РЕШЕНИЕ НА СЪВЕТА
от 13 юли 2010 година
относно наличието на прекомерен дефицит в България
(2010/422/ЕС)
СЪВЕТЪТ НА ЕВРОПЕЙСКИЯ СЪЮЗ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 126, параграф 6, във връзка с член 126, параграф 13 от него,
като взе предвид предложението на Европейската комисия,
като взе предвид съображенията, представени от България,
като има предвид, че:
(1)
Съгласно член 126, параграф 1 от Договора държавите-членки трябва да избягват прекомерен бюджетен дефицит.
(2)
Пактът за стабилност и растеж се основава на целта за осигуряване на стабилни публични финанси като средство за укрепване на предпоставките за ценова стабилност и висок и устойчив растеж, водещ до създаване на трудова заетост.
(3)
Процедурата при прекомерен дефицит (ППД) съгласно член 126 от Договора, изяснена в Регламент (ЕО) № 1467/97 на Съвета от 7 юли 1997 г. за определяне и изясняване на прилагането на процедурата при прекомерен дефицит (1) (който е част от Пакта за стабилност и растеж), предвижда вземане на решение за наличието на прекомерен дефицит. Протоколът относно процедурата при прекомерен дефицит, приложен към Договора, определя допълнителни разпоредби, свързани с прилагането на ППД. С Регламент (ЕО) № 479/2009 на Съвета (2) се установяват подробни правила и определения за прилагането на разпоредбите на посочения протокол.
(4)
Реформата на Пакта за стабилност и растеж от 2005 г. имаше за цел да увеличи неговата ефективност и да заздрави икономическата му основа, както и да запази устойчивостта на публичните финанси в дългосрочен план. По-специално, тя имаше за цел да гарантира, че икономическият и бюджетен контекст е взет предвид изцяло на всеки етап от ППД. По този начин Пактът за стабилност и растеж осигурява рамката за подкрепа на държавните политики за бързо възстановяване на стабилното състояние на бюджета, като в същото време отчита икономическата ситуация.
(5)
В член 126, параграф 5 от Договора се изисква Комисията да изпрати становище до Съвета, ако счита, че в дадена държава-членка е налице или може да възникне прекомерен дефицит. Като взе предвид доклада си съгласно член 126, параграф 3 и като взе предвид становището на Икономическия и финансов комитет съгласно член 126, параграф 4, Комисията стигна до заключението, че в България е налице прекомерен дефицит. Поради това Комисията изпрати в този смисъл становище до Съвета по отношение на България на 6 юли 2010 г. (3).
(6)
В член 126, параграф 6 от Договора се предвижда, че Съветът разглежда всички съображения, представени от заинтересованата държава-членка, преди да реши след цялостна оценка дали е налице прекомерен дефицит. В случая с България цялостната оценка води до следните заключения.
(7)
Съгласно предоставените от българските власти през април 2010 г. данни дефицитът на консолидирания държавен бюджет в България е достигнал 3,9 % от БВП през 2009 г., превишавайки по този начин референтната стойност от 3 % от БВП. Дефицитът не е бил близо до референтната стойност от 3 % от БВП, но превишението над референтната стойност може да бъде определено като извънредно по смисъла на Договора и на Пакта за стабилност и растеж. По-специално, то се дължи на силен спад в икономиката по смисъла на Договора и на Пакта за стабилност и растеж, тъй като глобалната икономическа и финансова криза силно засегна икономиката на България, а отрицателният годишен прираст на реалния БВП достигна 5 % през 2009 г. Според прогнозата на службите на Комисията от пролетта на 2010 г. дефицитът на консолидирания държавен бюджет ще бъде намален под референтната стойност още през 2010 г., успоредно със стабилизирането на икономиката и вследствие на предприетите от правителството мерки за фискална консолидация. Въпреки това, въз основа на преразгледаната цел за дефицита за 2010 г. (3,8 % от БВП съгласно нотификацията от страна на българските власти от 22 юни 2010 г.), която значително надхвърля прогнозата на службите на Комисията от пролетта от 2,8 % от БВП, превишението над референтната стойност може да се окаже, че не е временно. Заложеният в Договора критерий за дефицита не е изпълнен.
(8)
Според данните, предоставени от българските власти през април 2010 г., консолидираният брутен държавен дълг остава далеч под референтната стойност от 60 % от БВП, като през 2009 г. той се задържа на 14,8 % от БВП. В прогнозата на службите на Комисията от пролетта на 2010 г. се предвижда съотношението на дълга да се увеличи в периода 2010-2011 г., но да се задържи под 19 % от БВП. В представената на 22 юни 2010 г. нотификация българските власти преразгледаха планираното равнище на дълга за 2010 г. на 15,3 % от БВП. Заложеният в Договора критерий за дълга е изпълнен.
(9)
Съгласно член 2, параграф 4 от Регламент (ЕО) № 1467/97 на Съвета „значимите фактори“ могат да бъдат взети предвид при етапите, водещи до приемане на решение на Съвета относно наличието на прекомерен дефицит в съответствие с член 126, параграф 6, само ако е изпълнено изцяло двойното условие - дефицитът да бъде близо до референтната стойност и превишението над референтната стойност да е временно. В случая с България това двойно условие не е изпълнено. Поради това значимите фактори не са взети предвид при етапите, водещи до приемането на настоящото решение,
ПРИЕ НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ:
Член 1
От цялостната оценка следва, че в България е налице прекомерен дефицит.
Член 2
Адресат на настоящото решение е Република България.
Съставено в Брюксел на 13 юли 2010 година.
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 13ης Ιουλίου 2010
σχετικά με την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος στη Βουλγαρία
(2010/422/ΕΕ)
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη:
τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 126 παράγραφος 6, σε συνδυασμό με το άρθρο 126 παράγραφος 13,
την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
τις παρατηρήσεις της Βουλγαρίας,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 1 της συνθήκης, τα κράτη μέλη αποφεύγουν τα υπερβολικά δημοσιονομικά ελλείμματα.
(2)
Το σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης βασίζεται στον στόχο των υγιών δημόσιων οικονομικών, ως μέσου ενίσχυσης των συνθηκών για σταθερότητα τιμών και ισχυρή διατηρήσιμη ανάπτυξη που ευνοούν τη δημιουργία απασχόλησης.
(3)
Η διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος (ΔΥΕ) βάσει του άρθρου 126 της συνθήκης, όπως διευκρινίζεται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την επιτάχυνση και τη διασαφήνιση της εφαρμογής της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος (1) (που αποτελεί μέρος του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης), προβλέπει τη λήψη απόφασης για την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος. Το πρωτόκολλο για τη διαδικασία του υπερβολικού ελλείμματος που προσαρτάται στη συνθήκη περιλαμβάνει περαιτέρω διατάξεις για την εφαρμογή της ΔΥΕ. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 479/2009 του Συμβουλίου (2) καθορίζει λεπτομερείς κανόνες και ορισμούς για την εφαρμογή των διατάξεων του εν λόγω πρωτοκόλλου.
(4)
Η μεταρρύθμιση του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης το 2005 επιδίωκε την ενίσχυση της αποτελεσματικότητάς του και των οικονομικών του ερεισμάτων, καθώς επίσης και τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών. Ο στόχος ήταν να διασφαλιστεί ιδίως ότι λαμβάνεται πλήρως υπόψη το ιδιαίτερο οικονομικό και δημοσιονομικό υπόβαθρο σε όλα τα στάδια της ΔΥΕ. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, το σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης παρέχει το πλαίσιο στήριξης των κυβερνητικών πολιτικών για την άμεση επιστροφή σε υγιείς δημοσιονομικές θέσεις, λαμβάνοντας υπόψη την οικονομική κατάσταση.
(5)
Το άρθρο 126 παράγραφος 5 της συνθήκης ορίζει ότι η Επιτροπή απευθύνει τη γνώμη της στο Συμβούλιο, εάν κρίνει ότι υπάρχει ή ότι μπορεί να εμφανισθεί υπερβολικό έλλειμμα σε ένα κράτος μέλος. Με γνώμονα την έκθεση αυτή σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 3 και λαμβάνοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 4, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι στη Βουλγαρία υπάρχει υπερβολικό έλλειμμα. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή απηύθυνε σχετική γνώμη προς το Συμβούλιο σχετικά με τη Βουλγαρία στις 6 Ιουλίου 2010 (3).
(6)
Το άρθρο 126 παράγραφος 6 της συνθήκης ορίζει ότι το Συμβούλιο θα πρέπει να λάβει υπόψη τυχόν παρατηρήσεις του εν λόγω κράτους μέλους προτού αποφασίσει, μετά από συνολική εκτίμηση, αν υφίσταται υπερβολικό έλλειμμα. Στην περίπτωση της Βουλγαρίας, η συνολική αυτή εκτίμηση οδηγεί στα ακόλουθα συμπεράσματα.
(7)
Σύμφωνα με τα στοιχεία που κοινοποίησαν οι βουλγαρικές αρχές τον Απρίλιο του 2010, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης στη Βουλγαρία το 2009 ανήλθε στο 3,9 % του ΑΕΠ, υπερβαίνοντας συνεπώς την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ. Το έλλειμμα δεν ήταν κοντά στην τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ, αλλά η υπέρβαση της τιμής αναφοράς μπορεί να χαρακτηρισθεί έκτακτη κατά την έννοια της συνθήκης και του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Συγκεκριμένα, οφείλεται σε σοβαρή επιδείνωση των οικονομικών συνθηκών κατά την έννοια της συνθήκης και του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, καθώς η παγκόσμια οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση έπληξε σοβαρά την οικονομία της Βουλγαρίας και η αρνητική ετήσια αύξηση του ΑΕΠ σε πραγματικούς όρους ανήλθε σε 5 % το 2009. Σύμφωνα με τις εαρινές προγνώσεις του 2010 των υπηρεσιών της Επιτροπής, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης θα υποχωρήσει ήδη το 2010 κάτω από την τιμή αναφοράς με τη σταθεροποίηση της οικονομίας και ως αποτέλεσμα των μέτρων δημοσιονομικής εξυγίανσης που έλαβε η κυβέρνηση. Πάντως, με βάση τον αναθεωρημένο στόχο για το έλλειμμα για το 2010 (3,8 % του ΑΕΠ σύμφωνα με την κοινοποίηση της 22ας Ιουνίου 2010 εκ μέρους των βουλγαρικών αρχών), επίπεδο που υπερβαίνει σημαντικά το 2,8 % του ΑΕΠ στις εαρινές προγνώσεις των υπηρεσιών της Επιτροπής, η υπέρβαση της τιμής αναφοράς μπορεί να μην είναι προσωρινή. Επομένως, δεν πληρούται το κριτήριο του ελλείμματος που ορίζει η συνθήκη.
(8)
Σύμφωνα με στοιχεία που κοινοποίησαν οι βουλγαρικές αρχές τον Απρίλιο του 2010, το ακαθάριστο χρέος της γενικής κυβέρνησης παραμένει αρκετά χαμηλότερο από την τιμή αναφοράς του 60 % του ΑΕΠ και ανήλθε σε 14,8 % του ΑΕΠ το 2009. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2010 των υπηρεσιών της Επιτροπής, ο δείκτης του χρέους εκτιμάται ότι θα αυξηθεί την περίοδο 2010-2011, πλην όμως δεν θα υπερβεί το 19 % του ΑΕΠ. Σε κοινοποίηση τους στις 22 Ιουνίου 2010, οι βουλγαρικές αρχές αναθεώρησαν περαιτέρω το σχεδιαζόμενο έλλειμμα για το 2010 σε 15,3 % του ΑΕΠ. Επομένως πληρούται το κριτήριο του χρέους που καθορίζει η συνθήκη.
(9)
Σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου, οι «σχετικοί παράγοντες» μπορούν να ληφθούν υπόψη στη διαδικασία που οδηγεί στη λήψη απόφασης σχετικά με την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος, σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 6, μόνο εφόσον ικανοποιείται πλήρως η διπλή προϋπόθεση - δηλαδή ότι το έλλειμμα παραμένει κοντά στην τιμή αναφοράς και η υπέρβαση της τιμής αναφοράς είναι προσωρινή. Κατά συνέπεια, οι σχετικοί παράγοντες δεν λαμβάνονται υπόψη στη διαδικασία που οδηγεί στην παρούσα απόφαση,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Από τη συνολική αξιολόγηση προκύπτει ότι στη Βουλγαρία υφίσταται υπερβολικό έλλειμμα.
Άρθρο 2
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στη Δημοκρατία της Βουλγαρίας.
Βρυξέλλες, 13 Ιουλίου 2010.