ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 29ης Νοεμβρίου 2011
σχετικά με τις απαιτήσεις ασφάλειας που πρέπει να πληρούν τα ευρωπαϊκά πρότυπα για τα ποδήλατα, για τα παιδικά ποδήλατα και για τις σχάρες αποσκευών για ποδήλατα σύμφωνα με την οδηγία 2001/95/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(2011/786/ΕΕ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη την οδηγία 2001/95/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 3ης Δεκεμβρίου 2001, για τη γενική ασφάλεια των προϊόντων (1), και ιδίως το άρθρο 4 παράγραφος 1 στοιχείο α),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Η οδηγία 2001/95/ΕΚ ορίζει ότι πρέπει να καταρτιστούν ευρωπαϊκά πρότυπα από τους ευρωπαϊκούς οργανισμούς τυποποίησης. Τα πρότυπα αυτά πρέπει να εξασφαλίζουν ότι τα προϊόντα ικανοποιούν τη γενική επιταγή ασφάλειας της οδηγίας.
(2)
Σύμφωνα με την οδηγία 2001/95/ΕΚ, ένα προϊόν θεωρείται ασφαλές όταν πληροί τα μη υποχρεωτικά εθνικά πρότυπα που αποτελούν μεταφορά ευρωπαϊκών προτύπων, τα στοιχεία αναφοράς των οποίων δημοσιεύτηκαν από την Επιτροπή στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
(3)
Το άρθρο 4 της οδηγίας 2001/95/ΕΚ θεσπίζει τη διαδικασία εκπόνησης των ευρωπαϊκών προτύπων. Σύμφωνα με αυτή τη διαδικασία, η Επιτροπή καθορίζει τις ειδικές απαιτήσεις ασφάλειας που πρέπει να ικανοποιούν τα ευρωπαϊκά πρότυπα και στη συνέχεια εκδίδει εντολή προς τους ευρωπαϊκούς οργανισμούς τυποποίησης για την κατάρτιση των εν λόγω προτύπων.
(4)
Η Επιτροπή δημοσιεύει τα στοιχεία αναφοράς των εκδοθέντων ευρωπαϊκών προτύπων στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
(5)
Σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο της οδηγίας 2001/95/ΕΚ, τα στοιχεία αναφοράς των ευρωπαϊκών προτύπων που εξέδωσαν οι ευρωπαϊκοί οργανισμοί τυποποίησης πριν από την έναρξη ισχύος της εν λόγω οδηγίας μπορούν να δημοσιευτούν στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ακόμη και χωρίς εντολή της Επιτροπής, υπό τον όρο ότι τα πρότυπα αυτά εξασφαλίζουν τη συμμόρφωση με τη γενική επιταγή ασφάλειας που προβλέπει η εν λόγω οδηγία.
(6)
Με την απόφαση 2006/514/ΕΚ (2), η Επιτροπή δημοσίευσε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης τα στοιχεία αναφοράς των ευρωπαϊκών προτύπων EN 14764:2005 για τα ποδήλατα πόλης και τρέκινγκ, EN 14766:2005 για τα ποδήλατα βουνού, EN 14781:2005 για τα αγωνιστικά ποδήλατα και EN 14872:2006 για το καλαθάκι (σχάρες) αποσκευών για ποδήλατα.
(7)
Τα τέσσερα ευρωπαϊκά πρότυπα που καλύπτονται με την απόφαση 2006/514/ΕΚ δεν αποτέλεσαν αντικείμενο εντολής της Επιτροπής σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 1 της οδηγίας 2001/95/ΕΚ.
(8)
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Τυποποίησης (CEN) έχει ανακοινώσει ότι τα ευρωπαϊκά πρότυπα EN 14764:2005, EN 14766:2005, EN 14781:2005 και EN 14872:2006 θα αναθεωρηθούν. Τα στοιχεία αναφοράς των νέων εκδόσεων αυτών των προτύπων, που θα προκύψουν μετά την αναθεώρηση, δεν μπορούν να δημοσιευτούν στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης χωρίς να υπάρχει εντολή της Επιτροπής που να θεσπίζει ειδικές απαιτήσεις ασφάλειας.
(9)
Η Επιτροπή πρέπει, επομένως, να καθορίσει ειδικές απαιτήσεις ασφάλειας για τα ποδήλατα και για τις σχάρες αποσκευών για ποδήλατα προκειμένου να δοθεί εντολή στους ευρωπαϊκούς οργανισμούς τυποποίησης να εκπονήσουν ευρωπαϊκά πρότυπα με βάση τις εν λόγω απαιτήσεις.
(10)
Τα παιδικά ποδήλατα που δεν θεωρούνται παιχνίδια κατά την έννοια της οδηγίας για την ασφάλεια των παιχνιδιών (οδηγία 2009/48/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3)), εάν δεν είναι ασφαλή, είναι δυνατό να εκθέσουν τα παιδιά σε σοβαρούς τραυματισμούς στο κεφάλι, το στήθος, την κοιλιακή χώρα ή τα άκρα, ιδίως έπειτα από πτώσεις.
(11)
Οι μικροί ποδηλάτες συνήθως τραυματίζονται ενώ παίζουν ή κινούνται με υπερβολική ταχύτητα (4) και είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι στις πτώσεις, τόσο διότι εξελίσσουν τις κινητικές δεξιότητές τους καθώς βρίσκονται σε ηλικία ανάπτυξης, όσο και διότι βρίσκονται σε φάση εκμάθησης των δεξιοτήτων χειρισμού του ποδηλάτου, όπου περιλαμβάνεται και η ικανότητα αποφυγής εμποδίων, πεζών ή άλλων ποδηλατών. Οι παράγοντες αυτοί, σε συνδυασμό με το υψηλότερο κέντρο βάρους που έχουν τα παιδιά, καθιστούν την ισορροπία δύσκολη.
(12)
Σύμφωνα με τη βάση δεδομένων για τους τραυματισμούς (IDB), το 37 % των τραυματισμών όπου εμπλέκεται χρήστης ποδηλάτου στην ΕΕ αφορά παιδιά ηλικίας 5 έως 9 ετών (5). Μολονότι σημαντικό ποσοστό αυτών των ατυχημάτων είναι τροχαία ατυχήματα, πολλά ατυχήματα συμβαίνουν και κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού, καθώς οι μικροί ποδηλάτες συγκρούονται με αντικείμενα ή άλλους ανθρώπους, ή απλώς πέφτουν από το ποδήλατό τους. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, εκτιμάται ότι πάνω από 2 000 παιδιά μεταφέρονται στο νοσοκομείο κάθε χρόνο έπειτα από ατύχημα με το ποδήλατο στο σπίτι, και άλλα 21 000 παιδιά έπειτα από ατυχήματα σε χώρους όπως είναι τα πάρκα και οι παιδικές χαρές (6).
(13)
Με το ευρωπαϊκό πρότυπο EN 14765: 2005 + A1:2008 καθορίζονται απαιτήσεις ασφάλειας και μέθοδοι δοκιμής για παιδικά ποδήλατα που εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας για την ασφάλεια των παιχνιδιών (2009/48/ΕΚ). Ωστόσο, αυτό το πρότυπο δεν αποτέλεσε αντικείμενο εντολής της Επιτροπής.
(14)
Κρίνεται επομένως αναγκαία η θέσπιση απαιτήσεων ασφάλειας, ενώ πρέπει επίσης να ζητηθεί η ανάπτυξη ευρωπαϊκών προτύπων με βάση αυτές τις απαιτήσεις για τα παιδικά ποδήλατα τα οποία δεν θεωρούνται παιχνίδια κατά την έννοια της οδηγίας για την ασφάλεια των παιχνιδιών (οδηγία 2009/48/ΕΚ).
(15)
Μόλις θα είναι έτοιμα τα σχετικά πρότυπα, και εφόσον η Επιτροπή αποφασίσει να δημοσιεύσει τα στοιχεία αναφοράς τους στην Επίσημη Εφημερίδα βάσει της διαδικασίας που προβλέπεται στο άρθρο 4 παράγραφος 2 της οδηγίας 2001/95/ΕΚ, τότε τα ποδήλατα, τα παιδικά ποδήλατα και οι σχάρες αποσκευών για ποδήλατα που συμμορφώνονται με τα εν λόγω πρότυπα θα θεωρείται κατά τεκμήριο ότι ανταποκρίνονται στη γενική επιταγή ασφάλειας της οδηγίας 2001/95/ΕΚ όσον αφορά τις απαιτήσεις ασφάλειας που καλύπτονται από τα πρότυπα.
(16)
Τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση είναι σύμφωνα με τη γνώμη της επιτροπής που έχει συσταθεί δυνάμει του άρθρου 15 της οδηγίας 2001/95/ΕΚ. Ούτε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ούτε το Συμβούλιο αντιτάχθηκαν σε αυτά,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
α) «Ποδήλατο»: δίτροχο όχημα που κινείται αποκλειστικά ή κυρίως με τη μυϊκή ενέργεια του αναβάτη, εξαιρουμένων των οχημάτων με δύο ή περισσότερες σέλες.
β) «Παιδικό ποδήλατο»: ποδήλατο με μέγιστο ύψος σέλας άνω των 435 mm και κάτω των 635 mm, προοριζόμενο για χρήση από αναβάτες μέσου βάρους 30 kg.
γ) «Ποδήλατο πόλης και τρέκινγκ»: ποδήλατο με μέγιστο ύψος σέλας 635 mm και άνω, προοριζόμενο για χρήση στο δημόσιο οδικό δίκτυο, περιλαμβανομένων και των μη ασφαλτοστρωμένων δρόμων.
δ) «Ποδήλατο βουνού»: ποδήλατο με μέγιστο ύψος σέλας 635 mm και άνω, σχεδιασμένο για χρήση εκτός δρόμου σε ανώμαλο έδαφος, στο δημόσιο οδικό δίκτυο και στα δημόσια μονοπάτια. Είναι εφοδιασμένο με κατάλληλα ενισχυμένο σκελετό και άλλα κατασκευαστικά στοιχεία, καθώς και, συνήθως, με φαρδιά ελαστικά που φέρουν βαθιά σκαλίσματα στο πέλμα και μεγάλο εύρος ταχυτήτων στο σύστημα μετάδοσης της κίνησης.
ε) «Αγωνιστικό ποδήλατο»: ποδήλατο με μέγιστο ύψος σέλας 635 mm και άνω, προοριζόμενο για χρήση σε μεγάλες ταχύτητες στο δημόσιο οδικό δίκτυο. Αυτά τα ποδήλατα κατά κανόνα προορίζονται για χρήση σε ασφαλτοστρωμένο οδόστρωμα.
στ) «Σχάρα αποσκευών για ποδήλατα»: διάταξη ή περιέκτης, εξαιρουμένων των ρυμουλκούμενων, που τοποθετείται και προσαρμόζεται μόνιμα πάνω και/ή δίπλα από τον οπίσθιο τροχό (πίσω σχάρα αποσκευών) ή από τον εμπρόσθιο τροχό (μπροστινή σχάρα αποσκευών) του ποδηλάτου και έχει σχεδιαστεί αποκλειστικά για τη μεταφορά αποσκευών ή παιδιών που κάθονται σε παιδικό κάθισμα.
Άρθρο 2
Στο παράρτημα της παρούσας απόφασης καθορίζονται οι ειδικές απαιτήσεις ασφάλειας για ποδήλατα, παιδικά ποδήλατα και σχάρες αποσκευών για ποδήλατα που πρέπει να πληρούν τα ευρωπαϊκά πρότυπα σύμφωνα με το άρθρο 4 της οδηγίας 2001/95/ΕΚ.
Άρθρο 3
Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Βρυξέλλες, 29 Νοεμβρίου 2011.
ROZHODNUTÍ KOMISE
ze dne 29. listopadu 2011
o požadavcích na bezpečnost, které mají splňovat evropské normy pro kola, kola pro mladší děti a zavazadlové nosiče pro kola podle směrnice Evropského parlamentu a Rady 2001/95/ES
(Text s významem pro EHP)
(2011/786/EU)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na směrnici Evropského parlamentu a Rady 2001/95/ES ze dne 3. prosince 2001 o obecné bezpečnosti výrobků (1), a zejména na čl. 4 odst. 1 písm. a) uvedené směrnice,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Směrnice 2001/95/ES stanoví, že evropské normy mají být vypracovány evropskými normalizačními orgány. Tyto normy by měly zajistit, aby výrobky splňovaly obecný požadavek na bezpečnost podle uvedené směrnice.
(2)
Podle směrnice 2001/95/ES se předpokládá, že výrobek je bezpečný, je-li ve shodě s nezávaznými vnitrostátními normami provádějícími evropské normy, na něž byly zveřejněny odkazy v Úředním věstníku Evropské unie.
(3)
Článek 4 směrnice 2001/95/ES stanoví postup pro vypracovávání evropských norem. Podle tohoto postupu stanoví Komise zvláštní požadavky na bezpečnost, které by měly evropské normy splňovat, a následně pověří evropské normalizační orgány, aby takové normy vypracovaly.
(4)
Komise zveřejní odkazy na přijaté evropské normy v Úředním věstníku Evropské unie.
(5)
Podle čl. 4 odst. 2 druhého pododstavce směrnice 2001/95/ES mohou být odkazy na evropské normy, které byly evropskými normalizačními orgány přijaty před vstupem uvedené směrnice v platnost, zveřejněny v Úředním věstníku Evropské unie i bez pověření ze strany Komise, pokud tyto normy zajišťují soulad s obecným požadavkem na bezpečnost stanoveným v uvedené směrnici.
(6)
Rozhodnutím 2006/514/ES (2) Komise zveřejnila v Úředním věstníku Evropské unie odkazy na evropské normy EN 14764:2005 pro městská trekkingová jízdní kola, EN 14766:2005 pro horská jízdní kola, EN 14781:2005 pro závodní jízdní kola a EN 14872:2006 pro zavazadlové nosiče.
(7)
Tyto čtyři evropské normy zahrnuté v rozhodnutí 2006/514/ES nejsou podepřeny pověřením Komise přijatým v souladu s čl. 4 odst. 1 směrnice 2001/95/ES.
(8)
Evropský výbor pro normalizaci (CEN) oznámil, že evropské normy EN 14764:2005, EN 14766:2005, EN 14781:2005 a EN 14872:2006 budou revidovány. Odkazy na nové verze těchto norem, poté co budou zrevidovány, nemohou být zveřejněny v Úředním věstníku Evropské unie z důvodu chybějícího pověření Komise, které by stanovovalo zvláštní požadavky na bezpečnost.
(9)
Komise by proto měla stanovit zvláštní požadavky na bezpečnost týkající se kol a zavazadlových nosičů pro kola s cílem pověřit evropské normalizační orgány, aby na základě těchto požadavků vypracovaly odpovídající evropské normy.
(10)
Kola pro mladší děti, která nejsou považována za hračky ve smyslu směrnice o bezpečnosti hraček (směrnice Evropského parlamentu a Rady 2009/48/ES (3)), nejsou-li bezpečná, mohou vystavit děti nebezpečí vážného zranění hlavy, hrudníku, břicha nebo končetin, a to především následkem pádu.
(11)
Dětští cyklisté se často zraní při hře či příliš rychlé jízdě (4) a především jsou náchylní k pádům, a to jak z důvodu rozvíjejících se motorických schopností a růstu, tak proto, že se teprve učí kolo správně ovládat, k čemuž patří i vyhýbání se překážkám, chodcům či jiným cyklistům. Tyto faktory spolu s výše položeným těžištěm u dětí ztěžují udržování rovnováhy.
(12)
Podle databáze úrazů se 37 % úrazů cyklistů v EU týká dětí ve věku mezi pěti a devíti lety (5). Přestože dopravní nehody představují velké procento těchto nehod, mnoho nehod se stane při hře, kdy se dětští cyklisté střetnou s předměty nebo dalšími lidmi či jednoduše spadnou z kola. Ve Spojeném království se odhaduje, že ročně je více než 2 000 dětí převezeno do nemocnice v důsledku nehody, která se jim stala na kole doma, a dalších 21 000 v důsledku nehod, které se jim staly na kole v místech jako jsou parky a hřiště (6).
(13)
Evropská norma EN 14765: 2005 + A1:2008 uvádí požadavky na bezpečnost a zkušební metody pro kola pro mladší děti, která jsou vyňata z oblasti působnosti směrnice o bezpečnosti hraček (směrnice 2009/48/ES). Tato norma však není podepřena pověřením Komise.
(14)
Z tohoto důvodu je třeba stanovit požadavky na bezpečnost a vyzvat k přípravě evropských norem v souladu s těmito požadavky pro kola pro mladší děti, která nejsou považována za hračky ve smyslu směrnice o bezpečnosti hraček (směrnice 2009/48/EU).
(15)
Jakmile budou příslušné normy k dispozici a pakliže se Komise rozhodne zveřejnit odkaz na tyto normy v Úředním věstníku, mělo by se podle postupu stanoveného v čl. 4 odst. 2 směrnice 2001/95/ES předpokládat, že kola, kola pro mladší děti a zavazadlové nosiče pro kola, které tyto normy splňují, vyhovují obecnému požadavku na bezpečnost uvedenému ve směrnici 2001/95/ES, pokud jde o požadavky na bezpečnost obsažené ve zmíněných normách.
(16)
Opatření stanovená tímto rozhodnutím jsou v souladu se stanoviskem výboru zřízeného podle článku 15 směrnice 2001/95/ES. Ani Evropský parlament ani Rada nevyjádřily nesouhlas s těmito opatřeními,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Pro účely tohoto rozhodnutí se:
a)
„kolem“ rozumí dvoukolý dopravní prostředek, který je poháněn pouze či hlavně svalovou prací jezdce, s výjimkou dopravních prostředků se dvěma nebo více sedly;
b)
„kolem pro mladší děti“ rozumí kolo s maximální výškou sedla větší než 435 mm a menší než 635 mm určené pro cyklisty s průměrnou váhou 30 kg;
c)
„městským a trekkingovým kolem“ rozumí kolo s maximální výškou sedla 635 mm a více, které je určené pro použití na veřejných cestách včetně cest nedlážděných;
d)
„horským kolem“ rozumí kolo s maximální výškou sedla 635 mm a více, které je určené pro použití v náročném terénu mimo cesty a na veřejných zpevněných i nezpevněných komunikacích a které je vybaveno vhodně zesíleným rámem a dalšími komponenty a typické jsou široké pneumatiky s výraznými vzorky a široká škála převodů;
e)
„závodním kolem“ rozumí kolo s maximální výškou sedla 635 mm a více, které je určené pro vysokorychlostní jízdu na veřejných komunikacích. Tato kola jsou obecně určena pro jízdu na dlážděných komunikacích;
f)
„zavazadlovým nosičem pro kola“ rozumí zařízení či nádoba, s výjimkou vlečných zařízení, které je umístěno a trvale upevněno nad a/nebo u zadního kola (zadní zavazadlový nosič) nebo u předního kola (přední zavazadlový nosič) a které je určeno výhradně k převážení zavazadel nebo dětí posazených v dětské sedačce.
Článek 2
Příloha tohoto rozhodnutí stanoví zvláštní požadavky na bezpečnost kol, kol pro mladší děti a zavazadlových nosičů pro kola, které musí splňovat evropské normy podle článku 4 směrnice 2001/95/ES.
Článek 3
Toto rozhodnutí vstupuje v platnost dvacátým dnem po zveřejnění v Úředním věstníku Evropské unie.
V Bruselu dne 29. listopadu 2011.