РЕШЕНИЕ НА СЪВЕТА
от 2 декември 2010 година
за въвеждане на мерки за контрол спрямо 4-метилметкатинон (мефедрон)
(2010/759/ЕС)
СЪВЕТЪТ НА ЕВРОПЕЙСКИЯ СЪЮЗ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз,
като взе предвид Решение 2005/387/ПВР на Съвета от 10 май 2005 г. относно обмена на информация, оценката на риска и контрола върху новите психоактивни вещества (1), и по-специално член 8, параграф 3 от него,
като взе предвид инициативата на Европейската комисия,
като има предвид, че:
(1)
На основание член 6 от Решение 2005/387/ПВР специална сесия на разширения научен комитет на Европейския център за мониторинг на наркотиците и наркоманиите изготви доклад за оценка на риска от веществото 4-метилметкатинон (мефедрон), който впоследствие беше получен от Комисията на 3 август 2010 г.
(2)
Веществото мефедрон е синтетичен катинон, който се произвежда и разпространява законно най-вече в Азия, макар че окончателното му опаковане изглежда се извършва в Европа. Мефедронът се продава най-често под формата на прах, но се среща и под формата на капсули или таблетки. В търговската мрежа се предлага по интернет, в „специализирани магазини“, както и от улични дилъри. В интернет често се продава като „тор за растения“, „соли за вана“ или „химикал за научно-изследователски цели“. Много рядко се продава като „легална дрога“ (законно психоактивно вещество), а неговото потенциално психоактивно въздействие обикновено не се посочва или няма конкретна информация за него.
(3)
Трудно е да се направи оценка на конкретното въздействие на веществото мефедрон, защото то се използва основно в комбинация с вещества като алкохол и други стимуланти. Смята се, че веществото мефедрон има такова въздействие върху организма, сравнимо с това на други стимулиращи наркотици, и най-вече екстази (MDMA). Относително краткото времетраене на действието му обаче, което води до многократно приемане на дози, го доближава повече до кокаина. Някои данни сочат, че то може да бъде използвано като алтернатива на незаконните стимуланти, че има висок потенциал за злоупотреба и за предизвикване на зависимост. Необходими са по-задълбочени изследвания, за да се проучи подробно потенциалът на този наркотик да предизвиква зависимост.
(4)
В Съюза са докладвани два смъртни случая, за които изглежда, че единствената причина за смъртта е употребата на мефедрон. Има сведения за най-малко 37 други смъртни случая, при които в проби, взети след смъртта, е открит мефедрон.
(5)
Двадесет и две държави-членки са докладвали за конфискации на мефедрон на прах или на таблетки. Има малко информация, която да подсказва, че мефедронът е обработван или разпространяван в големи количества и че в тези дейности е замесена организираната престъпност. Има доказателства, които подсказват, че на местата, където се упражнява контрол върху веществото мефедрон, то продължава да се намира на черния пазар.
(6)
Веществото мефедрон няма никаква установена или призната медицинска стойност или приложение в Съюза и няма данни, че то може да се използва за каквито и да било законни цели.
(7)
Понастоящем веществото мефедрон не е предмет на оценка и не е било предмет на оценка по системата на Обединените нации. Единадесет държави-членки упражняват контрол върху веществото мефедрон съгласно националното си законодателство, с което изпълняват задълженията си в рамките на Конвенцията на ООН от 1971 г. за психотропните вещества. Две държави-членки прилагат мерки за контрол спрямо веществото мефедрон по силата на законодателството си относно лекарствата.
(8)
Оценката на риска констатира, че научните доказателства са ограничени и посочва, че са необходими допълнителни изследвания за цялостните здравни и социални рискове от употребата на мефедрон. Въпреки това поради неговите стимулиращи свойства, способността му да предизвиква зависимост у ползвателите, потенциалната му привлекателност, риска за здравето, липсата на медицински ползи, а оттам и нуждата да се подхожда с предпазливост веществото мефедрон следва да бъде контролирано.
(9)
Тъй като единадесет държави-членки вече упражняват контрол върху веществото мефедрон, поставянето му под контрол в целия Съюз би спомогнало за предотвратяване на проблеми при трансграничното правоприлагане и съдебното сътрудничество,
ПРИЕ НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ:
Член 1
Държавите-членки вземат необходимите мерки в съответствие със своето национално законодателство, за да подложат 4-метилметкатинон (мефедрон) на мерките за контрол и на наказателноправните санкции, предвидени в тяхното законодателство в изпълнение на техните задължения в рамките на Конвенцията на ООН от 1971 г. за психотропните вещества.
Член 2
Настоящото решение влиза в сила в деня след публикуването му в Официален вестник на Европейския съюз.
Съставено в Брюксел на 2 декември 2010 година.
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 2ας Δεκεμβρίου 2010
για την υπαγωγή της ουσίας 4-methylmethcathinone (μεφεδρόνη) σε μέτρα ελέγχου
(2010/759/ΕΕ)
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη την απόφαση 2005/387/ΔΕΥ του Συμβουλίου, της 10ης Μαΐου 2005, σχετικά με την ανταλλαγή πληροφοριών, την αξιολόγηση κινδύνου και τον έλεγχο νέων ψυχοτρόπων ουσιών (1), ιδίως δε το άρθρο 8 παράγραφος 3,
Έχοντας υπόψη την πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Δυνάμει του άρθρου 6 της απόφασης 2005/387/ΔΕΥ, η διευρυμένη επιστημονική επιτροπή του Ευρωπαϊκού Κέντρου Παρακολούθησης Ναρκωτικών και Τοξικομανίας που συνήλθε σε έκτακτη συνεδρίαση συνέταξε έκθεση αξιολόγησης των κινδύνων που συνδέονται με την ουσία 4-methylmethcathinone (μεφεδρόνη), η οποία εν συνεχεία περιήλθε στην Επιτροπή, στις 3 Αυγούστου 2010.
(2)
Η μεφεδρόνη είναι συνθετική καθινόνη, η οποία παράγεται και διανέμεται νομίμως κυρίως στην Ασία, ενώ η τελική συσκευασία της φαίνεται ότι πραγματοποιείται στην Ευρώπη. Η μεφεδρόνη πωλείται ως επί το πλείστον σε μορφή σκόνης αλλά και σε κάψουλες ή δισκία. Διατίθεται στο εμπόριο μέσω του διαδικτύου, στα νόμιμα καταστήματα ψυχοτρόπων ουσιών (head shops), και από πλανόδιους εμπόρους ναρκωτικών. Στο διαδίκτυο, η μεφεδρόνη διατίθεται στο εμπόριο ως «φυτικό λίπασμα», «άλας λουτρού» ή «χημική ουσία για επιστημονικές έρευνες» (research chemical). Είναι πολύ σπάνιο να διατεθεί στο εμπόριο ως νόμιμη ψυχοτρόπος ουσία (legal high) και δεν υπάρχει συνήθως καμία αναφορά ή συγκεκριμένη πληροφορία σχετικά με τις δυνητικές ψυχοτρόπους επιπτώσεις της.
(3)
Είναι πολύ δύσκολο να εκτιμηθούν οι συγκεκριμένες επιπτώσεις της μεφεδρόνης, επειδή χρησιμοποιείται κυρίως σε συνδυασμό με ουσίες όπως το οινόπνευμα και άλλα διεγερτικά. Η μεφεδρόνη θεωρείται ότι έχει σωματικά αποτελέσματα ανάλογα με εκείνα άλλων διεγερτικών ναρκωτικών, ιδίως του «ecstasy» (MDMA). Ωστόσο, λόγω της σχετικά μικρής διάρκεια δράσης της, που συνεπάγεται επανειλημμένη χορήγηση δόσης, εξομοιώνεται με την κοκαΐνη. Ορισμένα στοιχεία υποδηλώνουν ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως υποκατάστατο παράνομων διεγερτικών, να προκαλέσει ροπή κατάχρησης, καθώς και τάση προς εξάρτηση. Απαιτούνται περαιτέρω εμπεριστατωμένες μελέτες για να διερευνηθεί λεπτομερώς το δυναμικό εξάρτησης του ναρκωτικού αυτού.
(4)
Στην Ένωση έχουν αναφερθεί δύο θανατηφόρα περιστατικά, στα οποία η μεφεδρόνη φαίνεται ότι αποτελούσε τη μοναδική αιτία θανάτου. Επίσης, σε τουλάχιστον άλλα 37 θανατηφόρα περιστατικά, ανιχνεύθηκαν δείγματα μεφεδρόνης κατά τη νεκροψία.
(5)
Είκοσι δύο κράτη μέλη έχουν αναφέρει κατασχέσεις μεφεδρόνης σε σκόνη ή δισκία. Δεν υπάρχουν αρκετά στοιχεία που να υποδηλώνουν παρασκευή ή διανομή της μεφεδρόνης σε μεγάλη κλίμακα και συμμετοχή του οργανωμένου εγκλήματος. Ορισμένα στοιχεία υποδηλώνουν ότι, στις χώρες στις οποίες έχουν ληφθεί μέτρα ελέγχου, η μεφεδρόνη εξακολουθεί να είναι διαθέσιμη στην παράνομη αγορά.
(6)
Η μεφεδρόνη δεν έχει καμία αποδεδειγμένη ή αναγνωρισμένη ιατρική αξία ή χρήση στην Ένωση, ούτε υπάρχουν ενδείξεις σύμφωνα με τις οποίες μπορεί να χρησιμοποιηθεί για άλλους θεμιτούς σκοπούς.
(7)
Η μεφεδρόνη δεν είναι σήμερα υπό αξιολόγηση, ούτε έχει αξιολογηθεί από το σύστημα των Ηνωμένων Εθνών. Έντεκα κράτη μέλη ελέγχουν τη μεφεδρόνη στο πλαίσιο της νομοθεσίας για τον έλεγχο των ναρκωτικών σύμφωνα με τις υποχρεώσεις που υπέχουν δυνάμει της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών του 1971 περί ψυχοτρόπων ουσιών. Δύο κράτη μέλη εφαρμόζουν για τη μεφεδρόνη μέτρα ελέγχου στο πλαίσιο της νομοθεσίας τους περί φαρμάκων.
(8)
Η έκθεση αξιολόγησης κινδύνου παρουσιάζει περιορισμένα επιστημονικά στοιχεία και επισημαίνει ότι απαιτούνται περαιτέρω μελέτες σχετικά με τη συνολική επικινδυνότητα της μεφεδρόνης για την υγεία και την κοινωνία. Ωστόσο, λόγω των διεγερτικών ιδιοτήτων της, της ικανότητάς της να προκαλεί εξάρτηση στους χρήστες, του ελκυστικού της δυναμικού, του κινδύνου που ενέχει για την υγεία, της έλλειψης θεραπευτικών ιδιοτήτων και, επομένως, της ανάγκης λήψεως προληπτικών μέτρων, η μεφεδρόνη θα πρέπει να υπαχθεί σε μέτρα ελέγχου.
(9)
Δεδομένου ότι έντεκα κράτη μέλη έχουν ήδη υποβάλει σε έλεγχο τη μεφεδρόνη, η υπαγωγή της σε έλεγχο σε ολόκληρη την Ένωση μπορεί να επιτρέψει να αποτραπούν προβλήματα κατά τη διασυνοριακή επιβολή του νόμου και τη δικαστική συνεργασία,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Σύμφωνα με το εθνικό δίκαιό τους, τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα απαιτούμενα μέτρα για την υπαγωγή της ουσίας 4-methylmethcathinone (μεφεδρόνη) σε μέτρα ελέγχου και ποινικές κυρώσεις, όπως προβλέπει η νομοθεσία τους σε συμμόρφωση προς τις υποχρεώσεις που υπέχουν δυνάμει της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών του 1971 για τις ψυχοτρόπους ουσίες.
Άρθρο 2
Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την επόμενη ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Βρυξέλλες, 2 Δεκεμβρίου 2010.