ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 21ης Οκτωβρίου 2010
σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για τις πολιτικές απασχόλησης των κρατών μελών
(2010/707/ΕΕ)
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη:
τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 148 παράγραφος 2,
την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (1),
τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (2),
τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών (3),
τη γνώμη της επιτροπής απασχόλησης (4),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Το άρθρο 145 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης ορίζει ότι τα κράτη μέλη και η Ένωση εργάζονται για την ανάπτυξη συντονισμένης στρατηγικής για την απασχόληση, και δη για να προάγουν τη δημιουργία εξειδικευμένου, εκπαιδευμένου και ευπροσάρμοστου εργατικού δυναμικού, και αγοράς εργασίας ανταποκρινόμενης στις εξελίξεις της οικονομίας, προκειμένου να επιτύχουν τους στόχους που ορίζονται στο άρθρο 3 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Τα κράτη μέλη, έχοντας υπόψη τις εθνικές πρακτικές που έχουν σχέση με τον τομέα των εργασιακών σχέσεων, θεωρούν την προώθηση της απασχόλησης ως θέμα κοινού ενδιαφέροντος και συντονίζουν τη σχετική δράση τους στα πλαίσια του Συμβουλίου, σύμφωνα με το άρθρο 148 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
(2)
Η συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση ορίζει στο άρθρο 3 παράγραφος 3 ότι η Ένωση έχει στόχο την πλήρη απασχόληση και καταπολεμά τον κοινωνικό αποκλεισμό και τις διακρίσεις και προωθεί την κοινωνική δικαιοσύνη και προστασία και ότι η Ένωση μπορεί να λαμβάνει πρωτοβουλίες για να διασφαλίζει το συντονισμό των κοινωνικών πολιτικών των κρατών μελών. Το άρθρο 8 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης ορίζει ότι σε όλες τις δράσεις της, η Ένωση επιδιώκει να εξαλειφθούν οι ανισότητες και να προαχθεί η ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών. Το άρθρο 9 ορίζει ότι, κατά τον καθορισμό και την εφαρμογή των πολιτικών και των δράσεών της, η Ένωση συνεκτιμά τις απαιτήσεις που συνδέονται με την προαγωγή υψηλού επιπέδου απασχόλησης, με τη διασφάλιση της κατάλληλης κοινωνικής προστασίας, με την καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού καθώς και με υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης, και κατάρτισης.
(3)
Η συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης προβλέπει ότι το Συμβούλιο θεσπίζει κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση και γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών για την καθοδήγηση των κρατών μελών κατά την κατάρτιση των πολιτικών τους.
(4)
Η στρατηγική της Λισαβόνας, που δρομολογήθηκε το 2000, στηριζόταν στην αναγνώριση της ανάγκης της ΕΕ να αυξήσει την απασχόληση, την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητά της, ενισχύοντας συγχρόνως την κοινωνική συνοχή, για την αντιμετώπιση του παγκόσμιου ανταγωνισμού, της τεχνολογικής αλλαγής, των περιβαλλοντικών προκλήσεων και της γήρανσης του πληθυσμού. Η στρατηγική της Λισαβόνας δρομολογήθηκε εκ νέου το 2005, μετά από ενδιάμεση επανεξέταση με την οποία δόθηκε μεγαλύτερη έμφαση στην ανάπτυξη και στη δημιουργία περισσότερων και καλύτερων θέσεων απασχόλησης.
(5)
Η στρατηγική της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση συνέβαλε στη δημιουργία συναίνεσης όσον αφορά τη γενική κατεύθυνση των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης της ΕΕ. Βάσει της στρατηγικής αυτής, το Συμβούλιο, με την απόφαση 2005/600/ΕΚ (5), θέσπισε, και με την απόφαση του 2008/618/ΕΚ (6) αναθεώρησε, και τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών και τις κατευθυντήριες γραμμές για τις πολιτικές απασχόλησης. Οι 24 κατευθυντήριες γραμμές έθεσαν τα θεμέλια για τα εθνικά προγράμματα μεταρρυθμίσεων, προσδιορίζοντας για την ΕΕ ως σύνολο τις βασικές προτεραιότητες όσον αφορά τις μεταρρυθμίσεις σε μακροοικονομικό και μικροοικονομικό επίπεδο καθώς και στις αγορές εργασίας. Ωστόσο, η εμπειρία έδειξε ότι οι κατευθυντήριες γραμμές δεν έθεσαν αρκετά σαφείς προτεραιότητες και ότι θα έπρεπε να υπάρχει ισχυρότερη σύνδεση μεταξύ τους. Αυτό περιόρισε τον αντίκτυπό τους στο σχεδιασμό των εθνικών πολιτικών.
(6)
Η χρηματοπιστωτική και οικονομική κρίση που άρχισε το 2008 οδήγησε σε σημαντικές απώλειες θέσεων απασχόλησης και μείωση της δυνητικής παραγωγής, με αποτέλεσμα τη δραματική επιδείνωση των δημόσιων οικονομικών. Ωστόσο, το ευρωπαϊκό σχέδιο για την ανάκαμψη της οικονομίας βοήθησε τα κράτη μέλη να αντιμετωπίσουν την κρίση, εν μέρει μέσω συντονισμένων δημοσιονομικών κινήτρων, ενώ το ευρώ παρέσχε μια σταθερή βάση για μακροοικονομική σταθερότητα. Συνεπώς, η κρίση έδειξε ότι ο συντονισμός των πολιτικών της Ένωσης μπορεί να αποφέρει σημαντικά αποτελέσματα εάν ενισχυθεί και καταστεί αποτελεσματικός. Η κρίση κατέδειξε επίσης τη στενή αλληλεξάρτηση των επιδόσεων των κρατών μελών όσον αφορά την οικονομία και την απασχόληση.
(7)
Η Επιτροπή πρότεινε να καταρτιστεί μια νέα στρατηγική για την επόμενη δεκαετία, «η στρατηγική για την Ευρώπη 2020», που θα επιτρέψει στην ΕΕ να εξέλθει ισχυρότερη από την κρίση, και να στρέψει την οικονομία της προς μια έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη, με υψηλό επίπεδο απασχόλησης, παραγωγικότητας και κοινωνικής συνοχής. Πέντε πρωταρχικοί στόχοι, που αναπτύσσονται στις αντίστοιχες κατευθυντήριες γραμμές, αποτελούν κοινούς στόχους που καθοδηγούν τις ενέργειες των κρατών μελών, λαμβάνοντας υπόψη τις σχετικές θέσεις εκκίνησής και τις εθνικές ιδιαιτερότητες τους, και οι οποίοι καθοδηγούν επίσης τη δράση της Ένωσης. Τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να καταβάλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για την επίτευξη των εθνικών στόχων και την εξάλειψη των εμποδίων που αναχαιτίζουν την ανάπτυξη.
(8)
Στο πλαίσιο συνολικών «στρατηγικών εξόδου» από την οικονομική κρίση, τα κράτη μέλη θα πρέπει να εφαρμόσουν φιλόδοξες μεταρρυθμίσεις για τη μακροοικονομική σταθερότητα, την προαγωγή περισσότερων και καλύτερων θέσεων απασχόλησης και τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών, την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της παραγωγικότητας, τη μείωση των μακροοικονομικών ανισορροπιών και τη βελτίωση των επιδόσεων της αγοράς εργασίας. Τα δημοσιονομικά κίνητρα θα πρέπει να υλοποιηθούν και να συντονιστούν στο πλαίσιο του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης.
(9)
Στο πλαίσιο της στρατηγικής για την Ευρώπη 2020, τα κράτη μέλη και η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να εφαρμόσουν μεταρρυθμίσεις που στοχεύουν σε μια «έξυπνη ανάπτυξη», δηλαδή στην ανάπτυξη που στηρίζεται στη γνώση και την καινοτομία. Οι μεταρρυθμίσεις θα πρέπει να αποσκοπούν στη βελτίωση της ποιότητας της εκπαίδευσης, εξασφαλίζοντας την πρόσβαση στην εκπαίδευση για όλους, στη βελτίωση των επιδόσεων της έρευνας και των επιχειρήσεων και στην περαιτέρω βελτίωση του κανονιστικού πλαισίου για την προώθηση της καινοτομίας και τη διάδοση των γνώσεων σε όλη την ΕΕ. Οι μεταρρυθμίσεις θα πρέπει να ενθαρρύνουν την επιχειρηματικότητα και την ανάπτυξη μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ) και να βοηθήσουν να γίνονται οι δημιουργικές ιδέες καινοτόμα προϊόντα, υπηρεσίες και διαδικασίες που μπορούν να δημιουργήσουν ανάπτυξη, ποιοτικές και βιώσιμες θέσεις απασχόλησης, εδαφική, οικονομική και κοινωνική συνοχή, και να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικότερα τις ευρωπαϊκές και παγκόσμιες κοινωνικές προκλήσεις. Σε αυτό το πλαίσιο, καθοριστική σημασία έχει η πλήρης αξιοποίηση των τεχνολογιών πληροφοριών και επικοινωνιών.
(10)
Οι πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών, μέσω και των αντιστοίχων προγραμμάτων μεταρρυθμίσεων, θα πρέπει να επιδιώκουν την επίτευξη «βιώσιμης ανάπτυξης». Βιώσιμη ανάπτυξη σημαίνει την οικοδόμηση μιας οικονομίας βιώσιμης και ανταγωνιστικής στην οποία η ενέργεια και οι πόροι χρησιμοποιούνται αποδοτικά, δίκαιη κατανομή του κόστους και των ωφελειών και αξιοποίηση του ηγετικού ρόλου της Ευρώπης στον αγώνα δρόμου για την ανάπτυξη νέων διαδικασιών και τεχνολογιών, συμπεριλαμβανομένων των πράσινων τεχνολογιών. Τα κράτη μέλη και η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να εφαρμόσουν τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αποτελεσματική χρήση των πόρων, που θα βοηθήσουν επίσης να εμποδιστεί η περιβαλλοντική υποβάθμιση και η απώλεια βιοποικιλότητας. Θα πρέπει επίσης να βελτιώσουν το επιχειρηματικό περιβάλλον, να προωθήσουν τη δημιουργία «πράσινων» θέσεων απασχόλησης και να βοηθήσουν τις επιχειρήσεις να εκσυγχρονίσουν τη βιομηχανική τους βάση.
(11)
Οι πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών θα πρέπει επίσης να επιδιώκουν μια «ανάπτυξη χωρίς αποκλεισμούς». Αυτό σημαίνει την οικοδόμηση μιας συνεκτικής κοινωνίας η οποία παρέχει στους πολίτες τα μέσα να προβλέπουν και να διαχειρίζονται τις αλλαγές και, επομένως, να συμμετέχουν στην κοινωνία και στην οικονομία. Συνεπώς, οι μεταρρυθμίσεις των κρατών μελών θα πρέπει να διασφαλίζουν πρόσβαση και ευκαιρίες καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής, μειώνοντας έτσι τη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό, με την κατάργηση των εμποδίων για τη συμμετοχή στην αγορά εργασίας, ιδίως για τις γυναίκες, τους εργαζόμενους μεγαλύτερης ηλικίας, τους νέους, τα άτομα με αναπηρία και τους νόμιμους μετανάστες. Θα πρέπει επίσης να διασφαλίζουν ότι τα οφέλη της οικονομικής ανάπτυξης φθάνουν σε όλους τους πολίτες και όλες τις περιφέρειες και προωθούν την ανάπτυξη που ενισχύει την απασχόληση, με βάση την αξιοπρεπή εργασία. Συνεπώς, το βασικό μέλημα των προγραμμάτων μεταρρυθμίσεων των κρατών μελών θα πρέπει να είναι η εξασφάλιση της αποτελεσματικής λειτουργίας των αγορών εργασίας με την επένδυση σε επιτυχείς αναπροσανατολισμούς, σε συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης, στην ανάπτυξη κατάλληλων δεξιοτήτων, τη βελτίωση της ποιότητας της εργασίας, και την καταπολέμηση του κατακερματισμού, της διαρθρωτικής ανεργίας, της ανεργίας των νέων και της αεργίας, και συγχρόνως η εξασφάλιση μιας κατάλληλης και διατηρήσιμης κοινωνικής προστασίας και ενεργής ένταξης για την πρόληψη και τη μείωση της φτώχειας, με ιδιαίτερη προσοχή στην καταπολέμηση της φτώχειας στο πλαίσιο της εργασίας και τη μείωση της φτώχειας για τις ομάδες που διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο κοινωνικού αποκλεισμού, συμπεριλαμβανομένων των παιδιών και των νέων, εμμένοντας παράλληλα στη συμφωνηθείσα δημοσιονομική εξυγίανση.
(12)
Η αυξημένη συμμετοχή γυναικών στο εργατικό δυναμικό συνιστά προϋπόθεση για την τόνωση της μεγέθυνσης και την αντιμετώπιση των δημογραφικών προκλήσεων. Η ισότητα των φύλων που προβάλλεται και ενσωματώνεται σε όλους τους σχετικούς τομείς πολιτικής, έχει επομένως ζωτική σημασία για την εφαρμογή όλων των πτυχών των κατευθυντήριων γραμμών στα κράτη μέλη. Θα πρέπει να δημιουργηθούν οι συνθήκες για την υποστήριξη της παροχής κατάλληλων και προσιτών υπηρεσιών παιδικής φροντίδας υψηλής ποιότητας για τα παιδιά προσχολικής ηλικίας. Θα πρέπει να εφαρμόζεται η αρχή της ισότητας αμοιβής για άνδρες και γυναίκες για όμοια εργασία ή για εργασία της αυτής αξίας.
(13)
Οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις της ΕΕ και των κρατών μελών μπορούν να συμβάλουν αποτελεσματικά στην ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης εάν ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ στην παγκόσμια οικονομία, διανοίγουν νέες ευκαιρίες για τους εξαγωγείς της Ευρώπης και εξασφαλίζουν ανταγωνιστική πρόσβαση σε εισαγωγές ζωτικής σημασίας. Συνεπώς, οι μεταρρυθμίσεις θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις επιπτώσεις τους στην εξωτερική ανταγωνιστικότητα για την τόνωση της ανάπτυξης στην Ευρώπη και της συμμετοχής σε ανοικτές και δίκαιες αγορές σε παγκόσμιο επίπεδο.
(14)
Η στρατηγική για την Ευρώπη 2020 θα πρέπει να συνοδεύεται από μια ολοκληρωμένη σειρά ευρωπαϊκών και εθνικών πολιτικών, τις οποίες τα κράτη μέλη και η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να εφαρμόζουν πλήρως και εγκαίρως, ώστε οι συντονισμένες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις να αποφέρουν τα αναμενόμενα θετικά δευτερογενή αποτελέσματα και οι ευρωπαϊκές πολιτικές να συμβάλλουν συνεπέστερα στους στόχους της στρατηγικής. Οι κατευθυντήριες γραμμές συνιστούν πλαίσιο εντός του οποίου τα κράτη μέλη εκπονούν, εφαρμόζουν και παρακολουθούν εθνικές πολιτικές στη συνάρτηση της γενικής στρατηγικής της Ένωσης. Οι κύριοι στόχοι της Ευρώπης 2020 που αναφέρονται στις σχετικές κατευθυντήριες γραμμές θα πρέπει να καθοδηγούν τα κράτη μέλη κατά τον καθορισμό των εθνικών τους στόχων και, ενδεχομένως, υποστόχων, λαμβάνοντας υπόψη τις σχετικές θέσεις εκκίνησής τους και τις εθνικές περιστάσεις τους, και σύμφωνα με τις εθνικές τους διαδικασίες λήψης αποφάσεων. Κατά το εγχείρημα αυτό, τα κράτη μέλη μπορούν να βασίζονται, ανάλογα με την περίπτωση, στους δείκτες που εκπονεί η επιτροπή απασχόλησης ή η επιτροπή κοινωνικής προστασίας. Ο πρωταρχικός στόχος για την απασχόληση δίνει έμφαση στη μείωση της ανεργίας των ευάλωτων ομάδων, συμπεριλαμβανομένων των νέων.
(15)
Η πολιτική συνοχής και τα διαρθρωτικά της ταμεία συγκαταλέγονται μεταξύ των σημαντικών μηχανισμών υλοποίησης για την επίτευξη έξυπνης, διατηρήσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης στα κράτη μέλη και στις περιφέρειες. Στα συμπεράσματά του της 17ης Ιουνίου 2010, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τόνισε ότι είναι σκόπιμο να προαχθεί η οικονομική, η κοινωνική και η εδαφική συνοχή προκειμένου να συμβάλει στην επιτυχία της νέας στρατηγικής Ευρώπη 2020.
(16)
Κατά τον σχεδιασμό και την εφαρμογή των εθνικών μεταρρυθμιστικών προγραμμάτων τους, λαμβάνοντας υπόψη τις ανωτέρω κατευθυντήριες γραμμές, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν αποτελεσματική διαχείριση της πολιτικής για την απασχόληση. Μολονότι οι κατευθυντήριες αυτές γραμμές απευθύνονται στα κράτη μέλη, η στρατηγική για την Ευρώπη 2020 θα πρέπει, ανάλογα με την περίπτωση, να εφαρμόζεται, να παρακολουθείται και να αξιολογείται σε συνεργασία με όλες τις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές, με τη στενή συμμετοχή των κοινοβουλίων, καθώς και των κοινωνικών εταίρων και εκπροσώπων της κοινωνίας των πολιτών, οι οποίοι θα συμβάλουν στην εκπόνηση των εθνικών προγραμμάτων μεταρρυθμίσεων, στην εφαρμογή τους και στη γενικότερη προβολή της στρατηγικής.
(17)
Η στρατηγική για την Ευρώπη 2020 συνοδεύεται από μια μικρότερη σειρά κατευθυντήριων γραμμών, που αντικαθιστούν την προηγούμενη σειρά των 24 και αντιμετωπίζουν με συνεκτικό τρόπο την απασχόληση και τα γενικά θέματα οικονομικής πολιτικής. Οι κατευθυντήριες γραμμές για τις πολιτικές απασχόλησης των κρατών μελών, που περιλαμβάνονται στο παράρτημα της παρούσας απόφασης, συνδέονται αναπόσπαστα με τις κατευθυντήριες γραμμές για τις οικονομικές πολιτικές των κρατών μελών και της Ένωσης, που περιλαμβάνονται στο παράρτημα της σύστασης του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 2010, σχετικά με τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών των κρατών μελών και της Ένωσης (7). Από κοινού, αποτελούν τις «ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές για την Ευρώπη 2020».
(18)
Αυτές οι νέες ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές συνάδουν με τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Παρέχουν ακριβή καθοδήγηση στα κράτη μέλη για τον προσδιορισμό των εθνικών προγραμμάτων μεταρρυθμίσεων και για την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων, λαμβάνοντας υπόψη την αλληλεξάρτησή τους και την εναρμόνισή τους με το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης. Οι κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση θα πρέπει να αποτελέσουν τη βάση για όλες τις ειδικές κατά χώρα συστάσεις που ενδέχεται να απευθυνθούν από το Συμβούλιο στα κράτη μέλη σύμφωνα με το άρθρο 148 παράγραφος 4 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, παράλληλα με τις ειδικές κατά χώρα συστάσεις που απευθύνονται προς τα κράτη μέλη δυνάμει του άρθρου 121 παράγραφος 4 της ιδίας συνθήκης, ώστε να αποτελούν συνεκτική δέσμη συστάσεων. Οι κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση θα αποτελέσουν επίσης τη βάση για την κατάρτιση της κοινής έκθεσης για την απασχόληση που διαβιβάζεται ετησίως από την Συμβούλιο και την Επιτροπή στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
(19)
Η επιτροπή απασχόλησης και η επιτροπή κοινωνικής προστασίας θα πρέπει να παρακολουθούν την πρόοδο σε σχέση με τις πτυχές της απασχόλησης και τις κοινωνικές πτυχές των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση, σύμφωνα με τις αντίστοιχες εντολές τους βάσει της συνθήκης. Ειδικότερα θα πρέπει να αξιοποιηθούν οι δραστηριότητες της ανοικτής μεθόδου συντονισμού στους τομείς της απασχόλησης και της κοινωνικής προστασίας και της κοινωνικής ένταξης. Επιπλέον, η επιτροπή απασχόλησης θα πρέπει να διατηρήσει στενές επαφές με άλλες σχετικές προπαρασκευαστικές ομάδες και επιτροπές του Συμβουλίου, μεταξύ άλλων και στον τομέα της εκπαίδευσης.
(20)
Παρά το γεγονός ότι πρέπει να καταρτίζονται κάθε χρόνο, αυτές οι κατευθυντήριες γραμμές θα πρέπει να μείνουν αμετάβλητες μέχρι το 2014 ώστε να δοθεί ιδιαίτερο βάρος στην εφαρμογή τους,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Οι συνημμένες στο παράρτημα κατευθυντήριες γραμμές για τις πολιτικές απασχόλησης των κρατών μελών εγκρίνονται.
Άρθρο 2
Οι κατευθυντήριες γραμμές λαμβάνονται υπόψη στις πολιτικές απασχόλησης των κρατών μελών για τις οποίες υποβάλλονται εκθέσεις στα πλαίσια των εθνικών προγραμμάτων μεταρρυθμίσεων.
Άρθρο 3
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη.
Λουξεμβούργο, 21 Οκτωβρίου 2010.
ROZHODNUTÍ RADY
ze dne 21. října 2010
o hlavních směrech politik zaměstnanosti členských států
(2010/707/EU)
RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 148 odst. 2 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
s ohledem na stanovisko Evropského parlamentu (1),
s ohledem na stanovisko Evropského hospodářského a sociálního výboru (2),
s ohledem na stanovisko Výboru regionů (3),
s ohledem na stanovisko Výboru pro zaměstnanost (4),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Smlouva o fungování Evropské unie ve svém článku 145 stanoví, že členské státy a Unie pracují na rozvoji koordinované strategie zaměstnanosti a zejména na podpoře kvalifikace, vzdělání a přizpůsobivosti pracovníků a schopnosti trhů práce reagovat na hospodářské změny, aby dosáhly cílů vymezených v článku 3 Smlouvy o Evropské unii. Členské státy považují podporu zaměstnanosti za záležitost společného zájmu a slaďují své odpovídající činnosti podle článku 148 Smlouvy o fungování EU v Radě, přičemž přihlížejí k vnitrostátním zvyklostem, které se týkají odpovědnosti sociálních partnerů.
(2)
Smlouva o EU v čl. 3 odst. 3 stanoví, že Unie směřuje k plné zaměstnanosti a bojuje proti sociálnímu vyloučení a diskriminaci, podporuje sociální spravedlnost a ochranu, a upravuje iniciativy Unie zajišťující koordinaci sociálních politik členských států. Článek 8 Smlouvy o fungování EU stanoví, že při všech svých činnostech usiluje Unie o odstranění nerovností a podporuje rovné zacházení pro muže a ženy. Článek 9 této smlouvy stanoví, že při vymezování a provádění svých politik a činností přihlíží Unie k požadavkům spojeným s podporou vysoké úrovně zaměstnanosti, zárukou přiměřené sociální ochrany, bojem proti sociálnímu vyloučení a vysokou úrovní všeobecného a odborného vzdělávání.
(3)
Smlouva o fungování EU stanoví, že Rada přijme hlavní zásady zaměstnanosti a hlavní směry hospodářských politik, jež slouží jako vodítka pro politiky členských států.
(4)
Lisabonská strategie zahájená v roce 2000 vycházela z toho, že si EU s ohledem na celosvětovou konkurenci, technologické změny, výzvy v oblasti životního prostředí a stárnutí populace uvědomila potřebu zvýšit svoji zaměstnanost, produktivitu a konkurenceschopnost, a zároveň posílit sociální soudržnost. Lisabonská strategie byla obnovena v roce 2005 poté, co došlo k jejímu přezkumu v polovině období, z tohoto přezkumu vyplynulo, že je třeba se více zaměřit na růst a na větší počet a vyšší kvalitu pracovních míst.
(5)
Lisabonská strategie pro růst a zaměstnanost pomohla dosáhnout konsensu, pokud jde o hlavní směřování hospodářských politik a politik zaměstnanosti v EU. V rámci této strategie Rada přijala hlavní směry hospodářských politik a hlavní směry politik zaměstnanosti v rozhodnutí 2005/600/ES (5), které revidovala rozhodnutím 2008/618/ES (6). Těchto 24 hlavních směrů představovalo základ národních programů reforem a stanovilo klíčové makroekonomické a mikroekonomické reformní priority, jakož i priority reformy trhu práce v Unii jako celku. Ze zkušenosti však vyplývá, že priority stanovené těmito hlavními směry nebyly dostatečně jasné a jejich vzájemné vazby mohly být silnější. To omezilo jejich dopad na tvorbu vnitrostátních politik.
(6)
Finanční a hospodářská krize, která začala v roce 2008, způsobila významný úbytek pracovních míst, značný pokles potenciálního produktu a vedla k dramatickému zhoršení veřejných financí. V reakci na krizi však členským státům pomohl plán evropské hospodářské obnovy, částečně prostřednictvím koordinovaných fiskálních pobídek, přičemž euro působilo z hlediska makroekonomického jako stabilizační prvek. Krize tedy ukázala, že koordinace politik EU může přinést významné výsledky, pokud se bude posilovat a účinně provádět. Krize rovněž zdůraznila vzájemnou provázanost výkonnosti hospodářství a celkového stavu zaměstnanosti členských států.
(7)
Komise navrhla vytvořit pro další desetiletí novou strategii, „strategii Evropa 2020“, která Unii umožní vyjít z krize v silnější pozici a nasměrovat její hospodářství k inteligentnějšímu a udržitelnému růstu podporujícímu začlenění, doprovázenému vysokou mírou zaměstnanosti, produktivity a sociální soudržnosti. Pět hlavních cílů, které jsou uvedeny v rámci příslušných hlavních směrů, představuje sdílené cíle, jež slouží jako vodítka pro opatření členských států - s ohledem na jejich příslušné výchozí pozice a vnitrostátní kontext - i pro opatření Unie. Členské státy by dále měly maximálně usilovat o dosažení vnitrostátních cílů a o odstranění překážek, jež brzdí růst.
(8)
Členské státy by měly v rámci komplexních „ústupových strategií“ přijímaných v souvislosti s hospodářskou krizí uskutečnit ambiciózní reformy, které zajistí makroekonomickou stabilitu, podporu většího počtu a vyšší kvality pracovních míst a udržitelnost veřejných financí, zlepší konkurenceschopnost a produktivitu, sníží makroekonomickou nerovnováhu a posílí výkonnost trhu práce. Ukončení fiskálních stimulů by mělo být prováděno a koordinováno v rámci Paktu o stabilitě a růstu.
(9)
Členské státy a Evropská unie by měly v rámci strategie Evropa 2020 provádět reformy zaměřené na „inteligentní růst“, tedy růst, jehož hybnou silou jsou znalosti a inovace. Reformy by se měly zaměřit na zvyšování kvality vzdělávání, zajištění přístupu ke vzdělání pro všechny a na zlepšování výsledků výzkumu a produktivity podniků a na další zlepšování regulačního rámce tak, aby se prosazovaly inovace a předávání znalostí v celé Unii. Reformy by rovněž měly podporovat soukromé podnikání, rozvoj malých a středních podniků (MSP) a napomáhat přerodu kreativních myšlenek v inovativní produkty, služby a postupy, které mohou vytvářet růst, kvalitní a udržitelná pracovní místa, územní, ekonomickou a sociální soudržnost a které mohou účinněji reagovat na evropské a celosvětové společenské výzvy. V této souvislosti má zásadní význam maximální využívání informačních a komunikačních technologií.
(10)
Politiky Unie a členských států, včetně jejich programů reforem, by se měly zaměřit na „udržitelný růst“. Udržitelný růst znamená vytvoření energeticky účinné, udržitelné a konkurenceschopné ekonomiky, která účinně využívá zdroje, spravedlivé rozdělování nákladů a přínosů a využívání vedoucího postavení Evropy ve vývoji nových postupů a technologií, včetně ekologických technologií. Členské státy a Unie by měly provádět reformy, které jsou zapotřebí ke snižování emisí skleníkových plynů a účinnému využívání zdrojů a které budou napomáhat při předcházení zhoršování stavu životního prostředí a ztrátě biologické rozmanitosti. Měly by rovněž zdokonalit podnikatelské prostředí, podněcovat tvorbu „zelených pracovních míst“ a pomáhat podnikům při modernizaci jejich průmyslové základny.
(11)
Politiky Unie a programy reforem členských států by se také měly zaměřit na „růst podporující začlenění“. Růst podporující začlenění znamená vytvoření soudržné společnosti, jejíž členové jsou schopni předjímat a zvládat změny, a aktivně se tak podílejí na životě společnosti a na fungování ekonomiky. Reformy členských států by proto měly zajistit přístup a příležitosti pro každého v průběhu života, a snížit tak chudobu a sociální vyloučení, a to prostřednictvím odstranění překážek omezujících účast na trhu práce, zejména pokud jde o ženy, starší pracovníky, mladé lidi, osoby se zdravotním postižením a legální migranty. Reformy by rovněž měly zajistit, aby z hospodářského růstu měli prospěch všichni občané a všechny regiony, a posílit růst zvyšující zaměstnanost spočívající v důstojné práci. Ústředním tématem programů reforem členských států by proto mělo být zajištění účinného fungování trhu práce, a to prostřednictvím investic do úspěšných přechodů na trhu práce, systémů vzdělávání a odborné přípravy, rozvoje vhodných dovedností, zvyšování kvality pracovních míst a boje proti segmentaci, strukturální nezaměstnanosti, nezaměstnanosti mladých lidí a neaktivitě při zajišťování odpovídající a udržitelné sociální ochrany a aktivního začleňování s cílem snižovat chudobu a předcházet jí, a to při věnování zvláštní pozornosti boji proti chudobě v důsledku nedostatečného odměňování v zaměstnání a snižování chudoby ve skupinách, které jsou nejvíce ohroženy sociálním vyloučením, včetně dětí a mladých lidí, a při současném dodržování dohodnuté fiskální konsolidace.
(12)
Předpokladem oživení růstu a zvládání demografických výzev je zvýšení zaměstnanosti žen. Zřetelné hledisko rovnosti žen a mužů jakožto součást všech příslušných politických oblastí má proto zásadní význam pro uskutečnění všech aspektů hlavních směrů v členských státech. Měly by být vytvořeny podmínky podporující nabídku přiměřených, dostupných a vysoce kvalitních služeb v oblasti péče o děti předškolního věku. Měla by být uplatňována zásada stejné odměny mužů a žen za stejnou nebo rovnocennou práci.
(13)
Strukturální reformy Unie a členských států mohou účinně napomáhat růstu a zaměstnanosti, jestliže posilují konkurenceschopnost Unie ve světové ekonomice, otevírají nové příležitosti pro evropské vývozce a poskytují konkurenční přístup k důležitým dovozům. Reformy by proto měly zohlednit dopady na vnější konkurenceschopnost tak, aby se posílil evropský růst a podíl na otevřených a konkurenčně spravedlivých trzích po celém světě.
(14)
Strategie Evropa 2020 se musí opírat o integrovaný soubor evropských a vnitrostátních politik, které by členské státy a Unie měly provádět úplně a včas tak, aby docházelo k přelévání pozitivních účinků koordinovaných strukturálních reforem a zajistil se soustavnější příspěvek evropských politik k cílům této strategie. Hlavní směry jsou pro členské státy rámcem pro koncipování, provádění a monitorování vnitrostátních politik v kontextu celkové strategie EU. Hlavní cíle strategie Evropa 2020, vyjmenované pod příslušnými hlavními směry, by měly být pro členské státy vodítkem při vymezování jejich vlastních vnitrostátních cílů a všech dílčích cílů, a to při zohlednění jejich příslušných výchozích pozic a vnitrostátního kontextu a v souladu s jejich vnitrostátními rozhodovacími postupy. Při této činnosti mohou členské státy vycházet z ukazatelů vypracovaných Výborem pro zaměstnanost či případně Výborem pro sociální ochranu. Hlavní cíl v oblasti zaměstnanosti zaměřuje pozornost na snižování nezaměstnanosti zranitelných skupin včetně mladých lidí.
(15)
Politika soudržnosti a strukturální fondy patří mezi důležité prováděcí mechanismy pro dosažení priorit inteligentního a udržitelného růstu podporujícího začlenění v členských státech a jejich regionech. Evropská rada ve svých závěrech ze dne 17. června 2010 zdůraznila, že pro úspěch nové strategie Evropa 2020 je důležité podporovat hospodářskou, sociální a územní soudržnost a rozvíjet infrastrukturu.
(16)
Při koncipování a provádění národních programů reforem s ohledem na tyto hlavní směry by členské státy měly zajistit účinné řízení politiky v oblasti zaměstnanosti. I když jsou tyto hlavní směry určeny členským státům, strategie Evropa 2020 by se podle potřeby měla provádět, monitorovat a vyhodnocovat ve spolupráci se všemi celostátními, regionálními i místními orgány, měla by intenzivně zapojovat parlamenty, jakož i sociální partnery a zástupce občanské společnosti, kteří se budou podílet na tvorbě národních programů reforem, na jejich provádění a celkové informovanosti o strategii.
(17)
Strategie Evropa 2020 se opírá o menší soubor hlavních směrů, které nahrazují původní soubor 24 směrů a zaměřují se na otázky zaměstnanosti a hlavní otázky hospodářské politiky provázaným způsobem. Hlavní směry politik zaměstnanosti členských států, které jsou uvedeny v příloze tohoto rozhodnutí, jsou vnitřně propojeny s hlavními směry hospodářských politik členských států a Unie uvedenými v příloze doporučení Rady ze dne 13. července 2010 o hlavních směrech hospodářských politik členských států a Unie (7). Dohromady tvoří „integrované hlavní směry strategie Evropa 2020“.
(18)
Tyto nové integrované hlavní směry jsou v souladu se závěry Evropské rady. Členským státům poskytují jasná vodítka, pokud jde o definování národních programů reforem a provádění reforem s ohledem na jejich vzájemnou provázanost a v souladu s Paktem o stabilitě a růstu. Hlavní směry politik zaměstnanosti by měly být základem pro veškerá doporučení, která může Rada podat konkrétnímu členskému státu na základě čl. 148 odst. 4 Smlouvy o fungování EU, stejně jako pro doporučení podávaná konkrétnímu členskému státu na základě čl. 121 odst. 4 uvedené smlouvy, a tím pro vytvoření provázaného souboru doporučení. Hlavní směry politik zaměstnanosti by měly být rovněž podkladem pro přípravu společné zprávy o zaměstnanosti, kterou Rada a Evropská komise zasílají každoročně Evropské radě.
(19)
Výbor pro zaměstnanost a Výbor pro sociální ochranu by v souladu se svými příslušnými mandáty vyplývajícími ze Smlouvy měly sledovat pokrok, pokud jde o sociální hledisko a hledisko zaměstnanosti hlavních směrů politik zaměstnanosti. Při tom by měly vycházet především z činností v rámci otevřené metody koordinace v oblasti zaměstnanosti a sociální ochrany a sociálního začleňování. Výbor pro zaměstnanost by měl navíc udržovat těsné kontakty s ostatními příslušnými přípravnými orgány Rady, a to i v oblasti vzdělávání.
(20)
I když se tyto směry musí vypracovávat každý rok, měly by zůstat až do roku 2014 stabilní, aby bylo možné se zaměřit na jejich provádění,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Hlavní směry politik zaměstnanosti členských států se přijímají ve znění uvedeném v příloze.
Článek 2
Hlavní směry se zohlední v politikách zaměstnanosti jednotlivých členských států, které tyto státy oznámí v rámci národních programů reforem.
Článek 3
Toto rozhodnutí je určeno členským státům.
V Lucemburku dne 21. října 2010.