РЕШЕНИЕ НА КОМИСИЯТА
от 25 август 2011 година
относно държавна помощ С 39/09 (ex N 385/2009) - Латвия - Публично финансиране на пристанищна инфраструктура на пристанище Ventspils
(нотифицирано под номер C(2011) 6043)
(само текстът на латвийски език е автентичен)
(текст от значение за ЕИП)
(2011/784/ЕС)
ЕВРОПЕЙСКАТА КОМИСИЯ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 108, параграф 2, първа алинея от него,
като взе предвид Споразумението за Европейското икономическо пространство, и по-специално член 62, параграф 1, буква а) от него,
като покани заинтересованите страни да представят мненията си в съответствие с посочените по-горе разпоредби (1),
като има предвид, че:
1. ПРОЦЕДУРА
(1)
С електронно уведомление от 26 юни 2009 г. съгласно член 108, параграф 3 от Договора за функционирането на Европейския съюз Латвия информира за мярка за предоставяне на публично финансиране за строителството на пристанищна инфраструктура на пристанище Ventspils.
(2)
С писмо от 15 декември 2009 г. Комисията информира Латвия, че е взела решение да започне официалната процедура по разследване, посочена в член 108, параграф 2 от ДФЕС, по отношение на част от мярката.
(3)
Решението на Комисията за започване на процедура бе публикувано в Официален вестник на Европейския съюз (2) (наричано по-долу „решение за откриване“). Комисията покани заинтересованите страни да представят мненията си.
(4)
Комисията не получи мнения от заинтересовани страни. С писма от 16 март 2010 г., 7 април 2010 г., 12 април 2010 г. и 14 април 2010 г. латвийските власти представиха мненията си относно решението за откриване на процедура.
(5)
С писма от 21 септември 2010 г., 22 декември 2010 г. и 18 март 2011 г. Комисията поиска допълнителна информация. С писма от 8 октомври 2010 г., 20 януари 2011 г., 22 март 2011 г. и 31 март 2011 г. латвийските власти предоставиха необходимата информация.
(6)
Състояха се и няколко срещи между службите на Комисията и латвийските власти. Преди и след тези срещи латвийските власти предоставиха допълнителна информация.
2. ОПИСАНИЕ
2.1. ПРОЕКТЪТ
(7)
Целта на проекта е модернизирането на пристанищната инфраструктура. Проектът се състои от следните подпроекти, чието изпълнение е предвидено за 2010-2014 г.:
а)
строителство на терминал за сухи товари,
б)
строителство на котвена стоянка № 35,
в)
строителство на котвена стоянка № 12,
г)
реконструкция на северен вълнолом,
д)
драгиране на пристанищния басейн,
е)
строителство на подходна железопътна линия,
ж)
ремонт на кейовете за акостиране на корабите на пристанищната администрация,
з)
укрепване на брега на канала.
2.2. ОБХВАТ НА НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ
(8)
В решението си от 15 декември 2009 г. (3) Комисията изразява мнението, че не е необходимо да вземе решение дали публичното финансиране на вълнолом, укрепването на брега на канала и ремонта на кейовете за акостиране, използвани от кораби на пристанищната администрация, представлява държавна помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС на ниво пристанищна администрация, тъй като такава помощ би била съвместима с вътрешния пазар.
(9)
По отношение на публичното финансиране на драгирането и подходната железопътната линия Комисията счете, че то включва държавна помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС и обяви помощта на ниво пристанищна администрация за съвместима с вътрешния пазар.
(10)
По отношение на публичното финансиране на нов терминал и две котвени стоянки Комисията счете, че то включва държавна помощ на ниво пристанищна администрация. Комисията стигна до заключението, че помощта за пристанищната администрация е съвместима с вътрешния пазар.
(11)
Терминалът за сухи насипни товари и двете котвени стоянки ще бъдат експлоатирани от частни страни. За тази цел пристанищната администрация ще сключи концесионни договори за срок от 35 години с доставчиците на пристанищни услуги. Няма да бъде проведена тръжна процедура за сключването на концесионни договори. Предварително е определена концесионната такса, която ще заплащат избраните доставчици на пристанищни услуги, въз основа на оценка, извършена от независим експерт.
(12)
В решението си от 15 декември 2009 г. Комисията изрази съмнения, че концесионната цена включва държавна помощ. Въз основа на наличната към онзи момент информация Комисията не успя да стигне до заключение дали публичното финансиране на нивото на тримата концесионери на съобразената с потребителите пристанищна инфраструктура има характера на помощ.
(13)
Комисията също така установи, че крайните потребители ще имат достъп до новопостроената инфраструктура при недискриминационни условия.
(14)
Следователно единствено потенциална помощ на ниво концесионери подлежи на официална процедура по разследване.
2.3. КОНЦЕСИОННИ ДОГОВОРИ
2.3.1. ТЕРМИНАЛ ЗА СУХИ НАСИПНИ ТОВАРИ
(15)
Пристанищната администрация възнамерява да сключи концесионен договор за експлоатиране на новопостроения терминал с […] (4). Понастоящем операторът извършва дейности по обработка на товари на територията, отдадена под наем от пристанищната администрация […], въз основа на споразумение за преотдаване, сключено с […].
(16)
Според латвийските власти […] възнамерява да разшири дейностите си и да използва наетата територия в нейната цялост за собствените си дейности, като следователно планира да прекрати договора за преотдаване.
(17)
Пристанищната администрация взе решение да построи нов терминал и впоследствие да предостави концесия на […], така че […] да може да продължи дейностите си на пристанището.
2.3.2. КОТВЕНА СТОЯНКА № 35 ЗА ТЕЧНИ ТОВАРИ
(18)
Според латвийските власти възстановяването на капацитета за течни товари на пристанище Ventspils е свързано точно с това местоположение поради ограничения, свързани с изискваната дълбочина за приемане на кораби за течни товари със съответния тонаж.
(19)
В момента цялата територия в съседство се отдава под наем на […]. Латвийските власти имат намерение да сключат концесионен договор за експлоатиране на новата котвена стоянка с […], който обработва течни товари на пристанището и следователно вече притежава необходимото оборудване за трансбордиране на течни товари, включително и противопожарно оборудване.
2.3.3. КОТВЕНА СТОЯНКА № 12 ЗА ОБЩИ И НАСИПНИ ТОВАРИ
(20)
Един от потребителите на котвената стоянка ще бъде дъщерно дружество на […], което възнамерява да създаде фабрика за строителни модули на територията на пристанището въз основа на дългосрочно споразумение за наем на земи, сключено с пристанищната администрация. Строителните модули ще бъдат транспортирани до експортни пазари от кораби ро-ро.
(21)
Транспортът на модулите от самата фабрика до котвената стоянка ще бъде извършен с железопътен и сухопътен транспорт през територията на универсален терминал № 2, управляван от […]. С тази цел след построяването на котвената стоянка ще бъде подписано тристранно споразумение между […], […] и пристанищната администрация.
(22)
Според латвийските власти […] и […] са единствените потенциални оператори на котвена стоянка № 12. Пристанищната администрация първоначално възнамеряваше да предостави концесия на […].
2.4. ОСНОВАНИЯ ЗА ЗАПОЧВАНЕ НА ОФИЦИАЛНА ПРОЦЕДУРА ПО РАЗСЛЕДВАНЕ ЗА ОПРЕДЕЛЯНЕ НА МЯРКАТА НА НИВО КОНЦЕСИОНЕРИ КАТО ПОМОЩ
2.4.1. НАЛИЧИЕ НА ДЪРЖАВНА ПОМОЩ
(23)
В решението си за откриване на процедура Комисията изрази предварителното становище, че не са изцяло изпълнени критериите, необходими за достигане на заключение, че пристанищната администрация действа като частен инвеститор, когато определя концесионните такси за бъдещи концесионери.
(24)
Комисията изрази съмнения както по отношение на методиката, използвана за определяне на самата концесионна такса, така и по отношение на независимия характер на експертната оценка.
2.4.1.1. Методики, използвани от пристанищната администрация за определяне на концесионните такси
(25)
Независимият експерт, който оцени концесионните такси, използва две различни методики, а именно сравнителен анализ и приходен подход. По отношение на котвената стоянка за течности, експертът е използвал единствено приходен подход.
(26)
По отношение на сравнителния анализ Комисията отбеляза, че се основава главно на действащи договори на самото пристанище. Следователно Комисията изрази съмнения относно надеждността му. Комисията отбеляза, че сравнителният анализ не може да бъде убедителен, тъй като няма индикации, че по използваните за справка договори се заплаща обусловена от пазара концесионна такса. Освен това Комисията отбеляза, че е извършен анализ по отношение на същите три концесионни споразумения както за терминала за сухи насипни товари, така и за котвена стоянка № 12 за общи и насипни товари въпреки факта, че тези терминали видимо се различават значително по своето естество.
(27)
По отношение на използвания в оценката приходен подход Комисията отбеляза, че очевидно той не отразява инвестиционните разходи в тяхната цялост във връзка с терминала за сухи насипни товари и котвена стоянка № 12.
2.4.1.2. Независимо естество на експертната оценка
(28)
Комисията отбеляза, че още през март 2006 г. е взето решение от пристанищния съвет, което свидетелства за ангажимента на пристанището за предоставяне на концесия за експлоатиране на котвена стоянка № 35 на […] след приключване на строителните дейности. Там се уточнява методиката за изчисление на концесионната такса въз основа на същите принципи, които са залегнали в независимата оценка. Впоследствие Комисията изрази съмнения по отношение на независимото естество на оценката като такава.
2.4.1.3. Заключение
(29)
Комисията отбеляза, че публичното финансиране на строителството на терминал и две котвени стоянки изглежда осигурява селективно икономическо предимство на операторите на въпросната инфраструктура и следователно представлява помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС.
2.4.2. СЪВМЕСТИМОСТ НА ПОМОЩТА
(30)
Предварителното становище на Комисията е, че всяка помощ за концесионерите би представлявала оперативна помощ, която облекчава разходите, които те биха покрили при обичайни обстоятелства. Според практиката на Съда тази оперативна помощ по същество е несъвместима с вътрешния пазар (5).
3. МНЕНИЯ ОТ ЛАТВИЯ
3.1.1. КОНЦЕСИОНЕРИТЕ
(31)
Латвийските власти твърдят, че тримата оператори са избрани от пристанищната администрация по обективни съображения и представляват най-жизнеспособната алтернатива като оператори на новоизградената инфраструктура.
3.1.1.1. Терминал за сухи насипни товари
(32)
Пристанищната администрация възнамерява да предостави концесията за експлоатиране на терминала за сухи насипни товари на […], чиято основна дейност е трансбордиране на дървесина. Латвийските власти обясняват, че присъствието на […] на пристанището е ключово поради особеното значение на износа на дървесина за региона.
(33)
Както бе обяснено по-горе, […] понастоящем предоставя услуги по обработка на товари на територията, отдадена под наем от пристанищната администрация на […] въз основа на споразумение за преотдаване, сключено с […]. Предвид намерението на […] да разшири дейностите си и да използва наетата територия в нейната цялост, през октомври 2005 г. пристанищният съвет прие решение за строителството на нов терминал и впоследствие предостави концесията за експлоатирането му на […] (вж. приложение I).
(34)
Латвийските власти твърдят, че решението за възлагане на концесионен договор точно на този оператор се основава на чисто обективни търговски съображения. В този смисъл латвийските власти подчертават, че […] представлява най-осъществимото решение за експлоатиране на терминала, тъй като вече притежава оборудването, необходимо за обработка на сухи товари. Освен това друг потенциален концесионер не е проявил интерес към експлоатирането на терминала за сухи насипни товари. Латвийските власти подчертават, че е в интерес на пристанищната администрация да започне преговори с всички потенциално заинтересовани страни, и по-специално поради факта, че значителна част от земите на пристанището остава неизползвана.
(35)
[…] трансбордира повече от […] хиляди м3 на година на пристанището и следователно вече е създадена солидна бизнес мрежа. Пристанищната администрация счита, че дружеството би могло да поддържа такъв оборот на товари в бъдеще и следователно предлага необходимите гаранции по отношение на възстановяването на инвестициите, извършени от пристанищната администрация.
3.1.1.2. Котвена стоянка № 35
(36)
Котвената стоянка ще замени кей № 1 за трансбордиране на опасни течни товари. Кеят вече е остарял и следователно не може да бъде използван за обработката на товари. Както бе обяснено по-горе, възстановяването на капацитета за течни товари на пристанище Ventspils е свързано точно с това местоположение поради изисквания за безопасността и ограничения, свързани с дълбочина за кораби за течни товари с определен тонаж.
(37)
Латвийските власти заявяват, че предоставянето на концесията за експлоатиране на котвена стоянка № 35 на различно дружество не е възможно на практика точно поради специфичното местоположение на въпросната инфраструктура в рамките на пристанището. Понастоящем цялата пристанищна територия в съседство се отдава под наем на […] (вж. приложение II).
(38)
Освен това се твърди, че подобно на […], тъй като вече обработва течни товари на пристанище Ventspils, […] притежава цялото необходимо оборудване за трансбордиране на течни товари, което е ключово за експлоатирането на котвената стоянка.
3.1.1.3. Котвена стоянка № 12
(39)
Проектът има за цел да увеличи капацитета за разтоварване на общи товари. Латвийските власти обясняват, че решението за строителство на котвената стоянка е свързано със сключването на дългосрочно споразумение за наем от пристанищната администрация с дъщерното дружество на […]. Дъщерното дружество на […] възнамерява да създаде фабрика за строителни модули на територията на пристанището. Строителните модули могат да бъдат транспортирани до експортни пазари единствено от кораби ро-ро.
(40)
Латвийските власти обаче подчертават, че преди сключването на договора за наем с […] пристанищната администрация взе участие в различни тръжни процедури, организирани от спедитори и потенциални концесионери на котвена стоянка № 12 като […], но без успех.
(41)
Според латвийските власти транспортът на модулите от самата фабрика до котвената стоянка ще бъде извършен с железопътен и сухопътен транспорт през територията на универсален терминал № 2, управляван от […]. С тази цел след построяването на котвената стоянка ще бъде подписано тристранно споразумение между […], […] и пристанищната администрация.
(42)
Освен това латвийските власти заявяват, че има само двама потенциални оператори на котвената стоянка, т.е. […] и […]. С мненията, представени в контекста на официалната процедура по разследване, латвийските власти са изяснили, че концесионният договор за експлоатирането на котвената стоянка ще бъде възложен на […].
(43)
Като се има предвид, че единственият начин за доставка на строителните модули от фабриката до котвена стоянка № 12 е през територията, отдадена под наем на […] (вж. приложение III), пристанищната администрация счита, че […] осигурява най-реалистичната алтернатива.
(44)
Освен това латвийските власти подчертават, че площта на пристанищния парцел в съседство с котвената стоянка не позволява складирането на товари. Следователно е необходимо да се осигурят надеждни връзки с други части на пристанището, в които е възможно складирането.
(45)
Твърди се и, че като се вземат предвид както местоположението на котвената стоянка, така и техническите параметри, котвената стоянка ще обслужва спедитори, намиращи се на площ от 12 ха, независимо от вида обработвани товари.
3.1.2. ЕКСПЕРТНА ОЦЕНКА
(46)
За всеки концесионен договор за съобразена с потребителите инфраструктура са изготвени отделни оценки. Латвийските власти твърдят, че тези оценки са извършени съгласно латвийските стандарти за оценяване и международните стандарти за оценяване.
(47)
По отношение на използваната методика латвийските власти подчертават, че предвид местоположението и характеристиките на пристанищата в Рига и Лиепаджа сравнителният анализ (така наречения сравнителен подход) е напълно надежден. Концесионните такси, изплатени от доставчиците на услуги, които извършват дейност на тези пристанища, са обявени от самите пристанищни власти и следователно следва да се приемат за надеждни.
(48)
Според латвийските власти преразгледаните оценки, основани на анализ на паричния поток, следва и да разсеят съмненията на Комисията по отношение на техния независим характер.
(49)
Впоследствие Комисията ще уточни на свой ред използваната от експерта методика при определяне на концесионните такси.
3.1.2.1. Терминал за сухи насипни товари
(50)
Оценката се основава на два метода, както следва:
(51)
Сравнителният анализ се извършва по отношение на три договора на пристанище Ventspils, които се считат за съпоставими. Експертът е използвал коефициент за корекция за определяне на адекватна концесионна такса. Следните фактори са взети предвид: време и условия на сключване на договора, местоположение, описание на котвените стоянки, наета площ, технически условия на терминалите и достъп до комунални услуги.
(52)
Изчислената концесионна такса е равна на […] EUR на кв.м годишно. Оценителят определя концесионната такса от […] EUR на кв.м годишно.
(53)
Приходният подход се използва за оценяване на това дали дисконтираните стойности на бъдещ приход позволяват пълното покриване на общите инвестиционни разходи (включително и разходи за зоната за товарене, драгиране и подходната железопътна линия) и представя финансови прогнози за срок от 25 години. Очакваните приходи и разходи се коригират с процент на дисконтиране от 7,5 %, което отразява нивото на инвестиционен риск.
(54)
Независимата оценка взема предвид приходите от пристанищни тарифи и такси и приходите от използването на пристанищни парцели и инфраструктура. Взети са предвид общите инвестиционни разходи.
(55)
Въз основа на различните нива на оборот на товари, нетната настояща стойност, вътрешната норма на възвращаемост и съотношението на ползите и разходите се предвижда концесионните такси да варират от […] EUR на кв.м до […] EUR на кв.м годишно. Финансовите показатели обосновават концесионна такса от поне […] EUR на кв.м годишно за среден оборот на товари от […] тона годишно и […] EUR на кв.м годишно за среден оборот на товари от […] тона годишно. Ако средният оборот надвишава […] тона годишно, концесионната такса може да бъде на минимални нива.
(56)
Предвид прогнозния среден оборот на товари от […] тона годишно, независимият оценител стига до заключението, че е обоснована годишна концесионна такса от между […] EUR и […] EUR на кв.м годишно.
(57)
Предвид двата посочени по-горе метода, независимият оценител е определил концесионна такса от […] EUR на кв.м годишно.
(58)
Таблицата по-долу представя стойностите на финансовите показатели по проекта, като се вземе предвид произтичащата концесионна такса:
Оборот на товари […] тона, концесионна такса […] EUR на кв.м годишно, процент на дисконтиране 7,5 %, темп на растеж 2,28 %
Показател
Без безвъзмездни средства по Кохезионния фонд
С безвъзмездни средства по Кохезионния фонд
вътрешна норма на възвращаемост
[…] %
[…] %
нетна настояща стойност
[…]
[…]
(59)
Така оценката на независимия оценител потвърди целесъобразността на концесионната такса, изчислена съгласно посоченото по-горе, т.е. […] EUR на кв.м годишно.
3.1.2.2. Котвена стоянка № 35
(60)
Приходният подход представя финансови прогнози за срок от 25 години. Очакваните приходи и разходи се коригират със същия процент на дисконтиране от 7,5 %, което отразява нивото на инвестиционен риск.
(61)
Независимата оценка взема предвид прихода от пристанищни тарифи и такси и прихода от използването на пристанищни земи и инфраструктура. Взети са предвид общите инвестиционни разходи.
(62)
Въз основа на различните нива на оборот на товари, нетната настояща стойност, вътрешната норма на възвращаемост и съотношението на разходите и ползите се предвижда концесионните такси да варират от […] EUR на кв.м до […] EUR на кв.м годишно. Финансовите показатели обосновават годишна концесионна такса от над […] EUR на кв.м годишно за очакван оборот на товари от […] тона годишно и по-висока от […] EUR на кв.м годишно за очакван оборот на товари от […] тона годишно. При по-висок оборот на товари концесионната такса може да бъде на минимални нива.
(63)
Предвид 30-годишния срок за амортизация на дълбоководни котвени стоянки, независимият оценител е определил стойността на концесионната такса на […] EUR годишно, т.е. 1/30 от инвестиционните разходи за котвена стоянка с изключение на дейностите по драгиране.
(64)
Таблицата по-долу посочва финансовите резултати по проекта за годишен оборот на товари от […] тона, като се вземе предвид концесионна такса от […] EUR годишно. Общите инвестиционни разходи, включително и дейностите по драгиране, са взети предвид при изчисленията.
Оборот на товари […] тона, концесионна такса […] EUR на кв.м годишно, процент на дисконтиране 7,5 %, темп на растеж 2,28 %
Показател
Без безвъзмездни средства по Кохезионния фонд
С безвъзмездни средства по Кохезионния фонд
вътрешна норма на възвращаемост
[…] %
[…] %
нетна настояща стойност
[…]
[…]
(65)
Следователно оценителят е определил концесионна такса от […] EUR годишно (вместо […] EUR годишно, както бе предвидено първоначално).
3.1.2.3. Котвена стоянка № 12
(66)
Оценката се основава на два метода, т.е. сравнителен подход с анализ на сделки и приходен подход.
(67)
Първо, концесионният договор е съпоставен с три договора на пристанище Ventspils, които се приемат за съпоставими. Като се вземат предвид специфичните особености и характеристики на инфраструктурата, която е предмет на тези три договора, оценителят използва коефициент за корекция с цел определяне на адекватна концесионна такса. Следните фактори са взети предвид: време и условия на сключване на сделката, местоположение, описание на котвените стоянки, наета площ, технически условия на инфраструктурата и достъп до комунални услуги.
(68)
Изчислената концесионна такса е равна на […] EUR на кв.м годишно. Концесионната такса е определена на […] EUR на кв.м годишно.
(69)
Приходният подход се използва за оценяване на това дали дисконтираните стойности на бъдещ приход позволяват пълното покриване на общите инвестиционни разходи (включително и разходи за драгиране и подходна железопътната линия) и осигурява финансови прогнози за срок от 25 години. Очакваните приходи и разходи се коригират с процент на дисконтиране от 7,5 %, което отразява нивото на инвестиционен риск.
(70)
Независимата оценка взема предвид приходите от пристанищни тарифи и такси и приходите от използването на пристанищни земи и инфраструктура. Взети са предвид общите инвестиционни разходи, включително и публичното финансиране.
(71)
Въз основа на различните нива на оборот на товари, нетната настояща стойност, вътрешната норма на възвращаемост и съотношението на ползите и разходите се предвижда концесионните такси да варират от […] EUR на кв.м до […] EUR на кв.м годишно. Независимият оценител е стигнал до заключението, че финансовите показатели (нетната настояща стойност е положителна) обосновават концесионна такса, не по-ниска от […] EUR на кв.м годишно за очакван оборот на товари от […] тона годишно и […] EUR на кв.м годишно за очакван оборот на товари от […] тона годишно.
(72)
С оглед на предвидения обем от […] тона годишно, оценителят е стигнал до заключението, че е обоснована концесионна такса от поне […] EUR на кв.м годишно.
(73)
Предвид двата посочени по-горе метода, независимият оценител е определил концесионна такса от […] EUR кв.м годишно.
(74)
Таблицата по-долу представя стойностите на финансовите показатели по проекта, като се вземе предвид произтичащата концесионна такса:
Оборот на товари […] тона, концесионна такса […] EUR на кв.м годишно, процент на дисконтиране 7,5 %, темп на растеж 2,28 %
Показател
Без безвъзмездни средства по Кохезионния фонд
С безвъзмездни средства по Кохезионния фонд
вътрешна норма на възвращаемост
[…] %
[…] %
нетна настояща стойност
[…]
[…]
(75)
Следователно оценката на независимия оценител потвърди целесъобразността на концесионната такса, изчислена според посоченото по-горе, т.е. […] EUR на кв.м годишно.
3.1.3. КОНЦЕСИОННАТА ТАКСА
(76)
Въз основа на извършените от независимия оценител оценки латвийските власти взеха решение за определяне на концесионните такси, както следва:
Концесионер
Инфраструктура
Независима оценка
(годишно)
Концесионна такса
(годишно)
[…]
Терминал за сухи насипни товари
[…] EUR
[…] EUR
[…]
Котвена стоянка № 35
[…] EUR
[…] EUR
[…]
Котвена стоянка № 12
[…] EUR
[…] EUR
4. ОЦЕНКА
4.1. НАЛИЧИЕ НА ПОМОЩ
(77)
Съгласно член 107, параграф 1 от ДФЕС всяка помощ, предоставена от държава-членка или чрез ресурси на държава-членка, под каквато и да било форма, която нарушава или заплашва да наруши конкуренцията чрез поставяне в по-благоприятно положение на определени предприятия или производството на някои стоки и засяга търговията между държавите-членки, е несъвместима с вътрешния пазар, освен ако не е предвидено друго в ДФЕС.
(78)
Критериите, заложени в член 107, параграф 1, са кумулативни. Следователно с цел установяване дали мярката, предмет на уведомление, представлява държавна помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС, трябва да бъдат изпълнени всички гореспоменати условия. А именно, финансовата помощ:
а)
е предоставена от държава-членка или чрез ресурси на държава-членка,
б)
благоприятства определени предприятия или производството на някои стоки,
в)
нарушава или заплашва да наруши конкуренцията,
г)
засяга търговията между държавите-членки.
4.1.1. ИКОНОМИЧЕСКО ПРЕДИМСТВО
(79)
Според практиката (6) на Съда не е налице предимство за концесионерите, ако частен инвеститор би определил концесионна такса на същото ниво при подобни условия.
(80)
От самото начало Комисията отбелязва, че в този случай концесионните такси са определени предварително посредством отделни оценки, извършени от външен експерт. Латвийските власти са предоставили доказателства, че експертът има подходящо образование и опит.
(81)
Както бе посочено по-горе, независимият оценител сравнява изчислените концесионни такси с тези, определени по три договора на пристанище Ventspils, които се считат за съпоставими. Като се вземат предвид специфичните особености и характеристики на инфраструктурата, която е предмет на тези три договора, независимият оценител използва коефициент за корекция с цел определяне на адекватна концесионна такса.
(82)
Въпреки това въз основа на наличната информация Комисията не може да потвърди дали считаните за референтни договори са възложени чрез тръжна процедура или понастоящем има данни, че концесионните такси, изплатени въз основа на тези договори, могат да се приемат за пазарна цена.
(83)
С оглед на горното Комисията твърди, че сравнителният анализ не е достатъчно надежден и затова не може да бъде достатъчно основание за изключване на възможността концесионерите да са се възползвали от предимство.
(84)
Според втория метод, използван от независимия оценител, концесионните такси и другите приходи на пристанищната администрация биха гарантирали възстановяването на разходите за инфраструктурни инвестиции и определен процент на възвращаемост за 25 години. Пристанищната администрация е взела решение да определи концесионната такса за терминала за сухи насипни товари ([…] EUR на кв.м вместо […] EUR на кв.м годишно) и за котвена стоянка № 35 ([…] EUR вместо […] EUR годишно) значително над стойността, препоръчана от експерта. Следователно действителната възвращаемост, очаквана от пристанищната администрация, е значително по-висока в сравнение със стойността, изчислена от експерта.
(85)
В този смисъл Комисията стигна до заключението, че концесионната такса и другите приходи на пристанищната администрация ѝ позволяват да възстанови всички разходи за инфраструктурни инвестиции, включително и разходите за драгиране и подходна железопътна линия, и да осигури възвращаемост, която съответства на възвращаемостта, която би изисквал частен инвеститор.
(86)
Освен това Комисията отбелязва, че в този случай няма индикации, че пристанищната администрация е определила концесионни такси на ниво, което няма да осигури максимални приходи.
(87)
Включването на клауза за преглед позволява редовното преразглеждане на концесионната такса.
(88)
С оглед на гореспоменатото Комисията е на мнение, че в настоящия случай може да се стигне до заключението, че концесионната такса, определена както е посочено по-горе, не осигурява неоправдани предимства за концесионерите на съобразената с потребителите инфраструктура.
(89)
Това решение по никакъв начин не предопределя евентуален допълнителен анализ на Комисията що се отнася до правилата за обществени поръчки в ЕС или други общи принципи, заложени в ДФЕС.
4.1.2. ЗАКЛЮЧЕНИЕ
(90)
Комисията счита, че публичното финансиране на съобразената с потребителите инфраструктура на пристанище Ventspils не осигурява икономическо предимство на ниво концесионери и мярката следователно не оказва влияние, като поставя избраните доставчици на услуги в по-благоприятно конкурентно положение спрямо конкурентни предприятия.
(91)
Съгласно практиката на съда за класифицирането на мярка като държавна помощ трябва да са изпълнени всички условия, заложени в член 107, параграф 1 от ДФЕС (7). Тъй като мярката, която ще приложат латвийските власти, не осигурява икономическо предимство за бъдещите концесионери, тя следователно не изпълнява кумулативно условията, необходими за определянето на държавна помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС.
5. ЗАКЛЮЧЕНИЕ
(92)
С оглед на гореспоменатото Комисията стигна до заключението, че публичното финансиране на строителството на съобразена с потребителите инфраструктура на пристанище Ventspils не включва помощ на ниво концесионери.
(93)
Това решение засяга единствено аспектите на държавна помощ и не засяга прилагането на други разпоредби от ДФЕС и по-специално концесиите на услуги.
ПРИЕ НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ:
Член 1
Държавната помощ, която Латвия планира да приложи в полза на пристанищната администрация във Ventspils във връзка със строителството на терминал за сухи насипни товари, котвена стоянка № 12 и котвена стоянка № 35, не включва държавна помощ на ниво концесионери по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС.
Прилагането на мярката съответно се одобрява.
Член 2
Адресат на настоящото решение е Република Латвия.
Съставено в Брюксел на 25 август 2011 година.
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 25ης Αυγούστου 2011
σχετικά με την κρατική ενίσχυση C 39/09 (πρώην N 385/09) - Λετονία - Δημόσια χρηματοδότηση λιμενικής υποδομής στον λιμένα Ventspils
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2011) 6043]
(Το κείμενο στη λετονική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(2011/784/ΕΕ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 108 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,
Έχοντας υπόψη τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),
Αφού κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους κατ’ εφαρμογή των ανωτέρω διατάξεων (1),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
1. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
(1)
Με ηλεκτρονική ανακοίνωση της 26ης Ιουνίου 2009, η Λετονία κοινοποίησε, σύμφωνα με το άρθρο 108 παράγραφος 3 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκή Ένωσης (ΣΛΕΕ), μέτρο δημόσιας χρηματοδότησης για την κατασκευή λιμενικής υποδομής στον λιμένα Ventspils.
(2)
Με επιστολή της 15ης Δεκεμβρίου 2009, η Επιτροπή ενημέρωσε τη Λεττονία ότι αποφάσισε να κινήσει την επίσημη διαδικασία έρευνας που ορίζεται στο άρθρο 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ σχετικά με ένα μέρος του εν λόγω μέτρου.
(3)
Η απόφαση της Επιτροπής για την κίνηση της διαδικασίας δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2) (εφεξής «απόφαση για την κίνηση διαδικασίας»). Η Επιτροπή κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους.
(4)
Η Επιτροπή δεν έλαβε παρατηρήσεις ενδιαφερόμενων μερών. Με επιστολές της 16ης Μαρτίου 2010, της 7ης Απριλίου 2010, της 12ης Απριλίου 2010 και της 14ης Απριλίου 2010, οι λετονικές αρχές υπέβαλαν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με την απόφαση για την κίνηση διαδικασίας.
(5)
Η Επιτροπή ζήτησε συμπληρωματικές πληροφορίες για το μέτρο με επιστολές της 21ης Σεπτεμβρίου 2010, της 22ας Δεκεμβρίου 2010 και της 18ης Μαρτίου 2011. Οι λετονικές αρχές κοινοποίησαν τις ζητηθείσες πληροφορίες με επιστολές της 8ης Οκτωβρίου 2010, της 20ής Ιανουαρίου 2011, της 22ας Μαρτίου 2011 και της 31ης Μαρτίου 2011.
(6)
Επιπλέον, πραγματοποιήθηκαν διάφορες συνεδριάσεις μεταξύ των υπηρεσιών της Επιτροπής και των λετονικών αρχών. Πριν και μετά τις συνεδριάσεις αυτές, οι λετονικές αρχές υπέβαλαν συμπληρωματικές πληροφορίες.
2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ
2.1. ΤΟ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ
(7)
Στόχος του επενδυτικού σχεδίου είναι η αναβάθμιση της λιμενικής υποδομής. Το σχέδιο συνίσταται στα ακόλουθα υποέργα που θα υλοποιηθούν κατά το διάστημα 2010-2014:
α)
κατασκευή τερματικού σταθμού ξηρών φορτίων χύδην·
β)
κατασκευή προβλήτας αριθ. 35·
γ)
κατασκευή προβλήτας αριθ. 12·
δ)
ανακατασκευή του βόρειου κυματοθραύστη·
ε)
βυθοκόρηση της νηοδόχου·
στ)
κατασκευή σιδηροδρομικών οδών πρόσβασης·
ζ)
ανάπλαση της προβλήτας αγκυροβολίας σκαφών της λιμενικής αρχής·
η)
ενίσχυση της ακτής του πορθμού.
2.2. ΠΕΔΙΟ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΑΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ
(8)
Στην απόφαση της 15ης Δεκεμβρίου 2009 (3), η Επιτροπή έκρινε ότι δεν ήταν αναγκαίο να αποφασίσει αν η δημόσια χρηματοδότηση των έργων του κυματοθραύστη, της ενίσχυσης της ακτής του πορθμού και της ανάπλασης της προβλήτας αγκυροβολίας σκαφών της λιμενικής αρχής ενείχε κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ στο επίπεδο της λιμενικής αρχής, εφόσον η ενίσχυση αυτή θα ήταν συμβατή με την εσωτερική αγορά.
(9)
Όσον αφορά τη δημόσια χρηματοδότηση των έργων της βυθοκόρησης και της κατασκευής σιδηροδρομικών οδών πρόσβασης, η Επιτροπή έκρινε ότι ενείχε κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ και κήρυξε την ενίσχυση στο επίπεδο της λιμενικής αρχής συμβατή με την εσωτερική αγορά.
(10)
Όσον αφορά τη δημόσια χρηματοδότηση του νέου τερματικού σταθμού και των δύο προβλητών, η Επιτροπή έκρινε ότι εμπεριείχε κρατική ενίσχυση στο επίπεδο της λιμενικής αρχής και συμπέρανε ότι η ενίσχυση προς τη λιμενική αρχή ήταν συμβατή με την εσωτερική αγορά.
(11)
Ο τερματικός σταθμός διακίνησης ξηρών φορτίων χύδην και οι δύο προβλήτες θα κατασκευαστούν από ιδιώτες. Προς τον σκοπό αυτό, η λιμενική αρχή θα συνάψει συμβάσεις παραχώρησης με φορείς παροχής λιμενικών υπηρεσιών διάρκειας 35 ετών. Δεν θα διεξαχθεί διαγωνισμός για την ανάθεση των συμβάσεων παραχώρησης. Τα τέλη παραχώρησης που θα καταβάλουν οι φορείς παροχής λιμενικών υπηρεσιών οι οποίοι θα επιλεγούν έχουν καθοριστεί εκ των προτέρων βάσει αξιολόγησης που διενήργησε ανεξάρτητος εμπειρογνώμονας.
(12)
Στην απόφαση της 15ης Δεκεμβρίου 2009, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες μήπως η τιμή παραχώρησης εμπεριείχε κρατική ενίσχυση. Βάσει των πληροφοριών που ήταν διαθέσιμες σε εκείνο το στάδιο, η Επιτροπή δεν ήταν σε θέση να κρίνει αν η δημόσια χρηματοδότηση στο επίπεδο των τριών παραχωρησιούχων της λιμενικής υποδομής για συγκεκριμένους χρήστες είχε χαρακτήρα κρατικής ενίσχυσης.
(13)
Η Επιτροπή διαπίστωσε επίσης ότι οι τελικοί χρήστες θα έχουν πρόσβαση στη νέα υποδομή χωρίς διακρίσεις.
(14)
Κατά συνέπεια, μόνο η δυνητική ενίσχυση στο επίπεδο των παραχωρησιούχων αποτελεί αντικείμενο της επίσημης διαδικασίας έρευνας.
2.3. ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗΣ
2.3.1. Ο ΤΕΡΜΑΤΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΞΗΡΩΝ ΦΟΡΤΙΩΝ ΧΥΔΗΝ
(15)
Η λιμενική αρχή προτίθεται να αναθέσει τη σύμβαση παραχώρησης για τη λειτουργία του νεόδμητου τερματικού σταθμού σε […] (4). Σήμερα, ο φορέας εκμετάλλευσης εκτελεί δραστηριότητες διακίνησης εμπορευμάτων στην περιοχή που έχει εκμισθώσει η λιμενική αρχή σε […] βάσει συμφωνίας υπενοικίασης που έχει συνάψει με […].
(16)
Σύμφωνα με τις λετονικές αρχές, ο […] προτίθεται να επεκτείνει τις δραστηριότητές του και να χρησιμοποιήσει ολόκληρη την εκμισθωθείσα περιοχή για τις δικές του δραστηριότητες και, ως εκ τούτου, σκοπεύει να καταγγείλει τη συμφωνία υπενοικίασης.
(17)
Η λιμενική αρχή αποφάσισε να κατασκευάσει έναν νέο τερματικό σταθμό και στη συνέχεια να παραχωρήσει την εκμετάλλευσή του σε […], ώστε […] να μπορεί να συνεχίσει τη λειτουργία του λιμένα.
2.3.2. ΠΡΟΒΛΗΤΑ αριθ. 35 ΓΙΑ ΥΓΡΟ ΦΟΡΤΙΟ
(18)
Σύμφωνα με τις λετονικές αρχές, η αποκατάσταση της ικανότητας διακίνησης υγρών φορτίων στον λιμένα Ventspils είναι συνδεδεμένη με αυτή τη συγκεκριμένη τοποθεσία, λόγω περιορισμών που σχετίζονται με το απαιτούμενο βάθος για την ενδιαίτηση των πλοίων μεταφοράς υγρού φορτίου κατάλληλης χωρητικότητας.
(19)
Ολόκληρη η όμορη περιοχή είναι σήμερα μισθωμένη στην […]. Οι λετονικές αρχές προτίθενται να αναθέσουν τη σύμβαση παραχώρησης για τη λειτουργία της νέας προβλήτας στην […], εφόσον διακινεί υγρά φορτία στον λιμένα και, κατά συνέπεια, διαθέτει ήδη τον απαιτούμενο εξοπλισμό μεταφόρτωσης υγρών φορτίων, συμπεριλαμβανομένου του εξοπλισμού πυρόσβεσης.
2.3.3. ΠΡΟΒΛΗΤΑ αριθ. 12 ΓΙΑ ΓΕΝΙΚΟ ΚΑΙ ΧΥΔΗΝ ΦΟΡΤΙΟ
(20)
Ένας από τους χρήστες της προβλήτας θα είναι θυγατρική της […] που προτίθεται να δημιουργήσει ένα εργοστάσιο παραγωγής κατασκευαστικών στοιχείων στην περιοχή του λιμένα βάσει μακροπρόθεσμης συμφωνίας μίσθωσης γης με τη λιμενική αρχή. Τα κατασκευαστικά στοιχεία θα μεταφέρονται σε εξαγωγικές αγορές με οχηματαγωγά πλοία ro-ro.
(21)
Η μεταφορά των κατασκευαστικών υλικών από το ίδιο το εργοστάσιο στην προβλήτα θα πραγματοποιείται σιδηροδρομικώς και οδικώς, στην περιοχή του τερματικού σταθμού Universal 2, τον οποίο εκμεταλλεύεται η […]. Για τον σκοπό αυτό, θα υπογραφεί τριμερής συμφωνία μεταξύ της […] και της λιμενικής αρχής, μετά την κατασκευή της προβλήτας.
(22)
Σύμφωνα με τις λετονικές αρχές, […] και […] είναι οι μόνοι δυνητικοί φορείς εκμετάλλευσης της προβλήτας αριθ. 12. Η λιμενική αρχή είχε αρχικά την πρόθεση να αναθέσει τη σύμβαση παραχώρησης στην […].
2.4. ΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΟΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΣΤΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΤΩΝ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΙΟΥΧΩΝ
2.4.1. ΥΠΑΡΞΗ ΚΡΑΤΙΚΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ
(23)
Στην απόφασή της για την κίνηση διαδικασίας, η Επιτροπή διαμόρφωσε την αρχική άποψη ότι δεν τηρούνταν τα αναγκαία κριτήρια για να θεωρηθεί ότι η λιμενική αρχή ενήργησε ως ιδιώτης επενδυτής κατά τον καθορισμό των τελών παραχώρησης με τα οποία θα βαρύνονταν οι μελλοντικοί παραχωρησιούχοι.
(24)
Η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες και ως προς τη μεθοδολογία που χρησιμοποιήθηκε για τον καθορισμό του ίδιου του τέλους παραχώρησης καθώς και για τον ανεξάρτητο χαρακτήρα της αποτίμησης του εμπειρογνώμονα.
2.4.1.1. Μεθοδολογία που εφάρμοσε η λιμενική αρχή για τον καθορισμό των τελών παραχώρησης
(25)
Ο ανεξάρτητος εμπειρογνώμονας που αποτίμησε τα τέλη παραχώρησης χρησιμοποίησε δύο διαφορετικές μεθόδους, συγκεκριμένα της συγκριτικής ανάλυσης και των εσόδων. Όσον αφορά την προβλήτα για τα φορτία υγρού φορτίου, ο εμπειρογνώμονας χρησιμοποίησε μόνο τη μέθοδο των εσόδων.
(26)
Όσον αφορά τη συγκριτική ανάλυση, η Επιτροπή παρατήρησε ότι βασιζόταν κατά κύριο λόγο στις υφιστάμενες συμβάσεις στον ίδιο λιμένα. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή διατύπωσε αμφιβολίες ως προς την αξιοπιστία της. Η Επιτροπή επισήμανε ότι μια συγκριτική ανάλυση αυτού του τύπου δεν είχε νόημα, εφόσον δεν υπήρχε καμία ένδειξη ότι τα τέλη παραχώρησης βασίζονταν στα δεδομένα της αγοράς, σύμφωνα με τις συμβάσεις που χρησίμευσαν ως σημείο αναφοράς. Επιπλέον, η Επιτροπή επισήμανε ότι η ανάλυση πραγματοποιήθηκε σε σχέση με τις τρεις ίδιες συμβάσεις παραχώρησης τόσο για τον τερματικό σταθμό ξηρού φορτίου χύδην όσο και για την προβλήτα αριθ. 12 για τη διακίνηση γενικού φορτίου και φορτίου χύδην, παρά το γεγονός ότι η φύση αυτών των δύο τερματικών σταθμών διαφέρει ουσιαστικά.
(27)
Όσον αφορά τη μέθοδο των εσόδων που χρησιμοποιήθηκε στην αξιολόγηση, η Επιτροπή παρατήρησε ότι αυτή δεν φαινόταν να αντανακλά το σύνολο του κόστους της επένδυσης στην περίπτωση του τερματικού σταθμού στερεού φορτίου χύδην και της προβλήτας αριθ. 12.
2.4.1.2. Ανεξάρτητος χαρακτήρας της αποτίμησης του εμπειρογνώμονα
(28)
Η Επιτροπή ανέφερε ότι απόφαση που είχε λάβει η λιμενική αρχή ήδη τον Μάρτιο του 2006 αποκάλυπτε τη δέσμευση της λιμενικής αρχής να παραχωρήσει την εκμετάλλευση της προβλήτας αριθ. 35 στην […] μετά την ολοκλήρωση των κατασκευαστικών έργων. Η εν λόγω απόφαση παρουσίαζε αναλυτικά τη μέθοδο υπολογισμού των τελών παραχώρησης που βασίζεται στις ίδιες αρχές με αυτές της ανεξάρτητης αξιολόγησης. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες ως προς τον ανεξάρτητο χαρακτήρα της καθαυτό αξιολόγησης.
2.4.1.3. Συμπέρασμα
(29)
Η Επιτροπή έκρινε ότι η δημόσια χρηματοδότηση της κατασκευής του τερματικού σταθμού και των δύο προβλητών παρείχε, κατά τα φαινόμενα, επιλεκτικό οικονομικό πλεονέκτημα στους φορείς εκμετάλλευσης της εν λόγω υποδομής και, ως εκ τούτου, συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος της ΣΛΕΕ.
2.4.2. ΤΟ ΣΥΜΒΙΒΑΣΙΜΟ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ
(30)
Η Επιτροπή διαμόρφωσε μια πρώτη άποψη ότι κάθε ενίσχυση στους παραχωρησιούχους θα συνιστούσε λειτουργική ενίσχυση, απαλλάσσοντάς τους από τα έξοδα με τα οποία υποχρεωτικά θα επιβαρύνονταν. Σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου, η εν λόγω λειτουργική ενίσχυση είναι καταρχήν ασυμβίβαστη με την εσωτερική αγορά (5).
3. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΛΕΤΟΝΙΑΣ
3.1.1. ΟΙ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΙΟΥΧΟΙ
(31)
Οι λετονικές αρχές υποστηρίζουν ότι οι τρεις φορείς εκμετάλλευσης επελέγησαν από τη λιμενική αρχή βάσει αντικειμενικών κριτηρίων και αποτελούν την πλέον βιώσιμη εναλλακτική επιλογή ως φορείς της νεόδμητης υποδομής.
3.1.1.1. Τερματικός σταθμός ξηρού φορτίου
(32)
Η λιμενική αρχή προτίθεται να παραχωρήσει την εκμετάλλευση του τερματικού σταθμού ξηρού φορτίου στην […], που ασχολείται κυρίως με τη μεταφόρτωση ξυλείας. Οι λετονικές αρχές εξηγούν ότι η παρουσία της […] στον λιμένα είναι κρίσιμη, λόγω της ιδιαίτερης σημασίας των εξαγωγών ξυλείας για την περιοχή.
(33)
Όπως εξηγείται ανωτέρω, η […] παρέχει σήμερα υπηρεσίες διακίνησης εμπορευμάτων στην περιοχή που έχει εκμισθώσει η λιμενική αρχή στην […] βάσει συμφωνίας υπενοικίασης η οποία έχει συναφθεί με την […]. Δεδομένου ότι η […] προτίθεται να επεκτείνει τις λειτουργίες για να χρησιμοποιήσει το σύνολο της μισθωμένης περιοχής, η λιμενική αρχή εξέδωσε τον Οκτώβριο του 2005 ψήφισμα για την κατασκευή νέου τερματικού σταθμού και συνακόλουθης παραχώρησης της εκμετάλλευσης στην […] (βλέπε παράρτημα 1).
(34)
Οι λετονικές αρχές υποστηρίζουν ότι η απόφαση για την ανάθεση της σύμβασης παραχώρησης στον συγκεκριμένο φορέα εκμετάλλευσης βασίζεται σε καθαρά αντικειμενικούς εμπορικούς λόγους. Από την άποψη αυτή, οι λετονικές αρχές επισημαίνουν ότι […] αποτελεί την πλέον εφικτή λύση για τη λειτουργία του τερματικού σταθμού, διότι κατέχει ήδη τον απαιτούμενο εξοπλισμό χειρισμού ξηρού φορτίου. Επιπλέον, κανένας άλλος δυνητικός παραχωρησιούχος δεν εκδήλωσε ενδιαφέρον να εκμεταλλευτεί τον τερματικό σταθμό ξηρού φορτίου. Οι λετονικές αρχές επισημαίνουν ότι είναι προς το συμφέρον της λιμενικής αρχής να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με όλους τους δυνητικά ενδιαφερόμενους, ιδίως εφόσον ένα σημαντικά μεγάλο μέρος της λιμενικής έκτασης εξακολουθεί να μη χρησιμοποιείται.
(35)
Η […] έχει ήδη μεταφορτώσει στον λιμένα ποσότητες μεγαλύτερες από […] χιλιάδες κυβικά μέτρα ετησίως και έχει, συνεπώς, δημιουργήσει ήδη ένα σταθερό επιχειρηματικό δίκτυο. Η λιμενική αρχή θεωρεί ότι η εταιρεία θα είναι σε θέση να διατηρήσει αυτόν τον κύκλο εργασιών από τη διακίνηση φορτίου στο μέλλον και, με τον τρόπο αυτό, παρέχει τις απαιτούμενες εγγυήσεις όσον αφορά την ανάκτηση των επενδύσεων που πραγματοποίησε η λιμενική αρχή.
3.1.1.2. Προβλήτα αριθ. 35
(36)
Η προβλήτα θα αντικαταστήσει την προβλήτα αριθ. 1 για τη μεταφόρτωση επικίνδυνων υγρών φορτίων. Η προβλήτα είναι πεπαλαιωμένη και δεν μπορεί, συνεπώς, να χρησιμοποιείται για τη διακίνηση φορτίων. Όπως εξηγήθηκε ανωτέρω, η αποκατάσταση της ικανότητας διακίνησης υγρών φορτίων στον λιμένα Ventspils συνδέεται με τη συγκεκριμένη τοποθεσία, λόγω απαιτήσεων ασφαλείας και περιορισμών που σχετίζονται με το απαιτούμενο βάθος για την ενδιαίτηση πλοίων μεταφοράς υγρού φορτίου του κατάλληλου μεγέθους.
(37)
Οι λετονικές αρχές αναφέρουν ότι η παραχώρηση της εκμετάλλευσης της προβλήτας αριθ. 35 σε άλλη εταιρεία δεν είναι εφικτή στην πράξη εξαιτίας ακριβώς της συγκεκριμένης τοποθεσίας της εξεταζόμενης περιοχής εντός του λιμένα. Σήμερα, όλη η όμορη λιμενική περιοχή είναι εκμισθωμένη στην […] (βλέπε παράρτημα II).
(38)
Επιπλέον, προβάλλεται το επιχείρημα ότι, όπως […], εφόσον ο […] διακινεί ήδη υγρά φορτία στον λιμένα Ventspils, ο φορέας εκμετάλλευσης κατέχει όλο τον αναγκαίο εξοπλισμό μεταφόρτωσης υγρών φορτίων που είναι απολύτως αναγκαίος για τη λειτουργία της προβλήτας.
3.1.1.3. Προβλήτα αριθ. 12
(39)
Στόχος του σχεδίου είναι να αυξηθεί η ικανότητα εκφόρτωσης γενικού φορτίου. Οι λετονικές αρχές εξηγούν ότι η απόφαση για την κατασκευή της προβλήτας συνδέεται με τη σύναψη από τη λιμενική αρχή συμφωνίας μακροχρόνιας μίσθωσης γης με τη θυγατρική της […]. Η θυγατρική της […] προτίθεται να κατασκευάσει μονάδα κατασκευαστικών στοιχείων στον λιμένα. Η μεταφορά των κατασκευαστικών στοιχείων σε εξαγωγικές αγορές είναι δυνατόν να γίνεται μόνο με οχηματαγωγά πλοία ro-ro.
(40)
Οι λετονικές αρχές επισημαίνουν, ωστόσο, ότι πριν από τη σύναψη της σύμβασης μίσθωσης με την […], η λιμενική αρχή συμμετείχε σε διάφορους διαγωνισμούς που οργάνωσαν εταιρείες μεταφοράς φορτίου και δυνητικοί παραχωρησιούχοι της προβλήτας αριθ. 12, όπως η […], αλλά ήταν ατελέσφοροι.
(41)
Σύμφωνα με τις λετονικές αρχές, η μεταφορά των κατασκευαστικών στοιχείων από το εργοστάσιο στην προβλήτα μπορεί να γίνει μόνο με μέσα σιδηροδρομικής και οδικής μεταφοράς, διαμέσου της περιοχής του τερματικού σταθμού Universal 2 τον οποίο εκμεταλλεύεται η […]. Προς τον σκοπό αυτό, θα υπογραφεί τριμερής συμφωνία μεταξύ […], […] και της λιμενικής αρχής μετά την κατασκευή της προβλήτας.
(42)
Επιπλέον, οι λετονικές αρχές δηλώνουν ότι υπάρχουν μόνο δύο δυνητικοί φορείς εκμετάλλευσης της προβλήτας, οι […] και […]. Με τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν στο πλαίσιο της διαδικασίας επίσημης έρευνας, οι λετονικές αρχές διευκρίνισαν ότι η σύμβαση παραχώρησης της εκμετάλλευσης της προβλήτας θα ανατεθεί στην […].
(43)
Δεδομένου ότι ο μόνος δυνατός τρόπος μεταφοράς των κατασκευαστικών στοιχείων από το εργοστάσιο κατασκευής στην προβλήτα αριθ. 12 είναι μέσω της περιοχής που έχει εκμισθωθεί στην […] (βλέπε παράρτημα III), η λιμενική αρχή θεωρεί […] την πλέον ρεαλιστική εναλλακτική επιλογή.
(44)
Ακόμη, οι λετονικές αρχές επισημαίνουν ότι η επιφάνεια της λιμενικής έκτασης που συνορεύει με την προβλήτα δεν είναι κατάλληλη για την αποθήκευση φορτίου. Ως εκ τούτου, είναι απαραίτητο να διασφαλιστούν οι αξιόπιστες συνδέσεις με άλλες περιοχές του λιμένα όπου θα είναι εφικτή η αποθήκευση.
(45)
Ισχυρίζονται επίσης ότι, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τη χωροθέτηση της προβλήτας όσο και τις τεχνικές παραμέτρους της, η προβλήτα θα εξυπηρετεί εταιρείες μεταφοράς φορτίου που είναι εγκατεστημένες σε έκταση 12 εκταρίων, ανεξάρτητα από τον τύπο του διακινούμενου φορτίου.
3.1.2. Η ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΑ
(46)
Έχουν πραγματοποιηθεί χωριστές αποτιμήσεις για κάθε σύμβαση παραχώρησης υποδομής για συγκεκριμένους χρήστες. Οι λετονικές αρχές υποστηρίζουν ότι οι εν λόγω αποτιμήσεις ήταν σύμφωνες με τα εθνικά και τα διεθνή πρότυπα αποτίμησης.
(47)
Όσον αφορά την εφαρμοσθείσα μεθοδολογία, οι λετονικές αρχές επισημαίνουν ότι, δεδομένης της χωροθέτησης και των χαρακτηριστικών των λιμένων της Ρίγας και της Liepaja, η μέθοδος συγκριτικής ανάλυσης (αποκαλούμενη «μέθοδος σύγκρισης») είναι απολύτως αξιόπιστη. Τα τέλη παραχώρησης που καταβάλλουν οι φορείς παροχής υπηρεσιών οι οποίοι δραστηριοποιούνται σε αυτούς τους λιμένες έχουν καθοριστεί από τις ίδιες τις λιμενικές αρχές και πρέπει, κατά συνέπεια, να θεωρούνται αξιόπιστα.
(48)
Σύμφωνα με τις λετονικές αρχές, οι αναθεωρημένες αποτιμήσεις, που βασίζονται σε ανάλυση ταμειακών ροών, πρέπει επίσης να άρουν τις αμφιβολίες της Επιτροπής ως προς τον ανεξάρτητο χαρακτήρα τους.
(49)
Στη συνέχεια, η Επιτροπή θα εξετάσει διεξοδικά τη μεθοδολογία που χρησιμοποίησε ο εμπειρογνώμονας για τον καθορισμό των τελών παραχώρησης.
3.1.2.1. Τερματικός σταθμός στερεού φορτίου
(50)
Η εκτίμηση βασίζεται στις ακόλουθες δύο μεθόδους:
(51)
Η συγκριτική ανάλυση διεξάγεται για τρεις συμβάσεις που θεωρούνται συγκρίσιμες με αυτές του λιμένα Ventspils. Ο εμπειρογνώμονας χρησιμοποίησε διορθωτικούς συντελεστές για να καθορίσει ένα επαρκές τέλος παραχώρησης. Ελήφθησαν υπόψη οι ακόλουθοι παράγοντες: χρόνος και όροι σύναψης της σύμβασης, χωροθέτηση, περιγραφή των προβλητών, μισθωμένη περιοχή, τεχνικές συνθήκες των τερματικών σταθμών και πρόσβαση σε κοινωφελείς υπηρεσίες.
(52)
Το υπολογισθέν τέλος παραχώρησης ανέρχεται σε […] ευρώ/τμ ετησίως. Ο εκτιμητής καθόρισε το τέλος της παραχώρησης σε […] ευρώ/τμ ετησίως.
(53)
Η μέθοδος των εσόδων εφαρμόζεται για να εκτιμηθεί αν η προεξόφληση των μελλοντικών εσόδων επιτρέπει να καλυφθεί πλήρως το συνολικό κόστος της επένδυσης (συμπεριλαμβανομένων των εξόδων για την περιοχή φόρτωσης, τη βυθοκόρηση και την κατασκευή των σιδηροδρομικών οδών πρόσβασης) και παρέχει δημοσιονομικές προβολές για περίοδο 25 ετών. Τα εκτιμώμενα έσοδα και έξοδα διορθώνονται με συντελεστή προεξόφλησης 7,5 % που αντανακλά το επίπεδο κινδύνου της επένδυσης.
(54)
Η ανεξάρτητη εκτίμηση λαμβάνει υπόψη τα έσοδα από λιμενικά δικαιώματα και τέλη και τα έσοδα από τη χρήση της λιμενικής γης και υποδομής. Λαμβάνεται υπόψη το συνολικό κόστος της επένδυσης.
(55)
Βάσει διαφορετικών επιπέδων κύκλου εργασιών από τη διακίνηση φορτίων, γίνεται πρόβλεψη καθαρής παρούσας αξίας (ΚΠΑ), εσωτερικού συντελεστή αποδοτικότητας (ΕΣΑ) και συντελεστή κόστους-ωφέλειας (ΣΚΟ) για τον καθορισμό τελών παραχώρησης που κυμαίνονται από […] ευρώ/τμ ετησίως μέχρι […] ευρώ/τμ ετησίως. Οι χρηματοοικονομικοί δείκτες δικαιολογούν τέλος παραχώρησης τουλάχιστον […] ευρώ/τμ ετησίως σε μέσο κύκλο εργασιών από τη διακίνηση φορτίου […] τόνων ετησίως και […] ευρώ/τμ ετησίως για μέσο κύκλο εργασιών από τη διακίνηση φορτίου […] τόνων ετησίως. Εάν ο μέσος κύκλος εργασιών είναι μεγαλύτερος από […] τόνους ετησίως, το τέλος παραχώρησης μπορεί να είναι το ελάχιστο.
(56)
Δεδομένου ότι η πρόβλεψη του μέσου κύκλου εργασιών από διακίνηση φορτίου αφορά […] τόνους ετησίως, ο ανεξάρτητος εκτιμητής συμπεραίνει ότι δικαιολογείται ετήσιο τέλος παραχώρησης που κυμαίνεται από […] ευρώ έως […] ευρώ/τμ ετησίως.
(57)
Λαμβάνοντας υπόψη και τις δύο μεθόδους που αναλύθηκαν ανωτέρω, ο ανεξάρτητος εκτιμητής όρισε το τέλος παραχώρησης σε […] ευρώ/τμ ετησίως.
(58)
Ο κατωτέρω πίνακας παρουσιάζει τις τιμές των χρηματοοικονομικών δεικτών του σχεδίου λαμβάνοντας υπόψη το συνακόλουθο τέλος παραχώρησης:
Κύκλος εργασιών από διακίνηση φορτίου […] τόνων, τέλος παραχώρησης […] ευρώ/τμ ετησίως, συντελεστής προεξόφλησης 7,5 %, συντελεστής ανάπτυξης 2,28 %
Δείκτης
Χωρίς την επιχορήγηση του Ταμείου Συνοχής
Με την επιχορήγηση του Ταμείου Συνοχής
ΕΣΑ
[…] %
[…] %
ΚΠΑ
[…]
[…]
(59)
Έτσι, η εκτίμηση του ανεξάρτητου εκτιμητή επιβεβαίωσε την ορθότητα του τέλους παραχώρησης που υπολογίστηκε με τις ανωτέρω μεθόδους, δηλαδή […] ευρώ/τμ ετησίως.
3.1.2.2. Προβλήτα αριθ. 35
(60)
Η μέθοδος των εσόδων συνίσταται σε χρηματοοικονομικές προβολές για περίοδο 25 ετών. Τα εκτιμώμενα έσοδα και έξοδα διορθώνονται με τον ίδιο συντελεστή προεξόφλησης 7,5 % που αντανακλά το επίπεδο του επενδυτικού κινδύνου.
(61)
Η ανεξάρτητη εκτίμηση λαμβάνει υπόψη τα έσοδα από λιμενικά δικαιώματα και τέλη και τα έσοδα που προκύπτουν από τη χρήση της λιμενικής γης και υποδομής. Λαμβάνεται υπόψη το συνολικό κόστος της επένδυσης.
(62)
Βάσει των διαφορετικών επιπέδων κύκλου εργασιών από τη διακίνηση φορτίων, γίνεται πρόβλεψη καθαρής παρούσας αξίας (ΚΠΑ), εσωτερικού συντελεστή αποδοτικότητας (ΕΣΑ) και συντελεστή κόστους-ωφέλειας (ΣΚΟ) για τον καθορισμό τελών παραχώρησης που κυμαίνονται από […] ευρώ ετησίως μέχρι […] ευρώ/τμ ετησίως. Οι χρηματοοικονομικοί δείκτες δικαιολογούν τέλος παραχώρησης τουλάχιστον […] ευρώ ετησίως σε μέσο κύκλο εργασιών από τη διακίνηση φορτίου […] τόνων ετησίως και […] ευρώ ετησίως για μέσο κύκλο εργασιών από τη διακίνηση φορτίου […] τόνων ετησίως. Εάν ο μέσος κύκλος εργασιών είναι μεγαλύτερος από […] τόνους ετησίως, το τέλος παραχώρησης μπορεί να είναι το ελάχιστο.
(63)
Λαμβάνοντας υπόψη περίοδο 30 ετών για την απόσβεση προβλητών βαθέων υδάτων, ο ανεξάρτητος εκτιμητής καθόρισε την τιμή του τέλους παραχώρησης σε […] ευρώ ετησίως, δηλαδή στο 1/30 του επενδυτικού κόστους της προβλήτας, εξαιρουμένων των εργασιών βυθοκόρησης.
(64)
Ο κατωτέρω πίνακας παρουσιάζει τα χρηματοοικονομικά αποτελέσματα του επενδυτικού σχεδίου για ετήσιο κύκλο εργασιών από τη διακίνηση φορτίου […] τόνων, λαμβάνοντας υπόψη τέλος παραχώρησης […] ευρώ ετησίως. Στον υπολογισμό ελήφθη υπόψη το επενδυτικό κόστος, συμπεριλαμβανομένων των έργων βυθοκόρησης.
Κύκλος εργασιών από διακίνηση φορτίου […] τόνων, τέλος παραχώρησης […] ευρώ/τμ ετησίως, συντελεστής προεξόφλησης 7,5 %, συντελεστής ανάπτυξης 2,28 %
Δείκτης
Χωρίς την επιχορήγηση του Ταμείου Συνοχής
Με την επιχορήγηση του Ταμείου Συνοχής
ΕΣΑ
[…] %
[…] %
ΚΠΑ
[…]
[…]
(65)
Έτσι, ο εκτιμητής καθόρισε το τέλος παραχώρησης σε […] ευρώ ετησίως (αντί […] ευρώ ετησίως, όπως είχε αρχικά προβλεφθεί).
3.1.2.3. Προβλήτα αριθ. 12
(66)
Η αποτίμηση βασίζεται σε δύο μεθόδους, δηλαδή τη μέθοδο της συγκρίσιμης συναλλαγής και τη μέθοδο των εσόδων.
(67)
Πρώτον, η σύμβαση παραχώρησης αναλύεται συγκριτικά με τρεις συμβάσεις που θεωρούνται συγκρίσιμες στον λιμένα Ventspils. Λαμβάνοντας υπόψη τα ειδικά στοιχεία και χαρακτηριστικά της υποδομής που αφορά αυτές τις τρεις συμβάσεις, ο εκτιμητής χρησιμοποίησε συντελεστές διόρθωσης για να καθορίσει ένα επαρκές τέλος παραχώρησης. Ελήφθησαν υπόψη οι ακόλουθοι παράγοντες: χρόνος και όροι σύναψης της συμφωνίας, χωροθέτηση, περιγραφή των θέσεων αγκυροβολίας, μισθωμένη έκταση, τεχνικά στοιχεία της υποδομής, πρόσβαση σε κοινωφελείς υπηρεσίες.
(68)
Το υπολογισθέν τέλος παραχώρησης είναι […] ευρώ/τμ ετησίως. Το τέλος παραχώρησης ορίστηκε σε […] ευρώ/τμ ετησίως.
(69)
Η μέθοδος των εσόδων χρησιμοποιείται για να εκτιμηθεί αν η προεξόφληση των μελλοντικών εσόδων επιτρέπει να καλυφθεί πλήρως το συνολικό κόστος της επένδυσης, (περιλαμβανομένων των εξόδων βυθοκόρησης και κατασκευής των σιδηροδρομικών οδών πρόσβασης) και παρέχει δημοσιονομικές προβολές για περίοδο 25 ετών. Τα εκτιμώμενα έσοδα και έξοδα διορθώνονται με συντελεστή προεξόφλησης 7,5 % που αντανακλά το επίπεδο κινδύνου της επένδυσης.
(70)
Η ανεξάρτητη εκτίμηση λαμβάνει υπόψη τα έσοδα από λιμενικά δικαιώματα και τέλη και τα έσοδα από τη χρήση της λιμενικής έκτασης και υποδομής. Λαμβάνεται υπόψη το συνολικό κόστος της επένδυσης, περιλαμβανομένης της δημόσιας χρηματοδότησης.
(71)
Βάσει διαφορετικών επιπέδων κύκλου εργασιών από τη διακίνηση φορτίων, γίνεται πρόβλεψη καθαρής παρούσας αξίας (ΚΠΑ), εσωτερικού συντελεστή αποδοτικότητας (ΕΣΑ) και συντελεστή κόστους-οφέλους (ΣΚΟ) για τον καθορισμό τελών παραχώρησης που κυμαίνονται από […] ευρώ/τμ ετησίως μέχρι […] ευρώ/τμ ετησίως. Ο ανεξάρτητος εκτιμητής έκρινε ότι οι χρηματοοικονομικοί δείκτες δικαιολογούν (η ΚΠΑ είναι θετική) τέλος παραχώρησης τουλάχιστον […] ευρώ/τμ ετησίως για εκτιμώμενο κύκλο εργασιών από διακίνηση φορτίου […] τόνων ετησίως και […] ευρώ/τμ ετησίως για εκτιμώμενο κύκλο εργασιών από τη διακίνηση φορτίου […] τόνων ετησίως.
(72)
Δεδομένου ότι ο προβλεπόμενος όγκος είναι […] τόνοι ετησίως, ο εκτιμητής συμπεραίνει ότι δικαιολογείται ετήσιο τέλος παραχώρησης τουλάχιστον […] ευρώ έως […] ευρώ/τμ ετησίως.
(73)
Λαμβάνοντας υπόψη τα αποτελέσματα των δύο μεθόδων που αναλύθηκαν ανωτέρω, ο ανεξάρτητος εκτιμητής καθόρισε το τέλος παραχώρησης σε […] ευρώ/τμ ετησίως.
(74)
Ο κατωτέρω πίνακας παρουσιάζει τις τιμές των χρηματοοικονομικών δεικτών του σχεδίου λαμβάνοντας υπόψη το συνακόλουθο τέλος παραχώρησης:
Κύκλος εργασιών από διακίνηση φορτίου […] τόνων, τέλος παραχώρησης […] ευρώ/τμ ετησίως, συντελεστής προεξόφλησης 7,5 %, συντελεστής ανάπτυξης 2,28 %
Δείκτης
Χωρίς επιχορήγηση του Ταμείου Συνοχής
Με την επιχορήγηση του Ταμείου Συνοχής
ΕΣΑ
[…] %
[…] %
ΚΠΑ
[…]
[…]
(75)
Έτσι, η εκτίμηση του ανεξάρτητου εκτιμητή επιβεβαίωσε την ορθότητα του τέλους παραχώρησης που υπολογίστηκε με τις ανωτέρω μεθόδους, δηλαδή […] ευρώ/τμ ετησίως.
3.1.3. ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗΣ
(76)
Βάσει των αποτιμήσεων που πραγματοποίησε ο ανεξάρτητος εκτιμητής, οι λετονικές αρχές αποφάσισαν να καθορίσουν τα ακόλουθα τέλη παραχώρησης:
Παραχωρησιούχος
Υποδομή
Ανεξάρτητη αποτίμηση
(ετησίως)
Τέλος παραχώρησης
(ετησίως)
[…]
Τερματικός σταθμός στερεού φορτίου
EUR […]
EUR […]
[…]
Προβλήτα αριθ. 35
EUR […]
EUR […]
[…]
Προβλήτα αριθ. 12
EUR […]
EUR […]
4. ΕΚΤΙΜΗΣΗ
4.1. ΥΠΑΡΞΗ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ
(77)
Σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές, εκτός εάν η ΣΛΕΕ ορίζει διαφορετικά.
(78)
Τα κριτήρια που ορίζει το άρθρο 107 παράγραφος 1 είναι σωρευτικά. Κατά συνέπεια, για να καθοριστεί αν το κοινοποιηθέν μέτρο συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, πρέπει να πληρούνται όλοι οι ανωτέρω όροι. Συγκεκριμένα, η χρηματοδοτική στήριξη:
α)
χορηγείται από κράτος μέλος ή με κρατικούς πόρους·
β)
ευνοεί ορισμένες επιχειρήσεις ή συγκεκριμένους κλάδους παραγωγής·
γ)
νοθεύει ή απειλεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό·
δ)
επηρεάζει τις συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών.
4.1.1. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ
(79)
Σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου (6), δεν παρέχεται πλεονέκτημα στους παραχωρησιούχους, εάν ένας ιδιώτης επενδυτής, σε παρόμοιες περιστάσεις, καθόριζε το τέλος παραχώρησης στο ίδιο επίπεδο.
(80)
Εξαρχής, η Επιτροπή επισημαίνει ότι στην παρούσα υπόθεση τα τέλη παραχώρησης καθορίστηκαν εκ των προτέρων με χωριστές αποτιμήσεις που πραγματοποιήθηκαν από εξωτερικό εμπειρογνώμονα. Οι λετονικές αρχές προσκόμισαν αποδεικτικά στοιχεία ότι ο εμπειρογνώμονας διαθέτει τον απαιτούμενο τίτλο σπουδών και την εμπειρία.
(81)
Όπως προαναφέρθηκε, ο ανεξάρτητος εκτιμητής πραγματοποίησε συγκριτική ανάλυση του υπολογισθέντος τέλους παραχώρησης με αυτά που καθορίστηκαν για τρεις συμβάσεις οι οποίες θεωρήθηκαν συγκρίσιμες στον λιμένα Ventspils. Λαμβάνοντας υπόψη τα ειδικά στοιχεία και χαρακτηριστικά της υποδομής την οποία αφορούν αυτές οι συμβάσεις, ο ανεξάρτητος εμπειρογνώμονας εφάρμοσε διορθωτικούς συντελεστές για να καθορίσει το κατάλληλο τέλος παραχώρησης.
(82)
Παρ’ όλα αυτά, η Επιτροπή δεν μπορεί να βεβαιώσει, βάσει των στοιχείων που έχει στη διάθεσή της, αν οι συμβάσεις που ελήφθησαν υπόψη ως σημεία αναφοράς είχαν ανατεθεί με διαδικασία διαγωνισμού, ούτε υπάρχει σήμερα καμία ένδειξη ότι τα τέλη παραχώρησης που καταβάλλονται βάσει των συμβάσεων αυτών κρίνονται σύμφωνα με τις αγοραίες τιμές.
(83)
Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή επιμένει ότι η συγκριτική ανάλυση δεν είναι επαρκώς αξιόπιστη και, ως εκ τούτου, δεν επαρκεί για να αποκλειστεί το ενδεχόμενο να αποκομίσουν οι παραχωρησιούχοι πλεονέκτημα.
(84)
Σύμφωνα με τη δεύτερη μέθοδο που χρησιμοποίησε ο ανεξάρτητος εκτιμητής, τα τέλη παραχώρησης και τα λοιπά έσοδα της λιμενικής αρχής θα διασφαλίσουν την ανάκτηση του κόστους των επενδύσεων υποδομής και ένα ορισμένο ποσοστό κέρδους σε διάστημα 25 ετών. Η λιμενική αρχή αποφάσισε να καθορίσει το τέλος παραχώρησης για τον τερματικό σταθμό ξηρού φορτίου ([…] ευρώ/τμ αντί για […] ευρώ/τμ ετησίως) και για την προβλήτα αριθ. 35 ([…] ευρώ αντί για […] ευρώ ετησίως) σε σημαντικά υψηλότερο επίπεδο από την τιμή που πρότεινε ο εμπειρογνώμονας. Ως εκ τούτου, η αναμενόμενη από τη λιμενική αρχή απόδοση είναι ουσιαστικά υψηλότερη από την τιμή που υπολόγισε ο εμπειρογνώμονας.
(85)
Συνεπώς, η Επιτροπή κρίνει ότι το τέλος παραχώρησης και τα άλλα έσοδα της λιμενικής αρχής της επιτρέπουν να ανακτήσει το συνολικό κόστος των επενδύσεων υποδομής, συμπεριλαμβανομένων των δαπανών για τις εργασίες βυθοκόρησης και κατασκευής σιδηροδρομικών οδών πρόσβασης, και να εξασφαλίσουν απόδοση σύμφωνη με την απόδοση που θα επεδίωκε ένας ιδιώτης επενδυτής.
(86)
Επιπλέον, η Επιτροπή επισημαίνει ότι δεν υπάρχει στην προκειμένη περίπτωση ένδειξη ότι η λιμενική αρχή όρισε τα τέλη παραχώρησης σε επίπεδο που δεν θα μεγιστοποιούσε τα έσοδά της.
(87)
Επιπλέον, η εισαγωγή ρήτρας επανεξέτασης επιτρέπει την περιοδική επανεξέταση του τέλους παραχώρησης.
(88)
Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή κρίνει ότι, στην παρούσα υπόθεση, μπορεί να θεωρηθεί ότι το τέλος παραχώρησης που καθορίστηκε με τους προαναφερθέντες τρόπους δεν παρέχει αδικαιολόγητα πλεονεκτήματα στους παραχωρησιούχους υποδομής για συγκεκριμένους χρήστες.
(89)
Η απόφαση αυτή δεν προδικάζει κατά κανέναν τρόπο ενδεχόμενη διεξοδικότερη ανάλυση από την Επιτροπή, όσον αφορά την τήρηση των κανόνων της ΕΕ περί δημοσίων συμβάσεων ή άλλων γενικών αρχών της ΣΛΕΕ.
4.1.2. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
(90)
Η Επιτροπή εκτιμά ότι η δημόσια χρηματοδότηση υποδομής για συγκεκριμένους χρήστες στον λιμένα Ventspils δεν συνεπάγεται την παραχώρηση οικονομικού πλεονεκτήματος στο επίπεδο των παραχωρησιούχων και ότι το μέτρο δεν έχει, κατά συνέπεια, ως αποτέλεσμα να θέτει τους επιλεγμένους φορείς παροχής υπηρεσιών σε ευνοϊκότερη ανταγωνιστική θέση σε σχέση με τις ανταγωνίστριες επιχειρήσεις.
(91)
Κατά πάγια νομολογία, για να χαρακτηριστεί ένα μέτρο ως κρατική ενίσχυση πρέπει να πληρούνται όλοι οι όροι που ορίζονται στο άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ (7). Εφόσον το μέτρο που θα θέσουν σε εφαρμογή οι λετονικές αρχές δεν επιφέρει οικονομικό πλεονέκτημα στους μελλοντικούς παραχωρησιούχους, δεν πληροί, κατά συνέπεια, σωρευτικά τους όρους που απαιτούνται για να θεωρηθεί κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.
5. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
(92)
Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή κρίνει ότι η δημόσια χρηματοδότηση της κατασκευής υποδομής για συγκεκριμένους χρήστες στον λιμένα Ventspils δεν ενέχει κρατική ενίσχυση στο επίπεδο των παραχωρησιούχων.
(93)
Η παρούσα απόφαση αφορά μόνο τις πτυχές κρατικής ενίσχυσης και εκδίδεται με την επιφύλαξη της εφαρμογής άλλων διατάξεων της ΣΛΕΕ, ιδίως όσον αφορά τις παραχωρήσεις υπηρεσιών,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Η κρατική ενίσχυση την οποία προτίθεται να χορηγήσει η Λετονία στη λιμενική αρχή του Ventspils σε σχέση με την κατασκευή του τερματικού σταθμού διακίνησης ξηρού φορτίου, της προβλήτας αριθ. 12 και της προβλήτας αριθ. 35 δεν συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ στο επίπεδο των παραχωρησιούχων.
Κατά συνέπεια, επιτρέπεται η εφαρμογή του μέτρου.
Άρθρο 2
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στη Δημοκρατία της Λετονίας.
Βρυξέλλες, 25 Αυγούστου 2011.