РЕГЛАМЕНТ (ЕС) № 462/2013 НА ЕВРОПЕЙСКИЯ ПАРЛАМЕНТ И НА СЪВЕТА
от 21 май 2013 година
за изменение на Регламент (ЕО) № 1060/2009 относно агенциите за кредитен рейтинг
(текст от значение за ЕИП)
ЕВРОПЕЙСКИЯТ ПАРЛАМЕНТ И СЪВЕТЪТ НА ЕВРОПЕЙСКИЯ СЪЮЗ,
като взеха предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 114 от него,
като взеха предвид предложението на Европейската комисия,
след предаване на проекта на законодателния акт на националните парламенти,
като взеха предвид становището на Европейската централна банка (1),
като взеха предвид становището на Европейския икономически и социален комитет (2),
в съответствие с обикновената законодателна процедура (3),
като имат предвид, че:
(1)
Регламент (ЕО) № 1060/2009 на Европейския парламент и на Съвета (4) изисква от агенциите за кредитен рейтинг да спазват правила на поведение с цел да бъдат ограничени възможни конфликти на интереси и да се осигуряват достатъчно високо качество и прозрачност на кредитните рейтинги и на процеса на определяне на рейтинги. След измененията, въведени с Регламент (ЕО) № 513/2011 на Европейския парламент и на Съвета (5), Европейският надзорен орган (Европейски орган за ценни книжа и пазари) (ЕОЦКП), създаден с Регламент (ЕС) № 1095/2010 на Европейския парламент и на Съвета (6), е упълномощен да регистрира и да упражнява надзор над агенциите за кредитен рейтинг. Настоящият регламент допълва действащата регулаторна рамка за агенциите за кредитен рейтинг. По някои от най-важните проблеми, като например конфликтите на интереси, произтичащи от модела „емитентът плаща“ и оповестяването на информация за структурирани финансови инструменти, бяха предприети мерки и рамката ще трябва да бъде преразгледана, след като е функционирала достатъчно време, за да се оцени дали разрешава изцяло тези проблеми. Междувременно необходимостта от преразглеждане на прозрачността, процедурните изисквания и графика на публикуване, по-специално за държавните рейтинги, беше подчертана от настоящата криза с държавния дълг.
(2)
Резолюцията на Европейският парламент от 8 юни 2011 г. относно агенциите за кредитен рейтинг: перспективи (7) призовава за засилване на правилата за агенциите за кредитен рейтинг. На неофициална си среща на 30 септември и 1 октомври 2010 г., Съветът ЕКОФИН призна необходимостта от допълнителни усилия за решаване на редица проблеми, свързани с дейностите по определяне на кредитен рейтинг, в това число риска от предоверяване на кредитните рейтинги и риска от конфликт на интереси, произтичащи от модела, по който се определят възнагражденията на агенциите за кредитен рейтинг. Европейският съвет от 23 октомври 2011 г. направи заключението, че е необходим напредък за ограничаване на предоверяването на кредитни рейтинги.
(3)
На международно равнище Съветът за финансова стабилност (СФС), в който Европейската централна банка (ЕЦБ) е институционален член одобри на 20 октомври 2010 г. принципи за намаляване на зависимостта на органите на властта и финансовите институции от кредитните рейтинги (по-нататък наричани „принципи на СФС“). Принципите на СФС бяха одобрени на срещата на върха на Г-20 в Сеул през ноември 2010 г. Следователно е уместно секторните компетентни органи да оценят практиките на участниците на пазара и да насърчат тези участници на пазара да смекчат въздействието на подобни практики. Секторните компетентни органи следва да вземат решение относно мерките за насърчаване. ЕОЦКП, когато е уместно в сътрудничество с Европейския надзорен орган (Европейски банков орган), създаден с Регламент (ЕС) № 1093/2010 на Европейския парламент и на Съвета (8), и с Европейския надзорен орган (Европейски орган за застраховане и професионално пенсионно осигуряване), създаден с Регламент (ЕС) № 1094/2010 на Европейския парламент и на Съвета (9), следва да предприема действия за улесняване на конвергенцията на надзорните практики в съответствие с Регламент (ЕС) № 1095/2010 и в рамките на настоящия регламент.
(4)
Агенциите за кредитен рейтинг следва да осведомят инвеститорите за данните относно вероятността за неизпълнение на кредитните рейтинги и рейтинговите перспективи на базата на резултатите от минали периоди, публикувани в създадения от ЕОЦКП централен регистър.
(5)
Съгласно принципите на СФС „централните банки следва да извършват собствени кредитни преценки относно финансовите инструменти, които ще приемат при пазарни операции както като гаранции, така и за пряко закупуване. Политиките на централните банки следва да избягват механични подходи, които биха могли да доведат до ненужно резки и големи промени в допустимостта на финансовите инструменти и нивото на намаленията, които може да изострят „ефекта на срутването“. Освен това ЕЦБ заявява в своето становище от 2 април 2012 г., че се ангажира да подкрепя общата цел за намаляване на предоверяването на кредитни рейтинги. В това отношение ЕЦБ докладва редовно относно различните мерки, предприети от Евросистемата, за да се намали доверяването на кредитни рейтинги. Съгласно член 284, параграф 3 от Договора за функционирането на Европейския съюз (ДФЕС), ЕЦБ изпраща до Европейския парламент, Съвета и Комисията, а също и до Европейския съвет, годишен доклад за дейностите на Европейската система на централните банки (ЕСЦБ) и за паричната политика както за предходната, така и за текущата година. Председателят на ЕЦБ представя този доклад на Европейския парламент, който може да проведе общ дебат по него, и на Съвета. Освен това, ЕЦБ би могла в тези доклади да опише как е прилагала принципите на СФС, а също и алтернативните механизми за оценяване, които използва.
(6)
Като първи етап, Съюзът се стреми към преразглеждане на позоваванията на кредитни рейтинги в правото на Съюза, които водят или има опасност да доведат до доверяване единствено или механично на кредитни рейтинги, и като втори етап, на всички позовавания на кредитни рейтинги за регулаторни цели, с оглед да бъдат премахнати до 2020 г., при условие че бъдат идентифицирани и приложени подходящи алтернативи за оценка на кредитния риск.
(7)
Значението на рейтинговите перспективи за емитентите и инвеститорите и тяхното въздействие върху пазара са съпоставими с приложимостта и последиците от кредитните рейтинги. Следователно всички изисквания на Регламент (ЕО) № 1060/2009, които имат за цел да гарантират, че рейтинговите действия са точни и прозрачни и при тях няма конфликт на интереси, следва да се прилагат също и за рейтинговите перспективи. Според сегашните надзорни практики някои изисквания на този регламент се прилагат спрямо рейтинговите перспективи. Настоящият регламент следва да изясни правилата и да създаде правна сигурност, като въвежда определение за рейтинговите перспективи и пояснява конкретно кои разпоредби се прилагат към тези перспективи. Определението за рейтингова перспектива следва да обхваща също така и становища по отношение на вероятната посока на промяна на кредитния рейтинг в краткосрочен план, често наричани кредитни наблюдения.
(8)
В средносрочен план следва да се обмислят по-нататъшни действия за заличаване на позоваванията на кредитни рейтинги, използвани за регулаторни цели във финансовото регулиране и замяна на рисковото тегло на активите чрез кредитни рейтинги. Засега обаче агенциите за кредитен рейтинг са важни участници на финансовите пазари. Вследствие на това независимостта и морала на агенциите за кредитен рейтинг и техните дейности по определяне на кредитен рейтинг са от особено значение, за да се гарантира тяхната надеждност по отношение на пазарните участници, по-специално инвеститорите и други потребители на кредитни рейтинги. Регламент (ЕО) № 1060/2009 предвижда, че агенциите за кредитен рейтинг трябва да бъдат регистрирани и контролирани, тъй като техните услуги оказват сериозно влияние върху интересите на обществото. Кредитните рейтинги, за разлика от инвестиционните проучвания, не са просто становища относно стойността или цената на финансов инструмент или на финансово задължение. Агенциите за кредитен рейтинг не са просто финансови анализатори или инвестиционни консултанти. Кредитните рейтинги имат регулаторна стойност за регулираните инвеститори, като кредитни институции, застрахователни дружества и други институционални инвеститори. Въпреки че се ограничават стимулите за предоверяване на кредитните рейтинги, кредитните рейтинги продължават да направляват инвестиционния избор, по-специално поради информационната асиметрия и за целите на ефективността. В този контекст агенциите за кредитен рейтинг трябва да бъдат независими и да бъдат възприемани като такива от участниците на пазара, а техните методи за определяне на рейтинга трябва да бъдат прозрачни и възприемани като такива.
(9)
Следва да се намали предоверяването на кредитните рейтинги и постепенно да се премахнат всички автоматични ефекти, произтичащи от кредитните рейтинги. Следва да се насърчават кредитните институции и инвестиционните посредници да въвеждат вътрешни процедури за извършване на своя собствена оценка на кредитния риск и да се насърчават инвеститорите да извършват финансов и правен анализ. В тази рамка настоящият регламент предвижда финансовите институции да не се доверяват единствено или механично на кредитните рейтинги. Поради това тези институции следва да избягват да сключват договори, при които те се доверяват единствено или механично на кредитните рейтинги, и следва да избягват употребата им в договори като единствен параметър за оценка на кредитоспособността на инвестициите или за вземане на решение дали да инвестират или да се освободят от съответните активи.
(10)
Регламент (ЕС) № 1060/2009 вече представи първи кръг от мерки за разрешаване на въпроса за независимостта и морала на агенциите за кредитен рейтинг и техните дейности по определяне на кредитен рейтинг. Целите за гарантиране на независимостта на агенциите за кредитен рейтинг и установяване, управление и доколкото е възможно, избягване на конфликти на интереси, които биха могли да възникнат, вече са обхванати от няколко разпоредби на посочения регламент. Подборът и възнаграждението на агенцията за кредитен рейтинг от страна на оценяваното предприятие (моделът „емитентът плаща“) поражда конфликти на интереси. При този модел има стимули агенциите за кредитен рейтинг да присъждат надценени рейтинги на емитента с цел осигуряване на дългогодишни стопански взаимоотношения, гарантиращи приходи, или осигуряващи на допълнителна работа и приходи. Освен това връзките между акционерите на агенциите за кредитен рейтинг и оценяваните лица могат да доведат до възникване на конфликти на интереси, които не са достатъчно обхванати от съществуващите правила. В резултат на това кредитните рейтинги, присъдени в рамките на модела „емитентът плаща“, могат да бъдат възприемани като кредитните рейтинги, които са от полза за емитента, а не като кредитните рейтинги, необходими на инвеститора. Важно е да се подобрят условията за независимост, които се прилагат по отношение на агенциите за кредитен рейтинг, за да се повиши равнището на надеждност на кредитните рейтинги, присъдени в рамките на модела „емитентът плаща“.
(11)
За да се засили конкуренцията на пазар, доминиран до момента от три агенции за кредитен рейтинг, следва да се вземат мерки за поощряване на използването на услугите на по-малки агенции за кредитен рейтинг. В последно време емитентите или свързани трети страни имат практиката да искат кредитен рейтинг от две или повече агенции за кредитен рейтинг и затова, когато иска два или повече кредитни рейтинга, емитентът или свързаната трета страна следва да обмисли ангажирането на поне една агенция за кредитен рейтинг, която не притежава повече от 10 % от общия пазарен дял и която би могла да бъде оценена от емитента или свързаната трета страна като способна да определи рейтинг за съответната емисия или лице.
(12)
Пазарът на кредитни рейтинги показва, че по традиция агенциите за кредитен рейтинг и оценяваните лица поддържат дългосрочни отношения. Това повишава риска от сближаване, като агенцията за кредитен рейтинг може да стане твърде благосклонно настроена към желанията на оценяваното лице. При тези обстоятелства безпристрастността на агенциите за кредитен рейтинг с течение на времето може да бъде поставена под въпрос. Наистина, агенции за кредитен рейтинг, които са ангажирани и получават плащания от корпоративен емитент, са стимулирани да издават завишени благоприятни рейтинги за оценяваното лице или за дългови инструменти с цел поддържане на стопански отношения с емитента. За емитентите също има стимули, които са в полза на трайни взаимоотношения, като например „ефекта на заключването“, при който емитентът се въздържа от промяна на агенцията за кредитен рейтинг, тъй като промяната би могла да доведе до безпокойство у инвеститорите по отношение на кредитоспособността на емитента. Този проблем вече бе установен в Регламент (ЕС) № 1060/2009 г., който изисква агенциите за кредитен рейтинг да прилагат ротационен механизъм за постепенни промени в аналитичните екипи и в комитетите за определяне на кредитни рейтинги, така че независимостта на рейтинговите анализатори и лицата, одобряващи кредитните рейтинги, да не бъде накърнена. Успехът на тези правила обаче е силно зависим от вътрешните практики в агенциите за кредитен рейтинг, а именно реалната независимост и професионализъм на служителите на агенцията за кредитен рейтинг, съпоставена със стопанските интереси на самата агенция за кредитен рейтинг. Тези правила не бяха разработени така, че да предоставят достатъчна гаранция по отношение на трети страни и да намалят ефективно или да предотвратят конфликтите на интереси, произтичащи от дългогодишни взаимоотношения. Един начин за постигане на това би могъл да бъде ограничаване на периода, през който дадена агенция за кредитен рейтинг може да предоставя без прекъсване кредитни рейтинги на един и същ емитент или на негови дългови инструменти. Определянето на максималната продължителност на договорните отношения между емитента, който е оценяван или който е издал оценявани дългови инструменти, и агенцията за кредитен рейтинг следва да премахне стимулите за издаването на благоприятни кредитни рейтинги за този емитент. Освен това утвърждаването на изискването за ротация на агенциите за кредитен рейтинг като нормална и редовна пазарна практика следва също да доведе до смекчаване на „ефекта на заключване“. Накрая, ротацията на агенциите за кредитен рейтинг следва да окаже положително влияние върху пазара на кредитни рейтинги, тъй като тя би улеснила навлизането на пазара на нови участници и предлага на съществуващите агенции за кредитен рейтинг възможност да разширят своята дейност върху нови области.
(13)
Същевременно е важно прилагането на ротационния механизъм да е уредено така, че ползите от механизма да бъдат по-големи от отрицателните последици, които той би могъл да породи. Честата ротация например би могла да доведе до по-големи разходи за емитентите и агенциите за кредитен рейтинг, тъй като разходите, свързани с оценяване на нов субект или финансов инструмент, са по правило по-високи от разходите за наблюдение на вече присъден кредитен рейтинг. Също така установяването на агенция за кредитен рейтинг отнема значително време и ресурси, независимо дали става дума за специализиран в определена ниша участник или за агенция за кредитен рейтинг, покриваща всички класове активи. Освен това постоянната ротация на агенции за кредитен рейтинг би могла да има значително въздействие върху качеството и последователността на кредитните рейтинги. Не по-малко важно е ротационният механизъм да бъде прилаган с достатъчни предпазни мерки, които да позволят на пазара да се адаптира постепенно преди евентуалното засилване на механизма в бъдеще. Това би могло да се постигне чрез ограничаване на обхвата на механизма до пресекюритизации, което е ограничен източник на банково финансиране, като същевременно се позволи наблюдението на вече присъдените кредитни рейтинги да продължи при поискване, дори и след като ротацията стане задължителна. По този начин и като общо правило ротацията следва да засегне единствено новите пресекюритизации с базови активи на един и същ инициатор. Комисията следва да преразгледа дали е уместно да се запази ограничен ротационен механизъм и дали той да бъде приложен за други класове активи, и ако това е така, дали за другите класове е оправдано различно третиране по отношение, например, на дължината на максималния срок на договорните отношения. Когато ротационният механизъм е установен за други класове активи, Комисията следва да оцени дали е необходимо да се въведе задължение за агенцията за кредитен рейтинг при изтичането на максималната продължителност на договорните отношения да предостави информация за емитента и за оценяваните финансови инструменти (предавателно досие) на застъпващата агенция за кредитен рейтинг.
(14)
Подходящо е да се въведе ротация на пазара за кредитен рейтинг за пресекюритизации. Първо, това е сегмент от европейския пазар на секюритизации, който има по-ниски от очакваните резултати след финансовата криза, и следователно необходимостта от мерки по отношение на конфликти на интереси е най-голяма за него. Второ, макар кредитният риск по дългови инструменти, издадени например от корпоративни субекти, да зависи във висока степен от капацитета за обслужване на дълг на самия емитент, кредитният риск при пресекюритизациите е обикновено уникален за всяка трансакция. Следователно когато се прави пресекюритизация, няма голям риск от загуба на знание при наемането на нова агенция за кредитен рейтинг. С други думи, макар понастоящем да съществува само ограничен брой агенции за кредитен рейтинг, извършващи дейност на пазара за кредитен рейтинг за пресекюритизация, този пазар е по-естествено отворен за конкуренция и един ротационен механизъм би могъл да бъде движеща сила за повече динамика на този пазар. И накрая, пазарът за кредитен рейтинг за пресекюритизация се доминира от няколко големи агенции за кредитен рейтинг, но съществуват и други участници, които натрупват експертен опит в тази област.
(15)
Редовната ротация на агенциите за кредитен рейтинг, които присъждат кредитен рейтинг за пресекюритизации, следва да доведе до повече многообразие при оценяването на кредитоспособността. Многобройните и различни виждания, перспективи и методологии, използвани от агенциите за кредитен рейтинг, следва да водят до присъждане на по-разнообразни кредитни рейтинги и в крайна сметка да подобрят качеството на оценката на кредитоспособността на пресекюритизациите. За да има това многообразие въздействие и за да се избегне рискът от самодоволство както на инициаторите, така и на агенциите за кредитен рейтинг, максималната продължителност, за която на агенцията за кредитен рейтинг се допуска да оценява пресекюритизации от един и същ инициатор, трябва да бъде ограничена до равнище, което да гарантира редовни актуални прегледи на кредитоспособността. Периодът от четири години е подходящ, като се имат предвид тези фактори, както и необходимостта да се осигури приемственост по отношение на кредитните рейтинги. Когато са ангажирани най-малко четири агенции за кредитен рейтинг, целите на ротационния механизъм вече са изпълнени, поради което изискването за ротация не следва да се прилага. За да се гарантира истинска конкуренция, освобождаване следва да се прилага само когато най-малко четири от ангажираните агенции за кредитен рейтинг оценяват определен дял от подлежащите на оценка финансови инструменти на инициатора.
(16)
Уместно е ротационният механизъм за пресекюритизациите да се структурира с оглед на инициатора. Пресекюритизациите се издават от дружество със специално предназначение без никакъв значителен капацитет за обслужване на дълга. Следователно при структуриране на ротацията с оглед на емитента механизмът би се оказал неефективен. И обратно, структуриране на ротацията с оглед на спонсора би означавало на практика почти винаги да се прилага освобождаването.
(17)
Един ротационен механизъм би бил важен инструмент за намаляване на бариерите пред навлизането на пазара за кредитен рейтинг за пресекюритизации. Същевременно обаче това би могло да затрудни допълнително новите участници на пазара да си осигурят място на пазара, защото не би им било разрешено да задържат клиентите си. Поради това е целесъобразно да се въведе освобождаване от ротационния механизъм за малки агенции за кредитен рейтинг.
(18)
За да бъде ефективен, ротационният механизъм трябва да бъде прилаган по надежден начин. Изискването за ротация няма да може да изпълни целите си, ако напускащата агенция за кредитен рейтинг получи право отново да присъжда рейтинг за пресекюритизации от същия инициатор в рамките на твърде кратък период от време. Следователно е необходимо да се предвиди подходящ срок, в рамките на който напускащата агенция за кредитен рейтинг да не може да бъде ангажирана да оценява пресекюритизации от същия инициатор отново. Този период следва да бъде достатъчно дълъг, за да позволи на застъпващата агенция за кредитен рейтинг да предостави ефективно своите услуги за кредитен рейтинг, за да се гарантира, че пресекюритизациите са наистина обект на нов контрол, следващ различен подход, и да се гарантира, че кредитните рейтинги, присъдени от новата агенция за кредитен рейтинг, осигуряват достатъчна приемственост. Същевременно, за да може ротационният механизъм да функционира правилно, продължителността на периода е ограничена от предлагането на агенции за кредитен рейтинг, разполагащи с достатъчно експертен опит в областта на пресекюритизациите. Следователно дължината на периода следва да бъде пропорционална и следва като цяло да бъде равна на дължината на изтеклия договор на напускащата агенция за кредитен рейтинг, но да не надвишава четири години.
(19)
Изискването за редовна ротация на агенциите за кредитен рейтинг е пропорционално на преследваната цел. Изискването се прилага само за регистрирани агенции за кредитен рейтинг, които са регулирани и които предоставят услуга, засягаща обществените интереси (кредитни рейтинги, които могат да бъдат използвани за регулаторни цели) при модела „емитентът плаща“ и за определен клас активи (пресекюритизации). Привилегията да извършваш услуги, за които се признава, че играят важна роля в регулирането на пазара на финансови услуги, и да бъдеш одобрен да изпълняваш тази функция, поражда необходимостта от спазване на някои задължения, за да се гарантира независимостта и усещането за независимост при всякакви обстоятелства. Агенция за кредитен рейтинг, която няма право да присъжда рейтинг на пресекюритизации на определен инициатор, въпреки това ще може да присъжда рейтинги на пресекюритизации от други инициатори, както и да присъжда рейтинги на други класове активи. В пазарен контекст, в който правилото за ротация се прилага спрямо всички пазарни участници, възможностите за стопанска дейност също ще се увеличат, тъй като всички агенции за кредитен рейтинг ще трябва да се сменят. Освен това агенциите за кредитен рейтинг могат да издават непоискани кредитни рейтинги на пресекюритизации от един и същ инициатор, като използват натрупания опит. Непоисканите кредитни рейтинги не са ограничени от модела „емитентът плаща“ и следователно теоретично са по-слабо засегнати от потенциални конфликти на интереси. За клиентите на агенциите за кредитен рейтинг максималната продължителност на договорните отношения с агенция за кредитен рейтинг и изискването за наемане на повече от една агенция за кредитен рейтинг също представляват ограничения на свободата им да извършват своя собствена стопанска дейност. Тези ограничения обаче са необходими с оглед на интересите на обществото, като се има предвид влиянието на модела „емитентът плаща“ върху необходимата независимост на агенциите за кредитен рейтинг, за да се осигурят независими кредитни рейтинги, които могат да се използват от инвеститорите за регулаторни цели. В същото време тези ограничения не надхвърлят това, което е необходимо, и трябва да се разглеждат по-скоро като повишаващи кредитоспособността на пресекюритизациите по отношение на останалите участници и в крайна сметка на целия пазар.
(20)
Независимостта на агенцията за кредитен рейтинг по отношение на оценяваното лице също е засегната от възможен конфликт на интереси на нейни значими акционери спрямо оценяваното лице. Акционер в агенция за кредитен рейтинг може да бъде член на административния или надзорния съвет на оценявано лице или на свързана с него трета страна. Регламент (ЕО) № 1060/2009 разглежда този случай единствено по отношение на конфликти на интереси, причинени от рейтинговите анализатори, лицата, одобряващи кредитните рейтинги, или други лица, наети в агенциите за кредитен рейтинг. Посоченият регламент обаче не казва нищо по отношение на потенциални конфликти на интереси във връзка с акционери или членове на агенциите за кредитен рейтинг. С оглед подобряване на разбирането за независимост на агенциите за кредитен рейтинг спрямо лица, на които се присъжда рейтинг, е целесъобразно да се разширят съществуващите правила, установени в посочения регламент, приложими за конфликти на интереси, причинени от служителите на агенциите за кредитен рейтинг и за онези, причинени от акционери или членове, които имат важна позиция в рамките на агенцията за кредитен рейтинг. Ето защо агенциите за кредитен рейтинг следва да се въздържат от присъждане на кредитни рейтинги или следва да обявяват, че кредитният рейтинг може да бъде засегнат, когато акционер или член, притежаващ 10 % от правата на глас в тази агенция, е също така член на административния или надзорния съвет на оценяваното лице или е инвестирал в оценявано лице, когато инвестицията достига определен размер. Освен това, фактът че акционер или член, притежаващ най-малко 5 % от правата на глас на тази агенция за кредитен рейтинг, е инвестирал в оценяваното лице или е член на административния или надзорния съвет на оценяваното лице, следва да се оповести пред обществеността, най-малкото ако инвестицията достигне определен размер. Освен това, когато акционер или съдружник е в състояние да упражни съществено влияние върху дейността на агенцията за кредитен рейтинг, това лице не следва да предоставя консултантски или съвещателни услуги на оценяваното лице или на свързана трета страна по отношение на корпоративната или правна структура, активите, пасивите или дейността.
(21)
За да се осигури практическо прилагане на правилата за независимост и предотвратяване на конфликти на интереси, установени в Регламент (ЕО) № 1060/2009 и за да се предотврати тяхната неефективност, е необходим немалък брой агенции за кредитен рейтинг, които не са свързани нито с напускащата агенция за кредитен рейтинг в случая на ротацията, нито с агенция, предоставяща паралелно услуги за кредитен рейтинг на същия емитент. Целесъобразно е да се изисква строго разделение между напускащата агенция и застъпващата агенция в случай на ротация, както и на двете агенции за кредитен рейтинг, предоставящи паралелно услуги за кредитен рейтинг на един и същ емитент. Агенциите за кредитен рейтинг не следва да бъдат свързани помежду си чрез контролно управление, бидейки част от една и съща група от агенции за кредитен рейтинг, чрез акционерно участие или членство, чрез упражняване на права на глас в някоя от останалите агенции за кредитен рейтинг, както и чрез възможността да се назначават членове на административните или надзорните съвети на някоя от останалите агенции за кредитен рейтинг.
(22)
Агенциите за кредитен рейтинг следва да създадат, поддържат, прилагат и документират ефективна структура за вътрешен контрол за прилагане на политики и процедури за превенция и контрол на евентуални конфликти на интереси и за гарантиране на независимостта на кредитните рейтинги, рейтинговите анализатори и рейтинговите екипи по отношение на акционери, административни органи и органи за управление, и продажбени и маркетингови дейности. Във връзка с корпоративното управление, с организационни въпроси и въпроси, свързани с управлението на конфликти на интереси, следва да бъдат въведени стандартни работни процедури. Стандартните работни процедури следва периодично да бъдат преразглеждани и наблюдавани за да се оцени тяхната ефективност и необходимостта от актуализирането им.
(23)
Разбирането за независимост на агенциите за кредитен рейтинг ще бъде особено засегнато в случай, че едни и същи акционери или членове инвестират в различни агенции за кредитен рейтинг, които не принадлежат към една и съща група от агенции за кредитен рейтинг, или поне ако тази инвестиция достигне определен размер, който би могъл да позволи на тези акционери или членове да упражняват известно влияние върху дейността на агенцията за кредитен рейтинг. Ето защо с цел да се гарантира независимостта (и разбирането за независимост) на агенциите за кредитен рейтинг, е уместно да се предвидят по-строги правила относно отношенията между агенциите за кредитен рейтинг и техните акционери или членове. По тази причина никое лице не следва едновременно да има участие от 5 или повече процента в повече от една агенция за кредитен рейтинг, освен ако засегнатите агенции за кредитен рейтинг принадлежат към една и съща група.
(24)
Целта да се гарантира достатъчна независимост на агенциите за кредитен рейтинг изисква инвеститорите да не притежават едновременно инвестиции от 5 % или повече в повече от една агенция за кредитен рейтинг. Директива 2004/109/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 15 декември 2004 г. относно хармонизиране изискванията за прозрачност по отношение на информацията за емитентите, чиито ценни книжа са допуснати за търгуване на регулиран пазар (10) предвижда лицата, контролиращи най-малко 5 % от правата на глас в дружество, регистрирано на борсата, да оповестяват публично този факт с оглед, наред с другото, на интереса на инвеститорите да са наясно със структурата за гласуване в подобно дружество. Смята се, че 5 % са сериозен дял, чрез който може да се влияе върху структурата на гласуване в дадено дружество. Следователно е уместно използването на прага от 5 % с цел ограничаване на едновременното инвестиране в повече от една агенция за кредитен рейтинг. Тази мярка не може да се смята за непропорционална, като се има предвид, че никоя от регистрираните агенции за кредитен рейтинг в Съюза не е допусната до търговия на регулиран пазар и следователно не е обект на правилата за прозрачност и процедурните правила, които се прилагат спрямо дружествата, допуснати до търговия на регулиран пазар в Съюза в съответствие с Директива 2004/109/ЕО. Често предприятията, които не са допуснати до търговия на регулиран пазар се управляват посредством акционерни протоколи или споразумения, а броят на акционерите или членовете обикновено е незначителен. Следователно, макар и миноритарен, делът в агенция за кредитен рейтинг, която не е допусната до търговия на регулиран пазар може да окаже влияние. Независимо от това, с цел да се гарантира възможността за чисто икономически инвестиции в агенциите за кредитен рейтинг, това ограничение за едновременно инвестиране в повече от една агенция за кредитен рейтинг няма да обхваща инвестиции, реализирани чрез колективни инвестиционни схеми, управлявани от трети страни, независими от инвеститора и извън обхвата на влиянието на инвеститора.
(25)
Разпоредбите на настоящия регламент относно конфликти на интереси по отношение на структурата на акционерите не следва да се отнасят само за пряко, а и за непряко притежаване на дялове, тъй като в противен случай тези правила биха били лесни за заобикаляне. Агенциите за кредитен рейтинг следва да положат всички усилия да познават непреките си акционери, така че да могат да избягват всички потенциални конфликти на интереси в това отношение.
(26)
Ефективността на правилата за независимост и предотвратяване на конфликти на интереси, които изискват от агенциите за кредитен рейтинг да не предоставят за дълъг период от време услуги за кредитни рейтинги на един и същ емитент, може да бъдат накърнени, ако агенциите за кредитен рейтинг придобият правото да стават значими акционери или членове на други агенции за кредитен рейтинг.
(27)
Важно е да се гарантира, че промените на рейтингови методологии не водят до по-благосклонни методологии. За тази цел емитентите, инвеститорите и други заинтересовани страни следва да имат възможност да изразят мненията си за всякакви планирани промени в рейтинговите методологии. Това ще им помогне да разберат логиката на новите методологии и на съответната промяна. Коментарите, предоставени от емитентите и инвеститорите по проекта за методологии, могат да дадат ценни идеи на агенциите за кредитен рейтинг при определяне на техните методологии. ЕОЦКП следва също да бъде уведомяван за планирани промени. Въпреки че Регламент (ЕО) № 1060/2009 възложи на ЕОЦКП правомощието да се уверява, че използваните от агенциите за кредитен рейтинг методологии са строги, систематични, последователни и подлежат на утвърждаване въз основа на историческия опит, включително бек-тестване, този процес на проверка не следва да дава на ЕОЦКП правомощия да преценява целесъобразността на предложената методология или съдържанието на кредитните рейтинги, присъдени след прилагането на методологии. Когато е уместно, рейтинговите методологии следва да вземат предвид финансовите рискове, произтичащи от опасностите за околната среда.
(28)
Поради сложността на структурираните финансови инструменти агенциите за кредитен рейтинг не винаги успяваха да осигурят достатъчно високо качество на кредитните рейтинги, присъждани за инструменти. Това доведе до загуба на доверието на пазара в този тип кредитни рейтинги. С цел възвръщане на доверието би било подходящо да се изисква от емитентите или от свързани трети страни да ангажират най-малко две различни агенции за кредитен рейтинг при предоставяне на кредитни рейтинги за структурирани финансови инструменти, които биха могли да присъдят различни и конкурентни оценки. Това би могло да намали и прекалената зависимост от един единствен кредитен рейтинг.
(29)
Предложението за директива относно достъпа до дейността на кредитни институции и пруденциалния надзор на кредитните институции и инвестиционните посредници и предложението за регламент относно пруденциалните изисквания за кредитните институции и инвестиционните посредници, които трябва да заменят Директива 2006/48/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 14 юни 2006 г. относно предприемането и осъществяването на дейност от кредитните институции (11) и Директива 2006/49/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 14 юни 2006 г. относно капиталовата адекватност на инвестиционните посредници и кредитните институции (12), въвеждат изискване за банките и инвестиционните посредници да оценяват кредитния риск във връзка със субекти и финансови инструменти, в които те самите инвестират, а не просто да се доверяват в това отношение на кредитни рейтинги. Това изискване следва да бъде разширено, така че да обхване другите участници на финансовия пазар, регламентирани в правото на Съюза, включително инвестиционните управители. За всички участници на финансовия пазар обаче това изискване следва да се прилага по пропорционален начин, като се отчитат естеството, мащабът и сложността на съответния участник. Държавите-членки не следва да имат право да налагат или запазват правила, които позволяват по-строга зависимост на тези инвеститори от кредитните рейтинги.
(30)
Освен това ще се подобри способността на инвеститора да направи информирана оценка на кредитното качество на структурираните финансови инструменти, ако инвеститорите разполагат с достатъчно информация относно тези инструменти. Например, тъй като рискът по структурирани финансови инструменти зависи в голяма степен от качеството и показателите за резултати на базовите активи, би следвало да се предостави на инвеститорите повече информация за базовите активи. Това би намалило зависимостта на инвеститорите от кредитните рейтинги. Освен това разкриването на съответната информация относно структурираните финансови инструменти вероятно ще засили конкуренцията между агенциите за кредитен рейтинг, тъй като това може да доведе до увеличаване на броя на непоисканите кредитни рейтинги. До януари 2016 г. Комисията следва да преразгледа и да докладва относно целесъобразността на разширяването на обхвата на това изискване за разкриване, за да се обхванат други финансови продукти. Например, съществуват други финансови продукти, като обезпечените облигации и други обезпечени дългови инструменти, при които рискът зависи в голяма степен от характеристиките на базовите активи и при които би могло да е подходящо да се предостави повече информация на инвеститорите за обезпечението.
(31)
Инвеститори, емитенти и други заинтересовани страни следва да имат достъп до актуална рейтингова информация на основна страница в интернет. Европейската рейтингова платформа следва да бъде създадена от ЕОЦКП и следва да позволи на инвеститорите лесно да сравняват всички съществуващи кредитни рейтинги за конкретно лице, на което се прави оценка. Важно е страницата в интернет на Европейската рейтингова платформа да показва всички налични кредитни рейтинги за даден инструмент, за да може да позволи на инвеститорите да отчетат цялото многообразие от мнения, преди да вземат сами инвестиционно решение. Същевременно, за да няма отрицателно въздействие върху възможността кредитните агенции да оперират по модела „инвеститорът плаща“, тези кредитни рейтинги не следва да се включват в Европейската рейтингова платформа. Европейската рейтингова платформа следва да помогне на по-малките и новите агенции за кредитен рейтинг да бъдат по-забележими. Европейската рейтингова платформа следва да включи централния регистър на ЕОЦКП, за да създаде една платформа за всички налични кредитни рейтинги за даден инструмент и за информацията за резултатите от минали периоди, публикувана от централния регистър. Европейският парламент подкрепи публикуването на кредитни рейтинги в своята резолюция относно агенциите за кредитен рейтинг от 8 юни 2011 г.
(32)
Кредитните рейтинги, независимо от това дали са присъдени с регулаторна цел или не, имат значително влияние върху инвестиционните решения и върху имиджа и финансовата привлекателност на емитентите. Ето защо агенциите за кредитен рейтинг носят сериозна отговорност пред инвеститорите и емитентите да гарантират, че спазват Регламент (ЕО) № 1060/2009, така че техните кредитни рейтинги да бъдат независими, обективни и с подходящо качество. Инвеститорите и емитентите обаче не винаги могат да изискат прилагането на отговорността на агенцията за кредитен рейтинг спрямо тях. Особено трудно може да бъде да се установи гражданска отговорност на агенция за кредитен рейтинг при липсата на договорни отношения между агенция за кредитен рейтинг и например инвеститор или емитент, на които са присъдени непоискани рейтинги. Емитентите могат също да се сблъскат с трудности при прилагането на гражданската отговорност на агенциите за кредитен рейтинг спрямо тях, дори когато имат договорно отношение със съответните агенции за кредитен рейтинг: понижаването на кредитен рейтинг например, за което решението е взето в нарушение на Регламент (ЕО) № 1060/2009, извършено умишлено или поради груба небрежност, може да има отрицателно отражение върху репутацията и разходите за финансиране на емитент и така да му нанесе щети, дори когато не е обект на отговорност по договор. Ето защо е важно да се осигури адекватно право на регресен иск за инвеститори, които с разумно основание са се доверявали на кредитен рейтинг, присъден в нарушение на Регламент (ЕО) № 1060/2009, както и за емитенти, понесли щети поради кредитен рейтинг, присъден в нарушение на Регламент (ЕО) № 1060/2009. Инвеститорът и емитентът следва да могат да държат отговорна агенцията за кредитен рейтинг за щети, нанесени поради нарушение на този регламент, което е оказало влияние върху рейтинговата оценка. Макар инвеститорите и емитентите, които имат договорни отношения с агенция за кредитен рейтинг, да могат да предпочетат да предявят иск срещу тази агенция за кредитен рейтинг на основание нарушаване на договор, възможността за търсене на компенсация за нарушаването на Регламент (ЕО) № 1060/2009 следва да бъде достъпно за всички инвеститори и емитенти, независимо дали между страните съществуват договорни отношения.
(33)
Следва да е възможно агенциите за кредитен рейтинг да носят отговорност, ако нарушават с умисъл или поради груба небрежност правилата, наложени от Регламент (ЕО) № 1060/2009. Този стандарт за грешка е подходящ, тъй като дейността на агенциите за кредитен рейтинг включва известна степен на оценка на сложни икономически фактори и прилагането на различни методологии може да доведе до различни рейтингови резултати, нито един от които не може да бъде считан за неправилен. Освен това е уместно агенциите за кредитен рейтинг да носят потенциално неограничена отговорност само когато нарушават Регламент (ЕО) № 1060/2009 умишлено или поради груба небрежност.
(34)
Инвеститорът или емитентът, предявяващ иск за нарушаването на Регламент (ЕО) № 1060/2009, следва да представи точна и подробна информация, която сочи, че агенцията за кредитен рейтинг е извършила подобно нарушение на правилата на посочения регламент. Това следва да се оцени от компетентния съд, като се взема предвид това, че инвеститорът или емитентът може да няма достъп до информация, която е изцяло в сферата на агенцията за кредитен рейтинг.
(35)
Въпроси на гражданската отговорност на дадена агенция за кредитен рейтинг, които не са обхванати или определени от настоящия регламент, включително причинността и понятието „груба небрежност“, следва да се решават с помощта на приложимото национално право и с оглед на съответните правила на международното частно право. По-конкретно, държавите-членки следва да разполагат с възможността да поддържат национални режими на гражданската отговорност, които да са по-благоприятни за инвеститорите или емитентите и да не се основават на нарушаване на Регламент (ЕО) № 1060/2009. Компетентният съд, който решава относно иска за гражданска отговорност, внесен от даден инвеститор или емитент, следва да бъде определен от съответните правила на международното частно право.
(36)
Фактът, че институционалните инвеститори, включително инвестиционните мениджъри, са задължени да правят собствена оценка на кредитното качество на активи, не следва да възпрепятства съдилищата да установяват, че нарушение на Регламент (ЕО) № 1060/2009 от дадена агенция за кредитен рейтинг е причинило щети на инвеститор, за които агенцията за кредитен рейтинг носи отговорност. Въпреки че този регламент ще подобри възможностите на инвеститорите да направят собствена оценка на риска, те ще продължат да имат по-ограничен достъп до информация в сравнение с агенциите за кредитен рейтинг. Освен това е възможно по-специално по-малките инвеститори да нямат възможност за критична оценка на кредитен рейтинг, присъден от агенции за кредитен рейтинг.
(37)
Държавите-членки и ЕОЦКП следва да гарантират, че всички санкции, наложени съгласно Регламент (ЕО) № 1060/2009, се оповестяват публично само когато това публично оповестяване би било съразмерно.
(38)
С цел по-нататъшно смекчаване на конфликтите на интереси и улесняване на лоялната конкуренция на пазара за кредитен рейтинг е важно да се гарантира, че таксите, начислявани от агенциите за кредитен рейтинг на клиентите, не са дискриминационни. Разлики в таксите, събирани за един и същи вид услуга, следва да бъдат оправдани само поради различие в действителните разходи за предоставянето на тази услуга на различни клиенти. Освен това таксите, начислявани за услуги за кредитен рейтинг на даден емитент, не следва да зависят от резултатите или крайния продукт от извършената работа, нито от предоставянето на свързани (допълнителни) услуги. Освен това, с цел да се даде възможност за ефективен надзор на тези правила, агенциите за кредитен рейтинг следва да оповестяват пред ЕОЦКП таксите, получени от всеки един клиент, и общата ценова политика.
(39)
С цел да се допринесе за присъждането на актуални и достоверни държавни рейтинги и да се улесни разбирането от страна на потребителите, е важно редовното преразглеждане на тези рейтинги. Важно е също така да се повиши прозрачността за извършваната проучвателна дейност, персонала, ангажиран с подготовката на държавните рейтинги и допусканията, на които се основават кредитните рейтинги, направени от агенциите за кредитен рейтинг във връзка с държавен дълг.
(40)
Съществено е инвеститорите да имат подходяща информация, за да оценяват кредитоспособността на държави-членки. В рамките на своето наблюдение на икономическите и фискалните политики на държавите-членки Комисията събира и обработва данни за икономическото, финансовото и фискалното състояние и резултати на всички държави-членки, повечето от които са публикувани от Комисията и следователно могат да се използват от инвеститорите за оценка на потенциалната кредитоспособност на държави-членки. Когато е уместно и когато съществуват данни, при спазване на съответните приложими правила за поверителност в рамките на своето наблюдение на икономическите и фискалните политики на държавите-членки Комисията следва да допълва съществуващото докладване относно икономическите резултати на държавите-членки с евентуални допълнителни фактори или показатели, които могат да помогнат на инвеститорите да оценят кредитоспособността на държави-членки. Тези фактори следва да се предоставят на обществеността, като допълват съществуващите публикации и друга публично оповестявана информация, с оглед да се дадат на инвеститорите допълнителни данни, които да им помогнат да оценят кредитоспособността на суверенни субекти и тяхната информация относно задлъжнялостта. Като се има предвид горепосоченото, Комисията следва да разгледа възможността за разработване на европейска оценка на кредитоспособността, за да даде възможност на инвеститорите да извършат безпристрастна и обективна оценка на кредитоспособността на държавите-членки, като отчита конкретното икономическо и социално развитие. При необходимост Комисията следва да представи подходящи законодателни предложения.
(41)
Действащите правила предвиждат кредитните рейтинги да бъдат съобщавани на оценяваното лице 12 часа преди публикуването им. С цел да се избегне съобщаването на тази информация в извънработно време и да се остави достатъчно време на оценяваното лице за проверка на точността на данните, на които се основава кредитният рейтинг, че информацията, предоставяна на оценяваното лице, следва да бъде на разположение един цял работен ден преди публикуването на кредитния рейтинг или на рейтинговите перспективи. Списъкът с лица, които могат да получат тази информация, следва да е ограничен и ясно определен от оценявания субект.
(42)
С оглед на особеностите на държавните рейтинги и с цел намаляване на риска от неустойчивост, е необходимо и пропорционално да се изисква от агенциите за кредитен рейтинг да публикуват тези рейтинги едва след приключването на търговията на местата за търговия, установени в Съюза, както и поне един час преди тяхното отваряне. На същото основание е уместно и пропорционално и това, в края на декември агенциите за кредитен рейтинг да публикуват календар за следващите 12 месеца, посочващ датите на публикуване на държавни рейтинги и съответстващите им дати за публикуване на свързани с тях рейтингови перспективи, когато е приложимо. Подобни дати следва да се определят за петъчни дни. Само по отношение на непоискани държавни рейтинги броят на публикуванията в календара следва да бъде ограничен на между две и три. Когато това е необходимо за изпълнение на законовите им задължения, на агенциите за кредитен рейтинг следва да се позволява да се отклоняват от обявения от тях календар, като обясняват подробно причините за подобно отклонение. Подобно отклонение обаче не следва да се извършва рутинно.
(43)
На основата на развитието на пазара Комисията следва да представи доклад до Европейския парламент и до Съвета, в който се проучва доколко е уместно и по какъв начин да се подкрепи Европейска публична агенция за кредитен рейтинг, предназначена да оценява кредитоспособността на държавния дълг на държавите-членки, и/или Европейска фондация за кредитен рейтинг за всички други кредитни рейтинги. Ако е необходимо, Комисията следва да внесе съответните законодателни предложения.
(44)
С оглед спецификата на държавните рейтинги и за да се избегне рискът от „заразяване“ в рамките на Съюза, изявления, обявяващи преразглеждане на рейтингите на дадена група от държави, следва да се забранят, ако не са придружени от индивидуални доклади за държавите. Освен това, с оглед да се повиши достоверността и достъпността на източниците на информация, използвани от агенциите за кредитен рейтинг в публичните съобщения относно потенциални промени на държавни рейтинги, различни от кредитни рейтинги, рейтингови перспективи и придружаващите ги съобщения за пресата, подобни съобщения следва винаги да се основават на информация от сферата на оценявания субект, която е оповестена със съгласието на оценявания субект, освен ако информацията не е налична от общодостъпни източници. Когато правната рамка, приложима за оценявания субект, предвижда, че оценяваният субект не трябва да оповестява подобна информация, като например вътрешна информация съгласно определението в член 1, точка 1 от Директива 2003/6/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 28 януари 2003 година относно търговията с вътрешна информация и манипулирането на пазара (пазарна злоупотреба) (13), оценяваният субект не трябва да дава съгласието си.
(45)
За целите на прозрачността при публикуване на своите държавни рейтинги агенциите за кредитен рейтинг трябва да обяснят в съобщенията си за пресата или докладите си ключовите фактори в основата на тези кредитни рейтинги. Прозрачността за държавните рейтинги обаче не следва да бъде от окончателно значение за посоката на националните политики (икономически, в областта на труда и други). Ето защо, макар тези политики да могат да служат за фактор, според който агенцията за кредитен рейтинг да оценява кредитоспособността на суверенен субект или на неговите финансови инструменти, и да могат да се използват за обяснение на основните причини за даден държавен рейтинг, не следва да се позволяват преки или изрични изисквания или препоръки от агенции за кредитен рейтинг към суверенни субекти относно тези политики. Агенциите за кредитен рейтинг следва да се въздържат от всякакви преки или изрични препоръки относно политиките на суверенни субекти.
(46)
Техническите стандарти в сектора на финансовите услуги следва да осигурят адекватната защита на вложителите, инвеститорите и потребителите в целия Европейски съюз. Като на орган с високоспециализиран експертен опит би било ефикасно и целесъобразно на ЕОЦКП да се възложи разработването и предоставянето на Комисията на проекти за регулаторни и технически стандарти за изпълнение, които не включват политически избор.
(47)
Комисията следва да приеме проекта на регулаторни технически стандарти, разработен от ЕОЦКП относно съдържанието, честотата и представянето на информацията, която трябва да се предостави от страна на емитентите за структурирани финансови инструменти, представянето на информацията, включително структурата, формата, методиката и периода на отчитане, която агенциите за кредитен рейтинг следва да предоставят на ЕОЦКП по отношение на Европейската рейтингова платформа и съдържанието и формата на периодичното докладване за такси, начислявани от агенциите за кредитен рейтинг, за целите на текущия надзор от ЕОЦКП. Комисията следва да одобри тези стандарти посредством делегирани актове в съответствие с член 290 от ДФЕС и в съответствие с разпоредбите на членове 10-14 от Регламент (ЕС) № 1095/2010.
(48)
Регламент (ЕО) № 1060/2009 разрешава кредитни рейтинги, присъдени в трети държави, да бъдат използвани за регулаторни цели, ако те са присъдени от агенции за кредитен рейтинг, сертифицирани в съответствие с посочения регламент, или одобрени от агенции за кредитен рейтинг, установени в Съюза в съответствие с посочения регламент. Сертифицирането изисква Комисията да е приела решение за еквивалентност по отношение на регулаторния режим на трета държава спрямо агенциите за кредитен рейтинг, а признаването изисква действията на агенцията за кредитен рейтинг от трета държава да бъдат в съответствие с изисквания, които са най-малко толкова строги, колкото съответните правила на Съюза. Някои от разпоредбите на настоящия регламент не следва да се прилагат за оценките за еквивалентност и признаване. Това се отнася за онези разпоредби, които утвърждават задължения само за емитентите, но не и за агенциите за кредитен рейтинг. Освен това разпоредби, които се отнасят по-скоро до структурата на пазара на кредитни рейтинги в рамките на Съюза, а не за установяването на правила за поведение на агенциите за кредитен рейтинг, не следва да бъдат взимани под внимание в този контекст. За да може да се даде достатъчно време на трети държави да преразгледат регулаторните си рамки по отношение на оставащите нови разпоредби по същество, последните трябва да се прилагат само за целите на оценките на еквивалентността и признаването от 1 юни 2018 г. В тази връзка е важно да се припомни, че регулаторният режим на трета държава не следва да има еднакви правила като правилата, предвидени от настоящия регламент. Както вече е предвидено в Регламент (ЕО) № 1060/2009, за да бъде смятан за еквивалентен на регулаторния режим на Съюза или също толкова строг, регулаторният режим на третата държава следва да бъде достатъчен за постигането на практика на същите цели и резултати.
(49)
Тъй като целите на настоящия регламент, а именно - засилване на независимостта на агенциите за кредитен рейтинг, насърчаване на благоразумните процеси и методи на присъждане на кредитни рейтинги, смекчаване на рисковете, свързани с държавните рейтинги, намаляване на риска от предоверяване на кредитните рейтинги за участниците на пазара, както и гарантиране на правото на регресен иск за инвеститорите - не могат да бъдат постигнати в достатъчна степен от държавите-членки и следователно, с оглед на общоевропейската структура и въздействие на дейностите по определяне на кредитен рейтинг, които ще подлежат на надзор, могат да бъдат постигнати по-добре на равнището на Съюза, Съюзът може да приеме мерки в съответствие с принципа на субсидиарност, установен в член 5 от Договора за Европейския съюз. В съответствие с принципа на пропорционалност, уреден в същия член, настоящият регламент не надхвърля необходимото за постигането на тези цели.
(50)
До края на 2013 г. Комисията следва да представи доклад относно осъществимостта на мрежа от по-малки агенции за кредитен рейтинг с цел засилване на конкуренцията на пазара. Този доклад следва да извършва оценка на европейската финансова и нефинансова подкрепа, както и на стимулите за създаване на такава мрежа, като се отчитат потенциални конфликти на интереси, произтичащи от подобно публично финансиране.
(51)
Европейският надзорен орган за защита на данните беше консултиран в съответствие с член 28, параграф 2 от Регламент (ЕО) № 45/2001 на Европейския парламент и на Съвета от 18 декември 2000 г. относно защитата на лицата по отношение на обработката на лични данни от институции и органи на Общността и за свободното движение на такива данни (14) и прие становище (15).
(52)
С оглед на гореизложеното Регламент (ЕО) № 1060/2009 следва да бъде съответно изменен,
ПРИЕХА НАСТОЯЩИЯ РЕГЛАМЕНТ:
Член 1
Изменения на Регламент (ЕО) № 1060/2009
Регламент (ЕО) № 1060/2009 се изменя, както следва:
1)
Член 1 се заменя със следното:
„Член 1
Предмет
С настоящия регламент се въвежда общ регулаторен подход за повишаване на добросъвестността, прозрачността, отговорността, доброто управление и независимостта на дейностите по определяне на кредитен рейтинг, допринасящ за качеството на кредитните рейтинги, присъждани в Съюза и за доброто функциониране на вътрешния пазар, като в същото време се постига високо ниво на защита на потребителите и инвеститорите. С него се установяват условия за присъждане на кредитни рейтинги и правила за организацията и функционирането на агенциите за кредитен рейтинг, включително техните акционери и съдружници, с цел да се насърчи независимостта на агенциите за кредитен рейтинг, избягването на конфликти на интереси и подобряването на защита на потребителите и инвеститорите.
Настоящият регламент също така определя задълженията на емитентите, инициаторите и спонсорите, установени в Съюза, във връзка със структурираните финансови инструменти.“
2)
В член 2, параграф 1, член 3, параграф 1, буква м), член 4, параграф 2, параграф 3, уводна част, параграф 4, първа и втора алинея, член 5, параграф 1, уводна част, член 14, параграф 1 и приложение II, точка 1, думата„Общността“ се заменя със „Съюза“, а думата „общностното“ се заменя с „на Съюза“.
3)
Член 3 се изменя, както следва:
а)
параграф 1 се изменя, както следва:
i)
буква ж) се заменя със следното:
„ж)
„регулаторни цели“ означава използването на кредитни рейтинги с конкретната цел да бъде спазено правото на Съюза или правото на Съюза, така както то се прилага чрез националното законодателство на държавите-членки;“
ii)
добавят се следните букви:
„па)
„кредитна институция“ означава кредитна институция съгласно определението по член 4, точка 1 от Директива 2006/48/ЕО;
пб)
„инвестиционен посредник“ означава инвестиционен посредник съгласно определението по член 4, параграф 1, точка 1 от Директива 2004/39/ЕО;
пв)
„застрахователно предприятие“ означава застрахователно предприятие съгласно определението по член 13, точка 1 от Директива 2009/138/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 25 ноември 2009 година относно започването и упражняването на застрахователна и презастрахователна дейност (Платежоспособност II) (16);
пг)
„презастрахователно предприятие“ означава презастрахователно предприятие съгласно определението по член 13, точка 4 от Директива 2009/138/ЕО;
пд)
„институция за професионално пенсионно осигуряване“ означава институция за професионално пенсионно осигуряване съгласно определението по член 6, буква а) от Директива 2003/41/ЕО;
пе)
„управляващо дружество“ означава управляващо дружество съгласно определението по член 2, параграф 1, буква б) от Директива 2009/65/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 13 юли 2009 г. относно координирането на законовите, подзаконовите и административните разпоредби относно предприятията за колективно инвестиране в прехвърлими ценни книжа (ПКИПЦК) (17);
пж)
„инвестиционно дружество“ означава инвестиционно дружество което е получило разрешение в съответствие с Директива 2009/65/ЕО;
пз)
„лице, управляващо алтернативен инвестиционен фонд“ означава ЛУАИФ съгласно определението по член 4, параграф 1, буква б) от Директива 2011/61/ЕС на Европейския парламент и на Съвета от 8 юни 2011 г. относно лицата, управляващи алтернативни инвестиционни фондове (18);
пи)
„централен контрагент“ означава централен контрагент съгласно определението по член 2, точка 1 от Регламент (ЕС) № 648/2012 на Европейския парламент и на Съвета от 4 юли 2012 г. относно извънборсовите деривати, централните контрагенти и регистрите на трансакции (19), който е получил разрешение в съответствие с член 14 от посочения регламент;
пй)
„проспект“ означава проспект, публикуван съгласно Директива 2003/71/ЕО и Регламент (ЕО) № 809/2004;
iii)
букви р) и с) се заменят със следното:
„р)
„секторно законодателство“ означава законодателните актове на Съюза, посочени в букви па)-пй);
с)
„секторни компетентни органи“ означава националните компетентни органи, определени съгласно съответното секторно законодателство за надзор на кредитните институции, инвестиционните посредници, застрахователните предприятия, презастрахователните предприятия,, институциите за професионално пенсионно осигуряване,управляващите дружества, инвестиционните дружества лицата, управляващи алтернативни инвестиционни фондове,централните контрагенти и проспектите.“;
iv)
добавят се следните букви:
„т)
„емитент“ означава емитент съгласно определението по член 2, параграф 1, буква з) от Директива 2003/71/ЕО;
у)
„инициатор“ означава инициатор съгласно определението по член 4, точка 41 от Директива 2006/48/ЕО;
ф)
„спонсор“ означава спонсор съгласно определението по член 4, точка 42 от Директива 2006/48/ЕО;
х)
„държавен рейтинг“ означава:
i)
кредитен рейтинг, който е присъден на държава или на регионален или местен орган на държавно управление;
ii)
кредитен рейтинг, при който емитентът на дълг или финансово задължение, дългова ценна книга или друг финансов инструмент е държава или регионален или местен орган на държавно управление, или дружество със специално предназначение за дадена държава или регионален или местен орган;
iii)
кредитен рейтинг, при който емитентът е международна финансова институция, създадена от две или повече държави, която има за цел да мобилизира финансиране и да осигурява финансова подкрепа в полза на членовете на тази международна финансова институция, които са засегнати или заплашени от тежки финансови проблеми;
ц)
„рейтингова перспектива“ означава становище по отношение на вероятната посока на изменение на кредитния рейтинг в краткосрочен или средносрочен план или и двете.“;
ч)
„непоискан кредитен рейтинг“ и „непоискан държавен рейтинг“означава съответно кредитен рейтинг или държавен рейтинг, присъждан от агенция за кредитен рейтинг, без това да бъде поискано;
ш)
„кредитна оценка“ означава мярка за кредитоспособност, получена от обобщаване и изразяване на данни, основани единствено на предварително зададена статистическа система или модел, без да се добавя съществен, специфичен за рейтинга, аналитичен принос от рейтингов анализатор;
щ)
„регулиран пазар“ означава регулиран пазар по смисъла на член 4, параграф 1, точка 14 от Директива 2004/39/ЕО, който е установен в Съюза;
аа)
„пресекюритизация“ означава пресекюритизация съгласно определението по член 4, точка 40а от Директива 2006/48/ЕО.“;
б)
добавя се следният параграф:
„3. За целите на настоящия регламент терминът „акционер“ включва и действителни бенефициери съгласно определението в член 3, точка 6 от Директива 2005/60/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 26 октомври 2005 г. за предотвратяване използването на финансовата система за целите на изпирането на пари и финансирането на тероризъм (20);
4)
Член 4 се изменя, както следва:
а)
параграф 1 се заменя със следното:
„1. Кредитните институции, инвестиционните посредници, застрахователните предприятия, презастрахователните предприятия,, институциите за професионално пенсионно осигуряване, управляващите дружества, инвестиционните дружества, лицата, управляващи алтернативни инвестиционни фондове, и централните контрагенти, могат да използват кредитните рейтинги за регулаторни цели единствено ако са присъдени от агенции за кредитен рейтинг, установени в Съюза и регистрирани в съответствие с настоящия регламент.
Когато проспект съдържа препратка към кредитен рейтинг или кредитни рейтинги, емитентите, предлагащите страни или лицата, които искат да бъдат допуснати до търговия на регулиран пазар се уверяват, че проспектът съдържа също така на видно място ясна информация относно това дали кредитният рейтинг е присъден от кредитна агенция, установена в Съюза и регистрирана съгласно настоящия регламент.“;
б)
в параграф 3 буква б) се заменя със следното:
„б)
агенцията за кредитен рейтинг е проверила и е в състояние да докаже във всеки момент пред Европейския надзорен орган (Европейски орган за ценни книжа и пазари) („ЕОЦКП“), създаден с Регламент (ЕС) № 1095/2010 на Европейския парламент и на Съвета (21), че извършените дейности по определяне на кредитен рейтинг от агенция за кредитен рейтинг от трета държава, в резултат на които е присъден подлежащият на признаване кредитен рейтинг, отговарят на изисквания, които са най-малко толкова строги, колкото изискванията, предвидени в членове 6-12 и приложение I, с изключение на членове 6а, 6б, 8а, 8б, 8в и 11а, приложение I, раздел Б, точка 3, буква ба) и точки 3а и 3б.
5)
Член 5 се изменя, както следва:
а)
в параграф 6, втора алинея, буква б) се заменя със следното:
„б)
агенциите за кредитен рейтинг в тази трета държава са подчинени на правно обвързващи правила, които са еквивалентни на правилата, посочени в членове 6-12 и приложение I, с изключение на членове 6а, 6б, 8а, 8б, 8в и 11а, приложение I, раздел Б, точка 3, буква ба) и точки 3а и 3б; както и“;
б)
параграф 8 се заменя със следното:
„8. Членове 20, 23б и 24 се прилагат по отношение на агенциите за кредитен рейтинг, сертифицирани съгласно член 5, параграф 3 и присъдените от тях кредитни рейтинги.“;
6)
в дял I се създават следните членове:
„Член 5а
Предоверяване на финансовите институции в кредитните рейтинги
1. Субектите, посочени в член 4, параграф 1, изготвят своя собствена оценка на кредитния риск и при определянето на кредитоспособността на дадено лице или финансов инструмент не се доверяват единствено или механично на кредитните рейтинги.
2. Секторните компетентни органи, отговорни за надзора на субектите, посочени в член 4, параграф 1, като отчитат естеството, мащаба и сложността на техните дейности, наблюдават адекватността на процесите им за кредитна оценка на риска, оценяват използването на договорни позовавания на кредитни рейтинги и по целесъобразност насърчават смекчаването на въздействието на подобни позовавания, с оглед да се намали единственото и механично доверяване на кредитни рейтинги, в съответствие със специфичното секторно законодателство.
Член 5б
Доверяване на Европейските надзорни органи и на Европейския съвет за системен риск в кредитните рейтинги
1. Европейският надзорен орган (Европейски банков орган) (ЕБО), създаден с Регламент (ЕС) № 1093/2010 на Европейския парламент и на Съвета (22), Европейският надзорен орган (Европейски орган за застраховане и професионално пенсионно осигуряване) (ЕОЗППО), създаден с Регламент (ЕС) № 1094/2010 на Европейския парламент и на Съвета (23), и ЕОЦКП не се позовават на кредитни рейтинги в своите насоки, препоръки и проекти на технически стандарти, когато подобни позовавания биха могли да накарат компетентните органи, секторните компетентни органи, субектите, посочени в член 4, параграф 1 или други участници на финансовите пазари да започнат да се доверяват единствено или механично на кредитните рейтинги. Ето защо до 31 декември 2013 г. ЕБО, ЕОЗППО и ЕОЦКП преразглеждат и премахват, където е уместно, всички такива позовавания на кредитни рейтинги в съществуващите насоки и препоръки.
2. Европейският съвет за системен риск (ЕССР), създаден с Регламент (ЕС) № 1092/2010 на Европейския парламент и на Съвета от 24 ноември 2010 г. за пруденциалния надзор върху финансовата система на Европейския съюз на макроравнище и за създаване на Европейски съвет за системен риск (24), не се позовава на кредитни рейтинги в своите предупреждения и препоръки, когато подобни позовавания биха могли да предизвикат доверяване единствено или механично на кредитните рейтинги.
Член 5в
Предоверяване на кредитните рейтинги в правото на Съюза
Без да се засяга правото ѝ на инициатива, Комисията продължава да извършва преглед на позоваванията на кредитни рейтинги в правото на Съюза, които водят или могат да доведат до доверяване единствено или механично на кредитните рейтинги от страна на компетентните органи, секторните компетентни органи, субектите, посочени в член 4, параграф 1 или други участници на финансовия пазар, с цел премахване на всяко позоваване на кредитни рейтинги за регулаторни цели в правото на Съюза до 1 януари 2020 г., при условие че са идентифицирани и приложени подходящи алтернативи за оценка на кредитния риск.
7)
Член 6 се изменя, както следва:
а)
параграф 1 се заменя със следното:
„1. Агенцията за кредитен рейтинг предприема всички необходими мерки, за да гарантира, че върху присъждането на кредитен рейтинг или рейтингова перспектива не оказва влияние никакъв съществуващ или потенциален конфликт на интереси или стопански отношения, в които участва агенцията за кредитен рейтинг, която присъжда кредитния рейтинг или рейтинговата перспектива, нейните акционери, управители, рейтингови анализатори, служители, както и всяко друго физическо лице, чиито услуги са предоставени на разположение или са под контрола на агенцията за кредитен рейтинг, или лице, което пряко или косвено е свързано с нея чрез контрол.“;
б)
в параграф 3 уводната част се заменя със следното:
„3. По искане на агенция за кредитен рейтинг ЕОЦКП може да я освободи от спазване на изискванията по приложение I, раздел А, точки 2, 5, 6 и 9 и член 7, параграф 4, ако агенцията за кредитен рейтинг може да докаже, че тези изисквания са непропорционални предвид естеството, мащаба и сложността на нейната стопанска дейност, както и предвид естеството и различните видове присъждани кредитни рейтинги, както и че:“;
в)
добавя се следният параграф:
„4. Агенциите за кредитен рейтинг създават, поддържат, прилагат и документират ефективна структура за вътрешен контрол за прилагане на политики и процедури за превенция и смекчаване на евентуални конфликти на интереси и за гарантиране на независимостта на кредитните рейтинги, рейтинговите анализатори и рейтинговите екипи по отношение на акционери, административни органи и органи за управление и продажбени и маркетингови дейности. Агенциите за кредитен рейтинг установяват стандартни оперативни процедури (СОП) по отношение на корпоративното управление, организацията и управлението на конфликти на интереси. Те периодично следят и преглеждат тези СОП, за да оценяват ефективността им и преценяват дали трябва да бъдат актуализирани.“
8)
Вмъкват се следните членове:
„Член 6а
Конфликти на интереси във връзка с инвестиции в агенции за кредитен рейтинг
1. На акционер или съдружник в агенция за кредитен рейтинг, който притежава най-малко 5 % от капитала или правата на глас в тази агенция за кредитен рейтинг или в дружество, което разполага с възможността да упражнява контрол или доминиращо влияние върху тази агенция за кредитен рейтинг се забранява да:
а)
притежава 5 % или повече от капитала на друга агенция за кредитен рейтинг;
б)
има правото или правомощието да упражнява 5 % или повече от правата на глас в друга агенция за кредитен рейтинг;
в)
има правото или правомощието да назначава или отстранява членове на административния или надзорния съвет на друга агенция за кредитен рейтинг;
г)
бъде член на административния или надзорния съвет на друга агенция за кредитен рейтинг;
д)
упражнява или да има правомощието да упражнява контрол или доминиращо влияние върху друга агенция за кредитен рейтинг.
Забраната, посочена в първа алинея, буква а), не се прилага спрямо участия в диверсифицирани колективни инвестиционни схеми, включително управлявани фондове като пенсионни фондове и фондове, свързани с животозастраховането, при условие че участието в такива схеми не позволява на акционер или съдружник в агенция за кредитен рейтинг да упражнява значително влияние върху стопанските дейности на тези схеми.
2. Настоящият член не се прилага за инвестиции в други агенции за кредитен рейтинг, принадлежащи към същата група от агенции за кредитен рейтинг.
Член 6б
Максимална продължителност на договорните отношения с агенция за кредитен рейтинг
1. Когато агенция за кредитен рейтинг сключва договор за присъждане на кредитни рейтинги относно пресекюритизации, тя не присъжда кредитни рейтинги относно нови пресекюритизации с базови активи от същия инициатор за срок, надхвърлящ четири години.
2. Когато агенция за кредитен рейтинг сключва договор за присъждане на рейтинг на пресекюритизации, тя иска от емитента:
а)
да определи броя на агенциите за кредитен рейтинг,които имат договорни отношения за присъждане на кредитни рейтинги относно пресекюритизации с базови активи от същия инициатор;
б)
да изчисли процента на общия брой на пресекюритизациите с кредитен рейтинг с базови активи от същия инициатор, за които всяка агенция за кредитен рейтинг присъжда кредитни рейтинги.
Когато всяка от най-малко четири агенции за кредитен рейтинг присъжда кредитни рейтинги на повече от 10 % от общия брой на пресекюритизациите с кредитен рейтинг, ограниченията, посочени в параграф 1, не се прилагат.
Освобождаването, предвидено във втора алинея продължава да се прилага поне докато агенцията за кредитен рейтинг сключи нов договор за присъждане на кредитен рейтинг за пресекюритизации с базови активи от същия инициатор. Когато критериите, предвидени във втора алинея не са изпълнени при сключването на такъв договор, срокът, посочен в параграф 1, се изчислява считано от датата на сключване на новия договор.
3. Считано от датата на изтичане на договора по параграф 1, агенцията за кредитен рейтинг не сключва нов договор за присъждане на кредитен рейтинг за пресекюритизации с базови активи от същия инициатор за срок, равен на продължителността на изтеклия договор, но не по-дълъг от четири години.
Първата алинея се прилага и по отношение на:
а)
агенциите за кредитен рейтинг, принадлежащи към същата група от агенции за кредитен рейтинг, в която участва и посочената в параграф 1 агенция за кредитен рейтинг;
б)
агенциите за кредитен рейтинг, които са акционер или съдружник в посочената в параграф 1 агенция за кредитен рейтинг;
в)
агенциите за кредитен рейтинг, в които посочената в параграф 1 агенция за кредитен рейтинг е акционер или съдружник.
4. Независимо от параграф 1, когато се присъжда кредитен рейтинг на пресекюритизация преди изтичането на максималния срок на договорните отношения, посочени в параграф 1, агенцията за кредитен рейтинг може да продължи да наблюдава и актуализира тези кредитни рейтинги, при поискване, за срока на пресекюритизацията.
5. Настоящият член не се прилага за агенциите за кредитен рейтинг, които имат по-малко от 50 служители на равнище група, участващи в предоставянето на дейности по кредитен рейтинг, или които имат годишен оборот по-малко от 10 милиона евро на равнище група.
6. Когато агенция за кредитен рейтинг сключва договор за присъждането на кредитни рейтинги относно пресекюритизации преди 20 юни 2013 г., срокът, посочен в параграф 1, се изчислява считано от тази дата.“
9)
Член 7, параграф 5 се заменя със следното:
„5. Възнагражденията и оценката на резултатите от дейността на служителите, участващи в дейностите по определянe на кредитен рейтинг или рейтингови перспективи, както и лицата, одобряващи кредитните рейтинги или рейтинговите перспективи, не се определят в зависимост от размера на приходите, които агенцията за кредитен рейтинг получава от оценяваните лица или от свързани с тях трети лица.“
10)
Член 8 се изменя, както следва:
а)
параграф 2 се заменя със следното:
„2. Агенциите за кредитен рейтинг приемат, въвеждат и прилагат подходящи мерки, за да гарантират, че кредитните рейтинги и рейтинговите перспективи, които присъждат, се основават на задълбочен анализ на цялата информация, с която разполагат и която е от значение за анализа им съгласно приложимите рейтингови методологии. Те вземат всички необходими мерки, така че информацията, която използват при определянето на кредитните рейтинги и рейтинговите перспективи, да е с необходимото качество и да е от надеждни източници. Агенцията за кредитен рейтинг присъждат кредитни рейтинги и рейтингови перспективи, като посочва, че рейтингът е мнение на агенцията за кредитен рейтинг и на него следва да се разчита до ограничена степен.
2а. Промени в кредитните рейтинги се присъждат съгласно публикуваните рейтингови методологии на агенцията за кредитен рейтинг.“;
б)
в параграф 5 се добавя следната алинея:
„Държавните рейтинги се преразглеждат най-малко на всеки шест месеца.“;
в)
вмъква се следният параграф:
„5а. Агенциите за кредитен рейтинг, които възнамеряват да направят съществени промени или да използват нови рейтингови методологии, модели или ключови рейтингови допускания, които могат да имат въздействие върху даден кредитен рейтинг, публикуват предложените съществени промени или предложените нови рейтингови методологии на своята страница в интернет, като приканват всички заинтересовани страни да представят своите коментари в рамките на един месец, заедно с подробно обяснение на основанията и последиците от предложените съществени промени или предложените нови рейтингови методологии.“;
г)
параграф 6 се изменя, както следва:
i)
уводната част се заменя със следното:
„6. При промяна на рейтинговите методологии, моделите или ключовите рейтингови допускания, използвани в дейностите по определяне на кредитен рейтинг, в съответствие с член 14, параграф 3, агенциите за кредитен рейтинг:“;
ii)
вмъкват се следните букви:
„аа)
незабавно осведомяват ЕОЦКП и публикуват на своята страница в интернет резултатите от консултацията и новите рейтингови методологии заедно с тяхното подробно разяснение, и датата на прилагането им;
аб)
незабавно публикуват на своята страница в интернет отговорите на консултацията, посочена в параграф 5а, освен в случаите, в които лицето, отговарящо на консултацията изисква поверителност на консултацията;“
д)
добавя се следният параграф:
„7. Ако агенциите за кредитен рейтинг узнаят за грешки в своите рейтингови методологии или в начина на тяхното прилагане, те незабавно:
а)
уведомяват ЕОЦКП и всички засегнати лица, на които е бил присъден рейтинг, относно тези грешки, като разясняват въздействието върху присъжданите от тях рейтинги, включително необходимостта от преразглеждане на вече присъдени рейтинги;
б)
публикуват тези грешки на своята страница в интернет, когато грешките имат въздействие върху присъжданите от тях кредитни рейтинги;
в)
коригират тези грешки в рейтинговите методологии; както и
г)
прилагат мерките, посочени в параграф 6, букви а), б) и в).“
11)
Вмъкват се следните членове:
„Член 8а
Държавни рейтинги
1. Държавните рейтинги се присъждат по начин, който гарантира, че е извършен анализ на индивидуалната специфика на определена държава-членка. Изявление, което обявява преразглеждането на конкретна група държави, се забранява, ако не е придружено от индивидуални национални доклади. Тези доклади се оповестяват публично.
2. Публични оповестявания, различни от кредитни рейтинги, рейтингови перспективи или придружаващите ги изявления в пресата или доклади, посочени в приложение I, раздел Г, част I, точка 5, които са свързани с евентуални промени на държавните рейтинги, не се основават на информация от сферата на оценяваното лице, която е оповестена без съгласието на оценяваното лице, освен ако тя произтича от общо достъпни източници или не съществуват основателни причини оценяваното лице да не дава съгласието си за оповестяване на такава информация.
3. Агенциите за кредитен рейтинг, вземайки предвид член 8, параграф 5, втора алинея, ежегодно публикуват на страницата си в интернет и представят на ЕОЦКП, съгласно приложение I, раздел Г, част III, точка 3, календар в края на месец декември за следващите 12 месеца, посочващ най-много три дати за публикуване на непоискани държавни рейтинги и свързаните с тях рейтингови перспективи и посочващ датите за публикуване на поискани държавни рейтинги и свързаните с тях рейтингови перспективи. Такива дати се определят за петъчни дни.
4. Отклонението на публикуването на държавен рейтинг или свързаните с него рейтингови перспективи от календара е възможно единствено когато това е необходимо, за да изпълни агенцията за кредитен рейтинг задълженията си съгласно член 8, параграф 2, член 10, параграф 1 и член 11, параграф 1, и се придружава от подробно обяснение на причините за отклонение от обявения календар.
Член 8б
Информация за структурирани финансови инструменти
1. Установените в Съюза емитент, инициатор и спонсор на структуриран финансов инструмент публикуват съвместно на страницата в интернет, създадена от ЕОЦКП в съответствие с параграф 4, информацията за кредитното качество и показателите на базовите активи на структурирания финансов инструмент, за структурата на секюритизационната сделка, за паричните потоци или за обезпечението по дадена секюритизационна експозиция, както и всяка друга информация, необходима за провеждането на всеобхватни тестове за устойчивост, основаващи се на достатъчно данни, по отношение на паричните потоци и обезпеченията във връзка с базовите експозиции.
2. Задължението за публикуване на информация по параграф 1 не предполага публикуването на такава информация, когато това би нарушило националното право или правото на Съюза, уреждащо защитата на поверителността на източниците на информация или обработката на лични данни.
3. ЕОЦКП разработва проекти на регулаторни технически стандарти за определяне на:
а)
информацията, която посочените в параграф 1 лица трябва да публикуват с цел спазване на задълженията по параграф 1, в съответствие с изискванията, посочени в параграф 2;
б)
честотата, с която информацията, посочена в буква а), се актуализира;
в)
представянето на информацията, посочена в буква а), чрез стандартизиран образец за оповестяване.
ЕОЦКП представя на Комисията тези проекти на регулаторни технически стандарти до 21 юни 2014 г.
На Комисията се делегират правомощия за приемане на посочените в първа алинея регулаторни технически стандарти в съответствие с процедурата, предвидена в членове 10-14 от Регламент (ЕС) № 1095/2010.
4. ЕОЦКП създава страница в интернет за публикуване на информацията относно структурираните финансови инструменти, както е посочено в параграф 1.
Член 8в
Двоен кредитен рейтинг на структурирани финансови инструменти
1. Когато емитент или свързана трета страна възнамеряват да поиска присъждането на кредитен рейтинг на структуриран финансов инструмент, те ангажират за целта най-малко две агенции за кредитен рейтинг, които да присъдят кредитни рейтинги независимо една от друга.
2. Посоченият в параграф 1 емитент или свързана трета страна гарантират, че ангажираните агенции за кредитен рейтинг отговарят на следните условия:
а)
те не трябва да принадлежат към една и съща група от агенции за кредитен рейтинг;
б)
те не трябва да бъдат акционер или съдружник в някоя от другите агенции за кредитен рейтинг;
в)
те не трябва да имат правото или правомощието да упражняват права на глас в някоя от другите агенции за кредитен рейтинг;
г)
те не трябва да имат правото или правомощието да назначават или отстраняват членове на административния или надзорния съвет на някоя от другите агенции за кредитен рейтинг;
д)
никой от членовете на административния или надзорния съвет на агенция за кредитен рейтинг не трябва да бъде член на административния или надзорния съвет на някоя от другите агенции за кредитен рейтинг;
е)
те не трябва да упражняват или да имат правото да упражняват контрол или доминиращо влияние върху някоя от другите агенции за кредитен рейтинг.
Член 8г
Използване на много агенции за кредитен рейтинг
1. В случаите когато емитент или свързано трета страна възнамерява да ангажира поне две агенции за кредитен рейтинг за оценка на една емисия или лице, емитентът или свързана трета страна разглежда възможността за ангажиране на поне една кредитна агенция, която не притежава повече от 10 % от общия пазарен дял и която може да бъде оценена от емитента или свързана трета страна като способна да присъди рейтинг на съответната емисия или лице, при условие че въз основа на списъка на ЕОКЦКП, посочен в параграф 2, има на разположение агенция за кредитен рейтинг за оценка на специфичната емисия или лице. Когато емитентът или свързана трета страна не ангажира поне една кредитна агенция, която не притежава повече от 10 % от общия пазарен дял, този факт се документира.
2. С оглед улесняване на оценката от страна на емитента или свързана трета страна в съответствие с параграф 1, ЕОЦКП ежегодно публикува на страницата си в интернет списък на регистрираните агенции за кредитен рейтинг, като посочва общия им пазарен дял и видовете присъждани кредитни рейтинги, и този списък може да се използва от емитента като начална точка за неговата оценка.
3. За целите на настоящия член общият пазарен дял се измерва спрямо годишния оборот, генериран от дейностите по определяне на кредитен рейтинг и допълнителни услуги, на равнище група.“
12)
В член 10 параграфи 1 и 2 се заменят със следния текст:
„1. Агенциите за кредитен рейтинг оповестяват своевременно и без да прилагат избирателен подход всички кредитни рейтинги или рейтингови перспективи, както и всички решения за прекратяване на кредитен рейтинг. При решения за прекратяване на кредитен рейтинг оповестената информация сдържа пълна обосновка на решението.
Първа алинея се прилага и по отношение на кредитни рейтинги, които се разпространяват чрез абонамент.
2. Агенциите за кредитен рейтинг гарантират, че кредитните рейтинги и рейтинговите перспективи се представят и обработват в съответствие с изискванията, изложени в приложение I, раздел Г, и не представят фактори извън тези, които са свързани с кредитните рейтинги.
2а. До оповестяването на кредитните рейтинги, рейтинговите перспективи и свързаната с тях информация, те се считат за вътрешна информация, както е определено в, и в съответствие с Директива 2003/6/ЕО.
Член 6, параграф 3 от тази директива се прилага mutatis mutandis за агенциите за кредитен рейтинг по отношение на тяхното задължение за поверителност, задължението им за поддържане на списък на лицата, които имат достъп до техните кредитни рейтинги, рейтингови перспективи и свързаната с тях информация преди оповестяването.
Списъкът на лицата, на които кредитните рейтинги, рейтинговите перспективи и свързана с тях информация са съобщени, преди да бъдат оповестени, следва да се ограничи до лица, определени за целта от всяко оценявано лице.“
13)
В член 10, параграф 5, първата алинея се заменя със следното:
„5. Когато дадена агенция за кредитен рейтинг присъжда непоискан кредитен рейтинг, тя посочва на видно място в него, като използва ясно различим различен цветен код за категорията рейтинг, дали оценяваното лице или свързана трета страна са участвали в процеса на определяне на кредитния рейтинг и дали агенцията за кредитен рейтинг е имала достъп до счетоводните сметки, управленческите и други представляващи интерес вътрешни документи на оценяваното лице или на свързана трета страна.“
14)
Член 11, параграф 2 се заменя със следното:
„2. Регистрирана или сертифицирана агенция за кредитен рейтинг предоставя на разположение в създадения от ЕОЦКП централен регистър информация за резултатите от своята дейност за минали периоди, включително относно честотата на промяна на рейтингите, както и информация относно присъждани в миналото кредитни рейтинги и промяната на тези рейтинги. Такава агенция за кредитен рейтинг предоставя информацията в регистъра съгласно стандартен образец, установен от ЕОЦКП. ЕОЦКП осигурява публичен достъп до тази информация и публикува на годишна основа обобщена информация за наблюдаваните основни тенденции.“
15)
Вмъква се следният член:
„Член 11а
Европейска рейтингова платформа
1. При присъждане на кредитен рейтинг или рейтингова перспектива всички регистрирани и сертифицирани агенции за кредитен рейтинг представят на ЕОЦКП информация за рейтинга, включваща кредитния рейтинг и рейтинговата перспектива на оценявания инструмент, информация относно вида кредитен рейтинг и вида действия за неговото определяне, както и дата и час на публикуване.
2. ЕОЦКП публикува на страница в интернет („Европейска рейтингова платформа“) отделните рейтинги, които са му били предоставени съгласно параграф 1.
Централният регистър, посочен в член 11, параграф 2, се включва в Европейската рейтингова платформа.
3. Настоящият член не се прилага за кредитни рейтинги или рейтингови перспективи, които са изготвени срещу такса, предназначени са единствено за инвеститори и са оповестени само на тях.“
16)
В член 14, параграф 3 се добавя следната алинея:
„Без да се засяга втората алинея, агенцията за кредитен рейтинг уведомява ЕОЦКП за планираните съществени промени в рейтинговите методологии, модели или ключови рейтингови допускания или за предлаганите нови рейтингови методологии, модели или ключови рейтингови допускания, когато агенцията за кредитен рейтинг публикува предлаганите промени или предлага нови рейтингови методологии на своята страница в интернет в съответствие с член 8, параграф 5а. След изтичането на срока за консултации агенцията за кредитен рейтинг уведомява ЕОЦКП за всички промени, направени в резултат на консултациите.“
17)
Член 18, параграф 2 се заменя със следното:
„2. ЕОЦКП съобщава на Комисията, ЕБО, ЕОЗППО, компетентните органи и секторните компетентни органи всяко решение по член 16, 17 или 20.“
18)
Член 19, параграф 1 се заменя със следното:
„1. ЕОЦКП начислява такса на агенциите за кредитен рейтинг в съответствие с настоящия регламент и регламента на Комисията, посочен в параграф 2. Тази такса изцяло покрива разходите на ЕОЦКП по регистрацията, сертифицирането и надзора на агенциите за кредитен рейтинг и по възстановяване на разходите, които могат да възникнат за компетентните органи съгласно настоящия регламент, по-специално в резултат на делегиране на задачи в съответствие с член 30.“
19)
Член 21 се изменя, както следва:
а)
параграф 4 се изменя, както следва:
i)
уводната част се заменя със следното:
„4. ЕОЦКП разработва проекти на регулаторни технически стандарти за определяне на:“;
ii)
буква д) се заменя със следното:
„д)
съдържанието и формата на периодично отчитаните данни за кредитните рейтинги, които ще бъдат изисквани от регистрираните и сертифицираните агенции за кредитен рейтинг за целите на текущия надзор, упражняван от ЕОЦКП.“;
iii)
след буква д) се добавят следните алинеи:
„ЕОЦКП представя на Комисията тези проекти на регулаторни технически стандарти до 21 юни 2014 г.
На Комисията се делегират правомощия за приемане на посочените в първа алинея регулаторни технически стандарти в съответствие с процедурата, предвидена в членове 10-14 от Регламент (ЕС) № 1095/2010.“;
б)
вмъкват се следните параграфи:
„4а. ЕОЦКП разработва проекти на регулаторни технически стандарти за определяне на:
а)
съдържанието и представянето на информацията, включително структура, формат, метод и график на отчитане, която агенциите за кредитен рейтинг оповестяват пред ЕОЦКП съгласно член 11а, параграф 1; както и
б)
съдържанието и формата на периодично отчитаните данни за таксите, начислявани от агенциите за кредитен рейтинг, за целите на упражнявания от ЕОЦКП текущ надзор.
ЕОЦКП представя на Комисията тези проекти на регулаторни технически стандарти до 21 юни 2014 г.
На Комисията се делегират правомощия за приемане на посочените в първа алинея регулаторни технически стандарти в съответствие с процедурата, предвидена в членове 10-14 от Регламент (ЕС) № 1095/2010.
4б. ЕОЦКП докладва относно възможността за създаване на една или повече съпоставки на кредитни рейтинги, предоставени в съответствие с член 11а, параграф 1, и предава доклада по този въпрос на Комисията до 21 юни 2015 г. Този доклад оценява по-специално:
а)
възможността, цената и ползите от изготвянето на една или повече съпоставки;
б)
начините една или повече съпоставки да бъдат изготвени, без да се даде погрешна представа за кредитните рейтинги в контекста на различните методологии;
в)
евентуалните последици, които съпоставките биха могли да имат върху регулаторните технически стандарти, разработени до момента във връзка с член 21, параграф 4а, букви а) и б).
ЕОЦКП се консултира с ЕБО и ЕОЗППО по отношение на първа алинея, букви а) и б).“;
в)
параграф 5 се заменя със следното:
„5. ЕОЦКП публикува ежегоден доклад за прилагането на настоящия регламент. Докладът съдържа по-специално оценка на прилагането на приложение I от страна на агенциите за кредитен рейтинг, регистрирани съгласно настоящия регламент, и оценка на прилагането на механизма на признаване, посочен в член 4, параграф 3.“
20)
В член 22а заглавието се заменя със следното:
„Проверка на спазването на методологическите изисквания“.
21)
Член 25а се заменя със следното:
„Член 25а
Секторни компетентни органи, отговорни за надзора и прилагането на член 4, параграф 1, и членове 5а, 8б, 8в и 8г
Секторните компетентни органи отговарят за надзора и прилагането на член 4, параграф 1, и членове 5а, 8б, 8в и 8г, в съответствие с приложимото секторно законодателство.“
22)
Вмъква се следният дял:
„ДЯЛ IIIА
ГРАЖДАНСКА ОТГОВОРНОСТ НА АГЕНЦИИТЕ ЗА КРЕДИТЕН РЕЙТИНГ
Член 35а
Гражданска отговорност
1. Когато агенцията за кредитен рейтинг е извършила умишлено или поради груба небрежност някое от изброените в приложение III нарушения, оказващи въздействие върху кредитен рейтинг, инвеститорът или емитентът могат да предявят иск за обезщетение срещу съответната агенция за кредитен рейтинг за вреди, причинени им поради това нарушение.
Инвеститорът може да предяви иск за обезщетение съгласно настоящия член, когато установи, че основателно е разчитал, в съответствие с член 5а, параграф 1 или по друг начин с дължимата грижа, на кредитен рейтинг за решение с цел да инвестира, да задържи или да продаде даден финансов инструмент, обхванат от този кредитен рейтинг.
Емитент може да предяви иск за обезщетение съгласно настоящия член, когато установи, че той или неговите финансови инструменти са обхванати от кредитния рейтинг и че нарушението не произтича от подвеждаща и неточна информация, предоставена от емитента на агенцията за кредитен рейтинг, пряко или посредством публично достъпна информация.
2. Отговорност на инвеститора или на емитента е да представи точна и подробна информация, сочеща, че агенцията за кредитен рейтинг е извършила нарушение на настоящия регламент и че това нарушение е оказало въздействие върху присъдения кредитен рейтинг.
Какво представлява точна и подробна информация се оценява от компетентния национален съд, като се отчита фактът, че инвеститорът или емитентът може да не са имали достъп до информация, която е чисто от сферата на агенцията за кредитен рейтинг.
3. Посочената в параграф 1 гражданска отговорност на агенциите за кредитен рейтинг е ограничена предварително единствено когато това ограничение е:
а)
разумно и пропорционално; и
б)
допустимо съгласно приложимото национално право,, в съответствие с параграф 4.
Когато ограничението на гражданската отговорност не е съобразено с условията, посочени в първата алинея, то няма правно действие.
4. Термините „вреди“, „умисъл“, „груба небрежност“, „основателно е разчитал“, „дължима грижа“, „въздействие“, „разумно“ и „пропорционално“, които са посочени в настоящия член, но нямат определения в него, се тълкуват и прилагат в съответствие с приложимото национално право, както е определено от съответните правила на международното частно право. Въпроси относно гражданската отговорност на дадена агенция за кредитен рейтинг, които не са обхванати от настоящия регламент, се решават с помощта на приложимото национално право, както е определено от съответните правила на международното частно право. Компетентният съд, който решава относно иска за гражданска отговорност, внесен от даден инвеститор или емитент, се определя от съответните правила на международното частно право.
5. Настоящият член не изключва допълнителни искове, свързани с гражданска отговорност, в съответствие с националното право.
6. Правото на обезщетение, уредено в този член, не възпрепятства ЕОЦКП от пълно изпълняване на правомощията му, предвидени в член 36а.“
23)
Член 36а, параграф 2, първа алинея се изменя, както следва:
а)
букви а) и б) се заменят със следното:
„а)
за нарушения по точки 1-5, 11-15, 19, 20, 23, 26а-26г, 28, 30, 32, 33, 35, 41, 43, 50, 51 и 55-62 от приложение III, раздел I, глобите са в размер на най-малко 500 000 EUR, но не повече от 750 000 EUR;
б)
за нарушения по точки 6, 7, 8, 16, 17, 18, 21, 22, 22а, 24, 25, 27, 29, 31, 34, 37-40, 42, 42а, 42б, 45-49а, 52, 53 и 54 от приложение III, раздел I, глобите са в размер на най-малко 300 000 EUR, но не повече от 450 000 EUR;“
б)
букви г) и д) се заменят със следното:
„г)
за нарушения по точки 1, 6, 7, 8 и 9 от приложение III, раздел II, глобите са в размер на най-малко 50 000 EUR, но не повече от 150 000 EUR;
д)
за нарушения по точки 2, 3а-5 от приложение III, раздел II, глобите са в размер на най-малко 25 000 EUR, но не повече от 75 000 EUR;“
в)
буква з) се заменя със следното:
„з)
за нарушения по точка 20а от приложение III, раздел I, точки 4-4в, 6, 8 и 10 от приложение III, раздел III, глобите са в размер на най-малко 90 000 EUR, но не повече от 200 000 EUR;“.
24)
Член 39 се изменя, както следва:
а)
параграфи 1 и 3 се заличават;
б)
добавят се следните параграфи:
„4. Комисията, след техническа консултация с ЕОЦКП, прави преглед на ситуацията на пазара на кредитни рейтинги за структурирани финансови инструменти, по-специално пазара на кредитни рейтинги за пресекюритизации. До 1 юли 2016 г., след този преглед, Комисията внася доклад в Европейския парламент и в Съвета, придружен, по целесъобразност, от законодателно предложение, оценяващ по-специално:
а)
наличието на достатъчно голям избор, така че да са изпълнени изискванията по членове 6б и 8в;
б)
дали е целесъобразно да се съкрати или удължи максималната продължителност на договорните отношения, посочена в член 6б, параграф 1, както и посоченият в член 6б, параграф 3 минимален срок, преди агенциите за кредитен рейтинг да могат да сключват отново договор с даден емитент или свързана трета страна за присъждането на кредитни рейтинги относно пресекюритизации;
в)
дали е целесъобразно да се измени освобождаването по член 6б, параграф 2, втора алинея.
5. До 1 януари 2016 г. Комисията, след техническа консултация с ЕОЦКП, прави преглед на състоянието на пазара на кредитни рейтинги. След този преглед Комисията внася доклад в Европейския парламент и в Съвета, придружен, по целесъобразност, от законодателно предложение, оценяващ по-специално:
а)
дали е необходимо включването в обхвата на задълженията, посочени в член 8б и на други финансови кредитни продукти;
б)
дали изискванията, посочени в членове 6, 6а и 7 са смекчили в достатъчна степен конфликтите на интереси;
в)
дали в обхвата на ротационния механизма, посочен в член 6б следва да се включат и други класове активи и дали е целесъобразно да се използват различни срокове за отделните класове активи;
г)
целесъобразността на действащите и алтернативните модели за възнаграждения;
д)
дали е необходимо прилагане на други мерки за стимулиране на конкуренцията на пазара на кредитни рейтинги;
е)
целесъобразността на допълнителни инициативи за насърчаване на конкуренцията на пазара на кредитни рейтинги в контекста на развитието на структурата на сектора;
ж)
дали е необходимо предлагане на мерки срещу предоверяването на кредитни рейтинги при договорите;
з)
степента на пазарна концентрация, рисковете, произтичащи от висока концентрация, и въздействието върху цялостната стабилност на финансовия сектор.
6. Най-малко веднъж годишно Комисията информира Европейския парламент и Съвета за нови решения за еквивалентност, посочени в член 5, параграф 6, които са приети през отчетния период.“
25)
Член 39а се заменя със следното:
„Член 39а
Персонал и ресурси на ЕОЦКП
До 21 юни 2014 г. ЕОЦКП прави оценка на своите потребности от персонал и ресурси, които възникват от поемането на неговите правомощия и задължения по настоящия регламент, и представя доклад пред Европейския парламент, Съвета и Комисията.“
26)
Вмъква се следният член:
„Член 39б
Задължения за отчитане
1. До 31 декември 2015 г. Комисията внася доклад до Европейския парламент и до Съвета относно:
а)
стъпките, предприети с цел премахване на позоваванията на кредитните рейтинги, които водят или могат да доведат до единствено или механично доверяване на тях; както и
б)
алтернативните инструменти, които дават възможност на инвеститорите да направят своя собствена оценка на кредитния риск на емитентите и на финансовите инструменти,
с цел премахване на всяко позоваване на кредитни рейтинги за регулаторни цели в правото на Съюза до 1 януари 2020 г., при условие че са идентифицирани и приложени подходящи алтернативи. ЕОЦКП предоставя техническа консултация на Комисията в рамките на настоящия параграф.
2. Вземайки предвид положението на пазара, Комисията, до 31 декември 2014 г., представя доклад на Европейския парламент и на Съвета относно целесъобразността на създаването на европейска оценка за кредитоспособността за държавния дълг.
Вземайки предвид констатациите в доклада, посочен в първата алинея, и положението на пазара, Комисията до 31 декември 2016 г. внася доклад до Европейския парламент и до Съвета относно целесъобразността и осъществимостта на създаването на Европейска агенция за кредитен рейтинг, посветена на оценката на кредитоспособността на държавния дълг на държавите-членки, и/или Европейска фондация за кредитен рейтинг за всички останали кредитни рейтинги.
3. До 31 декември 2013 г. Комисията представя на Европейския парламент и на Съвета доклад относно осъществимостта на мрежа от по-малки агенции за кредитен рейтинг, за да се увеличи конкуренцията на пазара. Този доклад извършва оценка на финансовата и нефинансовата подкрепа за създаване на такава мрежа, като се отчитат потенциалните конфликти на интереси, произтичащи от подобно публично финансиране. В светлината на констатациите на този доклад и вследствие на техническа консултация с ЕОЦКП, Комисията може да направи повторна оценка и да предложи изменение на член 8г.“
27)
Приложение I се изменя в съответствие с приложение I към настоящия регламент.
28)
Приложение III се изменя в съответствие с приложение II към настоящия регламент.
Член 2
Влизане в сила
Настоящият регламент влиза в сила на двадесетия ден след публикуването му в Официален вестник на Европейския съюз.
Независимо от първата алинея,
1)
член 1, точка 7, буква а), точки 9 и10, точка 11 във връзка с член 8г от Регламент (ЕО) № 1060/2009, и точки 12 и 27 от настоящия регламент обаче се прилагат от 1 юни 2018 г. за целите на оценката, посочена във:
а)
член 4, параграф 3, буква б) от Регламент (ЕО) № 1060/2009, за установяване дали изискванията на трета държава са най-малко толкова строги, колкото изискванията, посочени в тази буква; както и
б)
член 5, параграф 6, втора алинея, буква б) от Регламент (ЕО) № 1060/2009, за установяване дали агенциите за кредитен рейтинг в трета държава са подчинени на правно обвързващи правила, които са еквивалентни на правилата, посочени в тази буква;
2)
член 1, точка 8 от настоящия регламент във връзка с член 6а, параграф 1, буква а) от Регламент (ЕО) № 1060/2009 се прилага от 21 юни 2014 г. по отношение на акционерите или съдружниците в агенция за кредитен рейтинг, които към 15 ноември 2011 г. са притежавали 5 % или повече от капитала на повече от една агенция за кредитен рейтинг;
3)
член 1, точка 15 се прилага от 21 юни 2015 г.
Настоящият регламент е задължителен в своята цялост и се прилага пряко във всички държави-членки.
Съставено в Страсбург на 21 май 2013 година.
REGULAMENTO (UE) N.o 462/2013 DO PARLAMENTO EUROPEU E DO CONSELHO
de 21 de maio de 2013
que altera o Regulamento (CE) n.o 1060/2009 relativo às agências de notação de risco
(Texto relevante para efeitos do EEE)
O PARLAMENTO EUROPEU E O CONSELHO DA UNIÃO EUROPEIA,
Tendo em conta o Tratado sobre o Funcionamento da União Europeia, nomeadamente o artigo 114.o,
Tendo em conta a proposta da Comissão Europeia,
Após transmissão do projeto de ato legislativo aos parlamentos nacionais,
Tendo em conta o parecer do Banco Central Europeu (1),
Tendo em conta o parecer do Comité Económico e Social Europeu (2),
Deliberando de acordo com o processo legislativo ordinário (3),
Considerando o seguinte:
(1)
O Regulamento (CE) n.o 1060/2009 do Parlamento Europeu e do Conselho (4) impõe às agências de notação de risco o cumprimento de determinadas normas de conduta com o objetivo de minimizar eventuais conflitos de interesses e assegurar uma elevada qualidade e uma transparência suficiente para as notações de risco de crédito e para o próprio processo de emissão de notações. Na sequência das alterações introduzidas pelo Regulamento (CE) n.o 513/2011 do Parlamento Europeu e do Conselho (5), foram delegadas na Autoridade Europeia de Supervisão (Autoridade Europeia dos Valores Mobiliários e dos Mercados) (ESMA), criada pelo Regulamento (UE) n.o 1095/2010 do Parlamento Europeu e do Conselho (6), competências para o registo e supervisão das agências de notação de risco. O presente regulamento completa o atual enquadramento regulamentar das agências de notação de risco. Foram tratados alguns dos problemas mais importantes, como os conflitos de interesses emergentes do modelo emitente-pagador ou a divulgação de informações relativas aos instrumentos financeiros estruturados, e o enquadramento necessitará de ser revisto após ter estado em vigor durante um período adequado para avaliar se resolve inteiramente estas questões. Entretanto, a atual crise das dívidas soberanas veio sublinhar a necessidade de rever os requisitos processuais e de transparência, bem como o momento da publicação, em particular das notações soberanas.
(2)
A Resolução do Parlamento Europeu de 8 de junho de 2011 sobre as agências de notação de risco: perspetivas futuras (7) defende a necessidade de aperfeiçoar o respetivo quadro regulamentar. Numa reunião informal que teve lugar em 30 de setembro e 1 de outubro de 2010, o Conselho ECOFIN reconheceu que eram necessários novos esforços para fazer face a uma série de questões relacionadas com as atividades de notação de risco, nomeadamente o perigo de uma dependência excessiva relativamente às notações de risco e o risco de conflitos de interesses decorrentes do modelo de remuneração das agências de notação de risco. O Conselho Europeu de 23 de outubro de 2011 concluiu ser necessário fazer progressos no sentido de reduzir a dependência excessiva relativamente às notações de risco.
(3)
A nível internacional, o Conselho de Estabilidade Financeira (FSB - Financial Stability Board), de que o Banco Central Europeu (BCE) é membro, emitiu, em 20 de outubro de 2010, um conjunto de princípios destinados a reduzir a dependência das autoridades e instituições financeiras relativamente às notações de risco (os «princípios FSB»). Os princípios FSB foram homologados pela Cimeira do G20 em Seul, em novembro de 2010. É portanto adequado que as entidades setoriais de supervisão avaliem as práticas dos intervenientes no mercado e os incentivem a atenuar o impacto de tais práticas. As autoridades setoriais competentes deverão decidir quais as medidas de incentivo a aplicar. A ESMA, em cooperação, se for caso disso, com a Autoridade Europeia de Supervisão (Autoridade Bancária Europeia), criada pelo Regulamento (UE) n.o 1093/2010 do Parlamento Europeu e do Conselho (8), e com a Autoridade Europeia de Supervisão (Autoridade Europeia dos Seguros e Pensões Complementares de Reforma), criada pelo Regulamento (UE) n.o 1094/2010 do Parlamento Europeu e do Conselho (9), deverão tomar medidas para facilitar a convergência das práticas de supervisão, nos termos do Regulamento (UE) n.o 1095/2010 e no âmbito do presente regulamento.
(4)
As agências de notação de risco deverão dar a conhecer aos investidores os dados relativos à probabilidade de erro das notações de risco e perspetivas de notação («rating outlooks») com base nos dados de desempenho histórico publicados no repositório central criado pela ESMA.
(5)
Segundo os princípios FSB, «os bancos centrais devem chegar às suas próprias conclusões em matéria de avaliação de riscos dos instrumentos financeiros que tencionam aceitar em operações de mercado, tanto sob a forma de garantias, como de compras firmes. As políticas dos bancos centrais deverão evitar abordagens mecanicistas suscetíveis de conduzirem a alterações abruptas, amplas e desnecessárias da qualificação dos instrumentos financeiros e do nível de descontos de crédito (“haircuts”) que possam exacerbar “efeitos de falésia”». Além disso, em parecer de 2 de abril de 2012, o BCE declarou estar empenhado em apoiar o objetivo comum de reduzir o excesso de dependência de notações de risco externas. Neste contexto, o BCE informa regularmente sobre as diversas medidas tomadas pelo Eurossistema para reduzir a dependência das notações de risco. Nos termos do artigo 284.o, n.o 3, do Tratado sobre o Funcionamento da União Europeia (TFUE), o BCE deve apresentar relatórios anuais sobre as atividades do Sistema Europeu de Bancos Centrais (SEBC) e a política monetária, tanto do ano precedente como do ano em curso, ao Parlamento Europeu, ao Conselho e à Comissão, e também ao Conselho Europeu. O Presidente do BCE deve apresentar esses relatórios ao Parlamento Europeu, que, com base nos mesmos, pode proceder a um debate de caráter geral, e ao Conselho. Além disso, o BCE pode, nos referidos relatórios, descrever a forma como aplicou os princípios FSB e os mecanismos de avaliação alternativos que utiliza.
(6)
A União está a rever, numa primeira fase, as referências a notações de risco constantes da legislação da União que desencadeiam ou têm potencial para desencadear dependências exclusivas ou mecanicistas relativamente a notações de risco, e, numa segunda fase, todas as referências a notações de risco para fins regulamentares, a fim de as suprimir até 2020, desde que sejam identificadas e aplicadas alternativas adequadas à avaliação do risco de crédito.
(7)
A importância das perspetivas de notação para investidores e emitentes, bem como os seus efeitos sobre os mercados, são comparáveis à importância e aos efeitos das próprias notações de risco. Por conseguinte, todos os requisitos do Regulamento (CE) n.o 1060/2009, cujo objetivo é assegurar que as ações de notação sejam exatas, transparentes e isentas de conflitos de interesses, deverão igualmente aplicar-se às perspetivas de notação. De acordo com as atuais práticas de supervisão, diversos requisitos do referido regulamento são já aplicados às perspetivas de notação. O presente regulamento deverá clarificar as regras e proporcionar segurança jurídica através da introdução de uma definição do conceito de perspetiva de notação e esclarecer quais as disposições específicas que se aplicam a essas perspetivas. A definição deste conceito deverá também incluir as opiniões emitidas quanto à evolução provável de uma notação de risco a curto prazo, geralmente referidas como «alertas de crédito» («credit watches»).
(8)
A médio prazo, deverão ser avaliadas medidas adicionais para suprimir da regulamentação financeira as referências a notações de risco para fins regulamentares e eliminar a ponderação do risco de ativos por meio de notações de risco. Por agora, porém, as agências de notação de risco são intervenientes de grande importância nos mercados financeiros. Por conseguinte, a independência e a integridade dessas agências e das respetivas atividades de notação de risco revestem-se de particular importância para garantir a sua credibilidade face aos agentes do mercado, especialmente os investidores e demais utilizadores de notações de risco. O Regulamento (CE) n.o 1060/2009 dispõe que as agências de notação de risco devem ser sujeitas a registo e supervisão, dado o impacto considerável dos seus serviços para o interesse público. As notações de risco, ao contrário das recomendações de investimento, não são meras opiniões sobre o valor ou o preço de um instrumento financeiro ou de uma obrigação financeira. As agências de notação de risco não são meros analistas financeiros ou consultores de investimento. As notações de risco têm valor regulamentar para os investidores sujeitos a regulamentação, como as instituições de crédito, as empresas de seguros e outros investidores institucionais. Embora os incentivos a uma excessiva dependência relativamente às notações de risco estejam a ser reduzidos, as notações de risco ainda norteiam as estratégias de investimento, nomeadamente devido a assimetrias de informação e por motivos de eficiência. Neste contexto, as agências de notação de risco têm de ser independentes e de ser vistas como tal pelos intervenientes no mercado, devendo os seus métodos de notação ser transparentes e igualmente vistos como tal.
(9)
O excesso de dependência das notações de risco deverá ser reduzido e todos os efeitos automáticos decorrentes de notações de risco deverão ser gradualmente eliminados. As instituições de crédito e as empresas de investimento deverão ser incentivadas a estabelecer procedimentos internos destinados a efetuar as suas próprias avaliações de risco e deverão, por seu turno, incentivar os investidores ao exercício de práticas de devida diligência. Neste contexto, o presente regulamento dispõe que as instituições financeiras não se baseiem exclusiva ou mecanicamente em notações de risco. Assim, essas instituições deverão evitar celebrar contratos nos termos dos quais se baseiem exclusiva ou mecanicamente em notações de risco e evitar a respetiva utilização em contratos enquanto parâmetro único para avaliar a qualidade creditícia dos investimentos ou decidir se investem ou desinvestem.
(10)
O Regulamento (CE) N.o 1060/2009 previa já um primeiro conjunto de medidas para acautelar a questão da independência e da integridade das agências de notação de risco e das respetivas atividades. Os objetivos de assegurar a independência das agências de notação de risco e de identificar, gerir e, na medida do possível, evitar eventuais conflitos de interesses estavam já subjacentes a várias disposições daquele regulamento. O facto de as agências de notação de risco serem selecionadas e remuneradas pela entidade que é objeto de notação (modelo emitente-pagador) gera conflitos de interesses inerentes. Este modelo incita as agências a emitirem notações de risco favoráveis ao emitente para assegurar a perenidade da sua relação comercial, garantindo receitas ou serviços e receitas adicionais. Além disso, as relações entre os acionistas das agências de notação de risco e as entidades objeto de notação podem desencadear conflitos de interesses que não estão suficientemente acautelados nas normas atuais, pelo que as notações de risco emitidas segundo o modelo emitente-pagador podem ser vistas como as notações que convêm ao emitente e não as notações de que o investidor necessitaria. É essencial reforçar os requisitos de independência aplicáveis às agências de notação de risco por forma a consolidar a credibilidade das notações de risco emitidas ao abrigo do modelo emitente-pagador.
(11)
A fim de fomentar a concorrência num mercado que tem sido dominado por três agências de notação de risco, deverão ser tomadas medidas para promover a utilização de agências de notação de risco mais pequenas. Tem sido prática dos últimos tempos os emitentes ou terceiros com eles relacionados procurarem obter notações de risco de duas ou mais agências de notação. Portanto, caso encomendem duas ou mais notações, os emitentes ou terceiros com eles relacionados deverão ponderar a possibilidade de contratar pelo menos uma agência de notação de risco que não tenha mais de 10 % da quota total de mercado mas possa ser considerada por esses emitentes ou terceiros com eles relacionados como capaz de notar a emissão ou entidade relevante.
(12)
No mercado da prestação de serviços de notação de risco verifica-se que, tradicionalmente, as agências de notação e as entidades notadas tendem a manter relações duradouras. Isto cria um risco de familiaridade, uma vez que as agências de notação podem tornar-se demasiado permeáveis aos interesses da entidade notada. Nestas circunstâncias, a imparcialidade das agências de notação de risco pode, com o passar do tempo, ser posta em causa. Com efeito, as agências de notação de risco contratadas e pagas por uma sociedade emitente privada têm o incentivo de emitir notações demasiado favoráveis relativamente a essa entidade ou aos seus instrumentos de dívida, a fim de preservar a sua relação comercial com esse emitente. Os emitentes são igualmente tentados a favorecer relações duradouras, por exemplo por um efeito de «aprisionamento»: um emitente pode evitar mudar de agência de notação de risco para não suscitar receios junto dos investidores quanto à sua capacidade creditícia. Este problema era já identificado no Regulamento (CE) n.o 1060/2009, que prevê que as agências de notação de risco apliquem um mecanismo de rotação que leve a uma alteração gradual das equipas de analistas e dos comités de notação de risco, a fim de preservar a independência dos analistas de notação de risco e das pessoas que aprovam as notações. Contudo, o sucesso destas disposições dependia em grande parte de uma mutação comportamental no interior da própria agência de notação de risco: a independência efetiva e o profissionalismo dos funcionários da agência de notação de risco face aos interesses comerciais da própria agência. Estas normas não foram concebidas para fornecer garantias suficientes, perante terceiros, de que os conflitos de interesses emergentes de relações comerciais muito longas seriam eficazmente minimizados ou evitados. Este objetivo poderá ser alcançado através da limitação do período de tempo durante o qual uma agência de notação pode fornecer de forma contínua notações de risco ao mesmo emitente ou aos respetivos instrumentos de dívida. A fixação de um prazo máximo para a duração da relação contratual entre uma agência de notação de risco e um emitente que é objeto de notação ou que emitiu instrumentos de dívida que são objeto de notação deverá eliminar o incentivo à emissão de notações de risco favoráveis a esse emitente. Além disso, o requisito de rotatividade das agências de notação de risco enquanto prática normal e regular do mercado deverá igualmente resolver eficazmente o problema do efeito de aprisionamento. Finalmente, a rotatividade das agências de notação de risco de crédito deverá ter efeitos positivos no mercado da notação de risco, uma vez que facilitará novas entradas no mercado e oferecerá às agências de notação de risco já existentes a oportunidade de alargarem as suas atividades a novas áreas.
(13)
Importa, porém, que a criação do mecanismo de rotação seja concebida de forma a que as suas vantagens compensem os seus potenciais efeitos negativos. Por exemplo, uma rotatividade frequente poderá originar um aumento dos custos tanto para os emitentes como para as agências de notação de risco, já que os custos associados à notação de uma nova entidade ou de um novo instrumento financeiro são normalmente mais elevados do que os meros custos de acompanhamento de uma notação já emitida. De igual modo, são consideráveis o tempo e os recursos necessários para uma agência de notação de risco se estabelecer, quer intervenha somente num nicho de mercado, quer cubra todas as classes de ativos. Além disso, uma rotação constante de agências de notação de risco pode ter um impacto significativo na qualidade e na continuidade das notações de risco. Importa também salientar que o mecanismo de rotação deverá ser concebido de forma a permitir uma adaptação gradual do mercado, antes de eventualmente se proceder ao seu reforço futuro. Isto pode ser conseguido limitando o âmbito do mecanismo a operações de retitularização, que constituem uma fonte limitada de financiamento bancário, permitindo simultaneamente que as notações de risco de crédito já emitidas continuem a ser acompanhadas, a pedido, mesmo após a rotação se tornar obrigatória. Assim, a rotação deverá, por regra, afetar apenas novas retitularizações com ativos subjacentes do mesmo cedente. A Comissão deverá então verificar se é adequado manter o mecanismo de rotação ou aplicá-lo a outras classes de ativos e, em caso afirmativo, se outras classes de ativos deverão merecer um tratamento diferente no que diz respeito, por exemplo, à extensão da duração máxima da relação contratual. Caso o mecanismo de rotação seja alargado a outras classes de ativos, a Comissão deverá avaliar se é necessário impor à agência de notação de risco a obrigação de, no final do período de duração máxima da relação contratual, transmitir informações sobre o emitente e os instrumentos financeiros que tiverem sido objeto de notação (processo de transmissão) à agência de notação de risco seguinte.
(14)
É oportuno introduzir a rotatividade no mercado da notação de risco de crédito de retitularizações. Em primeiro lugar, porque se trata do segmento do mercado europeu de titularizações que tem tido pior desempenho desde a crise financeira, sendo aquele em que a necessidade de resolver conflitos de interesses é mais premente. Em segundo lugar, enquanto o risco de crédito de instrumentos de dívida emitidos por empresas, por exemplo, depende em grande parte da capacidade de assegurar o serviço da dívida do próprio emitente, o risco de crédito das retitularizações é, em geral, diferente para cada transação. Assim, quando é criada uma retitularização, o risco de perda de informação por se contratar uma nova agência de notação de risco não é grande. Por outras palavras, apesar de haver atualmente apenas um número limitado de agências de notação de risco ativas no mercado da notação de retitularizações, este mercado está naturalmente mais aberto à concorrência e um mecanismo de rotação poderá constituir o motor para nele criar maior dinâmica. Por fim, o mercado da notação de retitularizações é dominado por um número limitado de grandes agências de notação de risco, mas há outros intervenientes que têm vindo a acumular experiência neste domínio.
(15)
A rotação periódica das agências de notação de risco que emitem notações sobre retitularizações deverá contribuir para enriquecer a avaliação da capacidade ou qualidade creditícia. A multiplicidade e diversidade de pontos de vista, perspetivas e metodologias aplicadas pelas diferentes agências de notação de risco deverão produzir notações de risco mais diversificadas e, em última análise, aperfeiçoar a avaliação da qualidade creditícia das operações de retitularização. Se se pretende que esta diversificação tenha pleno efeito e desse modo evitar a complacência tanto por parte dos cedentes como das agências de notação de risco, o prazo máximo durante o qual as agências de notação deverão ser autorizadas a notar retitularizações de um mesmo cedente deverá ser limitado por forma a garantir que a capacidade ou qualidade creditícia seja avaliada segundo perspetivas periodicamente renovadas. Um prazo de quatro anos afigura-se adequado, tendo em conta aqueles fatores, bem como a necessidade de manter uma certa continuidade na perspetiva subjacente à notação de risco. Caso sejam contratadas pelo menos quatro agências de notação de risco, os objetivos do mecanismo de rotação já terão sido alcançados, pelo que não haverá necessidade de rotação. A fim de assegurar uma concorrência efetiva, esta isenção só poderá ser concedida se pelo menos quatro das agências de notação de risco contratadas procederem à notação de uma parte dos instrumentos financeiros pendentes do cedente.
(16)
É conveniente estruturar o mecanismo de rotação para retitularizações em torno do cedente. As retitularizações são emitidas a partir de entidades de finalidade específica sem qualquer capacidade significativa para assegurar o serviço da dívida. Consequentemente, estruturar a rotação em torno do emitente tornaria o mecanismo de rotação ineficaz. Reciprocamente, estruturar a rotação em torno do patrocinador significaria que, em última instância, a isenção fosse quase sempre aplicável.
(17)
O mecanismo de rotação poderá constituir um instrumento importante para diminuir as barreiras à entrada no mercado da notação de risco de retitularizações. Simultaneamente, porém, poderá tornar mais difícil para os novos intervenientes no mercado assegurarem uma posição firme no mercado, já que não poderiam manter os seus clientes. É adequado, portanto, introduzir uma isenção do mecanismo de rotação para as pequenas agências de notação de risco.
(18)
Para ser eficaz, o de rotação tem de ser aplicado de forma credível. A rotação não alcançará os seus objetivos se a agência de notação de risco cessante puder voltar a notar retitularizações do mesmo cedente num prazo demasiado curto. Por conseguinte, é importante fixar um prazo adequado dentro do qual a agência de notação de risco cessante não possa ser contratada para voltar a notar retitularizações do mesmo cedente. Esse prazo deverá ser suficientemente longo para permitir que a agência de notação de risco que entra em funções preste os seus serviços de notação ao emitente eficazmente, para assegurar que as retitularizações sejam verdadeiramente sujeitas a uma nova avaliação, sob uma perspetiva diferente, e para garantir que as notações de risco emitidas pela nova agência se inscrevam numa continuidade satisfatória. Simultaneamente, para que o mecanismo de rotação funcione adequadamente, o prazo deverá ser limitado em função da oferta de serviços de agências de notação de risco com experiência suficiente na área das retitularizações. Portanto, a duração do prazo deverá ser proporcionada, e, em geral, ser igual à duração do contrato da agência de notação de risco cessante, mas não deverá exceder quatro anos.
(19)
A obrigação de mudar periodicamente de agência de notação de risco é proporcional ao objetivo pretendido. Este requisito aplica-se apenas às agências de notação de risco registadas, as quais são reguladas e prestam um serviço que afeta o interesse público (notações de risco que podem ser utilizadas para fins regulamentares) segundo o modelo do emitente-pagador e para uma classe concreta de ativos (retitularizações). O privilégio de os seus serviços serem reconhecidos como desempenhando um papel importante na regulação do mercado dos serviços financeiros e de estarem acreditadas para desempenhar esta função implica o cumprimento de determinadas obrigações destinadas a assegurar a sua independência e a imagem pública dessa independência em todas as circunstâncias. As agências de notação de risco que estejam impedidas de notar as retitularizações de um determinado cedente poderão continuar a notar retitularizações de outros cedentes, bem como a notar outras classes de ativos. Num contexto de mercado onde a rotatividade se aplique a todos os intervenientes, surgirão novas oportunidades de negócio, uma vez que todas as agências de notação de risco terão de praticar essa rotatividade. Além disso, as agências de notação de risco poderão sempre emitir notações de risco não solicitadas de retitularizações do mesmo cedente, tirando proveito da sua experiência. As notações de risco não solicitadas não são condicionadas pelo modelo do emitente-pagador e, por conseguinte, teoricamente estão menos expostas a potenciais conflitos de interesses. Para os clientes das agências de notação de risco, a limitação temporal da relação contratual com uma agência de notação de risco e a obrigação de recorrer aos serviços de mais do que uma agência de notação de risco representam, também, restrições à liberdade de exercício das suas atividades. No entanto, estas restrições são necessárias por razões de interesse público, tendo em conta a interferência do modelo do emitente-pagador com a necessária independência das agências de notação de risco, que por sua vez assegura que as notações sejam independentes e possam ser utilizadas pelos investidores para fins regulamentares. Por outro lado, aquelas restrições não vão além do que é necessário, e deverão antes ser encaradas como um fator de reforço da qualidade creditícia da retitularização perante terceiros e, em última análise, perante o mercado.
(20)
A independência das agências de notação de risco face às entidades objeto de notação é também afetada pela possibilidade de existência de conflitos de interesses entre os seus principais acionistas e a entidade objeto de notação. Um acionista de uma agência de notação de risco pode ser membro do órgão de administração ou de supervisão de uma entidade que é objeto de notação ou de um terceiro com ela relacionado. O Regulamento (CE) n.o 1060/2009 trata deste tipo de situação, mas apenas no que se refere aos conflitos de interesses causados pelos analistas de notação de risco, pelas pessoas que aprovam as notações ou por outros funcionários da agência de notação. O referido regulamento é, porém, omisso no que toca a potenciais conflitos de interesses causados por acionistas ou sócios das agências de notação de risco. A fim de melhorar a perceção da independência das agências de notação de risco face às entidades objeto de notação, convém alargar o âmbito das normas daquele regulamento aplicáveis aos conflitos de interesses causados por funcionários das agências de notação, por forma a torná-las também aplicáveis aos conflitos causados por acionistas ou sócios que detenham uma posição significativa no capital da agência de notação. Assim, as agências de notação de risco deverão abster-se de emitir notações, ou tornar público que a notação pode ser afetada, caso um acionista ou sócio que detenha pelo menos 10 % dos direitos de voto dessa agência seja também membro do órgão de administração ou de supervisão da entidade objeto de notação ou nela tenha investido, quando tal investimento atingir uma certa dimensão. Além disso, caso um acionista ou sócio que detenha pelo menos 5 % dos direitos de voto da agência de notação de risco tenha investido na entidade objeto da notação ou seja membro do órgão de administração ou de supervisão dessa entidade, tal facto deverá ser tornado público, pelo menos se o investimento atingir uma certa dimensão. Ademais, caso um acionista ou um sócio esteja em posição de exercer uma influência significativa sobre a atividade comercial da agência de notação de risco, não poderá prestar serviços de consultoria ou aconselhamento à entidade objeto de notação, nem a terceiros com ela relacionados, no que respeita à sua estrutura societária ou jurídica, ativos, passivos ou atividades.
(21)
A fim de assegurar a aplicação prática das normas relativas à independência e à prevenção de conflitos de interesses previstas no Regulamento (CE) n.o 1060/2009 e evitar que tais normas se tornem ineficazes, é necessário que exista um número suficiente de agências de notação de risco não relacionadas nem com a agência cessante, em caso de rotação, nem com a agência que preste paralelamente serviços de notação de risco ao mesmo emitente. É conveniente prever uma rigorosa separação não só entre a agência de notação de risco cessante e a agência de notação de risco que entra em funções, em caso de rotação, mas também entre duas agências diferentes que prestem serviços de notação em paralelo ao mesmo emitente. As agências de notação de risco em causa não deverão estar relacionadas entre si através de uma relação de controlo, nem fazerem parte do mesmo grupo de agências ou serem acionistas, sócios ou terem a possibilidade de exercer direitos de voto em alguma das outras agências, nem poderem nomear membros para os órgãos de administração, gestão ou supervisão de alguma das outras agências de notação de risco.
(22)
As agências de notação de risco deverão estabelecer, manter, aplicar e documentar uma estrutura de controlo interno eficaz para reger a aplicação das políticas e procedimentos de prevenção e controlo de possíveis conflitos de interesses e para assegurar a independência das notações, dos analistas e das equipas de notação relativamente aos acionistas, aos órgãos de administração e de gestão e às atividades de venda e comercialização. Os procedimentos operativos normalizados (SOP) deverão ser estabelecidos nos domínios do governo das empresas, da organização e da gestão de conflitos de interesses. Os SOP deverão ser revistos e acompanhados periodicamente para avaliar a sua eficácia e determinar se deverão ser atualizados.
(23)
A perceção da independência das agências de notação de risco seria particularmente afetada caso os mesmos acionistas ou sócios investissem em diferentes agências de notação de risco não pertencentes ao mesmo grupo, pelo menos se um tal investimento atingisse uma dimensão suscetível de permitir a esses acionistas ou sócios exercerem uma certa influência nas atividades comerciais dessas agências. Por conseguinte, e a fim de assegurar a independência (e a imagem pública de independência) das agências de notação de risco, convém definir normas mais rigorosas no que respeita às relações entre as agências de notação de risco e os respetivos acionistas ou sócios. Por essa razão, não deverá ser autorizada a detenção simultaneamente de participações iguais ou superiores a 5 % em mais de uma agência de notação de risco, salvo se as agências em causa pertencerem ao mesmo grupo.
(24)
O objetivo de assegurar a necessária independência das agências de notação de risco implica que os investidores não deverão deter em simultâneo investimentos superiores a 5 % em mais de uma agência. A Diretiva 2004/109/CE do Parlamento Europeu e do Conselho, de 15 de dezembro de 2004, relativa à harmonização dos requisitos de transparência no que se refere às informações respeitantes aos emitentes cujos valores mobiliários estão admitidos à cotação num mercado regulamentado (10), dispõe que as pessoas que controlam pelo menos 5 % dos direitos de voto de uma sociedade cotada devem tornar público esse facto, dado nomeadamente o interesse dos investidores de serem informados de quaisquer alterações da estrutura dos direitos de voto dessa sociedade. Considera-se assim que 5 % constituem uma participação importante, capaz de influenciar a estrutura dos direitos de voto de uma sociedade. Consequentemente, é adequado utilizar o nível de 5 % para efeitos de restringir o investimento simultâneo em mais de uma agência de notação de risco. Esta medida não pode considerar-se desproporcionada, dado que todas as agências de notação de risco registadas na União são sociedades não cotadas e, por conseguinte, não estão sujeitas às normas processuais e de transparência que se aplicam às sociedades cotadas na União nos termos da Diretiva 2004/109/CE. As sociedades não cotadas são frequentemente governadas por protocolos ou acordos de acionistas, sendo o número dos seus acionistas ou sócios habitualmente reduzido. Por conseguinte, até mesmo uma posição minoritária numa agência de notação de risco não cotada pode ter uma influência preponderante. Todavia, e para garantir a possibilidade de se fazerem investimentos puramente económicos em agências de notação de risco, esta limitação ao investimento simultâneo em mais do que uma agência de notação não deverá ser alargada a investimentos realizados através de organismos de investimento coletivo geridos por terceiros independentes do investidor e não sujeitos à influência deste último.
(25)
As disposições do presente regulamento relativas a conflitos de interesses decorrentes da estrutura acionista deverão referir-se não só à detenção direta de ações mas também à sua detenção indireta, pois, de contrário, tais disposições poderiam ser facilmente contornadas. As agências de notação de risco deverão fazer todos os esforços para saber quem são os seus acionistas indiretos, a fim de poderem evitar quaisquer potenciais conflitos de interesses a este respeito.
(26)
A eficácia das normas em matéria de independência e prevenção de conflitos de interesses, que impedem as agências de notação de risco de prestarem serviços de notação ao mesmo emitente durante períodos demasiado longos, poderia ser comprometida se as agências de notação de risco pudessem tornar-se acionistas ou sócios significativos de outras agências de notação de risco.
(27)
É importante assegurar que as alterações introduzidas nas metodologias de notação não lhes retirem rigor. Para este efeito, os emitentes, os investidores e demais interessados deverão ter a oportunidade de se pronunciar sobre eventuais propostas de alteração das metodologias de notação. Ser-lhes-á assim mais fácil compreender os fundamentos das novas metodologias e das alterações em questão. As observações tecidas pelos emitentes e investidores sobre os projetos de novas metodologias podem constituir um contributo valioso para a definição dessas metodologias por parte das agências de notação de risco. A ESMA deverá igualmente ser notificada das alterações propostas. Apesar de o Regulamento (CE) n.o 1060/2009 conferir à ESMA competência para verificar se as metodologias utilizadas pelas agências de notação de risco são rigorosas, sistemáticas, contínuas e sujeitas a validação com base na experiência passada, nomeadamente através de verificações a posteriori, essa competência não deverá incluir o poder de ajuizar da adequação das metodologias propostas ou do teor das notações de risco emitidas de acordo com elas. Se for caso disso, as metodologias de notação deverão ter em conta os riscos financeiros decorrentes de riscos ambientais.
(28)
A complexidade dos instrumentos financeiros estruturados faz com que as agências de notação de risco nem sempre tenham conseguido produzir notações de qualidade suficiente para esses instrumentos, o que levou a uma progressiva perda de confiança do mercado neste tipo de notações de risco. Para restabelecer essa confiança convém impor aos emitentes e terceiros com eles relacionados que contratem pelo menos duas agências de notação de risco diferentes para lhes fornecerem notações de risco sobre os instrumentos financeiros estruturados, o que pode suscitar avaliações diferentes e concorrentes. Isto poderá igualmente reduzir a excessiva dependência relativamente a uma única notação de risco.
(29)
A proposta de diretiva relativa ao acesso à atividade das instituições de crédito e à supervisão prudencial das instituições de crédito e das empresas de investimento, e a proposta de regulamento relativo a requisitos prudenciais aplicáveis às instituições de crédito e às empresas de investimento, que deverão substituir a Diretiva 2006/48/CE do Parlamento Europeu e do Conselho, de 14 de junho de 2006, relativa ao acesso à atividade das instituições de crédito e ao seu exercício (11), e a Diretiva 2006/49/CE do Parlamento Europeu e do Conselho, de 14 de junho de 2006, relativa à adequação dos fundos próprios das empresas de investimento e das instituições de crédito (12), introduzem um requisito segundo o qual as instituições de crédito e as empresas de investimento devem avaliar elas próprias o risco de crédito das entidades e dos instrumentos financeiros em que investem e não se limitar a confiar em notações de risco para esse efeito. Este requisito deverá ser alargado a outros intervenientes no mercado dos serviços financeiros regidos pela legislação da União, incluindo os gestores de fundos de investimento. Para o conjunto dos intervenientes no mercado financeiro, porém, aquele requisito deverá ser aplicado de forma proporcionada, tendo em conta a natureza, a escala e a complexidade dos intervenientes em questão. Os Estados-Membros não deverão ter o direito de impor ou manter regras que permitam uma dependência mais estrita destes investidores relativamente a notações de risco.
(30)
Além disso, os investidores estariam em melhores condições de formar um juízo fundamentado sobre a qualidade creditícia dos instrumentos financeiros estruturados se dispusessem de informações suficientes sobre esses instrumentos. Por exemplo, já que o risco dos instrumentos financeiros estruturados depende, em larga medida, da qualidade e do desempenho dos ativos subjacentes, seria desejável que se prestassem aos investidores mais informações sobre os ativos subjacentes. Ficariam desse modo menos dependentes das notações de risco. Além disso, a divulgação de informações relevantes sobre instrumentos financeiros estruturados contribuirá provavelmente para intensificar a concorrência entre as agências de notação, uma vez que poderá conduzir à emissão de um maior número de notações de risco não solicitadas. A Comissão deverá, até janeiro de 2016, reexaminar a oportunidade de alargar o âmbito deste requisito de divulgação a outros produtos financeiros. Há, por exemplo, outros produtos financeiros, como as obrigações cobertas e outros créditos garantidos, em que o risco depende em larga medida das características de garantias subjacentes e em relação aos quais poderá ser relevante prestar aos investidores mais informações sobre essas garantias.
(31)
Os investidores, os emitentes e demais interessados deverão ter acesso a informações atualizadas sobre as notações através de uma página web centralizada. Deverá ser criada pela ESMA uma plataforma de notação europeia que deverá permitir aos investidores compararem facilmente todas as notações de risco existentes para uma dada entidade. É importante que a página web da plataforma de notação europeia inclua todas as notações de risco disponíveis por instrumento, para permitir aos investidores uma avaliação de toda a variedade de opiniões antes de tomarem as suas decisões de investimento. Porém, para não prejudicar a possibilidade de as agências de notação de risco operarem segundo o modelo «investidor-pagador», as notações resultantes deste modelo não deverão constar da plataforma de notação europeia. A plataforma de notação europeia deverá contribuir para que as novas agências de notação de risco e as agências de menor dimensão ganhem visibilidade. A referida plataforma deverá integrar o repositório central da ESMA, a fim de criar uma plataforma única para todas as notações de risco disponíveis por instrumento e para as informações sobre o desempenho histórico publicadas no referido repositório. O Parlamento Europeu deu o seu apoio a esta publicação de notações de risco na sua Resolução de 8 de junho de 2011 sobre as agências de notação de risco.
(32)
As notações de risco, quer sejam emitidas para fins regulamentares, quer não, têm um impacto significativo nas decisões de investimento e na imagem e atratividade financeira dos emitentes. Assim, as agências de notação de risco têm, perante os investidores e os emitentes, a importante responsabilidade de assegurar o cumprimento do Regulamento (CE) n.o 1060/2009 de forma a garantir que as notações de risco sejam independentes, objetivas e de qualidade adequada. Porém, os investidores e os emitentes nem sempre estão em condições de invocar a responsabilidade das agências de notação de risco para com eles. Pode ser particularmente difícil provar a responsabilidade civil de uma agência de notação de risco na falta de uma relação contratual entre essa agência e, por exemplo, um investidor ou um emitente que tenha sido objeto de notação sem o ter solicitado. Os emitentes podem também defrontar-se com dificuldades ao invocar a responsabilidade civil de uma agência de notação perante eles mesmo quando essa relação contratual exista: por exemplo, a degradação de uma notação de risco, decidida com base numa violação o Regulamento (CE) n.o 1060/2009 cometida intencionalmente ou com negligência grave, pode ter um impacto negativo na reputação e nos custos de financiamento de um emitente, causando-lhe, portanto, prejuízos que podem não estar cobertos pela responsabilidade contratual. Por conseguinte, é importante atribuir um direito de reparação adequado aos investidores que tenham razoavelmente confiado numa notação de risco emitida em violação do Regulamento (CE) n.o 1060/2009, bem como aos emitentes que incorram em prejuízos devido a notações de risco emitidas em violação do Regulamento (CE) n.o 1060/2009. Os investidores e os emitentes deverão poder invocar a responsabilidade da agência de notação de risco por qualquer prejuízo causado por uma violação daquele regulamento que tenha influenciado o resultado da notação. Enquanto que os investidores e emitentes que tenham uma relação contratual com uma agência de notação de risco podem optar por processar esta última com base numa violação do contrato, deverá ser facultada a todos os investidores e emitentes, independentemente da existência de uma relação contratual entre as partes, a possibilidade de exigir reparação com base na violação do Regulamento (CE) n.o 1060/2009.
(33)
Deverá ser possível declarar as agências de notação de risco responsáveis caso infrinjam com dolo ou negligência grave as obrigações que lhes são impostas pelo Regulamento (CE) n.o 1060/2009. Este tipo de responsabilização é adequado porque a atividade de notação de risco envolve a ponderação de fatores económicos complexos e a aplicação de diferentes metodologias pode levar a diferentes resultados em termos de notação sem que nenhum deles possa ser considerado incorreto. Além disso, só é adequado sujeitar as agências de notação de risco a uma responsabilidade potencialmente ilimitada se as mesmas violarem o Regulamento (CE) n.o 1060/2009 com dolo ou negligência grave.
(34)
O investidor ou emitente que reclame uma indemnização por violação do Regulamento (CE) n.o 1060/2009 deverá apresentar informações precisas e pormenorizadas que indiciem que a agência de notação de risco cometeu a alegada infração a esse regulamento. Esses factos deverão ser examinados pelo tribunal competente, tendo em consideração que o investidor ou emitente poderá não ter acesso a informações da esfera exclusiva da agência de notação de risco.
(35)
As questões relacionadas com a responsabilidade civil das agências de notação de risco não abrangidas nem definidas no presente regulamento, incluindo o nexo de causalidade e o conceito de negligência grave, deverão reger-se pela lei nacional aplicável segundo as regras relevantes de direito internacional privado. Em particular, os Estados-Membros deverão poder manter regimes nacionais de responsabilidade civil mais favoráveis aos investidores ou emitentes ou que não se baseiem na violação do Regulamento (CE) n.o 1060/2009. O tribunal competente para conhecer das ações de responsabilidade civil interpostas por investidores ou por emitentes deverá ser determinado segundo as regras aplicáveis de direito internacional privado.
(36)
A obrigatoriedade de os investidores institucionais, incluindo os gestores de fundos de investimento, efetuarem a sua própria avaliação da qualidade creditícia dos ativos não deverá impedir os tribunais de decidirem que uma violação do Regulamento (CE) n.o 1060/2009 por parte de uma agência de notação de risco causou danos a um investidor e que essa agência é responsável por tais danos. Embora o presente regulamento proporcione aos investidores melhores condições para fazerem as suas próprias avaliações de risco, tais investidores continuarão a ter um acesso à informação mais restrito do que as agências de notação de risco. Além disso, os investidores mais pequenos, em particular, poderão não ter a capacidade necessária para analisar de forma crítica uma notação de risco fornecida por uma agência de notação de risco.
(37)
Os Estados-Membros e a ESMA deverão assegurar que as sanções impostas por força do Regulamento (CE) n.o 1060/2009 apenas sejam divulgadas publicamente se tal divulgação for proporcionada.
(38)
A fim de minorar os conflitos de interesses e a fomentar uma concorrência leal no mercado da prestação de serviços de notação de risco, é importante assegurar que as comissões cobradas pelas agências de notação de risco aos seus clientes não sejam discriminatórias. As diferenças entre comissões cobradas pelo mesmo tipo de serviços só se justificam se existir uma diferença nos custos efetivos da prestação desse serviço a diferentes clientes. Além disso, as comissões cobradas por serviços de notação de risco a um determinado emitente não deverão depender dos resultados ou do destino do trabalho realizado nem da prestação de serviços (complementares) com ele relacionados. Finalmente, e a fim de permitir uma supervisão eficaz do cumprimento destas normas, as agências de notação de risco deverão revelar à ESMA as comissões recebidas de cada um dos seus clientes e a sua política geral de fixação de preços.
(39)
A fim de facilitar a emissão de notações de risco relativas a entidades ou instrumentos de dívida soberanos atualizadas e credíveis e a sua compreensão por parte dos utilizadores, é importante que tais notações sejam periodicamente revistas. É igualmente importante aumentar a transparência dos trabalhos de investigação efetuados, da atividade do pessoal afetado à elaboração de notações soberanas e dos pressupostos subjacentes às notações de risco emitidas pelas agências de notação relativamente à dívida soberana.
(40)
É essencial que os investidores disponham de informação adequada para avaliar a capacidade creditícia dos Estados-Membros. No âmbito da supervisão das políticas económicas e orçamentais dos Estados-Membros, a Comissão recolhe e processa dados sobre a situação económica, financeira e orçamental e sobre o desempenho de todos os Estados-Membros, a maioria dos quais é publicada pela Comissão e, portanto, pode ser utilizada pelos investidores para avaliar a capacidade creditícia potencial dos Estados-Membros. Caso tal se revele adequado e as informações estiverem disponíveis, e sem prejuízo das regras de confidencialidade aplicáveis à supervisão das políticas económicas e orçamentais dos Estados-Membros, a Comissão deverá complementar as informações existentes sobre o desempenho económico dos Estados-Membros com possíveis elementos ou indicadores adicionais que possam ajudar os investidores a avaliar a capacidade creditícia dos Estados-Membros. Esses elementos deverão ser divulgados publicamente, complementando as publicações existentes e outras informações publicamente divulgadas, a fim de facultar aos investidores dados adicionais que os ajudem na sua avaliação da capacidade creditícia das entidades soberanas e das suas informações sobre a dívida. Por isso, a Comissão deverá ponderar a possibilidade de levar a cabo uma avaliação da capacidade creditícia europeia para permitir que os investidores efetuem uma avaliação imparcial e objetiva da capacidade creditícia dos Estados-Membros, tendo em conta a evolução económica e social concreta. Se necessário, a Comissão deverá apresentar propostas legislativas adequadas para o efeito.
(41)
As normas atualmente em vigor já preveem que as notações de risco sejam anunciadas às entidades que delas são objeto com uma antecedência de 12 horas relativamente à sua publicação. Para evitar que esta notificação ocorra fora das horas de expediente e para proporcionar às entidades notadas tempo suficiente para verificarem a exatidão dos dados subjacentes à notação de risco, a entidade notada deverá ser notificada com a antecedência de um dia útil completo relativamente à publicação da notação ou da perspetiva de notação. A lista das pessoas habilitadas para receber essa notificação deverá ser limitada e claramente definida pela entidade objeto de notação.
(42)
Tendo em conta as características específicas das notações soberanas, e a fim de reduzir o risco de volatilidade, é conveniente e proporcionado exigir às agências de notação de risco que só publiquem tais notações após o fecho das plataformas de negociação estabelecidas na União e no mínimo uma hora antes da sua abertura. Do mesmo modo, é também conveniente e proporcionado que, no final de cada mês de dezembro, as agências de notação de risco publiquem um calendário para os 12 meses seguintes, fixando as datas de publicação das notações soberanas e, correspondentemente e se for caso disso, as datas de publicação das perspetivas de notação respetivas. Tais datas deverão ser fixadas à sexta-feira. Só no caso de notações soberanas não solicitadas deverá o número de publicações inscritas no calendário limitar-se a duas ou três. Caso tal seja necessário para cumprimento das suas obrigações legais, as agências de notação de risco deverão poder afastar-se do calendário anunciado, explicando pormenorizadamente as razões desse afastamento. Contudo, não deverá permitir-se que tal afastamento ocorra repetidamente.
(43)
Com base na evolução do mercado, a Comissão deverá apresentar ao Parlamento Europeu e ao Conselho um relatório em que examine a conveniência e as formas de apoiar uma agência pública europeia de notação de risco, destinada a avaliar a qualidade creditícia da dívida soberana dos Estados-Membros, e uma fundação europeia de notação de risco para as restantes notações. Se necessário, a Comissão deverá apresentar propostas legislativas adequadas.
(44)
Tendo em conta as especificidades da notação da dívida soberana, e para evitar o risco de contágio entre Estados-Membros, as declarações que anunciem a revisão de um dado grupo de países deverão ser proibidas caso não sejam acompanhadas de relatórios individuais por país. Além disso, a fim de reforçar a validade e a acessibilidade das fontes de informação utilizadas pelas agências de notação de risco em comunicações públicas sobre eventuais alterações de notações soberanas que não sejam notações de risco, perspetivas de notação ou os comunicados de imprensa que as acompanham, essas comunicações deverão sempre basear-se em informações da esfera da entidade objeto da notação e sejam divulgadas com o consentimento desta, a menos que se encontrem disponíveis em fontes geralmente acessíveis. Caso resulte do enquadramento legal que rege a entidade objeto de notação que esta não deve divulgar tal informação, como no caso da informação privilegiada na aceção do artigo 1.o, ponto 1, da Diretiva 2003/6/CE do Parlamento Europeu e do Conselho, de 28 de janeiro de 2003, relativa ao abuso de informação privilegiada e à manipulação de mercado (abuso de mercado) (13), a entidade objeto da notação não pode dar o seu consentimento.
(45)
Por razões de transparência, ao divulgarem as suas notações soberanas, as agências de notação de risco deverão explicar nos seus comunicados de imprensa ou relatórios os elementos essenciais subjacentes a essas notações de risco. No entanto, a transparência das notações soberanas não deverá ser impositiva na orientação das políticas nacionais (económicas, laborais ou outras). Portanto, apesar de essas políticas poderem servir de elemento para as agências de notação de risco avaliarem a capacidade ou qualidade creditícia de uma entidade soberana ou dos seus instrumentos financeiros e poderem ser utilizadas para explicar as principais razões de uma notação soberana, não deverão ser autorizadas recomendações ou exigências diretas ou explícitas às entidades soberanas relativamente a essas políticas. As agências de notação de risco deverão abster-se de formular quaisquer recomendações políticas diretas ou explícitas sobre as políticas das entidades soberanas.
(46)
A adoção de normas técnicas no setor dos serviços financeiros deverá assegurar uma proteção adequada dos depositantes, investidores e consumidores em toda a União. Na medida em que se trata de um organismo com competências técnicas altamente especializadas, o mais adequado e eficiente será confiar à ESMA a missão de redigir os projetos de normas técnicas de regulamentação e de execução que não envolvam opções de caráter político e de os submeter à apreciação da Comissão.
(47)
A Comissão deverá adotar as normas técnicas de regulamentação concebidas pela ESMA no que diz respeito ao conteúdo, frequência e apresentação das informações a fornecer pelos emitentes sobre instrumentos financeiros estruturados, à apresentação das informações, nomeadamente as relativas à estrutura, formato, método e calendário da respetiva prestação, que as agências de notação de risco devem transmitir à ESMA relativamente à plataforma de notação europeia e ao conteúdo e formato das informações periódicas sobre as comissões cobradas pelas agências de notação de risco para fins de supervisão permanente por parte da ESMA. A Comissão deverá adotar as referidas normas por meio de atos delegados nos termos do Artigo 290.o do TFUE e dos artigos 10.o a 14.o do Regulamento (UE) n.o 1095/2010.
(48)
O Regulamento (CE) n.o 1060/2009 permite que as notações de risco provenientes de países terceiros sejam utilizadas para fins regulamentares caso sejam emitidas por agências de notação de risco certificadas nos termos daquele regulamento ou validadas por agências de notação de risco estabelecidas na União ao abrigo do mesmo regulamento. A referida certificação pressupõe que a Comissão tenha aprovado uma decisão de equivalência relativamente ao enquadramento legal do país terceiro para as agências de notação de risco, e a validação exige que a conduta da agência do país terceiro esteja sujeita a requisitos pelo menos tão rigorosos como as normas aplicáveis na União. Algumas das disposições introduzidas pelo presente regulamento não deverão aplicar-se às análises efetuadas com vista à obtenção da equivalência ou validação: é o caso das disposições que apenas impõem obrigações aos emitentes mas não às agências de notação de risco. Além disso, as disposições relacionadas com a estrutura do mercado dos serviços de notação de risco da União e que não preveem normas de conduta para as agências de notação de risco não deverão ser consideradas neste contexto. Para que os países terceiros disponham do tempo suficiente para reverem os seus enquadramentos legais em função das restantes novas disposições substantivas, estas deverão aplicar-se apenas para efeitos de análise com vista à atribuição de equivalência ou validação a partir de 1 de junho de 2018. A este propósito, é importante relembrar que os quadros regulamentares dos países terceiros não são obrigados a conter regras idênticas às previstas no presente regulamento. Tal como previsto no Regulamento (CE) n.o 1060/2009, para que o enquadramento legal de um país terceiro seja considerado equivalente ou tão rigoroso como o da União deverá ser suficiente que atinja, na prática, os mesmos objetivos e efeitos.
(49)
Atendendo a que os objetivos do presente regulamento, a saber, o reforço da independência das agências de notação de risco, a promoção de procedimentos e metodologias de notação de risco sãos, a atenuação dos riscos associados às notações de risco de entidades ou instrumentos de dívida soberanos, a redução do risco de excessiva dependência dos intervenientes no mercado relativamente às notações de risco e a garantia de um direito de reparação para os investidores, não podem ser suficientemente alcançados pelos Estados-Membros e podem, pois, devido à estrutura e ao impacto a nível europeu das atividades de notação de risco a supervisionar, ser mais bem alcançados a nível da União, a União pode adotar medidas em conformidade com o princípio da subsidiariedade, consagrado no artigo 5.o do Tratado da União Europeia. Em conformidade com o princípio da proporcionalidade, consagrado no mesmo artigo, o presente regulamento não excede o necessário para atingir aqueles objetivos.
(50)
A Comissão deverá apresentar, até ao final de 2013, um relatório sobre a exequibilidade da criação de uma rede de pequenas agências de notação de risco destinadas a aumentar a concorrência no mercado. Esse relatório deverá avaliar o apoio financeiro e não financeiro a prestar pela União, bem como os incentivos para a criação dessa rede, tendo em conta o eventual conflito de interesses que possa resultar de um tal financiamento público.
(51)
A Autoridade Europeia para a Proteção de Dados foi consultada, nos termos do artigo 28.o, n.o 2, do Regulamento (CE) n.o 45/2001 do Parlamento Europeu e do Conselho, de 18 de dezembro de 2000, relativo à proteção das pessoas singulares no que diz respeito ao tratamento de dados pessoais pelas instituições e pelos órgãos comunitários e à livre circulação desses dados (14), e deu parecer (15).
(52)
Por conseguinte, o Regulamento (CE) n.o 1060/2009 deverá ser alterado,
ADOTARAM O PRESENTE REGULAMENTO:
Artigo 1.o
Alteração do Regulamento (CE) n.o 1060/2009
O Regulamento (CE) n.o 1060/2009 é alterado do seguinte modo:
1)
O artigo 1.o passa a ter a seguinte redação:
«Artigo 1.o
Objeto
O presente regulamento introduz uma abordagem regulamentar comum destinada a reforçar a integridade, a transparência, a responsabilidade, o bom governo e a independência das atividades das agências de notação de risco, contribuindo para a qualidade das notações de risco emitidas na União e para o funcionamento eficiente do mercado interno, garantindo simultaneamente um elevado nível de proteção dos consumidores e dos investidores. O presente regulamento estabelece condições para a emissão de notações de risco e prevê normas aplicáveis à organização e à conduta das agências de notação de risco, incluindo os respetivos acionistas e sócios, a fim de promover a sua independência, evitar conflitos de interesses e reforçar a proteção dos consumidores e dos investidores.
O presente regulamento estabelece ainda determinadas obrigações para os emitentes, cedentes e patrocinadores estabelecidos na União no que diz respeito aos instrumentos financeiros estruturados.».
2)
No artigo 2.o, n.o 1, no artigo 3.o, n.o 1, alínea m), no artigo 4.o, n.o 2, no artigo 4.o, n.o 3, parte introdutória, no artigo 4.o, n.o 4, primeiro e segundo parágrafos, no artigo 5.o, n.o 1, parte introdutória, no artigo 14.o, n.o 1, e no Anexo II, ponto 1, o termo «Comunidade» é substituído por «União».
3)
O artigo 3.o é alterado do seguinte modo:
a)
O n.o 1 é alterado do seguinte modo:
i)
a alínea g) passa ter a seguinte redação:
«g)
“Fins regulamentares”, a utilização de notações de risco com o objetivo específico de cumprir disposições da legislação da União ou da legislação nacional dos Estados-Membros publicada em cumprimento de legislação da União;»,
ii)
são inseridas as seguintes alíneas:
«p-A)
“Instituição de crédito”, uma instituição de crédito na aceção do artigo 4.o, ponto 1, da Diretiva 2006/48/CE;
p-B)
“Empresa de investimento”, uma empresa de investimento na aceção do artigo 4.o, n.o 1, ponto 1, da Diretiva 2004/39/CE;
p-C)
“Empresa de seguros”, uma empresa de seguros na aceção do artigo 13.o, ponto 1, da Diretiva 2009/138/CE do Parlamento Europeu e do Conselho, de 25 de novembro de 2009, relativa ao acesso à atividade de seguros e de resseguros e ao seu exercício (Solvência II) (16);
p-D)
“Empresa de resseguros”, uma empresa de resseguros na aceção do artigo 13.o, ponto 4, da Diretiva 2009/138/CE;
p-E)
“Instituição de realização de planos de pensões profissionais”, uma instituição de realização de planos de pensões profissionais na aceção do artigo 6.o, alínea a), da Diretiva 2003/41/CE;
p-F)
“Sociedade gestora”, uma sociedade gestora na aceção do artigo 2.o, n.o 1, alínea b), da Diretiva 2009/65/CE do Parlamento Europeu e do Conselho, de 13 de julho de 2009, que coordena as disposições legislativas, regulamentares e administrativas respeitantes a alguns organismos de investimento coletivo em valores mobiliários (OICVM) (17);
p-G)
“Sociedade de investimento”, uma sociedade de investimento autorizada nos termos da Diretiva 2009/65/CE;
p-H)
“Gestor de fundos de investimento alternativos”, um GFIA na aceção do artigo 4.o, n.o 1, alínea b), da Diretiva 2011/61/UE do Parlamento Europeu e do Conselho, de 8 de junho de 2011, relativa aos gestores de fundos de investimento alternativos (18):
p-I)
“Contraparte central”, uma CCP na aceção do artigo 2.o, ponto 1, do Regulamento (UE) n.o 648/2012 do Parlamento Europeu e do Conselho, de 4 de julho de 2012, relativo aos derivados OTC, às contrapartes centrais e aos repositórios de transações (19), autorizada nos termos do artigo 14.o do mesmo regulamento;
p-J)
“Prospeto”, um prospeto publicado nos termos da Diretiva 2003/71/CE e do Regulamento (CE) n.o 809/2004.
iii)
as alíneas q) e r) passam a ter a seguinte redação:
«q)
“Legislação setorial”, os diplomas legais da União referidos nas alíneas p-A) a p-J);
r)
“Autoridades setoriais competentes”, as autoridades nacionais competentes designadas nos termos da legislação setorial aplicável para a supervisão de instituições de crédito, empresas de investimento, empresas de seguros, empresas de resseguros, instituições de realização de planos de pensões profissionais, sociedades gestoras, sociedades de investimento, gestores de fundos de investimento alternativos, contrapartes centrais e prospetos;»,
iv)
são aditadas as seguintes alíneas:
«s)
“Emitente”, um emitente na aceção do artigo 2.o, n.o 1, alínea h), da Diretiva 2003/71/CE;
t)
“Cedente”, uma entidade cedente na aceção do artigo 4.o, ponto 41, da Diretiva 2006/48/CE;
u)
“Patrocinador”, um patrocinador na aceção do artigo 4.o, ponto 42, da Diretiva 2006/48/CE;
v)
“Notação soberana”:
i)
uma notação de risco em que a entidade notada é um Estado ou uma autoridade regional ou local de um Estado,
ii)
uma notação de risco relativamente a uma dívida ou obrigação financeira, título de dívida ou outro instrumento financeiro cujo emitente é um Estado ou uma autoridade regional ou local de um Estado, ou uma entidade de finalidade específica de um Estado ou de uma autoridade regional ou local,
iii)
uma notação de risco em que o emitente é uma instituição financeira internacional constituída por dois ou mais Estados com a finalidade de mobilizar financiamento e prestar assistência financeira a membros dessa instituição financeira internacional que estejam confrontados ou ameaçados por graves problemas financeiros;
w)
“Perspetiva de notação”, um parecer relativo à evolução provável de uma notação de risco de crédito a curto ou médio prazo, ou ambos;
x)
“Notação de risco não solicitada” e “notação soberana não solicitada”, uma notação de risco, ou uma notação soberana, respetivamente, atribuída por uma agência de notação de risco sem que tal notação lhe tenha sido solicitada;
y)
“Classificação de crédito” (“credit score”), uma medida de capacidade ou qualidade creditícia resultante do resumo e expressão de dados baseados apenas num sistema ou modelo estatístico preestabelecido, sem qualquer contributo analítico substancial adicional específico da notação por parte de um analista de notações;
z)
“Mercado regulamentado”, um mercado regulamentado na aceção do artigo 4.o, n.o 1, ponto 14, da Diretiva 2004/39/CE e estabelecido na União;
a-A)
“Retitularização”, uma retitularização na aceção do artigo 4.o, ponto 40-A), da Diretiva 2006/48/CE.»;
b)
É aditado o seguinte número:
«3. Para efeitos do presente regulamento, o termo “acionista” abrange os beneficiários efetivos na aceção do artigo 3.o, ponto 6, da Diretiva 2005/60/CE do Parlamento Europeu e do Conselho, de 26 de outubro de 2005, relativa à prevenção da utilização do sistema financeiro para efeitos de branqueamento de capitais ou de financiamento do terrorismo (20).
4)
O artigo 4.o é alterado da seguinte forma:
a)
O n.o 1 passa a ter a seguinte redação:
«1. As instituições de crédito, as empresas de investimento, as empresas de seguros, as empresas de resseguros, as instituições de realização de planos de pensões profissionais, as sociedades gestoras, as sociedades de investimento, os gestores de fundos de investimento alternativos e as contrapartes centrais apenas podem utilizar notações de risco para fins regulamentares se tais notações forem emitidas por agências de notação de risco estabelecidas na União e registadas nos termos do presente regulamento.
Caso um prospeto contenha referências a uma ou mais notações de risco, o emitente, o oferente ou o requerente da admissão à negociação num mercado regulamentado devem assegurar que o prospeto inclua igualmente informações claras e visíveis sobre se a notação de risco em causa foi emitida por uma agência de notação de risco estabelecida na União e registada nos termos do presente regulamento.»;
b)
No n.o 3, a alínea b) passa a ter a seguinte redação:
«b)
A agência de notação de risco ter verificado e poder comprovar a qualquer momento à Autoridade Europeia de Supervisão (Autoridade Europeia dos Valores Mobiliários e dos Mercados) (ESMA), criada pelo Regulamento (UE) n.o 1095/2010 do Parlamento Europeu e do Conselho (21), que o exercício da atividade de notação de risco por parte da agência de notação de risco do país terceiro que emitiu a notação a validar obedece a requisitos pelo menos tão estritos como os previstos nos artigos 6.o a 12.o e no Anexo I, com exceção dos artigos 6.o-A, 6.o-B, 8.o-A, 8.o-B, 8.o-C e 11.o-A, ponto 3, alínea b-A), e do Anexo I, Secção B, pontos 3-A e 3-B.
5)
O artigo 5.o é alterado do seguinte modo:
a)
No n.o 6, segundo parágrafo, a alínea b) passa a ter a seguinte redação:
«b)
As agências de notação de risco do país terceiro em causa estarem sujeitas a regras juridicamente vinculativas equivalentes às estabelecidas nos Artigos 6.o a 12.o e no Anexo I, com exceção dos artigos 6.o-A, 6.o-B, 8.o-A, 8.o-B, 8.o-C e 11.o-A, ponto 3, alínea b-A) e do Anexo I, Secção B, pontos 3-A e 3-B; e»;
b)
O n.o 8 passa a ter a seguinte redação:
«8. Os artigos 20.o, 23.o-B, e 24.o aplicam-se às agências de notação de risco certificadas nos termos do artigo 5.o, n.o 3, e às notações de risco por elas emitidas.».
6)
No Título I são inseridos os seguintes artigos:
«Artigo 5.o-A
Dependência excessiva das instituições financeiras relativamente às notações de risco
1. As entidades referidas no artigo 4.o, n.o 1, primeiro parágrafo, devem fazer as suas próprias análises de risco e não depender exclusiva e mecanicamente de notações de risco para avaliarem a capacidade ou qualidade creditícia de uma entidade ou instrumento financeiro.
2. As autoridades setoriais competentes responsáveis pela supervisão das entidades referidas no artigo 4.o, n.o 1, primeiro parágrafo devem, tendo em conta a natureza, a escala e a complexidade das suas atividades, verificar a adequação dos seus processos de análise de risco, avaliar a utilização de referências contratuais a notações de risco e, se for caso disso, incentivar a atenuação do impacto de tais referências, a fim de reduzir a dependência exclusiva e mecânica de notações de risco, de harmonia com a legislação setorial específica aplicável.
Artigo 5.o-B
Recurso das Autoridades Europeias de Supervisão e do Comité Europeu do Risco Sistémico às notações de risco
1. A Autoridade Europeia de Supervisão (Autoridade Bancária Europeia) (EBA), criada pelo Regulamento (UE) n.o 1093/2010 do Parlamento Europeu e do Conselho (22), a Autoridade Europeia de Supervisão (Autoridade Europeia dos Seguros e Pensões Complementares de Reforma) (EIOPA), criada pelo Regulamento (UE) n.o 1094/2010 do Parlamento Europeu e do Conselho (23), e a ESMA não devem referir-se a notações de risco nas suas orientações, recomendações e projetos de normas técnicas caso tais referências sejam suscetíveis de conduzir as autoridades competentes, as autoridades setoriais competentes, as entidades referidas no artigo 4.o, n.o 1, primeiro parágrafo ou outros intervenientes no mercado financeiro a dependerem exclusiva e mecanicamente das referidas notações. Por conseguinte, a EBA, a EIOPA e a ESMA devem rever e suprimir, se for caso disso, até 31 de dezembro de 2013, todas essas referências a notações de risco contidas nas suas atuais orientações e recomendações.
2. O Comité Europeu do Risco Sistémico (ESRB), criado pelo Regulamento (UE) n.o 1092/2010 do Parlamento Europeu e do Conselho, de 24 de novembro de 2010, relativo à supervisão macroprudencial do sistema financeiro na União Europeia e que cria o Comité Europeu do Risco Sistémico (24) não deve referir-se a notações de risco nos seus alertas e recomendações, caso tais referências sejam suscetíveis de conduzir a uma dependência exclusiva e mecânica relativamente àquelas notações.
Artigo 5.o-C
Dependência excessiva de notações de risco na legislação da União
Sem prejuízo do seu direito de iniciativa, a Comissão deve continuar a rever as referências a notações de risco constantes da legislação da União que desencadeiem ou tenham potencial para desencadear uma dependência exclusiva e mecânica de notações de risco por parte das autoridades competentes, das autoridades setoriais competentes e das entidades referidas no artigo 4.o, n.o 1, primeiro parágrafo ou outros intervenientes no mercado financeiro, a fim de eliminar da legislação da União, até 1 de janeiro de 2020, todas as referências a notações de risco para fins regulamentares, desde que possam ser identificadas e postas em prática alternativas adequadas para a avaliação de riscos de crédito.
7)
O artigo 6.o é alterado do seguinte modo:
a)
O n.o 1 passa a ter a seguinte redação:
«1. As agências de notação de risco devem tomar todas as medidas necessárias para assegurar que a emissão de notações de risco ou de perspetivas de notação não seja afetada por conflitos de interesses efetivos ou potenciais ou por relações comerciais que envolvam as agências que emitem as notações ou perspetivas de notação, os seus acionistas, gestores, analistas de notação de risco, funcionários ou outras pessoas singulares cujos serviços sejam colocados à disposição ou sob o controlo da agência de notação de risco, ou quaisquer pessoas que lhe estejam direta ou indiretamente ligadas por uma relação de controlo.»;
b)
No n.o 3, a parte introdutória passa a ter a seguinte redação:
«3. A ESMA pode dispensar qualquer agência de notação de risco, a pedido desta, de cumprir os requisitos constantes do Anexo I, Secção A, pontos 2, 5, 6 e 9 e do artigo 7.o, n.o 4, se a referida agência puder demonstrar que tais requisitos não são proporcionados, tendo em conta a natureza, a escala e a complexidade das suas atividades e a natureza e o alcance das emissões de notações de risco e que:»;
c)
É aditado o seguinte parágrafo:
«4. As agências de notação de risco devem estabelecer, manter, aplicar e documentar uma estrutura de controlo interno eficaz encarregada de regular a execução de políticas e a aplicação de procedimentos destinados a prevenir ou atenuar eventuais conflitos de interesses e a assegurar a independência das notações, dos analistas e das equipas de notação em relação aos acionistas, aos órgãos de administração e de direção e às atividades de venda e comercialização. As agências de notação de risco devem estabelecer procedimentos operativos normalizados (SOP) relativos ao governo das empresas, à organização e à gestão de conflitos de interesses. As agências devem acompanhar e rever periodicamente os SOP, a fim de avaliar a sua eficácia e decidir se devem ser atualizados.».
8)
São inseridos os seguintes artigos:
«Artigo 6.o-A
Conflitos de interesses associados a investimentos em agências de notação de risco
1. Os acionistas ou sócios de agências de notação de risco que tenham uma participação igual ou superior a 5 % do capital ou dos direitos de voto da referida agência de notação de risco ou de uma empresa que tenha o poder de exercer o controlo ou uma influência dominante sobre a mesma agência de notação de risco não podem:
a)
Deter uma participação igual ou superior a 5 % do capital em qualquer outra agência de notação de risco;
b)
Ter o direito ou o poder de exercer 5 % ou mais dos direitos de voto em qualquer outra agência de notação de risco;
c)
Ter o direito ou o poder de nomear ou destituir membros de um órgão de administração ou supervisão de qualquer outra agência de notação de risco;
d)
Ser membros de um órgão de administração ou supervisão de qualquer outra agência de notação de risco;
e)
Exercer ou ter o poder de exercer controlo ou uma influência dominante sobre qualquer outra agência de notação de risco.
A interdição referida no primeiro parágrafo, alínea a) não se aplica a participantes em organismos de investimento coletivo diversificados, incluindo fundos geridos como, por exemplo, fundos de pensões ou de seguros de vida, desde que essas participações em organismos de investimento coletivo não coloquem os acionistas ou sócios de agências de notação de risco em causa em posição de exercer uma influência significativa sobre a atividade comercial dos referidos organismos.
2. O presente artigo não se aplica a investimentos em agências de notação de risco que pertençam ao mesmo grupo de agências.
Artigo 6.o-B
Duração máxima da relação contratual com uma agência de notação de risco
1. Uma agência de notação de risco que celebre um contrato para a emissão de notações de risco sobre retitularizações não pode emitir notações de risco sobre novas retitularizações com ativos subjacentes do mesmo cedente durante um prazo superior a quatro anos.
2. Ao celebrarem contratos para a notação de retitularizações, as agências de notação de risco devem solicitar que o emitente:
a)
Determine o número de agências de notação de risco com relações contratuais para a emissão de notações de risco sobre retitularizações com ativos subjacentes do mesmo cedente;
b)
Calcule a percentagem do número total de retitularizações pendentes objeto de notação com ativos subjacentes do mesmo cedente relativamente ao qual cada uma daquelas agências emita notações de risco.
Se pelo menos quatro agências de notação procederem, cada uma, à notação de pelo menos 10 % do número total de retitularizações pendentes, as restrições estabelecidas no n.o 1 não se aplicam.
A isenção estabelecida no segundo parágrafo continua a aplicar-se pelo menos até que a agência de notação de risco celebre um novo contrato para a notação de retitularizações com ativos subjacentes do mesmo cedente. Caso os critérios estabelecidos no segundo parágrafo não estejam satisfeitos aquando da celebração do novo contrato, o prazo referido no n.o 1 é calculado a partir da data de celebração desse contrato.
3. A partir da data de cessação de um contrato celebrado nos termos do n.o 1, a agência de notação de risco não pode celebrar novo contrato para a emissão de notações de risco sobre retitularizações com ativos subjacentes do mesmo cedente durante um prazo igual ao do contrato que chegou a termo, o qual não pode exceder quatro anos.
O primeiro parágrafo aplica-se igualmente:
a)
Às agências de notação de risco que pertençam ao mesmo grupo de agências que a agência referida no n.o 1;
b)
A quaisquer agências de notação de risco que sejam acionistas ou sócias da agência referida no n.o 1;
c)
A quaisquer agências de notação de risco de que a agência referida no n.o 1 seja acionista ou sócia.
4. Não obstante o disposto no n.o 1, caso sejam emitidas notações de risco de uma retitularização antes do fim da duração máxima da relação contratual referida no n.o 1, a agência de notação de risco pode continuar a acompanhar e atualizar essas notações de risco, mediante pedido, durante a vigência da retitularização.
5. O presente artigo não se aplica a agências de notação de risco com menos de 50 empregados a nível de grupo envolvidos na atividade de prestação de serviços de notações de risco ou com um volume de negócios anual gerado pelas atividades de notação de risco inferior a 10 milhões de EUR a nível de grupo.
6. Caso uma agência de notação de risco celebre um contrato para a emissão de notações de risco sobre retitularizações antes de 20 de junho de 2013, o prazo referido no n.o 1 é calculado a partir dessa data.».
9)
No artigo 7.o, o n.o 5 passa a ter a seguinte redação:
«5. A remuneração e a avaliação do desempenho dos empregados que exercem atividades de notação de risco ou de elaboração de perspetivas de notação e das pessoas que aprovam as notações de risco ou as perspetivas de notação não podem depender das receitas que as agências de notação de risco obtenham das entidades objeto de notação ou de terceiros com elas relacionados.».
10)
O artigo 8.o é alterado do seguinte modo:
a)
O n.o 2 é substituído pelo seguinte texto:
«2. As agências de notação de risco devem adotar, pôr em prática e executar medidas adequadas para assegurar que as notações de risco e as perspetivas de notação que emitem se baseiem numa análise exaustiva de todas as informações à sua disposição que sejam relevantes para efetuar uma análise de acordo com as metodologias de notação aplicáveis. Devem também adotar todas as medidas necessárias para que as informações que utilizem na emissão de notações de risco e de perspetivas de notação tenham qualidade suficiente e provenham de fontes fiáveis. As agências de notação de risco devem emitir notações de risco e perspetivas de notação que declarem que as notações constituem a opinião da agência de notação de risco e que o seu conteúdo é fiável dentro de certos limites.
2-A. As alterações das notações de risco devem ser emitidas de acordo com as metodologias de notação publicadas pela agência de notação de risco.»;
b)
Ao n.o 5 é aditado o seguinte parágrafo:
«As notações soberanas devem ser revistas pelo menos semestralmente.»;
c)
É inserido o seguinte n.o 5-A:
«5-A. As agências de notação de risco que pretendam alterar significativamente as metodologias de notação existentes ou introduzir novas metodologias, modelos ou principais pressupostos de notação de risco suscetíveis de ter impacto sobre uma notação de risco devem publicar as alterações substantivas ou novas metodologias de notação propostas no seu sítio web, convidando os interessados a formularem observações durante um prazo de um mês, juntamente com uma explicação pormenorizada dos fundamentos e implicações das alterações substantivas ou novas metodologias de notação propostas.»;
d)
O n.o 6 passa a ter a seguinte redação:
i)
a parte introdutória passa a ter a seguinte redação:
«6. Caso as metodologias, modelos ou principais pressupostos utilizados na atividade de notação de risco sejam alterados nos termos do artigo 14.o, n.o 3, as agências de notação de risco devem:»,
ii)
são inseridas as seguintes alíneas:
«a-A)
Informar imediatamente a ESMA e publicar os resultados da consulta e as novas metodologias de notação no seu sítio web, juntamente com uma explicação pormenorizada das mesmas, bem como a data de início de aplicação das novas metodologias;
a-B)
Publicar de imediato no seu sítio web os resultados da consulta referida no n.o 5-A, exceto nos casos em que o respondente solicitar confidencialidade;»;
e)
É aditado o seguinte número:
«7. Caso uma agência de notação de risco tome conhecimento de erros nas suas metodologias de notação ou na respetiva aplicação, deve, de imediato:
a)
Notificar esses erros à ESMA e a todas as entidades objeto de notação afetadas, explicando o impacto nas suas notações, nomeadamente a necessidade de revisão das notações emitidas;
b)
Publicar no seu sítio web os erros que tenham impacto nas suas notações de risco;
c)
Corrigir esses erros nas suas metodologias de notação; e
d)
Aplicar as medidas referidas no n.o 6, alíneas a), b) e c).».
11)
São inseridos os seguintes artigos:
«Artigo 8.o-A
Notações soberanas
1. As notações soberanas devem ser emitidas de forma a garantir que a especificidade de um determinado Estado-Membro seja analisada. São proibidas as declarações que anunciem a revisão de um dado grupo de países, se não forem acompanhadas de relatórios específicos por país. Tais relatórios devem ser postos à disposição do público.
2. As comunicações públicas relativas a eventuais alterações de notações de risco que não sejam notações de risco, perspetivas de notação ou os comunicados de imprensa ou relatórios a elas anexos a que se refere o Anexo I, Secção D, Parte I, ponto 5, não podem basear-se em informações da esfera da entidade objeto de notação divulgadas sem o consentimento desta, a menos que tais informações provenham de fontes geralmente acessíveis ou não existam motivos legítimos para a entidade objeto de notação não autorizar a sua divulgação.
3. As agências de notação de risco devem, tendo em consideração o disposto no artigo 8.o, n.o 5, segundo parágrafo, publicar no seu sítio web e submeter à apreciação da ESMA anualmente, no final de dezembro, nos termos do Anexo I, Secção D, Parte III, ponto 3, um calendário para os 12 meses seguintes, fixando um máximo de três datas para a publicação de notações soberanas e perspetivas de notação relacionadas não solicitadas, bem como as datas para a publicação de notações soberanas e perspetivas de notação relacionadas solicitadas. Essas datas devem ser fixadas à sexta-feira.
4. O afastamento do calendário anunciado para a publicação das notações soberanas e perspetivas de notação relacionadas só é possível na medida em que tal seja necessário para a agência de notação de risco cumprir as obrigações que lhe são impostas pelo artigo 8.o, n.o 2, pelo artigo 10.o, n.o 1, e pelo artigo 11.o, n.o 1, e deve ser acompanhado de uma explicação pormenorizada dos motivos do afastamento.
Artigo 8.o-B
Informações relativas a instrumentos financeiros estruturados
1. O emitente, o cedente e os patrocinadores de instrumentos financeiros estruturados estabelecidos na União devem divulgar conjuntamente ao público, no sítio web criado pela ESMA nos termos do n.o 4, informações sobre a qualidade creditícia e o desempenho dos ativos subjacentes dos instrumentos financeiros estruturados, a estrutura da operação de titularização, os fluxos de caixa e quaisquer garantias que respaldem a posição de titularização, bem como todas as informações necessárias para realizar testes de resistência completos e bem fundamentados aos fluxos de caixa e aos valores das garantias que respaldam as exposições subjacentes.
2. A obrigação de divulgação de informações prevista no n.o 1 não é extensível à prestação de informações suscetíveis de infringir a legislação nacional ou da União relativas à proteção da confidencialidade das fontes de informação ou ao tratamento de dados pessoais.
3. A ESMA redige projetos de normas técnicas de regulamentação destinadas a especificar:
a)
As informações a divulgar nos termos do n.o 2 pelas pessoas referidas no n.o 1 a fim de cumprir a obrigação prevista no n.o 1;
b)
A frequência com que as informações referidas na alínea a) devem ser atualizadas;
c)
A apresentação das informações referidas na alínea a) através de um modelo de divulgação normalizado.
A ESMA apresenta esses projetos de normas técnicas de regulamentação à Comissão até 21 de junho de 2014.
É delegado na Comissão o poder de adotar as normas técnicas de regulamentação a que se refere o primeiro parágrafo, nos termos dos artigos 10.o a 14.o do Regulamento (UE) n.o 1095/2010.
4. A ESMA deve criar um sítio web para a publicação das informações sobre instrumentos financeiros estruturados a que se refere o n.o 1.
Artigo 8.o-C
Dupla notação de risco de instrumentos financeiros estruturados
1. Caso um emitente ou um terceiro com ele relacionado pretenda solicitar a notação de risco de um instrumento financeiro estruturado, deve contratar para o efeito pelo menos duas agências de notação de risco, que fornecerão notações de risco independentemente uma da outra.
2. Os emitentes ou terceiros com eles relacionados referidos no n.o 1 devem assegurar que as agências de notação de risco contratadas satisfaçam as seguintes condições:
a)
Não pertencerem ao mesmo grupo de agências de notação;
b)
Não serem acionistas ou sócias de qualquer das outras agências;
c)
Não terem o direito ou o poder de exercer direitos de voto em qualquer das outras agências;
d)
Não terem o direito ou o poder de nomear ou destituir membros de um órgão de administração ou supervisão de qualquer das outras agências de notação de risco;
e)
Nenhum dos membros de um órgão de administração ou supervisão de uma das agências de notação de risco ser membro de um órgão de administração ou supervisão de qualquer das outras agências;
f)
Não terem o poder de exercer, ou exercerem de facto, controlo ou uma influência dominante sobre qualquer das outras agências.
Artigo 8.o-D
Recurso a múltiplas agências de notação de risco
1. Caso um emitente ou um terceiro com ele relacionado tencione contratar pelo menos duas agências de notação de risco para a notação da mesma emissão ou entidade, deve ponderar a possibilidade de contratar pelo menos uma agência de notação de risco cuja quota de mercado total não seja superior a 10 % e que possa ser avaliada pelo emitente ou terceiro com ele relacionado como capaz de notar a emissão ou entidade em questão, desde que, de acordo com a lista da ESMA a que se refere o n.o 2, haja uma agência de notação de risco disponível para a notação de risco da emissão ou entidade em questão. Se o emitente ou o terceiro com ele relacionado não contratar pelo menos uma agência de notação de risco cuja quota de mercado total não seja superior a 10 %, tal facto deve ser documentado.
2. A fim de facilitar a avaliação do emitente ou de terceiro com ele relacionado referida no n.o 1, a ESMA publica anualmente no seu sítio web uma lista das agências de notação de risco registadas, indicando a sua quota de mercado total e os tipos de notação de risco emitidos por cada uma, que pode ser utilizada pelo emitente como ponto de partida para a sua avaliação.
3. Para efeitos do presente artigo, a quota de mercado total é calculada com base no volume de negócios anual proveniente das atividades de notação de risco e serviços complementares, a nível do grupo.».
12)
No artigo 10.o, os n.os 1 e 2 são substituídos pelo seguinte texto:
«1. As agências de notação de risco devem divulgar todas as notações de risco e perspetivas de notação, bem como as decisões de suspensão de notações de risco, de forma não seletiva e atempadamente. Em caso de decisão de suspensão de uma notação de risco, as informações divulgadas devem incluir a fundamentação da decisão.
O primeiro parágrafo aplica-se igualmente às notações de risco fornecidas por assinatura.
2. As agências de notação de risco devem assegurar que as notações de risco e as perspetivas de notação sejam apresentadas e processadas de acordo com os requisitos estabelecidos no Anexo I, Secção D, não podendo delas constar fatores não relacionados com as notações de risco.
2-A. Até à sua divulgação ao público, as notações de risco, perspetivas de notação e informações conexas devem ser consideradas informação privilegiada na aceção e nos termos da Diretiva 2003/6/CE.
O artigo 6.o, n.o 3, daquela diretiva aplica-se, com as necessárias adaptações, às agências de notação de risco no que respeita ao dever de confidencialidade destas e à obrigação de manterem uma lista de pessoas que tenham acesso às suas notações de risco, perspetivas de notação e informações conexas antes da divulgação.
A lista das pessoas às quais as notações, perspetivas de notação e informações conexas são comunicadas antes da sua divulgação deve ser limitada às pessoas designadas para esse fim por cada entidade objeto de notação.».
13)
No artigo 10.o, n.o 5, o primeiro parágrafo passa a ter a seguinte redação:
«5. Caso emitam uma notação não solicitada, as agências de notação de risco devem declarar de forma evidente nessa notação, utilizando um código de cores claramente diferenciável para a categoria de notação, se a entidade objeto de notação ou terceiros com ela relacionados participaram no processo de notação de risco e se a agência de notação de risco teve acesso às contas, à gestão e a outros documentos internos relevantes da entidade objeto de notação ou dos terceiros com ela relacionados.».
14)
No artigo 11.o, o n.o 2 passa a ter a seguinte redação:
«2. As agências de notação de risco registadas ou certificadas devem disponibilizar, num repositório central mantido pela ESMA, informações relativas ao seu historial, incluindo a frequência de transição das notações, e às notações de risco por si emitidas no passado e respetivas alterações. Essas agências de notação de risco devem enviar as referidas informações para o registo utilizando um formulário-tipo fornecido pela ESMA. A ESMA deve facultar estas informações ao público e publicar anualmente sínteses informativas sobre as principais alterações registadas.».
15)
É aditado o seguinte artigo:
«Artigo 11.o-A
Plataforma de notação europeia
1. Sempre que emitam uma notação de risco ou uma perspetiva de notação, as agências de notação de risco registadas ou certificadas devem transmitir à ESMA informações relativas a essa notação, incluindo a notação e a perspetiva de notação do instrumento notado, informações sobre o tipo de notação, o tipo de ação de notação e a data e hora da publicação.
2. A ESMA publica todas as notações de risco que lhe são transmitidas nos termos do n.o 1 num sítio web (“plataforma de notação europeia”).
O registo central a que se refere o artigo 11.o, n.o 2, será incorporado na plataforma de notação europeia.
3. O presente artigo não se aplica a notações de risco ou perspetivas de notação que sejam exclusivamente produzidas para investidores e a eles transmitidas contra pagamento.».
16)
Ao artigo 14.o, n.o 3, é aditado o seguinte parágrafo:
«Sem prejuízo do disposto no segundo parágrafo, as agências de notação de risco devem notificar a ESMA das alterações substantivas que prevejam introduzir nas metodologias de notação, modelos ou principais pressupostos de notação e de quaisquer novas metodologias, modelos ou principais pressupostos de notação que se proponham utilizar quando publicarem as alterações ou novas metodologias de notação propostas no seu sítio web nos termos do artigo 8.o, n.o 5-A. Uma vez decorrido o prazo de consulta, a agência de notação de risco deve notificar a ESMA de quaisquer alterações decorrentes da consulta.».
17)
No artigo 18.o, o n.o 2 passa a ter a seguinte redação:
«2. A ESMA comunica à Comissão, à EBA, à EIOPA, às autoridades competentes e às autoridades setoriais competentes todas as decisões que tome nos termos dos artigos 16.o, 17.o ou 20.o.».
18)
No artigo 19.o, o n.o 1 passa a ter a seguinte redação:
«1. A ESMA cobra uma taxa às agências de notação de risco nos termos do presente regulamento e do regulamento da Comissão a que se refere o n.o 2. A taxa deve cobrir na íntegra as despesas suportadas pela ESMA com o registo, a certificação e a supervisão das agências de notação de risco e o reembolso dos custos em que as autoridades competentes possam incorrer por força do presente regulamento, nomeadamente em resultado da delegação de competências prevista no artigo 30.o.».
19)
O artigo 21.o é alterado do seguinte modo:
a)
O n.o 4 passa a ter a seguinte redação:
i)
a parte introdutória passa a ter a seguinte redação:
«4. A ESMA redige projetos de normas técnicas de regulamentação destinadas a especificar:»,
ii)
a alínea e) passa a ter a seguinte redação:
«e)
Ao conteúdo e formato da comunicação periódica de dados de notação a solicitar às agências de notação de risco registadas e certificadas para efeitos de supervisão permanente pela ESMA.»,
iii)
após a alínea e), são aditados os seguintes parágrafos:
«A ESMA apresenta esses projetos de normas técnicas de regulamentação à Comissão até 21 de junho de 2014.
É delegado na Comissão o poder de adotar as normas técnicas de regulamentação a que se refere o primeiro parágrafo, nos termos dos artigos 10.o a 14.o do Regulamento (UE) n.o 1095/2010.»;
b)
São inseridos os seguintes números:
«4-A) A ESMA redige projetos de normas técnicas de regulamentação destinadas a especificar:
a)
O conteúdo e a apresentação, incluindo a estrutura, formato, metodologia e periodicidade, das informações que as agências de notação de risco devem facultar à ESMA nos termos do Artigo 11.o-A, n.o 1; e
b)
O conteúdo e formato da comunicação periódica relativa às taxas cobradas pelas agências de notação de risco, para efeitos de supervisão permanente pela ESMA.
A ESMA apresenta esses projetos de normas técnicas de regulamentação à Comissão até 21 de junho de 2014.
É delegado na Comissão o poder de adotar as normas técnicas de regulamentação a que se refere o primeiro parágrafo, nos termos dos artigos 10.o a 14.o do Regulamento (UE) n.o 1095/2010.
4-B) A ESMA apresenta à Comissão, até 21 de junho de 2015, um relatório sobre a possibilidade de elaborar um ou mais mapeamentos das notações de risco comunicadas nos termos do artigo 11.o-A, n.o 1. O relatório deve, nomeadamente, avaliar:
a)
A possibilidade, os custos e os benefícios de elaborar um ou mais mapeamentos;
b)
De que modo poderão ser estabelecidos um ou mais mapeamentos sem desvirtuar as notações de risco à luz das diferentes metodologias de notação;
c)
Os eventuais efeitos que os mapeamentos possam ter sobre as normas técnicas de regulamentação elaboradas até à data relativamente ao artigo 21.o, n.o 4-A, alíneas a) e b).
A ESMA deve consultar a EBA e a EIOPA sobre o disposto no primeiro parágrafo, alíneas a) e b).»;
c)
O n.o 5 passa a ter a seguinte redação:
«5. A ESMA publica um relatório anual sobre a aplicação do presente regulamento. Do referido relatório deve constar, nomeadamente, uma avaliação da aplicação do Anexo I pelas agências de notação de risco registadas nos termos do presente regulamento, bem como uma avaliação da aplicação do mecanismo de validação a que se refere o artigo 4.o, n.o 3.».
20)
No artigo 22.o-A, o título passa a ter a seguinte redação:
«Análise do cumprimento dos requisitos de metodologia».
21)
O artigo 25.o-A passa a ter a seguinte redação:
«Artigo 25.o-A
Autoridades setoriais competentes responsáveis pela supervisão e aplicação do artigo 4.o, n.o 1, e dos artigos 5.o-A, 8.o-B, 8.o-C e 8.o-D.
As autoridades setoriais competentes são responsáveis pela supervisão e aplicação do artigo 4.o, n.o 1, e dos artigos 5.o-A, 8.o-B, 8.o-C e 8.o-D nos termos da legislação setorial aplicável.».
22)
É inserido o seguinte título:
«TÍTULO III-A
RESPONSABILIDADE CIVIL DAS AGÊNCIAS DE NOTAÇÃO DE RISCO
Artigo 35.o-A
Responsabilidade civil
1. Caso uma agência de notação de risco cometa, com dolo ou negligência grave, alguma das infrações enumeradas no Anexo III, afetando desse modo uma notação de risco, os investidores ou emitentes podem exigir à agência de notação de risco a indemnização dos danos que tal infração lhes tenha causado.
Um investidor pode exigir indemnização ao abrigo do presente artigo se provar que se baseou razoavelmente, de acordo com o artigo 5.o-A, n.o 1, ou de outro modo mas com a devida prudência, numa notação de risco para decidir investir, continuar a deter ou alienar um instrumento financeiro abrangido por essa notação de risco.
Um emitente pode exigir indemnização ao abrigo do presente artigo se provar que o seu ou os seus instrumentos financeiros são abrangidos por essa notação de risco e que a infração não foi provocada por informações enganadoras ou incorretas por ele fornecidas à agência de notação de risco, diretamente ou por meio de divulgação pública.
2. Cabe ao investidor ou emitente apresentar informações exatas e pormenorizadas que indiciem que a agência de notação de risco cometeu uma infração ao presente regulamento e que a referida infração afetou a notação de risco emitida.
Cabe ao tribunal nacional competente apreciar o que constitui informação exata e pormenorizada, tendo em conta que o investidor ou emitente pode não ter acesso a informações da esfera da agência de notação de risco.
3. A responsabilidade civil das agências de notação de risco referida no n.o 1 apenas pode ser limitada antecipadamente se essa limitação for:
a)
Razoável e proporcionada; e
b)
Autorizada pela lei nacional aplicável, determinada de acordo com o n.o 4.
As limitações que não satisfaçam as condições referidas no primeiro parágrafo ou as exclusões da responsabilidade civil são juridicamente ineficazes.
4. Termos e expressões como “dano”, “dolo”, “negligência grave”, “dependência razoável”, “prudência devida”, “impacto”, “razoabilidade” e “proporcionalidade”, referidos no presente artigo mas não definidos no presente regulamento, devem ser interpretados e aplicados nos termos da lei nacional aplicável determinada de acordo com as regras de direito internacional privado aplicáveis. As questões relacionadas com a responsabilidade civil das agências de notação de risco que não são abrangidas pelo presente regulamento regem-se pela lei nacional aplicável determinada pelas regras de direito internacional privado aplicáveis. O tribunal competente para uma ação intentada por um investidor ou emitente com base em responsabilidade civil é determinado pelas regras de direito internacional privado aplicáveis.
5. O presente artigo não exclui outras ações por responsabilidade civil nos termos da legislação nacional.
6. O direito de reparação estabelecido no presente artigo não impede a ESMA de exercer plenamente os seus poderes ao abrigo do artigo 36.o-A.».
23)
No artigo 36.o-A, n.o 2, o primeiro parágrafo é alterado do seguinte modo:
a)
As alíneas a) e b) passam a ter a seguinte redação:
«a)
Para as infrações referidas no Anexo III, Secção I, pontos 1 a 5, 11 a 15, 19, 20, 23, 26-A a 26-D, 28, 30, 32, 33, 35, 41, 43, 50, 51 e 55 a 62, os montantes mínimo e máximo das multas são de, respetivamente, 500 000 EUR e 750 000 EUR;
b)
Para as infrações referidas no Anexo III, Secção I, pontos 6, 7, 8, 16, 17, 18, 21, 22, 22-A, 24, 25, 27, 29, 31, 34, 37 a 40, 42, 42-A, 42-B, 45 a 49-A, 52, 53 e 54, os montantes mínimo e máximo das multas são de, respetivamente, 300 000 EUR e 450 000 EUR;»;
b)
As alíneas d) e e) passam a ter a seguinte redação:
«d)
Para as infrações referidas no Anexo III, Secção II, pontos 1, 6, 7, 8 e 9, os montantes mínimo e máximo das multas são de, respetivamente, 50 000 EUR e 150 000 EUR;
e)
Para as infrações referidas no Anexo III, Secção II, pontos 2 e 3-A a 5, os montantes mínimo e máximo das multas são de, respetivamente, 25 000 EUR e 75 000 EUR;»;
c)
A alínea h) passa a ter a seguinte redação:
«h)
Para as infrações referidas no Anexo III, Secção I, ponto 20-A, e no Anexo III, Secção III, pontos 4 a 4-C, 6, 8 e 10, os montantes mínimo e máximo das multas são de, respetivamente, 90 000 EUR e 200 000 EUR;».
24)
O artigo 39.o é alterado do seguinte modo:
a)
Os n.os 1 e 3 são suprimidos;
b)
São aditados os seguintes números:
«4. A Comissão avalia, após obter o parecer técnico da ESMA, a situação no mercado da prestação de serviços de notação de risco para instrumentos financeiros estruturados, em particular o mercado da notação de risco de retitularizações. Até 1 de julho de 2016, na sequência dessa revisão, a Comissão apresenta ao Parlamento Europeu e ao Conselho, acompanhado de propostas legislativas, se for caso disso, um relatório em que deve avaliar, nomeadamente:
a)
A disponibilidade de um leque de escolha suficientemente alargado para satisfazer os requisitos estabelecidos nos artigos 6.o-B e 8.o-C;
b)
A oportunidade de reduzir ou alargar o prazo máximo de duração da relação contratual referido no artigo 6.o-B, n.o 1, e o período mínimo antes do qual a agência de notação de risco não pode voltar a celebrar com um emitente ou com um terceiro com ele relacionado o contrato para a emissão de notações de risco sobre retitularizações referido no artigo 6.o-B, n.o 3;
c)
A oportunidade de alterar a isenção referida no artigo 6.o-B, n.o 2, segundo parágrafo.
5. A Comissão avalia, após obter o parecer técnico da ESMA, a situação no mercado da prestação de serviços de notação de risco. Na sequência dessa avaliação, a Comissão apresenta ao Parlamento Europeu e ao Conselho, até 1 de janeiro de 2016, acompanhado de propostas legislativas, se for caso disso, um relatório em que deve avaliar, nomeadamente:
a)
Se é necessário alargar o âmbito de aplicação das obrigações previstas no artigo 8.o-B a outros produtos financeiros de crédito;
b)
Se as obrigações previstas nos artigos 6.o, 6.o-A e 7.o foram suficientes para atenuar os conflitos de interesses;
c)
Se o âmbito de aplicação do mecanismo de rotação previsto no artigo 6.o-B deve ser alargado a outras classes de ativos e se convém utilizar prazos diferenciados para as diferentes classes de ativos;
d)
A adequação dos modelos de remuneração existentes e alternativos;
e)
Se é necessário aplicar outras medidas para fomentar a concorrência no mercado da prestação de serviços de notação de risco;
f)
A oportunidade, à luz da evolução estrutural do setor, de iniciativas suplementares destinadas a fomentar a concorrência no mercado da notação de risco;
g)
Se é necessário propor medidas para evitar as disposições contratuais que resultem numa dependência excessiva relativamente às notações de risco;
h)
Os níveis de concentração do mercado, os riscos decorrentes de uma elevada concentração e o seu impacto na estabilidade global do setor financeiro.
6. A Comissão deve, pelo menos uma vez por ano, informar o Parlamento Europeu e o Conselho de quaisquer novas decisões de equivalência tomadas ao abrigo do artigo 5.o, n.o 6, durante o período abrangido pelo relatório.».
25)
O artigo 39.o-A passa a ter a seguinte redação:
«Artigo 39.o-A
Pessoal e recursos da ESMA
Até 21 de junho de 2014, a ESMA avalia as necessidades de recursos humanos e financeiros que a assunção dos poderes e atribuições que lhe incumbem por força do presente regulamento implica e apresenta um relatório sobre o assunto ao Parlamento Europeu, ao Conselho e à Comissão.».
26)
É inserido o seguinte artigo:
«Artigo 39.o-B
Obrigações de prestação de informações
1. Até 31 de dezembro de 2015, a Comissão apresenta ao Parlamento Europeu e ao Conselho um relatório sobre:
a)
As medidas tomadas quanto à supressão das referências a notações de risco que desencadeiem ou tenham potencial para desencadear uma dependência exclusiva ou mecânica relativamente às mesmas; e
b)
Os meios alternativos capazes de permitir aos investidores fazer as suas próprias análises de risco de emitentes e instrumentos financeiros,
a fim de suprimir da legislação da União, até 1 de janeiro de 2020, todas as referências a notações de risco para fins regulamentares, desde que sejam identificadas e postas em prática alternativas adequadas. A ESMA deve prestar assessoria técnica à Comissão no âmbito do presente número.
2. Tendo em conta a situação do mercado, a Comissão apresenta ao Parlamento Europeu e ao Conselho, até 31 de dezembro de 2014, um relatório sobre a oportunidade de efetuar uma avaliação europeia da qualidade creditícia da dívida soberana.
Tendo em conta as conclusões do relatório referido no primeiro parágrafo e a situação do mercado, a Comissão apresenta ao Parlamento Europeu e ao Conselho, até 31 de dezembro de 2016, um relatório sobre a oportunidade e a viabilidade de apoiar uma agência de notação de risco europeia destinada a avaliar a qualidade creditícia da dívida soberana dos Estados-Membros e uma fundação europeia de notação de risco para todas as outras notações.
3. A Comissão apresenta ao Parlamento Europeu e ao Conselho, até 31 de dezembro de 2013, um relatório relativo à exequibilidade de criar uma rede de agências de notação de risco de menor dimensão destinada a aumentar a concorrência no mercado. O relatório deve avaliar o apoio financeiro e não financeiro à criação dessa rede, tendo em consideração o potencial conflito de interesses resultante de um tal financiamento público. À luz das conclusões desse relatório e de acordo com o parecer técnico da ESMA, a Comissão pode reavaliar o disposto no artigo 8.o-D e propor a sua alteração.».
27)
O Anexo I é alterado de acordo com o Anexo I do presente regulamento.
28)
O Anexo III é alterado de acordo com o Anexo II do presente regulamento.
Artigo 2.o
Entrada em vigor
O presente regulamento entra em vigor no vigésimo dia após a sua publicação no Jornal Oficial da União Europeia.
Não obstante o disposto no primeiro parágrafo:
1)
O ponto 7, alínea a), os pontos 9 e 10, o ponto 11 no que se refere ao artigo 8.o-D do Regulamento (CE) n.o 1060/2009, e os pontos 12 e 27 do artigo 1.o do presente regulamento aplicam-se a partir de 1 de junho de 2018 para efeitos da avaliação referida:
a)
No artigo 4.o, n.o 3, alínea b), do Regulamento (CE) N.o 1060/2009, destinada a determinar se os requisitos em vigor em países terceiros são pelo menos tão rigorosos como os requisitos referidos nessa alínea; e
b)
No artigo 5.o, n.o 6, segundo parágrafo, alínea b), segundo parágrafo, do Regulamento (CE) N.o 1060/2009, destinada a determinar se agências de notação de risco de países terceiros estão sujeitas a regras juridicamente vinculativas equivalentes às regras referidas nessa alínea.
2)
O artigo 1.o, ponto 8, do presente regulamento, no que se refere ao artigo 6.o-A, n.o 1, alínea a), do Regulamento (CE) N.o 1060/2009, aplica-se a partir de 21 de junho de 2014 no que diz respeito aos acionistas e sócios de agências de notação de risco que em 15 de novembro de 2011 detinham uma participação igual ou superior a 5 % do capital em mais de uma agência de notação de risco.
3)
O artigo 1.o, ponto 15, aplica-se a partir de 21 de junho de 2015.
O presente regulamento é obrigatório em todos os seus elementos e diretamente aplicável em todos os Estados-Membros.
Feito em Estrasburgo, em 21 de maio de 2013.