РЕГЛАМЕНТ (ЕС) № 1158/2010 НА КОМИСИЯТА
от 9 декември 2010 година
относно общ метод за безопасност за оценка на съответствието с изискванията за получаване на сертификат за безопасност на железопътния транспорт
(текст от значение за ЕИП)
ЕВРОПЕЙСКАТА КОМИСИЯ
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз,
като взе предвид Директива 2004/49/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 29 април 2004 г. относно безопасността на железопътния транспорт в Общността и за изменение на Директива 95/18/ЕО на Съвета относно лицензирането на железопътните предприятия и Директива 2001/14/ЕО относно разпределяне на капацитета на железопътната инфраструктура и събиране на такси за ползване на железопътната инфраструктура и за сертифициране за безопасност (Директива относно безопасността на железопътния транспорт) (1), и по-специално член 6, параграф 1 от нея,
като взе предвид Препоръка ERA/REC/SAF/09-2009 на Европейската железопътна агенция, представена на Комисията на 18 септември 2009 г. относно общ метод за безопасност за оценка на съответствието,
като има предвид, че:
(1)
Директива 2004/49/ЕО предвижда рамка за равни условия за всички железопътни предприятия посредством прилагането на едни и същи изисквания за сертифициране в областта на безопасността в Съюза. С общия метод за безопасност (ОБМ) се цели да се осигури на националните органи по безопасността рамка за хармонизиране на техните критерии за вземане на решения в целия Съюза в съответствие с член 17, параграф 4 от Директива 2004/49/ЕО.
(2)
Необходимо е да се осигури на националните органи по безопасността метод за оценка на разработваните от железопътните предприятия процедури за удовлетворяване на хармонизираните изисквания за получаване на част А на сертификатите за безопасност, издавани в съответствие с член 10, параграф 2, буква а) и на част Б на сертификатите за безопасност, издавани в съответствие с член 10, параграф 2, буква б) от Директива 2004/49/ЕО. Следва да се определят критериите, съгласно които националните органи по безопасността провеждат оценката, и да се установят процедурите, които ще бъдат следвани.
(3)
По отношение на съответствието с изискването за безопасност, съгласно което отговорността за поддръжката на железопътните превозни средства трябва да бъде ясно определена, дадено железопътно предприятие, което не е структурата, отговорна за поддръжката на всички използвани в работата му превозни средства, следва да гарантира чрез подходящи договорни споразумения - като Общия договор за ползване (GCU) - че всяко превозно средство разполага със структура, натоварена с поддръжката му, която да поеме отговорността за поддръжката на превозното средство в съответствие с член 14а от Директива 2004/49/ЕО. В договора между страните следва да е уговорен обменът на информацията между двете предприятия, която е необходима за гарантиране на безопасната експлоатация на превозните средства.
(4)
При оценяване на съответствието с изискванията за безопасност на продуктите или услугите, предоставяни от изпълнителите или доставчиците на железопътните предприятия, като предоставянето на услуги от центрове за обучение, признати в съответствие с Директива 2007/59/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 23 октомври 2007 г. за сертифициране на машинисти, управляващи локомотиви и влакове в рамките на железопътната система на Общността (2), разрешенията или сертификатите, издадени в съответствие със съответното законодателство на Съюза на изпълнители или доставчици може да се считат за валидно доказателство. Сертифицирането на структурите, натоварени с поддръжката в съответствие с член 14а от Директива 2004/49/ЕО също може да се смята за валидно доказателство. До влизането в сила на европейската система за сертифициране, сертификатите, издадени въз основа на Меморандума за разбирателство, който установява основните принципи на обща система за сертифициране на образувания, ангажирани с поддръжката на товарните вагони (3), подписан на 14 май 2009 г., могат да бъдат смятани за валидно доказателство, когато се оценява съответствието със съответните изисквания за безопасност.
(5)
Националните органи по безопасността оценяват способността на железопътното предприятие да спазва всички изисквания, необходими, за да извършва дейност като цяло и в конкретната мрежа, за която търси да получи сертификат, като оценяват системата му за управление на безопасността на глобално равнище.
(6)
Всеки национален орган по безопасността следва да предприеме мерки, за да проучи дали резултатите, предвидени в заявлението за издаване на сертификат за безопасност, са били постигнати в процеса на работа след получаването на сертификата и дали е налице трайно съобразяване с всички необходими изисквания, както се изисква в член 16, параграф 2, буква е) и в член 17, параграф 2 от Директива 2004/49/ЕО. Следователно това изисква разработването на режим за надзор за времето след издаването на сертификата въз основа на най-важните основни принципи с цел националните органи по безопасността да осигурят хармонизиран подход във всяка държава-членка.
(7)
Мерките, предвидени в настоящия регламент, са в съответствие със становището на комитета, създаден в съответствие с член 27, параграф 1 от Директива 2004/49/ЕО,
ПРИЕ НАСТОЯЩИЯ РЕГЛАМЕНТ:
Член 1
Предмет
С настоящия регламент се установява общ метод за безопасност (ОБМ) за оценка на съответствието с изискванията за получаване на сертификатите за безопасност, посочени в член 6, параграф 3, буква б) от Директива 2004/49/ЕО.
ОМБ обхваща:
а)
процедура и критерии за оценка на подадените от железопътните предприятия заявления за сертификати за безопасност, посочени в член 10, параграф 2 от Директива 2004/49/ЕО, както е посочено в приложения I, II и III към настоящия регламент;
б)
принципи за надзор на съответствието с изискванията на Директива 2004/49/ЕО след издаването на сертификата от националния орган по безопасността, както е посочено в приложение IV към настоящия регламент.
Член 2
Определения
За целите на настоящия регламент се прилага следното определение: „надзор“ означава действията, предприети от националния орган по безопасността за наблюдение на осигуряването на безопасността, след като е издал сертификата за безопасност.
Член 3
Процедури за оценка на заявленията
1. Когато разглеждат заявленията както за част А, така и за част Б на сертификатите за безопасност, подадени след влизането в сила на настоящия регламент, националните органи по безопасността прилагат процедурата, посочена в приложение I към настоящия регламент, за да оценяват съответствието с изискванията на Директива 2004/49/ЕО. За сертификатите за безопасност, издадени в съответствие с член 10, параграф 3 от Директива 2004/49/ЕО, националните органи по безопасността използват критериите за оценка, посочени в приложение II към настоящия регламент, а за сертификатите за безопасност, издадени в съответствие с член 10, параграф 4 от Директива 2004/49/ЕО, те използват критериите, съдържащи се в приложение III към настоящия регламент. Посочените критерии се използват също и при подновяване на сертификатите за безопасност в съответствие с член 10, параграф 5 от Директива 2004/49/ЕО.
2. При оценяването националните органи по безопасността могат да допускат кандидатите да поемат ангажименти, че ще управляват рисковете посредством използването на договори с трети страни. В договорите се посочва и обмяната на информация, необходима за осигуряване на безопасната експлоатация на превозните средства, особено в областите, свързани с управлението на поддръжката.
3. Счита се, че продуктите или услугите, които изпълнителите или доставчиците предоставят на железопътните предприятия, съответстват на изискванията за безопасност, ако изпълнителите, доставчиците или продуктите са сертифицирани в съответствие със съответните сертификационни схеми, установени съгласно законодателството на Съюза, за предоставянето на такива продукти и услуги.
Член 4
Надзор
След като са издали сертификат за безопасност, националните органи по безопасността наблюдават както за част А, така и за част Б на сертификатите, как с течение на времето железопътните предприятия прилагат системата си за управление на безопасността, и прилагат принципите за надзор, установени в приложение IV.
Член 5
Влизане в сила
Настоящият регламент влиза в сила на двадесетия ден след публикуването му в Официален вестник на Европейския съюз.
Настоящият регламент е задължителен в своята цялост и се прилага пряко във всички държави-членки.
Съставено в Брюксел на 9 декември 2010 година.
ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 1158/2010 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 9ης Δεκεμβρίου 2010
περί κοινής μεθόδου ασφάλειας για την αξιολόγηση της συμμόρφωσης προς τις απαιτήσεις απόκτησης πιστοποιητικών σιδηροδρομικής ασφάλειας
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη την οδηγία 2004/49/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 29ης Απριλίου 2004 για την ασφάλεια των κοινοτικών σιδηροδρόμων, η οποία τροποποιεί την οδηγία 95/18/ΕΚ του Συμβουλίου σχετικά με τις άδειες σε σιδηροδρομικές επιχειρήσεις, και την οδηγία 2001/14/ΕΚ σχετικά με την κατανομή της χωρητικότητας των σιδηροδρομικών υποδομών και τις χρεώσεις για τη χρήση σιδηροδρομικής υποδομής, καθώς και με την πιστοποίηση ασφάλειας (οδηγία για την ασφάλεια των σιδηροδρόμων) (1), και ιδίως το άρθρο 6 παράγραφος 1,
Έχοντας υπόψη τη σύσταση ERA/REC/SAF/09-2009 του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Σιδηροδρόμων, που παραδόθηκε στην Επιτροπή στις 18 Σεπτεμβρίου 2009, σχετικά με κοινή μέθοδο ασφάλειας για την αξιολόγηση της συμμόρφωσης.
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Η οδηγία 2004/49/ΕΚ προβλέπει πλαίσιο ισότιμων προϋποθέσεων για όλες τις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις μέσω της εφαρμογής, ανά την Ένωση, όμοιων απαιτήσεων για την πιστοποίηση ασφάλειας. Σκοπός της κοινής μεθόδου ασφάλειας (ΚΜΑ) είναι η διαμόρφωση πλαισίου για τις εθνικές αρχές ασφάλειας όσον αφορά την εναρμόνιση των κριτηρίων λήψης των αποφάσεών τους ανά την Ένωση, σύμφωνα με το άρθρο 17 παράγραφος 4 της οδηγίας 2004/49/ΕΚ.
(2)
Απαιτείται να προβλεφθεί μέθοδος με την οποία οι εθνικές αρχές ασφάλειας να αξιολογούν την επάρκεια των διαδικασιών που αναπτύσσουν οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις για να ικανοποιήσουν τις εναρμονισμένες απαιτήσεις απόκτησης πιστοποιητικού ασφάλειας του μέρους Α που εκδίδεται σύμφωνα με το άρθρο 10 παράγραφος 2 στοιχείο α) και του πιστοποιητικού ασφάλειας του μέρους Β που εκδίδεται σύμφωνα με το άρθρο 10 παράγραφος 2 στοιχείο β) της οδηγίας 2004/49/ΕΚ. Πρέπει να καθοριστούν κριτήρια βάσει των οποίων θα διεξάγονται οι αξιολογήσεις από τις εθνικές αρχές ασφάλειας, καθώς και οι ακολουθητέες διαδικασίες.
(3)
Όσον αφορά τη συμμόρφωση προς την απαίτηση ασφάλειας, για σαφή καθορισμό της ευθύνης συντήρησης των σιδηροδρομικών οχημάτων, οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις που δεν είναι οι υπεύθυνες οντότητες για την συντήρηση όλων των οχημάτων που χρησιμοποιούνται στις δραστηριότητές τους, πρέπει, μέσω κατάλληλων συμβατικών διευθετήσεων, όπως η Γενική Σύμβαση Χρήσης να εξασφαλίσουν ότι κάθε όχημα υπάγεται σε μία επιφορτισμένη με τη συντήρηση οντότητα, η οποία αναλαμβάνει την ευθύνη για την συντήρηση του οχήματος σύμφωνα με το άρθρο 14α της οδηγίας 2004/49/ΕΚ. Στη σύμβαση μεταξύ των δύο μερών πρέπει να προσδιορίζεται η ανταλλαγή των απαιτούμενων πληροφοριών μεταξύ των δύο επιχειρήσεων, ώστε να εξασφαλιστεί η ασφαλής λειτουργία των οχημάτων.
(4)
Κατά την αξιολόγηση της συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις ασφάλειας προϊόντων ή υπηρεσιών που παρέχουν εργολήπτες ή προμηθευτές σιδηροδρομικών επιχειρήσεων, όπως η παροχή υπηρεσιών από κέντρα κατάρτισης αναγνωρισμένα βάσει της οδηγίας 2007/59/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Οκτωβρίου 2007, σχετικά με την πιστοποίηση του προσωπικού οδήγησης μηχανών έλξης και συρμών στο σιδηροδρομικό σύστημα της Κοινότητας (2), οι άδειες ή τα πιστοποιητικά που χορηγούνται σύμφωνα με την οικεία νομοθεσία της Ένωσης σε εργολήπτες ή προμηθευτές είναι δυνατόν να θεωρούνται ως έγκυρα αποδεικτικά στοιχεία. Ως έγκυρα αποδεικτικά στοιχεία είναι δυνατόν επίσης να θεωρούνται τα πιστοποιητικά οντοτήτων που είναι επιφορτισμένες με την συντήρηση σύμφωνα με το άρθρο 14α της οδηγίας 2004/49/ΕΚ. Μέχρι να τεθεί σε ισχύ το ευρωπαϊκό σύστημα πιστοποίησης, κατά την αξιολόγηση της συμμόρφωσης προς τις οικείες απαιτήσεις ασφάλειας είναι δυνατόν να θεωρούνται ως έγκυρα αποδεικτικά στοιχεία, τα πιστοποιητικά που εκδίδονται βάσει του μνημονίου συμφωνίας περί πιστοποίησης υπεύθυνων για τη συντήρηση φορέων (3), το οποίο υπογράφηκε στις 14 Μαΐου 2009.
(5)
Οι εθνικές αρχές ασφάλειας αξιολογούν την ικανότητα μιας σιδηροδρομικής επιχείρησης να συμμορφώνεται προς όλες τις απαιτήσεις που προβλέπονται για την εν γένει λειτουργία και τη λειτουργία στο συγκεκριμένο δίκτυο για το οποίο ζητεί την χορήγηση πιστοποιητικού, αξιολογώντας το οικείο σύστημα διαχείρισης της ασφάλειας σε συνολικό επίπεδο.
(6)
Κάθε εθνική αρχή ασφάλειας χρειάζεται να θεσπίσει ρυθμίσεις για να εξετάζει αν τα αποτελέσματα που περιγράφονται στην αίτηση χορήγησης πιστοποιητικού ασφάλειας παράγονται κατά τη εκμετάλλευση μετά την χορήγηση του πιστοποιητικού και αν τηρούνται σε συνεχή βάση όλες οι απαραίτητες απαιτήσεις, σύμφωνα με το άρθρο 16 παράγραφος 2 στοιχείο στ) και το άρθρο 17 παράγραφος 2 της οδηγίας 2004/49/ΕΚ. Κατά συνέπεια, αυτό απαιτεί την θέσπιση καθεστώτος επιτήρησης μετά την χορήγηση, βάσει θεμελιωδών αρχών ζωτικής σημασίας, προκειμένου να εξασφαλιστεί εναρμονισμένη προσέγγιση των εθνικών αρχών ασφάλειας σε κάθε μεμονωμένο κράτος μέλος.
(7)
Τα μέτρα που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό είναι σύμφωνα με τη γνώμη της επιτροπής που μνημονεύεται στο άρθρο 27 παράγραφος 1 της οδηγίας 2004/49/ΕΚ,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Αντικείμενο
Με τον παρόντα κανονισμό θεσπίζεται κοινή μέθοδος ασφάλειας (ΚΜΑ) για την αξιολόγηση της συμμόρφωσης προς τις απαιτήσεις όσον αφορά την απόκτηση πιστοποιητικών ασφάλειας όπως αναφέρεται στο άρθρο 6 παράγραφος 3 στοιχείο β) της οδηγίας 2004/49/ΕΚ.
Η ΚΜΑ περιλαμβάνει:
α)
διαδικασία και κριτήρια αξιολόγησης των αιτήσεων των σιδηροδρομικών επιχειρήσεων για την απόκτηση πιστοποιητικών ασφάλειας βάσει του άρθρου 10 παράγραφος 2 της οδηγίας 2004/49/ΕΚ, σύμφωνα με τα οριζόμενα στα παραρτήματα Ι, ΙΙ και ΙΙΙ του παρόντος κανονισμού,
β)
αρχές για την επιτήρηση της συμμόρφωσης προς τις απαιτήσεις της οδηγίας 2004/49/ΕΚ μετά την χορήγηση του πιστοποιητικού από την εθνική αρχή ασφάλειας, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο παράρτημα IV του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 2
Ορισμοί
Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ισχύει ο ακόλουθος ορισμός: «εποπτεία»: οι ρυθμίσεις που θεσπίζει η εθνική αρχή ασφάλειας για να παρακολουθεί τις επιδόσεις ασφάλειας μετά την χορήγηση πιστοποιητικού ασφάλειας.
Άρθρο 3
Διαδικασίες αξιολόγησης των αιτήσεων
1. Κατά την εξέταση των αιτήσεων για αμφότερα τα μέρη Α και Β των πιστοποιητικών ασφάλειας, οι οποίες υποβάλλονται μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού, οι εθνικές αρχές ασφάλειας εφαρμόζουν την διαδικασία που καθορίζεται στο παράρτημα Ι τους παρόντος κανονισμού για την αξιολόγηση της συμμόρφωσής τους, προς τις απαιτήσεις της οδηγίας 2004/49/ΕΚ. Οι εθνικές αρχές ασφάλειας χρησιμοποιούν τα κριτήρια αξιολόγησης που καθορίζονται στο παράρτημα ΙΙ του παρόντος κανονισμού για πιστοποιητικά ασφάλειας που χορηγούνται σύμφωνα με το άρθρο 10 παράγραφος 3 και εκείνα του παραρτήματος ΙΙΙ του παρόντος κανονισμού για πιστοποιητικά ασφάλειας που χορηγούνται σύμφωνα με το άρθρο 10 παράγραφος 4 της οδηγίας 2004/49/ΕΚ. Τα εν λόγω κριτήρια χρησιμοποιούνται επίσης σε περίπτωση ανανέωσης των πιστοποιητικών ασφάλειας σύμφωνα με το άρθρο 10 παράγραφος 5 της οδηγίας 2004/49/ΕΚ.
2. Κατά την αξιολόγηση, οι εθνικές αρχές ασφάλειας είναι δυνατόν να αποδεχτούν δεσμεύσεις από τους αιτούντες ότι θα διαχειριστούν τους κινδύνους μέσω συμβάσεων με τρίτους. Στις συμβάσεις καθορίζονται επίσης οι ανταλλαγές πληροφοριών που απαιτούνται για να εξασφαλιστεί η ασφαλής λειτουργία των οχημάτων, ιδίως στους τομείς που σχετίζονται με την διαχείριση της συντήρησης.
3. Επιπλέον, τα προϊόντα ή οι υπηρεσίες που παρέχονται στις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις από εργολήπτες ή προμηθευτές θεωρείται ότι ικανοποιούν τις απαιτήσεις ασφάλειας εάν οι εργολήπτες, οι προμηθευτές ή τα προϊόντα έχουν πιστοποιηθεί σύμφωνα με τα συναφή συστήματα πιστοποίησης που έχουν θεσπιστεί βάσει νομοθεσίας της Ένωσης για την προμήθεια των εν λόγω προϊόντων και υπηρεσιών.
Άρθρο 4
Εποπτεία
Μετά την χορήγηση του πιστοποιητικού ασφάλειας, οι εθνικές αρχές ασφάλειας, εποπτεύουν για αμφότερα τα μέρη Α και Β των πιστοποιητικών ασφάλειας, τη συνεχή εφαρμογή του οικείου συστήματος διαχείρισης της ασφάλειας από τις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις και εφαρμόζουν τις αρχές εποπτείας του παραρτήματος ΙV.
Άρθρο 5
Έναρξη ισχύος
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Βρυξέλλες, 9 Δεκεμβρίου 2010.