ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 19ης Δεκεμβρίου 2011
για το πρόγραμμα-πλαίσιο δραστηριοτήτων πυρηνικής έρευνας και εκπαίδευσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας (2012-2013)
(2012/93/Ευρατόμ)
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, και ιδίως το άρθρο 7,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία υπεβλήθη κατόπιν διαβούλευσης με την επιστημονική και τεχνική επιτροπή,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (1),
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (2),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Ο συνδυασμός των εθνικών και των ευρωπαϊκών προσπαθειών στον τομέα της έρευνας και της εκπαίδευσης αποτελεί βασική προϋπόθεση για την προώθηση και την κατοχύρωση της οικονομικής μεγέθυνσης και της ευημερίας των πολιτών στην Ευρώπη.
(2)
Το πρόγραμμα-πλαίσιο δραστηριοτήτων πυρηνικής έρευνας και εκπαίδευσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας (2012-2013), (εφεξής «το πρόγραμμα-πλαίσιο»), θα πρέπει να συμπληρώσει άλλες δράσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πεδίο της πολιτικής για την έρευνα που είναι απαραίτητες για την υλοποίηση της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», η οποία υιοθετήθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 17ης Ιουνίου 2010, ιδίως τις δράσεις στην εκπαίδευση, την κατάρτιση, την ανταγωνιστικότητα και καινοτομία, τη βιομηχανία, την απασχόληση και το περιβάλλον.
(3)
Το πρόγραμμα-πλαίσιο θα πρέπει να βασισθεί στα επιτεύγματα του έβδομου προγράμματος-πλαισίου που θεσπίσθηκε με την απόφαση 2006/970/Ευρατόμ του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 2006, για το έβδομο πρόγραμμα-πλαίσιο δραστηριοτήτων πυρηνικής έρευνας και κατάρτισης (2007-2011) της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας (Ευρατόμ) (3) και, παράλληλα, να περιλάβει απαραίτητη ενισχυμένη έμφαση στην πυρηνική ασφάλεια, συμβάλλοντας στον αναπροσανατολισμό της πυρηνικής έρευνας. Θα πρέπει επίσης να συντελέσει στη δημιουργία του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας και να κινείται στην κατεύθυνση της ανάπτυξης μιας οικονομίας και μιας κοινωνίας της γνώσης στην Ευρώπη.
(4)
Το πρόγραμμα-πλαίσιο θα πρέπει να συμβάλει στην υλοποίηση της Ένωσης καινοτομίας, μιας από τις εμβληματικές πρωτοβουλίες της στρατηγικής Ευρώπη 2020, η οποία υιοθετήθηκε με τα συμπεράσματα του Συμβουλίου στις συνόδους του της 25ης και 26ης Νοεμβρίου 2010, ενισχύοντας τον ανταγωνισμό για επιστημονική αριστεία και επιταχύνοντας την υλοποίηση καίριων καινοτομιών στο πεδίο της πυρηνικής ενέργειας, ήτοι της σύντηξης και της πυρηνικής ασφάλειας, και να συντελέσει στην αντιμετώπιση των προκλήσεων που συνιστούν το ενεργειακό και η αλλαγή του κλίματος.
(5)
Στο πλαίσιο της ενεργειακής πολιτικής για την Ευρώπη, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις συνόδους του στις 8 και 9 Μαρτίου 2007 επιβεβαίωσε ότι εναπόκειται στο κάθε κράτος μέλος να αποφασίσει κατά πόσον θα βασιστεί στην πυρηνική ενέργεια και τόνισε ότι αυτό πρέπει να γίνει με παράλληλη βελτίωση της πυρηνικής ασφάλειας και της διαχείρισης των ραδιενεργών αποβλήτων. Αναγνώρισε επίσης ότι η πυρηνική ενέργεια αποτελεί, για ορισμένα κράτη μέλη, ενδιάμεση τεχνολογική λύση.
(6)
Παρά τη δυνητική επίδραση της πυρηνικής ενέργειας στον ενεργειακό εφοδιασμό και την οικονομική ανάπτυξη, σοβαρά πυρηνικά ατυχήματα ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο την ανθρώπινη υγεία. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να δοθεί η μέγιστη δυνατή προσοχή στο πρόγραμμα-πλαίσιο σε θέματα πυρηνικής ασφάλειας και, όπου απαιτείται, προστασίας. Στο πρόγραμμα-πλαίσιο, οι πτυχές που αφορούν την προστασία θα πρέπει να περιορίζονται στις άμεσες δράσεις του Κοινού Κέντρου Ερευνών (JRC).
(7)
Το ευρωπαϊκό στρατηγικό σχέδιο ενεργειακών τεχνολογιών (σχέδιο ΣΕΤ),που καταρτίστηκε με τα συμπεράσματα της 28ης Φεβρουαρίου 2008, επιταχύνει τη συγκρότηση μιας δέσμης τεχνολογιών χαμηλών εκπομπών άνθρακα. Στη συνεδρίαση της 4ης Φεβρουαρίου 2011, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε ότι η Ένωση και τα κράτη μέλη της θα προωθήσουν τις επενδύσεις στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, σε ασφαλείς και αειφορικές τεχνολογίες χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών και θα επικεντρωθούν στην υλοποίηση των τεχνολογικών προτεραιοτήτων που καθιερώνει το σχέδιο ΣΕΤ.
(8)
Η Κοινότητα δημιούργησε ενιαίο και πλήρως ενοποιημένο ερευνητικό πρόγραμμα σύντηξης που έχει πρωταγωνιστικό ρόλο στην ανάπτυξη της σύντηξης ως πηγής ενέργειας.
(9)
Έπειτα από την απόφαση του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2005, η Κοινότητα προσχώρησε, στις 11 Μαΐου 2006, στη συμφωνία-πλαίσιο για διεθνή συνεργασία στην έρευνα και ανάπτυξη του διεθνούς φόρουμ IV της γενιάς (GIF). Το GIF συντονίζει την πολυμερή συνεργασία στην έρευνα του προκαταρκτικού σχεδιασμού σε σειρά προηγμένων πυρηνικών συστημάτων η οποία σκοπό έχει, μεταξύ άλλων, να ανταποκριθεί θετικά στις ανησυχίες σχετικά με την πυρηνική ασφάλεια, τα απόβλητα και τη διάδοση καθώς και την πρόσληψη των θεμάτων αυτών από το κοινό, που εμπίπτουν στο πλαίσιο του προγράμματος-πλαισίου.
(10)
Στα συμπεράσματα του Συμβουλίου σχετικά με την ανάγκη εξασφάλισης δεξιοτήτων στο πεδίο της πυρηνικής ενέργειας, που υιοθετήθηκαν κατά τη συνεδρίαση της 1ης και 2ας Δεκεμβρίου 2008, αναγνωρίζεται η κεφαλαιώδης σημασία της διατήρησης στην Κοινότητα υψηλού επιπέδου εκπαίδευσης στο πεδίο της πυρηνικής ενέργειας.
(11)
Το 2010, η Επιτροπή παρέλαβε τις τελικές εκθέσεις μιας εξωτερικής αξιολόγησης όσον αφορά την υλοποίηση και τα αποτελέσματα των κοινοτικών δραστηριοτήτων στην πυρηνική έρευνα κατά την περίοδο 2007-2009, τόσο στις άμεσες όσο και στις έμμεσες δράσεις.
(12)
Η υλοποίηση του διεθνούς θερμοπυρηνικού πειραματικού αντιδραστήρα (ITER)στην Ευρώπη, σε συνδυασμό με τη συμφωνία της 21ης Νοεμβρίου 2006 για την ίδρυση του διεθνούς οργανισμού ενέργειας σύντηξης ITER με σκοπό την από κοινού υλοποίηση του έργου ITER (4),θα πρέπει να είναι το κεντρικό χαρακτηριστικό των δραστηριοτήτων έρευνας στη σύντηξη βάσει του προγράμματος-πλαισίου.
(13)
Οι δραστηριότητες της Κοινότητας που συντείνουν στην υλοποίηση του ITER, ιδίως για την κατασκευή του ITER στο Cadarache και για τη διεξαγωγή της έρευνας και ανάπτυξης για την τεχνολογία του ITER κατά τη διάρκεια του προγράμματος-πλαισίου πρέπει να διευθύνονται από την ευρωπαϊκή κοινή επιχείρηση για την υλοποίηση του ITER και την ανάπτυξη της πυρηνικής σύντηξης (Fusion for Energy), σύμφωνα με την απόφαση 2007/198/Ευρατόμ του Συμβουλίου, της 27ης Μαρτίου 2007, για την ίδρυση της ευρωπαϊκής κοινής επιχείρησης για τον ITER και την ανάπτυξη της πυρηνικής σύντηξης και περί παραχωρήσεως προνομίων σε αυτήν (5).
(14)
Οι ερευνητικές δραστηριότητες που υποστηρίζει το πρόγραμμα-πλαίσιο θα πρέπει να τηρούν τις θεμελιώδεις αρχές δεοντολογίας, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αντανακλώνται στον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
(15)
Η παρούσα απόφαση θα πρέπει να καθορίσει, για τη συνολική διάρκεια του προγράμματος-πλαισίου, χρηματοδοτικό κονδύλιο που θα αποτελεί, για την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή, προνομιακή αναφορά κατά την ετήσια διαδικασία του προϋπολογισμού, κατά την έννοια του σημείου 37 της διοργανικής συμφωνίας, της 17ης Μαΐου 2006, μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής, για δημοσιονομική πειθαρχία και χρηστή δημοσιονομική διαχείριση (6).
(16)
Το JRC θα πρέπει να συμβάλει στην παροχή επιστημονικής και τεχνολογικής υποστήριξης, προσαρμοσμένης στις ανάγκες των πελατών, για τη διατύπωση, την ανάπτυξη, την υλοποίηση και την παρακολούθηση των ενωσιακών πολιτικών, εστιάζοντας ιδιαίτερα τις εργασίες του στην έρευνα για την πυρηνική ασφάλεια και προστασία. Εν προκειμένω, το JRC θα πρέπει να εξακολουθήσει να λειτουργεί ως ανεξάρτητο κέντρο αναφοράς της Ένωσης για την επιστήμη και την τεχνολογία, στα πεδία της ιδιαίτερης αρμοδιότητάς του. Το JRC θα πρέπει να διαθέτει κυρίως την απαιτούμενη ικανότητα να παρέχει ανεξάρτητη επιστημονική και τεχνική εμπειρογνωμοσύνη στον τομέα των πυρηνικών συμβάντων και ατυχημάτων.
(17)
Η διεθνής και η παγκόσμια διάσταση των ευρωπαϊκών ερευνητικών δραστηριοτήτων είναι σημαντική για την αποκόμιση αμοιβαίου οφέλους. Το πρόγραμμα-πλαίσιο θα πρέπει να είναι ανοιχτό στη συμμετοχή χωρών που έχουν συνάψει τις απαραίτητες προς τούτο συμφωνίες, ενώ θα πρέπει επίσης να είναι ανοιχτό, σε επίπεδο έργων και σε βάση αμοιβαίου οφέλους, στη συμμετοχή φορέων από τρίτες χώρες και διεθνών οργανισμών επιστημονικής συνεργασίας.
(18)
Το πρόγραμμα-πλαίσιο θα πρέπει να συμβάλει στη διεύρυνση της Ένωσης παρέχοντας επιστημονική και τεχνολογική υποστήριξη στις υποψήφιες χώρες, ώστε να εφαρμόσουν το κεκτημένο της Ένωσης και να ενσωματωθούν στον Ευρωπαϊκό Χώρο Έρευνας.
(19)
Η ανακοίνωση της Επιτροπής, της 26ης Μαρτίου 2009, για τη μη διάδοση των πυρηνικών, αναγνωρίζει τον ρόλο του JRC στο πεδίο της έρευνας και εκπαίδευσης στην πυρηνική προστασία.
(20)
Κατάλληλα μέτρα θα πρέπει επίσης να ληφθούν για την πρόληψη παρατυπιών και κρουσμάτων απάτης, καθώς και για την ανάκτηση απολεσθέντων, αχρεωστήτως καταβληθέντων ή κακώς χρησιμοποιηθέντων κονδυλίων σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2988/95 του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 1995, σχετικά με την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (7), τον κανονισμό (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 του Συμβουλίου, της 11ης Νοεμβρίου 1996, σχετικά με τους ελέγχους και εξακριβώσεις που διεξάγει επιτόπου η Επιτροπή με σκοπό την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων από απάτες και λοιπές παρατυπίες (8) και τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1074/1999 του Συμβουλίου, της 25ης Μαΐου 1999, σχετικά με τις έρευνες που πραγματοποιούνται από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) (9),
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Θέσπιση του προγράμματος-πλαισίου
Θεσπίζεται, για την περίοδο από 1ης Ιανουαρίου 2012 έως 31 Δεκεμβρίου 2013, πολυετές πρόγραμμα-πλαίσιο δραστηριοτήτων έρευνας και εκπαίδευσης στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας, (εφεξής «το πρόγραμμα-πλαίσιο»).
Άρθρο 2
Στόχοι
1. Το πρόγραμμα-πλαίσιο επιδιώκει τους γενικούς στόχους που ορίζονται στο άρθρο 1 και στο άρθρο 2 στοιχείο α) της Συνθήκης, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην πυρηνική προστασία και ασφάλεια και την προστασία από τη ραδιενέργεια, συμβάλλοντας παράλληλα στη δημιουργία της Ένωσης καινοτομίας και στηριζόμενο στον Ευρωπαϊκό Χώρο Έρευνας.
2. Το πρόγραμμα-πλαίσιο περιλαμβάνει κοινοτικές δραστηριότητες έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης, διεθνούς συνεργασίας, διάδοσης τεχνικών πληροφοριών, δραστηριότητες εκμετάλλευσης και εκπαίδευσης, οι οποίες εκτίθενται σε δύο ειδικά προγράμματα.
3. Το πρώτο ειδικό πρόγραμμα καλύπτει τις ακόλουθες έμμεσες δράσεις:
α)
έρευνα στο πεδίο της ενέργειας σύντηξης, με στόχο την ανάπτυξη τεχνολογίας για ασφαλή, αειφόρο, φιλική προς το περιβάλλον και οικονομικά βιώσιμη πηγή ενέργειας·
β)
πυρηνική σχάση, ασφάλεια και ακτινοπροστασία, με στόχο την ενίσχυση της ασφάλειας της πυρηνικής σχάσης και των λοιπών χρήσεων της ακτινοβολίας στη βιομηχανία, την ιατρική και τη βελτίωση της διαχείρισης των ραδιενεργών αποβλήτων.
4. Το δεύτερο ειδικό πρόγραμμα καλύπτει τις άμεσες ερευνητικές δραστηριότητες του Κοινού Κέντρου Ερευνών (JRC) στον τομέα της διαχείρισης των πυρηνικών αποβλήτων, των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, της πυρηνικής ασφάλειας και προστασίας.
5. Οι στόχοι και οι γενικές γραμμές των δύο ειδικών προγραμμάτων εκτίθενται στο παράρτημα I.
Άρθρο 3
Μέγιστο ποσό και κατανεμόμενα μερίδια σε κάθε ειδικό πρόγραμμα
Το μέγιστο ποσό για την υλοποίηση του προγράμματος-πλαισίου είναι 2 560 270 000EUR. Το ποσό αυτό κατανέμεται ως εξής:
α)
για το αναφερόμενο στο άρθρο 2 παράγραφος 3 ειδικό πρόγραμμα που θα εκτελεστεί με έμμεσες δράσεις:
-
έρευνα στο πεδίο της ενέργειας σύντηξης
2 208 809 000 ευρώ (10)·
-
πυρηνική σχάση, ασφάλεια και ακτινοπροστασία
118 245 000 ευρώ·
β)
για το αναφερόμενο στο άρθρο 2 παράγραφος 4 ειδικό πρόγραμμα που θα εκτελεστεί με άμεσες δράσεις:
-
δραστηριότητες του JRC στον πυρηνικό τομέα
233 216 000 ευρώ.
Οι λεπτομερείς κανόνες της χρηματοδοτικής συμμετοχής της Κοινότητας στο πρόγραμμα-πλαίσιο καθορίζονται στο παράρτημα II.
Άρθρο 4
Προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης
Για κοινοτικές δράσεις που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο της παρούσας απόφασης, ο κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2988/95 και ο κανονισμός (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 εφαρμόζονται για κάθε παράβαση διάταξης του ενωσιακού δικαίου, συμπεριλαμβανομένης της αθέτησης συμβατικής υποχρέωσης που υφίσταται με βάση το πρόγραμμα-πλαίσιο, η οποία προκύπτει από πράξη ή παράλειψη οικονομικού φορέα εκμετάλλευσης, με πραγματικό ή ενδεχόμενο αποτέλεσμα να ζημιωθεί με αδικαιολόγητη δαπάνη ο γενικός προϋπολογισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή προϋπολογισμοί που αποτελούν αντικείμενο διαχείρισης από αυτήν.
Άρθρο 5
Θεμελιώδεις αρχές δεοντολογίας
Όλες οι ερευνητικές δραστηριότητες που διεξάγονται βάσει του προγράμματος-πλαισίου υλοποιούνται σύμφωνα με θεμελιώδεις αρχές δεοντολογίας.
Άρθρο 6
Παρακολούθηση, αξιολόγηση και επανεξέταση
1. Η Επιτροπή παρακολουθεί συνεχώς και συστηματικά την υλοποίηση του προγράμματος-πλαισίου και των ειδικών του προγραμμάτων και εξασφαλίζει την τακτική υποβολή εκθέσεων και τη διάδοση των αποτελεσμάτων της εν λόγω παρακολούθησης. Στις αρχές του 2013, υποβάλλεται στο Συμβούλιο ειδική έκθεση παρακολούθησης, η οποία είναι αφιερωμένη στην εφαρμογή των δραστηριοτήτων πυρηνικής ασφάλειας και προστασίας του προγράμματος-πλαισίου.
2. Μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος-πλαισίου, η Επιτροπή διεξάγει, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2015, εξωτερική αξιολόγηση από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες της φιλοσοφίας, της υλοποίησης και των αποτελεσμάτων του. Η Επιτροπή ανακοινώνει τα πορίσματα αυτής της αξιολόγησης, καθώς και τις σχετικές παρατηρήσεις της, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών.
Άρθρο 7
Έναρξη ισχύος
Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την τρίτη ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Βρυξέλλες, 19 Δεκεμβρίου 2011.
ROZHODNUTÍ RADY
ze dne 19. prosince 2011
o rámcovém programu Evropského společenství pro atomovou energii v oblasti jaderného výzkumu a odborné přípravy (2012-2013)
(2012/93/Euratom)
RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o založení Evropského společenství pro atomovou energii, a zejména na článek 7 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise předložený po konzultaci Výbor pro vědu a techniku,
s ohledem na stanovisko Evropského parlamentu (1),
s ohledem na stanovisko Evropského hospodářského a sociálního výboru (2),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Společné úsilí na vnitrostátní a evropské úrovni v oblasti výzkumu a odborné přípravy je zásadní pro podporu a zajištění hospodářského růstu a dobrých životních podmínek občanů v Evropě.
(2)
Rámcový program Evropského společenství pro atomovou energii v oblasti jaderného výzkum a odborné přípravy (2012-2013) (dále jen „rámcový program“) by měl doplňovat další opatření Evropské unie v oblasti výzkumné politiky, jež jsou nezbytná pro provádění strategie Evropa 2020 přijaté Evropskou radou na zasedání dne 17. června 2010, a to zejména opatření v oblasti vzdělávání, odborné přípravy, konkurenceschopnosti a inovací, průmyslu, zaměstnanosti a životního prostředí.
(3)
Rámcový program by měl navázat na výsledky sedmého rámcového programu přijatého rozhodnutím Rady 2006/970/Euratom ze dne 18. prosince 2006 o sedmém rámcovém programu Evropského společenství pro atomovou energii (Euratom) v oblasti jaderného výzkumu a odborné přípravy (2007 až 2011) (3), přičemž je nezbytné položit větší důraz na jadernou bezpečnost a přispět tak k novému zaměření jaderného výzkumu. Dále by měl přispívat k vytváření Evropského výzkumného prostoru a k rozvoji znalostní ekonomiky a společnosti v Evropě.
(4)
Rámcový program by měl přispět k provádění strategie Unie inovací, jež je jednou ze stěžejních iniciativ strategie Evropa 2020 a která byla října přijata v závěrech Rady ze zasedání konaného ve dnech 25. a 26. listopadu 2010, a to posílením hospodářské soutěže v oblasti vědecké excelence a urychleným zaváděním klíčových inovací v oblasti jaderné energie, zejména pokud jde o syntézu a jadernou bezpečnost, a dále by měl přispět rovněž k řešení problémů souvisejících s energetikou a změnou klimatu.
(5)
Evropská rada na zasedání ve dnech 8. a 9. března 2007 v souvislosti s energetickou politikou pro Evropu potvrdila, že je na každém členském státě, aby rozhodl, zda bude využívat jadernou energii či nikoli, a zdůraznila, že zároveň je třeba zvýšit úroveň jaderné bezpečnosti a zlepšit nakládání s radioaktivním odpadem. Dále se uznává, že jaderná energie má v současně době v některých členských státech úlohu „překlenovací technologie“.
(6)
Bez ohledu na potenciální dopad jaderné energie na dodávky energie a hospodářský rozvoj mohou závažné jaderné havárie ohrozit lidské zdraví. Z tohoto důvodu by aspektům jaderné bezpečnosti a případně zabezpečení měla být v rámcovém programu věnována co největší pozornost. Aspekty rámcového programu související se zabezpečením by měly být omezeny pouze na přímá opatření Společného výzkumného střediska (JRC).
(7)
Evropský strategický plán pro energetické technologie (plán SET) stanovený v závěrech Rady ze dne 28. února 2008 přispívá k rychlejšímu rozvoji portfolia nízkouhlíkových technologií. Evropská rada se na zasedání dne 4. února 2011 dohodla, že EU Unie a její členské státy by mohly podporovat investice do obnovitelných, bezpečných a udržitelných nízkouhlíkových technologií a zaměřit se na provádění technologických priorit stanovených v plánu SET.
(8)
Společenství zavedlo jediný a plně integrovaný program výzkumu v oblasti jaderné syntézy, jenž má na mezinárodní úrovni vedoucí úlohu při rozvoji jaderné syntézy jako zdroje jaderné energie.
(9)
V návaznosti na rozhodnutí Rady ze dne 20. prosince 2005 přistoupilo Společenství dne 11. května 2006 k Rámcové dohodě o mezinárodní spolupráci ve výzkumu a vývoji jaderných energetických systémů IV. generace k (GIF). Úlohou GIF je koordinace mnohostranné spolupráce v předkoncepční fázi výzkumu řady pokročilých jaderných systémů rovněž se zaměřením na uspokojivé řešení otázek jaderné bezpečnosti, odpadu, šíření a vnímání veřejností, jež jsou pro rámcový program relevantní.
(10)
V závěrech Rady o potřebě odborných znalostí v oblasti jaderné energie, přijatých na zasedání ve dnech 1. a 2. prosince 2008, je uvedeno, že prvořadým cílem je udržet ve Společenství vysokou úroveň odborné přípravy v oblasti jaderné energie.
(11)
V roce 2010 obdržela Komise závěrečné zprávy o externím hodnocení provádění a výsledků činností Společenství v oblasti jaderného výzkumu v období 2007-2009 ohledně přímých i nepřímých akcí.
(12)
Realizace projektu mezinárodního termonukleárního experimentálního reaktoru (ITER) v Evropě v souladu s Dohodou ze dne 21. listopadu 2006 o založení Mezinárodní organizace energie z jaderné syntézy ITER pro společnou realizaci projektu ITER (4) by měla být ústředním prvkem činností výzkumu v oblasti jaderné syntézy podle rámcového programu.
(13)
Činnosti Společenství, jež přispívají k realizaci projektu ITER, zejména výstavbě reaktoru v lokalitě Cadarache a provádění technologického výzkumu a vývoje v rámci projektu ITER podle rámcového programu, budou řízeny společným evropským podnikem pro ITER a rozvoj energie z jaderné syntézy („Fusion for Energy“) v souladu s rozhodnutím Rady 2007/198/Euratom ze dne 27. března 2007 o založení společného evropského podniku pro ITER a rozvoj energie z jaderné syntézy a o poskytnutí výhod tomuto podniku (5).
(14)
Výzkumné činnosti, jež rámcový program podporuje, by měly respektovat základní etické zásady, včetně zásad uvedených v Listině základních práv Evropské unie.
(15)
Toto rozhodnutí by mělo pro celou dobu trvání rámcového programu stanovit finanční krytí, jež při ročním rozpočtovém procesu představuje pro rozpočtový orgán hlavní referenční hodnotu ve smyslu bodu 37 interinstitucionální dohody mezi Evropským parlamentem, Radou a Komisí o rozpočtové kázni a řádném finančním řízení ze dne 17. května 2006 (6).
(16)
JRC by mělo přispívat k poskytování vědecké a technologické podpory orientované na potřeby uživatelů, pokud jde o formulování, vypracovávání, provádění a sledování politik Unie, a to s posíleným důrazem na výzkum v oblasti bezpečnosti a zabezpečení. V tomto ohledu by JRC mělo i nadále fungovat jako nezávislé vědecké a technologické referenční středisko Unie v oblastech své specifické odborné způsobilosti. JRC by především mělo mít kapacitu nezbytnou pro poskytování nezávislého vědeckého a technického odborného poradenství v oblasti jaderných incidentů a havárií.
(17)
Mezinárodní a celosvětový rozměr evropských výzkumných činností je důležitý pro zajištění vzájemných výhod. Rámcový program by měl být otevřen účasti zemí, které za tímto účelem uzavřely nezbytné dohody, a na úrovni projektů a na základě vzájemných výhod rovněž účasti subjektů ze třetích zemí a mezinárodních organizací pro vědeckou spolupráci.
(18)
Rámcový program by měl přispívat k rozšíření Unie poskytováním vědecké a technologické podpory kandidátským zemím při provádění acquis Unie a začleňování do Evropského výzkumného prostoru.
(19)
Sdělení Komise ze dne 26. března 2009 o nešíření jaderných materiálů uznává úlohu JRC ve výzkumu a odborné přípravě v oblasti jaderného zabezpečení.
(20)
Měla by být přijata vhodná opatření k předcházení nesrovnalostem a podvodům a zpětnému získávání ztracených, neoprávněně vyplacených nebo nesprávně použitých prostředků v souladu s nařízením Rady (ES, Euratom) č. 2988/95 ze dne 18. prosince 1995 o ochraně finančních zájmů Evropských společenství (7), s nařízením Rady (Euratom, ES) č. 2185/96 ze dne 11. listopadu 1996 o kontrolách a inspekcích na místě prováděných Komisí za účelem ochrany finančních zájmů Evropských společenství proti podvodům a jiným nesrovnalostem (8) a s nařízením Rady (Euratom) č. 1074/1999 ze dne 25. května 1999 o vyšetřování prováděném Evropským úřadem pro boj proti podvodům (OLAF) (9).
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Přijetí rámcového programu
Víceletý rámcový program v oblasti jaderného výzkumu a odborné přípravy (dále jen „rámcový program“) se přijímá na období od 1. ledna 2012 do 31. prosince 2013.
Článek 2
Cíle
1. Rámcový program sleduje obecné cíle uvedené v článku 1 a čl. 2 písm. a) Smlouvy se zvláštním ohledem na jadernou bezpečnost, zabezpečení a radiační ochranu a současně přispívá k vytváření Unie inovací, přičemž vychází z Evropského výzkumného prostoru.
2. Rámcový program zahrnuje výzkum Společenství, technologický rozvoj, mezinárodní spolupráci, šíření technických informací, činnosti směřující k využití a odbornou přípravu, jež budou stanoveny ve dvou zvláštních programech.
3. První zvláštní program zahrnuje tyto nepřímé akce:
a)
výzkum v oblasti energie z jaderné syntézy, jehož cílem je vývoj technologie pro zdroj energie, který by byl bezpečný, udržitelný, šetrný k životnímu prostředí a hospodářsky životaschopný;
b)
jaderné štěpení, bezpečnost a radiační ochranu, jejichž cílem je posílit bezpečnost jaderného štěpení a dalšího využití radiace v průmyslu, v lékařství a při zlepšování nakládání s radioaktivním odpadem.
4. Druhý zvláštní program zahrnuje činnosti přímého výzkumu Společného výzkumného střediska (JRC) v oblasti nakládání s jaderným odpadem, environmentálního dopadu, jaderné bezpečnosti a jaderného zabezpečení.
5. Cíle a obecné charakteristiky těchto zvláštních programů jsou uvedeny v příloze I.
Článek 3
Maximální částka a podíly přidělené jednotlivým zvláštním programům
Maximální částka na provádění rámcového programu je 2 560 270 000 EUR. Tato částka se rozdělí takto:
a)
na zvláštní program uvedený v čl. 2 odst. 3, který bude proveden prostřednictvím nepřímých akcí:
-
výzkum v oblasti energie z jaderné syntézy
2 208 809 000 EUR (10),
-
jaderné štěpení, bezpečnost a radiační ochrana
118 245 000 EUR;
b)
na zvláštní program, který bude proveden prostřednictvím přímých akcí:
-
činnosti JRC v oblasti jaderné energie
233 216 000 EUR.
Podrobná pravidla finanční účasti Společenství v rámcovém programu (2012-2013) jsou stanovena v příloze II.
Článek 4
Ochrana finančních zájmů Unie
Pokud jde o akce Unie financované podle tohoto rozhodnutí, použije se nařízení (ES, Euratom) č. 2988/95 a nařízení (ES, Euratom) č. 2185/96 při jakémkoli porušení právního předpisu Unie, včetně nesplnění smluvní povinnosti podle rámcového programu, vyplývajícího z jednání nebo opomenutí hospodářského subjektu, v jehož důsledku je nebo by mohl být z důvodů neoprávněné výdajové položky poškozen souhrnný rozpočet Unie nebo rozpočty Unií spravované.
Článek 5
Základní etické zásady
Veškeré výzkumné činnosti podle rámcového programu jsou prováděny v souladu se základními etickými zásadami.
Článek 6
Sledování, hodnocení a přezkum
1. Komise nepřetržitě a systematicky sleduje provádění rámcového programu a jeho zvláštních programů a pravidelně podává zprávy a informuje o výsledcích. Na počátku roku 2013 bude Radě předložena zvláštní zpráva o sledování věnovaná provádění činností rámcového programu souvisejících s jadernou bezpečností a jaderným zabezpečením.
2. Po skončení rámcového programu provede Komise do 31. prosince 2015 externí hodnocení, v němž nezávislí odborníci posoudí odůvodnění, provádění a dosažené výsledky programu. Komise sdělí závěry tohoto hodnocení, společně s vlastními připomínkami, Evropskému parlamentu, Radě, Evropskému hospodářskému a sociálnímu výboru a Výboru regionů.
Článek 7
Vstup v platnost
Toto rozhodnutí vstupuje v platnost třetím dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
V Bruselu dne 19. prosince 2011.