РЕГЛАМЕНТ ЗА ИЗПЪЛНЕНИЕ (ЕС) № 520/2012 НА КОМИСИЯТА
от 19 юни 2012 година
относно извършването на дейностите в областта на фармакологичната бдителност, предвидени в Регламент (ЕО) № 726/2004 на Европейския парламент и на Съвета и в Директива 2001/83/ЕО на Европейския парламент и на Съвета
(текст от значение за ЕИП)
ЕВРОПЕЙСКАТА КОМИСИЯ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз,
като взе предвид Регламент (ЕО) № 726/2004 на Европейския парламент и на Съвета от 31 март 2004 г. за установяване на процедури на Общността за разрешаване и контрол на лекарствени продукти за хуманна и ветеринарна употреба и за създаване на Европейска агенция по лекарствата (1), и по-специално член 87а от него,
като взе предвид Директива 2001/83/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 6 ноември 2001 г. за утвърждаване на кодекс на Общността относно лекарствени продукти за хуманна употреба (2), и по-специално член 108 от нея,
като има предвид, че:
(1)
Регламент (ЕС) № 1235/2010 на Европейския парламент и на Съвета от 15 декември 2010 г. за изменение по отношение на фармакологичната бдителност за лекарствените продукти за хуманна употреба на Регламент (ЕО) № 726/2004 за установяване на процедури на Общността за разрешаване и контрол на лекарствени продукти за хуманна и ветеринарна употреба и за създаване на Европейска агенция по лекарствата, и на Регламент (ЕО) № 1394/2007 относно лекарствените продукти за модерна терапия (3) укрепи и рационализира мониторинга на безопасността на лекарствата, въведени на пазара в Съюза. Подобни разпоредби бяха въведени в Директива 2001/83/ЕО с Директива 2010/84/ЕС на Европейския парламент и на Съвета от 15 декември 2010 г. за изменение по отношение на фармакологичната бдителност на Директива 2001/83/ЕО за утвърждаване на кодекс на Общността относно лекарствени продукти за хуманна употреба (4).
(2)
Дейностите по фармакологична бдителност обхващат управлението на лекарствените продукти за хуманна употреба през целия им жизнен цикъл по отношение на безопасността.
(3)
Регламент (ЕС) № 1235/2010 и Директива 2010/84/ЕС въведоха понятието „основна документация на системата за фармакологична бдителност“. За правилното отразяване на системата за фармакологична бдителност, използвана от титуляря на разрешение за търговия, основната документация на системата за фармакологична бдителност следва да съдържа ключова информация и документи, обхващащи всички аспекти на дейностите по фармакологична бдителност, в това число информация за задачите, възложени за изпълнение на трети страни. Тя следва да допринася за адекватното планиране и провеждане на одити от страна на титуляря на разрешение за търговия и за контрола на дейностите в областта на фармакологичната бдителност от страна на квалифицираното лице, отговарящо за фармакологичната бдителност. Същевременно тя следва да осигури възможност за проверка от страна на националните компетентни органи на спазването на изискванията по отношение на всички аспекти на системата.
(4)
Информацията, съдържаща се в основната документация на системата за фармакологична бдителност, следва да бъде организирана по такъв начин, че да отразява всички направени изменения и да бъде леснодостъпна и постоянно на разположение за целите на проверките, осъществявани от националните компетентни органи.
(5)
Системите за качество следва да съставляват неделима част от системата за фармакологична бдителност. Минималните изисквания по отношение на системата за качество при осъществяване на дейности в областта на фармакологичната бдителност следва да гарантират въвеждането от страна на титулярите на разрешения за търговия, националните компетентни органи и Европейската агенция по лекарствата (наричана по-долу „Агенцията“) на адекватна и ефикасна система за качество, която осигурява ефикасен контрол върху спазването на изискванията и акуратно водене на нужната документация за всички предприети мерки. Те също така следва да гарантират, че титулярите на разрешение за търговия, националните компетентни органи и Агенцията разполагат с достатъчен на брой компетентен и подходящо квалифициран и обучен персонал.
(6)
Придържането към добре дефинирана система за качество следва да гарантира, че всички дейности по фармакологична бдителност се провеждат по начин, който до голяма степен осигурява постигането на желаните резултати или целите във връзка с качеството при изпълнението на задачите в областта на фармакологичната бдителност.
(7)
Като част от своята система за качество националните компетентни органи и Агенцията следва да определят звена за контакт за улесняване на взаимодействието между националните компетентни органи, Агенцията, Комисията, титулярите на разрешения за търговия и лицата, които предоставят информация относно рисковете от лекарствените продукти в съответствие с член 101, параграф 1, втора алинея от Директива 2001/83/ЕО.
(8)
Ако титулярите на разрешения за търговия, националните компетентни органи и Агенцията използват показатели за ефективност за осъществяване на постоянен контрол на правилното протичане на дейностите по фармакологична бдителност, тези показатели следва да бъдат документирани.
(9)
Дейностите в областта на фармакологичната бдителност все повече се опират на периодичния мониторинг на големи бази данни, като базата данни Eudravigilance. Докато базата данни Eudravigilance се очаква да бъде основен източник на информация, свързана с фармакологичната бдителност, следва да се има предвид и информацията, свързана с фармакологичната бдителност, постъпваща от други източници.
(10)
Титулярите на разрешения за търговия, националните компетентни органи и Агенцията следва да подлагат на непрекъснат мониторинг данните в базата данни Eudravigilance с цел да се определи дали са се появили нови рискове, или е настъпила промяна в съществуващите рискове, както и дали тези рискове имат някакво въздействие по отношение на баланса риск-полза на лекарствения продукт. Те следва да проверяват и потвърждават, ако това е целесъобразно, сигналите въз основа на проучване на доклади за безопасност относно отделни случаи, обобщени данни от системи или изследвания за активно наблюдение, публикации или други източници на данни. Поради това е необходимо да се въведат общи изисквания във връзка с установяването на сигнали, да се изясни разпределението на мониторинговите функции между титулярите на разрешения за търговия, националните компетентни органи и Агенцията, да се изясни по какъв начин се проверяват и потвърждават сигналите - когато е целесъобразно, и да се уточни процесът на управление на сигналите.
(11)
Като общо правило установяването на сигнали следва да става по призната методология. Методиката може обаче да варира в зависимост от вида лекарствен продукт, който трябва да обхване.
(12)
Използването на международно признати терминология, формат и стандарти следва да улесни оперативната съвместимост на системите, използвани за извършване на дейностите по фармакологична бдителност, и позволява да се избегне дублирането на дейности по кодирането на една и съща информация. То следва също така да даде възможност за улеснен обмен на информация между регулаторните органи в международен план.
(13)
С цел да бъде опростено докладването за подозирани нежелани реакции титулярят на разрешение за търговия и държавите членки следва да докладват за тези реакции само в базата данни Eudravigilance. Базата данни Eudravigilance следва да разполага с техническа възможност за незабавно препращане на докладите относно подозирани нежелани реакции, получени от титуляри на разрешения за търговия, до държавите членки, на чиято територия е възникнала реакцията. Поради това е необходимо да се въведе общ електронен формат за предаване от титулярите на разрешения за търговия и държавите членки на доклади за подозирани нежелани реакции до базата данни Eudravigilance.
(14)
Периодичните актуализирани доклади за безопасност са важен инструмент за проследяване на развитието на профила на безопасност на даден лекарствен продукт след пускането му на пазара на Съюза, включително за цялостна (пре)оценка на баланса риск-полза. За улесняване на обработката и оценката им следва да бъдат установени общи изисквания във връзка с техния формат и съдържание.
(15)
За всички нови заявления за разрешение за търговия се изискват планове за управление на риска. Те съдържат подробно описание на системата за управление на риска, използвана от титуляря на разрешение за търговия. За да се улесни изготвянето на планове за управление на риска и тяхната оценка от компетентните органи, следва да бъдат установени общи изисквания за формата и съдържанието.
(16)
Когато компетентните органи имат съмнения по отношение на безопасната употреба на лекарствен продукт, те следва да имат възможност да налагат на титулярите на разрешения за търговия задължението да извършват проучвания за безопасност след получаване на разрешението. Титулярят на разрешение за търговия следва да представи проект на протокол, преди тези проучвания да бъдат извършени. Освен това титулярят на разрешение за търговия следва да представи в подходящ момент резюме на проучването и окончателен доклад за проучването. Би било целесъобразно да се предвиди протоколът, резюмето и окончателният доклад за проучването да се придържат към общ формат с цел улесняване на одобрението и надзора над тези проучвания от страна на Комитета за оценка на риска в областта на фармакологичната бдителност или компетентните органи в случай на проучвания, за които се предвижда да бъдат проведени само в една държава членка, изискала да бъде проведено такова проучване в съответствие с член 22а от Директива 2001/83/ЕО.
(17)
Настоящият регламент следва да се прилага, без да се засягат разпоредбите на Директива 95/46/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 24 октомври 1995 г. за защита на физическите лица при обработването на лични данни и за свободното движение на тези данни (5) и Регламент (ЕО) № 45/2001 на Европейския парламент и на Съвета от 18 декември 2000 г. относно защитата на лицата по отношение на обработката на лични данни от институции и органи на Общността и за свободното движение на такива данни (6). Основното право на защита на личните данни следва да бъде напълно и ефективно гарантирано при всички дейности по фармакологична бдителност. Целта за опазване на общественото здраве е от значим обществен интерес и следователно обработването на лични данни следва да бъде оправдано, ако обработката на подлежащи на идентификация лични данни се прави единствено когато това е необходимо и само когато участващите в процеса извършват оценка на тази необходимост на всеки етап от процеса на фармакологична бдителност. Националните компетентни органи и титулярите на разрешения за търговия могат да си служат, когато това е целесъобразно, с псевдоними, с които да заместват подлежащи на идентификация лични данни.
(18)
Мерките, предвидени в настоящия регламент, са в съответствие със становището на Постоянния комитет по лекарствените продукти за хуманна употреба,
ПРИЕ НАСТОЯЩИЯ РЕГЛАМЕНТ:
ГЛАВА I
Основна документация на системата за фармакологична бдителност
Член 1
Структура на основната документация на системата за фармакологична бдителност
1. Информацията в основната документация на системата за фармакологична бдителност е достоверна и отразява действащата система за фармакологична бдителност.
2. Титулярят на разрешение за търговия може, ако това е подходящо, да използва отделни системи за фармакологична бдителност за различни категории лекарствени продукти. Всяка една такава система се описва в отделна основна документация на системата за фармакологична бдителност.
Всички лекарствени продукти, за които титулярят на разрешение за търговия е получил разрешение за търговия в съответствие с Директива 2001/83/ЕО или Регламент (ЕО) № 726/2004, са обхванати от основна документация на системата за фармакологична бдителност.
Член 2
Съдържание на основната документация на системата за фармакологична бдителност
Основната документация на системата за фармакологична бдителност съдържа най-малко всички елементи, посочени по-долу:
1)
Следната информация за квалифицираното лице, отговарящо за фармакологичната бдителност:
а)
описание на отговорностите, от което да става видно, че квалифицираното лице, отговарящо за фармакологичната бдителност, разполага с достатъчно правомощия в рамките на системата за фармакологична бдителност, за да насърчава, поддържа и подобрява изпълнението на задачите и отговорностите, свързани с фармакологичната бдителност;
б)
кратка автобиография на квалифицираното лице, отговарящо за фармакологичната бдителност, включително доказателство за регистрация в базата данни Eudravigilance;
в)
координати за връзка с квалифицираното лице, отговарящо за фармакологичната бдителност;
г)
подробна информация за приложимата процедура в отсъствие на квалифицираното лице, отговарящо за фармакологичната бдителност;
д)
описание на отговорностите на лицето за контакт по въпросите на фармакологичната бдителност, когато такова лице е назначено на национално равнище в съответствие с член 104, параграф 4 от Директива 2001/83/ЕО, включително координати за връзка с това лице.
2)
Описание на организационната структура на титуляря на разрешение за търговия, включително списък на обекта(обектите), където се извършват следните дейности по фармакологична бдителност: събиране на доклади за безопасност относно отделни случаи, оценяване, въвеждане в базата данни за безопасност, изготвяне на периодични актуализирани доклади за безопасност, установяване и анализ на сигнали, управление на плана за управление на риска, управление на проучванията преди и след получаване на разрешението и управление на свързаните с безопасността промени в условията на разрешение за търговия.
3)
Описание на мястото, където се намират, и функциите на компютризираните системи и базите данни, използвани за получаване, сверяване, регистриране и докладване на информация за безопасността, заедно с оценка на пригодността им за тази цел и описание на оперативната отговорност за тях.
4)
Описание на обработката на данни и на тяхното регистриране, както и на процеса при всяка от следните дейности по фармакологична бдителност:
а)
непрекъснатия мониторинг на баланса риск-полза на лекарствения(те) продукт(и), резултата от този мониторинг и процеса на вземане на решение за предприемане на подходящи мерки;
б)
механизъм на действие на системата(ите) за управление на риска и на мониторинга на резултата от мерките за свеждане до минимум на риска;
в)
събиране, оценяване и докладване на доклади за безопасност относно отделни случаи;
г)
изготвяне и предаване на периодични актуализирани доклади за безопасност;
д)
процедури за съобщаване на здравните специалисти и широката общественост на опасения във връзка с безопасността и промени в данните за безвредността, съдържащи се в обобщението на характеристиките на продукта и листовката с упътванията.
5)
Описание на системата за качество при извършване на дейностите по фармакологична бдителност, включващо всички елементи, посочени по-долу:
а)
описание на управлението на човешките ресурси по член 10, съдържащо следните елементи: описание на организационната структура за изпълнение на дейностите по фармакологична бдителност, с посочване на мястото, където се намират досиетата относно квалификацията на персонала; кратко описание на концепцията за обучение, включително данни за мястото на помещаване на документацията за обучението; указания относно най-важните процеси;
б)
описание на системата за управление на записите по член 12, уточняващо мястото на помещаване на документите, използвани във връзка с дейностите по фармакологична бдителност;
в)
описание на системата за мониторинг на функционирането на системата за фармакологична бдителност и за осигуряване спазването на изискванията на член 11.
6)
Когато е приложимо, описание на дейностите и/или услугите, възложени на трети страни от титуляря на разрешение за търговия в съответствие с член 6, параграф 1.
Член 3
Съдържание на приложението към основната документация на системата за фармакологична бдителност
Основната документация на системата за фармакологична бдителност има приложение, съдържащо следните документи:
1)
списък на лекарствените продукти, попадащи в обхвата на основната документация на системата за фармакологична бдителност, включително наименованието на лекарствения продукт, международното непатентно наименование (INN) на активното вещество (активните вещества) и държавата членка (държавите членки), в която(ито) е валидно разрешението;
2)
списък на писмено регламентирани политики и процедури за целите на спазването на изискванията на член 11, параграф 1;
3)
списък на посочените в член 6, параграф 2 договори за възлагане на дейности на трети страни;
4)
списък на задачите, делегирани от квалифицираното лице за фармакологичната бдителност;
5)
списък на всички запланувани и приключили одити;
6)
ако е приложимо, списък на показателите за ефективност, на които се позовава член 9;
7)
ако е приложимо, списък на други досиета с основна документация на системата за фармакологична бдителност, които се водят от същия титуляр на разрешение за търговия;
8)
дневник, съдържащ информацията по член 5, параграф 4.
Член 4
Поддържане
1. Титулярят на разрешение за търговия поддържа актуална основната документация на системата за фармакологична бдителност и при необходимост я адаптира, за да се вземат предвид натрупаният опит, техническият и научният напредък и измененията на Директива 2001/83/ЕО и Регламент (ЕО) № 726/2004.
2. Основната документация на системата за фармакологична бдителност и нейното приложение позволяват проследяване на различните версии и указват датата, на която са били актуализирани за последен път от титуляря на разрешение за търговия.
3. Всички отклонения от процедурите за фармакологична бдителност, тяхното въздействие и управлението им се документират в основната документация на системата за фармакологична бдителност, докато не бъдат отстранени.
4. Без да се засягат изискванията, установени с Регламент (ЕО) № 1234/2008 на Комисията от 24 ноември 2008 г. относно разглеждането на промените в условията на разрешенията за търговия с лекарствени продукти за хуманна употреба и ветеринарни лекарствени продукти (7), титулярят на разрешение за търговия уведомява незабавно Агенцията за всяка промяна на мястото на помещаване на основната документация на системата за фармакологична бдителност или за промени на координатите за връзка и името на квалифицираното лице, отговарящо за фармакологичната бдителност. Агенцията актуализира базата данни Eudravigilance, посочена в член 24, параграф 1 от Регламент (ЕО) № 726/2004, а при нужда - и европейския интернет портал за лекарствата, посочен съответно в член 26, параграф 1 от Регламент (ЕО) № 726/2004.
Член 5
Оформление на документите, съдържащи се в основната документация на системата за фармакологична бдителност
1. Документите в основната документация на системата за фармакологична бдителност са пълни и четливи. Ако е подходящо, информацията може да бъде представена под формата на диаграми или технологични схеми. Всички документи се индексират и архивират, така че да се осигури тяхното безпогрешно и улеснено намиране във всеки един момент от периода на съхранение.
2. Информацията и документите от основната документация на системата за фармакологична бдителност могат да бъдат представени по модули в съответствие със системата, подробно описана в указанията за добри практики в областта на фармакологичната бдителност.
3. Основната документация на системата за фармакологична бдителност може да бъде съхранявана в електронен вид, при условие че информационните носители остават четливи с течение на времето и че по време на одитите и проверките на място може да бъде предоставено прегледно печатно копие.
4. Титулярят на разрешение за търговия вписва в дневника, посочен в член 3, точка 8, всяка промяна на съдържанието на основната документация на системата за фармакологична бдителност, направена през последните пет години, с изключение на информацията, посочена в член 2, точка 1, букви б)-д) и в член 3. Титулярят на разрешение за търговия отбелязва в дневника датата, лицето, отговарящо за направената промяна, а когато е уместно - и причината за промяната.
Член 6
Възлагане на трети страни
1. Титулярят на разрешение за търговия може да възлага на трети страни изпълнението на определени дейности в рамките на системата за фармакологична бдителност. Той продължава обаче да носи цялата отговорност за пълнотата и достоверността на основната документация на системата за фармакологична бдителност.
2. Титулярят на разрешение за търговия изготвя списък на съществуващите договори за подизпълнение между него и третите страни, посочени в параграф 1, като отбелязва в него съответния продукт (съответните продукти) и съответната територия (съответните територии).
Член 7
Наличност и местоположение на основната документация на системата за фармакологична бдителност
1. Основната документация на системата за фармакологична бдителност се помещава или на мястото в Съюза, където се извършват основните дейности по фармакологична бдителност на титуляря на разрешение за търговия, или на мястото в Съюза, където изпълнява функциите си квалифицираното лице, отговарящо за фармакологичната бдителност.
2. Титулярят на разрешение за търговия следи за това квалифицираното лице за фармакологичната бдителност да има постоянен достъп до основната документация на системата за фармакологична бдителност.
3. Основната документация на системата за фармакологична бдителност е по всяко време и непосредствено достъпна за проверка на мястото, където се съхранява.
Когато основната документация на системата за фармакологична бдителност се съхранява в електронен вид в съответствие с член 5, параграф 3, за целите на настоящия член е достатъчно съхраняваните в електронен вид данни да са непосредствено достъпни на мястото, където се съхранява основната документация на системата за фармакологична бдителност.
4. За целите на член 23, параграф 4 от Директива 2001/83/ЕО националният компетентен орган може да ограничи искането си до конкретно посочени от него части или модули от основната документация на системата за фармакологична бдителност, а титулярят на разрешение за търговия поема разходите за представяне на копие от основната документация на системата за фармакологична бдителност.
5. Националният компетентен орган и Агенцията могат да поискат от титуляря на разрешение за търговия да представя на редовни интервали копие от дневника, посочен в член 3, точка 8.
ГЛАВА II
Минимални изисквания към системите за качество, приложими при извършването на дейности по фармакологична бдителност
Раздел 1
Общи разпоредби
Член 8
Система за качество
1. Титулярите на разрешения за търговия, националните компетентни органи и Агенцията въвеждат и прилагат система за качество, която е адекватна и ефикасна с оглед изпълнението на техните дейности в областта на фармакологичната бдителност.
2. Системата за качество обхваща организационната структура, отговорностите, процедурите, процесите и ресурсите, адекватното управление на ресурсите, управлението на съответствието и управлението на записите.
3. Системата за качество се основава на всички изброени по-долу дейности:
а)
планиране на качеството: изграждане на структури и планиране на интегрирани и съгласувани процеси;
б)
придържане към качеството: изпълнение на задачи и отговорности в съответствие с изискванията за качество;
в)
контрол и осигуряване на качеството: мониторинг и оценка на това доколко ефективно са въведени структурите и процесите и доколко ефективно се прилагат процесите;
г)
подобряване на качеството: коригиране и усъвършенстване на структурите и процесите, когато е необходимо.
4. Всички елементи, изисквания и разпоредби, приети по отношение на системата за качество, се документират по систематичен и прегледен начин под формата на писмени правила и процедури, като например планове за качество, наръчници за качество и записи във връзка с качеството.
5. Всички лица, участващи в процедурите и процесите на системите за качество, въведени от националните компетентни органи и Агенцията във връзка с извършването на дейностите по фармакологична бдителност, носят отговорност за изрядното функциониране на тези системи за качество и осигуряват системен подход към качеството и към прилагането и поддържането на системата за качество.
Член 9
Показатели за ефективност
1. Титулярят на разрешение за търговия, националните компетентни органи и Агенцията могат да използват показатели за ефективност за непрекъснато мониториране на изрядното протичане на дейностите по фармакологична бдителност.
2. Агенцията може да публикува списък с показатели за ефективност въз основа на препоръка на Комитета за оценка на риска в областта на фармакологичната бдителност.
Раздел 2
Минимални изисквания към системите за качество, приложими при извършването на дейности по фармакологична бдителност от титулярите на разрешения за търговия
Член 10
Управление на човешките ресурси
1. Титулярят на разрешение за търговия разполага с компетентен, подходящо квалифициран и обучен персонал, достатъчен за извършване на дейностите по фармакологична бдителност.
За целите на първата алинея титулярят на разрешение за търговия гарантира, че квалифицираното лице, отговарящо за фармакологичната бдителност, е придобило желаните теоретични и практически познания за извършване на дейностите по фармакологична бдителност. В случаите, когато квалифицираното лице не е преминало базово обучение по медицина в съответствие с член 24 от Директива 2005/36/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 7 септември 2005 г. относно признаването на професионалните квалификации (8), титулярят на разрешение за търговия следи за това квалифицираното лице, отговарящо за фармакологичната бдителност, да бъде подпомагано от лице, преминало курс на обучение по медицина. Това подпомагане надлежно се документира.
2. Задълженията на ръководния персонал и на служителите с контролни функции, включително на квалифицираното лице, отговарящо за фармакологичната бдителност, се определят в длъжностните им характеристики. Техните йерархични връзки се определят в организационна схема. Титулярят на разрешение за търговия гарантира, че квалифицираното лице, отговарящо за фармакологичната бдителност, има достатъчно правомощия, за да влияе на функционирането на системата за качество и на дейностите по фармакологична бдителност на титуляря на разрешение за търговия.
3. Всички служители, участващи в извършването на дейностите по фармакологична бдителност, преминават първоначално и последващо текущо обучение във връзка с функциите и отговорностите им. Титулярят на разрешение за търговия съхранява плановете за обучение и съответните досиета във връзка с документиране, поддържане на нужното ниво и развиване на компетенциите на персонала и ги предоставя за одит или проверка на място.
4. Титулярят на разрешение за търговия дава адекватни указания относно стъпките, които трябва да се предприемат в спешни ситуации, включително за осигуряване на непрекъснатост на дейността.
Член 11
Управление на съответствието
1. Въвеждат се специфични за системата за качество процедури и процеси с цел да се гарантират:
а)
постоянният мониторинг на данните в областта на фармакологичната бдителност, разглеждането на възможните варианти за свеждане до минимум и предотвратяване на риска и предприемането при необходимост на адекватни мерки от страна на титуляря на разрешение за търговия;
б)
научният анализ от страна на титуляря на разрешение за търговия на цялата информация относно рисковете, които носят лекарствените продукти, посочена в член 101, параграф 1, втора алинея от Директива 2001/83/ЕО;
в)
подаването на достоверни и проверими данни за сериозни и непричислявани към категорията на сериозните нежелани реакции в базата данни Eudravigilance в сроковете, определени съответно в член 107, параграф 3, първа и втора алинея от Директива 2001/83/ЕО;
г)
качеството, целостта и пълнотата на подаваната информация относно рисковете, които носят лекарствените продукти, включително процеси за избягване на дублиращи се подавания и за проверка на сигнали в съответствие с член 21, параграф 2;
д)
добре работеща комуникация на титуляря на разрешение за търговия с националните компетентни органи и Агенцията, включително комуникацията относно новопоявили се или променили се рискове, основната документация на системата за фармакологична бдителност, системите за управление на риска, мерките за свеждане до минимум на риска, периодичните актуализирани доклади за безопасност, коригиращите и предпазните действия и проучванията след получаване на разрешение;
е)
актуализирането от страна на титуляря на разрешение за търговия на информацията за продуктите с оглед на развитието на научните познания, включително оценките и препоръките с осигурен публичен достъп на европейския интернет портал за лекарствата, въз основа на непрекъснат мониторинг от страна на титуляря на разрешение за търговия на информацията, публикувана на европейския интернет портал за лекарствата;
ж)
адекватното разпространение от титуляря на разрешение за търговия на информация, имаща отношение към безопасността, сред здравните специалисти и пациентите.
2. Когато титулярят на разрешение за търговия е възложил на трети страни в качеството на подизпълнители определени свои задачи в областта на фармакологичната бдителност, отговорността, която носи за гарантиране ефективността на прилаганата система за качество по отношение на тези задачи, се запазва.
Член 12
Управление на записите и съхраняване на данните
1. Титулярите на разрешения за търговия записват цялата информация, свързана с фармакологичната бдителност, и гарантират нейното обработване и съхраняване по начин, който позволява прецизното докладване, тълкуване и проверка на тази информация.
Титулярите на разрешения за търговия въвеждат система за управление на записите на всички документи, използвани за дейностите по фармакологична бдителност, която осигурява възможност за извличането на тези документи, както и за проследяването на мерките, предприети за разследване на опасения, отнасящи се до безопасността, сроковете за тези разследвания и решенията във връзка с опасения, отнасящи се до безопасността, в т.ч. тяхната дата и процеса на вземане на решения.
Титулярите на разрешения за търговия въвеждат механизми, осигуряващи възможност за проследимост и за последващи действия по докладите за нежелани реакции.
2. Титулярите на разрешения за търговия вземат мерки елементите на информацията по член 2 да бъдат съхранявани не по-малко от пет години след официалното прекратяване от страна на титуляря на разрешение за търговия на използването на системата, описана в основната документация на системата за фармакологична бдителност.
Данните и документите във връзка с фармакологичната бдителност, отнасящи се до отделните разрешени лекарствени продукти, се съхраняват, докато трае разрешението за продукта и при всички положения най-малко 10 години след изтичане на срока на действие на разрешението за търговия. Документите обаче се съхраняват за по-дълъг период, когато правото на Съюза или националното законодателство го изисква.
Член 13
Одит
1. На редовни интервали се извършват одити на системата за качество, основани на оценка на риска, за да се гарантира съответствието на тази система на установените в членове 8, 10, 11 и 12 изисквания към системите за качество и да се определи нейната ефективност. Тези одити се извършват от лица, които не участват пряко и не носят отговорност за въпросите или процесите, предмет на одит.
2. При необходимост се предприемат коригиращи действия, включително последващ одит на установените недостатъци. Изготвя се доклад със заключенията от извършения одит за всеки одит и последващ одит. Одитният доклад се изпраща на ръководството, отговарящо по въпросите, засегнати от одита. Датите и заключенията от одитите и последващите одити се документират в съответствие с член 104, параграф 2, втора алинея от Директива 2001/83/ЕО.
Раздел 3
Минимални изисквания към системите за качество, приложими при извършването на дейности по фармакологична бдителност от националните компетентни органи и Агенцията
Член 14
Управление на човешките ресурси
1. Националните компетентни органи и Агенцията разполагат с компетентен и подходящо квалифициран и обучен персонал, достатъчен за извършване на дейностите по фармакологична бдителност.
Организационните структури и разпределението на задачите и отговорностите трябва да бъдат ясни и, доколкото е необходимо, прозрачни. Създават се звена за контакт.
2. Всички служители, участващи в извършването на дейностите по фармакологична бдителност, преминават първоначално и последващо текущо обучение. Националните компетентни органи и Агенцията съхраняват плановете за обучение и съответните досиета с оглед документиране, поддържане на нужното ниво и развиване на компетенциите на персонала и ги предоставят за одит.
3. Националните компетентни органи и Агенцията дават на своите служители съответните указания относно стъпките, които трябва да се предприемат в спешни ситуации, включително за осигуряване на непрекъснатост на дейността.
Член 15
Управление на съответствието
1. Националните компетентни органи и Агенцията въвеждат специфични процедури и процеси за постигане на всички изложени по-долу цели:
а)
да се осигури оценката на качеството, в т.ч. пълнотата, на подадените данни в областта на фармакологичната бдителност;
б)
да се осигури оценката на данните в областта на фармакологичната бдителност и тяхната обработка в сроковете, предвидени в Директива 2001/83/ЕО и Регламент (ЕО) № 726/2004;
в)
да се осигури независимост при извършване на дейностите по фармакологична бдителност;
г)
да се осигури ефикасна комуникация помежду националните компетентни органи и между националните компетентни органи и Агенцията, както и с пациентите, здравните специалисти, титулярите на разрешения за търговия и широката общественост;
д)
да се гарантира, че националните компетентни органи и Агенцията се уведомяват взаимно, както и Комисията, за намерението си да направят съобщения във връзка с безопасността на лекарствен продукт, разрешен в няколко държави членки, или на активно вещество, съдържащо се в такъв лекарствен продукт, в съответствие с член 106а от Директива 2001/83/ЕО;
е)
провеждане на проверки на място, включително проверки преди издаването на разрешения.
2. В допълнение към процедурите, посочени в параграф 1, националните компетентни органи въвеждат процедури за събиране и регистриране на всички подозирани нежелани реакции, появяващи се на тяхната територия.
3. Агенцията въвежда процедури за следене на медицинската литература в съответствие с член 27 от Регламент (ЕО) № 726/2004.
Член 16
Управление на записите и съхраняване на данните
1. Националните компетентни органи и Агенцията записват цялата информация, свързана с фармакологичната бдителност, и гарантират нейното обработване и съхраняване, така че да се осигури възможност за прецизно докладване, тълкуване и проверка на тази информация.
Те въвеждат система за управление на записите на всички документи, използвани за дейностите по фармакологична бдителност, която осигурява възможност за извличането на тези документи, както и за проследяването на мерките, предприети за разследване на опасения, отнасящи се до безопасността, сроковете за тези разследвания и решенията във връзка с опасения, отнасящи се до безопасността, в т.ч. тяхната дата и процеса на вземане на решения.
2. Националните компетентни органи и Агенцията вземат мерки важните документи, описващи тяхната система за фармакологична бдителност, да бъдат съхранявани не по-малко от пет години след официалното прекратяване на използването на системата.
Данните и документите във връзка с фармакологичната бдителност, отнасящи се до отделните разрешени лекарствени продукти, се съхраняват, докато трае разрешението за продукта и при всички положения най-малко 10 години след изтичане на срока на действие на разрешението за търговия. Документите обаче се съхраняват за по-дълъг период, ако правото на Съюза или националното законодателство го изисква.
Член 17
Одит
1. На редовни интервали и по обща методология се извършват одити на системата за качество, основани на оценка на риска, за да се гарантира съответствието на системата за качество на установените в членове 8, 14, 15 и 16 изисквания и да се осигури нейната ефективност.
2. При необходимост се предприема коригиращо действие, включително последващ одит на установените недостатъци. Одитният доклад се изпраща на ръководството, отговарящо по въпросите, засегнати от одита. Датите и резултатите от одитите и последващите одити се документират.
ГЛАВА III
Минимални изисквания по отношение на мониторинга на данни в базата данни Eudravigilance
Член 18
Общи изисквания
1. Агенцията и националните компетентни органи си сътрудничат при мониторинга на наличните данни в базата данни Eudravigilance.
2. Титулярите на разрешения за търговия извършват мониторинг на наличните данни в базата данни Eudravigilance, доколкото имат достъп до тази база данни.
3. Титулярите на разрешения за търговия, националните компетентни органи и Агенцията осигуряват непрекъснат мониторинг на базата данни Eudravigilance с периодичност, пропорционална на установения риск, потенциалните рискове и необходимостта от допълнителна информация.
4. Компетентният орган на всяка държава членка носи отговорност за мониторинга на данните с произход от територията на тази държава членка.
Член 19
Идентификация на променили се и новопоявили се рискове
1. Идентификацията на новопоявили се или променили се рискове се основава на установяването и анализа на сигналите, свързани с отделен лекарствен продукт или активно вещество.
По смисъла на настоящата глава „сигнал“ е информация, постъпваща от един или повече източници, включително наблюдения и опити, която говори за нова, предполагаема причинно-следствена връзка или за нов аспект на известна връзка между въздействие и събитие или съвкупност от свързани събития, чийто ефект е нежелан или благоприятен, за която се преценява, че с достатъчно голяма вероятност би оправдала предприемането на проверка.
За целите на мониторинга на данните в базата данни Eudravigilance се вземат предвид само сигнали, свързани с нежелана реакция.
2. Установяването на сигнал се основава на мултидисциплинарен подход. Установяването на сигнал в базата данни Eudravigilance се допълва от статистически анализ, когато това е целесъобразно. След консултация с Комитета за оценка на риска в областта на фармакологичната бдителност Агенцията може да публикува списък на медицинските събития, които трябва да бъдат взети предвид във връзка с установяването на сигнал.
Член 20
Методология за определяне на доказателствената стойност на сигнал
1. Националните компетентни органи, титулярите на разрешения за търговия и Агенцията определят доказателствената стойност на отделен сигнал при използване на структурирана и утвърдена методология, която отчита клиничното значение, количествената сила на връзката, съгласуваността на данните, връзката експозиция-реакция, биологичната достоверност, опитните резултати, възможните аналогии и естеството и качеството на данните.
2. За определяне на реда на приоритет на сигналите могат да бъдат взети предвид различни видове фактори, по-специално дали връзката или лекарственият продукт са нови; фактори, свързани със силата на връзката; фактори, свързани със сериозността на наблюдаваната реакция, и фактори, свързани с документите, подкрепящи докладите в базата данни Eudravigilance.
3. Комитетът за оценка на риска в областта на фармакологичната бдителност редовно извършва преглед на използваната(ите) методология(и) и публикува препоръки, ако счете това за целесъобразно.
Член 21
Процес на управление на сигналите
1. Процесът на управление на сигналите се състои от следните дейности: установяване на сигнал, проверка на сигнала, потвърждение на сигнала, анализ и определяне на реда на приоритет на сигнала, оценка на сигнала и препоръка за действия.
По смисъла на настоящия член „проверката на сигнала“ е процесът на оценяване на данните, подкрепящи открития сигнал, с цел да се установи, че наличната документация съдържа достатъчно доказателства за съществуването на нова, предполагаема причинно-следствена връзка или нов аспект на известна връзка, и по този начин обуславя необходимостта от по-задълбочен анализ на сигнала.
2. Когато титуляр на разрешение за търговия установи наличието на нов сигнал по време на мониторинга на базата данни Eudravigilance, той го проверява и незабавно уведомява Агенцията и националните компетентни органи за това.
3. В случай че бъде преценено, че е необходим задълбочен анализ на проверен сигнал, провереният сигнал трябва да бъде потвърден във възможно най-кратък срок и при всички положения не по-късно от 30 дни от получаването му, както следва:
а)
когато сигналът се отнася до продукт, разрешен в съответствие с Директива 2001/83/ЕО, той се потвърждава от компетентния орган на държава членка, на чийто пазар се предлага лекарственият продукт, или на която и да била водеща или съвместно водеща държава членка, определена в съответствие с член 22, параграф 1;
б)
когато сигналът се отнася до продукт, разрешен в съответствие с Регламент (ЕО) № 726/2004, той се потвърждава от Агенцията в сътрудничество с държавите членки.
При анализа на проверения сигнал националните компетентни органи и Агенцията могат да вземат под внимание друга налична информация за лекарствения продукт.
Ако валидността на сигнала не бъде потвърдена, специално внимание следва да се отделя на непотвърдените сигнали, отнасящи се до лекарствен продукт, ако тези сигнали бъдат последвани от нови сигнали, отнасящи се до същия лекарствен продукт.
4. Без да се засягат параграфи 2 и 3, националните компетентни органи и Агенцията проверяват и потвърждават всеки сигнал, който те са установили по време на осъществявания от тях непрекъснат мониторинг на базата данни Eudravigilance.
5. Всеки потвърден сигнал се въвежда в системата за проследяване, управлявана от Агенцията, и се препраща на Комитета за оценка на риска в областта на фармакологичната бдителност за първоначален анализ и определяне на реда на приоритет на сигналите в съответствие с член 107з, параграф 2 от Директива 2001/83/ЕО и член 28а, параграф 2 от Регламент (ЕО) № 726/2004.
6. Агенцията незабавно уведомява съответния(те) титуляр(и) на разрешение(я) за търговия за заключенията на Комитета за оценка на риска в областта на фармакологичната бдителност по отношение на оценката на всеки евентуално потвърден сигнал.
Член 22
Поделяне на задачите при управление на сигнали
1. По отношение на лекарствени продукти, разрешени в съответствие с Директива 2001/83/ЕО в повече от една държава членка, и по отношение на активни вещества, съдържащи се в няколко лекарствени продукта, когато е предоставено поне едно разрешение за търговия в съответствие с Директива 2001/83/ЕО, държавите членки могат да се споразумеят в рамките на координационната група, предвидена в член 27 от Директива 2001/83/ЕО, да определят водеща държава членка, а ако е целесъобразно - и съвместно водеща държава членка. Всеки такъв избор подлежи на преразглеждане най-малко веднъж на всеки четири години.
Водещата държава членка осъществява мониторинг на базата данни Eudravigilance и проверява и потвърждава сигналите в съответствие с член 21, параграфи 3 и 4 от името на другите държави членки. Определената за съвместно водеща държава членка подпомага водещата държава членка при изпълнението на нейните задачи.
2. Когато определя водеща държава членка, а ако счете това за целесъобразно - и съвместно водеща държава членка, координационната група може да вземе предвид дали някоя държава членка не действа като референтна държава членка в съответствие с член 28, параграф 1 от Директива 2001/83/ЕО или като докладчик за целите на оценката на периодичните актуализирани доклади за безопасност в съответствие с член 107д от посочената директива.
3. Агенцията публикува на европейския интернет портал за лекарствата списък на активните вещества, по отношение на които се предвижда поделяне на задачите в съответствие с настоящия член, и имената на водещата държава членка и съвместно водещата държава членка, определени да извършват мониторинг на тези вещества в базата данни Eudravigilance.
4. Без да се засяга параграф 1, се запазва отговорността на всички държави членки за извършването на наблюдение на данните в базата данни Eudravigilance в съответствие с член 107з, параграф 1, буква в) и параграф 3 от Директива 2001/83/ЕО.
5. Що се отнася до лекарствените продукти, разрешени в съответствие с Регламент (ЕО) № 726/2004, Агенцията се подпомага за целите на мониторинга на данните в базата данни Eudravigilance от докладчика, определен от Комитета за оценка на риска в областта на фармакологичната бдителност в съответствие с член 62, параграф 1 от Регламент (ЕО) № 726/2004.
Член 23
Помощ за установяване на сигнали
Агенцията подпомага мониторинга на базата данни Eudravigilance, като предоставя на националните компетентни органи достъп до следната информация:
а)
извлечени данни и статистически доклади, даващи възможност за преглед на всички нежелани реакции, за които е сигнализирано в базата данни Eudravigilance във връзка с активно вещество или лекарствен продукт;
б)
съобразени с конкретните случаи запитвания в помощ на оценката на доклади за безопасност относно отделни случаи и групи от случаи;
в)
целево групиране и разбивка на данните, даващи възможност за идентификация на групите пациенти с повишен риск от настъпване на нежелани реакции или с риск за по-тежка нежелана реакция;
г)
статистически методи за установяване на сигнали.
Агенцията осигурява също така подходяща подкрепа за мониторинга на базата данни Eudravigilance, осъществяван от титулярите на разрешения за търговия.
Член 24
Одиторско проследяване на установяването на сигнали
1. Националните компетентни органи и Агенцията осигуряват одитна следа за своите дейности по установяване на сигнали, провеждани в рамките на базата данни Eudravigilance, както и за съответните запитвания и резултатите от тях.
2. Одитната следа дава възможност да се проследи как са били открити сигналите и как са били оценени проверените и потвърдените сигнали.
ГЛАВА IV
Използване на терминология, формати и стандарти
Член 25
Използване на международно призната терминология
1. При класифицирането, извличането, представянето, оценката на съотношението риск-полза, електронния обмен и съобщаването на информация, отнасяща се до фармакологичната бдителност и лекарствените продукти, държавите членки, титулярите на разрешения за търговия и Агенцията използват следната терминология:
а)
Медицински речник на нормативните дейности (MedDRA), разработен от Международната конференция по хармонизация на техническите изисквания при регистриране на лекарствени продукти за хуманна употреба (ICH), мултидисциплинарна тема М1;
б)
списъците със стандартни термини, публикувани от Европейската комисия по фармакопея;
в)
терминологията, използвана в стандарта ЕN ISO 11615:2012 Информатика в здравеопазването. Идентифициране на лекарствени продукти. Елементи на данните и структури за уникална идентификация и обмен на регулирана/установена информация за лекарствения продукт (ISO/FDIS 11615:2012);
г)
терминологията, използвана в стандарта EN ISO 11616:2012 Информатика в здравеопазването. Идентифициране на лекарствени продукти. Елементи на данните и структури за уникална идентификация и обмен на регулирана фармацевтична информация за продукта (ISO/FDIS 11616:2012);
д)
терминологията, използвана в стандарта EN ISO 11238:2012 Информатика в здравеопазването. Идентифициране на лекарствени продукти. Елементи на данните и структури за уникална идентификация и обмен на регулирана/установена информация за веществата (ISO/FDIS 11238:2012);
е)
терминологията, използвана в стандарта EN ISO 11239:2012 Информатика в здравеопазването. Идентифициране на лекарствени продукти. Елементи на данните и структури за уникална идентификация и обмен на регулирана/установена информация за лекарствени форми за доза, единици за представяне и начини на прилагане (ISO/FDIS 11239:2012);
ж)
терминологията, използвана в стандарта EN ISO 11240:2012 Информатика в здравеопазването. Идентифициране на лекарствени продукти. Елементи на данните и структури за уникална идентификация и обмен на информация за мерните единици (ISO/FDIS 11240:2012).
2. Държавите членки, националните компетентни органи или титулярите на разрешения за търговия отправят искане до Международната конференция по хармонизация на техническите изисквания при регистриране на лекарствени продукти за хуманна употреба, Европейската комисия по фармакопея, Европейския комитет за стандартизация или Международната организация за стандартизация за добавяне на нов термин към терминологията по параграф 1, при необходимост. В подобни случаи те съответно уведомяват Агенцията за това.
3. Държавите членки, титулярите на разрешения за търговия и Агенцията осъществяват мониторинг на използването на терминологията по параграф 1 било на системна основа, било чрез редовна оценка на случаен принцип.
Член 26
Използване на международно признати формати и стандарти
1. При описанието, извличането, представянето, оценката на съотношението риск-полза, електронния обмен и съобщаването на информация, отнасяща се до фармакологичната бдителност и лекарствените продукти, националните компетентни органи, титулярите на разрешения за търговия и Агенцията прилагат следните формати и стандарти:
а)
Разширеното съобщение за доклади за лекарствени продукти в Eudravigilance (XEVPRM), където XEVPRM е названието на формата за предаване по електронен път на информация за всички лекарствени продукти за хуманна употреба, разрешени в Съюза, в съответствие с член 57, параграф 2, втора алинея от Регламент (ЕО) № 726/2004, във вида, в който е публикувано от Агенцията;
б)
ICH E2B(R2) „Поддържане на насоките ICH относно управление на клиничните данни за безопасност: информационни елементи за предаване на доклади за безопасност относно отделни случаи“;
в)
стандарт ICH М2 „Спецификация на съобщението за електронно предаване на доклади за безопасност относно отделни случаи“.
2. За целите на параграф 1 националните компетентни органи, титулярите на разрешения за търговия и Агенцията могат да прилагат и следните формати и стандарти:
а)
EN ISO 27953-2:2011 Информатика в здравеопазването. Доклади за отделни случаи относно безопасността (ICSRs), свързана с лекарствата. Част 2: Изисквания по отношение на фармацевтичните продукти в хуманната медицина при докладване с помощта на ICSR (ISO 27953-2:2011);
б)
EN ISO 11615:2012 Информатика в здравеопазването. Идентифициране на лекарствени продукти. Елементи на данните и структури за уникална идентификация и обмен на регулирана/установена информация за лекарствения продукт (ISO/FDIS 11615:2012);
в)
EN ISO 11616:2012 Информатика в здравеопазването. Идентифициране на лекарствени продукти. Елементи на данните и структури за уникална идентификация и обмен на регулирана фармацевтична информация за продукта (ISO/FDIS 11616:2012);
г)
EN ISO 11238:2012 Информатика в здравеопазването. Идентифициране на лекарствени продукти. Елементи на данните и структури за уникална идентификация и обмен на регулирана/установена информация за веществата (ISO/FDIS 11238:2012);
д)
EN ISO 11239:2012 Информатика в здравеопазването. Идентифициране на лекарствени продукти. Елементи на данните и структури за уникална идентификация и обмен на регулирана/установена информация за лекарствени форми за доза, единици за представяне и начини на прилагане (ISO/FDIS 11239:2012);
е)
EN ISO 11240:2012, Информатика в здравеопазването. Идентифициране на лекарствени продукти. Елементи на данните и структури за уникална идентификация и обмен на информация за мерните единици (ISO/FDIS 11240:2012).
ГЛАВА V
Предаване на доклади за подозирани нежелани реакции
Член 27
Доклади за безопасност относно отделен случай
Докладите за безопасност относно отделен случай се използват за сигнализиране в базата данни за подозирани нежелани реакции към лекарствен продукт, които настъпват при отделен пациент в даден момент.
Член 28
Съдържание на доклада за безопасност относно отделен случай
1. Държавите членки и титулярите на разрешения за търговия следят за това докладите за безопасност относно отделен случай да бъдат колкото е възможно по-пълни и предават в базата данни Eudravigilance актуализираните варианти на тези доклади по подходящ и надежден начин.
В случай на спешен доклад докладът за безопасност относно отделен случай включва като минимум подлежащ на идентифициране съобщител, подлежащ на идентифициране пациент, една подозирана нежелана реакция и съответния(те) лекарствен(и) продукт(и).
2. Държавите членки и титулярите на разрешения за търговия вписват необходимите сведения за получаване на последваща информация във връзка с докладите за безопасност относно отделен случай. Последващите действия във връзка с докладите надлежно се документират.
3. При подаването на доклади за подозирани нежелани реакции държавите членки и титулярите на разрешения за търговия предоставят цялата налична информация по всеки отделен случай, в това число:
а)
административна информация: вид на доклада, дата и уникален за цял свят идентификационен номер на случая, както и уникална идентификация на изпращача и вид на изпращача; датата, на която докладът първоначално е бил получен от източника, и датата на получаване на най-актуалната информация, като се посочва точната дата; други идентификатори на случая и техните източници, както и позовавания на допълнителни налични документи, съхранявани от изпращача на доклада за безопасност относно отделния случай, когато това е приложимо;
б)
литературни източници в съответствие с номерационната система „Vancouver style“, разработена от Международния комитет на редакторите на медицински издания (9), за нежелани реакции, за които се съобщава в световната литература, включително изчерпателно резюме на статиите на английски език;
в)
вид на проучването, наименование на проучването и номер на проучването, присвоен от спонсора, или регистрационен номер на проучването за доклади от проучвания, непопадащи в приложното поле на Директива 2001/20/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 4 април 2001 г. относно сближаване на законовите, подзаконовите и административните разпоредби на държавите членки относно прилагането на добрата клинична практика при провеждането на клинични изпитвания на лекарствени продукти за хуманна употреба (10);
г)
информация за първоизточника/първоизточниците: информация, идентифицираща съобщителя, включително държава членка, в която той пребивава, и професионална квалификация;
д)
информация, идентифицираща пациента (и родителя в случай на доклад за дете и родител), включително възраст при появата на първата реакция, възрастова група, период от бременността, през който реакцията/събитието е наблюдавана/наблюдавано в зародиша, тегло, височина или пол, дата на последна менструация и/или период от бременността в момента на експозицията;
е)
медицинска история на случая и съпътстващи обстоятелства;
ж)
наименованието, така както е определено в член 1, параграф 20 от Директива 2001/83/ЕО, на лекарствения(те) продукт(и), за който(които) се подозира, че е(са) свързан(и) с настъпването на нежеланата реакция, включително взаимодействащи си лекарствени продукти или, ако наименованието не е известно, активното(ите) вещество(а) и други характеристики, които дават възможност за идентификация на лекарствения(те) продукт(и), включително име на титуляря на разрешение за търговия, номер на разрешението за търговия, държава на разрешението за търговия, фармацевтична форма и (родителски) път(ища) на въвеждане, показание(я) за употреба в конкретния случай, приемана доза, начална и крайна дата на прием, предприети действия по отношение на лекарствения(те) продукт(и), резултат от спиране и възобновяване на приема на подозираните лекарствени продукти;
з)
в случай на биологичен(и) лекарствен(и) продукт(и) - номера(та) на партидата(ите);
и)
съпътстваща употреба на лекарствени продукти, идентифицирани в съответствие с буква ж), за които не се подозира да са свързани с настъпването на нежеланата реакция, и проведена в миналото лекарствена терапия на пациента (и на родителя), ако е приложимо;
й)
информация за подозираната(ите) нежелана(и) реакция(и): дата на започване и дата на преустановяване на подозираната(ите) нежелана(и) реакция(и) или продължителност, сериозност, развитие на подозираната(ите) нежелана(и) реакция(и) към момента на последното наблюдение, интервали от време между въвеждането на подозирания лекарствен продукт и началото на нежеланата реакция, думите и/или кратките фрази, използвани от първоначалния съобщител за описание на реакцията(ите), и държава членка или трета държава, в която е настъпила подозираната нежелана реакция;
к)
резултати от изпитванията и процедурите във връзка с изследването на пациента;
л)
в случай на смърт на пациента - дата и докладвана причина за смъртта, включително причини, установени при аутопсията;
м)
описание на случая, когато е възможно, с посочване на цялата информация, отнасяща се до отделния случай, с изключение на непричисляваните към категорията на сериозните нежелани реакции;
н)
причини за отменяне или изменяне на доклад за безопасност относно отделен случай.
За целите на буква б), по искане на Агенцията, титулярят на разрешение за търговия, който е изпратил първоначалния доклад, е длъжен да предостави копие от съответната статия, като се съобразява с ограниченията, налагани от авторското право, а при поискване - и пълен превод на статията на английски език.
За целите на буква з) следва да се въведе процедура за проследяване с оглед узнаване на номера на партидата, когато той не е посочен в първоначалния доклад.
За целите на буква м) информацията се предоставя в логична последователност по хронологията на опита на пациента, включително клинично развитие, терапевтични мерки, резултати и получена последваща информация. Описанието съдържа кратко изложение и на всички релевантни констатации, направени при аутопсията или post mortem.
4. При докладване на подозирани нежелани реакции в описателни или текстови изложения на официален език на Съюза, различен от английския, заедно с оригиналния дословен текст титулярят на разрешение за търговия предоставя и тяхно резюме на английски език.
Държавите членки могат да докладват описанията на случаи на своя(ите) официален(и) език(езици). Във връзка с тези доклади при поискване от Агенцията или от други държави членки се представят писмени преводи на случаите с оглед оценката на възможни сигнали.
При докладване на подозирани нежелани реакции с произход извън Съюза се използва английски език.
Член 29
Формат на подаваната по електронен път информация за подозирани нежелани реакции
Държавите членки и титулярите на разрешения за търговия използват форматите, предвидени в член 26, и терминологията, предвидена в член 25, при подаване по електронен път на информация за подозирани нежелани реакции.
ГЛАВА VI
Планове за управление на риска
Член 30
Съдържание на плана за управление на риска
1. Въведеният от титуляря на разрешение за търговия план за управление на риска съдържа следните елементи:
а)
идентификация или характеристика на профила на безопасност на съответния(те) лекарствен(и) продукт(и);
б)
указание за това как да бъде допълнително характеризиран профилът на безопасност на съответния(те) лекарствен(и) продукт(и);
в)
документиране на мерките за предотвратяване или свеждане до минимум на рисковете, свързвани с лекарствения продукт, включително оценка на ефективността на тези мерки;
г)
документиране на задълженията във връзка с периода след получаване на разрешение, наложени като условие за разрешението за търговия.
2. Продукти, съдържащи едно и също активно вещество и принадлежащи на един и същ титуляр на разрешение за търговия, могат да бъдат включени, ако е целесъобразно, в един и същ план за управление на риска.
3. Когато в плана за управление на риска се говори за проучвания след получаване на разрешението, в него се посочва дали проучванията са започнати, управлявани или финансирани от титуляря на разрешение за търговия доброволно, или по силата на задължения, наложени от националните компетентни органи, Агенцията или Комисията. Всички задължения след получаване на разрешението се изброяват в обобщението на плана за управление на риска заедно с график.
Член 31
Обобщение на плана за управление на риска
1. Обобщението на плана за управление на риска, което подлежи на публично оповестяване в съответствие с член 106, буква в) от Директива 2001/83/ЕО и член 26, параграф 1, буква в) от Регламент (ЕО) № 726/2004, включва най-важните елементи на плана за управление на риска със специфично ударение върху дейностите за свеждане до минимум на риска, а по отношение на спецификацията, свързана с безопасността на съответния лекарствен продукт - важна информация за възможните и идентифицираните рискове, както и липсваща информация.
2. Когато планът за управление на риска се отнася до повече от един лекарствен продукт, се представя отделно обобщение на плана за управление на риска за всеки един от лекарствените продукти.
Член 32
Актуализиране на плана за управление на риска
1. Когато титулярят на разрешение за търговия актуализира един план за управление на риска, той предоставя по целесъобразност актуализирания план за управление на риска на националните компетентни органи или на Агенцията. След получаване на съгласието на националните компетентни органи или Агенцията, според случая, титулярят на разрешение за търговия може да предостави само засегнатите от актуализацията модули. При необходимост титулярят на разрешение за търговия предоставя на компетентните органи или Агенцията актуализирано обобщение на плана за управление на риска.
2. Всяко представяне на плана за управление на риска се завежда с присвояването на отделен номер на версията и отбелязване на съответната дата.
Член 33
Формат на плана за управление на риска
Планът за управление на риска се представя във формата, указан в приложение I.
ГЛАВА VII
Периодични актуализирани доклади за безопасност
Член 34
Съдържание на периодичните актуализирани доклади за безопасност
1. Периодичните актуализирани доклади за безопасност се основават на всички налични данни, като ударението се поставя върху последната информация от периода след датата на приключване на подаването на сведенията за последния периодичен актуализиран доклад за безопасност.
2. Периодичният актуализиран доклад за безопасност дава точна оценка за популацията, изложена на въздействието на лекарствения продукт, заедно с всички данни, свързани с обема на продажбите и обема на рецептите. Тази оценка на експозицията се придружава от качествен и количествен анализ на действителното използване, в който се посочва, ако това е целесъобразно, по какво действителното използване се различава от показаното използване, въз основа на всички данни, които са на разположение на титуляря на разрешение за търговия, в това число резултатите от проучвания чрез наблюдения или проучвания на използването на лекарството.
3. Периодичният актуализиран доклад за безопасност съдържа резултатите от оценките на ефективността на дейностите за свеждане до минимум на риска, които са от значение за оценката на съотношението риск-полза.
4. От титулярите на разрешения за търговия не се изисква системно да включват подробни списъци на отделните случаи, включително описания на случаи, в периодичния актуализиран доклад за безопасност. Те включват обаче описания на случаи в съответния раздел за оценка на риска на периодичния актуализиран доклад за безопасност, когато са съставна част от научния анализ на сигнал или обезпокоителни данни във връзка с безопасността в съответния раздел за оценка на риска.
5. Въз основа на оценката на кумулативните данни за безопасност и анализа на съотношението риск-полза титулярят на разрешение за търговия съставя заключения в периодичния актуализиран доклад за безопасност относно необходимостта от изменения и/или действия, включително изменения на одобреното обобщение на характеристиките на продукта(ите), във връзка с който(които) е подаден периодичният актуализиран доклад за безопасност.
6. Освен ако не е посочено друго в списъка на референтни дати на Съюза и честота на подаване, предвиден в член 107в от Директива 2001/83/ЕО или съгласуван с националните компетентни органи или Агенцията, по целесъобразност, се изготвя единен периодичен актуализиран доклад за безопасност за всички лекарствени продукти, съдържащи едно и също активно вещество и разрешени за един титуляр на разрешение за търговия. Периодичният актуализиран доклад за безопасност обхваща всички показания, пътища на въвеждане, дозови форми и схеми на дозиране, независимо дали са разрешени под различни наименования и чрез отделни процедури. Когато е уместно, данните, отнасящи се до конкретно показание, дозова форма, път на въвеждане или схема на дозиране, се представят в отделен раздел на периодичния актуализиран доклад за безопасност, като в него съответно се разглеждат и евентуалните обезпокоителни данни, свързани с безопасността.
7. Освен ако не е посочено друго в списъка на референтните дати на Съюза и честотата на подаване, предвиден в член 107в от Директива 2001/83/ЕО, ако веществото, което е предмет на периодичен актуализиран доклад за безопасност, е разрешено и като съставка на лекарствен продукт, съдържащ фиксирана комбинация, титулярят на разрешение за търговия подава отделен периодичен актуализиран доклад за безопасност за комбинацията от активни вещества, разрешена за същия титуляр на разрешение за търговия, с препратки към периодичния(те) актуализиран(и) доклад(и) за безопасност за всяко от веществата, или предоставя данните за въпросната комбинация в един от периодичните актуализирани доклади за безопасност за едно от веществата.
Член 35
Формат на периодичните актуализирани доклади за безопасност
1. Електронните периодични актуализирани доклади за безопасност се подават във формата, установен в приложение II.
2. Агенцията може да публикува образци на модулите, предвидени в приложение II.
ГЛАВА VIII
Проучвания за безопасност след получаване на разрешение
Член 36
Обхват
1. Настоящата глава се прилага по отношение на неинтервенционни проучвания за безопасност след получаване на разрешение, предприети, управлявани или финансирани от титуляр на разрешение за търговия по силата на задължения, наложени от национален компетентен орган, Агенцията или Комисията в съответствие с членове 21а и 22а от Директива 2001/83/ЕО и членове 10 и 10а от Регламент (ЕО) № 726/2004.
2. Титулярят на разрешение за търговия предава протокола за проучването, резюмето на окончателния доклад за проучването и окончателния доклад за проучването, представени в съответствие с членове 107н и 107п от Директива 2001/83/ЕО, на английски език, с изключение на проучванията, за които е предвидено да бъдат проведени само в една държава членка, изискала проучването в съответствие с член 22а от Директива 2001/83/ЕО. По отношение на последните проучвания титулярят на разрешение за търговия предоставя в превод на английски език заглавието и резюмето на протокола за проучването, както и превод на английски език на резюмето на окончателния доклад за проучването.
3. Титулярят на разрешение за търговия следи за това цялата информация за проучването да се обработва и съхранява по такъв начин, че да може да бъде прецизно отчитана, тълкувана и проверявана, като в същото време се запазва поверителният характер на записите относно участниците в проучването. Титулярят на разрешение за търговия следи за това аналитичният набор от данни и статистическите програми, използвани за генериране на данните, включени в окончателния доклад за проучването, да се съхраняват в електронен формат и да са на разположение за одит и проверки.
4. Агенцията може да публикува подходящи образци за протокола, резюмето и окончателния доклад за проучването.
Член 37
Определения
За целите на настоящата глава се прилагат следните определения:
1)
„начало на събирането на данни“ е датата, на която в данните от проучването е записана за първи път информация за участника в първото проучване, или - в случай на вторично използване на данни - датата, на която започва извличането на данни;
2)
„край на събирането на данни“ е датата, от която аналитичният набор от данни е напълно достъпен.
Член 38
Формат на проучванията за безопасност след получаване на разрешение
Протоколите, резюметата и окончателните доклади за неинтервенционни проучвания за безопасност след получаване на разрешение се представят във формата, установен в приложение III.
ГЛАВА IХ
Заключителни разпоредби
Член 39
Защита на данните
Настоящият регламент се прилага, без да се засягат задълженията на националните компетентни органи и титулярите на разрешения за търговия, свързани с обработването от тях на лични данни по реда на Директива 95/46/ЕО, нито задълженията на Агенцията, свързани с обработването от нея на лични данни по реда на Регламент (ЕО) № 45/2001.
Член 40
Преходни разпоредби
1. Задължението на титулярите на разрешения за търговия, националните компетентни органи и Агенцията за използване на терминологията, предвидена в член 25, букви в)-ж), се прилага от 1 юли 2016 г.
2. Член 26, параграф 2 се прилага от 1 юли 2016 г.
3. Задължението на титуляря на разрешение за търговия за придържане към форматите и съдържанието, предвидени в членове 29-38, се прилага от 10 януари 2013 г.
Член 41
Влизане в сила и прилагане
Настоящият регламент влиза в сила на двадесетия ден след датата на публикуването му в Официален вестник на Европейския съюз.
Той се прилага от 10 юли 2012 г.
Настоящият регламент е задължителен в своята цялост и се прилага пряко във всички държави членки.
Съставено в Брюксел на 19 юни 2012 година.
ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΌΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 520/2012 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 19ης Ιουνίου 2012
σχετικά με τη διενέργεια των δραστηριοτήτων φαρμακοεπαγρύπνησης που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 726/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και στην οδηγία 2001/83/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 726/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 31ης Μαρτίου 2004, για τη θέσπιση κοινοτικών διαδικασιών χορήγησης άδειας και εποπτείας όσον αφορά τα φάρμακα που προορίζονται για ανθρώπινη και για κτηνιατρική χρήση και για τη σύσταση Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (1), και ιδίως το άρθρο 87α,
Έχοντας υπόψη την οδηγία 2001/83/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 6ης Νοεμβρίου 2001, περί κοινοτικού κώδικος για τα φάρμακα που προορίζονται για ανθρώπινη χρήση (2), και ιδίως το άρθρο 108,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1235/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Δεκεμβρίου 2010, για τροποποίηση, όσον αφορά τη φαρμακοεπαγρύπνηση για φάρμακα ανθρώπινης χρήσης, του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 726/2004 για τη θέσπιση κοινοτικών διαδικασιών χορήγησης άδειας και εποπτείας όσον αφορά τα φάρμακα που προορίζονται για ανθρώπινη και για κτηνιατρική χρήση και για τη σύσταση Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων, και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1394/2007 για τα φάρμακα προηγμένων θεραπειών (3) ενίσχυσε και εξορθολόγισε την παρακολούθηση της ασφάλειας των φαρμάκων που κυκλοφορούν στην αγορά της Ένωσης. Ανάλογες διατάξεις έχουν εισαχθεί με την οδηγία 2010/84/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Δεκεμβρίου 2010, για την τροποποίηση, όσον αφορά τη φαρμακοεπαγρύπνηση, της οδηγίας 2001/83/ΕΚ περί κοινοτικού κώδικος για τα φάρμακα που προορίζονται για ανθρώπινη χρήση (4) στην οδηγία 2001/83/ΕΚ.
(2)
Οι δραστηριότητες φαρμακοεπαγρύπνησης καλύπτουν τη διαχείριση ολόκληρου του κύκλου ζωής των φαρμάκων που προορίζονται για ανθρώπινη χρήση όσον αφορά την ασφάλεια.
(3)
Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1235/2010 και η οδηγία 2010/84/ΕΕ έχουν εισαγάγει την έννοια του κύριου αρχείου του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης. Το κύριο αρχείο του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης, προκειμένου να αντικατοπτρίζει επακριβώς το σύστημα φαρμακοεπαγρύπνησης που χρησιμοποιεί ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας, θα πρέπει να περιέχει βασικές πληροφορίες και έγγραφα τα οποία να καλύπτουν όλες τις πτυχές των δραστηριοτήτων φαρμακοεπαγρύπνησης, συμπεριλαμβανομένων και των πληροφοριών σχετικά με καθήκοντα τα οποία έχουν ανατεθεί υπεργολαβικά. Θα πρέπει να συμβάλλει στον ορθό σχεδιασμό και την ορθή διενέργεια ελέγχων από τον κάτοχο άδειας κυκλοφορίας και στην εποπτεία των δραστηριοτήτων φαρμακοεπαγρύπνησης από τον υπεύθυνο φαρμακοεπαγρύπνησης. Ταυτόχρονα θα πρέπει να προσφέρει στις αρμόδιες εθνικές αρχές τη δυνατότητα να επαληθεύουν τη συμμόρφωση όλων των πτυχών του συστήματος.
(4)
Το κύριο αρχείο του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης θα πρέπει να επικαιροποιείται ώστε οι πληροφορίες που περιέχει να ανταποκρίνονται στις τροποποιήσεις και να εξασφαλίζεται η εύκολη πρόσβαση και η διαθεσιμότητά του στις αρμόδιες εθνικές αρχές για τους σκοπούς επιθεώρησης.
(5)
Τα συστήματα ποιότητας θα πρέπει να αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης. Οι ελάχιστες απαιτήσεις του συστήματος ποιότητας για τη διενέργεια δραστηριοτήτων φαρμακοεπαγρύπνησης θα πρέπει να εξασφαλίζουν ότι οι κάτοχοι άδειας κυκλοφορίας, οι αρμόδιες εθνικές αρχές και ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (στο εξής «ο Οργανισμός») καθιερώνουν ένα επαρκές και αποτελεσματικό σύστημα ποιότητας, το οποίο προσφέρει αποτελεσματική παρακολούθηση της συμμόρφωσης, καθώς και ακριβή και κατάλληλη τεκμηρίωση για όλα τα μέτρα που λαμβάνονται. Θα πρέπει επίσης να εξασφαλίζουν ότι οι κάτοχοι άδειας κυκλοφορίας, οι αρμόδιες εθνικές αρχές και ο Οργανισμός διαθέτουν επαρκή αριθμό ικανού, κατάλληλα ειδικευμένου και καταρτισμένου προσωπικού.
(6)
Η τήρηση ενός σαφώς προσδιοριζόμενου συστήματος ποιότητας θα πρέπει να εξασφαλίζει ότι όλες οι δραστηριότητες φαρμακοεπαγρύπνησης διενεργούνται με τέτοιον τρόπο ώστε να παράγουν τα επιθυμητά αποτελέσματα ή να επιτυγχάνουν τους ποιοτικούς στόχους του έργου της φαρμακοεπαγρύπνησης.
(7)
Στο πλαίσιο του συστήματος ποιότητας, οι αρμόδιες εθνικές αρχές και ο Οργανισμός ορίζουν σημεία επαφής με σκοπό τη διευκόλυνση της επικοινωνίας μεταξύ των αρμόδιων εθνικών αρχών, του Οργανισμού, της Επιτροπής, των κατόχων άδειας κυκλοφορίας και των ατόμων που διαβιβάζουν πληροφορίες σχετικά με τους κινδύνους των φαρμάκων, σύμφωνα με το άρθρο 101 παράγραφος 1 της οδηγίας 2001/83/ΕΚ.
(8)
Εάν οι κάτοχοι άδειας κυκλοφορίας, οι αρμόδιες εθνικές αρχές και ο Οργανισμός χρησιμοποιούν δείκτες επίδοσης για την παρακολούθηση της καλής επίδοσης των δραστηριοτήτων φαρμακοεπαγρύπνησης, οι δείκτες αυτοί πρέπει να τεκμηριώνονται.
(9)
Οι δραστηριότητες φαρμακοεπαγρύπνησης βασίζονται όλο και περισσότερο στην περιοδική παρακολούθηση μεγάλων βάσεων δεδομένων, όπως είναι η βάση δεδομένων Eudravigilance. Παρά το γεγονός ότι η βάση δεδομένων Eudravigilance αναμένεται να αποτελεί την κύρια πηγή πληροφοριών για τη φαρμακοεπαγρύπνηση, θα πρέπει επίσης να λαμβάνονται υπόψη πληροφορίες σχετικά με τη φαρμακοεπαγρύπνηση που προέρχονται από άλλες πηγές.
(10)
Οι κάτοχοι άδειας κυκλοφορίας, οι εθνικές αρμόδιες αρχές και ο Οργανισμός θα πρέπει να παρακολουθούν διαρκώς τα δεδομένα της βάσης Eudravigilance, με σκοπό να διαπιστώνουν κατά πόσον υπάρχουν νέοι ή μεταβληθέντες κίνδυνοι και αν αυτοί οι κίνδυνοι έχουν αντίκτυπο στη σχέση κινδύνου-οφέλους του φαρμάκου. Πρέπει να επαληθεύουν και να επιβεβαιώνουν τα σήματα, κατά περίπτωση, με βάση την εξέταση εκθέσεων για την ασφάλεια μεμονωμένων περιστατικών, τα συγκεντρωτικά δεδομένα από τα συστήματα ή τις μελέτες ενεργού εποπτείας, τις βιβλιογραφικές πληροφορίες ή άλλες πηγές δεδομένων. Επομένως, είναι αναγκαίο να καθιερωθούν κοινές απαιτήσεις ανίχνευσης σήματος, ώστε να αποσαφηνιστούν οι αντίστοιχοι ρόλοι παρακολούθησης των κατόχων άδειας κυκλοφορίας, των αρμόδιων εθνικών αρχών και του Οργανισμού, να αποσαφηνιστεί ο τρόπος με τον οποίο επαληθεύονται και επιβεβαιώνονται τα σήματα και να καθοριστεί η διαδικασία διαχείρισης των σημάτων.
(11)
Ως γενική αρχή, η ανίχνευση σήματος θα πρέπει να ακολουθεί μια αναγνωρισμένη μεθοδολογία. Ωστόσο, η μεθοδολογία μπορεί να διαφέρει ανάλογα με τον τύπο του φαρμάκου το οποίο προορίζεται να καλύψει.
(12)
Η χρήση διεθνώς αναγνωρισμένης ορολογίας, μορφότυπου και προτύπων θα πρέπει να διευκολύνει τη διαλειτουργικότητα των συστημάτων που χρησιμοποιούνται για τη διενέργεια των δραστηριοτήτων φαρμακοεπαγρύπνησης και να αποτρέπει την επικάλυψη των δραστηριοτήτων κωδικοποίησης που αφορούν τις ίδιες πληροφορίες. Θα πρέπει, επίσης, να επιτρέπει την ευκολότερη ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των ρυθμιστικών αρχών σε διεθνές επίπεδο.
(13)
Με σκοπό την απλούστευση της υποβολής των ύποπτων ανεπιθύμητων ενεργειών, ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας και τα κράτη μέλη θα πρέπει να υποβάλλουν τις ανεπιθύμητες αυτές ενέργειες μόνο στη βάση δεδομένων Eudravigilance. Η βάση δεδομένων Eudravigilance θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να διαβιβάζει αμέσως τις αναφορές ύποπτων ανεπιθύμητων ενεργειών που λαμβάνει από τους κατόχους άδειας κυκλοφορίας στα κράτη μέλη στα οποία εκδηλώθηκε η ανεπιθύμητη ενέργεια. Επομένως, είναι αναγκαίο να καθιερωθεί ένα κοινό ηλεκτρονικό μορφότυπο για τη διαβίβαση εκθέσεων που αφορούν ύποπτες ανεπιθύμητες ενέργειες από τους κατόχους άδειας κυκλοφορίας και τα κράτη μέλη στη βάση δεδομένων Eudravigilance.
(14)
Οι περιοδικές επικαιροποιημένες εκθέσεις για την ασφάλεια αποτελούν ένα σημαντικό μέσο παρακολούθησης για την εξέλιξη της εικόνας ασφάλειας ενός φαρμάκου αφού τεθεί σε κυκλοφορία στην αγορά της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένης μιας ολοκληρωμένης (επαν-)αξιολόγησης της σχέσης κινδύνου-οφέλους. Προκειμένου να διευκολυνθεί η επεξεργασία και η αξιολόγηση των εν λόγω εκθέσεων, θα πρέπει να καθιερωθεί ένα κοινό μορφότυπο και κοινές απαιτήσεις για το περιεχόμενό τους.
(15)
Για όλες τις αιτήσεις νέων αδειών κυκλοφορίας απαιτούνται σχέδια διαχείρισης κινδύνου, τα οποία περιέχουν λεπτομερή περιγραφή του συστήματος διαχείρισης κινδύνου που χρησιμοποιεί ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας. Προκειμένου να διευκολυνθεί η παραγωγή των σχεδίων διαχείρισης κινδύνου και η αξιολόγησή τους από τις αρμόδιες αρχές, θα πρέπει να καθιερωθεί ένα κοινό μορφότυπο και κοινές απαιτήσεις για το περιεχόμενό τους.
(16)
Εάν οι αρμόδιες αρχές έχουν ανησυχίες όσον αφορά την ασφάλεια ενός φαρμάκου, θα πρέπει να είναι σε θέση να επιβάλουν στους κατόχους άδειας κυκλοφορίας την υποχρέωση εκπόνησης μελετών ασφάλειας και μετά την έγκριση του φαρμάκου. Ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας θα πρέπει να υποβάλει ένα σχέδιο πρωτοκόλλου πριν από την εκπόνηση των μελετών αυτών. Επιπλέον, ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας θα πρέπει να υποβάλει, την κατάλληλη χρονική στιγμή, περίληψη της μελέτης και τελική έκθεση της μελέτης. Είναι σκόπιμο να προβλεφθεί ότι το πρωτόκολλο, η περίληψη και η τελική έκθεση της μελέτης ακολουθούν ένα κοινό μορφότυπο, για να διευκολύνεται η έγκριση και η εποπτεία τους από την Επιτροπή Φαρμακοεπαγρύπνησης - Αξιολόγησης Κινδύνου ή τις αρμόδιες αρχές στην περίπτωση μελετών που εκπονούνται μόνο στο κράτος μέλος που έχει ζητήσει τη μελέτη σύμφωνα με το άρθρο 22α της οδηγίας 2001/83/ΕΚ.
(17)
Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να εφαρμόζεται με την επιφύλαξη της οδηγίας 95/46/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Οκτωβρίου 1995, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών (5) και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 45/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 2000, σχετικά με την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τα όργανα και τους οργανισμούς της Κοινότητας και σχετικά με την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών (6). Το θεμελιώδες δικαίωμα της προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα θα πρέπει να εξασφαλίζεται πλήρως και με αποτελεσματικότητα κατά την εκτέλεση όλων των δραστηριοτήτων φαρμακοεπαγρύπνησης. Ο σκοπός της προστασίας της δημόσιας υγείας συνιστά βασικό δημόσιο συμφέρον και, κατά συνέπεια, η επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα θα πρέπει να αιτιολογείται εάν τα ταυτοποιήσιμα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα τυγχάνουν επεξεργασίας μόνο όταν αυτό είναι απαραίτητο και μόνο εφόσον τα εμπλεκόμενα μέρη αξιολογούν ότι υφίσταται τέτοια ανάγκη σε κάθε στάδιο της διαδικασίας φαρμακοεπαγρύπνησης. Οι αρμόδιες εθνικές αρχές και οι κάτοχοι άδειας κυκλοφορίας μπορούν να χρησιμοποιούν ψευδώνυμα, κατά περίπτωση, αντικαθιστώντας έτσι τα ταυτοποιήσιμα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα.
(18)
Τα μέτρα που προβλέπονται από τον παρόντα κανονισμό είναι σύμφωνα με τη γνώμη της μόνιμης επιτροπής φαρμάκων για ανθρώπινη χρήση,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
ΚΕΦΑΛΑΙΟ I
Κύριο αρχείο του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης
Άρθρο 1
Δομή του κύριου αρχείου του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης
1. Οι πληροφορίες που περιέχονται στο κύριο αρχείο του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης είναι ακριβείς και ανταποκρίνονται στο σύστημα φαρμακοεπαγρύπνησης που εφαρμόζεται.
2. Ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας μπορεί, εάν κρίνεται σκόπιμο, να χρησιμοποιεί διαφορετικά συστήματα φαρμακοεπαγρύπνησης για τις διαφορετικές κατηγορίες φαρμάκων. Κάθε σύστημα περιγράφεται σε ξεχωριστό κύριο αρχείο του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης.
Όλα τα φάρμακα για τα οποία ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας έχει λάβει άδεια κυκλοφορίας σύμφωνα με την οδηγία 2001/83/ΕΚ ή τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 726/2004 καλύπτονται από ένα κύριο αρχείο συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης.
Άρθρο 2
Περιεχόμενο του κύριου αρχείου του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης
Το κύριο αρχείο του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης περιέχει τουλάχιστον τα ακόλουθα στοιχεία:
1)
τις ακόλουθες πληροφορίες που αφορούν τον υπεύθυνο φαρμακοεπαγρύπνησης:
α)
περιγραφή καθηκόντων με την οποία αποδεικνύεται ότι ο υπεύθυνος φαρμακοεπαγρύπνησης διαθέτει επαρκείς αρμοδιότητες όσον αφορά το σύστημα φαρμακοεπαγρύπνησης για να προωθεί, να συντηρεί και να βελτιώνει τη συμμόρφωση με τα καθήκοντα και τις αρμοδιότητες του τομέα της φαρμακοεπαγρύπνησης·
β)
συνοπτικό βιογραφικό σημείωμα του υπευθύνου φαρμακοεπαγρύπνησης, καθώς και αποδεικτικό εγγραφής στη βάση δεδομένων Eudravigilance·
γ)
στοιχεία επικοινωνίας του υπευθύνου φαρμακοεπαγρύπνησης·
δ)
λεπτομερή στοιχεία σχετικά με τον τρόπο αντικατάστασης του υπευθύνου φαρμακοεπαγρύπνησης κατά την απουσία του·
ε)
αρμοδιότητες του αρμόδιου επικοινωνίας για θέματα φαρμακοεπαγρύπνησης, στις περιπτώσεις στις οποίες ορίζεται αρμόδιος επικοινωνίας σε εθνικό επίπεδο σύμφωνα με το άρθρο 104 παράγραφος 4 της οδηγίας 2001/83/ΕΚ, συμπεριλαμβανομένων των στοιχείων επικοινωνίας·
2)
την περιγραφή της οργανωτικής δομής του κατόχου άδειας κυκλοφορίας, συμπεριλαμβανομένου του καταλόγου με τα κέντρα στα οποία διενεργούνται οι ακόλουθες δραστηριότητες φαρμακοεπαγρύπνησης: συγκέντρωση εκθέσεων για την ασφάλεια μεμονωμένων περιστατικών, αξιολόγηση, καταχώριση περιστατικών σε βάση δεδομένων για την ασφάλεια, σύνταξη εκθέσεων περιοδικής παρακολούθησης της ασφάλειας, ανίχνευση και ανάλυση σημάτων, διαχείριση σχεδίου διαχείρισης κινδύνου, διαχείριση μελετών πριν και μετά την έγκριση και διαχείριση των τροποποιήσεων που αφορούν την ασφάλεια στους όρους μιας άδειας κυκλοφορίας·
3)
περιγραφή του τόπου, της λειτουργικότητας και της επιχειρησιακής ευθύνης των ηλεκτρονικών συστημάτων και των βάσεων δεδομένων που χρησιμοποιούνται για την παραλαβή, την αντιπαραβολή, την καταχώριση και την υποβολή των πληροφοριών που αφορούν την ασφάλεια, καθώς και την αξιολόγηση της καταλληλότητάς τους για τη συγκεκριμένη χρήση·
4)
περιγραφή του τρόπου χειρισμού, καταχώρισης και επεξεργασίας των δεδομένων που χρησιμοποιούνται για τις ακόλουθες δραστηριότητες φαρμακοεπαγρύπνησης:
α)
συνεχής παρακολούθηση της σχέσης κινδύνου-οφέλους του προϊόντος, του αποτελέσματος της παρακολούθησης αυτής και της διαδικασίας λήψης αποφάσεων για τη λήψη κατάλληλων μέτρων·
β)
λειτουργία του (των) συστήματος(-ων) διαχείρισης κινδύνου και της παρακολούθησης του αποτελέσματος των μέτρων ελαχιστοποίησης των κινδύνων·
γ)
συγκέντρωση, αξιολόγηση και υποβολή εκθέσεων για την ασφάλεια μεμονωμένων περιστατικών·
δ)
σύνταξη και υποβολή περιοδικών επικαιροποιημένων εκθέσεων για την ασφάλεια·
ε)
διαδικασίες ενημέρωσης των επαγγελματιών του τομέα της υγείας και του ευρέος κοινού σχετικά με τις ανησυχίες και τις τροποποιήσεις που αφορούν την ασφάλεια μέσω της σύνοψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου οδηγιών·
5)
περιγραφή του συστήματος ποιότητας για τη διενέργεια δραστηριοτήτων φαρμακοεπαγρύπνησης, στην οποία περιλαμβάνονται όλα τα ακόλουθα στοιχεία:
α)
περιγραφή της διαχείρισης του ανθρώπινου δυναμικού, όπως αναφέρεται στο άρθρο 10, στην οποία περιλαμβάνονται τα ακόλουθα στοιχεία: περιγραφή της οργανωτικής δομής που αφορά τη διενέργεια δραστηριοτήτων φαρμακοεπαγρύπνησης με αναφορά στον τόπο στον οποίο τηρούνται τα αρχεία με τα προσόντα του προσωπικού· συνοπτική περιγραφή της έννοιας της κατάρτισης, καθώς και αναφορά στον τόπο των αρχείων κατάρτισης· οδηγίες σχετικά με τις κρίσιμες διαδικασίες·
β)
περιγραφή του συστήματος διαχείρισης αρχείων που αναφέρεται στο άρθρο 12, συμπεριλαμβανομένης της θέσης των εγγράφων που χρησιμοποιούνται για τις δραστηριότητες φαρμακοεπαγρύπνησης·
γ)
περιγραφή του συστήματος παρακολούθησης της επίδοσης του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης και της συμμόρφωσης με το άρθρο 11·
6)
κατά περίπτωση, περιγραφή των δραστηριοτήτων ή/και των υπηρεσιών που έχουν ανατεθεί υπεργολαβικά από τον κάτοχο άδειας κυκλοφορίας σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 1.
Άρθρο 3
Περιεχόμενο του παραρτήματος του κύριου αρχείου του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης
Το κύριο αρχείο του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης περιλαμβάνει παράρτημα το οποίο περιέχει τα ακόλουθα έγγραφα:
1)
κατάλογο των φαρμάκων που καλύπτονται από το κύριο αρχείο του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης, συμπεριλαμβανομένων της ονομασίας του φαρμάκου, της διεθνούς κοινής ονομασίας (INN) της (των) δραστικής(-ών) ουσίας(-ών) και του (των) κράτους(-ών) μέλους(-ών) στο (στα) οποίο(-α) ισχύει η άδεια·
2)
κατάλογο γραπτώς τεκμηριωμένων πολιτικών και διαδικασιών για τη συμμόρφωση με το άρθρο 11 παράγραφος 1·
3)
κατάλογο των υπεργολαβιών που αναφέρονται στο άρθρο 6 παράγραφος 2·
4)
κατάλογο των καθηκόντων που έχουν ανατεθεί κατ’ εξουσιοδότηση από τον υπεύθυνο φαρμακοεπαγρύπνησης·
5)
κατάλογο με όλους τους προγραμματισμένους και ολοκληρωμένους ελέγχους·
6)
κατά περίπτωση, κατάλογο των δεικτών επίδοσης που αναφέρονται στο άρθρο 9·
7)
κατά περίπτωση, κατάλογο με άλλα κύρια αρχεία του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης που τηρούνται από τον ίδιο κάτοχο άδειας κυκλοφορίας·
8)
ημερολόγιο με τις πληροφορίες που αναφέρονται στο άρθρο 5 παράγραφος 4.
Άρθρο 4
Επικαιροποίηση
1. Ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας επικαιροποιεί το κύριο αρχείο του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης και, όταν χρειάζεται, το αναθεωρεί, ώστε να λαμβάνονται υπόψη η αποκτηθείσα εμπειρία, η τεχνική και επιστημονική πρόοδος και οι τροποποιήσεις της οδηγίας 2001/83/ΕΚ και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 726/2004.
2. Το κύριο αρχείο του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης και το παράρτημά του υπόκεινται σε έλεγχο της έκδοσης και αναφέρουν την ημερομηνία της τελευταίας επικαιροποίησής τους από τον κάτοχο άδειας κυκλοφορίας.
3. Οποιεσδήποτε αποκλίσεις από τις διαδικασίες φαρμακοεπαγρύπνησης, ο αντίκτυπος και η διαχείρισή τους τεκμηριώνονται στο κύριο αρχείο του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης έως ότου αποκατασταθούν.
4. Με την επιφύλαξη των απαιτήσεων που καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1234/2008, της 24ης Νοεμβρίου 2008, σχετικά με την εξέταση των τροποποιήσεων όσον αφορά τους όρους των αδειών κυκλοφορίας φαρμάκων για ανθρώπινη χρήση και κτηνιατρικών φαρμάκων (7), ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας κοινοποιεί αμέσως στον Οργανισμό οποιαδήποτε αλλαγή αφορά τον τόπο του κύριου αρχείου του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης ή τα στοιχεία επικοινωνίας και το όνομα του υπευθύνου φαρμακοεπαγρύπνησης. Ο Οργανισμός επικαιροποιεί ανάλογα τη βάση δεδομένων Eudravigilance που αναφέρεται στο άρθρο 24 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 726/2004 και, όταν κρίνεται αναγκαίο, την ευρωπαϊκή δικτυακή πύλη για τα φάρμακα που αναφέρεται στο άρθρο 26 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 726/2004.
Άρθρο 5
Μορφή των εγγράφων που περιέχονται στο κύριο αρχείο του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης
1. Τα έγγραφα του κύριου αρχείου του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης είναι πλήρη και ευανάγνωστα. Κατά περίπτωση, οι πληροφορίες είναι δυνατόν να παρέχονται με τη μορφή γραφημάτων ή διαγραμμάτων ροής. Όλα τα έγγραφα είναι ευρετηριασμένα και αρχειοθετημένα έτσι, ώστε να εξασφαλίζεται η ακριβής και άμεση ανάκτησή τους καθ’ όλη την περίοδο τήρησης των αρχείων.
2. Οι πληροφορίες και τα έγγραφα του κύριου αρχείου του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης είναι δυνατόν να παρουσιάζονται σε ενότητες σύμφωνα με το σύστημα που περιγράφεται λεπτομερώς στις κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις ορθές πρακτικές στο τομέα της φαρμακοεπαγρύπνησης.
3. Το κύριο αρχείο του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης είναι δυνατόν να αποθηκεύεται σε ηλεκτρονική μορφή υπό την προϋπόθεση ότι το μέσο το οποίο χρησιμοποιείται για την αποθήκευσή του δεν φθείρεται με την πάροδο του χρόνου, ενώ παράλληλα τηρείται ένα πλήρες τυπωμένο αντίγραφο το οποίο είναι διαθέσιμο για ελέγχους και επιθεωρήσεις.
4. Ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας καταγράφει στο ημερολόγιο που αναφέρεται στο άρθρο 3 σημείο 8 οποιεσδήποτε αλλαγές πραγματοποιήθηκαν κατά τα τελευταία πέντε χρόνια στο περιεχόμενο του κύριου αρχείου του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης, εκτός από τις πληροφορίες που αναφέρονται στο άρθρο 2 σημείο 1 στοιχείο β) έως ε) και στο άρθρο 3. Ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας καταγράφει στο ημερολόγιο την ημερομηνία, το άτομο που είναι υπεύθυνο για την αλλαγή και, κατά περίπτωση, τον λόγο της αλλαγής.
Άρθρο 6
Υπεργολαβία
1. Ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας μπορεί να αναθέσει υπεργολαβικά σε τρίτους ορισμένες δραστηριότητες του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης. Εντούτοις, διατηρεί την πλήρη ευθύνη για την πληρότητα και την ακρίβεια του κύριου αρχείου του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης.
2. Ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας καταρτίζει κατάλογο με τις υπάρχουσες υπεργολαβίες μεταξύ του ίδιου και των τρίτων που αναφέρονται στην παράγραφο 1, προσδιορίζοντας το (τα) σχετικό(-ά) προϊόν(-τα) και έδαφος(-η).
Άρθρο 7
Διαθεσιμότητα και τόπος του κύριου αρχείου του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης
1. Το κύριο αρχείο του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης βρίσκεται είτε στο χώρο, εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στον οποίο διενεργούνται οι κύριες δραστηριότητες φαρμακοεπαγρύπνησης του κατόχου άδειας κυκλοφορίας είτε στο χώρο, εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επιχειρήσεων του υπευθύνου φαρμακοεπαγρύπνησης.
2. Ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας εξασφαλίζει ότι ο υπεύθυνος φαρμακοεπαγρύπνησης διαθέτει μόνιμη πρόσβαση στο κύριο αρχείο του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης.
3. Το κύριο αρχείο του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης είναι μονίμως και ανά πάσα στιγμή διαθέσιμο για επιθεώρηση στον χώρο στον οποίο φυλάσσεται.
Εάν το κύριο αρχείο του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης φυλάσσεται σε ηλεκτρονική μορφή σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 3, αρκεί, για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου, τα δεδομένα που είναι αποθηκευμένα σε ηλεκτρονική μορφή να είναι άμεσα διαθέσιμα στο χώρο στον οποίο φυλάσσεται το κύριο αρχείο του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης.
4. Για τους σκοπούς του άρθρου 23 παράγραφος 4 της οδηγίας 2001/83/ΕΚ, η αρμόδια εθνική αρχή μπορεί να περιορίζει το αίτημά της σε συγκεκριμένα μέρη ή ενότητες του κύριου αρχείου του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης και ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας βαρύνεται με το κόστος υποβολής του αντιγράφου του κύριου αρχείου του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης.
5. Η αρμόδια εθνική αρχή και ο Οργανισμός μπορούν να ζητήσουν από τον κάτοχο άδειας κυκλοφορίας να υποβάλλει αντίγραφο του ημερολογίου που αναφέρεται στο άρθρο 3 σημείο 8 σε τακτά διαστήματα.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ II
Ελάχιστες απαιτήσεις των συστημάτων ποιότητας για τη διενέργεια δραστηριοτήτων φαρμακοεπαγρύπνησης
Τμήμα 1
Γενικές διατάξεις
Άρθρο 8
Σύστημα ποιότητας
1. Οι κάτοχοι άδειας κυκλοφορίας, οι αρμόδιες εθνικές αρχές και ο Οργανισμός συγκροτούν και χρησιμοποιούν ένα σύστημα ποιότητας επαρκές και αποτελεσματικό για τη διενέργεια των δραστηριοτήτων τους που αφορούν τη φαρμακοεπαγρύπνηση.
2. Το σύστημα ποιότητας καλύπτει την οργανωτική δομή, τις αρμοδιότητες, τις διαδικασίες, τις μεθόδους εργασίας και τους πόρους, τη διαχείριση των πόρων, τη διαχείριση της συμμόρφωσης και τη διαχείριση των αρχείων.
3. Το σύστημα ποιότητας βασίζεται σε όλες τις ακόλουθες δραστηριότητες:
α)
σχεδιασμός ποιότητας: καθιέρωση δομών και συνεκτικών μεθόδων εργασίας ενταγμένων στον σχεδιασμό·
β)
τήρηση ποιότητας: εκτέλεση καθηκόντων και αρμοδιοτήτων σύμφωνα με τις απαιτήσεις ποιότητας·
γ)
έλεγχος και διασφάλιση της ποιότητας: παρακολούθηση και αξιολόγηση του βαθμού αποτελεσματικότητας των δομών και των μεθόδων εργασίας, καθώς και του βαθμού αποτελεσματικότητας της εκτέλεσης τους·
δ)
βελτιώσεις ποιότητας: διόρθωση και βελτίωση των δομών και των μεθόδων εργασίας όταν είναι απαραίτητο.
4. Όλα τα στοιχεία, οι απαιτήσεις και οι διατάξεις που εφαρμόζονται για το σύστημα ποιότητας τεκμηριώνονται συστηματικά και τακτικά υπό μορφή γραπτού προγράμματος και διαδικασιών, όπως, π.χ., προγραμμάτων, εγχειριδίων και αρχείων ποιότητας.
5. Όλα τα άτομα που μετέχουν στις διαδικασίες και τις μεθόδους εργασίας των συστημάτων ποιότητας που καθιερώνονται από τις αρμόδιες εθνικές αρχές και τον Οργανισμό για τη διενέργεια των δραστηριοτήτων φαρμακοεπαγρύπνησης είναι υπεύθυνα για την καλή λειτουργία των εν λόγω συστημάτων ποιότητας και εξασφαλίζουν μια συστηματική προσέγγιση με στόχο την ποιότητα, καθώς και τη λειτουργία και τη διατήρηση του συστήματος ποιότητας.
Άρθρο 9
Δείκτες επίδοσης
1. Ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας, οι αρμόδιες εθνικές αρχές και ο Οργανισμός μπορούν να χρησιμοποιούν δείκτες επίδοσης για τη συνεχή παρακολούθηση της καλής επίδοσης των δραστηριοτήτων φαρμακοεπαγρύπνησης.
2. Ο Οργανισμός μπορεί να δημοσιεύει κατάλογο δεικτών επίδοσης κατόπιν σύστασης της Επιτροπής Φαρμακοεπαγρύπνησης - Αξιολόγησης Κινδύνου.
Τμήμα 2
Ελάχιστες απαιτήσεις των συστημάτων ποιότητας όσον αφορά τη διενέργεια δραστηριοτήτων φαρμακοεπαγρύπνησης από τους κατόχους άδειας κυκλοφορίας
Άρθρο 10
Διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού
1. Ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας διαθέτει επαρκές ικανό και κατάλληλα ειδικευμένο και καταρτισμένο προσωπικό για τη διενέργεια των δραστηριοτήτων φαρμακοεπαγρύπνησης.
Για τους σκοπούς του πρώτου εδαφίου, ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας εξασφαλίζει ότι ο υπεύθυνος φαρμακοεπαγρύπνησης κατέχει τις αναγκαίες θεωρητικές και πρακτικές γνώσεις για τη διενέργεια των δραστηριοτήτων φαρμακοεπαγρύπνησης. Εάν ο υπεύθυνος φαρμακοεπαγρύπνησης δεν έχει ολοκληρώσει βασική ιατρική εκπαίδευση σύμφωνα με το άρθρο 24 της οδηγίας 2005/36/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 7ης Σεπτεμβρίου 2005, σχετικά με την αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων (8), ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας εξασφαλίζει ότι ο υπεύθυνος φαρμακοεπαγρύπνησης υποστηρίζεται από άτομο με ιατρική εκπαίδευση. Η υποστήριξη αυτή τεκμηριώνεται δεόντως.
2. Τα καθήκοντα του διοικητικού και εποπτικού προσωπικού, συμπεριλαμβανομένου και του υπευθύνου φαρμακοεπαγρύπνησης, καθορίζονται στις περιγραφές καθηκόντων. Οι ιεραρχικές τους σχέσεις καθορίζονται σε οργανόγραμμα. Ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας εξασφαλίζει ότι ο υπεύθυνος φαρμακοεπαγρύπνησης διαθέτει επαρκείς αρμοδιότητες για να επηρεάζει την επίδοση του συστήματος ποιότητας και των δραστηριοτήτων φαρμακοεπαγρύπνησης του κατόχου άδειας κυκλοφορίας.
3. Όλο το προσωπικό που μετέχει στη διενέργεια των δραστηριοτήτων φαρμακοεπαγρύπνησης παρακολουθεί αρχική και συνεχιζόμενη κατάρτιση σχετική με το ρόλο και τις αρμοδιότητές του. Ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας φυλάσσει τα προγράμματα και τα αρχεία κατάρτισης για σκοπούς τεκμηρίωσης, επικαιροποίησης και ανάπτυξης των ικανοτήτων του προσωπικού και τα θέτει στη διάθεση τυχόν ελέγχων και επιθεωρήσεων.
4. Ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας παρέχει κατάλληλες οδηγίες σχετικά με τον τρόπο αντιμετώπισης των καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, συμπεριλαμβανομένης της συνέχισης της λειτουργίας.
Άρθρο 11
Διαχείριση της συμμόρφωσης
1. Εφαρμόζονται ειδικές διαδικασίες και μέθοδοι εργασίας σχετικά με το σύστημα ποιότητας ώστε να εξασφαλίζονται τα ακόλουθα:
α)
η διαρκής παρακολούθηση των δεδομένων φαρμακοεπαγρύπνησης, η εξέταση των επιλογών για την ελαχιστοποίηση του κινδύνου και την πρόληψη, καθώς και η λήψη κατάλληλων μέτρων από τον κάτοχο άδειας κυκλοφορίας·
β)
η επιστημονική αξιολόγηση από τον κάτοχο άδειας κυκλοφορίας όλων των πληροφοριών που αφορούν κινδύνους των φαρμάκων, όπως αναφέρεται στο άρθρο 101 παράγραφος 1 δεύτερο εδάφιο της οδηγίας 2001/83/ΕΚ·
γ)
η υποβολή δεδομένων που είναι ακριβή και επαληθεύσιμα σχετικά με σοβαρές και μη σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες στη βάση δεδομένων Eudravigilance στο πλαίσιο των χρονικών ορίων που προβλέπονται αντίστοιχα στο πρώτο και το άρθρο 107 παράγραφος 3 δεύτερο εδάφιο της οδηγίας 2001/83/ΕΚ·
δ)
η ποιότητα, η ακεραιότητα και η πληρότητα των πληροφοριών που υποβάλλονται σχετικά με τους κινδύνους των φαρμάκων, συμπεριλαμβανομένων μεθόδων εργασίας για την αποφυγή διπλής υποβολής και για την επαλήθευση των σημάτων σύμφωνα με το άρθρο 21 παράγραφος 2·
ε)
η αποτελεσματική επικοινωνία του κατόχου άδειας κυκλοφορίας με τις αρμόδιες εθνικές αρχές και τον Οργανισμό, συμπεριλαμβανομένης της επικοινωνίας που αφορά νέους ή μεταβληθέντες κινδύνους, το κύριο αρχείο του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης, τα συστήματα διαχείρισης του κινδύνου, τα μέτρα ελαχιστοποίησης του κινδύνου, τις περιοδικές επικαιροποιημένες εκθέσεις για την ασφάλεια, τις διορθωτικές και προληπτικές ενέργειες και τις μετεγκριτικές μελέτες·
στ)
η επικαιροποίηση των πληροφοριών του προϊόντος εκ μέρους του κατόχου άδειας κυκλοφορίας με βάση την επιστημονική γνώση, συμπεριλαμβανομένων των αξιολογήσεων και των συστάσεων που δημοσιεύονται στην ευρωπαϊκή δικτυακή πύλη για τα φάρμακα, και τη διαρκή παρακολούθηση εκ μέρους του κατόχου άδειας κυκλοφορίας των πληροφοριών που δημοσιεύονται στην ευρωπαϊκή δικτυακή πύλη για τα φάρμακα·
ζ)
η κατάλληλη διαβίβαση εκ μέρους του κατόχου άδειας κυκλοφορίας των σχετικών πληροφοριών για την ασφάλεια στους επαγγελματίες του τομέα της υγείας και τους ασθενείς.
2. Εάν ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας έχει αναθέσει υπεργολαβικά ορισμένα καθήκοντα που αφορούν τις δραστηριότητές του για τη φαρμακοεπαγρύπνηση, διατηρεί την ευθύνη για την εφαρμογή ενός αποτελεσματικού συστήματος ποιότητας σχετικά με τα καθήκοντα αυτά.
Άρθρο 12
Διαχείριση αρχείων και φύλαξη δεδομένων
1. Οι κάτοχοι άδειας κυκλοφορίας καταγράφουν όλες τις πληροφορίες που αφορούν τη φαρμακοεπαγρύπνηση και εξασφαλίζουν τον χειρισμό και την αποθήκευσή τους κατά τρόπον ώστε να είναι δυνατή η ακριβής σύνταξη εκθέσεων, η ερμηνεία και η επαλήθευση των εν λόγω πληροφοριών.
Οι κάτοχοι άδειας κυκλοφορίας εφαρμόζουν σύστημα διαχείρισης αρχείων για όλα τα έγγραφα που χρησιμοποιούνται στις δραστηριότητες φαρμακοεπαγρύπνησης με το οποίο εξασφαλίζεται η δυνατότητα ανάκτησης των εν λόγω εγγράφων, καθώς και η ιχνηλασιμότητα των μέτρων που λαμβάνονται για τη διερεύνηση των ανησυχιών που αφορούν την ασφάλεια, των προθεσμιών των ερευνών αυτών και του τρόπου λήψης των σχετικών αποφάσεων, συμπεριλαμβανομένων των ημερομηνιών τους και της διαδικασίας λήψης των αποφάσεων.
Οι κάτοχοι άδειας κυκλοφορίας καθιερώνουν μηχανισμούς οι οποίοι επιτρέπουν την ιχνηλασιμότητα και την παρακολούθηση των αναφορών ανεπιθύμητων ενεργειών.
2. Οι κάτοχοι άδειας κυκλοφορίας φροντίζουν ώστε τα στοιχεία που αναφέρονται στο άρθρο 2 να φυλάσσονται επί πέντε τουλάχιστον έτη μετά την επίσημη κατάργηση από τον κάτοχο άδειας κυκλοφορίας του συστήματος που περιγράφεται στο κύριο αρχείο του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης.
Τα δεδομένα και τα έγγραφα φαρμακοεπαγρύπνησης που αφορούν εγκεκριμένα φάρμακα φυλάσσονται για όσο χρόνο ισχύει η έγκριση του προϊόντος και τουλάχιστον επί δέκα έτη μετά τη λήξη της άδειας κυκλοφορίας. Ωστόσο, τα έγγραφα φυλάσσονται για μεγαλύτερη χρονική περίοδο εάν απαιτείται από τη νομοθεσία της Ένωσης ή την εθνική νομοθεσία.
Άρθρο 13
Έλεγχος
1. Σε τακτά χρονικά διαστήματα εκτελούνται έλεγχοι βάσει ανάλυσης κινδύνου του συστήματος ποιότητας ώστε να εξασφαλίζεται ότι το σύστημα ποιότητας ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις του συστήματος ποιότητας που ορίζονται στα άρθρα 8, 10, 11 και 12 και να προσδιορίζεται η αποτελεσματικότητά του. Οι εν λόγω έλεγχοι διενεργούνται από άτομα τα οποία δεν έχουν άμεση ανάμειξη ή αρμοδιότητα για τα θέματα ή τις μεθόδους εργασίας τις οποίες ελέγχουν.
2. Εάν είναι απαραίτητο λαμβάνονται διορθωτικά μέτρα, στα οποία περιλαμβάνεται η παρακολούθηση και ο νέος έλεγχος των θεμάτων στα οποία παρατηρούνται ελλείψεις. Για κάθε έλεγχο και κάθε έλεγχο παρακολούθησης συντάσσεται έκθεση με τα αποτελέσματα του ελέγχου. Η έκθεση ελέγχου διαβιβάζεται στη διαχείριση που είναι αρμόδια για τα θέματα που αποτελούν αντικείμενο του ελέγχου. Οι ημερομηνίες και τα αποτελέσματα των ελέγχων ποιότητας και των ελέγχων που διενεργούνται κατόπιν παρακολούθησης τεκμηριώνονται σύμφωνα με το άρθρο 104 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο της οδηγίας 2001/83/ΕΚ.
Τμήμα 3
Ελάχιστες απαιτήσεις των συστημάτων ποιότητας για τη διενέργεια δραστηριοτήτων φαρμακοεπαγρύπνησης από τις αρμόδιες εθνικές αρχές και τον Οργανισμό
Άρθρο 14
Διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού
1. Οι αρμόδιες εθνικές αρχές και ο Οργανισμός διαθέτουν επαρκές, ικανό και κατάλληλα ειδικευμένο και καταρτισμένο προσωπικό για τη διενέργεια των δραστηριοτήτων φαρμακοεπαγρύπνησης.
Οι οργανωτικές δομές και η κατανομή των καθηκόντων και των αρμοδιοτήτων είναι σαφείς και, στο βαθμό που είναι δυνατόν, προσβάσιμες. Ορίζονται σημεία επαφής.
2. Όλο το προσωπικό που μετέχει σε δραστηριότητες φαρμακοεπαγρύπνησης παρακολουθεί αρχική και συνεχιζόμενη κατάρτιση. Οι αρμόδιες εθνικές αρχές και ο Οργανισμός φυλάσσουν τα προγράμματα και τα αρχεία κατάρτισης για σκοπούς τεκμηρίωσης, επικαιροποίησης και ανάπτυξης των ικανοτήτων του προσωπικού και τα θέτουν στη διάθεση τυχόν ελέγχων.
3. Οι αρμόδιες εθνικές αρχές και ο Οργανισμός παρέχουν στο προσωπικό τους κατάλληλες οδηγίες σχετικά με τον τρόπο αντιμετώπισης των καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, συμπεριλαμβανομένης της συνέχισης της λειτουργίας.
Άρθρο 15
Διαχείριση της συμμόρφωσης
1. Οι αρμόδιες εθνικές αρχές και ο Οργανισμός καθιερώνουν ειδικές διαδικασίες και μεθόδους εργασίας με σκοπό την επίτευξη των ακόλουθων στόχων:
α)
εξασφάλιση της αξιολόγησης της ποιότητας, καθώς και της πληρότητας, των δεδομένων που υποβάλλονται σχετικά με τη φαρμακοεπαγρύπνηση·
β)
εξασφάλιση της εκτίμησης των δεδομένων φαρμακοεπαγρύπνησης και της επεξεργασίας τους εντός των προθεσμιών που προβλέπονται στην οδηγία 2001/83/ΕΚ και στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 726/2004·
γ)
εξασφάλιση της ανεξάρτητης λειτουργίας κατά τη διενέργεια των δραστηριοτήτων φαρμακοεπαγρύπνησης·
δ)
εξασφάλιση της αποτελεσματικής επικοινωνίας μεταξύ των αρμόδιων εθνικών αρχών και μεταξύ των αρμόδιων εθνικών αρχών και του Οργανισμού, καθώς και με τους ασθενείς, τους επαγγελματίες του τομέα της υγείας, τους κατόχους άδειας κυκλοφορίας και το ευρύ κοινό·
ε)
εγγύηση ότι οι αρμόδιες εθνικές αρχές και ο Οργανισμός αλληλοενημερώνονται και ενημερώνουν και την Επιτροπή σχετικά με την πρόθεσή τους να προβούν σε ανακοινώσεις για την ασφάλεια ενός φαρμάκου το οποίο διαθέτει άδεια κυκλοφορίας σε διάφορα κράτη μέλη ή σχετικά με μια δραστική ουσία που περιέχεται σ’ ένα τέτοιου είδους φάρμακο, σύμφωνα με το άρθρο 106α της οδηγίας 2001/83/ΕΚ·
στ)
διενέργεια επιθεωρήσεων, στις οποίες περιλαμβάνονται και οι επιθεωρήσεις πριν από τη χορήγηση άδειας.
2. Εκτός από τις διαδικασίες που αναφέρονται στην παράγραφο 1, οι αρμόδιες εθνικές αρχές εφαρμόζουν διαδικασίες για τη συγκέντρωση και την καταγραφή όλων των ύποπτων ανεπιθύμητων ενεργειών που εκδηλώνονται στο έδαφός τους.
3. Ο Οργανισμός εφαρμόζει διαδικασίες για την παρακολούθηση της ιατρικής βιβλιογραφίας σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 726/2004.
Άρθρο 16
Διαχείριση αρχείων και φύλαξη δεδομένων
1. Οι αρμόδιες εθνικές αρχές και ο Οργανισμός καταγράφουν όλες τις πληροφορίες που αφορούν τη φαρμακοεπαγρύπνηση και εξασφαλίζουν τον χειρισμό και την αποθήκευσή τους κατά τρόπον ώστε να είναι δυνατή η ακριβής σύνταξη εκθέσεων, η ερμηνεία και η επαλήθευση των εν λόγω πληροφοριών.
Εφαρμόζουν σύστημα διαχείρισης αρχείων για όλα τα έγγραφα που χρησιμοποιούνται στις δραστηριότητες φαρμακοεπαγρύπνησης με το οποίο εξασφαλίζεται η δυνατότητα ανάκτησης των εν λόγω εγγράφων, καθώς και η ιχνηλασιμότητα των μέτρων που λαμβάνονται για τη διερεύνηση των ανησυχιών που αφορούν την ασφάλεια, των προθεσμιών των ερευνών αυτών και του τρόπου λήψης των σχετικών αποφάσεων, συμπεριλαμβανομένων των ημερομηνιών τους και της διαδικασίας λήψης των αποφάσεων.
2. Οι αρμόδιες εθνικές αρχές και ο Οργανισμός φροντίζουν ώστε τα κύρια έγγραφα που περιγράφουν το σύστημά τους για τη φαρμακοεπαγρύπνηση να φυλάσσονται επί πέντε τουλάχιστον έτη μετά την επίσημη κατάργηση του συστήματος.
Τα δεδομένα και τα έγγραφα φαρμακοεπαγρύπνησης που αφορούν μεμονωμένα εγκεκριμένα φάρμακα φυλάσσονται για όσο χρόνο ισχύει η έγκριση του προϊόντος και τουλάχιστον επί 10 έτη μετά τη λήξη της άδειας κυκλοφορίας. Ωστόσο, τα έγγραφα φυλάσσονται για μεγαλύτερη χρονική περίοδο εάν απαιτείται από τη νομοθεσία της Ένωσης ή την εθνική νομοθεσία.
Άρθρο 17
Έλεγχος
1. Σε τακτά χρονικά διαστήματα εκτελούνται έλεγχοι βάσει ανάλυσης κινδύνου του συστήματος ποιότητας σύμφωνα με κοινή μεθοδολογία, ώστε να εξασφαλίζεται η αποτελεσματικότητα και η ανταπόκριση του συστήματος ποιότητας στις απαιτήσεις που καθορίζονται στα άρθρα 8, 14, 15 και 16.
2. Εάν είναι απαραίτητο λαμβάνονται διορθωτικά μέτρα, στα οποία περιλαμβάνεται η παρακολούθηση και ο νέος έλεγχος των θεμάτων στα οποία παρατηρούνται ελλείψεις. Η έκθεση ελέγχου διαβιβάζεται στη διαχείριση που είναι αρμόδια για τα θέματα που αποτελούν αντικείμενο του ελέγχου. Οι ημερομηνίες και τα αποτελέσματα των ελέγχων και των ελέγχων που διενεργούνται κατόπιν παρακολούθησης τεκμηριώνονται.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ III
Ελάχιστες απαιτήσεις για την παρακολούθηση των δεδομένων στη βάση δεδομένων Eudravigilance
Άρθρο 18
Γενικές απαιτήσεις
1. Ο Οργανισμός και οι αρμόδιες εθνικές αρχές συνεργάζονται για την παρακολούθηση των δεδομένων που διαθέτει η βάση δεδομένων Eudravigilance.
2. Οι κάτοχοι άδειας κυκλοφορίας παρακολουθούν τα δεδομένα που είναι διαθέσιμα στη βάση δεδομένων Eudravigilance στον βαθμό που έχουν πρόσβαση στην εν λόγω βάση δεδομένων.
3. Οι κάτοχοι άδειας κυκλοφορίας, οι αρμόδιες εθνικές αρχές και ο Οργανισμός εξασφαλίζουν τη διαρκή παρακολούθηση της βάσης δεδομένων Eudravigilance με συχνότητα ανάλογη προς τον προσδιορισθέντα κίνδυνο, τους δυνητικούς κινδύνους και την ανάγκη για συμπληρωματική πληροφόρηση.
4. Η αρμόδια αρχή κάθε κράτους μέλους είναι υπεύθυνη για την παρακολούθηση των δεδομένων που προέρχονται από το έδαφος του εν λόγω κράτους μέλους.
Άρθρο 19
Εντοπισμός μεταβληθέντων κινδύνων και νέων κινδύνων
1. Ο εντοπισμός νέων κινδύνων ή μεταβληθέντων κινδύνων βασίζεται στην ανίχνευση και την ανάλυση των σημάτων που αφορούν ένα φάρμακο ή μια δραστική ουσία.
Για τους σκοπούς του παρόντος κεφαλαίου, ως «σήμα» νοούνται οι πληροφορίες που προκύπτουν από μία ή περισσότερες πηγές, συμπεριλαμβανομένων των παρατηρήσεων και των πειραμάτων, οι οποίες υποδηλώνουν μια νέα δυνητική αιτιώδη συνάφεια ή μια νέα πτυχή μιας ήδη γνωστής συνάφειας μεταξύ μιας παρέμβασης και ενός συμβάντος ή μιας σειράς σχετικών συμβάντων, είτε ανεπιθύμητων είτε ευεργετικών, η οποία κρίνεται αρκούντως πιθανή ώστε να αιτιολογεί ενέργειες επαλήθευσης.
Για τους σκοπούς της παρακολούθησης των δεδομένων στη βάση δεδομένων Eudravigilance, λαμβάνονται υπόψη μόνο τα σήματα που αφορούν ανεπιθύμητες ενέργειες.
2. Η ανίχνευση σήματος βασίζεται σε διεπιστημονική προσέγγιση. Η ανίχνευση σήματος στο πλαίσιο της βάσης δεδομένων Eudravigilance συμπληρώνεται από στατιστική ανάλυση, όπου ενδείκνυται. Ο Οργανισμός, μετά από διαβούλευση με την Επιτροπή Φαρμακοεπαγρύπνησης - Αξιολόγησης Κινδύνου, μπορεί να δημοσιεύει κατάλογο ιατρικών συμβάντων που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για την ανίχνευση ενός σήματος.
Άρθρο 20
Μεθοδολογία προσδιορισμού της αποδεικτικής αξίας ενός σήματος
1. Οι αρμόδιες εθνικές αρχές, οι κάτοχοι άδειας κυκλοφορίας και ο Οργανισμός προσδιορίζουν την αποδεικτική αξία ενός σήματος, χρησιμοποιώντας μια αναγνωρισμένη μεθοδολογία, λαμβάνοντας υπόψη την κλινική καταλληλότητα, την ποσοτική ισχύ της συνάφειας, τη συνέπεια των δεδομένων, τη σχέση έκθεσης-αντίδρασης, τη βιολογική αξιοπιστία, τα πορίσματα των πειραμάτων, τις πιθανές αναλογίες και τον χαρακτήρα και την ποιότητα των δεδομένων.
2. Για την ιεράρχηση των σημάτων λαμβάνονται υπόψη διάφοροι παράγοντες, ιδίως εάν η συνάφεια ή το φάρμακο είναι νέα, παράγοντες που συνδέονται με την ισχύ της συνάφειας, παράγοντες που συνδέονται με τη σοβαρότητα της ενέργειας που προκλήθηκε και παράγοντες που συνδέονται με την τεκμηρίωση των αναφορών στη βάση δεδομένων Eudravigilance.
3. Η Επιτροπή Φαρμακοεπαγρύπνησης - Αξιολόγησης Κινδύνου επανεξετάζει τακτικά την (τις) μεθοδολογία(-ες) που χρησιμοποιείται(-ούνται) και δημοσιεύει συστάσεις, κατά περίπτωση.
Άρθρο 21
Διαδικασία διαχείρισης σήματος
1. Η διαδικασία διαχείρισης σήματος περιλαμβάνει τις ακόλουθες δραστηριότητες: την ανίχνευση σήματος, την επαλήθευση σήματος, την επιβεβαίωση σήματος, την ανάλυση και την ιεράρχηση σήματος, την αξιολόγηση σήματος και τις συστάσεις για τη λήψη μέτρων.
Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου, νοείται ως «επαλήθευση σήματος» η διαδικασία κατά την οποία αξιολογούνται τα δεδομένα στα οποία βασίζεται το σήμα που έχει ανιχνευθεί ώστε να επαληθευτεί ότι η διαθέσιμη τεκμηρίωση περιλαμβάνει επαρκή αποδεικτικά στοιχεία για την ύπαρξη μιας νέας δυνητικά αιτιώδους συνάφειας ή μιας νέας πτυχής μιας ήδη γνωστής συνάφειας και, κατά συνέπεια, αιτιολογεί την περαιτέρω ανάλυση του σήματος.
2. Εάν ένας κάτοχος άδειας κυκλοφορίας ανιχνεύσει ένα νέο σήμα κατά την παρακολούθηση της βάσης δεδομένων Eudravigilance, το επαληθεύει και ενημερώνει αμέσως τον Οργανισμό και τις αρμόδιες εθνικές αρχές.
3. Όταν κρίνεται ότι ένα σήμα το οποίο έχει επαληθευτεί απαιτεί περαιτέρω ανάλυση, επιβεβαιώνεται το ταχύτερο δυνατόν και το αργότερο εντός 30 ημερών από την παραλαβή του ως εξής:
α)
εάν το σήμα αφορά προϊόν το οποίο έχει εγκριθεί σύμφωνα με την οδηγία 2001/83/ΕΚ, επιβεβαιώνεται από την αρμόδια εθνική αρχή του κράτους μέλους στην αγορά του οποίου κυκλοφορεί το φάρμακο ή από οποιοδήποτε κράτος μέλος έχει ορισθεί ως επικεφαλής ή συνεπικεφαλής σύμφωνα με το άρθρο 22 παράγραφος 1·
β)
εάν το σήμα αφορά προϊόν που έχει εγκριθεί σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 726/2004, επιβεβαιώνεται από τον Οργανισμό σε συνεργασία με τα κράτη μέλη.
Κατά την ανάλυση σήματος που έχει επαληθευτεί, οι αρμόδιες εθνικές αρχές και ο Οργανισμός λαμβάνουν υπόψη και τις άλλες διαθέσιμες πληροφορίες που αφορούν το φάρμακο.
Εάν η εγκυρότητα του σήματος δεν επιβεβαιωθεί, ιδιαίτερη προσοχή αποδίδεται στα μη επιβεβαιωμένα σήματα που αφορούν ένα φάρμακο, όταν τα σήματα αυτά ακολουθούνται από νέα σήματα που αφορούν το ίδιο φάρμακο.
4. Με την επιφύλαξη των παραγράφων 2 και 3, οι αρμόδιες εθνικές αρχές και ο Οργανισμός επαληθεύουν και επιβεβαιώνουν όλα τα σήματα που έχουν ανιχνεύσει κατά τη διάρκεια της συνεχούς παρακολούθησης της βάσης δεδομένων Eudravigilance.
5. Κάθε σήμα που επιβεβαιώνεται, καταγράφεται στο σύστημα παρακολούθησης που διαχειρίζεται ο Οργανισμός και διαβιβάζεται στην Επιτροπή Φαρμακοεπαγρύπνησης - Αξιολόγησης Κινδύνου για την αρχική ανάλυση και ιεράρχηση των σημάτων σύμφωνα με το άρθρο 107η παράγραφος 2 της οδηγίας 2001/83/ΕΚ και το άρθρο 28α παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 726/2004.
6. Ο Οργανισμός ενημερώνει αμέσως τον ενδιαφερόμενο κάτοχο άδειας κυκλοφορίας σχετικά με τα συμπεράσματα της Επιτροπής Φαρμακοεπαγρύπνησης - Αξιολόγησης Κινδύνου για την αξιολόγηση κάθε επιβεβαιωμένου σήματος.
Άρθρο 22
Συνεργασία για τη διαχείριση των σημάτων
1. Για τα φάρμακα τα οποία έχουν εγκριθεί σύμφωνα με την οδηγία 2001/83/ΕΚ σε περισσότερα από ένα κράτη μέλη και για τις δραστικές ουσίες που περιέχονται σε πολλά φάρμακα, εφόσον μία τουλάχιστον άδεια κυκλοφορίας έχει χορηγηθεί δυνάμει της οδηγίας 2001/83/ΕΚ, τα κράτη μέλη είναι δυνατόν να συμφωνήσουν στο πλαίσιο της ομάδας συντονισμού που προβλέπεται από το άρθρο 27 της οδηγίας 2001/83/ΕΚ να ορίσουν ένα επικεφαλής κράτος μέλος και, κατά περίπτωση, ένα συνεπικεφαλής κράτος μέλος. Οι αρμοδιότητες αυτές επανεξετάζονται τουλάχιστον κάθε τέσσερα χρόνια.
Το επικεφαλής κράτος μέλος παρακολουθεί τη βάση δεδομένων Eudravigilance και επαληθεύει και επιβεβαιώνει τα σήματα σύμφωνα με το άρθρο 21 παράγραφοι 3 και 4 εξ ονόματος των άλλων κρατών μελών. Το κράτος μέλος που ορίζεται ως συνεπικεφαλής επικουρεί το επικεφαλής κράτος μέλος στην εκπλήρωση των καθηκόντων του.
2. Όταν η ομάδα συντονισμού ορίζει ένα κράτος μέλος ως επικεφαλής, και ενδεχομένως κάποιο άλλο κράτος μέλος ως συνεπικεφαλής, μπορεί να λαμβάνει υπόψη εάν κάποιο κράτος μέλος ενεργεί ως κράτος μέλος αναφοράς, σύμφωνα με το άρθρο 28 παράγραφος 1 της οδηγίας 2001/83/ΕΚ ή ως εισηγητής για την αξιολόγηση των περιοδικών επικαιροποιημένων εκθέσεων για την ασφάλεια σύμφωνα με το άρθρο 107ε της εν λόγω οδηγίας.
3. Ο Οργανισμός δημοσιεύει στην ευρωπαϊκή δικτυακή πύλη για τα φάρμακα κατάλογο με τις δραστικές ουσίες που υπόκεινται σε επιμερισμό εργασίας σύμφωνα με το παρόν άρθρο, καθώς και τις ονομασίες του επικεφαλής και του συνεπικεφαλής κράτους μέλους που έχουν οριστεί για την παρακολούθηση των εν λόγω ουσιών στη βάση δεδομένων Eudravigilance.
4. Με την επιφύλαξη των διατάξεων της παραγράφου 1, όλα τα κράτη μέλη διατηρούν την ευθύνη για την παρακολούθηση των δεδομένων στη βάση δεδομένων Eudravigilance σύμφωνα με το άρθρο 107η παράγραφος 1 στοιχείο γ) και το άρθρο 107η παράγραφος 3 της οδηγίας 2001/83/ΕΚ.
5. Για τα φάρμακα τα οποία έχουν εγκριθεί σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 726/2004, ο Οργανισμός επικουρείται για την παρακολούθηση των δεδομένων στη βάση δεδομένων Eudravigilance από τον εισηγητή που έχει οριστεί από την Επιτροπή Φαρμακοεπαγρύπνησης - Αξιολόγησης Κινδύνου σύμφωνα με το άρθρο 62 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 726/2004.
Άρθρο 23
Υποστήριξη για την ανίχνευση σημάτων
Ο Οργανισμός υποστηρίζει την παρακολούθηση της βάσης δεδομένων Eudravigilance παρέχοντας στις αρμόδιες εθνικές αρχές πρόσβαση στις ακόλουθες πληροφορίες:
α)
σε αποτελέσματα δεδομένων και στατιστικές εκθέσεις που επιτρέπουν την ανασκόπηση όλων των ανεπιθύμητων ενεργειών που έχουν αναφερθεί στη βάση δεδομένων Eudravigilance όσον αφορά μια δραστική ουσία ή ένα φάρμακο·
β)
σε προσαρμοσμένα ερωτήματα στο πλαίσιο αξιολόγησης εκθέσεων για την ασφάλεια μεμονωμένων περιστατικών και σειράς περιστατικών·
γ)
σε προσαρμοσμένες ομαδοποιήσεις και στρωματοποιήσεις δεδομένων που επιτρέπουν την ταυτοποίηση ομάδων ασθενών οι οποίοι διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο εκδήλωσης ανεπιθύμητων ενεργειών ή διατρέχουν κίνδυνο σοβαρότερων ανεπιθύμητων ενεργειών·
δ)
σε στατιστικές μεθόδους ανίχνευσης σήματος.
Ο Οργανισμός εξασφαλίζει, επίσης, κατάλληλη υποστήριξη για την παρακολούθηση της βάσης δεδομένων Eudravigilance από τους κατόχους άδειας κυκλοφορίας.
Άρθρο 24
Διαδρομή ελέγχου της ανίχνευσης σήματος
1. Οι αρμόδιες εθνικές αρχές και ο Οργανισμός καταγράφουν τη διαδρομή ελέγχου για τις δραστηριότητές τους σχετικά με την ανίχνευση σημάτων που διενεργούνται στη βάση δεδομένων Eudravigilance, καθώς και των σχετικών ερωτημάτων και των αποτελεσμάτων τους.
2. Η διαδρομή ελέγχου επιτρέπει την ιχνηλασιμότητα του τρόπου με τον οποίο ανιχνεύτηκαν τα σήματα και του τρόπου με τον οποίο αξιολογήθηκαν τα σήματα που επαληθεύτηκαν και επιβεβαιώθηκαν.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV
Χρήση ορολογίας, μορφότυπων και προτύπων
Άρθρο 25
Χρήση διεθνώς αναγνωρισμένης ορολογίας
1. Για την ταξινόμηση, την ανάκτηση, την παρουσίαση, την αξιολόγηση και την εκτίμηση της σχέσης κινδύνου-οφέλους, την ηλεκτρονική ανταλλαγή και τη διαβίβαση πληροφοριών που αφορούν τη φαρμακοεπαγρύπνηση και τα φάρμακα, τα κράτη μέλη, οι κάτοχοι άδειας κυκλοφορίας και ο Οργανισμός χρησιμοποιούν την ακόλουθη ορολογία:
α)
το ιατρικό λεξικό για κανονιστικές δραστηριότητες MedDRA (Medical Dictionary for Regulatory Activities), όπως αναπτύχθηκε από τη διεθνή διάσκεψη για την εναρμόνιση των τεχνικών προδιαγραφών για την καταχώριση των φαρμάκων που προορίζονται για ανθρώπινη χρήση (ICH), διεπιστημονικό θέμα Μ1·
β)
τους καταλόγους τυποποιημένων όρων που δημοσιεύονται από την επιτροπή ευρωπαϊκής φαρμακοποιίας·
γ)
την ορολογία του προτύπου EN ISO 11615:2012, Health Informatics, Identification of Medicinal Products (IDMP), «Data elements and structures for unique identification and exchange of regulated medicinal product information» (πληροφορική για την υγεία, ταυτοποίηση φαρμάκων, «στοιχεία και δομές δεδομένων για την αποκλειστική ταυτοποίηση και ανταλλαγή πληροφοριών που υπόκεινται σε κανονιστική ρύθμιση σχετικά με τα φάρμακα» ISO/FDIS 11615:2012)·
δ)
την ορολογία του προτύπου EN ISO 11616:2012, Health Informatics, Identification of Medicinal Products (IDMP), «Data elements and structures for unique identification and exchange of regulated pharmaceutical product information» (πληροφορική για την υγεία, ταυτοποίηση φαρμάκων, «στοιχεία και δομές δεδομένων για την αποκλειστική ταυτοποίηση και ανταλλαγή πληροφοριών που υπόκεινται σε κανονιστική ρύθμιση σχετικά με τα φαρμακευτικά προϊόντα» ISO/FDIS 11616:2012)·
ε)
την ορολογία του προτύπου EN ISO 11238:2012, Health Informatics, Identification of Medicinal Products (IDMP), «Data elements and structures for unique identification and exchange of regulated information on substances» (πληροφορική για την υγεία, ταυτοποίηση φαρμάκων, «στοιχεία και δομές δεδομένων για την αποκλειστική ταυτοποίηση και ανταλλαγή πληροφοριών που υπόκεινται σε κανονιστική ρύθμιση σχετικά με τις ουσίες» ISO/FDIS 11238:2012)·
στ)
την ορολογία του προτύπου EN ISO 11239:2012, Health Informatics, Identification of Medicinal Products (IDMP), «Data elements and structures for unique identification and exchange of regulated information on pharmaceutical dose forms, units of presentation and routes of administration» (πληροφορική για την υγεία, ταυτοποίηση φαρμάκων, «στοιχεία και δομές δεδομένων για την αποκλειστική ταυτοποίηση και ανταλλαγή πληροφοριών που υπόκεινται σε κανονιστική ρύθμιση σχετικά με τις μορφές φαρμακευτικών δόσεων, τις μονάδες παρουσίασης και τις οδούς χορήγησης» ISO/FDIS 11239:2012)·
ζ)
την ορολογία του προτύπου EN ISO 11240:2012, Health Informatics, Identification of Medicinal Products (IDMP), «Data elements and structures for unique identification and exchange of units of measurement» (πληροφορική για την υγεία, ταυτοποίηση φαρμάκων, «στοιχεία και δομές δεδομένων για την αποκλειστική ταυτοποίηση και ανταλλαγή μονάδων μέτρησης» ISO/FDIS 11240:2012).
2. Τα κράτη μέλη, οι αρμόδιες εθνικές αρχές ή οι κάτοχοι άδειας κυκλοφορίας μπορούν να ζητούν από τη «Διεθνή διάσκεψη για την εναρμόνιση των τεχνικών προδιαγραφών για την καταχώριση των φαρμάκων που προορίζονται για ανθρώπινη χρήση», την Επιτροπή Ευρωπαϊκής Φαρμακοποιίας, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Τυποποίησης ή τον Διεθνή Οργανισμό Τυποποίησης την προσθήκη ενός νέου όρου στην ορολογία που αναφέρεται στην παράγραφο 1, κατά περίπτωση. Στην περίπτωση αυτή, ενημερώνουν ανάλογα τον Οργανισμό.
3. Τα κράτη μέλη, οι κάτοχοι άδειας κυκλοφορίας και ο Οργανισμός παρακολουθούν τη χρήση της ορολογίας που αναφέρεται στην παράγραφο 1 είτε συστηματικά είτε με περιοδική αξιολόγηση βάσει τυχαίου δείγματος.
Άρθρο 26
Χρήση διεθνώς αναγνωρισμένων μορφότυπων και προτύπων
1. Για την περιγραφή, την ανάκτηση, την παρουσίαση, την αξιολόγηση και την εκτίμηση της σχέσης κινδύνου-οφέλους, την ηλεκτρονική ανταλλαγή και τη διαβίβαση πληροφοριών που αφορούν τη φαρμακοεπαγρύπνηση και τα φάρμακα, οι αρμόδιες εθνικές αρχές, οι κάτοχοι άδειας κυκλοφορίας και ο Οργανισμός χρησιμοποιούν τα ακόλουθα μορφότυπα και πρότυπα:
α)
το μορφότυπο XEVPRM (Extended Eudravigilance Medicinal Product Report Message) για την ηλεκτρονική υποβολή πληροφοριών σχετικά με όλα τα φάρμακα που προορίζονται για ανθρώπινη χρήση τα οποία έχουν εγκριθεί στην Ένωση σύμφωνα με το άρθρο 57 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 726/2004, όπως δημοσιεύεται από τον Οργανισμό·
β)
το πρότυπο ICH E2B(R2) «Maintenance of the ICH guideline on clinical safety data management: data elements for transmission of Individual Case Safety Reports» (επικαιροποίηση της κατευθυντήριας γραμμής ICH σχετικά με τη διαχείριση δεδομένων κλινικής ασφάλειας: στοιχεία δεδομένων για τη διαβίβαση εκθέσεων για την ασφάλεια μεμονωμένων περιστατικών)·
γ)
το πρότυπο ICH M2 «Electronic Transmission of Individual Case Safety Reports Message Specification» (ηλεκτρονική διαβίβαση εκθέσεων για την ασφάλεια μεμονωμένων περιστατικών - προδιαγραφή μηνυμάτων).
2. Για τους σκοπούς της παραγράφου 1, οι εθνικές αρμόδιες αρχές, οι κάτοχοι άδειας κυκλοφορίας και ο Οργανισμός μπορούν να εφαρμόζουν επίσης τα ακόλουθα μορφότυπα και πρότυπα:
α)
πρότυπο EN ISO 27953-2:2011 Health Informatics, Individual case safety reports (ICSRs) in pharmacovigilance - Part 2: Human pharmaceutical reporting requirements for ICSR (πληροφορική για την υγεία, εκθέσεις για την ασφάλεια μεμονωμένων περιστατικών στη φαρμακοεπαγρύπνηση - μέρος 2: απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων όσον αφορά την ασφάλεια μεμονωμένων περιστατικών για τα φάρμακα που προορίζονται για ανθρώπινη χρήση ISO 27953-2:2011)·
β)
πρότυπο EN ISO 11615:2012, Health Informatics, Identification of Medicinal Products (IDMP), «Data elements and structures for unique identification and exchange of regulated medicinal product information» (πληροφορική για την υγεία, ταυτοποίηση φαρμάκων, «στοιχεία και δομές δεδομένων για την αποκλειστική ταυτοποίηση και ανταλλαγή πληροφοριών που υπόκεινται σε κανονιστική ρύθμιση σχετικά με τα φάρμακα» ISO/FDIS 11615:2012)·
γ)
πρότυπο EN ISO 11616:2012, Health Informatics, Identification of Medicinal Products (IDMP), «Data elements and structures for unique identification and exchange of regulated medicinal product information» (πληροφορική για την υγεία, ταυτοποίηση φαρμάκων, «στοιχεία και δομές δεδομένων για την αποκλειστική ταυτοποίηση και ανταλλαγή πληροφοριών που υπόκεινται σε κανονιστική ρύθμιση σχετικά με τα φαρμακευτικά προϊόντα» ISO/FDIS 11616:2012)·
δ)
πρότυπο EN ISO 11238:2012, Health Informatics, Identification of Medicinal Products (IDMP), «Data elements and structures for unique identification and exchange of regulated information on substances» (πληροφορική για την υγεία, ταυτοποίηση φαρμάκων, «στοιχεία και δομές δεδομένων για την αποκλειστική ταυτοποίηση και ανταλλαγή πληροφοριών που υπόκεινται σε κανονιστική ρύθμιση σχετικά με τις ουσίες» ISO/FDIS 11238:2012)·
ε)
πρότυπο EN ISO 11239:2012, Health Informatics, Identification of Medicinal Products (IDMP), «Data elements and structures for unique identification and exchange of regulated information on pharmaceutical dose forms, units of presentation and routes of administration» (πληροφορική για την υγεία, ταυτοποίηση φαρμάκων, «στοιχεία και δομές δεδομένων για την αποκλειστική ταυτοποίηση και ανταλλαγή πληροφοριών που υπόκεινται σε κανονιστική ρύθμιση σχετικά με τις μορφές φαρμακευτικών δόσεων, τις μονάδες παρουσίασης και τις οδούς χορήγησης» ISO/FDIS 11239:2012)·
στ)
πρότυπο EN ISO 11240:2012, Health Informatics, Identification of Medicinal Products (IDMP), «Data elements and structures for unique identification and exchange of units of measurement» (πληροφορική για την υγεία, ταυτοποίηση φαρμάκων, «στοιχεία και δομές δεδομένων για την αποκλειστική ταυτοποίηση και ανταλλαγή μονάδων μέτρησης» ISO/FDIS 11240:2012).
ΚΕΦΑΛΑΙΟ V
Διαβίβαση εκθέσεων ύποπτων ανεπιθύμητων ενεργειών
Άρθρο 27
Εκθέσεις για την ασφάλεια μεμονωμένων περιστατικών
Οι εκθέσεις για την ασφάλεια μεμονωμένων περιστατικών χρησιμοποιούνται για την αναφορά στη βάση δεδομένων Eudravigilance ύποπτων ανεπιθύμητων ενεργειών σε φάρμακο που παρατηρούνται σε έναν ασθενή και σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή.
Άρθρο 28
Περιεχόμενο της έκθεσης για την ασφάλεια μεμονωμένου περιστατικού
1. Τα κράτη μέλη και οι κάτοχοι άδειας κυκλοφορίας εξασφαλίζουν ότι οι εκθέσεις για την ασφάλεια μεμονωμένων περιστατικών είναι όσο το δυνατόν πληρέστερες και διαβιβάζουν τις επικαιροποιήσεις των εν λόγω εκθέσεων στη βάση δεδομένων Eudravigilance με τρόπο ακριβή και αξιόπιστο.
Σε επείγουσες περιπτώσεις, η έκθεση για την ασφάλεια μεμονωμένου περιστατικού περιλαμβάνει τουλάχιστον έναν αναγνωρίσιμο κοινοποιούντα, έναν αναγνωρίσιμο ασθενή, τουλάχιστον μία ύποπτη ανεπιθύμητη ενέργεια και το (τα) ύποπτο(-α) φάρμακο(-α).
2. Τα κράτη μέλη και οι κάτοχοι άδειας κυκλοφορίας καταγράφουν τις αναγκαίες λεπτομέρειες για λήψη πληροφοριών παρακολούθησης σχετικά με τις εκθέσεις για την ασφάλεια μεμονωμένων περιστατικών. Η παρακολούθηση των εκθέσεων τεκμηριώνεται επαρκώς.
3. Κατά την υποβολή έκθεσης σχετικά με ύποπτες ανεπιθύμητες ενέργειες, τα κράτη μέλη και οι κάτοχοι άδειας κυκλοφορίας παρέχουν όλες τις διαθέσιμες πληροφορίες για κάθε μεμονωμένο περιστατικό, συμπεριλαμβανομένων και των εξής:
α)
διοικητικές πληροφορίες: είδος έκθεσης, ημερομηνία και έναν παγκοσμίως αποκλειστικό αριθμό ταυτοποίησης του περιστατικού, καθώς και αποκλειστικό αναγνωριστικό του αποστολέα και τον τύπο του αποστολέα· ημερομηνία της πρώτης παραλαβής της έκθεσης από την πηγή και την ημερομηνία παραλαβής των πιο πρόσφατων πληροφοριών, χρησιμοποιώντας επακριβή ημερομηνία· άλλα αναγνωριστικά στοιχεία του περιστατικού και τις πηγές τους, καθώς και αναφορές σε συμπληρωματικά διαθέσιμα έγγραφα που έχει στην κατοχή του ο αποστολέας της έκθεσης για την ασφάλεια μεμονωμένου περιστατικού, κατά περίπτωση·
β)
βιβλιογραφικές αναφορές σύμφωνα με το «Vancouver style» όπως αναπτύχθηκε από την International Committee of Medical Journal Editors (9) για τις ανεπιθύμητες ενέργειες που αναφέρονται στη διεθνή βιβλιογραφία, καθώς και μια σύνοψη του άρθρου στην αγγλική γλώσσα·
γ)
είδος μελέτης, ονομασία μελέτης και τον αριθμό μελέτης αναδόχου ή τον αριθμό καταχώρισης της μελέτης για τις αναφορές από μελέτες οι οποίες δεν καλύπτονται από την οδηγία 2001/20/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 4ης Απριλίου 2001, για την προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών όσον αφορά την εφαρμογή ορθής κλινικής πρακτικής κατά τις κλινικές δοκιμές φαρμάκων προοριζομένων για τον άνθρωπο (10)·
δ)
πληροφορίες για την (τις) πρωτογενή(-είς) πηγή(-ές): στοιχεία ταυτότητας του κοινοποιούντος, συμπεριλαμβανομένου του κράτους μέλους διαμονής και των επαγγελματικών προσόντων·
ε)
στοιχεία ταυτότητας του ασθενή (και του γονέα στην περίπτωση αναφοράς γονέα-παιδιού), συμπεριλαμβανομένης της ηλικίας κατά τη στιγμή εκδήλωσης της πρώτης αντίδρασης, της ηλικιακής ομάδας, της περιόδου κύησης κατά την οποία παρατηρήθηκε η αντίδραση/το συμβάν στο έμβρυο, του βάρους, του ύψους ή του φύλου, της τελευταίας ημερομηνίας έμμηνου ρύσης ή/και περιόδου κύησης κατά το χρόνο της έκθεσης·
στ)
το σχετικό ιατρικό ιστορικό και τις συντρέχουσες συνθήκες·
ζ)
την ονομασία, όπως ορίζεται στο άρθρο 1 παράγραφος 20 της οδηγίας 2001/83/ΕΚ, του (των) ύποπτου(-ων) φαρμάκου(-ων) που συνδέεται με την εκδήλωση της ανεπιθύμητης ενέργειας, καθώς και των αλληλεπιδρώντων φαρμάκων ή, εάν η ονομασία δεν είναι γνωστή, της (των) δραστικής(-ών) ουσίας(-ων) και των τυχόν άλλων χαρακτηριστικών που επιτρέπουν την ταυτοποίηση του (των) φαρμάκου(-ων), συμπεριλαμβανομένης της επωνυμίας του κατόχου άδειας κυκλοφορίας, του αριθμού άδειας κυκλοφορίας, της χώρας άδειας κυκλοφορίας, της φαρμακευτικής μορφής και της (των) οδού(-ών) χορήγησης (συμπεριλαμβανομένου του γονέα), της (των) ένδειξης(-ων) χρήσης στο περιστατικό, της δόσης που χορηγήθηκε, της ημερομηνίας έναρξης και της ημερομηνίας λήξης της χορήγησης, των ενεργειών που έγιναν μαζί με το (τα) φάρμακο(-α), των αποτελεσμάτων από την παύση της πρόκλησης ή από τη δοκιμασία επαναπρόκλησης για τα ύποπτα φάρμακα·
η)
για τα βιολογικά φάρμακα, τον αριθμό της παρτίδας·
θ)
τα φάρμακα που είχαν χορηγηθεί ταυτόχρονα, όπως προσδιορίζονται σύμφωνα με το σημείο ζ), και τα οποία δεν είναι ύποπτα σε σχέση με την εκδήλωση της ανεπιθύμητης ενέργειας, καθώς και την παρελθούσα φαρμακευτική αγωγή του ασθενούς (και του γονέα), κατά περίπτωση·
ι)
πληροφορίες σχετικά με την (τις) ύποπτη(-ες) ανεπιθύμητη(-ες) ενέργεια(-ες): τις ημερομηνίες έναρξης και λήξης της (των) ύποπτης(-ων) ανεπιθύμητης ενέργειας(-ων) ή τη διάρκεια, τη σοβαρότητα, το αποτέλεσμα της (των) ύποπτης(-ων) ανεπιθύμητης(-ων) ενέργειας(-ων) κατά το χρόνο της τελευταίας παρατήρησης, τα χρονικά διαστήματα που μεσολάβησαν μεταξύ της χορήγησης του ύποπτου φαρμάκου και της έναρξης της ανεπιθύμητης ενέργειας, τις λέξεις ή τις σύντομες φράσεις που χρησιμοποίησε ο αρχικός κοινοποιών για την περιγραφή της (των) ανεπιθύμητης(-ων) ενέργειας(-ων) και το κράτος μέλος ή την τρίτη χώρα εμφάνισης της ύποπτης ανεπιθύμητης ενέργειας·
ια)
τα αποτελέσματα των δοκιμασιών και των διαδικασιών που συνδέονται με την εξέταση του ασθενούς·
ιβ)
την ημερομηνία και την αναφερθείσα αιτία θανάτου, συμπεριλαμβανομένων των αιτίων που προσδιορίστηκαν από τη νεκροψία, στην περίπτωση θανάτου του ασθενούς·
ιγ)
μια περιγραφή, εάν είναι δυνατόν, με όλες τις σχετικές πληροφορίες για μεμονωμένα περιστατικά, εκτός από τις μη σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες·
ιδ)
τους λόγους ακύρωσης ή τροποποίησης μιας έκθεσης για την ασφάλεια μεμονωμένου περιστατικού.
Για τους σκοπούς του στοιχείου β), κατόπιν αιτήματος του Οργανισμού, ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας ο οποίος διαβίβασε την αρχική έκθεση παρέχει αντίγραφο του σχετικού άρθρου, λαμβάνοντας υπόψη τους περιορισμούς που αφορούν τη διανοητική ιδιοκτησία και πλήρη μετάφρασή του στην αγγλική γλώσσα.
Για τους σκοπούς του στοιχείου η), εφαρμόζεται διαδικασία παρακολούθησης για την παραλαβή του αριθμού παρτίδας, όταν αυτή δεν αναφέρεται στην αρχική έκθεση.
Για τους σκοπούς του στοιχείου ιγ), οι πληροφορίες παρουσιάζονται σε λογική χρονική σειρά, κατά τη χρονολογική σειρά της εμπειρίας του ασθενούς και της κλινικής του πορείας, της θεραπευτικής αγωγής, του αποτελέσματος και των πληροφοριών από την παρακολούθησή του· στην αναλυτική περιγραφή πρέπει επίσης να συνοψίζονται τα σχετικά πορίσματα της νεκροψίας.
4. Όταν οι ύποπτες ανεπιθύμητες ενέργειες αναφέρονται στις αναλυτικές περιγραφές κειμένου σε άλλη επίσημη γλώσσα της ΕΕ εκτός της αγγλικής, το αρχικό αυτούσιο κείμενο και περίληψη στην αγγλική γλώσσα πρέπει να υποβάλλονται από τον κάτοχο άδειας κυκλοφορίας.
Τα κράτη μέλη μπορούν να υποβάλουν τις περιγραφές των περιστατικών στην(στις) επίσημη(-ες) γλώσσα(-ες) τους. Μεταφράσεις των αναφορών αυτών παρέχονται, εφόσον ζητηθούν από τον Οργανισμό ή από άλλα κράτη μέλη, για την αξιολόγηση των πιθανών σημάτων.
Για την υποβολή εκθέσεων σχετικά με ανεπιθύμητες ενέργειες που εκδηλώνονται σε χώρα εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης χρησιμοποιείται η αγγλική γλώσσα.
Άρθρο 29
Μορφότυπο της ηλεκτρονικής διαβίβασης ύποπτων ανεπιθύμητων ενεργειών
Τα κράτη μέλη και οι κάτοχοι άδειας κυκλοφορίας χρησιμοποιούν τα μορφότυπα που προβλέπονται στο άρθρο 26 και την ορολογία που προβλέπεται στο άρθρο 25 για την ηλεκτρονική διαβίβαση των ύποπτων ανεπιθύμητων ενεργειών.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ VI
Σχέδια διαχείρισης κινδύνου
Άρθρο 30
Περιεχόμενο του σχεδίου διαχείρισης κινδύνου
1. Το σχέδιο διαχείρισης κινδύνου που καταρτίζεται από τον κάτοχο άδειας κυκλοφορίας περιέχει τα ακόλουθα στοιχεία:
α)
ταυτοποίηση ή χαρακτηρισμό των γενικών χαρακτηριστικών ασφάλειας του (των) σχετικού(-ών) φαρμάκου(-ων)·
β)
ένδειξη για τον τρόπο περαιτέρω χαρακτηρισμού των γενικών χαρακτηριστικών ασφάλειας του (των) σχετικού(-ών) φαρμάκου(-ων)·
γ)
τεκμηρίωση των μέτρων πρόληψης ή ελαχιστοποίησης των κινδύνων που συνδέονται με το φάρμακο, καθώς και αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των εν λόγω παρεμβάσεων·
δ)
τεκμηρίωση των υποχρεώσεων που προκύπτουν μετά την έγκριση και έχουν υποβληθεί ως όρος για τη χορήγηση της άδειας κυκλοφορίας.
2. Τα προϊόντα που περιέχουν την ίδια δραστική ουσία και ανήκουν στον ίδιο κάτοχο άδειας κυκλοφορίας είναι δυνατόν, κατά περίπτωση, να υπάγονται στο ίδιο σχέδιο διαχείρισης κινδύνου.
3. Αν το σχέδιο διαχείρισης κινδύνου αναφέρεται σε μελέτες πραγματοποιηθείσες μετά την έγκριση, διευκρινίζεται αν οι εν λόγω μελέτες έχουν ξεκινήσει, αν βρίσκονται υπό τη διαχείριση ή χρηματοδοτούνται από τον κάτοχο άδειας κυκλοφορίας με δική του πρωτοβουλία ή κατόπιν επιβολής υποχρέωσης από τις αρμόδιες εθνικές αρχές, τον Οργανισμός ή την Επιτροπή. Όλες οι υποχρεώσεις που προκύπτουν μετά την έγκριση περιλαμβάνονται στη σύνοψη του σχεδίου διαχείρισης κινδύνου μαζί με ένα χρονοδιάγραμμα.
Άρθρο 31
Περίληψη του σχεδίου διαχείρισης κινδύνου
1. Η περίληψη του σχεδίου διαχείρισης κινδύνου που δημοσιοποιείται σύμφωνα με το άρθρο 106 στοιχείο γ) της οδηγίας 2001/83/ΕΚ και το άρθρο 26 παράγραφος 1 στοιχείο γ) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 726/2004 περιλαμβάνει τα βασικά στοιχεία του σχεδίου διαχείρισης κινδύνου με ιδιαίτερη έμφαση στις δραστηριότητες ελαχιστοποίησης του κινδύνου και, σε σχέση με τις προδιαγραφές ασφάλειας του (των) σχετικού(-ών) φαρμάκου(-ων), σημαντικές πληροφορίες για τους δυνητικούς ή προσδιορισθέντες κινδύνους, καθώς και τις ελλείπουσες πληροφορίες.
2. Όταν ένα σχέδιο διαχείρισης κινδύνου αφορά περισσότερα από ένα φάρμακα, για κάθε φάρμακο παρέχεται ξεχωριστή περίληψη του σχεδίου διαχείρισης κινδύνου.
Άρθρο 32
Επικαιροποιήσεις του σχεδίου διαχείρισης κινδύνου
1. Όταν ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας επικαιροποιεί ένα σχέδιο διαχείρισης κινδύνου, υποβάλλει το επικαιροποιημένο σχέδιο διαχείρισης κινδύνου στις αρμόδιες εθνικές αρχές ή τον Οργανισμό, κατά περίπτωση. Κατόπιν συμφωνίας με τις αρμόδιες εθνικές αρχές ή τον Οργανισμό, κατά περίπτωση, ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας μπορεί να υποβάλει μόνο τις ενότητες που αφορά η επικαιροποίηση. Εάν χρειάζεται, ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας υποβάλλει στις αρμόδιες αρχές ή τον Οργανισμό επικαιροποιημένη σύνοψη του σχεδίου διαχείρισης κινδύνου.
2. Κάθε υποβολή σχεδίου διαχείρισης κινδύνου φέρει διακριτό αριθμό έκδοσης και ημερομηνία.
Άρθρο 33
Μορφότυπο του σχεδίου διαχείρισης κινδύνου
Το σχέδιο διαχείρισης κινδύνου ακολουθεί το μορφότυπο που ορίζεται στο παράρτημα I.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ VII
Περιοδικές επικαιροποιημένες εκθέσεις για την ασφάλεια
Άρθρο 34
Περιεχόμενο των περιοδικών επικαιροποιημένων εκθέσεων για την ασφάλεια
1. Η περιοδική επικαιροποιημένη έκθεση για την ασφάλεια βασίζεται σε όλα τα διαθέσιμα δεδομένα και επικεντρώνεται στις νέες πληροφορίες που προέκυψαν μετά την καταληκτική ημερομηνία καταγραφής δεδομένων της τελευταίας περιοδικής επικαιροποιημένης έκθεσης για την ασφάλεια.
2. Οι περιοδικές επικαιροποιημένες εκθέσεις για την ασφάλεια παρέχουν ακριβή εκτίμηση του πληθυσμού που εκτίθεται στο φάρμακο, καθώς και όλα τα δεδομένα που συνδέονται με τον όγκο των πωλήσεων και τον όγκο των συνταγών. Η εν λόγω εκτίμηση της έκθεσης συνοδεύεται από ποιοτική και ποσοτική ανάλυση της πραγματικής χρήσης, στην οποία αναφέρεται, κατά περίπτωση, ο τρόπος κατά τον οποίο διαφέρει από την ενδεδειγμένη χρήση με βάση όλα τα δεδομένα που έχει στη διάθεσή του ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας, συμπεριλαμβανομένων των αποτελεσμάτων των μελετών παρατήρησης ή των μελετών χρήσης φαρμάκων.
3. Η περιοδική επικαιροποιημένη έκθεση για την ασφάλεια περιέχει τα αποτελέσματα των αξιολογήσεων της αποτελεσματικότητας των δραστηριοτήτων ελαχιστοποίησης των κινδύνων που συνδέονται με την αξιολόγηση της σχέσης κινδύνου-οφέλους.
4. Από τους κατόχους άδειας κυκλοφορίας δεν απαιτείται να περιλαμβάνουν συστηματικά λεπτομερείς καταλόγους μεμονωμένων περιστατικών ούτε περιγραφές στην περιοδική επικαιροποιημένη έκθεση για την ασφάλεια. Ωστόσο, παρέχουν περιγραφές στο σχετικό τμήμα αξιολόγησης κινδύνου της περιοδικής επικαιροποιημένης έκθεσης για την ασφάλεια όταν αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της επιστημονικής ανάλυσης ενός σήματος ή μιας ανησυχίας για την ασφάλεια στο εν λόγω τμήμα.
5. Με βάση την αξιολόγηση των συγκεντρωτικών δεδομένων για την ασφάλεια και την ανάλυση της σχέσης κινδύνου-οφέλους, ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας συνάγει συμπεράσματα στην περιοδική επικαιροποιημένη έκθεση για την ασφάλεια σχετικά με την αναγκαιότητα αλλαγών ή/και ενεργειών, συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεων στην εγκεκριμένη σύνοψη των χαρακτηριστικών προϊόντος για τα προϊόντα για τα οποία υποβάλλεται η περιοδική επικαιροποιημένη έκθεση για την ασφάλεια.
6. Εάν δεν καθορίζεται κάτι διαφορετικό στον κατάλογο με τις ημερομηνίες αναφοράς της Ένωσης και τη συχνότητα υποβολής που αναφέρεται στο άρθρο 107γ της οδηγίας 2001/83/ΕΚ ή που έχει συμφωνηθεί με τις αρμόδιες εθνικές αρχές ή τον Οργανισμό, κατά περίπτωση, συντάσσεται μία ενιαία περιοδική επικαιροποιημένη έκθεση για την ασφάλεια για όλα τα φάρμακα που περιέχουν την ίδια δραστική ουσία και η άδεια κυκλοφορίας των οποίων ανήκει στον ίδιο κάτοχο. Η περιοδική επικαιροποιημένη έκθεση για την ασφάλεια καλύπτει όλες τις ενδείξεις, τις οδούς χορήγησης, τις μορφές και σχήματα δοσολογίας, ανεξάρτητα από το αν έχουν εγκριθεί με διαφορετικές ονομασίες και με διαφορετικές διαδικασίες. Κατά περίπτωση, τα δεδομένα που συνδέονται με μια συγκεκριμένη ένδειξη, μορφή δοσολογίας, οδό χορήγησης ή σχήμα δοσολογίας πρέπει να υποβάλλονται σε ξεχωριστό τμήμα της περιοδικής επικαιροποιημένης έκθεσης για την ασφάλεια και, αντίστοιχα, να αντιμετωπίζονται και οι ανησυχίες για την ασφάλεια.
7. Εάν δεν καθορίζεται κάτι διαφορετικό στον κατάλογο με τις ημερομηνίες αναφοράς της Ένωσης και τη συχνότητα υποβολής που αναφέρεται στο άρθρο 107γ της οδηγίας 2001/83/ΕΚ και εφόσον η ουσία που αποτελεί αντικείμενο της περιοδικής επικαιροποιημένης έκθεσης για την ασφάλεια έχει εγκριθεί και ως συστατικό φαρμακευτικού προϊόντος πάγιου συνδυασμού, ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας είτε υποβάλλει μια ξεχωριστή περιοδική επικαιροποιημένη έκθεση για την ασφάλεια για τον συνδυασμό των δραστικών ουσιών που έχουν εγκριθεί για τον ίδιο κάτοχο άδειας κυκλοφορίας, με παραπομπές στην περιοδική επικαιροποιημένη έκθεση για την ασφάλεια μιας (μοναδικής) ουσίας, είτε παρέχει τα δεδομένα για τον εν λόγω συνδυασμό στην περιοδική επικαιροποιημένη έκθεση για την ασφάλεια μιας (μοναδικής) ουσίας.
Άρθρο 35
Μορφότυπο των περιοδικών επικαιροποιημένων εκθέσεων για την ασφάλεια
1. Οι ηλεκτρονικές περιοδικές επικαιροποιημένες εκθέσεις για την ασφάλεια υποβάλλονται με το μορφότυπο που ορίζεται στο παράρτημα II.
2. Ο Οργανισμός μπορεί να δημοσιεύει πρότυπα για τις ενότητες που ορίζονται στο παράρτημα II.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ VIII
Μελέτες ασφάλειας μετά την έγκριση
Άρθρο 36
Πεδίο εφαρμογής
1. Το παρόν κεφάλαιο εφαρμόζεται στις μη παρεμβατικές μελέτες ασφάλειας μετά την έγκριση, που έχουν ξεκινήσει, βρίσκονται υπό τη διαχείριση ή χρηματοδοτούνται από τον κάτοχο άδειας κυκλοφορίας στο πλαίσιο υποχρεώσεων που έχουν υποβληθεί από μια αρμόδια εθνική αρχή, τον Οργανισμό ή την Επιτροπή σύμφωνα με τα άρθρα 21α και 22α της οδηγίας 2001/83/ΕΚ και τα άρθρα 10 και 10α του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 726/2004.
2. Ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας υποβάλλει το πρωτόκολλο μελέτης, την περίληψη της τελικής έκθεσης της μελέτης και την τελική έκθεση της μελέτης που προβλέπονται σύμφωνα με τα άρθρα 107ιδ και 107ιστ της οδηγίας 2001/83/ΕΚ στην αγγλική γλώσσα, εκτός από μελέτες που πραγματοποιούνται σε ένα μόνο κράτος μέλος, το οποίο έχει ζητήσει τη μελέτη σύμφωνα με το άρθρο 22α της οδηγίας 2001/83/ΕΚ. Για τις μελέτες αυτές, ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας παρέχει επίσης μετάφραση στην αγγλική γλώσσα του τίτλου και της περίληψης του πρωτοκόλλου μελέτης, καθώς και μετάφραση στην αγγλική γλώσσα της περίληψης της τελικής έκθεσης της μελέτης.
3. Ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας εξασφαλίζει ότι ο χειρισμός και η αποθήκευση όλων των πληροφοριών που χρησιμοποιούνται για τη μελέτη γίνονται με τρόπο που επιτρέπει την επακριβή αναφορά, την ερμηνεία και την επαλήθευση των πληροφοριών αυτών, ενώ παράλληλα προστατεύει τον εμπιστευτικό χαρακτήρα των φακέλων των ατόμων που συμμετέχουν στη μελέτη. Ο κάτοχος άδειας κυκλοφορίας εξασφαλίζει ότι το σύνολο των δεδομένων που αφορά την ανάλυση και τα στατιστικά προγράμματα που χρησιμοποιήθηκαν για την παραγωγή των δεδομένων που περιλαμβάνονται στην τελική έκθεση της μελέτης φυλάσσονται σε ηλεκτρονική μορφή και είναι διαθέσιμα για έλεγχο και επιθεώρηση.
4. Ο Οργανισμός μπορεί να δημοσιεύσει κατάλληλα πρότυπα για το πρωτόκολλο, την περίληψη και τελική έκθεση της μελέτης.
Άρθρο 37
Ορισμοί
Για τους σκοπούς του παρόντος κεφαλαίου ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
1)
ως «έναρξη της συλλογής δεδομένων» νοείται η ημερομηνία κατά την οποία καταχωρίζονται για πρώτη φορά στη σειρά δεδομένων της μελέτης οι πληροφορίες για το πρώτο υποκείμενο της μελέτης ή, στην περίπτωση δευτερογενούς χρήσης δεδομένων, η ημερομηνία κατά την οποία ξεκινά η εξαγωγή δεδομένων·
2)
ως «τέλος της συλλογής δεδομένων» νοείται η ημερομηνία από την οποία είναι πλήρως διαθέσιμα όλα τα δεδομένα που αφορούν την ανάλυση.
Άρθρο 38
Μορφότυπο των μελετών ασφάλειας μετά την έγκριση
Τα πρωτόκολλα, οι περιλήψεις και οι τελικές εκθέσεις των μελετών για τις μη παρεμβατικές μελέτες ασφάλειας μετά την έγκριση, υποβάλλονται με το μορφότυπο που ορίζεται στο παράρτημα III.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ IX
Τελικές διατάξεις
Άρθρο 39
Προστασία των δεδομένων
Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται με την επιφύλαξη των υποχρεώσεων των αρμόδιων εθνικών αρχών και των κατόχων άδειας κυκλοφορίας αναφορικά με την επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα σύμφωνα με την οδηγία 95/46/ΕΚ ή των υποχρεώσεων του Οργανισμού αναφορικά με την επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τον ίδιο σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 45/2001.
Άρθρο 40
Μεταβατικές διατάξεις
1. Η υποχρέωση των κατόχων άδειας κυκλοφορίας, των αρμόδιων εθνικών αρχών και του Οργανισμού να χρησιμοποιούν την ορολογία που προβλέπεται στο άρθρο 25 στοιχεία γ) έως ζ) ισχύει από την 1η Ιουλίου 2016.
2. Το άρθρο 26 παράγραφος 2 εφαρμόζεται από την 1η Ιουλίου 2016.
3. Η υποχρέωση εκ μέρους του κατόχου άδειας κυκλοφορίας να συμμορφώνεται με το μορφότυπο και το περιεχόμενο που προβλέπεται στα άρθρα 29 έως 38 εφαρμόζεται από τις 10 Ιανουαρίου 2013.
Άρθρο 41
Έναρξη ισχύος και εφαρμογή
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Εφαρμόζεται από τις 10 Ιουλίου 2012.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Βρυξέλλες, 19 Ιουνίου 2012.