ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 5ης Νοεμβρίου 2010
σχετικά με χρηματοδοτική συνεισφορά της Ένωσης για ένα συντονισμένο πρόγραμμα παρακολούθησης του επιπολασμού της Listeria monocytogenes σε ορισμένα έτοιμα για κατανάλωση τρόφιμα, το οποίο θα εφαρμοστεί στα κράτη μέλη
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2010) 7516]
(2010/678/ΕΕ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη:
τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 882/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2004, για τη διενέργεια επισήμων ελέγχων της συμμόρφωσης προς τη νομοθεσία περί ζωοτροφών και τροφίμων και προς τους κανόνες για την υγεία και την καλή διαβίωση των ζώων (1), και ιδίως το άρθρο 66,
την οδηγία 2003/99/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Νοεμβρίου 2003, για την παρακολούθηση των ζωονόσων και των ζωονοσογόνων παραγόντων (2), και ιδίως το άρθρο 5,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 882/2004 θεσπίζει, μεταξύ άλλων, τις διαδικασίες που διέπουν μια χρηματοδοτική στήριξη από την Ένωση για τη λήψη μέτρων αναγκαίων για την εξασφάλιση της εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 882/2004.
(2)
Η οδηγία 2003/99/ΕΚ προβλέπει ότι μπορούν να καταρτίζονται συντονισμένα προγράμματα παρακολούθησης, ιδίως όταν εντοπίζονται ειδικές ανάγκες, για την εκτίμηση κινδύνων ή για τον καθορισμό τιμών αναφοράς σχετικά με τις ζωονόσους ή τους ζωονοσογόνους παράγοντες.
(3)
Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (ΕΑΑΤ) και το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων εξέδωσαν εκθέσεις (εκθέσεις ΕΑΑΤ-ΕΚΠΕΝ) το 2006 (3) και το 2007 (4) σχετικά με τις τάσεις και τις πηγές των ζωονόσων, των ζωονοσογόνων παραγόντων και της μικροβιακής αντοχής στην Ένωση. Σύμφωνα με τις εν λόγω εκθέσεις, το 2006 καταγράφηκαν συνολικά 1 588 κρούσματα λιστερίασης (Listeria monocytogenes) σε ανθρώπους σε 25 κράτη μέλη. Επιπλέον, το 2007 καταγράφηκαν 1 558 κρούσματα σε 26 κράτη μέλη. Οι εκθέσεις κατέδειξαν περαιτέρω σημαντική αύξηση της επίπτωσης αυτών των κρουσμάτων σε ανθρώπους κατά την περίοδο 2001-2006. Η ασθένεια είναι συχνά σοβαρή και η θνησιμότητα υψηλή.
(4)
Το γεγονός ότι η Listeria monocytogenes μπορεί να πολλαπλασιάζεται σε διάφορα τρόφιμα σε θερμοκρασίες 2 έως 4 °C καθιστά την εμφάνιση της Listeria monocytogenes στα έτοιμα για κατανάλωση τρόφιμα με σχετικά μεγάλη διάρκεια διατήρησης ιδιαίτερα ανησυχητική.
(5)
Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2073/2005 της Επιτροπής, της 15ης Νοεμβρίου 2005, περί μικροβιολογικών κριτηρίων για τα τρόφιμα (5), οι υπεύθυνοι επιχειρήσεων τροφίμων πρέπει να συμμορφώνονται με τα κριτήρια ασφάλειας των τροφίμων όσον αφορά τη Listeria monocytogenes για τα έτοιμα για κατανάλωση τρόφιμα, στο πλαίσιο των ορθών πρακτικών υγιεινής και των προγραμμάτων ανάλυσης κινδύνου στα κρίσιμα σημεία ελέγχου (HACCP).
(6)
Οι εκθέσεις ΕΑΑΤ-ΕΚΠΕΝ κατέδειξαν ότι τα υψηλότερα ποσοστά μη συμμόρφωσης με τα κριτήρια για τη Listeria monocytogenes καταγράφηκαν στα έτοιμα για κατανάλωση τυριά και στα έτοιμα για κατανάλωση προϊόντα αλιείας και προϊόντα με βάση το κρέας που έχουν υποβληθεί σε θερμική επεξεργασία.
(7)
Η έκθεση του ανθρώπου στη Listeria monocytogenes γίνεται κυρίως μέσω των τροφίμων. Ως εκ τούτου, ο επιπολασμός και το επίπεδο επιμόλυνσης στα έτοιμα για κατανάλωση προϊόντα αλιείας, τυριά και προϊόντα με βάση το κρέας που έχουν υποβληθεί σε θερμική επεξεργασία πρέπει να εκτιμώνται με εναρμονισμένο και συγκρίσιμο τρόπο στο πλαίσιο ενός συντονισμένου προγράμματος παρακολούθησης σε επίπεδο λιανικής σε όλα τα κράτη μέλη.
(8)
Η ανάπτυξη της Listeria monocytogenes σε ένα έτοιμο για κατανάλωση προϊόν επηρεάζεται σημαντικά από το pH, την ενεργότητα του νερού και τη θερμοκρασία αποθήκευσης του προϊόντος. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί ένα μοντέλο για την εκτίμηση της ανάπτυξης της Listeria monocytogenes σε ένα έτοιμο για κατανάλωση προϊόν υπό διάφορες συνθήκες θερμοκρασίας.
(9)
Όταν δεν υπάρχουν σχετικοί ορισμοί στη νομοθεσία της Ένωσης, πρέπει να χρησιμοποιούνται οι ορισμοί του γενικού προτύπου Codex για τα τυριά (CODEX STAN 283-1978, τροποποίηση 2008) και του ομαδικού προτύπου Codex για τα τυριά που δεν έχουν υποστεί ωρίμαση, συμπεριλαμβανομένων των νωπών τυριών (CODEX STAN 221-2001, τροποποίηση 2008), που έχουν εκδοθεί από την επιτροπή του Codex Alimentarius, για να εξασφαλίζεται εναρμονισμένη προσέγγιση όσον αφορά τον ορισμό των έτοιμων για κατανάλωση τυριών.
(10)
Τον Μάιο του 2009 η ειδική ομάδα της ΕΑΑΤ για την παρακολούθηση της συλλογής στοιχείων σχετικά με τις ζωονόσους εξέδωσε έκθεση σχετικά με τις προτεινόμενες τεχνικές προδιαγραφές για ένα συντονισμένο πρόγραμμα παρακολούθησης για τη Listeria monocytogenes σε ορισμένες κατηγορίες έτοιμων για κατανάλωση τροφίμων στη λιανική στην ΕΕ (6).
(11)
Για να εναρμονιστεί περαιτέρω το στάδιο της δειγματοληψίας, τα δείγματα πρέπει να λαμβάνονται σε επίπεδο λιανικής, καλύπτοντας τα καταστήματα, τα σουπερμάρκετ και άλλες παρόμοιες αγορές οι οποίες πωλούν απευθείας στον τελικό καταναλωτή.
(12)
Τα στοιχεία που συλλέγονται στο πλαίσιο του συντονισμένου προγράμματος παρακολούθησης δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούνται για άλλους σκοπούς πέραν του εν λόγω προγράμματος χωρίς τη συγκατάθεση των κρατών μελών, έτσι ώστε να διασφαλίζεται το απόρρητο των στοιχείων.
(13)
Λόγω της σημασίας της συλλογής συγκρίσιμων στοιχείων σχετικά με τον επιπολασμό της Listeria monocytogenes στα έτοιμα για κατανάλωση τρόφιμα, πρέπει να χορηγηθεί από την Ένωση χρηματοδοτική συνεισφορά για την εφαρμογή σχετικού συντονισμένου προγράμματος παρακολούθησης.
(14)
Για να μπορούν η δειγματοληψία και οι αναλύσεις, στο πλαίσιο του συντονισμένου προγράμματος, να πραγματοποιηθούν με εναρμονισμένο τρόπο, αλλά λαμβάνοντας υπόψη τις πιθανές εν προκειμένω διαφορές στο χρονικό πλαίσιο μεταξύ των κρατών μελών, είναι σκόπιμο να καθοριστούν ο χρόνος έναρξης και η διάρκεια του προγράμματος.
(15)
Πρέπει να χορηγηθεί χρηματοδοτική συνεισφορά από την Ένωση, αν το συντονισμένο πρόγραμμα παρακολούθησης εφαρμόζεται σύμφωνα με την παρούσα απόφαση και υπό την προϋπόθεση ότι οι αρμόδιες αρχές παρέχουν όλες τις αναγκαίες πληροφορίες εντός των χρονικών ορίων που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση.
(16)
Για λόγους αποτελεσματικής διοικητικής λειτουργίας, όλες οι δαπάνες που υποβάλλονται για χρηματοδοτική συνεισφορά από την Ένωση πρέπει να εκφράζονται σε ευρώ. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1290/2005 του Συμβουλίου, της 21ης Ιουνίου 2005, για τη χρηματοδότηση της κοινής γεωργικής πολιτικής (7), η τιμή μετατροπής για τις δαπάνες που πραγματοποιούνται σε νόμισμα διαφορετικό από το ευρώ πρέπει να είναι η τελευταία τιμή που έχει οριστεί από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα πριν από την πρώτη ημέρα του μήνα κατά τον οποίο υποβάλλεται η αίτηση επιστροφής από το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος.
(17)
Η παρούσα απόφαση συνιστά απόφαση χρηματοδότησης κατά την έννοια του άρθρου 75 του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου, της 25ης Ιουνίου 2002, για τη θέσπιση του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (8) (δημοσιονομικός κανονισμός), του άρθρου 90 των λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του δημοσιονομικού κανονισμού και του άρθρου 15 των εσωτερικών κανόνων για την εκτέλεση του γενικού προϋπολογισμού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.
(18)
Τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση είναι σύμφωνα με τη γνώμη της μόνιμης επιτροπής για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Αντικείμενο
Με την παρούσα απόφαση θεσπίζεται συντονισμένο πρόγραμμα παρακολούθησης όσον αφορά τον επιπολασμό της Listeria monocytogenes σε ορισμένες κατηγορίες έτοιμων για κατανάλωση τροφίμων, οι οποίες προβλέπονται στο άρθρο 2 σε επίπεδο λιανικής, και καθορίζονται οι κανόνες για τη χορήγηση χρηματοδοτικής συνεισφοράς από την Ένωση στα κράτη μέλη για την εφαρμογή του.
Άρθρο 2
Πεδίο εφαρμογής και διάρκεια του συντονισμένου προγράμματος παρακολούθησης
1. Τα κράτη μέλη εφαρμόζουν συντονισμένο πρόγραμμα παρακολούθησης για την αξιολόγηση του επιπολασμού της Listeria monocytogenes στις ακόλουθες κατηγορίες έτοιμων για κατανάλωση τροφίμων, σε δείγματα που επιλέγονται τυχαία σε επίπεδο λιανικής:
α)
συσκευασμένα (όχι κατεψυγμένα) ψάρια ψυχρής και θερμής κάπνισης ή μαριναρισμένα ψάρια·
β)
μαλακά ή ημίσκληρα τυριά, μη συμπεριλαμβανομένων των νωπών τυριών·
γ)
συσκευασμένα προϊόντα με βάση το κρέας που έχουν υποβληθεί σε θερμική επεξεργασία.
2. Οι δραστηριότητες δειγματοληψίας στο πλαίσιο του συντονισμένου προγράμματος παρακολούθησης που προβλέπεται στην παράγραφο 1 θα αρχίσουν το 2010 και θα καλύψουν τουλάχιστον 12 μήνες.
Άρθρο 3
Ορισμοί
Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
1) «τρόφιμα έτοιμα για κατανάλωση»: τα έτοιμα για κατανάλωση τρόφιμα, όπως ορίζονται στο άρθρο 2 στοιχείο ζ) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2073/2005·
2) «διάρκεια διατήρησης»: η διάρκεια διατήρησης, όπως ορίζεται στο άρθρο 2 στοιχείο στ) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2073/2005·
3) «παρτίδα»: η παρτίδα, όπως ορίζεται στο άρθρο 2 στοιχείο ε) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2073/2005·
4) «λιανική»: η λιανική, όπως ορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 178/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 28ης Ιανουαρίου 2002, για τον καθορισμό των γενικών αρχών και απαιτήσεων της νομοθεσίας για τα τρόφιμα, για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων και τον καθορισμό διαδικασιών σε θέματα ασφαλείας των τροφίμων (9). Εντούτοις, για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, η λιανική καλύπτει μόνο τα καταστήματα, τα σουπερμάρκετ και άλλες παρόμοιες αγορές οι οποίες πωλούν απευθείας στον τελικό καταναλωτή· δεν περιλαμβάνει τους τερματικούς σταθμούς ή τα κέντρα διανομής, τις επιχειρήσεις μαζικής εστίασης, την τροφοδοσία οργανισμών, τα κυλικεία εργοστασίων, τα εστιατόρια και άλλες παρόμοιες επιχειρήσεις παροχής υπηρεσιών εστίασης, και τα πρατήρια χονδρικής·
5) «μεταποίηση»: η μεταποίηση, όπως ορίζεται στο άρθρο 2 παράγραφος 1 στοιχείο ιγ) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 852/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2004, για την υγιεινή των τροφίμων (10)·
6) «προϊόντα με βάση το κρέας»: τα προϊόντα με βάση το κρέας, όπως ορίζονται στο σημείο 7.1 του παραρτήματος I του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 853/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2004, για τον καθορισμό ειδικών κανόνων υγιεινής για τα τρόφιμα ζωικής προέλευσης (11)·
7) «χώρα παραγωγής»: η χώρα που αναφέρεται στο σήμα αναγνώρισης, όπως προβλέπεται στο σημείο 6 του μέρους Β του τμήματος I του παραρτήματος II του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 853/2004·
8) «συσκευασμένα τρόφιμα»: τα τρόφιμα που είναι καλυμμένα σε όλη την επιφάνειά τους, έτσι ώστε να εμποδίζεται η άμεση επαφή του τροφίμου με το περιβάλλον, είτε με διαπερατό είτε με μη διαπερατό περιτύλιγμα·
9) «τρόφιμα συσκευασμένα σε τροποποιημένη ατμόσφαιρα»: τα τρόφιμα που συσκευάστηκαν και σφραγίστηκαν ερμητικά μετά την αφαίρεση του αέρα από τη συσκευασία και την αντικατάστασή του από αυστηρά ελεγχόμενο αέριο μείγμα διοξειδίου του άνθρακα, οξυγόνου και/ή αζώτου·
10) «τρόφιμα συσκευασμένα σε κενό»: τα τρόφιμα που συσκευάστηκαν και σφραγίστηκαν ερμητικά μετά την αφαίρεση του αέρα από τη συσκευασία·
11) «καπνιστά ψάρια»: τα ψάρια που έχουν υποβληθεί σε επεξεργασία κάπνισης·
12) «μαριναρισμένα ψάρια»: τα ψάρια που έχουν υποβληθεί σε επεξεργασία με αλάτι και ζάχαρη, χωρίς θερμική επεξεργασία·
13) «ώριμα τυριά»: τα τυριά που δεν είναι έτοιμα για κατανάλωση αμέσως μετά την παρασκευή τους, αλλά πρέπει να διατηρηθούν για κάποιο χρονικό διάστημα σε συγκεκριμένη θερμοκρασία και άλλες συνθήκες τέτοιες που να οδηγήσουν στις απαραίτητες βιοχημικές και φυσικές αλλαγές οι οποίες χαρακτηρίζουν τα εν λόγω τυριά·
14) «μαλακά τυριά»: τα τυριά που έχουν ποσοστό υγρασίας, υπολογιζόμενο χωρίς λίπος, υψηλότερο από 67 %·
15) «ημίσκληρα τυριά»: τα τυριά που έχουν υφή μόλις ελαφρώς σκληρότερη από εκείνη της κατηγορίας των μαλακών τυριών. Τα τυριά αυτά έχουν ποσοστό υγρασίας, υπολογιζόμενο χωρίς λίπος, που κυμαίνεται μεταξύ 62 και 67 %. Τα ημίσκληρα τυριά χαρακτηρίζονται από τη σφιχτή αλλά ελαστική υφή τους·
16) «τυριά που έχουν ωριμάσει με ευρωτομύκητες»: τα τυριά των οποίων η ωρίμαση επιτυγχάνεται κυρίως με την ανάπτυξη χαρακτηριστικών ευρωτομυκήτων σε ολόκληρο το εσωτερικό και/ή στην επιφάνεια του τυριού·
17) «τυριά που έχουν ωριμάσει με επίχρισμα»: τα τυριά στα οποία, κατά τη διάρκεια ή μετά την ωρίμασή τους, η κρούστα του τυριού υποβάλλεται σε επεξεργασία ή αποικίζεται με φυσικό τρόπο με επιθυμητές καλλιέργειες μικροοργανισμών, για παράδειγμα Penicillium candidum ή Brevibacterium linens. Το επίστρωμα ή επίχρισμα που προκύπτει αποτελεί μέρος της κρούστας·
18) «τυριά που έχουν ωριμάσει σε άλμη»: τα τυριά που ωριμάζουν και αποθηκεύονται σε άλμη έως ότου πωληθούν ή συσκευαστούν·
19) «νωπά τυριά»: τα πηγμένα τυριά που δεν υφίστανται καμία ωρίμαση, για παράδειγμα το cottage cheese, η μοτσαρέλα, η ρικότα και το κουάρκ. Τα νωπά τυριά δεν περιλαμβάνονται στο παρόν συντονισμένο πρόγραμμα παρακολούθησης.
Άρθρο 4
Δειγματοληψία, αναλύσεις και καταχώριση των στοιχείων από τα κράτη μέλη
1. Η δειγματοληψία πραγματοποιείται από την αρμόδια αρχή ή υπό την εποπτεία της.
2. Τα εθνικά εργαστήρια αναφοράς για τη Listeria monocytogenes πραγματοποιούν τις αναλύσεις για τη Listeria monocytogenes, το pH και την ενεργότητα του νερού.
3. Η αρμόδια αρχή μπορεί να ορίσει εργαστήρια διαφορετικά από τα εθνικά εργαστήρια αναφοράς, τα οποία είναι διαπιστευμένα και πραγματοποιούν επίσημους ελέγχους της Listeria monocytogenes, προκειμένου να πραγματοποιήσουν τις αναλύσεις για τη Listeria monocytogenes, το pH και την ενεργότητα του νερού.
4. Η δειγματοληψία και οι αναλύσεις που προβλέπονται στις παραγράφους 1, 2 και 3, καθώς και η καταχώριση όλων των σχετικών στοιχείων, πραγματοποιούνται σύμφωνα με τις τεχνικές προδιαγραφές που καθορίζονται στο παράρτημα I.
5. Ο αριθμός των δειγμάτων που πρέπει να λαμβάνονται ανά κατηγορία έτοιμων για κατανάλωση τροφίμων σε κάθε κράτος μέλος παρατίθεται στο παράρτημα II.
Άρθρο 5
Συλλογή, αξιολόγηση, υποβολή εκθέσεων και χρήση των στοιχείων σε επίπεδο Ένωσης
1. Το κράτος μέλος συλλέγει και αξιολογεί τα αποτελέσματα της δειγματοληψίας και των αναλύσεων για τη Listeria monocytogenes, το pH και την ενεργότητα του νερού, που προβλέπονται στο άρθρο 4 παράγραφοι 1, 2 και 3 της παρούσας απόφασης.
Τα εν λόγω αποτελέσματα και η αξιολόγησή τους, μαζί με όλα τα σχετικά στοιχεία, περιλαμβάνονται σε τελική έκθεση σχετικά με την ολοκλήρωση του συντονισμένου προγράμματος παρακολούθησης, η οποία διαβιβάζεται στην Επιτροπή πριν από τις 31 Μαΐου 2012.
2. Η Επιτροπή καταρτίζει έως την 30ή Νοεμβρίου 2010 τον μορφότυπο του λεξικού δεδομένων και τα έντυπα συλλογής στοιχείων που πρέπει να χρησιμοποιούνται στην κατάρτιση της έκθεσης η οποία αναφέρεται στην παράγραφο 1 από τις αρμόδιες αρχές.
3. Η Επιτροπή διαβιβάζει τις τελικές εκθέσεις που προβλέπονται στην παράγραφο 1 στην Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (ΕΑΑΤ), η οποία τις εξετάζει, καταρτίζει προβλεπτικά μοντέλα για τη συμμόρφωση με τα κριτήρια ασφάλειας των τροφίμων για τη Listeria monocytogenes και για τη μικροβιακή ανάπτυξη υπό διάφορες συνθήκες αποθήκευσης και εκδίδει περιληπτική έκθεση εντός έξι μηνών.
4. Για κάθε άλλη χρήση των στοιχείων που υποβάλλονται από τα κράτη μέλη εκτός του συντονισμένου προγράμματος παρακολούθησης απαιτείται προηγούμενη συμφωνία των κρατών μελών.
5. Τα στοιχεία και τα αποτελέσματα δημοσιοποιούνται σε μορφή η οποία εξασφαλίζει το απόρρητο των ατομικών αποτελεσμάτων.
Άρθρο 6
Όροι για τη χορήγηση χρηματοδοτικής συνεισφοράς από την Ένωση
1. Χορηγείται στα κράτη μέλη χρηματοδοτική συνεισφορά από την Ένωση συνολικού ύψους 1 555 300 ευρώ από τη γραμμή 17 04 07 01 του προϋπολογισμού έναντι των δαπανών για τη συλλογή, την αξιολόγηση και την υποβολή της έκθεσης που προβλέπονται στο άρθρο 5 παράγραφος 1, που συνδέονται με τις αναλύσεις του άρθρου 4 παράγραφος 2, έως το μέγιστο συνολικό ποσό για τη συγχρηματοδότηση που παρατίθεται στο παράρτημα III.
2. Η χρηματοδοτική συνεισφορά από την Ένωση που προβλέπεται στην παράγραφο 1 καταβάλλεται στα κράτη μέλη υπό την προϋπόθεση ότι το συντονισμένο πρόγραμμα παρακολούθησης εφαρμόζεται σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις του δικαίου της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων των κανόνων για τον ανταγωνισμό και την ανάθεση δημόσιων συμβάσεων, και με βάση τη συμμόρφωση προς τους ακόλουθους όρους:
Τελική έκθεση σχετικά με την ολοκλήρωση του συντονισμένου προγράμματος παρακολούθησης πρέπει να υποβληθεί στην Επιτροπή πριν από τις 31 Μαΐου 2012· η εν λόγω έκθεση πρέπει να περιλαμβάνει:
i)
όλες τις πληροφορίες που παρατίθενται στο μέρος Δ του παραρτήματος I,
ii)
αποδεικτικά στοιχεία για τις δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν από τα κράτη μέλη για τις αναλύσεις· τα εν λόγω στοιχεία πρέπει να περιλαμβάνουν τουλάχιστον τις πληροφορίες που παρατίθενται στο παράρτημα IV.
3. Στην περίπτωση εκπρόθεσμης υποβολής της τελικής έκθεσης που αναφέρεται στην παράγραφο 2, η χρηματοδοτική συνεισφορά της Ένωσης μειώνεται κατά 25 % την 1η Ιουλίου 2012, 50 % την 1η Αυγούστου 2012 και 100 % την 1η Σεπτεμβρίου 2012.
Άρθρο 7
Ανώτατα επιστρεφόμενα ποσά
Τα ανώτατα ποσά της χρηματοδοτικής συνεισφοράς της Ένωσης για τις δαπάνες που επιστρέφονται στα κράτη μέλη για τη συλλογή, την αξιολόγηση και την υποβολή της έκθεσης που προβλέπονται στο άρθρο 5 παράγραφος 1 δεν υπερβαίνουν τα ακόλουθα:
α)
έως 60 ευρώ για κάθε συλλεγόμενο, αξιολογούμενο και αναφερόμενο δείγμα για την ανίχνευση της Listeria monocytogenes·
β)
έως 60 ευρώ για κάθε συλλεγόμενο, αξιολογούμενο και αναφερόμενο δείγμα για την απαρίθμηση της Listeria monocytogenes·
γ)
έως 15 ευρώ για κάθε συλλεγόμενο, αξιολογούμενο και αναφερόμενο δείγμα που σχετίζεται με την ανάλυση του επιπέδου του pΗ·
δ)
έως 20 ευρώ για κάθε συλλεγόμενο, αξιολογούμενο και αναφερόμενο δείγμα για την ανάλυση για την ενεργότητα του νερού (aw).
Άρθρο 8
Τιμή μετατροπής για τις δαπάνες
Αν οι δαπάνες ενός κράτους μέλους είναι σε νόμισμα διαφορετικό από το ευρώ, το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος τις μετατρέπει σε ευρώ βάσει της τελευταίας ισοτιμίας της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας πριν από την πρώτη ημέρα του μήνα κατά τον οποίο το κράτος μέλος υποβάλλει τη σχετική αίτηση.
Άρθρο 9
Αποδέκτες
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη.
Βρυξέλλες, 5 Νοεμβρίου 2010.
ROZHODNUTÍ KOMISE
ze dne 5. listopadu 2010
o finančním příspěvku Unie na koordinovaný program sledování prevalence Listeria monocytogenes v některých potravinách určených k přímé spotřebě, který má být proveden v členských státech
(oznámeno pod číslem K(2010) 7516)
(2010/678/EU)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 882/2004 ze dne 29. dubna 2004 o úředních kontrolách za účelem ověření dodržování právních předpisů týkajících se krmiv a potravin a pravidel o zdraví zvířat a dobrých životních podmínkách zvířat (1), a zejména na článek 66 uvedeného nařízení,
s ohledem na směrnici Evropského parlamentu a Rady 2003/99/ES ze dne 17. listopadu 2003 o sledování zoonóz a jejich původců (2), a zejména na článek 5 uvedené směrnice,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Nařízení (ES) č. 882/2004 stanoví mimo jiné postupy upravující poskytování finančního příspěvku Unie na podporu provádění opatření nezbytných k zajištění uplatňování nařízení (ES) č. 882/2004.
(2)
Ve směrnici 2003/99/ES je uvedeno, že pro hodnocení rizik a ke stanovení základních hodnot týkajících se zoonóz a jejich původců lze stanovit koordinované programy sledování, zejména jsou-li zjištěny konkrétní potřeby.
(3)
Evropský úřad pro bezpečnost potravin (EFSA) a Evropské středisko pro prevenci a kontrolu nemocí (ECDC) vydaly v roce 2006 (3) a v roce 2007 (4) zprávy o vývoji a zdrojích zoonóz, jejich původců a antimikrobilání odolnosti v Unii (zprávy EFSA-ECDC). Podle těchto zpráv bylo v roce 2006 zaznamenáno ve 25 členských státech celkem 1 588 případů listeriózy (Listeria monocytogenes) u člověka. Vedle toho bylo v roce 2007 zaznamenáno ve 26 členských státech 1 558 těchto případů. Zprávy dále prokázaly, že u člověka došlo v období 2001-2006 k výraznému zvýšení incidence těchto případů. Onemocnění má často vážný průběh a úmrtnost je vysoká.
(4)
V důsledku toho, že Listeria monocytogenes je schopna se rozmnožovat v potravinách i při nízkých teplotách od 2 do 4 °C, je přítomnost Listeria monocytogenes v potravinách určených k přímé spotřebě s poměrně dlouhou dobou údržnosti velmi znepokojující.
(5)
Podle nařízení Komise (ES) č. 2073/2005 ze dne 15. listopadu 2005 o mikrobiologických kritériích pro potraviny (5) musí potravinářské podniky u potravin určených k přímé spotřebě dodržovat kritéria bezpečnosti potravin platná pro Listeria monocytogenes, a to v rámci správné hygienické praxe a programů analýzy rizik a kritických kontrolních bodů (HACCP).
(6)
Zprávy EFSA-ECDC ukázaly, že nejmenší míra dodržování kritérií týkajících se Listeria monocytogenes byla zaznamenána u sýrů určených k přímé spotřebě a u produktů rybolovu a tepelně opracovaných masných výrobků určených k přímé spotřebě.
(7)
Člověk je vystaven Listeria monocytogenes převážně v potravinách. Proto musí být prevalence Listeria monocytogenes a míra kontaminace produktů rybolovu, sýrů a tepelně opracovaných masných výrobků určených k přímé spotřebě touto bakterií vyhodnocovány harmonizovaným a srovnatelným způsobem pomocí koordinovaného programu sledování na úrovni maloobchodu ve všech členských státech.
(8)
Růst Listeria monocytogenes ve výrobcích určených k přímé spotřebě výrazně ovlivňuje pH, vodní aktivita a teplota skladování výrobku. K odhadu růstu Listeria monocytogenes při různých teplotách ve výrobcích určených k přímé spotřebě lze použít modelování.
(9)
Pokud právní předpisy Unie neobsahují žádné příslušné definice, měly by se pro zajištění harmonizovaného přístupu při vymezení sýrů určených k přímé spotřebě používat definice obsažené v Kodexu obecných norem pro sýry (CODEX STAN 283-1978, ve znění z roku 2008) a v Kodexu skupinových norem pro nezrající sýry včetně čerstvých sýrů (CODEX STAN 221-2001, ve znění z roku 2008), vydaných Komisí pro Codex Alimentarius.
(10)
V květnu 2009 schválila pracovní skupina EFSA pro sledování sběru dat o zoonózách zprávu o navržených technických specifikacích pro koordinovaný program sledování prevalence Listeria monocytogenes v určitých kategoriích potravin určených k přímé spotřebě na úrovni maloobchodu v EU (6).
(11)
Za účelem další harmonizace fáze vzorkování se vzorky odeberou na maloobchodní úrovni zahrnující obchody, supermarkety a další podobná prodejní místa, která prodávají přímo konečnému spotřebiteli.
(12)
V zájmu zaručení důvěrnosti údajů by se údaje shromážděné v rámci koordinovaného programu sledování neměly použít bez předchozího souhlasu členských států pro jiné účely než pro tento program.
(13)
Vzhledem k významu sběru srovnatelných údajů o prevalenci Listeria monocytogenes v potravinách určených k přímé spotřebě by měl být na provádění takového koordinovaného programu sledování poskytnut finanční příspěvek Unie.
(14)
Aby bylo možné provádět odběr vzorků a analýzy v rámci koordinovaného programu harmonizovaným způsobem, avšak se zřetelem na možné rozdíly mezi členskými státy, pokud jde o jeho časový rámec, je vhodné stanovit dobu zahájení a trvání programu.
(15)
Finanční příspěvek Unie by měl být poskytnut, pokud je dotčený koordinovaný program sledování prováděn v souladu s tímto rozhodnutím a pokud příslušné orgány dodají všechny požadované informace ve lhůtách stanovených v tomto rozhodnutí.
(16)
V zájmu administrativní efektivity by měl být každý výdaj, pro nějž je požadován finanční příspěvek Unie, vyjádřen v eurech. V souladu s nařízením Rady (ES) č. 1290/2005 ze dne 21. června 2005 o financování společné zemědělské politiky (7) by převodním kurzem uplatňovaným u výdajů vyjádřených v jiné měně než v euru měl být poslední kurz stanovený Evropskou centrální bankou před prvním dnem měsíce, ve kterém dotčený členský stát předložil žádost o proplacení.
(17)
Toto rozhodnutí je rozhodnutím o financování ve smyslu článku 75 nařízení Rady (ES, Euratom) č. 1605/2002 ze dne 25. června 2002, kterým se stanoví finanční nařízení o souhrnném rozpočtu Evropských společenství (finanční nařízení) (8), článku 90 prováděcích pravidel k tomuto finančnímu nařízení a článku 15 vnitřních pravidel pro provádění souhrnného rozpočtu Evropských společenství.
(18)
Opatření stanovená tímto rozhodnutím jsou v souladu se stanoviskem Stálého výboru pro potravinový řetězec a zdraví zvířat,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Předmět
Toto rozhodnutí zřizuje koordinovaný program sledování prevalence Listeria monocytogenes v některých kategoriích potravin určených k přímé spotřebě uvedených v článku 2 na maloobchodní úrovni a stanoví pravidla pro finanční příspěvek Unie členským státům na jeho provádění.
Článek 2
Oblast působnosti a délka trvání koordinovaného programu sledování
1. Členské státy budou provádět koordinovaný program sledování namátkovým odběrem vzorků na maloobchodní úrovni s cílem vyhodnotit prevalenci Listeria monocytogenes v následujících kategoriích potravin určených k přímé spotřebě:
a)
balené (nemražené) ryby uzené za tepla či za studena nebo ryby typu „gravad lax“;
b)
měkké nebo poloměkké sýry kromě čerstvých;
c)
balené tepelně opracované masné výrobky.
2. Vzorkování v rámci koordinovaného programu sledování uvedeného v odstavci 1 se provádí od roku 2010 po dobu nejméně 12 měsíců.
Článek 3
Definice
Pro účely tohoto rozhodnutí se rozumí:
1)
„potravinou určenou k přímé spotřebě“ potravina určená k přímé spotřebě podle definice uvedené v čl. 2 písm. g) nařízení (ES) č. 2073/2005;
2)
„dobou údržnosti“ doba údržnosti podle definice uvedené v čl. 2 písm. f) nařízení (ES) č. 2073/2005;
3)
„partií“ partie podle definice uvedené v čl. 2 písm. e) nařízení (ES) č. 2073/2005;
4)
„maloobchodem“ maloobchod podle definice uvedené v čl. 3 odst. 7 nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 178/2002 ze dne 28. ledna 2002, kterým se stanoví obecné zásady a požadavky potravinového práva, zřizuje se Evropský úřad pro bezpečnost potravin a stanoví postupy týkající se bezpečnosti potravin (9); pro účely tohoto rozhodnutí ovšem termín maloobchod zahrnuje pouze obchody, supermarkety a další podobná prodejní místa, která prodávají přímo konečnému spotřebiteli; nezahrnuje distribuční terminály nebo centra, provozy veřejného stravování, podnikové restaurační služby, závodní jídelny, restaurace a další podobné stravovací provozovny a velkoobchodní prodejny;
5)
„zpracováním“ zpracování podle definice uvedené v čl. 2 odst. 1 písm. m) nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 852/2004 ze dne 29. dubna 2004 o hygieně potravin (10);
6)
„masnými výrobky“ masné výrobky podle definice uvedené v bodě 7.1 přílohy I nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 853/2004 ze dne 29. dubna 2004, kterým se stanoví zvláštní hygienická pravidla pro potraviny živočišného původu (11);
7)
„zemí výroby“ země uvedená na identifikační značce podle ustanovení bodu 6 části B oddílu I přílohy II nařízení (ES) č. 853/2004;
8)
„balenými potravinami“ potraviny, které jsou po celém povrchu zakryté propustným nebo nepropustným obalem, aby byly chráněny před přímým stykem s okolním prostředím;
9)
„potravinami balenými v ochranné atmosféře“ potraviny zabalené a hermeticky uzavřené po odstranění vzduchu z balení a jeho nahrazení přísně kontrolovanou plynnou směsí oxidu uhličitého, kyslíku a/nebo dusíku;
10)
„vakuově balenými potravinami“ potraviny zabalené a hermeticky uzavřené po odstranění vzduchu z balení;
11)
„uzenou rybou“ ryba konzervovaná uzením;
12)
„rybou typu“„gravad lax“ ryba konzervovaná naložením do soli a cukru bez tepelného ošetření;
13)
„zrajícími sýry“ sýry, které nelze spotřebovat bezprostředně po jejich výrobě, ale které se musí udržovat po určitou dobu při určité teplotě a v určitých dalších podmínkách, aby v nich proběhly nutné biochemické a fyzikální změny, jež jsou pro daný sýr příznačné;
14)
„měkkými sýry“ sýry s obsahem vody v tukuprosté sušině nad 67 %;
15)
„poloměkkými sýry“ sýry s pouze lehce pevnější strukturou než sýry z kategorie měkkých sýrů. Tyto sýry mají obsah vody v tukuprosté sušině od 62 do 67 %. Poloměkké sýry jsou na dotyk pevné, ale pružné;
16)
„plísňovými sýry“ sýry, jejichž zrání bylo primárně ukončeno vývojem příznačné plísně uvnitř a/nebo na povrchu daného sýru;
17)
„sýry zrajícími pod mazem“ sýry, jejichž kůrka byla během zrání nebo po něm ošetřena nebo se na ní přirozeně vyvinuly požadované kultury mikroorganismů jako například Penicillium candidum nebo Brevibacterium linens. Výsledná vrstva nebo potah tvoří součást kůrky;
18)
„sýry zrajícími v solném nálevu“ sýry, které zrají a jsou uloženy v solném nálevu až do jejich prodeje nebo zabalení;
19)
„čerstvými sýry“ tvarohové sýry, které se nepodrobily žádnému zrání, jako například sýry cottage, mozzarella, ricotta a tvaroh. Čerstvé sýry nejsou zahrnuty do tohoto koordinovaného programu sledování.
Článek 4
Odběr vzorků, provádění vyšetření a zaznamenávání údajů členskými státy
1. Odběr vzorků provádí příslušný orgán nebo je prováděn pod jeho dozorem.
2. Vyšetření ke stanovení Listeria monocytogenes, pH a vodní aktivity provádějí národní referenční laboratoře pro Listeria monocytogenes.
3. Příslušný orgán může kromě národních referenčních laboratoří určit i jiné laboratoře, které jsou akreditovány k provádění úředních kontrol týkajících se Listeria monocytogenes a podílejí se na nich, k tomu, aby prováděly vyšetření ke stanovení Listeria monocytogenes, pH a vodní aktivity.
4. Odběr vzorků a vyšetření stanovené v odstavcích 1, 2 a 3 a zaznamenávání všech příslušných údajů se provádějí v souladu s technickými specifikacemi uvedenými v příloze I.
5. Počet vzorků, který se má odebrat z každé kategorie potravin určených k přímé spotřebě v každém členském státě, je uveden v příloze II.
Článek 5
Sběr, vyhodnocování, předávání a využití údajů na úrovni Unie
1. Členský stát provede sběr a vyhodnocení výsledků odběru vzorků a vyšetření ke stanovení Listeria monocytogenes, pH a vodní aktivity stanovených v čl. 4 odst. 1, 2 a 3 tohoto rozhodnutí.
Tyto výsledky a jejich vyhodnocení spolu se všemi příslušnými údaji se zahrnou do závěrečné zprávy o provedení koordinovaného programu sledování, která se předá Komisi před 31. květnem 2012.
2. Komise stanoví do 30. listopadu 2010 formát datového slovníku a formuláře pro sběr údajů, které příslušné orgány použijí pro vypracování zprávy uvedené v odstavci 1.
3. Komise předá závěrečné zprávy stanovené v odstavci 1 Evropskému úřadu pro bezpečnost potravin (EFSA), který je prověří, vypracuje předpovědní modely pro dodržování kritérií bezpečnosti potravin z hlediska Listeria monocytogenes a pro růst mikroorganismů v různých podmínkách skladování a během šesti měsíců vydá souhrnnou zprávu.
4. Jakékoliv používání údajů předložených členskými státy pro jiné účely než pro tento koordinovaný program sledování podléhá předchozímu souhlasu členských států.
5. Údaje a výsledky se veřejně zpřístupní způsobem, který zajistí zachování důvěrnosti jednotlivých výsledků.
Článek 6
Podmínky poskytnutí finančního příspěvku Unie
1. Členským státům se z rozpočtové linie 17 04 07 01 poskytne finanční příspěvek Unie v celkové výši 1 555 300 EUR na náklady na sběr, vyhodnocení a podávání zpráv podle čl. 5 odst. 1, které souvisejí s vyšetřeními stanovenými v čl. 4 odst. 2 do výše maximální celkové částky pro spolufinancování stanovené v příloze III.
2. Finanční příspěvek Unie stanovený v odstavci 1 se vyplatí členským státům za předpokladu, že je koordinovaný program sledování prováděn v souladu s příslušnými ustanoveními právních předpisů Unie, včetně pravidel hospodářské soutěže a pravidel zadávání veřejných zakázek, a dále v souladu s následujícími podmínkami:
Závěrečná zpráva o provedení koordinovaného programu sledování musí být předložena Komisi před 31. květnem 2012 a musí obsahovat:
i)
všechny informace stanovené v části D přílohy I,
ii)
doklady prokazující náklady členských států na provedená vyšetření; tyto doklady musí obsahovat alespoň informace uvedené v příloze IV.
3. V případě pozdního předložení závěrečné zprávy stanovené v odstavci 2 se finanční příspěvek Unie sníží o 25 % k 1. červenci 2012, o 50 % k 1. srpnu 2012 a o 100 % k 1. září 2012.
Článek 7
Maximální částky, které budou proplaceny
Maximální výše finančního příspěvku Unie na náklady, které budou členským státům proplaceny za sběr, vyhodnocení a podávání zpráv podle čl. 5 odst. 1, nepřesáhne následující částky:
a)
60 EUR za každý vzorek, který byl odebrán ke stanovení přítomnosti Listeria monocytogenes, vyhodnocen a o němž byla podána zpráva;
b)
60 EUR za každý vzorek, který byl odebrán ke stanovení počtu Listeria monocytogenes, vyhodnocen a o němž byla podána zpráva;
c)
15 EUR za každý vzorek, který byl odebrán ke stanovení hodnoty pH, vyhodnocen a o němž byla podána zpráva;
d)
20 EUR za každý vzorek, který byl odebrán ke stanovení vodní aktivity (aw), vyhodnocen a o němž byla podána zpráva.
Článek 8
Přepočítací koeficient pro výdaje
Jsou-li výdaje členského státu vyjádřeny v jiné měně než v euru, přepočte je dotčený členský stát na eura na základě posledního směnného kursu stanoveného Evropskou centrální bankou před prvním dnem měsíce, ve kterém dotčený členský stát předložil žádost.
Článek 9
Určení
Toto rozhodnutí je určeno členským státům.
V Bruselu dne 5. listopadu 2010.