ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 265/2010 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΊΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 25ης Μαρτίου 2010
για την τροποποίηση της σύμβασης εφαρμογής της συμφωνίας του Σένγκεν και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 562/2006 όσον αφορά την κυκλοφορία των προσώπων με θεώρηση μακράς διαρκείας
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη:
τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως τα άρθρα 77, παράγραφος 2, στοιχεία β) και γ) και το άρθρο 79, παράγραφος 2, στοιχείο α),
τις προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Ενεργώντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (1),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Η σύμβαση για την εφαρμογή της συμφωνίας του Σένγκεν της 14ης Ιουνίου 1985 μεταξύ των κυβερνήσεων των κρατών της Οικονομικής Ένωσης Μπενελούξ, της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας και της Γαλλικής Δημοκρατίας σχετικά με τη σταδιακή κατάργηση των ελέγχων στα κοινά τους σύνορα (2) («Σύμβαση Σένγκεν») θεσπίζει κανόνες για τις θεωρήσεις μακράς διαρκείας οι οποίοι επιτρέπουν στους κατόχους τους να διέρχονται από το έδαφος των κρατών μελών. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 562/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 15ης Μαρτίου 2006 για τη θέσπιση του κοινοτικού κώδικα σχετικά με το καθεστώς διέλευσης προσώπων από τα σύνορα (κώδικας συνόρων του Σένγκεν) (3) θεσπίζει τις προϋποθέσεις εισόδου για τους υπηκόους τρίτων χωρών. Προκειμένου να διευκολυνθεί η ελεύθερη κυκλοφορία των υπηκόων τρίτων χωρών - οι οποίοι κατέχουν εθνικές θεωρήσεις μακράς διαρκείας στο έδαφος των κρατών μελών που εφαρμόζουν πλήρως το κεκτημένο του Σένγκεν («χώρος Σένγκεν») - θα πρέπει να ληφθούν συμπληρωματικά μέτρα.
(2)
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να αντικαταστήσουν τις θεωρήσεις μακράς διαρκείας από άδειες διαμονής εγκαίρως μετά την είσοδο στο έδαφός τους των υπηκόων τρίτων χωρών που κατοικούν νόμιμα με βάση θεώρηση μακράς διαρκείας, ώστε να τους δίνουν τη δυνατότητα να ταξιδεύουν σε άλλα κράτη μέλη κατά τη διαμονή τους ή να διέρχονται από το έδαφος άλλων κρατών όταν επιστρέφουν στη χώρα καταγωγής τους. Ωστόσο, μετά την είσοδο των υπηκόων τρίτων χωρών στο έδαφός τους, τα κράτη μέλη επιδεικνύουν τη διαρκώς αυξανόμενη τάση να μην αντικαθιστούν τις θεωρήσεις μακράς διαρκείας με άδειες διαμονής ή να τις αντικαθιστούν με μεγάλη καθυστέρηση. Η κατάσταση αυτή από νομικής και πρακτικής πλευράς έχει σημαντικές αρνητικές συνέπειες, όσον αφορά την ελεύθερη κυκλοφορία στο χώρο Σένγκεν, για τους υπηκόους τρίτων χωρών που διαμένουν νόμιμα σε κράτος μέλος με βάση θεώρηση μακράς διαμονής.
(3)
Προκειμένου να επιλυθούν τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι υπήκοοι τρίτων χωρών που διαμένουν σε κράτος μέλος με βάση θεώρηση μακράς διαρκείας, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να επεκτείνει την αρχή της ισοδυναμίας μεταξύ αδειών διαμονής και θεωρήσεων βραχείας διαμονής που χορηγούνται από τα κράτη μέλη τα οποία εφαρμόζουν πλήρως το κεκτημένο του Σένγκεν στις θεωρήσεις μακράς διαρκείας. Επομένως, η θεώρηση μακράς διαρκείας θα πρέπει να έχει τα ίδια αποτελέσματα με την άδεια διαμονής όσον αφορά την ελεύθερη κυκλοφορία του κατόχου στον χώρο Σένγκεν.
(4)
Υπήκοος τρίτης χώρας ο οποίος είναι κάτοχος θεώρησης μακράς διαρκείας που έχει χορηγηθεί από κράτος μέλος θα πρέπει, συνεπώς, να μπορεί να ταξιδεύει σε άλλα κράτη μέλη για τρεις μήνες ανά εξάμηνο, υπό τους ίδιους όρους που ισχύουν για τον κάτοχο άδειας διαμονής. Ο παρών κανονισμός δεν επηρεάζει τους κανόνες σχετικά με τις προϋποθέσεις χορήγησης θεωρήσεων μακράς διαρκείας.
(5)
Σύμφωνα με την τρέχουσα πρακτική των κρατών μελών, ο παρών κανονισμός θεσπίζει την υποχρέωση των κρατών μελών να χορηγούν τις θεωρήσεις μακράς διαρκείας σύμφωνα με τον ενιαίο τύπο θεώρησης που καθορίζεται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1683/95 του Συμβουλίου (4).
(6)
Οι κανόνες σχετικά με τη χρήση του Συστήματος Πληροφοριών Σένγκεν και τη συνεννόηση με τα άλλα κράτη μέλη, κατά την επεξεργασία αίτησης άδειας διαμονής, σε περίπτωση καταχώρισης θα πρέπει να ισχύουν και για την επεξεργασία αιτήσεων θεώρησης μακράς διαρκείας. Συνεπώς, η ελεύθερη κυκλοφορία των κατόχων θεώρησης μακράς διαρκείας στα άλλα κράτη μέλη δεν θα πρέπει να αποτελεί επιπλέον κίνδυνο ασφάλειας για τα κράτη μέλη.
(7)
Η σύμβαση Σένγκεν και ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 562/2006 θα πρέπει να τροποποιηθούν αναλόγως.
(8)
Ο παρών κανονισμός δεν αποσκοπεί στο να αποθαρρύνει τα κράτη μέλη από τη χορήγηση αδειών διαμονής ούτε θα πρέπει να επηρεάσει την υποχρέωση των κρατών μελών να χορηγούν άδειες διαμονής σε ορισμένες κατηγορίες υπηκόων τρίτων χωρών, όπως προβλέπουν άλλες πράξεις της Ένωσης, ιδίως οι οδηγίες 2005/71/ΕΚ (5), 2004/114/ΕΚ (6), 2004/38/ΕΚ (7), 2003/109/ΕΚ (8) και 2003/86/ΕΚ (9).
(9)
Σύμφωνα με την οδηγία 2008/115/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2008, σχετικά με τους κοινούς κανόνες και διαδικασίες στα κράτη μέλη για την επιστροφή των παρανόμως διαμενόντων υπηκόων τρίτων χωρών (10), από υπηκόους τρίτων χωρών διαμένοντες παρανόμως στο έδαφος κράτους μέλους οι οποίοι έχουν έγκυρο τίτλο διαμονής ή άλλη άδεια που παρέχει δικαίωμα παραμονής και έχει εκδοθεί από άλλο κράτος μέλος, όπως θεώρηση μακράς διαρκείας, ζητείται να μεταβούν στο έδαφος του εν λόγω κράτους μέλους πάραυτα.
(10)
Δεδομένου ότι ο στόχος του παρόντος κανονισμού, ειδικότερα η θέσπιση των κανόνων σχετικά με την ελεύθερη κυκλοφορία με θεώρηση μακράς διαρκείας, δεν μπορεί να επιτευχθεί επαρκώς από τα κράτη μέλη και μπορεί συνεπώς, λόγω της κλίμακας και των αποτελεσμάτων του, να επιτευχθεί καλύτερα σε ενωσιακό επίπεδο, η Ένωση δύναται να εκδώσει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας του άρθρου 5 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας του ιδίου άρθρου, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη του στόχου αυτού.
(11)
Ο παρών κανονισμός σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα και τηρεί τις αρχές που αναγνωρίζονται ιδίως από το Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Θα πρέπει να εφαρμόζεται σύμφωνα με τις υποχρεώσεις των κρατών μελών όσον αφορά τη διεθνή προστασία και τη μη επαναπροώθηση.
(12)
Όσον αφορά την Ισλανδία και τη Νορβηγία, ο παρών κανονισμός αποτελεί ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου Σένγκεν, κατά την έννοια της συμφωνίας που συνήφθη από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τη Δημοκρατία της Ισλανδίας και το Βασίλειο της Νορβηγίας σχετικά με τη σύνδεση των εν λόγω χωρών προς τη θέση σε ισχύ, την εφαρμογή και την περαιτέρω ανάπτυξη του κεκτημένου Σένγκεν (11), που εμπίπτει στον τομέα στον οποίο αναφέρεται το άρθρο 1, στοιχείο Β της απόφασης 1999/437/ΕΚ του Συμβουλίου, της 17ης Μαΐου 1999, σχετικά με ορισμένες λεπτομέρειες εφαρμογής της εν λόγω συμφωνίας (12).
(13)
Όσον αφορά την Ελβετία, ο παρών κανονισμός αποτελεί ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου Σένγκεν, κατά την έννοια της συμφωνίας που συνήφθη μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας σχετικά με τη σύνδεση της Ελβετικής Συνομοσπονδίας προς τη θέση σε ισχύ, την εφαρμογή και την ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν (13), που εμπίπτει στον τομέα στον οποίο αναφέρεται το άρθρο 1, στοιχεία Β και Γ της απόφασης 1999/437/ΕΚ, σε συνδυασμό με το άρθρο 3 της απόφασης 2008/146/ΕΚ (14).
(14)
Όσον αφορά το Λιχτενστάιν, ο παρών κανονισμός αποτελεί ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου Σένγκεν κατά την έννοια του πρωτοκόλλου που υπογράφηκε μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, της Ελβετικής Συνομοσπονδίας και του Πριγκιπάτου του Λιχτενστάιν για την προσχώρηση του Πριγκιπάτου του Λιχτενστάιν στη συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας σχετικά με τη σύνδεση της Ελβετικής Συνομοσπονδίας προς τη θέση σε ισχύ, την εφαρμογή και την ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν, που εμπίπτει στον τομέα στον οποίο αναφέρεται το άρθρο 1 στοιχεία Β και Γ της απόφασης 1999/437/ΕΚ του Συμβουλίου, σε συνδυασμό με το άρθρο 3 της απόφασης 2008/261/ΕΚ (15).
(15)
Δυνάμει των άρθρων 1 και 2 του πρωτοκόλλου 22 για τη θέση της Δανίας που προσαρτάται στη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Δανία δεν συμμετέχει στην έκδοση του παρόντος κανονισμού και συνεπώς δεν δεσμεύεται από αυτόν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή του. Δεδομένου ότι ο παρών κανονισμός βασίζεται στο κεκτημένο Σένγκεν, η Δανία πρέπει να αποφασίσει, σύμφωνα με το άρθρο 4 του εν λόγω πρωτοκόλλου, εντός έξι μηνών από την ημερομηνία θέσπισης του παρόντος κανονισμού, εάν θα τον μεταφέρει στο εθνικό της δίκαιο.
(16)
Ο παρών κανονισμός αποτελεί ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν στις οποίες το Ηνωμένο Βασίλειο δεν συμμετέχει, σύμφωνα με την απόφαση 2000/365/ΕΚ του Συμβουλίου, της 29ης Μαΐου 2000, σχετικά με το αίτημα του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και Βόρειας Ιρλανδίας να συμμετέχει σε ορισμένες από τις διατάξεις του κεκτημένου του Σένγκεν (16). Το Ηνωμένο Βασίλειο, κατά συνέπεια, δεν συμμετέχει στην έκδοσή του και δεν δεσμεύεται από αυτόν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή του.
(17)
Ο παρών κανονισμός αποτελεί ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν στις οποίες η Ιρλανδία δεν συμμετέχει, σύμφωνα με την απόφαση 2002/192/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Φεβρουαρίου 2002, σχετικά με το αίτημα της Ιρλανδίας να συμμετέχει σε ορισμένες από τις διατάξεις του κεκτημένου του Σένγκεν (17). Η Ιρλανδία, κατά συνέπεια, δεν συμμετέχει στην έκδοσή του και δεν δεσμεύεται από αυτόν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή του.
(18)
Όσον αφορά την Κύπρο, ο παρών κανονισμός συνιστά πράξη που βασίζεται στο κεκτημένο του Σένγκεν ή συνδέεται άλλως με αυτό, κατά την έννοια του άρθρου 3 παράγραφος 2 της πράξης προσχώρησης του 2003.
(19)
Ο παρών κανονισμός αποτελείται από διατάξεις οι οποίες βασίζονται στο κεκτημένο Σένγκεν ή συνδέονται άλλως με αυτό κατά την έννοια του άρθρου 4 παράγραφος 2 της πράξης προσχώρησης του 2005,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Η σύμβαση Σένγκεν τροποποιείται ως εξής:
(1)
Το άρθρο 18 αντικαθίσταται ως εξής:
«Άρθρο 18
1. Οι θεωρήσεις για παραμονή άνω των τριών μηνών είναι εθνικές θεωρήσεις που χορηγούνται από ένα από τα κράτη μέλη σύμφωνα με τη νομοθεσία του ή το ενωσιακό δίκαιο. Αυτές οι θεωρήσεις χορηγούνται σύμφωνα με τον ενιαίο τύπο θεώρησης που καθορίζεται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1683/95 του Συμβουλίου (18) με σημείωση του γράμματος “D” στο πεδίο που διευκρινίζει τον τύπο θεώρησης. Συμπληρώνονται σύμφωνα με τις οικείες διατάξεις του παραρτήματος VII του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 810/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 2009, για τη θέσπιση κοινοτικού κώδικα θεωρήσεων (“κώδικας θεωρήσεων”) (19).
2. Οι θεωρήσεις μακράς διαρκείας έχουν περίοδο ισχύος που δεν υπερβαίνει το ένα έτος. Εάν κράτος μέλος επιτρέψει σε αλλοδαπό να παραμείνει για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο του έτους, η θεώρηση μακράς διαρκείας αντικαθίσταται πριν από τη λήξη της περιόδου ισχύος της με άδεια διαμονής.
(2)
Το άρθρο 21 τροποποιείται ως εξής:
α)
η παράγραφος 1 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«1. Αλλοδαποί κάτοχοι έγκυρου τίτλου διαμονής εκδοθέντος από ένα εκ των κρατών μελών μπορούν, βάσει του τίτλου αυτού και ενός έγκυρου ταξιδιωτικού εγγράφου, να κυκλοφορούν ελεύθερα για διάστημα μέχρι και τριών μηνών ανά εξάμηνο στο έδαφος των άλλων κρατών μελών, εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις εισόδου που προβλέπει το άρθρο 5 παράγραφος 1 στοιχεία α), γ) και ε) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 562/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Μαρτίου 2006, για τη θέσπιση του κοινοτικού κώδικα σχετικά με το καθεστώς διέλευσης προσώπων από τα σύνορα (κώδικας συνόρων του Σένγκεν) (20) και δεν περιλαμβάνονται στους εθνικούς καταλόγους ανεπιθυμήτων του οικείου κράτους μέλους.
β)
προστίθεται η εξής παράγραφος μετά την παράγραφο 2:
«2α. Το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας που θεσπίζεται με την παράγραφο 1 ισχύει επίσης για τους αλλοδαπούς που είναι κάτοχοι έγκυρης θεώρησης μακράς διαρκείας την οποία έχει χορηγήσει ένα από τα κράτη μέλη όπως προβλέπει το άρθρο 18.».
(3)
Το άρθρο 25 τροποποιείται ως εξής:
α)
η παράγραφος 1 αντικαθίσταται από το εξής κείμενο:
«1. Εφόσον κράτος μέλος εξετάζει την έκδοση άδειας διαμονής, πραγματοποιεί συστηματικά έρευνα στο σύστημα πληροφοριών Σένγκεν. Όταν κράτος μέλος εξετάζει την έκδοση άδειας διαμονής σε αλλοδαπό ο οποίος έχει καταχωριστεί με σκοπό την απαγόρευση εισόδου, το κράτος μέλος διαβουλεύεται πρώτα με το κράτος μέλος που προέβη στην καταχώριση και λαμβάνει υπόψη τα συμφέροντα του εν λόγω κράτους· η άδεια διαμονής χορηγείται μόνο για ουσιώδεις λόγους, συγκεκριμένα για λόγους ανθρωπιστικού χαρακτήρα ή ως απόρροια διεθνών υποχρεώσεων.
Εφόσον εκδοθεί άδεια διαμονής, το κράτος μέλος που προέβη στην καταχώριση την αποσύρει, αλλά μπορεί να συμπεριλάβει τον εν λόγω αλλοδαπό στον εθνικό του κατάλογο ανεπιθυμήτων.»
β)
η εξής παράγραφος παρεμβάλλεται μετά την παράγραφο 1:
«1α. Πριν από την καταχώριση για τους σκοπούς της άρνησης εισόδου, κατά την έννοια του άρθρου 96, οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών ελέγχουν τα εθνικά τους μητρώα όσον αφορά εκδοθείσες θεωρήσεις μακράς διαρκείας ή άδειες διαμονής.»
γ)
προστίθεται η εξής παράγραφος:
«3. Οι παράγραφοι 1 και 2 ισχύουν επίσης στην περίπτωση των θεωρήσεων μακράς διαρκείας.».
Άρθρο 2
Το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 562/2006 τροποποιείται ως εξής:
(1)
η παράγραφος 1 στοιχείο β) αντικαθίσταται ως εξής:
«β)
να διαθέτουν έγκυρη θεώρηση, εφόσον απαιτείται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 539/2001 του Συμβουλίου, της 15ης Μαρτίου 2001, περί του καταλόγου τρίτων χωρών οι υπήκοοι των οποίων υπόκεινται στην υποχρέωση θεώρησης για τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών, και του καταλόγου των τρίτων χωρών οι υπήκοοι των οποίων απαλλάσσονται από την υποχρέωση αυτή (21), εκτός εάν διαθέτουν έγκυρο τίτλο διαμονής ή έγκυρη θεώρηση μακράς διαρκείας.
(2)
η παράγραφος 4, στοιχείο α) αντικαθίσταται ως εξής:
«α)
Στους υπηκόους τρίτης χώρας που δεν πληρούν όλες τις προϋποθέσεις εισόδου της παραγράφου 1 αλλά διαθέτουν άδεια διαμονής, θεώρηση μακράς διάρκειας ή θεώρηση επιστροφής η οποία έχει εκδοθεί από κράτος μέλος ή, εφόσον απαιτείται, άδεια διαμονής ή θεώρηση μακράς διάρκειας και θεώρηση επιστροφής, επιτρέπεται η είσοδος στις επικράτειες των άλλων κρατών μελών, για σκοπούς διέλευσης προκειμένου να μπορέσουν να φθάσουν στην επικράτεια του κράτους μέλους το οποίο χορήγησε την άδεια διαμονής, τη θεώρηση μακράς διάρκειας ή τη θεώρηση επιστροφής, εκτός εάν οι υπήκοοι αυτοί έχουν καταχωριστεί στον εθνικό πίνακα ανεπιθυμήτων του κράτους μέλους τα εξωτερικά σύνορα του οποίου επιδιώκουν να διέλθουν και η καταχώριση συνοδεύεται από οδηγίες για άρνηση εισόδου ή διέλευσης.»
Άρθρο 3
Ο παρών κανονισμός δεν επηρεάζει την υποχρέωση των κρατών μελών να χορηγούν τίτλους διαμονής σε υπηκόους τρίτων χωρών όπως προβλέπουν άλλες πράξεις της Ένωσης.
Άρθρο 4
Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη ενημερώνουν τους υπηκόους τρίτων χωρών πλήρως και καταλλήλως σχετικά με τον παρόντα κανονισμό.
Άρθρο 5
Έως τις 5 Απριλίου 2012, η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο σχετικά με την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού. Η έκθεση συνοδεύεται ενδεχομένως από προτάσεις για την τροποποίηση του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 6
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει στις 5 Απριλίου 2010.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος σύμφωνα με τις Συνθήκες.
Βρυξέλλες, 25 Μαρτίου 2010.
NAŘÍZENÍ EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY (EU) č. 265/2010
ze dne 25. března 2010,
kterým se mění Úmluva k provedení Schengenské dohody a nařízení (ES) č. 562/2006, pokud jde o pohyb osob s dlouhodobým vízem
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 77 odst. 2 písm. b) a c) a čl. 79 odst. 2 písm. a) této smlouvy,
s ohledem na návrhy Evropské komise,
v souladu s řádným legislativním postupem (1),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Úmluva k provedení Schengenské dohody ze dne 14. června 1985 mezi vládami států Hospodářské unie Beneluxu, Spolkové republiky Německo a Francouzské republiky o postupném odstraňování kontrol na společných hranicích (2) (dále jen „Schengenská úmluva“) stanoví pravidla týkající se dlouhodobých víz, která jejich držitelům umožňují projíždět přes území členských států. Nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 562/2006 ze dne 15. března 2006, kterým se stanoví kodex Společenství o pravidlech upravujících přeshraniční pohyb osob (Schengenský hraniční kodex) (3), stanoví podmínky vstupu pro státní příslušníky třetích zemí. K usnadnění volného pohybu státních příslušníků třetích zemí, kteří jsou držiteli národního dlouhodobého víza na území členských států v plné míře provádějících schengenské acquis (dále jen „schengenský prostor“), by měla být přijata další opatření.
(2)
Členské státy by měly dlouhodobá víza nahrazovat povoleními k pobytu dostatečně včas poté, co státní příslušník třetí země oprávněně pobývající na základě dlouhodobého víza vstoupí na jejich území, s cílem umožnit mu během tohoto pobytu cestovat do ostatních členských států nebo přes ně při návratu do své vlasti projíždět. Členské státy však po vstupu státních příslušníků třetích zemí na jejich území stále více nenahrazují dlouhodobá víza povolením k pobytu vůbec, nebo je nahrazují se značným prodlením. Tato právní a praktická situace má závažné důsledky pro volný pohyb státních příslušníků třetích zemí, kteří oprávněně pobývají v některém členském státě na základě dlouhodobého víza, v rámci schengenského prostoru.
(3)
K překonání stávajících potíží, kterým čelí státní příslušníci třetích zemí pobývající v některém členském státě na základě dlouhodobého víza, by toto nařízení mělo zásadu rovnocennosti povolení k pobytu a krátkodobých víz udělených členskými státy plně uplatňujícími schengenské acquis rozšířit na dlouhodobá víza. V důsledku toho by dlouhodobá víza měla mít stejné účinky jako povolení k pobytu, pokud jde o volný pohyb držitele víza v schengenském prostoru.
(4)
Státní příslušník třetí země, který je držitelem dlouhodobého víza uděleného některým členským státem, by proto měl mít možnost vycestovat do jiných členských států až na tři měsíce během jakéhokoli šestiměsíčního období za stejných podmínek jako držitel povolení k pobytu. Tímto nařízením nejsou dotčena pravidla týkající se podmínek vydávání dlouhodobých víz.
(5)
V souladu se současnou praxí členských států stanoví toto nařízení povinnost členských států udělovat dlouhodobá víza podle jednotného vzoru víz, jak je stanoven v nařízení Rady (ES) č. 1683/95 (4).
(6)
Pravidla pro nahlížení do Schengenského informačního systému a pro konzultace s jinými členskými státy v případě záznamu během vyřizování žádosti o povolení k pobytu by se měla vztahovat i na vyřizování žádostí o dlouhodobá víza. Volný pohyb držitelů dlouhodobého víza v jiných členských státech by tak neměl pro členské státy představovat žádné dodatečné bezpečnostní riziko.
(7)
Schengenská úmluva a nařízení (ES) č. 562/2006 by měly být odpovídajícím způsobem změněny.
(8)
Cílem tohoto nařízení není odrazovat členské státy od vydávání povolení k pobytu a neměla by jím být dotčena povinnost členských států vydávat povolení k pobytu určitým kategoriím státních příslušníků třetích zemí stanovená jinými akty Unie, zejména směrnicí 2005/71/ES (5), směrnicí 2004/114/ES (6), směrnicí 2004/38/ES (7), směrnicí 2003/109/ES (8) a směrnicí 2003/86/ES (9).
(9)
V souladu se směrnicí Evropského parlamentu a Rady 2008/115/ES ze dne 16. prosince 2008 o společných normách a postupech v členských státech při navracení neoprávněně pobývajících státních příslušníků třetích zemí (10) by měli být státní příslušníci třetích zemí, kteří neoprávněně pobývají na území členského státu a kteří jsou držiteli platného povolení k pobytu nebo jiného povolení zakládajícího oprávnění k pobytu vydaného jiným členským státem, jako je dlouhodobé vízum, povinni se neprodleně odebrat na území tohoto jiného členského státu.
(10)
Jelikož cíle tohoto nařízení, totiž zavedení pravidel volného pohybu osob s dlouhodobým vízem, nemůže být uspokojivě dosaženo na úrovni členských států, a proto jej může být z důvodu jeho rozsahu a účinků lépe dosaženo na úrovni Unie, může Unie přijmout opatření v souladu se zásadou subsidiarity stanovenou v článku 5 Smlouvy o Evropské unii. V souladu se zásadou proporcionality stanovenou v uvedeném článku nepřekračuje toto nařízení rámec toho, co je nezbytné pro dosažení tohoto cíle.
(11)
Toto nařízení dodržuje základní práva a ctí zásady uznávané zejména Listinou základních práv Evropské unie. Mělo by se používat v souladu se závazky členských států v oblasti mezinárodní ochrany a zásady nenavracení.
(12)
Pokud jde o Island a Norsko, rozvíjí toto nařízení ta ustanovení schengenského acquis ve smyslu Dohody uzavřené mezi Radou Evropské unie a Islandskou republikou a Norským královstvím o přidružení těchto dvou států k provádění, uplatňování a rozvoji schengenského acquis (11), která spadají do oblasti uvedené v čl. 1 bodě B rozhodnutí Rady 1999/437/ES ze dne 17. května 1999 o některých opatřeních pro uplatňování uvedené dohody (12).
(13)
Pokud jde o Švýcarsko, rozvíjí toto nařízení ta ustanovení schengenského acquis ve smyslu Dohody mezi Evropskou unií, Evropským společenstvím a Švýcarskou konfederací o přidružení Švýcarské konfederace k provádění, uplatňování a rozvoji schengenského acquis (13), která spadají do oblasti uvedené v čl. 1 bodech B a C rozhodnutí 1999/437/ES ve spojení s článkem 3 rozhodnutí Rady 2008/146/ES (14).
(14)
Pokud jde o Lichtenštejnsko, rozvíjí toto nařízení ta ustanovení schengenského acquis ve smyslu Protokolu podepsaného mezi Evropskou unií, Evropským společenstvím, Švýcarskou konfederací a Lichtenštejnským knížectvím o přistoupení Lichtenštejnského knížectví k Dohodě mezi Evropskou unií, Evropským společenstvím a Švýcarskou konfederací o přidružení Švýcarské konfederace k provádění, uplatňování a rozvoji schengenského acquis, která spadají do oblasti uvedené v čl. 1 bodech B a C rozhodnutí 1999/437/ES ve spojení s článkem 3 rozhodnutí Rady 2008/261/ES (15).
(15)
V souladu s články 1 a 2 Protokolu č. 22 o postavení Dánska, připojeného ke Smlouvě o Evropské unii a ke Smlouvě o fungování Evropské unie, se Dánsko neúčastní přijímání tohoto nařízení a toto nařízení pro ně není závazné ani použitelné. Vzhledem k tomu, že toto nařízení navazuje na schengenské acquis, rozhodne se Dánsko v souladu s článkem 4 uvedeného protokolu do šesti měsíců ode dne přijetí tohoto nařízení Radou, zda je provede ve svém vnitrostátním právu.
(16)
Toto nařízení rozvíjí ta ustanovení schengenského acquis, kterých se neúčastní Spojené království v souladu s rozhodnutím Rady 2000/365/ES ze dne 29. května 2000 o žádosti Spojeného království Velké Británie a Severního Irska, aby se na ně vztahovala některá ustanovení schengenského acquis (16); Spojené království se tedy nepodílí na jeho přijímání a toto nařízení pro ně není závazné ani použitelné.
(17)
Toto nařízení rozvíjí ta ustanovení schengenského acquis, kterých se neúčastní Irsko v souladu s rozhodnutím Rady 2002/192/ES ze dne 28. února 2002 o žádosti Irska, aby se na ně vztahovala některá ustanovení schengenského acquis (17); Irsko se tedy nepodílí na jeho přijímání a toto nařízení pro ně není závazné ani použitelné.
(18)
Pokud jde o Kypr, představuje toto nařízení akt navazující na schengenské acquis nebo s ním jinak související ve smyslu čl. 3 odst. 2 aktu o přistoupení z roku 2003.
(19)
Toto nařízení představuje akt navazující na schengenské acquis nebo s ním jinak související ve smyslu čl. 4 odst. 2 aktu o přistoupení z roku 2005,
PŘIJALY TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Schengenská úmluva se mění takto:
1)
Článek 18 se nahrazuje tímto:
„Článek 18
1. Víza pro pobyt delší než tři měsíce (dále jen „dlouhodobá víza“) jsou národní víza udělovaná jedním z členských států podle jeho vnitrostátního práva nebo práva Unie. Udělují se podle jednotného vzoru víz podle nařízení Rady (ES) č. 1683/95 (18), s vyznačením typu víza písmenem „D“. Vyplňují se v souladu s příslušnými ustanoveními přílohy VII nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 810/2009 ze dne 13. července 2009 o kodexu Společenství o vízech (vízový kodex) (19).
2. Doba platnosti dlouhodobých víz nepřesahuje jeden rok. Pokud členský stát povolí cizinci pobyt na dobu delší než jeden rok, musí být dlouhodobé vízum před uplynutím doby své platnosti nahrazeno povolením k pobytu.
2)
Článek 21 se mění takto:
a)
odstavec 1 se nahrazuje tímto:
„1. Cizinci, kteří jsou držiteli platného povolení k pobytu vydaného některým členským státem, se mohou na základě tohoto povolení a platného cestovního dokladu volně pohybovat po dobu nejvýše tří měsíců během jakéhokoli šestiměsíčního období na území ostatních členských států, pokud splňují podmínky vstupu uvedené v čl. 5 odst. 1 písm. a), c) a e) nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 562/2006 ze dne 15. března 2006, kterým se stanoví kodex Společenství o pravidlech upravujících přeshraniční pohyb osob (Schengenský hraniční kodex) (20), a pokud nejsou uvedeni na vnitrostátním seznamu osob, jimž má být odepřen vstup na území příslušného členského státu.
b)
vkládá se nový odstavec, který zní:
„2a. Právo volného pohybu podle odstavce 1 se vztahuje i na cizince, kteří jsou držiteli platného dlouhodobého víza uděleného některým členským státem podle článku 18.“
3)
Článek 25 se mění takto:
a)
odstavec 1 se nahrazuje tímto:
„1. Má-li některý členský stát v úmyslu vydat povolení k pobytu, provede příslušný orgán systematické vyhledávání v Schengenském informačním systému. Má-li některý členský stát v úmyslu vydat povolení k pobytu cizinci, který má záznam za účelem odepření vstupu, konzultuje věc předem s členským státem, který záznam pořídil, a přihlíží k jeho zájmům; v takových případech se povolení k pobytu vydá pouze ze závažných důvodů, zejména humanitárních nebo z důvodů vyplývajících z mezinárodních závazků.
Je-li povolení k pobytu vydáno, členský stát, který záznam pořídil, jej zruší, ale může dotčeného cizince zapsat do svého vnitrostátního seznamu osob, kterým má být odepřen vstup.“
b)
vkládá se nový odstavec, který zní:
„1a. Před vložením záznamu za účelem odepření vstupu ve smyslu článku 96 zkontrolují členské státy vnitrostátní evidenci vydaných dlouhodobých víz nebo povolení k pobytu.“
c)
doplňuje se nový odstavec, který zní:
„3. Odstavce 1 a 2 se použijí i na dlouhodobá víza.“
Článek 2
Článek 5 nařízení (ES) č. 562/2006 se mění takto:
1)
V odstavci 1 se písmeno b) nahrazuje tímto:
„b)
mají platné vízum, pokud je požadováno na základě nařízení Rady (ES) č. 539/2001 ze dne 15. března 2001, kterým se stanoví seznam třetích zemí, jejichž státní příslušníci musí mít při překračování vnějších hranic vízum, jakož i seznam třetích zemí, jejichž státní příslušníci jsou od této povinnosti osvobozeni (21), ledaže jsou držiteli platného povolení k pobytu nebo platného dlouhodobého víza,
2)
V odstavci 4 se písmeno a) nahrazuje tímto:
„a)
Státním příslušníkům třetích zemí, kteří nesplňují všechny podmínky stanovené v odstavci 1, ale kteří jsou držiteli povolení k pobytu, dlouhodobého víza nebo zpětného víza vydaného jedním z členských států, nebo je-li to vyžadováno, povolení k pobytu, dlouhodobého víza nebo zpětného víza, je povolen vstup na území ostatních členských států pro účely průjezdu, aby mohli dosáhnout území členského státu, který povolení k pobytu, dlouhodobé vízum nebo zpětné vízum vydal, pokud nejsou uvedeny na vnitrostátním seznamu osob, jimž má být odepřen vstup na území členského státu, jehož vnější hranice zamýšlejí překročit, a pokud není tento záznam doplněn pokynem odepřít vstup nebo průjezd.“
Článek 3
Tímto nařízením není dotčena povinnost členských států vydávat povolení k pobytu státním příslušníkům třetích zemí, jak je stanovena jinými právními předpisy Unie.
Článek 4
Komise a členské státy v plném rozsahu a náležitým způsobem informují dotčené státní příslušníky třetích zemí o tomto nařízení.
Článek 5
Komise do 5. dubna 2012 předloží Evropskému parlamentu a Radě zprávu o uplatňování tohoto nařízení. Bude-li to vhodné, přiloží ke zprávě návrh na jeho změnu.
Článek 6
Toto nařízení vstupuje v platnost dnem 5. dubna 2010.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech v souladu se Smlouvami.
V Bruselu dne 25. března 2010.