebo soupisů nebezpečných látek sdělovány.
Příslušný orgán může rovněž ze stejných důvodů rozhodnout, že nebudou sděleny některé části zprávy nebo soupisů. V těchto případech na základě povolení tohoto orgánu předloží provozovatel příslušnému orgánu změněnou zprávu nebo soupisy bez uvedených částí.
Článek 23
Přístup k právní ochraně
Členské státy zajistí, aby
a)
každý žadatel vyžadující informace podle čl. 14 odst. 2 písm. b) nebo c) nebo čl. 22 odst. 1 této směrnice měl možnost dosáhnout v souladu s článkem 6 směrnice 2003/4/ES přezkumu aktů nebo nečinnosti příslušného orgánu v souvislosti se svou žádostí;
b)
v souladu s jejich vnitrostátním právním řádem měli příslušníci dotčené veřejnosti možnost dosáhnout přezkumu podle článku 11 směrnice 2011/92/EU v případech, na které se vztahuje čl. 15 odst. 1 této směrnice.
Článek 24
Pokyny
Komise může vypracovat pokyny týkající se bezpečné vzdálenosti a domino efektu.
Článek 25
Změny příloh
Komisi je svěřena pravomoc přijímat postupem uvedeným v článku 26 akty v přenesené pravomoci za účelem přizpůsobení příloh II až VI technickému pokroku. Tato přizpůsobení nesmějí mít za následek podstatné změny povinností členských států a provozovatelů, které jsou stanoveny v této směrnici.
Článek 26
Výkon přenesené pravomoci
1. Pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci je svěřena Komisi za podmínek stanovených v tomto článku.
2. Pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci uvedená v článku 25 je svěřena Komisi na dobu pěti let od 13. srpna 2012. Komise vypracuje zprávu o přenesené pravomoci nejpozději devět měsíců před koncem tohoto pětiletého období. Přenesení pravomocí se automaticky prodlužuje o stejně dlouhá období, pokud Evropský parlament nebo Rada nevysloví proti tomuto prodloužení námitku nejpozději čtyři měsíce před koncem každého z těchto období.
3. Evropský parlament nebo Rada mohou přenesení pravomoci uvedené v článku 25 kdykoli zrušit. Rozhodnutím o zrušení se ukončuje přenesení pravomoci v něm blíže určené. Rozhodnutí nabývá účinku prvním dnem po zveřejnění v Úředním věstníku Evropské unie nebo k pozdějšímu dni, který je v něm upřesněn. Nedotýká se platnosti již platných aktů v přenesené pravomoci.
4. Přijetí aktu v přenesené pravomoci Komise neprodleně oznámí současně Evropskému parlamentu a Radě.
5. Akt v přenesené pravomoci přijatý podle článku 25 vstoupí v platnost, pouze pokud proti němu Evropský parlament nebo Rada nevysloví námitky ve lhůtě dvou měsíců ode dne, kdy jim byl tento akt oznámen, nebo pokud Evropský parlament i Rada před uplynutím této lhůty informují Komisi o tom, že námitky nevysloví. Z podnětu Evropského parlamentu nebo Rady se tato lhůta prodlouží o dva měsíce.
Článek 27
Postup projednávání ve výboru
1. Komisi je nápomocen výbor zřízený směrnicí 96/82/ES. Tento výbor je výborem ve smyslu nařízení (EU) č. 182/2011.
2. Odkazuje-li se na tento odstavec, použije se článek 5 nařízení (EU) č. 182/2011.
Článek 28
Sankce
Členské státy stanoví sankce za porušení vnitrostátních předpisů přijatých na základě této směrnice. Stanovené sankce musí být účinné, přiměřené a odrazující. Členské státy oznámí takto stanovené sankce Komisi do 1. června 2015 a neprodleně jí oznámí veškeré následné změny těchto ustanovení.
Článek 29
Předkládání zpráv a přezkum
1. Na základě informací poskytnutých členskými státy v souladu s článkem 18 a čl. 21 odst. 2 a rovněž informací obsažených v databázích uvedených v čl. 21 odst. 3 a 4 a s ohledem na provedení článku 4 předloží Komise Evropskému parlamentu a Radě do 30. září 2020 a poté každé čtyři roky zprávu o provádění a účinnosti této směrnice, včetně informací o závažných haváriích, k nimž došlo v rámci Unie, a o jejich možném vlivu na provádění této směrnice. Do první z těchto zpráv Komise začlení posouzení nutnosti změnit oblast působnosti této směrnice. V případě potřeby ke kterékoli zprávě přiloží legislativní návrh.
2. V souvislosti s příslušnými právními předpisy Unie může Komise posoudit nutnost zabývat se otázkou finanční odpovědnosti provozovatele v souvislosti se závažnými haváriemi, včetně otázek týkajících se pojištění.
Článek 30
Změna směrnice 96/82/ES
V části 1 přílohy I směrnice 96/82/ES se v položce „Ropné produkty“ doplňuje nové písmeno, které zní: „d) těžké topné oleje“.
Článek 31
Provedení
1. Členské státy uvedou v účinnost právní a správní předpisy nezbytné pro dosažení souladu s touto směrnicí do 31. května 2015. Použijí tyto předpisy ode dne 1. června 2015.
Odchylně od prvního pododstavce uvedou členské státy v účinnost právní a správní předpisy nezbytné pro dosažení souladu s článkem 30 této směrnice do 14. února 2014. Použijí tyto předpisy ode dne 15. února 2014.
Neprodleně sdělí Komisi znění těchto předpisů.
Tyto předpisy přijaté členskými státy musí obsahovat odkaz na tuto směrnici nebo musí být takový odkaz učiněn při jejich úředním vyhlášení. Způsob odkazu si stanoví členské státy.
2. Členské státy sdělí Komisi znění hlavních ustanovení vnitrostátních právních předpisů, které přijmou v oblasti působnosti této směrnice.
Článek 32
Zrušení
1. Směrnice 96/82/ES se zrušuje s účinkem ode dne 1. června 2015.
2. Odkazy na zrušenou směrnici se považují za odkazy na tuto směrnici v souladu se srovnávací tabulkou obsaženou v příloze VII.
Článek 33
Vstup v platnost
Tato směrnice vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Článek 34
Určení
Tato směrnice je určena členským státům.
Ve Štrasburku dne 4. července 2012.