РЕГЛАМЕНТ (ЕС) № 461/2010 НА КОМИСИЯТА
от 27 май 2010 година
относно прилагането на член 101, параграф 3 от Договора за функционирането на Европейския съюз към категориите вертикални споразумения и съгласувани практики в сектора на моторните превозни средства
(текст от значение за ЕИП)
ЕВРОПЕЙСКАТА КОМИСИЯ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз,
като взе предвид Регламент № 19/65/ЕИО на Съвета от 2 март 1965 г. за прилагането на член 85, параграф 3 от Договора по отношение на определени категории споразумения и съгласувани практики (1), и по-специално член 1 от него,
след като публикува проект на настоящия регламент,
след като се консултира с Консултативния комитет по ограничителни практики и господстващо положение,
като има предвид, че:
(1)
С Регламент № 19/65/ЕИО на Комисията се дава право да прилага член 101, параграф 3 от Договора за функционирането на Европейския съюз (2) чрез регламент към определени категории вертикални споразумения и съответните съгласувани практики, попадащи в приложното поле на член 101, параграф 1 от Договора. Регламентите за групово освобождаване се прилагат към вертикални споразумения, отговарящи на определени условия, и могат да бъдат общи или специфични за даден сектор.
(2)
Комисията определи категория вертикални споразумения, които смята по принцип за отговарящи на условията, определени в член 101, параграф 3 от Договора, и за тази цел прие Регламент (ЕС) № 330/2010 на Комисията от 20 април 2010 г. за прилагането на член 101, параграф 3 от Договора за функционирането на Европейския съюз относно категориите вертикални споразумения и съгласувани практики (3), който заменя Регламент (ЕО) № 2790/1999 на Комисията (4).
(3)
Секторът на моторните превозни средства, който включва както пътническите автомобили, така и товарните превозни средства, е обект на специфични регламенти за групово освобождаване от 1985 г. насам, като последният е Регламент (ЕО) № 1400/2002 на Комисията от 31 юли 2002 г. относно прилагането на член 81, параграф 3 от Договора по отношение на категории вертикални споразумения и съгласувани практики в сектора на моторните превозни средства (5). В Регламент (ЕО) № 2790/1999 е посочено изрично, че той не се прилага за вертикалните споразумения, чийто предмет попада в приложното поле на който и да било друг регламент за групово освобождаване. Следователно секторът на моторните превозни средства остава извън приложното поле на посочения регламент.
(4)
Срокът на действие на Регламент (ЕО) № 1400/2002 изтича на 31 май 2010 г. Секторът на моторните превозни средства трябва обаче да продължи да се възползва от групово освобождаване, за да се опрости администрацията и да се намалят разходите за постигане на съответствие за засегнатите предприятия, като същевременно се осигури ефективен надзор на пазарите в съответствие с член 103, параграф 2, буква б) от Договора.
(5)
Придобитият след 2002 г. опит по отношение на дистрибуцията на нови моторни превозни средства, дистрибуцията на резервни части и предоставянето на услуги по ремонт и поддръжка на моторни превозни средства дава възможност да се дефинира категория вертикални споразумения за сектора на моторните превозни средства, която може да се разглежда като отговаряща по принцип на условията, определени в член 101, параграф 3 от Договора.
(6)
Тази категория включва вертикални споразумения за покупката, продажбата или препродажбата на нови моторни превозни средства, вертикални споразумения за покупката, продажбата или препродажбата на резервни части за моторни превозни средства и вертикални споразумения за предоставянето на услуги по ремонт и поддръжка на тези превозни средства, когато тези споразумения са сключени между неконкуриращи се предприятия, между някои конкуренти или между някои сдружения на търговци на дребно или на сервизи. Тази категория включва също и вертикални споразумения, съдържащи спомагателни разпоредби за прехвърлянето или използването на правата на интелектуална собственост. Терминът „вертикално споразумение“ следва да бъде съответно дефиниран, така че да включва както такива споразумения, така и съответстващите съгласувани практики.
(7)
Някои видове вертикални споразумения могат да повишат икономическата производителност в рамките на дадена производствена или дистрибуторска верига чрез улесняването на по-добрата координация между участващите предприятия. По-специално те могат да доведат до намаляване на разходите на страните по транзакцията и разпределението, както и до оптимизиране на техните продажби и нива на инвестиране.
(8)
Вероятността такива повишаващи ефективността въздействия да надделеят над всякакви антиконкурентни ефекти, дължащи се на ограниченията, които се съдържат във вертикалните споразумения, зависи от степента на пазарната сила на страните по споразумението и следователно от степента, до която тези предприятия са изправени пред конкуренция с други доставчици на стоки или услуги, считани от техните клиенти за равностойни или взаимозаменяеми поради характеристиките на продуктите, техните цени и предназначението им. Не трябва да се ползват от групово освобождаване вертикални споразумения, съдържащи ограничения, които е вероятно да ограничат конкуренцията и да навредят на потребителите, или които не са изключително необходими за постигане на въздействията, повишаващи ефективността.
(9)
За да определи подходящото приложно поле на регламента за групово освобождаване, Комисията трябва да вземе предвид условията на конкуренцията в съответния сектор. Във връзка с това заключенията от задълбоченото наблюдение на сектора на моторните превозни средства, изложени в доклада за оценка на действието на Регламент (ЕО) № 1400/2002 на Комисията от 28 май 2008 г. (6) и в Съобщението на Комисията за бъдещата конкурентноправна рамка, приложима към сектора на моторните превозни средства от 22 юли 2009 г. (7), показаха, че следва да се направи разграничение между споразуменията за дистрибуция на нови моторни превозни средства и споразуменията за предоставяне на услуги по ремонт и поддръжка и дистрибуция на резервни части.
(10)
По отношение на дистрибуцията на нови моторни превозни средства не се наблюдават значителни недостатъци от гледна точка на конкуренцията, които да са по-характерни за този сектор в сравнение с други икономически сектори и които биха могли да изискват прилагането на различни и по-строги правила от определените в Регламент (ЕС) № 330/2010. Прагът относно пазарния дял, липсата на освобождаване на определени вертикални споразумения и другите условия, определени в посочения регламент, гарантират по принцип, че вертикалните споразумения за дистрибуция на нови моторни превозни средства отговарят на изискванията на член 101, параграф 3 от Договора. Следователно тези споразумения следва да се ползват от освобождаването, предоставено чрез Регламент (ЕС) № 330/2010, ако се спазват всички условия, определени в същия регламент.
(11)
Що се отнася до споразуменията за дистрибуция на резервни части и за предоставяне на услуги по ремонт и поддръжка, следва да се вземат предвид някои специфични характеристики на пазара за следпродажбени услуги за моторни превозни средства. По-специално придобитият от Комисията опит при прилагането на Регламент (ЕО) № 1400/2002 показва, че повишението на цените на отделните ремонтни услуги само частично се отразява в повишаване на надеждността на съвременните автомобили и в удължаване на интервалите между услугите. Тези тенденции са свързани с развитието на технологиите и с по-голямата сложност и надеждност на автомобилните компоненти, които производителите на автомобили закупуват от доставчиците на оригинално оборудване. Тези доставчици продават продуктите си като резервни части на пазара за следпродажбени услуги както чрез оторизираните мрежи на сервизите на производителите, така и по независими канали, като по този начин представляват значителна конкурентна сила на пазара за следпродажбени услуги на моторни превозни средства. Разходите, които понасят средно потребителите в Съюза за услуги по ремонт и поддръжка на моторни превозни средства, представляват много голяма част от общите разходи на потребителите за моторни превозни средства.
(12)
Конкурентните условия на пазара за следпродажбени услуги на моторни превозни средства имат също пряко отношение към обществената безопасност, тъй като, ако автомобилите са ремонтирани неправилно, тяхното управление може да бъде опасно. Тези условия имат отражение също и върху общественото здраве и околната среда, тъй като емисиите на въглероден диоксид и други замърсители на въздуха могат да бъдат по-високи от автомобили, които не са били редовно поддържани.
(13)
Доколкото може да се дефинира отделен пазар за следпродажбени услуги, съществуването на ефективна конкуренция на пазарите за закупуване и продажба на резервни части, както и за предоставяне на услуги по ремонт и поддръжка на моторни превозни средства, зависи от степента на конкурентните взаимоотношения между оторизираните сервизи, а именно работещите в сервизна мрежа, пряко или непряко установена от производител на автомобили, както и между оторизираните и независимите оператори, в това число независимите доставчици на резервни части и независимите сервизи. Способността на последните да се конкурират зависи от неограничения достъп до съществени елементи, като резервни части и техническа информация.
(14)
Предвид тези особености правилата на Регламент (ЕС) № 330/2010, включително единният праг от 30 % относно пазарния дял, са необходими, но недостатъчни, за да се гарантира, че ползата от груповото освобождаване се предоставя само на тези вертикални споразумения за дистрибуция на резервни части и за предоставяне на услуги по ремонт и поддръжка, за които може с достатъчна сигурност да се приеме, че отговарят на условията на член 101, параграф 3 от Договора.
(15)
Следователно вертикалните споразумения за дистрибуция на резервни части и за предоставяне на услуги по ремонт и поддръжка следва да се ползват от груповото освобождаване само ако отговарят освен на условията за освобождаване, определени в Регламент (ЕС) № 330/2010, и на по-строги изисквания относно някои видове сериозни ограничения на конкуренцията, способни да доведат до ограничаване на доставките и използването на резервни части на пазара за следпродажбени услуги на моторни превозни средства.
(16)
По-специално не следва да се ползват от групово освобождаване споразумения, при които членовете на селективната дистрибуторска система на производител на автомобили ограничават продажбата на резервни части на независими сервизи, които ги използват за предоставяне на услуги по ремонт или поддръжка. Без достъп до такива резервни части независимите сервизи не биха били в състояние ефективно да се конкурират с оторизираните сервизи, тъй като те не биха могли да предоставят на потребителите услуги с добро качество, които допринасят за безопасността и надеждното функциониране на моторни превозни средства.
(17)
Освен това, за да се осигури ефективна конкуренция на пазарите за ремонт и поддръжка и да се позволи на сервизите да предоставят на крайните потребители конкурентни резервни части, груповото освобождаване не следва да включва вертикалните споразумения, които макар и да съответстват на Регламент (ЕС) № 330/2010, ограничават възможността на производител на резервни части да ги продава на оторизирани сервизи от дистрибуторска система на производител на автомобили, на независими дистрибутори на резервни части, на независими сервизи или на крайни потребители. Това не засяга гражданскоправната отговорност на производителите на резервни части или възможността за производителите на автомобили да изискат от оторизираните сервизи от тяхната дистрибуторска система да използват само резервни части, които отговарят на качеството на компонентите, използвани за сглобяването на дадено моторно превозно средство. Освен това, тъй като производителите на превозни средства са поели пряка договорна отговорност в случай на ремонтни дейности под гаранция, безплатно обслужване и операции по изтегляне на автомобили от пазара, освобождаването следва да се прилага по отношение на споразумения, които налагат на оторизираните сервизи задължението да използват за тези ремонтни дейности само резервни части, доставени от производителя на превозното средство.
(18)
Накрая, за да се даде възможност на оторизирани и независими сервизи и крайни потребители да идентифицират производителя на компоненти за моторно превозно средство или на резервни части и да изберат между алтернативни части, груповото освобождаване не следва да обхваща споразумения, с които даден производител на моторни превозни средства ограничава възможността на производител на компоненти или на оригинални резервни части да постави търговската си марка или лого на тези части ефективно и на видно място.
(19)
За да се предостави време на всички оператори да се адаптират към настоящия регламент, е подходящо да се удължи до 31 май 2013 г. срокът на прилагане на разпоредбите на Регламент (ЕО) № 1400/2002, свързани с вертикалните споразумения за покупката, продажбата и препродажбата на нови моторни превозни средства. По отношение на вертикалните споразумения за дистрибуция на резервни части и за предоставянето на услуги по ремонт и поддръжка настоящият регламент следва да се прилага от 1 юни 2010 г., за да продължи да се осигурява подходяща защита на конкуренцията на пазарите за следпродажбени услуги на моторни превозни средства.
(20)
Комисията ще следи непрекъснато развитието в сектора на моторните превозни средства и ще предприеме подходящите коригиращи мерки, ако възникнат проблеми с конкуренцията, които могат да навредят на потребителите на пазара за дистрибуция на нови моторни превозни средства, на пазара за доставка на резервни части или на пазара за следпродажбени услуги за моторни превозни средства.
(21)
Съгласно член 29, параграф 1 от Регламент (ЕО) № 1/2003 на Съвета от 16 декември 2002 г. относно изпълнението на правилата за конкуренция, предвидени в членове 81 и 82 от Договора (8), Комисията може да оттегли възможността настоящият регламент да се прилага, ако констатира в конкретен случай, че споразумение, за което се прилага освобождаването, предвидено в настоящия регламент, има въпреки това последици, несъвместими с член 101, параграф 3 от Договора.
(22)
По силата на член 29, параграф 2 от Регламент (ЕО) № 1/2003 органите по конкуренция на държава-членка могат да оттеглят възможността настоящият регламент да се прилага по отношение на територията на тази държава-членка или на част от нея, ако се установи, че в определен случай споразумение, към което се прилага предвиденото в настоящия регламент освобождаване, въпреки всичко поражда действия, които са несъвместими с член 101, параграф 3 от Договора, на територията на тази държава-членка или на част от нея и когато тази територия има всички характеристики на отделен географски пазар.
(23)
Съгласно член 29 от Регламент (ЕО) № 1/2003 при определяне на това, дали трябва да бъде оттеглена възможността настоящият регламент да се прилага, от особена важност са антиконкурентните ефекти, които могат да произтичат от наличието на паралелни мрежи от вертикални споразумения, които имат подобни ефекти, ограничаващи значително достъпа до съответен пазар или до конкуренция в него. Такива кумулативни ефекти могат например да възникнат в случая на селективна дистрибуция или на задължения за въздържане от конкуренция.
(24)
За да се засили наблюдението на паралелни системи от вертикални споразумения, които имат сходни антиконкурентни ефекти и които обхващат повече от 50 % от даден пазар, Комисията може да обяви чрез регламент настоящия регламент за неприложим към вертикални споразумения, които съдържат специфични ограничения, отнасящи се до съответния пазар, като по този начин възстанови пълното прилагане на член 101 от Договора към такива споразумения.
(25)
За да се оцени отражението от настоящия регламент върху конкуренцията в областта на търговията на дребно на моторни превозни средства, на доставката на резервни части и на следпродажбеното обслужване за моторни превозни средства във вътрешния пазар, е целесъобразно да бъде изготвен доклад за оценка на действието на настоящия регламент,
ПРИЕ НАСТОЯЩИЯ РЕГЛАМЕНТ:
ГЛАВА I
ОБЩИ РАЗПОРЕДБИ
Член 1
Определения
1. За целите на настоящия регламент се прилагат следните определения:
а)
„вертикално споразумение“ означава споразумение или съгласувана практика, сключени между две или повече предприятия, всяко от които функционира за целите на споразумението или на съгласуваната практика на различно ниво в производствената или дистрибуторската верига, и се отнася до условията, при които страните могат да закупуват, продават или препродават определени стоки или услуги;
б)
„вертикално ограничение“ означава ограничение на конкуренцията при вертикално споразумение, което попада в приложното поле на член 101, параграф 1 от Договора;
в)
„оторизиран сервиз“ означава доставчик на услуги по ремонт и поддръжка на моторни превозни средства, действащ в рамките на дистрибуторската система, определена от доставчик на моторни превозни средства;
г)
„оторизиран дистрибутор“ означава дистрибутор на резервни части за моторни превозни средства, който действа в рамките на дистрибуторската система, установена от доставчик на моторни превозни средства;
д)
„независим сервиз“ означава:
i)
доставчик на услуги по ремонт и поддръжка на моторни превозни средства, който не е действащ в рамките на дистрибуторската система, установена от доставчика на моторни превозни средства, за които той предоставя ремонт или поддръжка,
ii)
оторизиран сервиз в рамките на дистрибуторската система на даден доставчик, доколкото той предоставя услуги по ремонт и поддръжка на моторни превозни средства, по отношение на които той не е член на съответната дистрибуторска система на доставчика;
е)
„независим дистрибутор“ означава:
i)
дистрибутор на резервни части за моторни превозни средства, който не действа в рамките на дистрибуторската система, установена от доставчика на моторни превозни средства, за които той дистрибутира резервни части,
ii)
оторизиран дистрибутор в рамките на дистрибуторската система на даден доставчик, доколкото той дистрибутира резервни части за моторни превозни средства, по отношение на които той не е член на съответната дистрибуторска система на доставчика;
ж)
„моторно превозно средство“ означава самоходно превозно средство, предназначено за използване по обществени пътища и притежаващо три или повече пътни колела;
з)
„резервни части“ означава стоки, които се инсталират в моторното превозно средство или на него, така че да заместят компоненти на това превозно средство, включително стоки, като смазочни материали, които са необходими за употребата на моторно превозно средство, с изключение на горивото;
и)
„селективна дистрибуторска система“ означава дистрибуторска система, в която доставчикът се ангажира да продава договорните стоки или услуги пряко или косвено само на дистрибутори, избрани въз основа на определени критерии, и в която тези дистрибутори се ангажират да не продават такива стоки или услуги на неоторизирани дистрибутори на територията, на която доставчикът е решил да прилага тази система.
2. За целите на настоящия регламент термините „предприятие“, „доставчик“, „производител“ и „купувач“ включват съответните им свързани предприятия.
„Свързани предприятия“ означава:
а)
предприятия, в които страна по споразумението пряко или косвено:
i)
има правомощия да упражнява повече от половината от правата на глас, или
ii)
притежава правомощия да назначи повече от половината от членовете на надзорния съвет, управителния съвет или другите органи, които законно представляват предприятието, или
iii)
притежава правото да управлява дейността на предприятието;
б)
предприятия, които пряко или косвено притежават изброените в буква а) права или правомощия в предприятие, страна по споразумението;
в)
предприятия, в които предприятие по буква б) притежава пряко или косвено изброените в буква а) права или правомощия;
г)
предприятия, в които страна по споразумението заедно с едно или повече от предприятията, посочени в буква а), б) или в), или в които две или повече от тези предприятия съвместно притежават изброените в буква а) права или правомощия;
д)
предприятия, в които правата или правомощията, изброени в буква a), се държат съвместно от:
i)
страните по споразумението или съответните им свързани предприятия, посочени в букви а)-г), или
ii)
една или повече от страните по споразумението, или едно или повече от техните свързани предприятия, посочени в букви а)-г), и една или повече трети страни.
ГЛАВА II
ВЕРТИКАЛНИ СПОРАЗУМЕНИЯ, СВЪРЗАНИ С ПОКУПКАТА, ПРОДАЖБАТА ИЛИ ПРЕПРОДАЖБАТА НА НОВИ МОТОРНИ ПРЕВОЗНИ СРЕДСТВА
Член 2
Прилагане на Регламент (ЕО) № 1400/2002
Съгласно член 101, параграф 3 от Договора от 1 юни 2010 г. до 31 май 2013 г. член 101, параграф 1 от Договора не се прилага за вертикални споразумения, свързани с условията, при които страните могат да закупуват, продават или препродават нови моторни превозни средства, които отговарят на изискванията за освобождаване по Регламент (ЕО) № 1400/2002, отнасящи се конкретно до вертикалните споразумения за покупката, продажбата или препродажбата на нови моторни превозни средства.
Член 3
Прилагане на Регламент (ЕС) № 330/2010
Считано от 1 юни 2013 г. Регламент (ЕС) № 330/2010 се прилага към вертикалните споразумения, свързани с покупката, продажбата или препродажбата на нови моторни превозни средства.
ГЛАВА III
ВЕРТИКАЛНИ СПОРАЗУМЕНИЯ, СВЪРЗАНИ С ПАЗАРА ЗА СЛЕДПРОДАЖБЕНИ УСЛУГИ НА МОТОРНИ ПРЕВОЗНИ СРЕДСТВА
Член 4
Освобождаване
Съгласно член 101, параграф 3 от Договора и при спазване на разпоредбите на настоящия регламент член 101, параграф 1 от Договора не се прилага за вертикалните споразумения, свързани с условията, при които страните могат да закупуват, продават или препродават резервни части за моторни превозни средства или да предоставят услуги по ремонт и поддръжка на моторни превозни средства, които отговарят на изискванията за освобождаване съгласно Регламент (ЕС) № 330/2010 и не съдържат никоя от твърдо установените клаузи, посочени в член 5 от настоящия регламент.
Това освобождаване се прилага, доколкото такива споразумения съдържат вертикални ограничения.
Член 5
Ограничения, които премахват ползите от груповото освобождаване - твърди ограничения
Освобождаването, предвидено в член 4, не се прилага за вертикални споразумения, които имат за предмет, пряко или косвено, независимо или в комбинация с други фактори, които страните могат да контролират:
а)
ограничаването на продажбата на резервни части за моторни превозни средства от членове на селективна дистрибуторска система на независими сервизи, които използват тези части за ремонта и поддръжката на моторно превозно средство;
б)
ограничаването, договорено между доставчик на резервни части, ремонтни инструменти или диагностично или друго оборудване и производител на моторни превозни средства, на възможностите на доставчика да продава тези стоки на оторизирани или независими дистрибутори или на оторизирани или независими сервизи, или на крайни потребители;
в)
ограничаването, договорено между производител на моторни превозни средства, който използва компоненти за първоначално сглобяване на моторни превозни средства, и доставчика на такива компоненти, на възможностите на доставчика да постави търговската си марка или лого ефективно и на видно място на доставените компоненти или на резервните части.
ГЛАВА IV
ЗАКЛЮЧИТЕЛНИ РАЗПОРЕДБИ
Член 6
Неприлагане на настоящия регламент
Съгласно член 1а от Регламент № 19/65/ЕИО Комисията може посредством регламент да обяви, че когато паралелни мрежи от сходни вертикални ограничения обхващат повече от 50 % от съответния пазар, настоящият регламент не се прилага по отношение на вертикални споразумения, които съдържат специфични ограничения, свързани с този пазар.
Член 7
Мониторинг и доклад за оценка
Комисията ще наблюдава действието на настоящия регламент и ще изготви доклад за това действие най-късно до 31 май 2021 г., като обръща по-специално внимание на условията, определени в член 101, параграф 3 от Договора.
Член 8
Срок на валидност
Настоящият регламент влиза в сила на 1 юни 2010 г.
Срокът му на действие изтича на 31 май 2023 г.
Настоящият регламент е задължителен в своята цялост и се прилага пряко във всички държави-членки.
Съставено в Брюксел на 27 май 2010 година.
ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 461/2010 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 27ης Μαΐου 2010
σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 101 παράγραφος 3 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε ορισμένες κατηγορίες κάθετων συμφωνιών και εναρμονισμένων πρακτικών στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη:
τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
τον κανονισμό αριθ. 19/65/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 2ας Μαρτίου 1965, περί εφαρμογής του άρθρου 85 παράγραφος 3 της συνθήκης σε κατηγορίες συμφωνιών και εναρμονισμένων πρακτικών (1), και ιδίως το άρθρο 1,
Αφού δημοσίευσε σχέδιο του παρόντος κανονισμού,
Κατόπιν διαβούλευσης με τη συμβουλευτική επιτροπή συμπράξεων και δεσποζουσών θέσεων,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Ο κανονισμός αριθ. 19/65/ΕΟΚ εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να εφαρμόζει, με έκδοση κανονισμού, το άρθρο 101 παράγραφος 3 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2) σε ορισμένες κατηγορίες κάθετων συμφωνιών και αντίστοιχων εναρμονισμένων πρακτικών που εμπίπτουν στο άρθρο 101 παράγραφος 1 της συνθήκης. Οι κανονισμοί απαλλαγής κατά κατηγορία εφαρμόζονται σε κάθετες συμφωνίες που πληρούν ορισμένες προϋποθέσεις και είναι δυνατόν να έχουν γενική ισχύ ή να αφορούν συγκεκριμένους κλάδους.
(2)
Η Επιτροπή έχει προσδιορίσει μια κατηγορία κάθετων συμφωνιών για την οποία θεωρεί ότι, υπό κανονικές συνθήκες, πληροί τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στο άρθρο 101 παράγραφος 3 της συνθήκης και, για τον σκοπό αυτό, εξέδωσε τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 330/2010 της Επιτροπής, της 20ής Απριλίου 2010, σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 101 παράγραφος 3 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε ορισμένες κατηγορίες κάθετων συμφωνιών και εναρμονισμένων πρακτικών (3), ο οποίος αντικαθιστά τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2790/1999 της Επιτροπής (4).
(3)
Για τον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας, που περιλαμβάνει τόσο τα επιβατικά οχήματα όσο και τα οχήματα επαγγελματικής χρήσης, έχουν ισχύσει, από το 1985 και μετά, ειδικοί κανονισμοί απαλλαγής κατά κατηγορία, εκ των οποίων ο πλέον πρόσφατος είναι ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1400/2002 της Επιτροπής, της 31ης Ιουλίου 2002, για την εφαρμογή του άρθρου 81 παράγραφος 3 της συνθήκης σε ορισμένες κατηγορίες κάθετων συμφωνιών και εναρμονισμένων πρακτικών στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας (5). Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2790/1999 ανέφερε ρητά ότι δεν είχε εφαρμογή στις κάθετες συμφωνίες των οποίων το αντικείμενο ενέπιπτε στο πεδίο εφαρμογής άλλων κανονισμών απαλλαγής κατά κατηγορία. Ως εκ τούτου, ο τομέας της αυτοκινητοβιομηχανίας δεν περιλαμβανόταν στο πεδίο εφαρμογής του εν λόγω κανονισμού.
(4)
Η ισχύς του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1400/2002 λήγει στις 31 Μαΐου 2010. Παρ’ όλα αυτά, ο τομέας της αυτοκινητοβιομηχανίας είναι σκόπιμο να εξακολουθήσει να απολαύει απαλλαγής κατά κατηγορία, με στόχο την απλούστευση του διοικητικού έργου και τη μείωση του κόστους συμμόρφωσης για τις σχετικές επιχειρήσεις, συγχρόνως δε την αποτελεσματική εποπτεία των αγορών κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 103 παράγραφος 2 στοιχείο β) της συνθήκης.
(5)
Από την εμπειρία που έχει αποκτηθεί από το 2002 και μετά όσον αφορά τη διανομή καινουργών αυτοκίνητων οχημάτων, τη διανομή ανταλλακτικών και την παροχή υπηρεσιών επισκευής και συντήρησης για αυτοκίνητα οχήματα, είναι δυνατόν να ορισθεί μια κατηγορία κάθετων συμφωνιών στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας για τις οποίες μπορεί να θεωρηθεί ότι κατά κανόνα πληρούν τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στο άρθρο 101 παράγραφος 3 της συνθήκης.
(6)
Η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει τις κάθετες συμφωνίες για την αγορά, πώληση ή μεταπώληση καινουργών αυτοκίνητων οχημάτων, τις κάθετες συμφωνίες για την αγορά, πώληση ή μεταπώληση ανταλλακτικών για αυτοκίνητα οχήματα και τις κάθετες συμφωνίες για την παροχή υπηρεσιών επισκευής και συντήρησης αυτοκίνητων οχημάτων, εφόσον οι συμφωνίες αυτές συνάπτονται μεταξύ μη ανταγωνιζομένων επιχειρήσεων, μεταξύ ορισμένων ανταγωνιζομένων επιχειρήσεων ή από ορισμένες ενώσεις λιανοπωλητών ή επισκευαστών. Περιλαμβάνει επίσης κάθετες συμφωνίες με παρεπόμενες ρήτρες σχετικά με την παραχώρηση ή τη χρήση δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας. Ο όρος «κάθετες συμφωνίες» πρέπει να οριστεί αναλόγως, ώστε να περιλαμβάνει τόσο τις προαναφερθείσες συμφωνίες όσο και τις αντίστοιχες εναρμονισμένες πρακτικές.
(7)
Ορισμένα είδη κάθετων συμφωνιών μπορούν να βελτιώσουν την οικονομική αποτελεσματικότητα στο πλαίσιο μιας αλυσίδας παραγωγής ή διανομής, επιτρέποντας καλύτερο συντονισμό μεταξύ των συμμετεχουσών επιχειρήσεων. Μπορούν ιδίως να οδηγήσουν σε μείωση του κόστους συναλλαγής και διανομής των συμβαλλομένων μερών και σε βελτιστοποίηση του επιπέδου των πωλήσεων και των επενδύσεών τους.
(8)
Η πιθανότητα οι εν λόγω ευεργετικές από την άποψη της αποτελεσματικότητας συνέπειες να υπερκαλύπτουν κάθε αρνητική για τον ανταγωνισμό συνέπεια των περιορισμών που περιέχονται σε κάθετες συμφωνίες εξαρτάται από την ισχύ των συμβαλλομένων μερών στην αγορά και, ως εκ τούτου, από τον βαθμό στον οποίο οι επιχειρήσεις αυτές αντιμετωπίζουν ανταγωνισμό από άλλους παρόχους αγαθών ή υπηρεσιών που θεωρούνται εναλλάξιμα ή υποκατάστατα από τους πελάτες τους λόγω των χαρακτηριστικών τους, των τιμών τους και της χρήσης για την οποία προορίζονται. Οι κάθετες συμφωνίες οι οποίες περιλαμβάνουν περιορισμούς που είναι πιθανό να περιστέλλουν τον ανταγωνισμό και να βλάπτουν τους καταναλωτές ή οι οποίες δεν είναι απολύτως αναγκαίες για την επίτευξη των καλύτερης αποτελεσματικότητας πρέπει να αποκλείονται από το ευεργέτημα της απαλλαγής κατά κατηγορία.
(9)
Προκειμένου να καθορισθεί το ενδεδειγμένο πεδίο εφαρμογής ενός κανονισμού απαλλαγής κατά κατηγορία, η Επιτροπή είναι υποχρεωμένη να λάβει υπόψη τους όρους ανταγωνισμού που επικρατούν στον εκάστοτε κλάδο. Σχετικά με το θέμα αυτό, τα πορίσματα από την ενδελεχή παρακολούθηση της κατάστασης στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας, όπως διατυπώθηκαν στην έκθεση αξιολόγησης σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1400/2002 της Επιτροπής της 28ης Μαΐου 2008 (6) και στην ανακοίνωση της Επιτροπής για το μελλοντικό κανονιστικό πλαίσιο του δικαίου ανταγωνισμού που θα ισχύει στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας, της 22ας Ιουλίου 2009 (7), έδειξαν ότι πρέπει να γίνει διάκριση μεταξύ των συμφωνιών που αφορούν τη διανομή καινουργών αυτοκίνητων οχημάτων και των συμφωνιών που αφορούν την παροχή υπηρεσιών επισκευής και συντήρησης και τη διανομή ανταλλακτικών.
(10)
Σε ό,τι αφορά τη διανομή καινουργών αυτοκίνητων οχημάτων, δεν φαίνεται να υπάρχουν σοβαρές αδυναμίες από την άποψη του ανταγωνισμού οι οποίες να διαφοροποιούν τον συγκεκριμένο κλάδο από άλλους οικονομικούς κλάδους και οι οποίες να επιβάλλουν ενδεχομένως την εφαρμογή σε αυτόν κανόνων διαφορετικών και περισσότερο αυστηρών σε σύγκριση με τους κανόνες που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 330/2010. Το όριο που ισχύει ως προς το μερίδιο αγοράς, η μη απαλλαγή ορισμένων κάθετων συμφωνιών και οι προϋποθέσεις που προβλέπονται στον εν λόγω κανονισμό διασφαλίζουν υπό κανονικές συνθήκες ότι οι κάθετες συμφωνίες που αφορούν τη διανομή καινουργών αυτοκίνητων οχημάτων συμμορφώνονται πράγματι με τις απαιτήσεις του άρθρου 101 παράγραφος 3 της συνθήκης. Ως εκ τούτου, οι συμφωνίες αυτής της κατηγορίας πρέπει να απολαύουν της απαλλαγής που χορηγείται με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 330/2010, με την επιφύλαξη της συνδρομής όλων των προϋποθέσεων που καθορίζονται σ’ αυτόν.
(11)
Προκειμένου για τις συμφωνίες που αφορούν τη διανομή ανταλλακτικών ή την παροχή υπηρεσιών επισκευής και συντήρησης, είναι σκόπιμο να ληφθούν υπόψη ορισμένα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της δευτερογενούς αγοράς αυτοκίνητων οχημάτων. Ειδικότερα, η πείρα που έχει αποκτήσει η Επιτροπή από την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1400/2002 καταδεικνύει ότι οι αυξήσεις τιμών για μεμονωμένες εργασίες επισκευής αντανακλώνται μόνον εν μέρει στην αυξημένη αξιοπιστία των σύγχρονων αυτοκινήτων και στην επιμήκυνση του χρονικού διαστήματος που μεσολαβεί μεταξύ επισκέψεων σε συνεργείο για συντήρηση του οχήματος. Οι τελευταίες αυτές τάσεις σχετίζονται με την εξέλιξη της τεχνολογίας και με την αυξανόμενη περιπλοκότητα και αξιοπιστία των εξαρτημάτων των αυτοκινήτων, τα οποία οι κατασκευαστές οχημάτων αγοράζουν από προμηθευτές γνήσιου εξοπλισμού. Οι εν λόγω προμηθευτές πωλούν τα προϊόντα τους ως ανταλλακτικά στη δευτερογενή αγορά τόσο μέσω των δικτύων εξουσιοδοτημένων επισκευαστών των κατασκευαστών οχημάτων όσο και μέσω ανεξάρτητων διαύλων, πράγμα που σημαίνει ότι αποτελούν σημαντικό ανταγωνιστικό παράγοντα στη δευτερογενή αγορά αυτοκίνητων οχημάτων. Οι δαπάνες που καταβάλλουν κατά μέσο όρο οι καταναλωτές εντός της Ένωσης για υπηρεσίες επισκευής και συντήρησης αυτοκίνητων οχημάτων αντιπροσωπεύουν πολύ υψηλή αναλογία της συνολικής καταναλωτικής δαπάνης για αυτοκίνητα οχήματα.
(12)
Οι συνθήκες ανταγωνισμού στη δευτερογενή αγορά αυτοκίνητων οχημάτων ασκούν επίσης άμεση επίδραση τόσο στη δημόσια ασφάλεια, υπό την έννοια ότι η οδήγηση των οχημάτων ενδέχεται να μην είναι ασφαλής αν η επισκευή τους δεν ήταν σωστή, όσο και στη δημόσια υγεία και στο περιβάλλον, λόγω υψηλότερων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και άλλων ατμοσφαιρικών ρύπων, αν δεν γίνεται τακτική συντήρηση των οχημάτων.
(13)
Στον βαθμό που είναι δυνατόν να προσδιορισθεί μια αυτοτελής δευτερογενής αγορά, ο ουσιαστικός ανταγωνισμός στις αγορές προμήθειας και πώλησης ανταλλακτικών, καθώς και παροχής υπηρεσιών επισκευής και συντήρησης αυτοκίνητων οχημάτων, εξαρτάται από τον βαθμό αλληλεπίδρασης στο πεδίο του ανταγωνισμού μεταξύ εξουσιοδοτημένων επισκευαστών, ήτοι όσων δραστηριοποιούνται στο πλαίσιο δικτύων συνεργείων που έχουν συγκροτηθεί άμεσα ή έμμεσα από κατασκευαστές οχημάτων, καθώς και μεταξύ εξουσιοδοτημένων και ανεξάρτητων επιχειρήσεων, περιλαμβανομένων των ανεξάρτητων προμηθευτών ανταλλακτικών και επισκευαστών. Η ικανότητα ανταγωνισμού των τελευταίων εξαρτάται από τη χωρίς περιορισμούς πρόσβασή τους σε βασικές εισροές, όπως ανταλλακτικά και τεχνικές πληροφορίες.
(14)
Με γνώμονα τα προαναφερθέντα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, οι κανόνες που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 330/2010, συμπεριλαμβανόμενου του ενιαίου ορίου του μεριδίου αγοράς ύψους 30 %, είναι αναγκαίοι αλλά όχι ικανοί για να διασφαλισθεί ότι το ευεργέτημα της απαλλαγής κατά κατηγορία θα καλύπτει μόνο τις κάθετες συμφωνίες εκείνες οι οποίες αφορούν τη διανομή ανταλλακτικών και την παροχή υπηρεσιών επισκευής και συντήρησης και για τις οποίες είναι δυνατόν να θεωρηθεί με ικανή βεβαιότητα ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 101 παράγραφος 3 της συνθήκης.
(15)
Επομένως, οι κάθετες συμφωνίες οι οποίες αφορούν τη διανομή ανταλλακτικών και την παροχή υπηρεσιών επισκευής και συντήρησης πρέπει να τυγχάνουν της απαλλαγής κατά κατηγορία μόνον εφόσον, επιπλέον των προϋποθέσεων απαλλαγής που καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 330/2010, πληρούν αυστηρότερες απαιτήσεις σε σχέση με ορισμένες μορφές πολύ σοβαρών περιορισμών του ανταγωνισμού που ενδέχεται να περιστέλλουν την προμήθεια και τη χρήση ανταλλακτικών στη δευτερογενή αγορά αυτοκίνητων οχημάτων.
(16)
Ειδικότερα, το ευεργέτημα της απαλλαγής κατά κατηγορία δεν πρέπει να καλύπτει συμφωνίες οι οποίες περιορίζουν την πώληση ανταλλακτικών από τα μέλη του συστήματος επιλεκτικής διανομής ενός κατασκευαστή αυτοκινήτων σε ανεξάρτητους επισκευαστές, οι οποίοι τα χρησιμοποιούν για την παροχή υπηρεσιών επισκευής και συντήρησης. Χωρίς δυνατότητα πρόσβασης σε αυτά τα ανταλλακτικά, οι ανεξάρτητοι επισκευαστές δεν θα ήταν σε θέση να ανταγωνιστούν αποτελεσματικά τους εξουσιοδοτημένους επισκευαστές, εφόσον δεν θα μπορούσαν να παράσχουν στους καταναλωτές υπηρεσίες υψηλής ποιότητας που ενισχύουν την ασφάλεια και την αξιόπιστη λειτουργία των αυτοκίνητων οχημάτων.
(17)
Επιπλέον, προκειμένου να διασφαλισθεί ουσιαστικός ανταγωνισμός στις αγορές επισκευής και συντήρησης και να δοθεί στους επισκευαστές η δυνατότητα να προσφέρουν ανταγωνιστικά ανταλλακτικά στους τελικούς χρήστες, η απαλλαγή κατά κατηγορία δεν πρέπει να καλύπτει τις κάθετες συμφωνίες οι οποίες, μολονότι συνάδουν με τις διατάξεις του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 330/2010, περιστέλλουν παρ’ όλα αυτά την ικανότητα ενός παραγωγού ανταλλακτικών να τα πωλεί σε εξουσιοδοτημένους επισκευαστές που ανήκουν στο σύστημα διανομής ενός κατασκευαστή οχημάτων, σε ανεξάρτητους διανομείς ανταλλακτικών, σε ανεξάρτητους επισκευαστές ή σε τελικούς χρήστες. Η ρύθμιση αυτή δεν επηρεάζει την ευθύνη των παραγωγών ανταλλακτικών βάσει του αστικού δικαίου, ούτε την ευχέρεια των κατασκευαστών οχημάτων να απαιτούν από τους εξουσιοδοτημένους επισκευαστές του συστήματος διανομής τους να χρησιμοποιούν αποκλειστικά και μόνο ανταλλακτικά εφάμιλλης ποιότητας σε σχέση με τα εξαρτήματα που έχουν χρησιμοποιηθεί για τη συναρμολόγηση του εκάστοτε αυτοκίνητου οχήματος. Εξάλλου, λόγω της άμεσης συμβατικής εμπλοκής των κατασκευαστών αυτοκινήτων στις επισκευές που καλύπτονται από εγγύηση, στη δωρεάν εξυπηρέτηση και στις εργασίες κατά την ανάκληση ελαττωματικών οχημάτων, οι συμφωνίες που επιβάλλουν υποχρεώσεις στους εξουσιοδοτημένους επισκευαστές να χρησιμοποιούν αποκλειστικά και μόνο ανταλλακτικά που προμηθεύει ο κατασκευαστής του οχήματος για τις επισκευές αυτές πρέπει να καλύπτονται από την απαλλαγή.
(18)
Τέλος, προκειμένου να δοθεί στους εξουσιοδοτημένους και τους ανεξάρτητους επισκευαστές και στους τελικούς χρήστες η δυνατότητα να γνωρίζουν ποιος είναι ο κατασκευαστής ενός εξαρτήματος ή ανταλλακτικού αυτοκίνητων οχημάτων και να επιλέγουν μεταξύ εναλλακτικών ανταλλακτικών, η απαλλαγή κατά κατηγορία δεν πρέπει να καλύπτει συμφωνίες με τις οποίες ο κατασκευαστής αυτοκίνητων οχημάτων περιορίζει τη δυνατότητα του κατασκευαστή εξαρτημάτων ή γνήσιων ανταλλακτικών να επιθέτει με ευδιάκριτο τρόπο το εμπορικό του σήμα ή το λογότυπό του επί των εν λόγω εξαρτημάτων.
(19)
Για να δοθεί σε όλες τις ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις επαρκής χρόνος προκειμένου να προσαρμοσθούν στον παρόντα κανονισμό, ενδείκνυται να παραταθεί έως τις 31 Μαΐου 2013 η περίοδος ισχύος των διατάξεων του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1400/2002 οι οποίες αφορούν τις κάθετες συμφωνίες με αντικείμενο την αγορά, την πώληση και τη μεταπώληση καινουργών αυτοκίνητων οχημάτων. Σε ό,τι αφορά τις κάθετες συμφωνίες με αντικείμενο τη διανομή ανταλλακτικών και την παροχή υπηρεσιών επισκευής και συντήρησης, ο παρών κανονισμός πρέπει να εφαρμοσθεί από 1ης Ιουνίου 2010, ούτως ώστε να εξακολουθήσει να διασφαλίζει την ικανοποιητική προάσπιση του ανταγωνισμού στις δευτερογενείς αγορές αυτοκίνητων οχημάτων.
(20)
Η Επιτροπή θα παρακολουθεί συνεχώς τις εξελίξεις στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας και θα λαμβάνει τα κατάλληλα διορθωτικά μέτρα, εάν προκύψουν ανεπάρκειες από πλευράς ανταγωνισμού οι οποίες μπορεί να αποβούν εις βάρος των καταναλωτών είτε στην αγορά διανομής καινουργών αυτοκίνητων οχημάτων, είτε στην προμήθεια ανταλλακτικών είτε στις υπηρεσίες μετά την πώληση αυτοκίνητων οχημάτων.
(21)
Η Επιτροπή δύναται να άρει το ευεργέτημα της εφαρμογής του παρόντος κανονισμού σύμφωνα με το άρθρο 29 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1/2003 του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2002, για την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού που προβλέπονται στα άρθρα 81 και 82 της συνθήκης (8), εφόσον διαπιστώνει σε συγκεκριμένη περίπτωση ότι μια συμφωνία στην οποία εφαρμόζεται η απαλλαγή που προβλέπει ο παρών κανονισμός έχει παρ’ όλα αυτά επιπτώσεις που είναι ασυμβίβαστες με το άρθρο 101 παράγραφος 3 της συνθήκης.
(22)
Η αρχή ανταγωνισμού ενός κράτους μέλους δύναται να άρει το ευεργέτημα της εφαρμογής του παρόντος κανονισμού σύμφωνα με το άρθρο 29 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1/2003 στην επικράτεια του οικείου κράτους μέλους ή σε μέρος αυτής, εφόσον, σε συγκεκριμένη περίπτωση, μια συμφωνία στην οποία εφαρμόζεται η απαλλαγή που προβλέπει ο παρών κανονισμός έχει παρ’ όλα αυτά επιπτώσεις που είναι ασυμβίβαστες με το άρθρο 101 παράγραφος 3 της συνθήκης στην επικράτεια του εν λόγω κράτους μέλους ή σε μέρος αυτής και εφόσον η εν λόγω επικράτεια έχει όλα τα χαρακτηριστικά μιας διακριτής γεωγραφικής αγοράς.
(23)
Για να διαπιστωθεί κατά πόσον το ευεργέτημα του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να αρθεί σύμφωνα με το άρθρο 29 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1/2003, ιδιαίτερη σημασία έχουν οι αντιανταγωνιστικές επιπτώσεις που δύνανται να προκύψουν από την ύπαρξη παράλληλων δικτύων κάθετων συμφωνιών με παρόμοιες επιπτώσεις οι οποίες περιορίζουν σημαντικά την πρόσβαση στη σχετική αγορά ή στον ανταγωνισμό εντός αυτής. Οι εν λόγω σωρευτικές επιπτώσεις δύνανται, για παράδειγμα, να προκύψουν σε περίπτωση επιλεκτικής διανομής ή επιβολής υποχρεώσεων μη άσκησης ανταγωνισμού.
(24)
Προκειμένου να ενισχυθεί η εποπτεία των παράλληλων δικτύων κάθετων συμφωνιών οι οποίες έχουν παρόμοιες αντιανταγωνιστικές επιπτώσεις και καλύπτουν πάνω από το 50 % μιας δεδομένης αγοράς, η Επιτροπή δύναται με κανονισμό να κηρύξει τον παρόντα κανονισμό ανεφάρμοστο σε κάθετες συμφωνίες που περιέχουν ειδικούς περιορισμούς για τη σχετική αγορά, αποκαθιστώντας έτσι την πλήρη εφαρμογή του άρθρου 101 της συνθήκης στις εν λόγω συμφωνίες.
(25)
Για την αξιολόγηση των επιπτώσεων του παρόντος κανονισμού στον ανταγωνισμό κατά τη λιανική πώληση αυτοκίνητων οχημάτων, την προμήθεια ανταλλακτικών και την εξυπηρέτηση μετά την πώληση αυτοκίνητων οχημάτων στην εσωτερική αγορά, πρέπει να εκπονηθεί έκθεση αξιολόγησης της εφαρμογής του κανονισμού,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι
ΚΟΙΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 1
Ορισμοί
1. Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, νοούνται ως:
α)
«κάθετη συμφωνία», η συμφωνία ή εναρμονισμένη πρακτική μεταξύ δύο ή περισσοτέρων επιχειρήσεων καθεμία εκ των οποίων δραστηριοποιείται, για τους σκοπούς της συμφωνίας ή της εναρμονισμένης πρακτικής, σε διαφορετικό επίπεδο της αλυσίδας παραγωγής ή διανομής, και που αφορά τους όρους υπό τους οποίους τα μέρη δύνανται να αγοράζουν, να πωλούν ή να μεταπωλούν ορισμένα αγαθά ή υπηρεσίες·
β)
«κάθετος περιορισμός», ο περιορισμός του ανταγωνισμού σε κάθετη συμφωνία που εμπίπτει στο πεδίο του άρθρου 101 παράγραφος 1 της συνθήκης·
γ)
«εξουσιοδοτημένος επισκευαστής», πάροχος υπηρεσιών επισκευής και συντήρησης αυτοκίνητων οχημάτων εντός του συστήματος διανομής που έχει συσταθεί από τον προμηθευτή των αυτοκίνητων οχημάτων·
δ)
«εξουσιοδοτημένος διανομέας», διανομέας ανταλλακτικών για αυτοκίνητα οχήματα εντός του συστήματος διανομής που έχει συσταθεί από τον προμηθευτή των αυτοκίνητων οχημάτων·
ε)
«ανεξάρτητος επισκευαστής»:
i)
ο πάροχος υπηρεσιών επισκευής και συντήρησης αυτοκίνητων οχημάτων ο οποίος δεν συμμετέχει στο σύστημα διανομής που έχει συσταθεί από τον προμηθευτή των αυτοκίνητων οχημάτων για τα οποία παρέχει υπηρεσίες επισκευής ή συντήρησης·
ii)
κάθε εξουσιοδοτημένος επισκευαστής εντός του συστήματος διανομής συγκεκριμένου προμηθευτή, εάν παρέχει υπηρεσίες επισκευής ή συντήρησης αυτοκίνητων οχημάτων ως προς τα οποία δεν είναι μέλος του συστήματος διανομής του αντίστοιχου προμηθευτή·
στ)
«ανεξάρτητος διανομέας»:
i)
ο διανομέας ανταλλακτικών αυτοκίνητων οχημάτων ο οποίος δεν συμμετέχει στο σύστημα διανομής που έχει συσταθεί από τον προμηθευτή των αυτοκίνητων οχημάτων για τα οποία διανέμει ανταλλακτικά·
ii)
κάθε εξουσιοδοτημένος διανομέας εντός του συστήματος διανομής συγκεκριμένου προμηθευτή, εάν διανέμει ανταλλακτικά για αυτοκίνητα οχήματα ως προς τα οποία δεν είναι μέλος του συστήματος διανομής του αντίστοιχου προμηθευτή·
ζ)
«αυτοκίνητο όχημα», αυτοκινούμενο όχημα με τρεις ή περισσότερους τροχούς που προορίζεται να χρησιμοποιηθεί σε δημόσιους δρόμους·
η)
«ανταλλακτικά», αγαθά που προορίζονται να τοποθετηθούν ή να συναρμολογηθούν σε αυτοκίνητο όχημα για να αντικαταστήσουν εξαρτήματα του αυτοκινήτου, περιλαμβανομένων των αναγκαίων για τη λειτουργία του αυτοκινήτου λιπαντικών, με την εξαίρεση των καυσίμων·
θ)
«σύστημα επιλεκτικής διανομής», σύστημα διανομής στο οποίο ο προμηθευτής αναλαμβάνει να πωλεί τα αναφερόμενα στη σύμβαση αγαθά ή υπηρεσίες, άμεσα ή έμμεσα, μόνο σε διανομείς επιλεγμένους με βάση συγκεκριμένα κριτήρια και εφόσον οι διανομείς αυτοί αναλαμβάνουν την υποχρέωση να μην πωλούν τα εν λόγω αγαθά ή υπηρεσίες σε μη εξουσιοδοτημένους διανομείς στη γεωγραφική περιοχή εντός της οποίας εφαρμόζει το σύστημα αυτό ο προμηθευτής.
2. Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, οι όροι «επιχείρηση», «προμηθευτής», «κατασκευαστής» και «αγοραστής» συμπεριλαμβάνουν και τις αντίστοιχες συνδεδεμένες επιχειρήσεις.
Ως «συνδεδεμένες επιχειρήσεις» νοούνται:
α)
οι επιχειρήσεις στις οποίες ένα συμβαλλόμενο μέρος, έχει άμεσα ή έμμεσα:
i)
την εξουσία να ασκεί περισσότερο από το ήμισυ των δικαιωμάτων ψήφου, ή
ii)
την εξουσία να διορίζει περισσότερα από τα μισά μέλη του εποπτικού συμβουλίου, του διοικητικού συμβουλίου ή των οργάνων που εκπροσωπούν νόμιμα την επιχείρηση, ή
iii)
το δικαίωμα να διαχειρίζεται τις υποθέσεις της επιχείρησης·
β)
οι επιχειρήσεις που έχουν σε ένα από τα συμβαλλόμενα μέρη, άμεσα ή έμμεσα, τα δικαιώματα ή τις εξουσίες που παρατίθενται στο στοιχείο α)·
γ)
οι επιχειρήσεις στις οποίες μία από τις επιχειρήσεις που αναφέρονται στο στοιχείο β) έχει, άμεσα ή έμμεσα, τα δικαιώματα ή τις εξουσίες που παρατίθενται στο στοιχείο α)·
δ)
οι επιχειρήσεις στις οποίες ένα από τα συμβαλλόμενα μέρη έχει, μαζί με μία ή περισσότερες από τις επιχειρήσεις που αναφέρονται στα στοιχεία α), β) ή γ), ή στις οποίες δύο ή περισσότερες από τις τελευταίες αυτές επιχειρήσεις, έχουν από κοινού τα δικαιώματα ή τις εξουσίες που παρατίθενται στο στοιχείο α)·
ε)
οι επιχειρήσεις στις οποίες κατέχουν από κοινού τα δικαιώματα ή τις εξουσίες που παρατίθενται στο στοιχείο α):
i)
συμβαλλόμενα μέρη ή αντίστοιχες συνδεδεμένες επιχειρήσεις τους που αναφέρονται στα στοιχεία α) έως δ), ή
ii)
ένα ή περισσότερα συμβαλλόμενα μέρη ή μία ή περισσότερες συνδεδεμένες επιχειρήσεις τους που αναφέρονται στα στοιχεία α) έως δ), και ένα ή περισσότερα τρίτα μέρη.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙ
ΚΑΘΕΤΕΣ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ ΜΕ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ, ΤΗΝ ΠΩΛΗΣΗ Ή ΤΗ ΜΕΤΑΠΩΛΗΣΗ ΚΑΙΝΟΥΡΓΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ
Άρθρο 2
Εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1400/2002
Κατ’ εφαρμογή του άρθρου 101 παράγραφος 3 της συνθήκης, το άρθρο 101 παράγραφος 1 της συνθήκης, από την 1η Ιουνίου 2010 έως τις 31 Μαΐου 2013, κηρύσσεται ανεφάρμοστο στις κάθετες συμφωνίες σχετικά με τους όρους υπό τους οποίους τα συμβαλλόμενα μέρη δύνανται να αγοράζουν, να πωλούν ή να μεταπωλούν καινουργή αυτοκίνητα οχήματα, οι οποίες πληρούν τις προϋποθέσεις απαλλαγής βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1400/2002 όσον αφορά ειδικά τις κάθετες συμφωνίες με αντικείμενο την αγορά, την πώληση ή τη μεταπώληση καινουργών αυτοκίνητων οχημάτων.
Άρθρο 3
Εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 330/2010
Από 1ης Ιουνίου 2013, ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 330/2010 εφαρμόζεται στις κάθετες συμφωνίες που αφορούν την αγορά, την πώληση ή τη μεταπώληση καινουργών αυτοκίνητων οχημάτων.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙΙ
ΚΑΘΕΤΕΣ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΓΕΝΗ ΑΓΟΡΑ
Άρθρο 4
Απαλλαγή
Σύμφωνα με το άρθρο 101 παράγραφος 3 της συνθήκης και με την επιφύλαξη των διατάξεων του παρόντος κανονισμού, το άρθρο 101 παράγραφος 1 της συνθήκης κηρύσσεται ανεφάρμοστο στις κάθετες συμφωνίες σχετικά με τους όρους υπό τους οποίους τα συμβαλλόμενα μέρη δύνανται να αγοράζουν, να πωλούν ή να μεταπωλούν ανταλλακτικά αυτοκίνητων οχημάτων ή να παρέχουν υπηρεσίες επισκευής και συντήρησης αυτοκίνητων οχημάτων οι οποίες πληρούν τις προϋποθέσεις απαλλαγής βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 330/2010 και δεν περιλαμβάνουν κανέναν από τους περιορισμούς ιδιαίτερης σοβαρότητας που απαριθμούνται στο άρθρο 5 του παρόντος κανονισμού.
Η εν λόγω απαλλαγή εφαρμόζεται στον βαθμό που οι εν λόγω συμφωνίες περιλαμβάνουν κάθετους περιορισμούς.
Άρθρο 5
Περιορισμοί που αίρουν το ευεργέτημα της απαλλαγής κατά κατηγορία - περιορισμοί ιδιαίτερης σοβαρότητας
Η απαλλαγή που προβλέπεται στο άρθρο 4 δεν ισχύει για τις κάθετες συμφωνίες οι οποίες, άμεσα ή έμμεσα, μεμονωμένα ή σε συνδυασμό με άλλους παράγοντες που υπόκεινται στον έλεγχο των μερών, έχουν ως αντικείμενο:
α)
τον περιορισμό των πωλήσεων ανταλλακτικών για αυτοκίνητα οχήματα από μέλη συστήματος επιλεκτικής διανομής σε ανεξάρτητους επισκευαστές που χρησιμοποιούν τα ανταλλακτικά αυτά για την επισκευή και συντήρηση αυτοκίνητων οχημάτων·
β)
τον περιορισμό που συμφωνείται μεταξύ ενός προμηθευτή ανταλλακτικών, εργαλείων επισκευής ή διαγνωστικού και λοιπού εξοπλισμού και ενός κατασκευαστή αυτοκίνητων οχημάτων, με τον οποίο περιορίζεται η δυνατότητα του προμηθευτή να πωλεί αυτά τα προϊόντα σε εξουσιοδοτημένους ή ανεξάρτητους διανομείς, σε εξουσιοδοτημένους ή ανεξάρτητους επισκευαστές ή σε τελικούς χρήστες·
γ)
τον περιορισμό που συμφωνείται μεταξύ ενός κατασκευαστή αυτοκίνητων οχημάτων που χρησιμοποιεί εξαρτήματα για την αρχική συναρμολόγηση αυτοκίνητων οχημάτων και του προμηθευτή των εξαρτημάτων, με τον οποίο περιορίζεται η δυνατότητα του προμηθευτή να επιθέτει το εμπορικό του σήμα ή λογότυπο σε ορατό σημείο επί των εξαρτημάτων ή επί των ανταλλακτικών.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV
ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 6
Μη εφαρμογή του παρόντος κανονισμού
Σύμφωνα με το άρθρο 1α του κανονισμού αριθ. 19/65/ΕΟΚ, η Επιτροπή δύναται, εφόσον πάνω από το 50 % της σχετικής αγοράς καλύπτεται από παράλληλα δίκτυα παρόμοιων κάθετων περιορισμών, να κηρύξει, με κανονισμό, ανεφάρμοστο τον παρόντα κανονισμό στις κάθετες συμφωνίες που περιέχουν ειδικούς περιορισμούς όσον αφορά τη συγκεκριμένη αγορά.
Άρθρο 7
Παρακολούθηση και έκθεση αξιολόγησης
Η Επιτροπή θα παρακολουθεί την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού και θα καταρτίσει έκθεση επ’ αυτής το αργότερο έως τις 31 Μαΐου 2021, λαμβάνοντας, ιδίως, υπόψη τους όρους του άρθρου 101 παράγραφος 3 της συνθήκης.
Άρθρο 8
Διάρκεια ισχύος
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την 1η Ιουνίου 2010.
Η ισχύς του παρόντος κανονισμού λήγει στις 31 Μαΐου 2023.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Βρυξέλλες, 27 Μαΐου 2010.