РЕГЛАМЕНТ (ЕС) № 1218/2010 НА КОМИСИЯТА
от 14 декември 2010 година
относно прилагането на член 101, параграф 3 от Договора за функционирането на Европейския съюз за някои категории споразумения за специализация
(текст от значение за ЕИП)
ЕВРОПЕЙСКАТА КОМИСИЯ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз,
като взе предвид Регламент (ЕИО) № 2821/71 на Съвета от 20 декември 1971 г. относно прилагането на член 85, параграф 3 от Договора за категории споразумения, решения и съгласувани практики (1),
след като публикува проект на настоящия регламент,
след като се консултира с Консултативния комитет по ограничителни практики и господстващо положение,
като има предвид, че:
(1)
Регламент (ЕИО) № 2821/71 оправомощава Комисията да прилага чрез регламент член 101, параграф 3 от Договора за функционирането на Европейския съюз (*1) към някои категории споразумения, решения и съгласувани практики, попадащи в приложното поле на член 101, параграф 1 от Договора, които имат за предмет специализацията, включително и споразуменията, необходими за осъществяването ѝ.
(2)
Регламент (ЕО) № 2658/2000 на Комисията от 29 ноември 2000 г. относно прилагането на член 81, параграф 3 от Договора за категориите споразумения за специализация (2) определя категориите споразумения за специализация, за които Комисията смята, че по принцип отговарят на условията, посочени в член 101, параграф 3 от Договора. Предвид общия положителен опит от прилагането на посочения регламент, чието действие изтича на 31 декември 2010 г., и като се вземе предвид допълнителният придобит опит след приемането му, е целесъобразно да се приеме нов регламент за групово освобождаване.
(3)
Настоящият регламент следва да отговаря на двете изисквания за осигуряване на ефикасна защита на конкуренцията и да предоставя достатъчна правна сигурност за предприятията. Постигането на тези цели следва да бъде съобразено с необходимостта от възможно най-голямо опростяване на административния надзор и законодателната рамка. Под определено ниво на пазарна мощ може да се приеме като цяло, за прилагането на член 101, параграф 3 от Договора, че положителното въздействие на споразуменията за специализация ще бъде по-голямо в сравнение с каквото и да било отрицателно въздействие върху конкуренцията.
(4)
За целите на прилагането на член 101, параграф 3 от Договора чрез регламент не е необходимо да се определят тези споразумения, които могат да попаднат в приложното поле на член 101, параграф 1 от Договора. При индивидуалната оценка на споразуменията съгласно член 101, параграф 1 от Договора трябва да се вземат предвид няколко фактора, и по-специално пазарната структура на съответния пазар.
(5)
Предимствата на освобождаването, въведено с настоящия регламент, следва да се ограничат до тези споразумения, за които може да се допусне с достатъчна степен на сигурност, че отговарят на условията по член 101, параграф 3 от Договора.
(6)
Споразуменията за производствена специализация най-вероятно ще допринесат за подобряване на производството или дистрибуцията на стоките, ако страните притежават допълващи се квалификации, активи или дейности, тъй като те могат да съсредоточат усилията си върху производството на определени продукти и по този начин да повишат ефективността си и да предлагат по-евтини продукти. По принцип същото важи и за споразуменията за специализация в подготовката на услуги. При наличието на ефективна конкуренция е твърде вероятно потребителите да получат справедлив дял от полученото предимство.
(7)
Такива предимства могат да възникнат от споразумения, при които една от страните се отказва изцяло или частично от производството на определени продукти или от подготовката на определени услуги в полза на друга страна („едностранна специализация“), от споразумения, при които всички страни се отказват изцяло или частично от производството на определени продукти или от подготовката на определени услуги в полза на друга страна („реципрочна специализация“), и от споразумения, при които участниците се задължават съвместно да произвеждат определени продукти или да подготвят определени услуги („съвместно производство“). В контекста на настоящия регламент концепциите за едностранна и реципрочна специализация не изискват от дадена страна да намали капацитета, тъй като е достатъчно тя да намали своя производствен обем. Концепцията за съвместното производство обаче не изисква страните да намалят своите индивидуални производствени дейности извън обхвата на тяхното планирано споразумение за съвместно производство.
(8)
Същността на споразуменията за едностранна и реципрочна специализация предполага страните да са активни на един и същ продуктов пазар. Не е необходимо страните да са активни на един и същ географски пазар. Вследствие на това прилагането на настоящия регламент за споразуменията за едностранна и реципрочна специализация следва да се ограничи до сценарии, при които страните извършват дейност на един и същ продуктов пазар. Споразумения за съвместно производство могат да бъде сключвани от страни, които вече са активни на един и същ продуктов пазар, но също и от страни, които искат да навлязат на даден продуктов пазар чрез споразумението. Следователно споразуменията за съвместно производство следва да попаднат в приложното поле на настоящия регламент, независимо от това дали страните вече извършват дейност на един и същ продуктов пазар.
(9)
За да се осигури получаването на предимства от специализацията, без да се наложи някоя от страните надолу по производствената верига да напусне изцяло пазара, споразуменията за едностранна и реципрочна специализация следва да бъдат предмет на настоящия регламент само когато в тях са предвидени задължения за доставка и покупка или съвместна дистрибуция. Задълженията за доставка и покупка могат, без това да е задължително, да бъдат изключителни по своето естество.
(10)
Може да се приеме, че когато делът на страните на съответния пазар за продуктите, предмет на споразумение за специализация, не надвишава определено равнище, споразуменията по принцип ще осигурят икономически предимства под формата на икономии от мащаба или от обхвата или по-добри производствени технологии, като същевременно потребителите ще получат справедлив дял от произтичащите от тях предимства. При все това, когато продуктите, произведени съгласно споразумение за специализация, са междинни продукти, които една или повече от страните напълно или частично използват като вложен материал за собственото си производство на определени продукти надолу по веригата, които те впоследствие продават на пазара, освобождаването, предоставено от настоящия регламент, следва също да зависи от дела на страните на съответния пазар за тези продукти надолу по веригата, който да не надвишава определено равнище. В такъв случай само наблюдаването на пазарния дял на страните на ниво междинен продукт не би отчел потенциалния риск от изключване от пазара или увеличаване на цената на вложения материал за конкурентите на ниво продукти надолу по веригата. Не се предполага обаче, че споразуменията за специализация влизат в приложното поле на член 101, параграф 1 от Договора или че не отговарят на условията на член 101, параграф 3 от Договора, след като е надхвърлен прагът на пазарния дял, определен в настоящия регламент, или не са удовлетворени други условия на настоящия регламент. В такъв случай трябва да се проведе индивидуална оценка на споразумението за специализация съгласно член 101 от Договора.
(11)
Настоящият регламент не следва да освобождава споразумения, съдържащи ограничения, които не са необходими за постигането на положително въздействие, получено чрез споразумение за специализация. По принцип споразуменията, съдържащи определени видове строги ограничения на конкуренцията, свързани с фиксиране на цени, начислени на трети страни, ограничаване на производството или продажбите и разпределяне на пазари и клиенти, следва да се изключат от предимствата на освобождаването, установено в настоящия регламент, независимо от пазарния дял на страните.
(12)
Ограничаването на пазарния дял, неосвобождаването на някои споразумения и условията, предвидени в настоящия регламент, обикновено гарантират, че със споразуменията, по отношение на които се прилага груповото освобождаване, не се дава възможност на страните да премахнат конкуренцията по отношение на значителна част от въпросните продукти или услуги.
(13)
Съгласно член 29, параграф 1 от Регламент (ЕО) № 1/2003 на Съвета от 16 декември 2002 г. относно изпълнението на правилата за конкуренция, предвидени в членове 81 и 82 от Договора (3), Комисията може да оттегли възможността настоящият регламент да се прилага, когато констатира в конкретен случай, че споразумение, за което се прилага освобождаването, предвидено в настоящия регламент, има въпреки това въздействие, несъвместимо с член 101, параграф 3 от Договора.
(14)
По силата на член 29, параграф 2 от Регламент (ЕО) № 1/2003 органите по конкуренция на държава-членка могат да оттеглят възможността настоящият регламент да се прилага по отношение на територията на тази държава-членка или на част от нея, когато, в определен случай, споразумение, към което се прилага установеното в настоящия регламент освобождаване, въпреки всичко има въздействие, което е несъвместимо с член 101, параграф 3 от Договора, на територията на тази държава-членка или на част от нея и когато тази територия има всички характеристики на отделен географски пазар.
(15)
Възможността да се прилага настоящият регламент може да бъде оттеглена съгласно член 29 от Регламент (ЕО) № 1/2003, когато например съответният пазар е много концентриран и конкуренцията е вече слаба, по-специално поради индивидуалните пазарни позиции на други участници на пазара или поради връзки между други участници на пазара, създадени от паралелни споразумения за специализация.
(16)
За да се улесни сключването на споразумения за специализация, които могат да повлияят на структурата на страните, срокът на действие на настоящия регламент следва да се фиксира на 12 години,
ПРИЕ НАСТОЯЩИЯ РЕГЛАМЕНТ:
Член 1
Определения
1. За целите на настоящия регламент се прилагат следните определения:
а)
„споразумение за специализация“ означава споразумение за едностранна специализация, споразумение за реципрочна специализация или споразумение за съвместно производство;
б)
„споразумение за едностранна специализация“ означава споразумение между две страни, които извършват дейност на един и същ продуктов пазар, по силата на което едната от страните се съгласява да спре изцяло или частично производството на определени продукти или да се въздържа от производството на тези продукти и да ги купува от другата страна, която се съгласява да произвежда и доставя тези продукти;
в)
„споразумение за реципрочна специализация“ означава споразумение между две или повече страни, които извършват дейност на един и същ продуктов пазар, по силата на което две или повече страни се съгласяват на реципрочна основа изцяло или частично да спрат или да се въздържат от производството на определени, но различни продукти, и да купуват тези продукти от другите страни, които се съгласяват да ги произвеждат и доставят;
г)
„споразумение за съвместно производство“ означава споразумение, по силата на което две или повече страни се съгласяват да произвеждат определени продукти съвместно;
д)
„споразумение“ означава споразумение, решение на сдружение от предприятия или съгласувана практика;
е)
„продукт“ означава стока или услуга, включително както междинните стоки или услуги, така и крайните стоки или услуги, с изключение на услугите за дистрибуция и даване под наем;
ж)
„производство“ означава произвеждането на стоки или подготовката на услуги и включва и производството чрез подизпълнение;
з)
„подготовка на услуги“ означава дейностите нагоре по веригата по предоставянето на услуги на клиентите;
и)
„съответен пазар“ означава съответният продуктов и географски пазар, на който принадлежат продуктите на специализацията, и освен това, когато продуктите на специализацията са междинни продукти, използвани за вътрешни нужди изцяло или частично от една или повече от страните за производството на продукти надолу по веригата, съответният продуктов и географски пазар, на който принадлежат продуктите надолу по веригата;
й)
„продукт на специализацията“ означава продукт, който е произведен съгласно споразумение за специализация;
к)
„продукт надолу по веригата“ означава продукт, за чието производство се използва продукт на специализацията от една или повече страни, като тези страни продават този продукт на пазара;
л)
„конкурентно предприятие“ означава действителен или потенциален конкурент;
м)
„действителен конкурент“ означава предприятие, което извършва дейност на същия съответен пазар;
н)
„потенциален конкурент“ означава предприятие, което при отсъствие на споразумение за специализация, в случай на малко, но постоянно увеличение на относителните цени, е вероятно да предприеме в рамките на не повече от три години необходимите допълнителни инвестиции или други необходими разходи, за да навлезе на съответния пазар, като това е реална, а не само теоретична възможност;
о)
„задължение за изключителна доставка“ означава задължение да не се доставя на конкурентно предприятие, което не е страна по споразумението, продуктът на специализацията;
п)
„задължение за изключителна покупка“ означава задължение за закупуване на продукта на специализацията само от страна по споразумението;
р)
„съвместно“ в контекста на дистрибуцията означава, че страните:
i)
извършват дистрибуцията на продуктите чрез съвместен екип, съвместна организация или съвместно предприятие, или
ii)
назначават трета страна като дистрибутор с изключителни права или без изключителни права, при условие че третата страна не е конкурентно предприятие;
с)
„дистрибуция“ означава дистрибуция, включително продажбата на стоки и предоставянето на услуги.
2. За целите на настоящия регламент термините „предприятие“ и „страна“ включват техните съответни свързани предприятия.
„Свързани предприятия“ означава:
а)
предприятия, в които страна по споразумението за специализация, пряко или непряко:
i)
притежава повече от половината акции с право на глас,
ii)
притежава правомощието да назначи повече от половината от членовете на надзорния съвет, управителния съвет или другите органи, които законно представляват предприятието, или
iii)
притежава правото да управлява дейността на предприятието;
б)
предприятия, които пряко или непряко притежават изброените в буква а) права или правомощия по отношение на страна по споразумението;
в)
предприятия, в които предприятие, посочено в буква б), пряко или непряко притежава посочените в буква а) права или правомощия;
г)
предприятия, в които страна по споразумението за специализация заедно с едно или повече от предприятията, посочени в буква а), б) или в), или в които две или повече от последно посочените предприятия съвместно притежават изброените в буква а) права или правомощия;
д)
предприятия, в които правата или правомощията, изброени в буква a), се държат съвместно от:
i)
страните по споразумението за специализация или техните съответни свързани предприятия, посочени в букви а)-г), или
ii)
една или повече от страните по споразумението за специализация, или едно или повече от техните свързани предприятия, посочени в букви а)-г), и една или повече трети страни.
Член 2
Освобождаване
1. Съгласно член 101, параграф 3 от Договора и при спазване на разпоредбите на настоящия регламент се постановява, че член 101, параграф 1 от Договора не се прилага към споразуменията за специализация.
Това освобождаване се прилага дотолкова, доколкото тези споразумения съдържат ограничения на конкуренцията, попадащи в приложното поле на член 101, параграф 1 от Договора.
2. Освобождаването, предвидено в параграф 1, се прилага за споразумения за специализация, съдържащи разпоредби, които се отнасят до прехвърлянето или лицензирането на правата на интелектуална собственост на една или повече страни, при условие че тези разпоредби не съставляват основният предмет на такива споразумения, а са пряко свързани с осъществяването им и са необходими за него.
3. Освобождаването, предвидено в параграф 1, се прилага към споразуменията за специализация, когато:
а)
страните приемат задължение за изключителна покупка или задължение за изключителна доставка; или
б)
страните не продават самостоятелно продуктите на специализацията, а осигуряват съвместна дистрибуция на тези продукти.
Член 3
Праг на пазарния дял
Освобождаването, предвидено в член 2, се прилага, при условие че общият пазарен дял на страните не надвишава 20 % от който и да е съответен пазар.
Член 4
Твърди ограничения
Освобождаването, предвидено в член 2, не се прилага за споразумения за специализация, които пряко или непряко, самостоятелно или в съчетание с други фактори под контрола на страните, имат за предмет едно от следните неща:
а)
фиксиране на цени при продажба на продуктите на трети страни с изключение на фиксирането на цените, начислени на преките клиенти в рамките на съвместната дистрибуция;
б)
ограничаването на продукцията или продажбите с изключение на:
i)
разпоредбите за договореното количество продукти в рамките на споразуменията за едностранна или реципрочна специализация или разпоредбите за определяне на производствените мощности и обема на производството в рамките на споразумение за съвместно производство, и
ii)
определянето на цели на продажби в рамките на съвместната дистрибуция;
в)
разпределянето на пазари или клиенти.
Член 5
Определяне на праг на пазарния дял
За целите на прилагането на прага на пазарния дял, предвиден в член 3, се прилагат следните правила:
а)
пазарният дял се изчислява въз основа на стойността на реализираните продажби; ако няма на разположение данни за реализираните продажби, за да се определи пазарният дял на страните, могат да се използват разчети, основани на друга надеждна пазарна информация, включително и обема на реализираните продажби;
б)
пазарният дял се изчислява въз основа на данни за предходната календарна година;
в)
пазарният дял, държан от предприятията, посочени в член 1, параграф 2, втора алинея, буква д), се разпределя поравно между всички предприятия, които притежават правата или правомощията, изброени в буква а) от същата алинея;
г)
ако пазарният дял, посочен в член 3, не надвишава първоначално 20 %, но впоследствие се повиши над това ниво, без да превишава 25 %, освобождаването, предвидено в член 2, продължава да бъде приложимо за срок от две последователни календарни години след годината, през която за пръв път е превишен прагът от 20 %;
д)
ако пазарният дял, посочен в член 3, не надвишава първоначално 20 %, но впоследствие се повиши над 25 %, освобождаването, предвидено в член 2, продължава да бъде приложимо за срок от една календарна година след годината, през която за пръв път е превишен прагът от 25 %;
е)
ползите от букви г) и д) не могат да се съчетават, така че да се надхвърли периодът от две календарни години.
Член 6
Преходен период
Забраната, предвидена в член 101, параграф 1 от Договора, не се прилага през периода от 1 януари 2011 г. до 31 декември 2012 г. по отношение на споразумения, които вече са в сила на 31 декември 2010 г., които не отговарят на условията за освобождаване, предвидени в настоящия регламент, но отговарят на условията за освобождаване, предвидени в Регламент (ЕО) № 2658/2000.
Член 7
Срок на валидност
Настоящият регламент влиза в сила на 1 януари 2011 г.
Срокът му на действие изтича на 31 декември 2022 г.
Настоящият регламент е задължителен в своята цялост и се прилага пряко във всички държави-членки.
Съставено в Брюксел на 14 декември 2010 година.
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 1218/2010 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
της 14ης Δεκεμβρίου 2010
για την εφαρμογή του άρθρου 101 παράγραφος 3 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε ορισμένες κατηγορίες συμφωνιών εξειδίκευσης
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2821/71 του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 1971, περί εφαρμογής του άρθρου 85 παράγραφος 3 της συνθήκης σε κατηγορίες συμφωνιών, αποφάσεων και εναρμονισμένων πρακτικών (1),
Μετά από δημοσίευση σχεδίου του παρόντος κανονισμού,
Μετά από διαβούλευση με τη συμβουλευτική επιτροπή συμπράξεων και δεσποζουσών θέσεων,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2821/71 εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να εκδίδει κανονισμούς σχετικούς με την εφαρμογή του άρθρου 101 παράγραφος 3 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (*1) σε ορισμένες κατηγορίες συμφωνιών, αποφάσεων και εναρμονισμένων πρακτικών που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 101 παράγραφος 1 της Συνθήκης και αφορούν την εξειδίκευση, περιλαμβανομένων συμφωνιών που είναι απαραίτητες για την επίτευξή της.
(2)
Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2658/2000 της Επιτροπής, της 29ης Νοεμβρίου 2000, σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 81 παράγραφος 3 της συνθήκης σε κατηγορίες συμφωνιών εξειδίκευσης (2) καθορίζει κατηγορίες συμφωνιών εξειδίκευσης τις οποίες η Επιτροπή θεωρούσε ότι πληρούν κατά κανόνα τις προϋποθέσεις που ορίζει το άρθρο 101 παράγραφος 3 της Συνθήκης. Με βάση τη συνολικά θετική εμπειρία από την εφαρμογή του εν λόγω κανονισμού, του οποίου η ισχύς λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2010, και λαμβάνοντας υπόψη την περαιτέρω πείρα που αποκτήθηκε μετά την έκδοσή του, κρίνεται σκόπιμο να εκδοθεί νέος κανονισμός απαλλαγής κατά κατηγορία.
(3)
Ο παρών κανονισμός πρέπει να καλύπτει συγχρόνως δύο απαιτήσεις οι οποίες είναι η διασφάλιση της αποτελεσματικής προστασίας του ανταγωνισμού και η παροχή επαρκούς ασφάλειας δικαίου στις επιχειρήσεις. Κατά την προσπάθεια επίτευξης των στόχων αυτών πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η ανάγκη απλούστευσης της διοικητικής εποπτείας και του νομοθετικού πλαισίου στον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό. Όταν η ισχύς των μερών στην αγορά δεν υπερβαίνει ένα συγκεκριμένο επίπεδο, μπορεί, κατά κανόνα να θεωρηθεί ως δεδομένο, για την εφαρμογή του άρθρου 101 παράγραφος 3 της Συνθήκης, ότι οι θετικές συνέπειες των συμφωνιών εξειδίκευσης υπερτερούν των τυχόν αρνητικών συνεπειών για τον ανταγωνισμό.
(4)
Για την εφαρμογή του άρθρου 101 παράγραφος 3 της Συνθήκης με έκδοση κανονισμού δεν είναι απαραίτητο να καθοριστούν οι συμφωνίες εκείνες που δύνανται να εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 101 παράγραφος 1 της Συνθήκης. Κατά την μεμονωμένη αξιολόγηση των συμφωνιών σύμφωνα με το άρθρο 101 παράγραφος 1 της Συνθήκης, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη διάφοροι παράγοντες, και ιδιαίτερα η διάρθρωση της σχετικής αγοράς.
(5)
Το ευεργέτημα της απαλλαγής που θεσπίζεται με τον παρόντα κανονισμό πρέπει να περιορισθεί στις συμφωνίες για τις οποίες μπορεί να θεωρηθεί με επαρκή βαθμό βεβαιότητας ότι πληρούν τις προϋποθέσεις του άρθρου 101 παράγραφος 3 της Συνθήκης.
(6)
Οι συμφωνίες εξειδίκευσης στην παραγωγή συντελούν γενικά στη βελτίωση της παραγωγής ή της διανομής προϊόντων εάν τα μέρη διαθέτουν δεξιότητες, περιουσιακά στοιχεία ή δραστηριότητες που αλληλοσυμπληρώνονται, δεδομένου ότι οι επιχειρήσεις μπορούν, συγκεντρώνοντας την παραγωγή τους στην κατασκευή ορισμένων προϊόντων, να λειτουργήσουν κατά τρόπο ορθολογικότερο και να προσφέρουν τα προϊόντα τους σε καλύτερες τιμές. Το ίδιο ισχύει εν γένει για τις συμφωνίες εξειδίκευσης στην προπαρασκευή υπηρεσιών. Μπορεί να αναμένεται ότι υπό συνθήκες αποτελεσματικού ανταγωνισμού θα εξασφαλίζεται στους καταναλωτές δίκαιο μερίδιο των οφελών που προκύπτουν.
(7)
Τα πλεονεκτήματα αυτά προκύπτουν από συμφωνίες βάσει των οποίων ένα από τα μέρη παραιτείται εν όλω ή εν μέρει χάριν άλλου μέρους από την κατασκευή ορισμένων προϊόντων ή την προπαρασκευή ορισμένων υπηρεσιών («μονομερής εξειδίκευση»), από συμφωνίες στις οποίες έκαστο μέρος παραιτείται εν όλω ή εν μέρει από την κατασκευή ορισμένων προϊόντων ή την προπαρασκευή ορισμένων υπηρεσιών χάριν άλλου μέρους («αμοιβαία εξειδίκευση») και από συμφωνίες στις οποίες τα μέρη αναλαμβάνουν από κοινού την κατασκευή ορισμένων προϊόντων ή την προπαρασκευή ορισμένων υπηρεσιών («κοινή παραγωγή»). Στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού, οι έννοιες της μονομερούς και αμοιβαίας εξειδίκευσης δεν υποχρεώνουν τα μέρη να μειώσουν την ικανότητα, αλλά να μειώσουν τους όγκους παραγωγής τους. Η έννοια της από κοινού παραγωγής, ωστόσο, δεν υποχρεώνει τα μέρη να περιορίσουν τις ατομικές δραστηριότητες παραγωγής τους εκτός του πεδίου της προβλεπόμενης ρύθμισής τους για την από κοινού παραγωγή.
(8)
Η φύση των συμφωνιών μονομερούς και αμοιβαίας εξειδίκευσης προϋποθέτει ότι τα μέρη δραστηριοποιούνται στην ίδια αγορά προϊόντος. Δεν είναι αναγκαίο τα μέρη να δραστηριοποιούνται και στην ίδια γεωγραφική αγορά. Συνεπώς, η εφαρμογή του παρόντος κανονισμού σε συμφωνίες μονομερούς και αμοιβαίας εξειδίκευσης πρέπει να περιορίζεται σε συμφωνίες μεταξύ μερών που δραστηριοποιούνται αμφότερα στην ίδια αγορά προϊόντος. Συμφωνίες από κοινού παραγωγής μπορούν να συνάπτονται από μέρη τα οποία δραστηριοποιούνται ήδη στην ίδια αγορά προϊόντος, αλλά και από μέρη τα οποία επιθυμούν να εισέλθουν σε αγορά προϊόντος μέσω της συμφωνίας. Ως εκ τούτου, οι συμφωνίες από κοινού παραγωγής πρέπει να εμπίπτουν στο πεδίο του παρόντος κανονισμού ανεξαρτήτως του εάν τα μέρη δραστηριοποιούνται ήδη στην ίδια αγορά προϊόντος.
(9)
Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι τα ευεργετήματα της εξειδίκευσης θα συγκεκριμενοποιούνται χωρίς ένα από τα μέρη να εγκαταλείπει εξ ολοκλήρου την αγορά στα επόμενα στάδια της παραγωγής, οι συμφωνίες μονομερούς και αμοιβαίας εξειδίκευσης θα πρέπει να καλύπτονται από τον παρόντα κανονισμό μόνον εφόσον προβλέπουν υποχρεώσεις προμήθειας και αγοράς ή από κοινού διανομή. Οι υποχρεώσεις προμήθειας και αγοράς δύνανται να έχουν αποκλειστικό χαρακτήρα, χωρίς αυτό να είναι αναγκαίο.
(10)
Μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο ότι, εφόσον το μερίδιο των μερών στην σχετική αγορά των προϊόντων τα οποία αποτελούν αντικείμενο συμφωνίας εξειδίκευσης δεν υπερβαίνει ένα συγκεκριμένο όριο, οι συμφωνίες αυτές συνεπάγονται, κατά κανόνα, οικονομικά οφέλη υπό μορφή οικονομιών κλίμακας ή φάσματος προϊόντων ή καλύτερων τεχνολογιών παραγωγής, ενώ ταυτόχρονα εξασφαλίζουν στους καταναλωτές δίκαιο τμήμα από το όφελος που προκύπτει. Εντούτοις, εάν τα προϊόντα που κατασκευάζονται δυνάμει συμφωνίας εξειδίκευσης είναι ενδιάμεσα προϊόντα χρησιμοποιούμενα εν όλω ή εν μέρει από ένα ή περισσότερα μέρη της συμφωνίας για την δική τους παραγωγή ορισμένων παρεπόμενων προϊόντων τα οποία πωλούν εν συνεχεία στην αγορά, χορηγείται απαλλαγή βάσει του παρόντος κανονισμού εφόσον το μερίδιο που κατέχουν τα μέρη στην σχετική αγορά για τα εν λόγω παρεπόμενα προϊόντα δεν υπερβαίνει ένα συγκεκριμένο όριο. Σ’ αυτήν την περίπτωση, με το να λαμβάνεται υπόψη μόνον το μερίδιο αγοράς των μερών σε επίπεδο ενδιάμεσων προϊόντων αγνοείται ο πιθανός κίνδυνος αποκλεισμού ή αύξησης της τιμής των εισροών για τους ανταγωνιστές σε επίπεδο παρεπόμενων προϊόντων. Ωστόσο, σε περίπτωση υπέρβασης του ορίου που τίθεται με τον παρόντα κανονισμό ή μη εκπλήρωσης άλλων όρων παρόντος κανονισμού, δεν πρέπει να θεωρείται αυτομάτως ότι οι συμφωνίες εξειδίκευσης είτε εμπίπτουν στις διατάξεις του άρθρου 101 παράγραφος 1 της Συνθήκης είτε δεν πληρούν τους όρους του άρθρου 101 παράγραφος 3 της Συνθήκης. Στις περιπτώσεις αυτές, πρέπει να γίνει μεμονωμένη αξιολόγηση της συμφωνίας εξειδίκευσης βάσει του άρθρου 101 της Συνθήκης.
(11)
Ο παρών κανονισμός δεν πρέπει να απαλλάσσει συμφωνίες που περιλαμβάνουν περιορισμούς οι οποίοι δεν είναι απαραίτητοι για την επίτευξη των θετικών αποτελεσμάτων που παράγουν οι συμφωνίες εξειδίκευσης. Κατ’ αρχήν, συμφωνίες που περιέχουν ορισμένους σοβαρούς περιορισμούς του ανταγωνισμού, που αφορούν την εφαρμογή προσυμφωνημένων τιμών έναντι τρίτων, οι περιορισμοί επί του όγκου παραγωγής ή πωλήσεων και ο καταμερισμός των αγορών ή της πελατείας θα πρέπει να εξαιρούνται από το ευεργέτημα της απαλλαγής που θεσπίζεται με τον παρόντα κανονισμό, ανεξάρτητα από το μερίδιο αγοράς των μερών.
(12)
Ο περιορισμός του μεριδίου αγοράς, η μη απαλλαγή ορισμένων συμφωνιών και οι όροι που προβλέπονται από τον παρόντα κανονισμό εξασφαλίζουν κατά κανόνα ότι οι συμφωνίες στις οποίες εφαρμόζεται η απαλλαγή κατά κατηγορία δεν επιτρέπουν στα μέρη να εξαλείψουν τον ανταγωνισμό για σημαντικό μέρος των εν λόγω προϊόντων ή υπηρεσιών.
(13)
Η Επιτροπή δύναται να άρει το ευεργέτημα του παρόντος κανονισμού δυνάμει του άρθρου 29 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1/2003 του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2002, για την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού που προβλέπονται στα άρθρα 81 και 82 της συνθήκης (3), εφόσον διαπιστώσει σε συγκεκριμένη περίπτωση ότι συμφωνία υπαγόμενη στην απαλλαγή που προβλέπει ο παρών κανονισμός παράγει αποτελέσματα μη συμβατά με το άρθρο 101 παράγραφος 3 της Συνθήκης.
(14)
Δυνάμει του άρθρου 29 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1/2003 η αρχή ανταγωνισμού ενός κράτους μέλους μπορεί να άρει το ευεργέτημα του παρόντος κανονισμού στην εδαφική επικράτειά του ή σε μέρος αυτής εφόσον διαπιστώσει, σε συγκεκριμένη περίπτωση, ότι μια συμφωνία στην οποία εφαρμόζεται η θεσπιζόμενη με τον παρόντα κανονισμό απαλλαγή έχει εντούτοις αποτελέσματα ασυμβίβαστα με το άρθρο 101 παράγραφος 3 της Συνθήκης στην εδαφική επικράτεια του εν λόγω κράτους μέλους ή σε μέρος αυτής, και εφόσον η επικράτεια αυτή έχει όλα τα χαρακτηριστικά διακριτής γεωγραφικής αγοράς.
(15)
Το ευεργέτημα του παρόντος κανονισμού αίρεται δυνάμει του άρθρου 29 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1/2003, για παράδειγμα, όταν η σχετική αγορά παρουσιάζει πολύ μεγάλο βαθμό συγκέντρωσης και ο ανταγωνισμός είναι ήδη ασθενικός, ιδίως λόγω των θέσεων που καταλαμβάνουν στην αγορά άλλοι φορείς της αγοράς ή των δεσμών μεταξύ άλλων φορέων της αγοράς που έχουν δημιουργηθεί με παράλληλες συμφωνίες εξειδίκευσης.
(16)
Για να διευκολυνθεί η σύναψη συμφωνιών εξειδίκευσης που μπορεί να έχουν επιπτώσεις στη διάρθρωση των επιχειρήσεων που μετέχουν σ’ αυτές, η διάρκεια ισχύος του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να καθοριστεί σε 12 έτη,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Ορισμοί
1. Για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
α)
ως «συμφωνία εξειδίκευσης» νοείται η συμφωνία μονομερούς εξειδίκευσης ή η συμφωνία αμοιβαίας εξειδίκευσης·
β)
ως «συμφωνία μονομερούς εξειδίκευσης» νοείται η συμφωνία μεταξύ δύο μερών δραστηριοποιούμενων στην ίδια αγορά προϊόντος, δυνάμει της οποίας ένα από τα συμβαλλόμενα μέρα συμφωνεί να διακόψει εν όλω ή εν μέρει την παραγωγή ορισμένων προϊόντων ή να απέχει από την παραγωγή των εν λόγω προϊόντων και να τα προμηθεύεται από το άλλο συμβαλλόμενο μέρος το οποίο συμφωνεί να παράγει και να προμηθεύει τα προϊόντα αυτά·
γ)
ως «συμφωνία αμοιβαίας εξειδίκευσης» νοείται η συμφωνία δυνάμει της οποίας δύο ή περισσότερα μέρη δραστηριοποιούμενα στην ίδια αγορά προϊόντων συμφωνούν σε αμοιβαία βάση να διακόψουν ή να απέχουν από την παραγωγή ορισμένων προϊόντων, τα οποία δεν είναι όμοια μεταξύ τους, και να προμηθεύονται τα προϊόντα αυτά από τα άλλα συμβαλλόμενα μέρη, τα οποία συμφωνούν να τα παράγουν και να τους τα προμηθεύουν·
δ)
ως «συμφωνία από κοινού παραγωγής» νοείται η συμφωνία δυνάμει της οποίας δύο ή περισσότερα μέρη συμφωνούν να παράγουν από κοινού ορισμένα προϊόντα·
ε)
ως «συμφωνία» νοείται συμφωνία, απόφαση ένωσης επιχειρήσεων ή εναρμονισμένη πρακτική·
στ)
ως «προϊόν» νοείται αγαθό ή/και υπηρεσία, σε τελική ή ενδιάμεση μορφή, με εξαίρεση τις υπηρεσίες διανομής και μίσθωσης·
ζ)
ως «παραγωγή» νοείται η κατασκευή αγαθών ή η προπαρασκευή υπηρεσιών, περιλαμβανομένης της παραγωγής μέσω υπεργολαβίας·
η)
ως «προπαρασκευή υπηρεσιών» νοείται κάθε δραστηριότητα που προηγείται της παροχής υπηρεσιών σε πελάτες·
θ)
ως «σχετική αγορά» νοείται η σχετική αγορά προϊόντος και η σχετική γεωγραφική αγορά στην οποία ανήκουν τα προϊόντα της εξειδίκευσης και, επιπλέον, στην περίπτωση που τα προϊόντα εξειδίκευσης αποτελούν ενδιάμεσα προϊόντα χρησιμοποιούμενα αναγκαστικά εν όλω ή εν μέρει από ένα ή περισσότερα μέρη της συμφωνίας για την παραγωγή παρεπόμενων προϊόντων, η σχετική αγορά προϊόντος και η σχετική γεωγραφική αγορά στις οποίες ανήκουν τα παρεπόμενα προϊόντα·
ι)
ως «προϊόν εξειδίκευσης» νοείται το προϊόν το οποίο παράγεται βάσει συμφωνίας εξειδίκευσης·
ια)
ως «παρεπόμενο προϊόν» νοείται το προϊόν για το οποίο το προϊόν εξειδίκευσης χρησιμοποιείται ως εισροή από ένα ή περισσότερα συμβαλλόμενα μέρη και το οποίο πωλείται από τα εν λόγω μέρη στην αγορά·
ιβ)
ως «ανταγωνιζόμενες επιχειρήσεις» νοούνται οι πραγματικοί ή δυνητικοί ανταγωνιστές·
ιγ)
ως «πραγματικοί ανταγωνιστές» νοούνται οι επιχειρήσεις που ασκούν δραστηριότητες στην ίδια σχετική αγορά·
ιδ)
ως «δυνητικοί ανταγωνιστές» νοούνται οι επιχειρήσεις οι οποίες, αν δεν υπήρχε η συμφωνία εξειδίκευσης, κατά πάσα πιθανότητα θα αναλάμβαναν, με ρεαλιστικό σχεδιασμό και όχι ως θεωρητικό ενδεχόμενο, σε περίπτωση μικρής αλλά μόνιμης αύξησης των σχετικών τιμών, εντός ανώτατης περιόδου τριών ετών, τις απαραίτητες συμπληρωματικές επενδύσεις ή άλλο απαραίτητο κόστος μετατροπής προκειμένου να εισέλθουν στη σχετική αγορά·
ιε)
ως «υποχρέωση αποκλειστικής προμήθειας» νοείται η υποχρέωση μη εφοδιασμού ανταγωνιστικών επιχειρήσεων, οι οποίες δεν μετέχουν στη συμφωνία, με το προϊόν εξειδίκευσης·
ιστ)
ως «υποχρέωση αποκλειστικής αγοράς» νοείται η υποχρέωση αγοράς του προϊόντος εξειδίκευσης μόνον από συμβαλλόμενο μέρος της συμφωνίας·
ιζ)
ως «από κοινού» διανομή νοείται εφόσον τα συμβαλλόμενα μέρη:
i)
διανέμουν τα προϊόντα μέσω κοινής ομάδας, οργάνωσης ή επιχείρησης, ή
ii)
αναθέσουν σε τρίτο τη διανομή σε αποκλειστική ή μη αποκλειστική βάση, υπό τον όρο ότι ο τρίτος δεν αποτελεί ανταγωνιστική επιχείρηση·
ιη)
ως «διανομή» νοείται η διανομή, περιλαμβανομένης της πώλησης αγαθών και της παροχής υπηρεσιών.
2. Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, οι όροι «επιχείρηση» και «μέρος» συμπεριλαμβάνουν και τις αντίστοιχες συνδεδεμένες επιχειρήσεις.
Ως «συνδεδεμένες επιχειρήσεις» νοούνται:
α)
οι επιχειρήσεις στις οποίες ένα από τα μέρη της συμφωνίας εξειδίκευσης έχει, άμεσα ή έμμεσα:
i)
τη δυνατότητα να ασκεί πάνω από το ήμισυ των δικαιωμάτων ψήφου,
ii)
την εξουσία να διορίζει περισσότερα από τα μισά μέλη του εποπτικού συμβουλίου, του διοικητικού συμβουλίου ή των οργάνων που εκπροσωπούν νόμιμα την επιχείρηση, ή
iii)
το δικαίωμα να διαχειρίζεται τις υποθέσεις της επιχείρησης·
β)
οι επιχειρήσεις που έχουν σε σχέση με ένα από τα συμβαλλόμενα μέρη της συμφωνίας εξειδίκευσης, άμεσα ή έμμεσα, τα δικαιώματα ή τις εξουσίες που παρατίθενται στο στοιχείο α)·
γ)
οι επιχειρήσεις στις οποίες μία από τις επιχειρήσεις που αναφέρονται στο στοιχείο β) έχει, άμεσα ή έμμεσα, τα δικαιώματα ή τις εξουσίες που παρατίθενται στο στοιχείο α)·
δ)
οι επιχειρήσεις στις οποίες ένα από τα συμβαλλόμενα μέρη της συμφωνίας εξειδίκευσης έχει, μαζί με μία ή περισσότερες από τις επιχειρήσεις που αναφέρονται στα στοιχεία α), β) ή γ), ή στις οποίες δύο ή περισσότερες από τις τελευταίες αυτές επιχειρήσεις, έχουν από κοινού τα δικαιώματα ή τις εξουσίες που παρατίθενται στο στοιχείο α)·
ε)
οι επιχειρήσεις στις οποίες κατέχουν από κοινού τα δικαιώματα ή τις εξουσίες που παρατίθενται στο στοιχείο α):
i)
συμβαλλόμενα μέρη της συμφωνίας εξειδίκευσης ή αντίστοιχες συνδεδεμένες επιχειρήσεις τους που αναφέρονται στα στοιχεία α) έως δ), ή
ii)
ένα ή περισσότερα συμβαλλόμενα μέρη της συμφωνίας εξειδίκευσης ή μία ή περισσότερες συνδεδεμένες επιχειρήσεις τους που αναφέρονται στα στοιχεία α) έως δ), και ένα ή περισσότερα τρίτα μέρη.
Άρθρο 2
Απαλλαγή
1. Σύμφωνα με το άρθρο 101 παράγραφος 3 της Συνθήκης και με την επιφύλαξη των διατάξεων του παρόντος κανονισμού, το άρθρο 101 παράγραφος 1 της Συνθήκης κηρύσσεται ανεφάρμοστο στις συμφωνίες εξειδίκευσης.
Η παρούσα απαλλαγή εφαρμόζεται στο βαθμό που τέτοιου είδους συμφωνίες περιλαμβάνουν περιορισμούς του ανταγωνισμού που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 101 παράγραφος 1 της Συνθήκης.
2. Η απαλλαγή που προβλέπεται στην παράγραφο 1 εφαρμόζεται σε συμφωνίες εξειδίκευσης που περιλαμβάνουν διατάξεις σχετικά με την ανάθεση ή την παραχώρηση άδειας εκμετάλλευσης δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας σε ένα ή περισσότερα από τα συμβαλλόμενα μέρη, υπό την προϋπόθεση ότι οι όροι αυτοί δεν αποτελούν μεν πρωταρχικό αντικείμενο τέτοιων συμφωνιών, αλλά σχετίζονται άμεσα με την εφαρμογή τους και είναι αναγκαίοι γι’ αυτήν.
3. Η απαλλαγή που προβλέπεται στο άρθρο 1 εφαρμόζεται στις συμφωνίες εξειδίκευσης όταν:
α)
τα μέρη αποδέχονται μια υποχρέωση αποκλειστικής αγοράς ή αποκλειστικής προμήθειας, ή
β)
τα μέρη δεν πωλούν τα προϊόντα εξειδίκευσης ανεξάρτητα, αλλά μεριμνούν για την από κοινού διανομή τους.
Άρθρο 3
Ανώτατο μερίδιο αγοράς
Η απαλλαγή που προβλέπεται στο άρθρο 2 εφαρμόζεται με την προϋπόθεση ότι τα συμβαλλόμενα μέρη διαθέτουν συνδυασμένο μερίδιο αγοράς το οποίο δεν υπερβαίνει το 20 % σε οποιαδήποτε σχετική αγορά.
Άρθρο 4
Περιορισμοί ιδιαίτερης σοβαρότητας
Η απαλλαγή που προβλέπεται στο άρθρο 2 δεν εφαρμόζεται στις συμφωνίες εξειδίκευσης οι οποίες, άμεσα ή έμμεσα, μεμονωμένα ή σε συνδυασμό με άλλους παράγοντες που υπόκεινται στον έλεγχο των μερών έχουν ως αντικείμενο κάποιο από τα ακόλουθα:
α)
τον προκαθορισμό τιμών κατά την πώληση προϊόντων προς τρίτους με εξαίρεση τον προκαθορισμό των τιμών που χρεώνονται σε άμεσους πελάτες στο πλαίσιο από κοινού διανομής·
β)
τον περιορισμό του όγκου παραγωγής ή πωλήσεων με εξαίρεση:
i)
τις διατάξεις που αφορούν τη συμφωνηθείσα ποσότητα προϊόντων στο πλαίσιο συμφωνιών μονομερούς ή αμοιβαίας εξειδίκευσης, ή τον καθορισμό της παραγωγικής ικανότητας και του όγκου παραγωγής στο πλαίσιο συμφωνίας από κοινού παραγωγής, και
ii)
τον καθορισμό στόχων ως προς τις πωλήσεις στο πλαίσιο από κοινού διανομής·
γ)
τον επιμερισμό των αγορών ή της πελατείας.
Άρθρο 5
Εφαρμογή του ανώτατου ορίου μεριδίου αγοράς
Για την εφαρμογή του ανωτάτου ορίου μεριδίου αγοράς που προβλέπεται στο άρθρο 3 εφαρμόζονται οι ακόλουθοι κανόνες:
α)
το μερίδιο αγοράς υπολογίζεται με βάση την αξία των πωλήσεων στην αγορά· εάν δεν υπάρχουν στοιχεία για την αξία των πωλήσεων στην αγορά, μπορούν να χρησιμοποιηθούν εκτιμήσεις που βασίζονται σε άλλες αξιόπιστες πληροφορίες της αγοράς, συμπεριλαμβανομένου του όγκου των πωλήσεων στην αγορά, για να υπολογιστεί το μερίδιο αγοράς των συμβαλλομένων μερών·
β)
το μερίδιο αγοράς υπολογίζεται με βάση στοιχεία που αναφέρονται στο προηγούμενο ημερολογιακό έτος·
γ)
το μερίδιο αγοράς που κατέχουν οι επιχειρήσεις που αναφέρονται στο άρθρο 1 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο στοιχείο ε) επιμερίζεται εξίσου σε κάθε επιχείρηση που έχει τα δικαιώματα και τις εξουσίες που απαριθμούνται στο στοιχείο α) του εν λόγω εδαφίου·
δ)
εάν το μερίδιο αγοράς που προβλέπεται στο άρθρο 3 δεν υπερβαίνει αρχικά το 20 %, αλλά αργότερα υπερβεί το όριο αυτό όχι όμως το 25 %, η απαλλαγή που προβλέπεται στο άρθρο 2 εξακολουθεί να ισχύει για διάστημα δύο συναπτών ημερολογιακών ετών μετά το έτος κατά το οποίο σημειώθηκε για πρώτη φορά η υπέρβαση του ορίου του 20 %·
ε)
εάν το μερίδιο αγοράς που αναφέρεται στο άρθρο 3 δεν υπερβαίνει αρχικά το 20 %, αλλά αργότερα υπερβαίνει το 25 %, η απαλλαγή του άρθρου 2 εξακολουθεί να ισχύει για ένα ημερολογιακό έτος μετά το έτος κατά το οποίο σημειώθηκε για πρώτη φορά η υπέρβαση του ορίου του 25 %·
στ)
οι διατάξεις των στοιχείων δ) και ε) δεν μπορούν να συνδυασθούν κατά τρόπο ώστε το πλεονέκτημά τους να υπερβαίνει τα δύο ημερολογιακά έτη.
Άρθρο 6
Μεταβατική περίοδος
Η απαγόρευση που προβλέπεται στο άρθρο 101 παράγραφος 1 της Συνθήκης δεν εφαρμόζεται κατά το χρονικό διάστημα από την 1η Ιανουαρίου 2011 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2012 σε σχέση με συμφωνίες οι οποίες ισχύουν ήδη στις 31 Δεκεμβρίου 2010 και οι οποίες δεν πληρούν μεν τις προϋποθέσεις απαλλαγής βάσει του παρόντος κανονισμού, αλλά πληρούν τις προϋποθέσεις απαλλαγής βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2658/2000.
Άρθρο 7
Διάρκεια ισχύος
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την 1 Ιανουαρίου 2011.
Η ισχύς του λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2022.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Βρυξέλλες, 14 Δεκεμβρίου 2010.