РЕШЕНИЕ НА КОМИСИЯТА
от 25 юли 2012 година
относно държавна помощ SA.23839 (C 44/2007) от Франция в полза на предприятие FagorBrandt
(нотифицирано под номер C(2012) 5043)
(Само текстът на френски език е автентичен)
(текст от значение за ЕИП)
(2013/283/ЕС)
ЕВРОПЕЙСКАТА КОМИСИЯ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 108, параграф 2, първа алинея от него (1),
като взе предвид Споразумението за Европейското икономическо пространство, и по-специално член 62, параграф 1, буква а) от него,
като покани заинтересованите страни да представят мненията си в съответствие с посочените разпоредби (2) и като взе предвид техните мнения,
като има предвид, че:
1. ПРОЦЕДУРА
(1)
С писмо от 6 август 2007 г. Франция уведоми Комисията за помощ за преструктуриране, предоставена на групата FagorBrandt.
(2)
С писмо от 10 октомври 2007 г. Комисията информира Франция за решението си да открие процедурата, предвидена в член 108, параграф 2 от Договора за функционирането на Европейския съюз (по-нататък наричан „ДФЕС“), относно тази помощ.
(3)
Решението на Комисията да открие процедурата (наричано по-долу „решението за откриване на процедурата“) беше публикувано в Официален вестник на Европейския съюз (3). Комисията прикани заинтересованите страни да представят мненията си относно съответната помощ.
(4)
Комисията получи мненията на три заинтересовани страни, а именно двама конкуренти и получателя на помощта. Electrolux представи мнение с писмо от 14 декември 2007 г. След среща със службите на Комисията на 20 февруари 2008 г. дружеството представи допълнителни мнения с писма от 26 февруари 2008 г. и 12 март 2008 г. Един конкурент, пожелал да запази анонимност, представи мнение с писмо от 17 декември 2007 г. (4) FagorBrandt представи мнение с писмо от 17 декември 2007 г. Комисията предаде тези мнения на Франция с писма от 15 януари 2008 г. и 13 март 2008 г., като ѝ даде възможност да отговори. Коментарите на Франция бяха получени съответно с писмо от 15 февруари 2008 г. и с документ, представен по време на срещата от 18 март 2008 г. (вж. съображение 5).
(5)
С писмо от 13 ноември 2007 г. Франция съобщи на Комисията своето мнение относно решението за откриване на процедурата. На 18 март 2008 г. се състоя среща между службите на Комисията, френските органи и FagorBrandt. След тази среща френските органи предоставиха информация с писма от 24 април 2008 г. и 7 май 2008 г. Втора среща между същите страни се състоя на 12 юни 2008 г. След тази среща френските органи предоставиха информация с писмо от 9 юли 2008 г. На 15 юли 2008 г. Комисията поиска допълнителна информация, която бе предоставена от френските органи на 16 юли 2008 г.
(6)
На 21 октомври 2008 г. Комисията прие положително решение при определени условия относно помощта за преструктуриране в размер на 31 млн. EUR, отпусната на FagorBrandt (5) (по-нататък наричано „решението от 21 октомври 2008 г.“).
(7)
Това решение беше отменено от Съда на 14 февруари 2012 г. (6) (по-нататък наричано „решение на Съда от 14 февруари 2012 г.“) поради наличие на две явни грешки в оценката: от една страна, отчитането на невалидна компенсаторна мярка и, от друга страна, липсата на анализ на съвместното въздействие върху конкуренцията от одобрената помощ и от предишна несъвместима помощ, предоставена и все още невъзстановена от италианските органи (по-нататък наричана „италианската помощ“).
(8)
Следователно Комисията трябва да приеме ново окончателно решение. Съгласно практиката на Съда (7) за тази цел Комисията трябва да вземе предвид само данните, с които е разполагала към тогавашния момент, т.е. на 21 октомври 2008 г. (вж. раздел 6.2.2. Временна рамка на анализа).
2. ОПИСАНИЕ
(9)
Въпросната помощ е помощ за преструктуриране. Предвижданата сума на помощта е 31 млн. EUR. Тази помощ се предоставя от френското министерство на икономиката, финансите и заетостта. Получател на помощта е дружеството FagorBrandt S.A., което има няколко филиала, в които се извършват производствени и търговски дейности.
(10)
Френските органи посочват, че с наличните ресурси и при отсъствието на държавна помощ FagorBrandt S.A. не би могло да се справи със своите затруднения. Според Франция пряката помощ в размер на 31 млн. EUR ще позволи да се финансират половината от разходите за преструктуриране (8).
(11)
Групата FagorBrandt (наричана по-долу „FagorBrandt“) принадлежи косвено на дружеството Fagor Electrodomésticos S. Coop (наричано по-долу „Fagor“), което е кооперативно дружество по испанското право. Капиталът на това кооперативно дружество се разпределя между приблизително 3 500 членове (служители-съдружници), като никой от тях не може да притежава повече от 25 % от капитала на кооператива.
(12)
Дружеството Fagor от своя страна е част от кооперативна групировка Mondragón Corporación Cooperativa (наричана по-долу „MCC“), в която всяко кооперативно дружество запазва своята правна и финансова самостоятелност. Fagor принадлежи на подразделението „Foyer“ на браншовата група „Индустрия“ на MCC.
(13)
Дружеството FagorBrandt е реализирало оборот от 903 млн. EUR през 2007 г. То развива дейност във всички области на големите домакински електроуреди, обхващаща три големи типа продукти: миялни и перални машини (миялни за съдове, перални машини, сушилни машини, комбинирани перални сушилни машини), хладилни машини (домашни хладилници, домашни фризери - с фронтално и горно зареждане) и готварски печки (традиционни фурни, микровълнови фурни, печки, котлони, абсорбатори).
3. ПРИЧИНИ, ДОВЕЛИ ДО ОТКРИВАНЕ НА ПРОЦЕДУРАТА
(14)
В решението за откриване на процедурата Комисията изрази съмнения поради следните пет причини: риск от заобикаляне на забраната за помощ за преструктуриране в полза на новосъздадени дружества; риск от заобикаляне на задължението за възстановяване на несъвместимата помощ; съмнение относно възстановяването на дългосрочната жизнеспособност на дружеството; недостатъчност на компенсаторните мерки; съмнение относно свеждане на помощта до необходимия минимум, и по-специално относно приноса на получателя.
3.1. Риск от заобикаляне на забраната за помощ за преструктуриране в полза на новосъздадени дружества
(15)
Тъй като FagorBrandt е създадено през януари 2002 г., то е било, по смисъла на точка 12 от Насоките на Общността за държавните помощи за оздравяване и преструктуриране на дружества в затруднение (наричани по-долу „насоките относно помощите за преструктуриране“) (9), новосъздадено дружество до януари 2005 г., т.е. три години след създаването си. Това означава, че както в момента, в който дружеството е било освободено от данъци по силата на член 44е от Общия кодекс за данъците (по-нататък „помощта по член 44е“), така и в момента, когато през декември 2003 г. Комисията е обявила тази помощ за несъвместима и е наредила тя да бъде възстановена (10), FagorBrandt е било новосъздадено дружество. Съгласно параграф 12 от насоките за преструктуриране то не е било допустимо за помощ за преструктуриране. Поради това, в момента, в който дружеството вече не е представлявало новосъздадено дружество и така е станало допустимо за помощи за преструктуриране, фактът, че Франция още не си е била възстановила помощта, обявена за несъвместима през декември 2003 г., може да представлява заобикаляне на забраната, предвидена в точка 12 от насоките относно помощите за преструктуриране.
3.2. Риск от заобикаляне на задължението за възстановяване на несъвместимата помощ
(16)
Като отбеляза, че помощта, предмет на уведомлението, изглежда служи до голяма степен за финансиране на възстановяването на помощта по член 44е, Комисията изрази съмнения относно това дали помощта, предмет на уведомлението, не представлява заобикаляне на задължението за възстановяване на тази несъвместима помощ и не обезсмисля възстановяването на тази помощ, като го лишава от полезния му ефект.
3.3. Съмнения относно дългосрочната жизнеспособност на дружеството
(17)
По отношение на възстановяването на дългосрочната жизнеспособност на дружеството Комисията изрази две съмнения. От една страна, като забеляза, че очакваният годишен оборот за 2007 г. е с около 20 % по-висок от предходната година, Комисията постави въпроса на какви елементи се основава тази прогноза. От друга страна, Комисията подчертава, че в плана за преструктуриране не се посочва как FagorBrandt възнамерява да се справи с възстановяването на несъвместимата помощ, получена от италианския филиал.
3.4. Недостатъчност на компенсаторните мерки
(18)
Комисията се съмнява също, че е приемливо отсъствието на допълнителни компенсаторни мерки освен тези, които са вече започнати в рамките на плана за преструктуриране. Комисията припомни, че:
(i)
насоките относно помощите за преструктуриране (точки 38-41) задължават получателите, отговарящи на критерия за „голямо предприятие“, да прилагат компенсаторни мерки;
(ii)
от една страна, без помощта FagorBrandt ще излезе от пазара, а от друга страна, конкурентите на FagorBrandt са в голямата си част европейски. Следователно изчезването на FagorBrandt ще позволи на европейските конкуренти да увеличат значително продажбите и производството си;
(iii)
изглежда, че всички вече приложени мерки не могат да бъдат счетени за компенсаторни мерки на основание на точка 40 от насоките относно помощите за преструктуриране;
(iv)
Накрая, Комисията подчерта, че насоките, които са били в сила при разследването на случаите Bull (11) и Euromoteurs (12) и на които Франция се позовава, не пораждат задължение за прилагане на компенсаторни мерки. Тя подчерта също други съществени разлики между тези случаи и настоящия случай.
3.5. Съмнения относно приноса на получателя
(19)
Накрая Комисията изрази съмнения относно това дали са изпълнени условията, предвидени в точки 43 и 44 от насоките относно помощите за преструктуриране. От една страна, френските органи не са включили възстановяването на помощта по член 44е в разходите за преструктуриране, а от друга страна, френските органи не са обяснили произхода на някои суми, счетени за „собствено усилие на получателя“.
4. МНЕНИЯ НА ЗАИНТЕРЕСОВАНИТЕ СТРАНИ
4.1. Мнения на дружеството Electrolux
(20)
Electrolux посочва, че за да отговори на предизвикателствата на глобалната конкуренция, то е приложило крупни планове за преструктуриране, свързани с големи разходи. За да остане конкурентоспособно, дружеството е било принудено да предприеме драстични мерки, като закриване на осем завода в Западна Европа, чието производство е било преместено главно в други съществуващи заводи, както и в нови заводи в Полша и Украйна. Повечето дружества от сектора „големи електродомакински уреди“ са провели подобни дейности за преструктуриране. Ето защо това дружество се оплаква, че FagorBrandt може да получи субсидия, за да се справи със ситуация, с каквато останалите дружества от сектора трябва да се справят, без да получават подобна помощ. Помощта би нарушила конкуренцията за сметка на другите дружества.
4.2. Мнения на втория конкурент
(21)
Първо, този конкурент, поискал да запази анонимност, счита, че планираната помощ няма да позволи на дружеството да възстанови дългосрочната си жизнеспособност. Той счита, че е необходима съществена индустриална реорганизация, за да се гарантира оцеляването на дружеството. От друга страна, този конкурент счита, че FagorBrandt няма да има средства за финансирането на необходимите инвестиции. Помощта няма да даде на FagorBrandt и възможност да достигне необходимата големина, за да подобри позицията си в преговорите с големите мрежи за дистрибуция, които предпочитат доставчици с по-голямо присъствие в Европейския съюз.
(22)
Второ, конкурентът счита, че помощта не е сведена до необходимия минимум, тъй като FagorBrandt може да намери необходимите за преструктурирането си средства от своя акционер и от кооперативното дружество (т.е. от MCC, част от което е банката Caja Laboral), към което принадлежи.
(23)
Трето, конкурентът счита, че помощта е от естество, което ще повлияе на конкуренцията и на търговията между държавите членки. От една страна, повечето дружества от този сектор произвеждат в Европа и могат следователно да бъдат счетени за европейски. Азиатските и турските конкуренти имат значително присъствие само за някои продукти. От друга страна, FagorBrandt е петият в класирането на европейско равнище и има силна позиция на френския, испанския и полския пазар. Конкурентът счита следователно, че при липсата на компенсаторни мерки помощта не може дa бъде обявена за съвместима от Комисията.
(24)
Четвърто, неправомерното предоставяне в миналото на помощи от Франция и Италия налага два извода: от една страна, затрудненията на FagorBrandt се повтарят, което поставя въпроса за неговата жизнеспособност; от друга страна, помощта, предмет на уведомлението, ще послужи вероятно за възстановяване на неправомерно получената помощ, заобикаляйки по този начин задължението за нейното възстановяване.
4.3. Мнения на FagorBrandt
(25)
Мненията на FagorBrandt са подобни на тези на френските органи, изложени накратко по-долу.
5. МНЕНИЯ НА ФРАНЦИЯ
5.1. Мнения на Франция относно решението за откриване на процедурата
(26)
Относно възможното заобикаляне на забраната за помощ за преструктуриране на новосъздадени дружества френските власти не оспорват, че FagorBrandt трябва да се счита за „новосъздадено дружество“ през първите три години след създаването му в съответствие с точка 12 от насоките относно помощите за преструктуриране. Те отбелязват обаче, че въпросът за евентуална помощ за преструктуриране в полза на FagorBrandt е започнал да се поставя едва през 2006 г. вследствие на затрудненията, възникнали след 2004 г., и предвид влошаващото се финансово положение от 2005 г., т.е. в течение на петата година от съществуването му. С други думи предприятието не е имало причини да иска помощ за преструктуриране, преди да изпадне в състояние, оправдаващо тази помощ, а именно през 2006 г. Поради това въпросът за възможното заобикаляне на правилото за „трите години“ е безпредметен.
(27)
Относно възможността помощта, предмет на уведомлението, да лиши от полезен ефект задължението за възстановяване, Франция напомня, че дружеството не е в затруднение единствено поради възстановяването на помощта. Финансовите затруднения са започнали всъщност през 2004 г., като положението се е влошило силно през 2005 г. и 2006 г. Както заключи Комисията в своето решение за откриване на процедурата, дружеството е действително в затруднение по смисъла на насоките относно помощите за преструктуриране. Поради това Франция стига до заключението, че дружеството е допустимо за помощ за преструктуриране, ако останалите условия за такава помощ са иначе изпълнени. Въпросът дали дружеството е можело да оцелее през 2007 г. или 2008 г., ако не е трябвало да възстановява помощта, е безпредметен, тъй като възстановяването на помощта е задължително, по-специално след отрицателното решение на Комисията относно разпоредбите на член 44е през 2003 г. Така че тъкмо натрупването на финансови затруднения оправдава искането за помощ, тъй като тези затруднения произтичат от вече понесените от дружеството разходи за преструктуриране, от това, че преструктурирането не е завършено, както и от всички други разходи, които дружеството трябва да има предвид, включително възстановяването на помощта.
(28)
Относно възвръщането към дългосрочна жизнеспособност и повдигнатите две съмнения по този въпрос в решението за откриване френските органи отбелязват следните елементи. Що се отнася до прогнозата за ръст от 20 % на оборота за 2007 г. спрямо финансовата 2006 година, тя се обяснява главно с промяната в обхвата на дейността на FagorBrandt, извършена през 2006 г. Колкото до това, че не е взето предвид възстановяването на помощта, получена неправомерно от италианския филиал (отпусната в рамките на придобиването от Brandt Italia на дейностите в областта на електродомакинските уреди на Ocean Spa), френските органи посочват, че това възстановяване не би трябвало да засегне жизнеспособността на дружеството, тъй като сумата, дължима в крайна сметка от Brandt Italia, трябва да е по-малка от 200 000 EUR, като разликата се поема от продавача на въпросното производство.
(29)
Относно липсата на компенсаторни мерки Франция повтаря, че дружеството вече е преотстъпило през 2004 г. дружеството Brandt Components (производствената площадка в Nevers). От друга страна, дружеството е намалило производствения си капацитет, преустановявайки производството на фризери с горно зареждане и индивидуални микровълнови фурни. Френските власти напомнят също, че помощта е породила много слабо нарушаване, което намалява необходимостта от компенсаторни мерки. Всъщност FagorBrandt има под [0-5] % (13) пазарен дял на европейско равнище, което е много малко в сравнение с главните му конкуренти. От друга страна френските органи считат, че присъствието на дружеството на пазара позволява да се избегне ситуация на олигопол. По време на специалната процедура за проучване френските власти предложиха да се приложат допълнителни компенсаторни мерки.
(30)
Относно съмненията на Комисията във връзка със свеждането на помощта до минимум и собствения принос на получателя френските органи отбелязват следните елементи. Относно това, че възстановяването на помощта не е взето предвид в разходите за преструктуриране, те посочват, че възстановяването на несъвместимата помощ не може a priori да бъде квалифицирано като разходи за преструктуриране. Относно „собствения принос на получателя“, както той е определен в уведомлението, френските органи обясняват, че става въпрос за банкови заеми.
5.2. Мнения на Франция относно мненията на заинтересованите страни
(31)
Относно мненията на Electrolux Франция подчертава, че мерките за преструктуриране, започнати от Electrolux и други конкуренти, не са имали за цел да облекчат трудно финансово положение, а да засилят позициите на пазара за големите електродомакински уреди. Поради това Франция счита, че положението на FagorBrandt е несравнимо с това на неговите конкуренти, които впрочем разполагат със значително по-големи финансови средства поради много по-големите си мащаби.
(32)
Относно мненията във връзка с дългосрочната жизнеспособност на FagorBrandt, формулирани от пожелалото анонимност дружество, френските органи подчертават, че на първо място FagorBrandt е предприело мерки, имащи за цел „на първо време да спрат загубите и да увеличат печалбата, за да може предприятието след време да подобри позицията си на пазара, по-специално като развива […]“.
(33)
Относно твърдението, че помощта не е сведена до минимум, тъй като FagorBrandt е можело да бъде финансирано от своите акционери, френските органи подчертават, че MCC не е холдинг, а кооперативно движение. В това кооперативно движение всяко дружество, включително Fagor или банка Caja Laboral, е независимо и решенията му се определят от неговите служители-кооператори, които са собствениците. FagorBrandt не може следователно да разчита на финансова помощ от Fagor, която е ограничена от сегашните възможности на Fagor. Придобиването на FagorBrandt намали полето за финансови маневри на Fagor и Fagor не може днес да задели средства над определена граница.
(34)
Трето, в отговор на предвижданите неблагоприятни ефекти върху конкуренцията френските органи откриват противоречия в мненията на заинтересованата страна, запазила анонимност. От една страна, тя твърди, че помощта ще повлияе на условията на конкуренция на европейския пазар. От друга страна, тя твърди, че FagorBrandt е твърде малко в сравнение с големите дружества, което застрашава неговата жизнеспособност. Освен това по отношение на липсата на компенсаторни мерки френските органи напомнят, че те вече са приложили валидни компенсаторни мерки и че предлагат да въведат нови такива.
(35)
Четвърто, в отговор на твърденията, основаващи се на предоставена по-рано неправомерна помощ от Франция и Италия, Франция напомня, че тази неправомерна помощ е била насочена не към програма за преструктуриране на дружеството, а към система, имаща за цел да насърчи запазването на заетостта на територията. От друга страна, Франция, на базата на информация, предоставена на 17 декември 2007 г. от FagorBrandt на Комисията, подчертава, че няма реална връзка между размера на отпуснатата помощ (около 20 млн. EUR нетна помощ след данъчно облагане) и размера на несъвместимата помощ (около 27,3 млн. EUR след начисляване на лихви). Освен това разходите за преструктуриране са оценени на 62,5 млн. EUR, т.е. определено повече от размера на поисканата помощ за преструктуриране. Накрая те напомнят за взаимозаменяемия характер на разходите.
(36)
Що се отнася до мненията, представени на Комисията от FagorBrandt, френските органи посочват, че те могат само да изразят съгласието си с тези обяснителни елементи, още повече че те допълват собствените им мнения.
6. ОЦЕНКА НА ПОМОЩТА
6.1. Наличие на помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС
(37)
Комисията смята, че мярката представлява държавна помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС. Тя е под формата на субсидия от френското правителство и следователно е финансирана чрез държавни ресурси и се окачествява като държавна. Мярката е насочена единствено към FagorBrandt и поради това е избирателна. Субсидията облагодетелства FagorBrandt, като му осигурява допълнителни ресурси, така че дружеството избягва спирането на своята дейност. Тази мярка заплашва да наруши конкуренцията между производителите на големи електродомакински уреди. И накрая, пазарът на големи електродомакински уреди се характеризира със съществен търговски обмен между държавите членки. Следователно Комисията заключава, че мярката, предмет на уведомление, представлява държавна помощ. Франция не оспорва това заключение.
6.2. Правно основание на оценката
6.2.1. Правно основание на съвместимостта на помощта
(38)
Член 107, параграфи 2 и 3 от ДФЕС предвижда дерогации от общата несъвместимост, предвидена в параграф 1 на същия член. Дерогациите, предвидени в член 107, параграф 2 от ДФЕС, очевидно не са приложими в конкретния случай.
(39)
Що се отнася до дерогациите, предвидени в член 107, параграф 3 от ДФЕС, Комисията отбелязва, че тъй като целта на помощта не е регионална и дерогацията по буква б) на посочения параграф очевидно не е приложима, то се прилага само дерогацията, предвидена в буква в). Тя предвижда одобряване на държавната помощ, предназначена за насърчаване развитието на някои икономически дейности, когато те не променят условията на търговията до степен, която противоречи на общия интерес. В този контекст е безспорно, че помощта е била предоставена с цел да се възстанови дългосрочната жизнеспособност на дружество в затруднение. Комисията е посочила как тя оценява съвместимостта на такава помощ в насоките относно помощите за преструктуриране. Ето защо именно те ще послужат като правно основание за оценката. Комисията счита, че в конкретния случай не може да се приложи друга рамка на Общността. Франция впрочем не се е позовала на друга дерогация от ДФЕС. Освен това никоя от заинтересованите страни не е критикувала избора на това правно основание, което беше вече обявено в решението за откриване на процедурата.
6.2.2. Временна рамка на анализа
(40)
В съответствие с практиката на Съда (14) Комисията трябва, след отмяната на някое от нейните решения, да основе своя нов анализ единствено на информацията, с която е разполагала към момента на приемане на отмененото решение, т.е. в този случай към 21 октомври 2008 г.
(41)
Последващите събития, които евентуално са настъпили след 21 октомври 2008 г., не трябва да бъдат взети под внимание. Измененията или развитието на пазара или на положението, в което се намира получателят на помощта, трябва да бъдат премахнати от анализа. По същия начин Комисията не взема предвид периода на изпълнение на плана за преструктуриране след месец октомври 2008 г. (15)
(42)
Освен това Комисията няма задължение отново да открие делото, нито дори да го допълни с нови технически експертизи (16). Отмяната на акта поставя край на административната процедура, която съдържа няколко етапа, но това не води непременно до отмяна на цялата процедура. Когато, както в този случай, въпреки предприетите действия по разследването, позволяващи изчерпателен анализ на съвместимостта на помощта, извършеният от Комисията анализ се окаже непълен и по този начин доведе до незаконосъобразност на решението, процедурата за замяна на това решение може да бъде започната въз основа на вече осъществените действия по разследване (17).
(43)
Освен това, тъй като Комисията трябва да основе своя нов анализ единствено на информацията, с която е разполагала през октомври 2008 г., т.е. информация, за която френските органи и FagorBrandt вече са изразили позиция, не е нужно отново да се прави допитване за техните становища (18). И накрая, правото на трети заинтересовани страни да представят своите забележки е било спазено чрез публикуване в Официален вестник на решението за откриване на процедурата (19) и нито една разпоредба от Регламент № 659/1999 не изисква да им се предложи отново тази възможност, когато първоначалният план за преструктуриране се изменя по време на разследването (20).
(44)
Затова настоящото решение се основава единствено на елементите, налични към 21 октомври 2008 г.
6.3. Допустимост на дружеството за помощ за преструктуриране
(45)
За да получи помощ за преструктуриране, дружеството трябва преди всичко да може да бъде счетено за дружество в затруднение, както е определено в раздел 2.1 от насоките относно помощите за преструктуриране.
(46)
В точка 24 от решението за откриване на процедурата Комисията посочва, че дружеството е, както изглежда, в затруднение по смисъла на точка 11 от насоките относно помощите за преструктуриране. В точка 27 от решението за откриване на процедурата Комисията посочва също, че в съответствие с точка 13 от насоките относно помощите за преструктуриране затрудненията на дружеството са станали прекалено големи, за да могат да бъдат финансирани от испанския акционер. За разлика от тази предварителна оценка конкурентът, запазил анонимност, счита, че FagorBrandt би могъл д получи от Fagor и MCC финансовата помощ, необходима за справяне с тези затруднения. Трябва следователно да се направи анализ дали предварителната оценка, направена в решението за откриване на процедурата, трябва да бъде променена. Комисията отбелязва, че конкурентът основава своето твърдение на статия от пресата (21), според която Fagor може лесно да намери необходимите средства от финансовите пазари. Комисията обаче отбелязва, че тази статия е от месец април 2005 г. и че финансовото положение на Fagor се е влошило силно впоследствие. Френските органи напомнят в тази връзка, че финансовите задължения на Fagor (извън финансирането на задълженията на FagorBrandt) са се утроили през 2005 г., по-специално след придобиване на дялове на FagorBrandt и крупни индустриални инвестиции във Fagor. Освен това Fagor е внесъл 26,9 млн. EUR капитал във FagorBrandt през 2006 г. Всички тези елементи са почти изчерпали кредитоспособността на кооперативното дружество, чиито коефициенти на задлъжнялост далеч са надхвърлили общоприетите граници.
(47)
Освен това френските органи обясниха, че Fagor, който е единствен акционер на групата FagorBrandt, е кооперативно дружество на служители-съдружници по испанското право. Неговият капитал се разпределя между приблизително 3 500 членове, които са само служители-съдружници, като никой от тях не може да притежава повече от 25 % от капитала на кооператива.
(48)
Поради тази юридическа форма Fagor не може да увеличава капитала си чрез публично предлагане на трети страни. Кооперативното дружество може да увеличава капитала си, единствено като се обръща към собствените си членове, чийто финансов капацитет е ограничен до личните им спестявания. Единствената възможност, с която дружеството разполага, за да финансира своето развитие, е да вземе заеми от банки или да емитира облигации.
(49)
Що се отнася до MCC, това е групировка от кооперативни дружества, към която принадлежи Fagor. В рамките на тази групировка всяко кооперативно дружество запазва своята юридическа и финансова самостоятелност. С други думи, не съществува капиталова връзка между Fagor и MCC. Следователно MCC не е холдинг, а кооперативно движение. Всяко кооперативно дружество, принадлежащо към тази групировка, като Fagor или банка Caja Laboral, е независимо и решенията му се определят от неговите служители-кооператори, които са собствениците. Затова отношенията между MCC и нейните членове не могат да се използват както тези в традиционните капиталови групи.
(50)
Следователно поради своята юридическа форма MCC не е можела да мобилизира средства като акционерно дружество и не може да се смята за компания майка по смисъла на точка 13 от насоките относно помощите за преструктуриране. Така дружеството FagorBrandt е можело да разчита само на подкрепата на своята компания майка Fagor в рамките на нейния капацитет за подпомагане.
(51)
Комисията следователно счита, че няма причина да се преразглежда оценката, направена в решението за откриване на процедурата, относно допустимостта на дружеството въз основа на точки 11 и 13 от насоките относно помощите за преструктуриране.
(52)
Що се отнася до допустимостта на дружеството на базата на изискванията, определени в раздел 2.1 от насоките относно помощите за преструктуриране, решението за откриване на процедурата повдига едно-единствено съмнение, а именно за възможното заобикаляне на забраната на помощ за преструктуриране за новосъздадени дружества (вж. раздел 3 „Причини, довели до откриване на процедура“).
(53)
Комисията анализира финансовото положение на дружеството, което е обобщено в таблица 1 по-долу. Ясно се вижда, че през първите три години след създаването си дружеството, дори ако е възстановило помощта по член 44е, не е отговаряло на критериите, посочени в точки 10 и 11 от насоките относно помощите за преструктуриране, за да бъде считано за дружество в затруднение. Що се отнася до точка 10 от насоките относно помощите за преструктуриране, изглежда, че дори ако дружеството беше възстановило помощта от 22,5 млн. EUR още през 2004 г. (т.е. през месеците, последвали окончателното отрицателно решение на Комисията), то нямаше още да загуби половината от собствения си капитал през 2004 г. Що се отнася до точка 11 от насоките относно помощите за преструктуриране, дори ако дружеството беше възстановило помощта от 22,5 млн. EUR още през 2004 г., то щеше да има само една губеща година (2004 г.), което е недостатъчно, за да бъде счетено за дружество в затруднение въз основа на тази точка. Трябва следователно да се отбележи, че финансовите затруднения на група FagorBrandt са се увеличили след 2005 г. дотолкова, че дружеството може да бъде считано за дружество в затруднение по смисъла на насоките относно помощите за преструктуриране (т.е. като дружество, което „без външна намеса от страна на публичните органи“ е обречено „почти сигурно да се оттегли от бизнеса в кратък или средносрочен период от време“) без съмнение от следващата година (като се вземе предвид задължението за възстановяване на помощта по член 44е) и със сигурност през 2007 г.
Таблица 1
млн. EUR
2002
2003
2004
2005
2006
2007
Оборот
847,1
857,6
813,2
743,6
779,7
903,0
Брутна печалба
205,2
215,1
207,0
180,6
171,6
190,4
Нетен резултат
15,5
13,8
(3,6)
(13,4)
(18,2)
(5,7)
Собствен капитал
69,8
83,4
79,8
70,6
79,4
73,6
(54)
Комисията подчерта също така, че през първото тримесечие на 2005 г. група Fagor е взела решение да закупи 90 % от акциите на дружеството на стойност от [150-200] млн. EUR. Това показва, че пазарът не е считал, че дружеството е в затруднение по смисъла на насоките относно помощите за преструктуриране, т.е. дружество, което без външна намеса от страна на публичните власти е обречено почти сигурно да се оттегли от бизнеса в кратък или средносрочен период от време.
(55)
На базата на гореизложеното Комисията счита, че дружеството, основано през януари 2002 г., не е можело да се разглежда като дружество в затруднение през първите години на своето съществуване, дори ако беше възстановило незабавно помощта по член 44е. Ето защо тя счита, че фактът, че през януари 2005 г. Франция още не си е била възстановила помощта по член 44е, т.е. три годни след създаването на FagorBrandt, не е довел до изкуственото поддържане на живота на дружество, което иначе би отпаднало от пазара. Комисията счита също така, че през този период дружеството не е имало причина да иска помощ за преструктуриране. Въз основа на гореизложеното Комисията счита, че фактът, че през януари 2005 г. Франция още не си е била възстановила помощта по член 44е, не представлява заобикаляне на забраната за помощ за преструктуриране в полза на дружества, които са новосъздадени по смисъла на точка 12 от насоките относно помощите за преструктуриране.
(56)
В заключение съмненията относно допустимостта на дружеството са разсеяни и Комисията счита, че са изпълнени изискванията, предвидени в раздел 2.1 на насоките относно помощите за преструктуриране.
6.4. Разпоредби относно неправомерни и несъвместими предишни помощи
6.4.1. Помощта, предоставена от Франция
(57)
Съгласно член 23 от насоките относно помощите за преструктуриране и поради факта, че помощта, предмет на уведомлението, служи, както изглежда, главно за финансиране на възстановяването на помощта по член 44е, в точка 30 от решението за откриване на процедурата Комисията изразява съмнения, че помощта, предмет на уведомлението, представлява заобикаляне на задължението за възстановяване и го обезсмисля, като го лишава и благоприятния му ефект.
(58)
В своята оценка по този въпрос Комисията взе предвид следните елементи.
(59)
Първо, съгласно съдебната практика възстановяването на несъвместима помощ с лихвите дава възможност да се възстанови положението такова, каквото е било преди отпускането на помощта, и по този начин се избягва причиненото от помощта нарушаване на конкуренцията. Поради това в настоящия случай възстановяването на помощта по член 44е с лихвите - което е условие за изплащането на новата помощ - се очаква да възстанови положението преди нейното отпускане.
(60)
Второ, дружеството е допустимо за помощ за преструктуриране. Всъщност, на първо място, финансовите затруднения на дружеството не са произтичали главно от възстановяването на несъвместимата помощ. Те произтичат от други източници, които да причината за загубите, понасяни от 2004 г. (вж. таблица 1). Бъдещото възстановяване на несъвместимата помощ само ще утежни тези затруднения до такава степен, че дружеството няма да може вече да се справи с тях без държавна помощ. Второ, задействан е план за преструктуриране на дейностите, разходите за който възлизат на 62,5 млн. EUR. Това показва, че оперативното преструктуриране, необходимо за възстановяване на рентабилността на дейностите, е свързано с много големи разходи, надхвърлящи тези за възстановяване на помощта по член 44е, които възлизат на 22,5 млн. EUR без лихвите. Тези елементи показват, че FagorBrandt е дружество в затруднение, чието съществуване е изложено на риск. То следователно може, както всяко дружество в подобно положение, да получи помощ за преструктуриране, ако отговаря на останалите изисквания, предвидени в насоките относно помощите за преструктуриране.
(61)
Трето, в своето решение от 1991 г. по дело Deggendorf (22), като отбелязва, че „Неправомерно предоставената помощ, която Deggendorf отказва да възстанови от 1986 г., и новата помощ (…) ще имат като кумулативен ефект даването на прекомерно голямо и незаслужено предимство на това дружество, което ще промени търговските условия по начин, който е против общия интерес“, Комисията разгледа новата помощ, съвместима при условие че „властите (…) се задължават да преустановят изплащането на помощта на дружество Deggendorf, докато не са започнали процедурата по възстановяване на несъвместимата помощ (…)“. В своето решение от 15 май 1997 г. (23) Съдът на ЕС одобри следвания от Комисията подход. Оттогава Комисията е приела редица решения, в които следва същия подход, а именно да приеме новата помощ за съвместима, налагайки същевременно забрана на нейното изплащане, докато не бъде възстановена неправомерната помощ (24). Комисията отбелязва, че в настоящия случай от момента, в който новата помощ отговаря на условията, предвидени в насоките относно помощите за преструктуриране, нищо, както изглежда, не се противопоставя на прилагането на подхода, използван по делото Deggendorf, а именно да се счита новата помощ за съвместима, при условие че нейното изплащане бъде преустановено до възстановяването на помощта по член 44е.
(62)
Въз основа на горните съображения съмненията на Комисията бяха разсеяни.
(63)
В този контекст Комисията желае да внесе следното уточнение. Точка 23 от насоките относно помощите за преструктуриране задължава Комисията при проучването на всяка помощ за преструктуриране „да вземе предвид, първо, кумулативния ефект от новата и старата помощ и второ - фактът, че старата помощ не е била възстановена“. Както е посочено в бележка под линия 14 от насоките относно помощите за преструктуриране, тази разпоредба се основава от споменатото по-горе решение Deggendorf (25). В настоящия случай Франция се е ангажирала да възстанови помощта по член 44е, преди да премине към изплащането на новата помощ. В настоящото решение Комисията е длъжна, в съответствие със съдебна практика Deggendorf, да превърне този ангажимент в условие за съвместимост на помощта, предмет на уведомлението. Така тя ще гарантира, че няма кумулация на старата помощ с новата и че старата помощ ще бъде възстановена.
6.4.2. Неправомерната италианска помощ
(64)
Към 21 октомври 2008 г. Brandt Italia, италианският филиал на FagorBrandt, продължава да дължи една част от помощта, предоставена от италианските органи. В решението си от 30 март 2004 г. (26) Комисията обяви тази помощ за несъвместима.
(65)
В този случай, както бе припомнено в съображение 60, съдебната практика по делото Deggendorf (27) потвърждава, че Комисията не превишава своите права за оценка, когато налага възстановяването на предишната помощ като предварително условие за изплащането на новата помощ. Ако предположим, че Комисията определя условие за предоставянето на планираната помощ, а именно предварителното възстановяване на една или повече предишни помощи, тя не е длъжна да анализира кумулативния ефект върху конкуренцията от тези помощи, тъй като това условие позволява да се избегне натрупването на допълнително предимство от планираната помощ към вече съществуващото предимство от предишните помощи (28).
(66)
Така в практиката на своите решения Комисията пристъпва по-скоро към възстановяване на несъвместимите помощи преди изплащане на новите помощи (29), вместо към прилагане на точка 23 от насоките относно помощите за преструктуриране, която ѝ позволява да вземе под внимание кумулативния ефект от неправомерната помощ и новата помощ.
(67)
Въпреки това поради особените обстоятелства на настоящия случай Комисията възнамерява да приложи точка 23 от насоките. Действително Комисията трябва в случая да приеме ново решение след отмяната от страна на Съда на нейното решение от 21 октомври 2008 г. Поради това Комисията не може да вземе под внимание информацията, с която не е разполагала към датата на първото решение. Следователно Комисията не може да вземе предвид новите ангажименти на държавата членка, нито условията на възстановяване на неправомерните помощи, които са след тази дата.
(68)
Затова, както се изисква в решението на Съда от 14 февруари 2012 г. (30), Комисията трябва да проучи кумулативния ефект върху конкуренцията от италианската помощ и от помощта за възстановяване, предмет на уведомление.
(69)
Въпреки това първо трябва да се определи размерът на италианската помощ, който е трябвало да бъде взет под внимание към 21 октомври 2008 г.
(70)
FagorBrandt смята, че възстановяването на италианската помощ за сметка на Brandt Italia вероятно е под 200 000 EUR.
(71)
Действително през 2003 г. FagorBrandt пристъпи към придобиването с посредничеството на своя филиал Brandt Italia на завода Verolanuova и неговите активи от предприятие Ocean, което беше в процедура по несъстоятелност. Цената, предложена от Brandt Italia за съответните активи, възлизаше на 10 млн. EUR.
(72)
Тази сума бе сметната за недостатъчна от съдебните администратори на предприятие Ocean и италианските органи пожелаха да пристъпят към предприемане на мерките, произтичащи от режимите „Mobilita“ и „Cassa Integrazione“, които са обявени за съвместими с приложимото европейско право. Те предвиждаха по-конкретно, че предприятията, които наемат безработни, ще могат да се възползват от освобождаване от социалноосигурителни вноски. Целта на тези мерки беше да се увеличи покупната цена на съответните активи пропорционално на печалбата на получателя.
(73)
Италианските органи обнародваха указ от 14 февруари 2003 г., с който се предвижда купувачът на активите на всяко предприятие в несъстоятелност, което има над 1 000 служители, да се ползва от освобождаване от социалноосигурително вноски и от допълнителни вноски за всеки новоназначен служител. Операцията от 7 март 2003 г. по придобиване на дейността за производство на електродомакински уреди на Océan SpA от страна на Brandt Italia отговаряше на критериите за допустимост по този режим по силата на посочения указ. Ето защо размерът на тези облекчения, изчислени на 8,5 млн. EUR, повиши покупната цена, предложена от Brandt Italia, която достигна 18,5 млн. EUR.
(74)
В своето решение от 30 март 2004 г. (31) Комисията счете, че указът от 14 февруари 2003 г., превърнат в закон на 17 април 2003 г., представлява неправомерна и несъвместима схема за помощи. Веднага след като научи за това решение на Комисията, на 5 юли 2004 г. на Brandt Italia беше наложена мярка от търговския съд в Brescia за запор върху последната част от плащането на покупната цена (5,7 млн. EUR) и предприятието се обърна към органите по процедурата на предприятие Ocean с цел да си възстанови надвнесената сума. Действително Brandt Italia смяташе, че италианската държава трябва да пристъпи към възстановяване на неправомерната помощ от нейния реален бенефициер.
(75)
Следователно дори ако получателят на въпросната помощ по схемата, която е забранена от Комисията, е Brandt Italia (дружество, което действително се е ползвало от освобождаване), FagorBrandt счита, че крайната полза от тази помощ е била почти изцяло прехвърлена към кредиторите, записани от съдебните администратори на дружеството Ocean, посредством увеличение на изкупната цена на активите (8,5 млн. EUR увеличение на цената спрямо 8 624 283 EUR действително предоставено облекчение). Следователно френските органи смятат, че салдото за сметка на Brandt Italia/FagorBrandt ще бъде 124 283 EUR - сума, към която следва да се добавят лихви.
(76)
Италианските органи обаче предоставиха на Комисията информация, която опровергава този аргумент.
(77)
На 13 май 2008 г. италианските органи изпратиха на Комисията на две решения на съда в Brescia. Те се отнасят до спора между Националния институт за социално осигуряване (INPS) и Brandt Italia във връзка с определянето на размера на помощта, а именно освобождаването от социалноосигурителни вноски, от което се е възползвало Brandt Italia.
(78)
С първото решение от 1 февруари 2008 г. се прекратява нареждане за събиране на вземания, издадено от INPS срещу Brandt Italia на 18 декември 2007 г. INPS обжалва това решение. На 29 април 2008 г. Апелативният съд отменя прекратяването на нареждането за събиране на вземания.
(79)
Трето решение от 8 юли 2008 г., предадено на Комисията на 20 октомври 2008 г., дава право по същество на INPS по отношение на това, че Brandt Italia е осъдено да възстанови изцяло помощта. Това решение беше съобщено на Brandt Italia на 15 септември 2008 г.
(80)
С оглед на тази информация Комисията следва да установи размера на помощта, която ще бъде възстановена от Brandt Italia/FagorBrandt, която е можело да бъде изчислена в рамките на разумното към 21 октомври 2008 г. За тази цел Комисията отбелязва, че с решението на съда в Brescia от 8 юли 2008 г. Brandt Italia се осъжда да върне 8 890 878,02 EUR.
(81)
Въпреки това Комисията счита, че от тази сума трябва да се извади сумата за синдика, т.е. 5,7 млн. EUR. Brandt Italia не е разполагало с тази сума, която е била запорирана като предпазна мярка след решението на търговския съд в Brescia от 5 юли 2004 г. Това решение се дължи на решението, прието от Комисията на 30 март 2004 г., и посочената сума е запорирана в очакване на необходимостта от възстановяване на средствата. Така на 21 октомври 2008 г. е можело да се предполага, че тази сума ще бъде използвана за възстановяване на част от въпросната помощ. Това заключение се потвърждава от факта, че:
-
в параграф 18 от решението на Комисията от 30 март 2004 г. се уточнява, че както купувачите на дружествата в затруднение, така и самите дружества са можели да се възползват от забранената схема за помощи. С други думи, очаквало се е, че поне част от възстановяването ще бъде за сметка на дружеството Ocean;
-
в решението на съда в Brescia от 8 юли 2008 г. се споменава за съществуването на тази запорирана сума по сметка на синдика и се приема за „очевидно“, че тази сума може да послужи за частично връщане на сумата на INPS.
(82)
Следователно, като се вземат предвид факторите, посочени в съображения 76-81, Комисията счита, че окончателният размер на италианската помощ, която трябва да бъде взета под внимание за целите на настоящия анализ, възлиза на 3 190 878,02 EUR, към които трябва да се добавят лихвите до 21 октомври 2008 г.
(83)
Що се отнася до лихвите, Комисията счита, че датата, която трябва да се вземе предвид при определяне на размера им, не е датата на действителното възстановяване на помощта, а тази на отмененото решение, тъй като в този случай Комисията анализира съвместимостта на френската помощ към 21 октомври 2008 г. Така на 21 октомври 2008 г. френската помощ се комбинира с италианската помощ, включително лихвите до тази дата. Комисията трябва да вземе предвид комбинацията от тези елементи, без да добавя лихвите до датата на действителното възстановяване.
(84)
Освен това предоставеното предимство от лихвите между 21 октомври 2008 г. и датата на действителното възстановяване ще бъде премахнато от самото възстановяване, в което естествено лихвите трябва да бъдат включени.
(85)
Следователно FagorBrandt е разполагало със сума от 3 190 878,02 EUR (плюс лихвите) освен сумата от 31 млн. EUR като помощ, предоставена от френските органи. Това предимство има въздействие върху конкуренцията: дружеството е разполагало с допълнителни средства, които не би имало при нормални пазарни условия (т.е. при липсата на италианската помощ, която е несъвместима).
(86)
В съответствие с точка 23 от насоките за преструктуриране и решението на Съда от 14 февруари 2012 г. Комисията възнамерява да разгледа кумулативния ефект на италианската помощ и помощта за преструктуриране в рамките на анализа за съвместимост на помощта за преструктуриране.
(87)
Този анализ на кумулативния ефект води до извършването на двойна проверка от Комисията. От една страна, Комисията трябва да провери дали компенсаторните мерки (вж. съображения 89 и следващи, по-специално 118 и следващи) позволяват да се компенсира точно нарушаването на конкуренцията, извършено поради факта, че FagorBrandt е разполагало с допълнителна ликвидност. От друга страна, Комисията трябва да гарантира, че собственият принос на бенефициера е лишен от подпомагане (вж. съображения 154 и следващи). Действително не може да се изключи, че в собствения принос, планиран от дружеството, се съдържа въпросната сума.
(88)
По повод на тази двойна проверка Комисията е в състояние да наложи нови условия на въпросната държава членка, независимо от евентуалните ѝпредложения (които в случая Комисията не може да взема предвид, ако са направени след 21 октомври 2008 г.). Както се потвърждава в точка 46 от насоките за помощите за преструктуриране, „Комисията може да наложи условия и задължения, които счете за необходими, за да се гарантира, че не се нарушава конкуренцията до степен, противоречаща на общия интерес, в случай че въпросната държава членка не се съгласи да предприеме такива мерки“.
6.5. Избягване на прекомерно нарушаване на конкуренцията
6.5.1. Анализ на необходимостта от компенсаторни мерки
(89)
В точка 38 от насоките относно помощите за преструктуриране се предвижда, че за да бъде помощта за преструктуриране одобрена от Комисията, трябва да се предприемат компенсаторни мерки, за да се намалят неблагоприятните ефекти на помощта върху условията на търговия. В противен случай помощта трябва да бъде разглеждана като „противоречаща на общия интерес“ и обявена за несъвместима с общия пазар. Това условие се изразява често пъти в ограничаване на присъствието, което дружеството може да запази на своя или на своите пазари след края на периода на преструктуриране.
(90)
В своето уведомление Франция твърди, че компенсаторните мерки не изглеждат необходими в настоящия случай, по-специално защото помощта няма да доведе до прекомерно нарушаване. В точки 37, 38 и 40 от решението за откриване на процедурата Комисията обяснява накратко защо отхвърля това твърдение.
(91)
В следващите съображения Комисията обяснява по-подробно защо счита, че помощта води до нарушаване и защо е необходимо въвеждането на компенсаторни мерки, противно на твърдението на френските органи.
(92)
Както беше вече казано, FagorBrandt присъства в сектора на производството и търговията чрез мрежи за дистрибуция (за разлика от продажбата на частни лица) на големи електродомакински уреди. Що се отнася до географското измерение на пазара на големи електродомакински уреди, Комисията считаше в миналото, че то е поне на ниво ЕС, по-специално поради липсата на бариери за навлизане на пазара, техническото хармонизиране и сравнително ниските транспортни разходи (32). Данните, предоставени от FagorBrandt и от двамата конкуренти, представили своите мнения, потвърждават, че обхватът на пазара е на ниво ЕС.
(93)
Комисията счита, че помощта за преструктуриране автоматично води до нарушаване на конкуренцията, като помага на получателя да не излезе от пазара, възпрепятствайки по този начин развитието на конкурентните дружества. Тя следователно действа против отпадането на най-неефективните дружества, което е „естествена част от функционирането на пазара“, както е посочено в точка 4 от насоките относно помощите за преструктуриране. Помощта за FagorBrandt, предмет на уведомлението, води следователно до нарушаване на споменатата по-горе конкуренция. Комисията отбелязва все пак, че следните елементи имат тенденция да ограничават неблагоприятните последици от това нарушаване на конкуренцията. Първо, на европейския пазар на големи електродомакински уреди FagorBrandt има пазарен дял, възлизащ на не повече от [0-5] % (33). Второ, на този пазар има четирима конкуренти, чиито пазарни дялове са 10 % или повече (Indesit, Whirlpool, BSH и Electrolux) (34). Поискалият анонимност конкурент признава впрочем, че FagorBrandt е сравнително малък участник на европейския пазар (вж. по-горе съмненията, повдигнати от този конкурент относно възстановяването на жизнеспособността, както и относно малкия размер на дружеството), чийто пазарен дял намалява (35). Трето, размерът на помощта е ограничен в сравнение с европейския годишен оборот на FagorBrandt (помощта представлява по-малко от 4 % от оборота за 2007 г.) и още повече в сравнение с този на четиримата главни участници на пазара, чийто годишен оборот е по-голям от този на FagorBrandt (36).
(94)
Докато в предишното съображение се анализира нарушаването на конкуренцията в резултат на помощта, необходимо е също, както е посочено в точка 38 от насоките относно помощите за преструктуриране (която отразява на свой ред член 107, параграф 3, точка в) от ДФЕС), да се направи анализ на мащаба на „неблагоприятните ефекти по отношение условията на търговия“ между държавите членки. Както беше вече отбелязано в точка 38 от решението за откриване на процедурата, помощта изкривява географското разпределение на икономическите дейности между държавите членки и поради това търговията между тях. FagorBrandt е дружество, повечето производствени дейности и по-голямата част от персонала на което се намират във Франция ([80-100] % от произведените от дружеството обеми са произведени във Франция). Без помощта на френската държава FagorBrandt щеше да отпадне бързо от пазара. От друга страна, продуктите, произведени в производствените единици на FagorBrandt, се конкурират главно с продукти, които конкурентите произвеждат в другите държави членки (37). Поради това отпадането на FagorBrandt би дало на тези европейски конкуренти възможност да увеличат значително своите продажби и оттам - своето производство. Помощта има за резултат поддържането във Франция на производствени дейности, които в противен случай биха били преместени в други държави членки. Тя следователно оказва неблагоприятен ефект върху условията на търговия, като намалява възможностите за износ за Франция на конкурентите, установени в другите държави членки (38). Помощта намалява също възможностите за продажба в страните, където FagorBrandt ще продължи да изнася своите продукти. Предвид обемът на продажбите на FagorBrandt и броят на съответните работни места, тези неблагоприятни ефекти върху условията на търговия не са незначителни.
(95)
Въз основа на анализ на гореизложеното Комисията счита, че са необходими реални (т.е. не незначителни), но все пак ограничени по своя мащаб компенсаторни мерки.
6.5.2. Анализ на въведените вече мерки
(96)
В точка 39 от решението за откриване на процедурата Комисията изрази съмнения относно това дали мерките, предмет на уведомление от френските органи, ще могат да бъдат взети предвид като компенсаторни мерки, тъй като точка 40 от насоките относно мерките за преструктуриране посочва, че „отписването и закриването на дейности, носещи загуби, които при всяко положение ще са необходими за възстановяване на жизнеспособността, няма да се разглеждат като намаляване на капацитета или на присъствието на пазара за целите на оценката на компенсаторните мерки.“ Изглежда всички мерки, описани от френските органи, попадат в обхвата на това изключение. В рамките на официалната процедура по разследване Франция повтори, че според нея спирането на производството на фризери с горно зареждане и индивидуални микровълнови фурни, както и продажбата на Brandt Components, представляват три валидни компенсаторни мерки. Поради това Комисията извърши подробен анализ на тези мерки и стигна до следните заключения.
(97)
Относно закриването на завода за производство на фризери с горно зареждане през 2005 г. (производствената площадка в Lesquin) Франция посочи в своето уведомление от 6 август 2007 г., че този завод, „който е произвеждал хоризонтални фризери и винарски изби за цялата група FagorBrandt, е бил достигнал големина …, която не му е позволявала вече да покрива нито променливите, нито постоянните си разходи, което е довело до оперативна загуба от 5,8 млн. EUR през 2004 г.“. Следователно няма съмнение, че в случая става въпрос за закриване на губеща дейност, което е необходимо за възстановяване на жизнеспособността (39), и че при прилагане на точка 40 от насоките относно помощите за преструктуриране то не може да бъде взето предвид като компенсаторна мярка.
(98)
Що се отнася до спирането на производството на индивидуални микровълнови фурни на площадката в Aizenay, тук е ставало също въпрос за закриване на губеща дейност, необходимо за възстановяване на жизнеспособността, което впрочем френските органи изрично признаха в представените от тях забележки (40). Нерентабилността на тази дейност не е изненадваща, при положение че индивидуалните микровълнови фурни са един от пазарните сегменти, в които продуктите, идващи от страни с ниски производствени разходи, са навлезли най-много (41). Освен това заводът в Azenay е загубил големи договори за производството на микровълнови фурни за други групи (42). В заключение, въз основа на точка 40 от насоките относно помощите за преструктуриране тази мярка няма да бъде взета под внимание като компенсаторна мярка.
(99)
От друга страна, през март 2004 г. дружеството отстъпи своя филиал Brandt Components (завода в Nevers) на австрийската група ATB за сумата от 3 млн. EUR. Ето защо не става въпрос за отписване (43), нито за закриване на дейност. Следователно тази мярка не е изключена от цитираната разпоредба на точка 40 от насоките относно помощите за преструктуриране. Отстъпената през март 2004 г. (44) дейност е имала през 2003 г. оборот от 35,4 млн. EUR - съответстващ на 4 % от оборота на дружеството за 2003 г. - и 306 работници и служители - съответстващи на 6 % от работниците и служителите в дружеството. То е взело участие в проектирането, разработването, производството и продажбите на електродвигатели за перални машини. Това прехвърляне е довело следователно до намаляване на присъствието на дружеството на пазара за резервни части за перални машини.
(100)
Последната мярка обаче не може да се смята за валидна компенсаторна мярка. Продажбата на Brandt Components е извършена около три години и половина преди уведомяването за разглежданата помощ. От друга страна, тази мярка не намалява присъствието на FagorBrandt на пазара на големи електродомакински уреди (45), който е главният пазар, на който FagorBrandt запазва присъствието си. Ето защо тази мярка не имала за цел и не е могла да доведе до намаляване на нарушаването на конкуренцията, предизвикано от предоставянето на планираната помощ.
6.5.3. Допълнителни компенсаторни мерки, предложени от френските органи
(101)
За да отговорят на съмненията, изказани в решението за откриване на процедурата, относно недостатъчността на компенсаторните мерки, предмет на уведомлението, френските органи предлагат да се прекрати продажбата на хладилни уреди и готварски печки Vedette за срок от пет години. Освен това те предлагат или да се спре продажбата на миялни машини Vedette, или марката да бъде преотстъпена […].
(102)
Както беше посочено по-горе, FagorBrandt реализира [50-80] % от продажбите си на френския пазар, където през 2006 г. дружеството е имало пазарен дял [10-20] % по стойност и [10-20] % по обем. Това означава, че ако дружество FagorBrandt беше прекъснало своята дейност, главно конкурентите му на френския пазар щяха да имат полза от това, получавайки възможност да увеличат продажбите си. Следователно именно тези дружества са най-засегнати от оцеляването на FagorBrandt, станало възможно благодарение на помощта. Напротив, продажбите на FagorBrandt на италианския пазар са много ограничени. Като компенсаторна мярка Комисията отдава предпочитание на спирането на продажбите на миялни под марката Vedette пред преотстъпването на марката […], тъй като продуктите от марката Vedette (46) се продават изключително на френския пазар, докато продуктите […] се продават главно […].
(103)
Важно е следователно да се анализира степента на тези допълнителни компенсаторни мерки, за да се установи дали те са достатъчни.
(104)
Продажбите на хладилни уреди (хладилници и фризери) от марката Vedette са възлизали през 2007 г. на [10-20] млн. EUR, т.е. [0-5] % от годишния оборот на групата FagorBrandt.
(105)
Спирането на продажбите на хладилните уреди за срок от пет години ще даде възможност на конкурентите, работещи на френския пазар, да засилят своите позиции в хладилния сектор. Съгласно проучването на GfK от 2007 г. основните конкуренти на FagorBrandt - който държи пазарен дял на стойност […] % - на пазара за хладилници във Франция са Whirlpool ([…] %), Indesit ([…] %) и Electrolux ([…] %). На пазара за фризери основните конкуренти на FagorBrandt ([…] %) са Whirlpool ([…] %), Liebherr ([…] %) и Electrolux ([…] %).
(106)
Продажбите на готварски печки от марката Vedette са възлизали през 2007 г. на [5-10] млн. EUR, или [0-5] % от годишния оборот на групата FagorBrandt.
(107)
Спирането на продажбите на готварски печки за срок от пет години ще даде следователно възможност на конкурентите да засилят своите позиции на пазара на тези уреди. Съгласно проучването на GfK от 2007 г. основните конкуренти на FagorBrandt (който държи пазарен дял на стойност […] %) на пазара за готварски печки във Франция са Indesit ([…] %), Electrolux ([…] %) и Candy ([…] %).
(108)
Продажбите на миялни машини от марката Vedette са възлизали през 2007 г. на [5-10] млн. EUR, или [0-5] % от годишния оборот на групата FagorBrandt.
(109)
Съгласно проучването на GfK от 2007 г. основните конкуренти на FagorBrandt (който държи пазарен дял на стойност […] %) на пазара за миялни машини във Франция са BSH ([…] %), Whirlpool ([…] %) и Electrolux ([…] %). Следователно спирането на продажбите на миялни машини под марката Vedette ще даде възможност на конкурентите да разширят своето присъствие на пазара.
(110)
Накратко, продуктите Vedette, чиито продажби ще бъдат спрени, представляват [0-5] % от годишния оборот на групата (47). Френските органи отбелязват, че това ще наложи съществени корекции в дружеството […].
6.5.4. Заключение относно компенсаторните мерки, предложени от френските органи, и налагането на допълнителна компенсаторна мярка от Комисията
(111)
Предложените компенсаторни мерки са спиране на продажбите за срок от пет години на някои продукти (готварски печки, хладилни уреди и миялни машини) от марката Vedette (48) и преотстъпване на Brandt Components. Става въпрос за съществено намаляване на присъствието на пазара (т.е. не незначително), но в ограничена степен.
(112)
Въпреки това Комисията смята, че компенсаторната мярка относно марката Vedette, предложена от френските органи, е единствената валидна компенсаторна мярка и тя не е достатъчна. Следователно Комисията реши да наложи като условие за съвместимост удължаване с още три години на прекъсването на продажбите на продуктите от марката Vedette. Това означава, че предложената мярка със срок от пет години ще бъде удължена с още три години, т.е. общата продължителност ще бъде осем години.
(113)
Според информацията, с която разполага Комисията към 21 октомври 2008 г., въздействието от тази компенсаторна мярка (КМ) по отношение на загубата на оборот може да се изчисли по два начина чрез таблица 2 по-долу (49).
Таблица 2
млн. EUR
2009
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
Оборот FagorBrandt
[900-1 200]
[900-1 200]
[900-1 200]
[900-1 200]
[900-1 200]
[900-1 200]
[900-1 200]
[900-1 200]
Въздействие от КМ, оптимистична прогноза
- [40-60]
- [40-60]
- [40-60]
- [40-60]
- [40-60]
- [40-60]
- [40-60]
- [40-60]
Въздействие от КМ, песимистична прогноза
- [55-75]
- [55-75]
- [55-75]
- [55-75]
- [55-75]
- [55-75]
- [55-75]
- [55-75]
(114)
Данните в таблица 2 за годините от 2009 до 2012 г. са предоставени от френските органи и FagorBrandt относно въздействието на предложената компенсаторна мярка (за това въздействие вж. също съображение 147 и следващи).
(115)
Първият начин за изчисляване на въздействието на допълнителната компенсаторна мярка, наложена от Комисията, е да се умножи по три дефицитът от предходната година, изчислен от френските органи (т.е. за 2012 г.). При оптимистичен сценарий за предприятието това въздействие е 3 × [40-60] млн. EUR, т.е. [120-180] млн. EUR.
(116)
Втори начин за изчисляване на въздействието на допълнителната компенсаторна мярка е да се екстраполират цифрите от 2013 г. до 2016 г., като се приложи линейно увеличение от [1,5-3] % към цифрите за 2012 г. в съответствие с ръста на оборота, изчислен от дружеството на [1,5-3] % между 2009 г. и 2012 г. Поради причините, посочени в съображение 125 и следващи, тази хипотеза за ръста на оборота действително се смята за разумна с оглед на стратегията на групата и перспективите на пазара. От тази гледна точка при оптимистичен сценарий за дружеството компенсаторната мярка ще лиши FagorBrandt от оборот в размер на [120-180] млн. EUR.
(117)
Предложената компенсаторна мярка изглежда подходяща и достатъчна сама по себе си, за да се намали пропорционално отрицателното въздействие върху конкуренцията, произтичащо от предоставянето на въпросната помощ. При оптимистичен сценарий тя ще лиши дружеството от оборот в размер на [120-180] млн. EUR за периода 2014-2016 г. Този нереализиран оборот ще позволи на конкурентите да увеличат своите продажби. Компенсаторната мярка също ще затрудни дружеството при новото въвеждане на засегнатите продукти Vedette след 8 години отсъствие от пазара (в момента се продават само перални машини с марката Vedette). В действителност, дори ако марката не е напълно изчезнала, разходите за връщането ѝса пропорционални на годините на отсъствие от пазара. Колкото по-дълго марката отсъства от пазара, толкова по-голяма ще бъде загубата на популярност.
(118)
Освен това трябва да се провери дали тази нова компенсаторна мярка позволява да се компенсира и конкурентното предимство, произтичащо от кумулативния ефект на италианската помощ и помощта за преструктуриране. Може да се счита, че към 21 октомври 2008 г. FagorBrandt е разполагало със сума от 3 190 878,02 EUR (около 4 млн. EUR с лихвите), която не е трябвало да получи. Това предимство има въздействие върху конкуренцията: дружеството е разполагало с допълнителни средства. Въпреки това допълнителната компенсаторна мярка води до компенсация на това нарушение на конкуренцията.
(119)
В таблица 3 по-долу е показана нетната загуба (отрицателния свободен паричен поток), свързана с компенсаторната мярка. Цифрите за годините 2009-2012 г. са предоставени на Комисията от френските органи. Цифрите за годините 2013-2016 г. са екстраполация, получена чрез увеличаване с [1,5-3] % на година на цифрите за 2012 г. (50)
Таблица 3
млн. EUR
2009
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
Краен резултат без КМ
[0-5]
[5-10]
[10-15]
[10-15]
[15-20]
[15-20]
[15-20]
[15-20]
Въздействие от КМ, оптимистична прогноза
- [10-15]
- [5-10]
- [5-10]
- [5-10]
- [5-10]
- [5-10]
- [5-10]
- [5-10]
Въздействие от КМ, песимистична прогноза
- [15-20]
- [5-10]
- [5-10]
- [5-10]
- [5-10]
- [5-10]
- [5-10]
- [5-10]
(120)
Следователно изглежда, че при оптимистичен сценарий (за дружеството) три допълнителни години лишават FagorBrandt от средства в размер на [10-20] млн. EUR (ако цифрата за 2012 г. се умножи по 3) и [10-20] млн. EUR (ако се сумират екстраполираните цифри). С други думи, налагането на тази нова мярка компенсира до голяма степен предимството от ликвидните средства в размер на около 4 млн. EUR.
(121)
И накрая, фактът, че компенсаторните мерки се простират отвъд края на периода на преструктуриране (31 декември 2012 г.), не ги прави неподходящи. Ако компенсаторните мерки се дължат на предоставянето на помощ за преструктуриране, те не са част от самия процес на преструктуриране, а представляват обезщетение за конкурентите на подпомаганото дружество за компенсиране на вредите за конкуренцията, които може да се наложи да понесат. Техният ефект и тяхната употреба не са застрашени от факта, че те обхващат период, който надхвърля периода на преструктуриране, доколкото те са били въведени поради операция за преструктуриране, улеснена от държавна помощ, и следователно имат за цел и ефект компенсиране на вредите за конкуренцията, произтичащи от помощта.
(122)
Поради това Комисията счита, че тези мерки позволяват да бъдат избегнати прекомерните нарушения на конкуренцията по смисъла на точки 38-40 от насоките относно помощите за преструктуриране.
6.6. Възстановяване на жизнеспособността на дружеството
6.6.1. План за преструктуриране, пазарни перспективи и надеждност на прогнозите, включени в плана за преструктуриране
(123)
Планът за преструктуриране на FagorBrandt, който вече е започнал, предвижда по същество:
-
пренасочване и целево развитие към […];
-
рационализация на политиката на закупуване и […];
-
преустановяване на дейности и закриване на производствени обекти (51);
-
съкращения на персонала (52);
-
мерки, имащи за цел да засилят устойчивостта на дружеството (53).
(124)
След анализ Комисията потвърждава това, което обяви в решението си за откриване на процедурата, т.е. счита, че този план отговаря на изискванията на точки 35-37 от насоките относно помощите за преструктуриране. С други думи, планът за преструктуриране позволява да се възстанови в дългосрочна перспектива жизнеспособността на дружеството.
(125)
Комисията държи обаче да представи по-долу своя анализ и изводи за перспективите за пазара и надеждността на прогнозите, съдържащи се в плана за преструктуриране.
(126)
Комисията направи оценка на прогнозите, произтичащи от плана за преструктуриране, и по-специално по отношение на растежа. Комисията припомня, че само данните, налични през октомври 2008 г., са взети под внимание в настоящото решение.
(127)
Според CECED (54) развитието на европейския пазар по обем между 2005 г. и 2007 г. показва умерен растеж в Западна Европа (с около 2 % годишно) и непрекъснат растеж в Източна Европа (около 7 % годишно). Въпреки това последният процент на растеж е несигурен, тъй като под въздействието на колебанията на икономиката двуцифрен ръст може лесно да се редува с двуцифрен спад.
(128)
Ако в дългосрочен план може да се очаква сближаване на потребителското поведение на Източна Европа с това на Западна Европа, ниската покупателна способност на страните от Източна Европа води до съсредоточаване на търсенето върху продукти от първа необходимост (перална машина или хладилник) и то в нискотарифната част на търговската гама. Тъкмо на тези пазари обаче са навлезли турските и азиатските конкуренти.
(129)
Потенциалните пазари за FagorBrandt са следователно в Западна Европа, тъй като те са с по-висока цена, но и с по-голям обем и са по-малко насочени към продуктите от нискотарифната част на търговската гама, по които FagorBrandt не може вече да бъде конкурентоспособен и които са причина за големия растеж в Източна Европа.
(130)
По-специално, основният пазар на FagorBrandt е френският пазар, където групата реализира [50-80] % от продажбите си, [80-100] % от своите обеми и където работят [80-100] % от работниците и служителите на групата. Според GIFAM (55) пазарът на големи електродомакински уреди във Франция е отбелязал през 2007 г. ръст от 1 % спрямо 2006 г. както по обем, така и по стойност. По-конкретно, пазарът на уредите […], върху които FagorBrandt иска да се съсредоточи, е показал ръст от […] % спрямо 2006 г. по същото време, когато за уредите […] продажбите са намалели с […] %.
(131)
Резултатите по вид продукти показват, че водещите пазари, които се развиват в Европа, и по-специално във Франция, са главно тези на продуктите […]. Ръстът на продуктите […] е значителен, докато хладилните продукти са почти в застой, както се вижда от следната таблица, взета от проучването на GIFAM:
Таблица 4
(132)
Ето защо изборът на FagorBrandt, от една страна, да се съсредоточи върху […] и от друга страна, да развива […], изглежда съобразен с развитието на различните сегменти и продукти.
(133)
Комисията, след като анализира другите основни елементи на плана за преструктуриране, имащи за цел да докажат основателността на прогнозите относно дългосрочната оперативна рентабилност на FagorBrandt, счита, че въпросните прогнози от таблица 5 са реалистични.
Таблица 5
млн. EUR
2009
2010
2011
2012
Оборот FagorBrandt
[900-1 200]
[900-1 200]
[900-1 200]
[900-1 200]
Краен резултат
[0-5]
[5-10]
[10-15]
[10-15]
(134)
Поради това останалата част от анализа ще се ограничи до две конкретни съмнения относно реалистичността и достатъчността на плана за преструктуриране, които бяха изказани в решението за откриване на процедурата.
(135)
Първо, Комисията искаше обяснения относно очаквания ръст от 20 % на оборота през 2007 г. Френските органи обясниха, че обхватът на дейност на FagorBrandt е бил променен през 2006 г. поради това, че Fagor е предоставило на FagorBrandt продажбите на марката Fagor на британския и френския пазар, а после и всички френски дейности на Fagor. (56). Годишният оборот от тези дейност се оценява на [50-100] млн. EUR за 2007 г. и бе включен в оборота на FagorBrandt за 2007 г. При запазване на същия географски периметър прогнозният ръст на оборота беше само [5-10] %. По-късно Франция съобщи на Комисията оборота, който е бил действително реализиран през 2007 г. Той възлиза на 903 млн. EUR срещу 779,7 млн. EUR през 2006 г., т.е. ръст от порядъка на 16 % между двете години.
(136)
Второ, Комисията отбеляза, че планът за преструктуриране не посочва как FagorBrandt възнамерява да се справи с възстановяването на несъвместимата помощ, получена от неговия италиански филиал, поставяйки по този начин под въпрос възстановяването на жизнеспособността на дружеството. Френските органи уточниха, че възстановяването на италианската помощ за сметка на Brandt Italia трябва вероятно да бъде под 200 000 EUR (вж. съображение 70 и следващи). Въпреки това, както бе посочено от Комисията (вж. съображение 75 и следващи), размерът на италианската помощ, която трябва да бъде взета под внимание за целите на настоящото решение, възлиза на 3 190 878,02 EUR, към които трябва да се добавят лихвите до 21 октомври 2008 г. Комисията счита обаче, че възстановяването на тази сума, което трябва да се предвиди, не оказва влияние върху възстановяването на жизнеспособността на предприятието, доколкото FagorBrandt трябва да увеличи своя собствен принос с 3 190 878,02 EUR и лихвите (в това отношение вж. съображение 153 и следващи).
(137)
Въз основа на горните съображения Комисията стигна до заключение, че съмненията относно възстановяването на жизнеспособността, повдигнати в решението за откриване на процедурата, са разсеяни.
6.6.2. Съмнения относно жизнеспособността, изказани от една заинтересована страна
(138)
Както беше вече посочено, поискалият анонимност конкурент оспорва, че преструктурирането може да възстанови дългосрочната жизнеспособност на дружеството. Първо, той счита, че дружеството е трябвало да премести част от производството си към зони с ниски производствени разходи, където да се възползва от икономии от мащаба. Второ, дружеството няма да може да се справи с инвестициите, необходими за усъвършенстване на неговите продукти в индустрия, която изисква ежегодно големи инвестиции в промишлено оборудване, концепция, научни изследвания и развойна дейност. Накрая той подчертава, че дружеството остава твърде малко в сравнение със своите конкуренти. В следващите съображения Комисията ще се постарае да провери дали тези мнения на поискалия анонимност конкурент не поставят под съмнение нейните заключения относно възстановяването на жизнеспособността.
(139)
Относно необходимостта от преместване на част от производството в страни с по-малки производствени разходи Комисията отбелязва, че френските органи са дали точен отговор по тази точка. Те напомнят, че насоченото развитие на FagorBrandt (иновационни продукти с висока добавена стойност), както и това на някои от неговите чисто европейски конкуренти, не се съгласува с преместване на тяхното производство в страни с ниски производствени разходи. […] За основните производители разполагането на производствени единици в страните с ниски производствени разходи отговаря също на желанието им да развиват там продажбите.
(140)
Относно твърденията на поискалия анонимност конкурент във връзка с невъзможността на FagorBrandt да се справи с големите инвестиции, необходими за да остане дружеството конкурентоспособно, и с прекалено малкия му размер в сравнение с основните дружества в бранша, Комисията отбелязва, че самата тя е посочила в точка 8 от решението за откриване на процедурата, че тези елементи са допринесли за затрудненията на дружеството. Тя отбелязва впрочем, че планът за преструктуриране отговаря, както изглежда, на тези предизвикателства. И наистина дружеството възнамерява да се съсредоточи върху […]. Освен това Комисията отбелязва, че някои дружества от сектора, въпреки по-малкия си размер в сравнение с основните производители и голямото си производство в страните от Западна Европа, успяват да останат конкурентоспособни, като се съсредоточават върху определени продукти и сегменти (това са или участници в пазарни ниши, като Miele, Smeg, Liebherr, Teka, или дребни производители с национален обхват, като Candy и Gorenje). От друга страна, Комисията отбелязва, че все по-голямата интеграция на FagorBrandt в групата Fagor допринася също за решаване на проблемите, свързани с неговата големина. Накратко казано, Комисията признава, че повдигнатите от конкурента въпроси представляват предизвикателства за FagorBrandt, но счита, че планът за преструктуриране е в състояние да се справи с тях и дава достатъчно голяма вероятност за възстановяването на жизнеспособността.
(141)
Въз основа на изложеното Комисията счита, че коментарите на поискалия анонимност конкурент не поставят под въпрос нейната оценка, че планът за преструктуриране дава възможност да се възстанови дългосрочната жизнеспособност на FagorBrandt.
6.6.3. Ефект от компенсаторните мерки за възстановяване на жизнеспособността
(142)
Накрая, отново във връзка с възстановяването на дългосрочна жизнеспособност, Комисията трябва, както се предвижда в последното изречение на точка 38 от насоките относно помощите за преструктуриране, да прецени дали предвидените компенсаторни мерки не застрашават жизнеспособността на дружеството. Както бе анализирано, френските органи предложиха компенсаторни мерки, които не бяха включени във финансовите прогнози, приложени към уведомлението. Комисията счита тези мерки за необходими, следователно те трябва да бъдат изпълнени. Що се отнася до мерките, спирането на продажбите на хладилните и готварските уреди, както и на миялните машини под марката Vedette за срок от пет години, ще доведе до влошаване на финансовите резултати на дружеството, поради което трябва да се гарантира, че тези мерки са поносими за дружеството.
(143)
Според френските органи в таблици 6 и 7 са показани финансовите резултати на дружеството, като се вземе предвид изпълнението на компенсаторните мерки, предложени от френските органи. Таблица 6 описва оптимистичен сценарий, а таблица 7 - песимистичен сценарий.
Таблица 6
Спиране на продажбите на хладилници, печки и миялни с марка Vedette (млн. EUR)
Оптимистичен сценарий
2007
2008
2009
2010
2011
2012
Оборот
903,0
[900-1 000]
[900-1 000]
[900-1 000]
[900-1 000]
[900-1 000]
Брутна печалба
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Оперативен резултат преди еднократните елементи
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Оперативен резултат (EBIT)
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Резултат преди данъци
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Нетен резултат
- [5-10]
- [5-10]
- [5-10]
[0-5]
[5-10]
[5-10]
Поток на свободните парични средства
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Кумулиран поток на свободните парични средства
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Таблица 7
Спиране на продажбите на хладилници, печки и миялни с марка Vedette (млн. EUR)
Песимистичен сценарий
2007
2008
2009
2010
2011
2012
Оборот
903,0
[900-1 000]
[900-1 000]
[900-1 000]
[900-1 000]
[900-1 000]
Брутна печалба
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Оперативен резултат преди еднократните елементи
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Оперативен резултат (EBIT)
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Резултат преди данъци
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Нетен резултат
- [5-10]
- [5-10]
- [10-15]
[0-5]
[0-5]
[5-10]
Поток на свободните парични средства
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Кумулиран поток на свободните парични средства
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
(144)
Таблици 6 и 7 се основават на следните хипотези относно загубите на оборот, до които ще доведе изтеглянето на редица типове продукти, продавани под марката Vedette. Такова изтегляне може да доведе до следните ефекти:
а)
спад на продажбите на типа продукти под марката Vedette, които са изтеглени от търговската мрежа;
б)
спад на продажбите на другите типове продукти, продавани под марката Vedette (57) (неблагоприятен ефект върху цялата група продукти от марката Vedette);
в)
спад на продажбите на други марки (неблагоприятен ефект на портфейла върху всички марки на групата FagorBrandt).
(145)
Оптимистичният сценарий взема предвид само ефекти а) и б) от съображение 144 и загубата, дължаща се на спирането на продажбите на един продукт, ще представлява загуба със [70-90] % от оборота на спряната продуктова линия (останалите [10-30] % се компенсират от FagorBrandt чрез увеличаване на продажбите на идентични продукти с марка, различна от Vedette) и с [20-30] % от оборота на другите продукти, продавани под марката Vedette. Песимистичният сценарий взема предвид ефекта, посочен в буква в) от съображение 144, като се предполага очаквана загуба от [110-130] % за спряната продуктова линия (загубата може да засегне не само 100 % от оборота на спряната продуктова линия, но и да повлияе на други продукти и марки освен спрения от продажба продукт) и [20-40] % за другите продукти, продавани под марката Vedette. Френските органи обясняват, че подобна песимистична хипотеза отговаря на положение, в което дружеството вече е било: през 2003 г. то е решило да се откаже от продажбите на микровълнови печки с марката Vedette във Франция, за да съсредоточи всичките си усилия върху марката Brandt, чиито продажби са били особено големи. Това спиране е довело до много неблагоприятен ефект, тъй като не само е бил загубен целият реализиран оборот на марката Vedette, но загубата е засегнала и марката Brandt (общи загуби от двете марки уреди […] за две години, отнесени към първоначалните продажби от […] единици, от които […] с марката Vedette, т.е. загуба от [120-140] % от спрените обеми) (58).
(146)
Въз основа на анализа на данните, включени в двете горни таблици, и на други данни, предоставени от френските органи, Комисията отбелязва, че въпросните компенсаторни мерки ще отслабят дружеството, защото ще причинят влошаване на резултатите на дружеството от 2009 г. - годината на тяхното прилагане. Въпреки това дружеството ще се върне към положителен нетен резултат от 2010 г., който ще се увеличи през следващите години. Поради това Комисията счита, че компенсаторните мерки, предложени от френските органи, макар и отслабващи дружеството, няма да попречат на възстановяването на неговата жизнеспособност.
(147)
Това заключение не се опровергава от налагането на допълнителна компенсаторна мярка от Комисията, а именно необходимостта да се удължи с три години прекъсването на продажбите на съответната марка Vedette.
(148)
Както се вижда от таблица 3, която показва влиянието на допълнителната компенсаторна мярка върху крайния резултат на дружеството, този резултат ще остане положителен през годините 2014-2016 г. с прогнозиран ръст от [1,5-3] %. Следователно се налага същият извод по отношение на компенсаторната мярка, определена от Комисията: макар и отслабваща дружеството, тя няма да попречи на възстановяването на неговата жизнеспособност.
6.7. Свеждане на помощта до минимум: реален принос без помощта
(149)
За да бъде помощта одобрена, необходимо е в съответствие с точки 43-45 от насоките относно помощите за преструктуриране размерът и интензитетът на помощта да бъдат сведени до абсолютния минимум, необходим за преструктуриране в зависимост от финансовите ресурси на дружеството, на неговите акционери или на бизнес групата, към която то принадлежи. Получателите на помощта трябва да направят значителен принос към плана за преструктуриране от своите собствени ресурси, включително чрез продажбата на активи, които не са от жизненоважно значение за оцеляването на дружеството, или чрез външно финансиране, получено при пазарни условия.
(150)
Както е посочено в точка 43 от решението за откриване на процедурата, разходите за преструктурирането, както са описани в уведомлението на френските органи, възлизат на 62,5 млн. EUR. Предприятието възнамерява да внесе 31,5 млн. EUR и да получи помощ в размер на 31 млн. EUR.
млн. EUR
%
Разходи за преструктуриране
62,5
100 %
Финансирани от:
Собствен принос на получателя
4,6
7,4 %
Принос на акционерите
26,9
43 %
Държавна помощ
31
49,6 %
(151)
В точка 44 от решението за откриване на процедурата Комисията изказва две съмнения относно тези данни. От една страна, Комисията иска от френските органи да се обосноват защо не са включили възстановяването на помощта по член 44е в разходите за преструктуриране. От друга страна, Комисията иска обяснение за характера на собствения принос на получателя.
(152)
Френските органи отговориха на второто съмнение, като посочиха, че собственият принос на получателя се състои от банкови заеми, взети от FagorBrandt при пазарни условия. Те уточняват, че дружеството е договорило през 2006 г. банкови заеми в размер на [20-40] млн. EUR, увеличени до [20-40] млн. EUR през 2007 г. (59) Те са обезпечени с […]. Комисията отбелязва, че става въпрос за „външно финансиране, получено при пазарни условия“ съгласно определението в точка 43 от насоките относно помощите за преструктуриране и следователно представлява приемлив принос.
(153)
По отношение на първото съмнение, изказано от Комисията, френските органи посочват, че възстановяването на несъвместима помощ не може да бъде квалифицирано a priori като разходи за преструктуриране (нито като собствен принос на дружеството получател по смисъла на точки 43 и 44 от насоките относно помощите за преструктуриране). Именно по тази причина те не са включили помощта по член 44е в разходите за преструктуриране. Те посочват обаче, че това възстановяване, оценено на около [25-30] млн. EUR (заедно с лихвите), е включено естествено в приложения към уведомлението бизнес план като всеки друг нормален финансов разход. Комисията счита, че е наложително възстановяването да бъде взето предвид в бизнес плана, както е направено в този случай (60).
(154)
Трябва също да се вземе предвид обаче, че към 21 октомври 2008 г. италианската помощ, получена от Brandt Italia, е възлизала на 3 190 878,02 EUR, към която трябва да бъдат добавени и лихвите. Затова не може да се изключи, че в собствения принос, планиран от дружеството, се съдържа тази сума. Следователно собственият принос на получателя спада под изисквания праг от 50 % съгласно точка 44 от насоките относно помощите за преструктуриране.
(155)
Следователно, за да се гарантира, че собственият принос на дружеството е напълно лишен от подпомагане и представлява най-малко 50 % от разходите за преструктурирането, Комисията налага като условие към настоящото положително решение увеличение на собствения принос със същия размер като италианската помощ, а именно 3 190 878,02 EUR - сума, към която следва да се добавят лихвите до 21 октомври 2008 г.
(156)
По-конкретно, собственият принос за разходите за преструктуриране, предложен от FagorBrandt, следва да се увеличи с тази сума (чрез заем, чрез акционерни вноски или други начини) преди края на периода на преструктуриране на предприятието, определен за 31 декември 2012 г. Френските органи трябва да предоставят доказателство за това увеличение в срок от два месеца след изтичане на срока на 31 декември 2012 г.
(157)
Що се отнася до твърдението на конкурента, пожелал анонимност, че помощта не е ограничена до минимум, Комисията потвърждава, че освен проверката на съответствието с формалния критерий за собствен принос над 50 %, тя също е преценила дали помощта е ограничена до стриктния минимум, по-специално въз основа на критериите, посочени в точка 45 от насоките относно помощите за преструктуриране. Комисията смята, че това е така и че размерът на помощта не позволява на дружеството да разполага с „прекомерна ликвидност, която то би могло да използва за агресивни, нарушаващи пазара действия, несвързани с процеса на преструктуриране“.
(158)
Комисията отбелязва по-специално, че след отпускането на помощта и в края на периода на преструктуриране групата ще има все още значителни дългове, като съотношението дълг/собствен капитал ще бъде по-голямо от единица. Затова FagorBrandt ще трябва на първо място да използва получените парични средства за намаляване на степента на задлъжнялост.
6.8. Принцип на еднократност
(159)
В съответствие с точка 72 и следващи от насоките относно помощите за преструктуриране помощта за преструктуриране трябва да се разрешава само веднъж за период от десет години.
(160)
В този случай френската и италианската помощ, които предприятието FagorBrandt е получило, не могат да бъдат определени като помощи за оздравяване и преструктуриране. Действително, в момента на предоставянето на тези помощи съответно през 2002 г. и 2003 г. FagorBrandt не е било в затруднено положение, както бе доказано в съображения 45-56.
(161)
Следователно принципът на еднократност, наложен от насоките относно помощите за преструктуриране, е спазен.
6.9. Цялостно изпълнение на плана
(162)
Планът за преструктуриране на FagorBrandt, включително всички ангажименти на Франция, трябва да бъде изпълнен в своята цялост (61). Комисията иска да бъде осведомена за напредъка по изпълнението на плана, както и за свързаните с него ангажименти.
7. ЗАКЛЮЧЕНИЕ
(163)
Помощта може да бъде обявена за съвместима с вътрешния пазар, ако всички наложени условия бъдат спазени,
ПРИЕ НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ:
Член 1
Държавната помощ, която Франция възнамерява да приведе в действие в полза на дружеството FagorBrandt, възлизаща на 31 млн. EUR, е съвместима с вътрешния пазар при условията, предвидени в член 2.
Член 2
1. Френските органи са длъжни да спрат изплащането на помощта в полза на дружеството FagorBrandt, посочена в член 1 на настоящото решение, до реалното възстановяване от FagorBrandt на несъвместимата помощ, посочена в Решение 2004/343/ЕО на Комисията (62) от 16 декември 2003 г.
2. Планът за преструктуриране на FagorBrandt, представен на Комисията от Франция на 6 август 2007 г., е изпълнен изцяло.
3. Собственият принос за разходите за преструктуриране, предложен от FagorBrandt, в размер на 31,5 млн. EUR трябва да се увеличи с 3 190 878,02 EUR, както и с лихвите по тази сума за периода от предоставянето на италианската помощ на FagorBrandt до 21 октомври 2008 г. Това увеличение трябва да се извърши преди края на периода на преструктуриране на предприятието, определен за 31 декември 2012 г. Френските органи трябва да предоставят доказателство за това увеличение в рамките на два месеца след изтичане на срока на 31 декември 2012 г.
4. FagorBrandt спира продажбата на хладилни уреди, готварски печки и миялни машини с марката Vedette за срок от осем години.
5. За да гарантира спазването на условията, предвидени в параграфи 1-4 от този член, Франция уведомява Комисията чрез ежегодни доклади за напредъка в преструктурирането на FagorBrandt, за възстановяването на несъвместимата помощ, посочена в параграф 1, за изплащането на съвместимата помощ и за прилагането на компенсаторните мерки.
Член 3
Франция уведомява Комисията в срок от два месеца от нотификацията на настоящото решение за мерките, предприети за неговото спазване.
Член 4
Адресат на настоящото решение е Френската република.
Съставено в Брюксел на 25 юли 2012 година.
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 25ης Ιουλίου 2012
σχετικα με την κρατικη ενισχυση SA.23839 (C 44/2007) της Γαλλίας υπέρ της επιχειρήσεως FagorBrandt
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2012) 5043]
(Το κείμενο στη γαλλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(2013/283/ΕΕ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και κυρίως το άρθρο 108 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο (1),
Έχοντας υπόψη τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),
αφού κάλεσε τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τα εν λόγω άρθρα (2) και έλαβε υπόψη της τις παρατηρήσεις αυτές,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
1. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
(1)
Η Γαλλία με επιστολή της τής 6ης Αυγούστου 2007 κοινοποίησε στην Επιτροπή ενίσχυση αναδιάρθρωσης υπέρ του ομίλου FagorBrandt.
(2)
Με επιστολή της 10ης Οκτωβρίου 2007, η Επιτροπή ενημέρωσε τη Γαλλία για την απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 108 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης («ΣΛΕΕ») για την εν λόγω ενίσχυση.
(3)
Η απόφαση της Επιτροπής να κινήσει τη διαδικασία (εφεξής: «απόφαση κίνησης της διαδικασίας») δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (3). Η Επιτροπή κάλεσε τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με την εν λόγω ενίσχυση.
(4)
Η Επιτροπή έλαβε παρατηρήσεις από τρεις ενδιαφερομένους, δηλ. από δύο ανταγωνιστές και τη δικαιούχο της ενίσχυσης. Η Electrolux υπέβαλε παρατηρήσεις με την επιστολή της τής 14ης Δεκεμβρίου 2007. Μετά από συνεδρίαση με τις υπηρεσίες της Επιτροπής, στις 20 Φεβρουαρίου 2008, η εν λόγω επιχείρηση υπέβαλε πρόσθετες παρατηρήσεις με τις επιστολές της 26ης Φεβρουαρίου και της 12ης Μαρτίου 2008. Ένας ανταγωνιστής, ο οποίος επιθυμεί να διατηρήσει την ανωνυμία του, υπέβαλε παρατηρήσεις με επιστολή του της 17ης Δεκεμβρίου 2007 (4). Η FagorBrandt υπέβαλε παρατηρήσεις με επιστολή της τής 17ης Δεκεμβρίου 2007. Η Επιτροπή διαβίβασε αυτές τις παρατηρήσεις στη Γαλλία με επιστολές της τής 15ης Ιανουαρίου 2008 και της 13ης Μαρτίου 2008 παρέχοντάς της τη δυνατότητα να τις σχολιάσει και έλαβε τα σχόλιά της με επιστολή της 15ης Φεβρουαρίου 2008 και με έγγραφο που υπεβλήθη κατά τη συνεδρίαση της 18ης Μαρτίου 2008 (βλ. αιτιολογική σκέψη (5)).
(5)
Η Γαλλία με επιστολή της τής 13ης Νοεμβρίου 2007 κοινοποίησε στην Επιτροπή τις παρατηρήσεις της σχετικά με την απόφαση κίνησης της διαδικασίας. Στις 18 Μαρτίου 2008, πραγματοποιήθηκε συνεδρίαση μεταξύ των υπηρεσιών της Επιτροπής, των γαλλικών αρχών και της FagorBrandt. Μετά από αυτή τη συνεδρίαση, οι γαλλικές αρχές υπέβαλαν στοιχεία με επιστολές τους της 24ης Απριλίου 2008 και της 7ης Μαΐου 2008. Στις 12 Ιουνίου 2008, πραγματοποιήθηκε δεύτερη συνεδρίαση μεταξύ των ίδιων μερών. Μετά από αυτή τη συνεδρίαση, οι γαλλικές αρχές υπέβαλαν στοιχεία με επιστολή τους της 9ης Ιουλίου 2008. Στις 15 Ιουλίου 2008, η Επιτροπή ζήτησε συμπληρωματικές πληροφορίες, οι οποίες παρασχέθηκαν από τις γαλλικές αρχές στις 16 Ιουλίου 2008.
(6)
Στις 21 Οκτωβρίου 2008, η Επιτροπή εξέδωσε θετική απόφαση υπό όρους για την ενίσχυση αναδιάρθρωσης ύψους 31 εκατ. ευρώ που χορηγήθηκε στη FagorBrandt (5) (εφεξής «η απόφαση της 21ης Οκτωβρίου 2008»).
(7)
Η εν λόγω απόφαση ακυρώθηκε από το Πρωτοδικείο στις 14 Φεβρουαρίου 2012 (6) (εφεξής «η απόφαση του Δικαστηρίου της 14ης Φεβρουαρίου 2012») λόγω διπλού πρόδηλου σφάλματος εκτιμήσεως: αφενός, της συνεκτίμησης ενός μη ισχύοντος αντισταθμιστικού μέτρου και, αφετέρου, της έλλειψης ανάλυσης του σωρευτικού αποτελέσματος επί του ανταγωνισμού μιας παλαιάς μη συμβιβάσιμης ενίσχυσης που χορηγήθηκε από τις ιταλικές αρχές (εφεξής «η ιταλική ενίσχυση») και η οποία δεν έχει ακόμα ανακτηθεί, με την εγκριθείσα ενίσχυση.
(8)
Ως εκ τούτου, η Επιτροπή οφείλει να εκδώσει νέα οριστική απόφαση. Σύμφωνα με τη νομολογία του Πρωτοδικείου (7), η Επιτροπή για να το πράξει, δεν μπορεί παρά να λάβει υπόψη τα στοιχεία που διέθετε εκείνη την εποχή, δηλαδή στις 21 Οκτωβρίου 2008 (βλέπε τμήμα «6.2.2. Χρονικό πλαίσιο της ανάλυσης»).
2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ
(9)
Η εν λόγω ενίσχυση είναι ενίσχυση αναδιάρθρωσης. Το προτεινόμενο ποσό της ενίσχυσης είναι 31 εκατ. ευρώ. Η χορήγηση αυτή προέρχεται από το γαλλικό Υπουργείο Οικονομίας, Οικονομικών και Απασχόλησης. Η δικαιούχος της ενίσχυσης είναι η FagorBrandt Α.Ε., η οποία έχει πολλές θυγατρικές που είναι υπεύθυνες για τις δραστηριότητες παραγωγής και εμπορίας.
(10)
Οι γαλλικές αρχές αναφέρουν ότι, με τους διαθέσιμους πόρους, και χωρίς κρατική ενίσχυση, θα ήταν αδύνατο στη FagorBrandt να αντιμετωπίσει το ύψος των ζημιών κατά το 2007. Η χορήγηση άμεσης ενίσχυσης 31 εκατ. ευρώ θα επιτρέψει σύμφωνα με τη Γαλλία τη χρηματοδότηση του ημίσεως των δαπανών αναδιάρθρωσης (8).
(11)
Ο όμιλος FagorBrandt (εφεξής «FagorBrandt») ανήκει έμμεσα στην εταιρεία Fagor Electrodomésticos S. Coop (εφεξής: «Fagor»), μία συνεταιριστική εταιρεία ισπανικού δικαίου. Το κεφάλαιο αυτής της συνεταιριστικής εταιρείας κατανέμεται μεταξύ 3 500 μελών περίπου (εργαζομένων-συνεταίρων), από τους οποίους ουδείς δύναται να κατέχει άνω του 25 % του κεφαλαίου της συνεταιριστικής εταιρείας.
(12)
Η Fagor αποτελεί η ίδια μέρος ένωσης συνεταιρισμών που ονομάζεται Mondragón Corporación Cooperativa (εφεξής: «MCC»), εντός της οποίας κάθε συνεταιρισμός διατηρεί την νομική και οικονομική αυτονομία του. Η Fagor ανήκει στη διεύθυνση «Νοικοκυριό» της τομεακής ομάδας «Βιομηχανία» της MCC.
(13)
Το 2007, ο κύκλος εργασιών της FagorBrandt ανήλθε σε 903 εκατ. ευρώ. Η FagorBrandt δραστηριοποιείται σε όλους τους τομείς των μεγάλων ηλεκτρικών συσκευών στις οποίες περιλαμβάνονται τρεις μεγάλες ομάδες προϊόντων: συσκευές πλύσης (πλυντήρια πιάτων, πλυντήρια ρούχων, στεγνωτήρια ρούχων, πλυντήρια-στεγνωτήρια), συσκευές ψύξης (ψυγεία, καταψύκτες οριζόντιου τύπου και καταψύκτες κατακόρυφου τύπου και συσκευές ψησίματος/βρασίματος (παραδοσιακοί φούρνοι, ανεξάρτητοι φούρνοι μικροκυμάτων, κουζίνες, πλάκες ψησίματος/βρασίματος, απορροφητήρες).
3. ΛΟΓΟΙ ΠΟΥ ΟΔΗΓΗΣΑΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ
(14)
Στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες για τους ακόλουθους πέντε λόγους: κίνδυνος καταστρατήγησης της απαγόρευσης χορήγησης ενίσχυσης αναδιάρθρωσης σε νεοσυσταθείσες επιχειρήσεις, κίνδυνος καταστρατήγησης της υποχρέωσης επιστροφής της παράνομης ενίσχυσης, αμφιβολία ως προς την αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας της επιχείρησης, ανεπάρκεια αντισταθμιστικών μέτρων, αμφιβολία ως προς τον περιορισμό της ενίσχυσης στο ελάχιστο αναγκαίο και, ιδίως, όσον αφορά τη συνεισφορά του δικαιούχου.
3.1. Κίνδυνος καταστρατήγησης της απαγόρευσης χορήγησης ενίσχυσης αναδιάρθρωσης σε νεοσυσταθείσες επιχειρήσεις
(15)
Δεδομένου ότι η FagorBrandt ιδρύθηκε τον Ιανουάριο 2002, ήταν, κατά την έννοια της παραγράφου 12 των κοινοτικών κατευθυντηρίων γραμμών σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση των προβληματικών επιχειρήσεων (εφεξής: «κατευθυντήριες γραμμές αναδιάρθρωσης) (9) νεοσυσταθείσα επιχείρηση μέχρι τον Ιανουάριο του 2005, δηλ. τρία έτη μετά τη σύστασή της. Αυτό σημαίνει ότι τόσο κατά τη στιγμή που η επιχείρηση έτυχε της φορολογικής απαλλαγής που προβλέπεται στο άρθρο 44 στ) του γενικού φορολογικού κώδικα (εφεξής: ενίσχυση 44 στ)»), όσο και κατά τη στιγμή που, τον Δεκέμβριο του 2003, η Επιτροπή κήρυξε την ενίσχυση αυτή μη συμβιβάσιμη και έδωσε εντολή για την ανάκτησή της (10), η FagorBrandt ήταν νεοσυσταθείσα επιχείρηση. Σύμφωνα με την παράγραφο 12 των κατευθυντηρίων γραμμών για τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης, η ενίσχυση δεν ήταν επιλέξιμη ως ενίσχυση αναδιάρθρωσης. Επομένως, το γεγονός ότι, κατά τη στιγμή που η επιχείρηση δεν συνιστούσε πλέον νεοσυσταθείσα επιχείρηση και καθίστατο ως εκ τούτου επιλέξιμη για ενισχύσεις αναδιάρθρωσης, η Γαλλία δεν είχε ακόμη ανακτήσει την κηρυχθείσα ασυμβίβαστη ενίσχυση τον Δεκέμβριο 2003, θα μπορούσε να συνιστά καταστρατήγηση της απαγόρευσης που προβλέπεται στην παράγραφο 12 των κατευθυντηρίων γραμμών για τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης.
3.2. Κίνδυνος καταστρατήγησης της υποχρέωσης επιστροφής της μη συμβιβάσιμης ενίσχυσης
(16)
Η Επιτροπή παρατηρεί ότι η κοινοποιηθείσα ενίσχυση φαίνεται να χρησιμεύει σε μεγάλο μέρος για τη χρηματοδότηση της επιστροφής της ενίσχυσης 44 στ), και για αυτό εξέφρασε αμφιβολίες σχετικά με το κατά πόσο η κοινοποιηθείσα ενίσχυση δεν αποτελεί καταστρατήγηση της υποχρέωσης επιστροφής αυτής της μη συμβιβάσιμης ενίσχυσης καθιστώντας την ανάκτηση κενή περιεχομένου και αλυσιτελή.
3.3. Αμφιβολίες όσον αφορά την αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας της επιχείρησης
(17)
Όσον αφορά την αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας της επιχείρησης, η Επιτροπή εξέφρασε δύο αμφιβολίες. Αφενός, παρατηρώντας ότι ο προσδοκώμενος κύκλος εργασιών για το 2007 προόδευε κατά 20 % περίπου σε σχέση με αυτόν του προηγούμενου έτους, ζήτησε τα στοιχεία στα οποία βασιζόταν αυτή η πρόβλεψη. Αφετέρου, διαπίστωσε ότι το σχέδιο αναδιάρθρωσης δεν ανέφερε τον τρόπο με τον οποίον η FagorBrandt σκόπευε να ανταπεξέλθει στην επιστροφή της μη συμβιβάσιμης ενίσχυσης που είχε εισπραχθεί από την ιταλική θυγατρική της.
3.4. Ανεπάρκεια αντισταθμιστικών μέτρων
(18)
Η Επιτροπή εξέφρασε επίσης αμφιβολίες για το κατά πόσον είναι αποδεκτή η απουσία εφαρμογής αντισταθμιστικών μέτρων που συμπληρώνουν αυτά που έχουν ήδη ληφθεί στο πλαίσιο του σχεδίου αναδιάρθρωσης. Η Επιτροπή υπενθύμισε ότι:
(i)
οι κατευθυντήριες γραμμές για τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης (παράγραφοι 38 έως 41) υποχρεώνουν τους δικαιούχους που πληρούν το κριτήριο της «μεγάλης επιχείρησης» να εφαρμόζουν αντισταθμιστικά μέτρα·
(ii)
αφενός, χωρίς ενίσχυση, η FagorBrandt θα αποκλειόταν από την αγορά και, αφετέρου, οι ανταγωνιστές της FagorBrandt είναι κυρίως ευρωπαίοι. Η εξαφάνιση της FagorBrandt θα επέτρεπε, συνεπώς, στους ευρωπαίους ανταγωνιστές να αυξήσουν σημαντικά τις πωλήσεις τους και την παραγωγή τους·
(iii)
φαίνεται ότι το σύνολο των μέτρων που έχουν ήδη ληφθεί, βάσει της παραγράφου 40 των κατευθυντηρίων γραμμών για τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης, δεν μπορούν να θεωρηθούν αντισταθμιστικά μέτρα·
(iv)
τέλος, η Επιτροπή υπογράμμισε ότι οι κατευθυντήριες γραμμές που ίσχυαν κατά τη στιγμή της εξέτασης των υποθέσεων Bull (11) και Euromoteurs (12), τις οποίες επικαλέσθηκε η Γαλλία, δεν συνεπάγονταν υποχρέωση εφαρμογής αντισταθμιστικών μέτρων. Η Επιτροπή υπογράμμισε επίσης άλλες σημαντικές διαφορές μεταξύ αυτών των υποθέσεων και της παρούσας υπόθεσης.
3.5. Αμφιβολίες όσον αφορά τη συμβολή της δικαιούχου
(19)
Τέλος, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες όσον αφορά την εκπλήρωση των όρων που προβλέπονται στις παραγράφους 43 και 44 των κατευθυντηρίων γραμμών για τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης. Αφενός, οι γαλλικές αρχές δεν συμπεριέλαβαν την επιστροφή της ενίσχυσης 44 στ) στο κόστος αναδιάρθρωσης και, αφετέρου δεν εξήγησαν την προέλευση ορισμένων ποσών που υπολογίζονται ως «ίδια προσπάθεια του δικαιούχου».
4. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ
4.1. Παρατηρήσεις της επιχείρησης Electrolux
(20)
Η Electrolux αναφέρει ότι, για να ανταποκριθεί στις προκλήσεις του παγκόσμιου ανταγωνισμού, εφάρμοσε πολύ σημαντικά και πολύ δαπανηρά σχέδια αναδιάρθρωσης. Για να παραμείνει ανταγωνιστική, η επιχείρηση υποχρεώθηκε να λάβει δραστικά μέτρα, όπως το κλείσιμο οκτώ εργοστασίων στη Δυτική Ευρώπη, των οποίων η παραγωγή μεταφέρθηκε κυρίως προς άλλα υπάρχοντα εργοστάσια στην Ευρώπη και προς νέα εργοστάσια στην Πολωνία και την Ουγγαρία. Η πλειονότητα των επιχειρήσεων του τομέα των μεγάλων ηλεκτρικών οικιακών συσκευών εφάρμοσαν παρόμοια σχέδια αναδιάρθρωσης. Συνεπώς, η εν λόγω επιχείρηση διαμαρτύρεται για το ότι η FagorBrandt θα μπορούσε να λάβει επιδότηση για να αντιμετωπίσει μια κατάσταση που ο υπόλοιπος τομέας πρέπει να την διαχειριστεί χωρίς να λάβει παρόμοια βοήθεια. Η ενίσχυση θα στρέβλωνε τον ανταγωνισμό εις βάρος των άλλων επιχειρήσεων.
4.2. Παρατηρήσεις του δεύτερου ανταγωνιστή
(21)
Καταρχήν, ο ανταγωνιστής αυτός, ο οποίος επιθυμεί να διατηρήσει την ανωνυμία του, εκτιμά ότι η σχεδιαζόμενη ενίσχυση δεν θα επιτρέψει στην επιχείρηση να αποκαταστήσει την μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά της. Ισχυρίζεται ότι, για να διασφαλιστεί η επιβίωση της επιχείρησης, χρειάζεται ουσιαστική αναδιοργάνωση της βιομηχανίας. Ο εν λόγω ανταγωνιστής πιστεύει όμως ότι η FagorBrandt δεν θα διαθέτει επαρκή μέσα για να χρηματοδοτήσει τις αναγκαίες επενδύσεις. Εξάλλου, η ενίσχυση δεν θα επιτρέψει στην FagorBrandt να αποκτήσει το αναγκαίο μέγεθος για να βελτιώσει τη διαπραγματευτική της θέση έναντι των μεγάλων διανομέων, οι οποίοι προτιμούν προμηθευτές με σημαντικότερη παρουσία στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
(22)
Κατά δεύτερο λόγο, ο ανταγωνιστής εκτιμά ότι η ενίσχυση δεν περιορίζεται στο ελάχιστο αναγκαίο, διότι η FagorBrandt θα μπορούσε να αντλήσει τη χρηματοδότηση που είναι αναγκαία για τη διάρθρωσή της από τον μέτοχό της και τη συνεταιριστική εταιρεία (δηλ. την MCC, της οποίας αποτελεί μέρος η τράπεζα Caja Laboral) στην οποία ανήκει ο εν λόγω μέτοχος.
(23)
Τρίτον, ο ανταγωνιστής εκτιμά ότι η φύση της ενίσχυσης είναι τέτοια που μπορεί να επηρεάσει τον ανταγωνισμό και τις συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών. Αφενός, οι περισσότερες επιχειρήσεις του τομέα έχουν τις εγκαταστάσεις παραγωγής τους στην Ευρώπη και μπορούν, συνεπώς, να θεωρηθούν ευρωπαϊκές. Οι ασιάτες και οι τούρκοι ανταγωνιστές έχουν σημαντική παρουσία μόνο σε ορισμένους τομείς προϊόντων. Αφετέρου, η FagorBrandt είναι η πέμπτη εταιρεία σε ευρωπαϊκό επίπεδο και κατέχει ισχυρή θέση στη γαλλική, ισπανική και πολωνική αγορά. Ο ανταγωνιστής πιστεύει, κατά συνέπεια, ότι, λόγω της απουσίας αντισταθμιστικών μέτρων, η ενίσχυση δεν μπορεί να κηρυχθεί συμβιβάσιμη από την Επιτροπή.
(24)
Τέταρτον, η προηγούμενη χορήγηση παράνομων ενισχύσεων από τη Γαλλία και την Ιταλία οδηγεί σε δύο συμπεράσματα: αφενός, οι δυσχέρειες της FagorBrandt είναι επαναλαμβανόμενες, εγείροντας έτσι το ζήτημα της βιωσιμότητάς της· αφετέρου, η κοινοποιηθείσα ενίσχυση θα χρησιμεύσει πιθανώς για την επιστροφή των παρανόμων ενισχύσεων, καταστρατηγώντας έτσι την υποχρέωση επιστροφής.
4.3. Παρατηρήσεις της FagorBrandt
(25)
Οι παρατηρήσεις της FagorBrandt είναι παρόμοιες με τις παρατηρήσεις των γαλλικών αρχών, οι οποίες συνοψίζονται κατωτέρω.
5. ΣΧΟΛΙΑ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΑΣ
5.1. Σχόλια της Γαλλίας σχετικά με την απόφαση κίνησης της διαδικασίας
(26)
Σχετικά με την πιθανή καταστρατήγηση της απαγόρευσης χορήγησης ενισχύσεων αναδιάρθρωσης σε νεοσυσταθείσες επιχειρήσεις, οι γαλλικές αρχές δεν αμφισβητούν ότι η FagorBrandt πρέπει να θεωρηθεί «νεοσυσταθείσα επιχείρηση» κατά τα πρώτα τρία έτη μετά την ίδρυσή της, σύμφωνα με την παράγραφο 12 των κατευθυντηρίων γραμμών για τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης. Παρατηρούν, ωστόσο, ότι το θέμα της ενδεχόμενης χορήγησης ενίσχυσης αναδιάρθρωσης στη FagorBrandt άρχισε να τίθεται κατά τη διάρκεια του 2006, μετά από τις δυσχέρειες που αντιμετώπισε από το 2004, και λαμβανομένης υπόψη της επιδείνωσης της οικονομικής κατάστασης από το 2005, ήτοι κατά τη διάρκεια του πέμπτου έτους λειτουργίας της. Συνεπώς, η επιχείρηση δεν είχε λόγους να ζητήσει ενίσχυση αναδιάρθρωσης προτού βρεθεί σε θέση που δικαιολογούσε αυτή την ενίσχυση, δηλ. κατά τη διάρκεια του 2006. Συνεπώς, το ζήτημα μιας ενδεχόμενης καταστρατήγησης του κανόνα των «τριών ετών» είναι άνευ αντικειμένου.
(27)
Όσον αφορά το ενδεχόμενο να εξουδετερώσει η κοινοποιηθείσα ενίσχυση την υποχρέωση επιστροφής, η Γαλλία υπενθυμίζει ότι η επιχείρηση δεν αντιμετωπίζει δυσχέρειες μόνο λόγω της επιστροφής της ενίσχυσης. Οι οικονομικές δυσκολίες άρχισαν πράγματι το 2004 και η κατάσταση επιδεινώθηκε έντονα το 2005 και το 2006. Όπως συμπεραίνει η Επιτροπή στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας, η επιχείρηση είναι προβληματική κατά την έννοια των κατευθυντηρίων γραμμών για ενισχύσεις αναδιάρθρωσης. Η Γαλλία συμπεραίνει απ’ αυτό ότι η επιχείρηση, είναι, ως εκ τούτου, επιλέξιμη για ενίσχυση αναδιάρθρωσης αν πληρούνται οι υπόλοιποι όροι για τη χορήγηση μιας τέτοιας ενίσχυσης. Το θέμα του κατά πόσον η επιχείρηση θα μπορούσε ή όχι να επιβιώσει πέραν του 2007 ή του 2008 εάν δεν όφειλε να επιστρέψει την ενίσχυση είναι άνευ αντικειμένου, εφόσον η επιστροφή της ενίσχυσης είναι υποχρεωτική από τη στιγμή που η Επιτροπή είχε λάβει αρνητική απόφαση όσον αφορά το καθεστώς του άρθρου 44 στ), το 2003. Η αίτηση ενίσχυσης αιτιολογείται λοιπόν από τη σώρευση των οικονομικών δυσχερειών οι οποίες προέρχονται από το κόστος της αναδιάρθρωσης που έχει ήδη υποστεί η επιχείρηση, από τη μη ολοκλήρωση της αναδιάρθρωσης, καθώς και από όλα τα άλλα βάρη που οφείλει να λάβει υπόψη της η επιχείρηση, συμπεριλαμβανομένης και της επιστροφής της ενίσχυσης.
(28)
Όσον αφορά την αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας και τις δύο αντίστοιχες αμφιβολίες που διατυπώθηκαν στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας, οι γαλλικές αρχές διατυπώνουν τα ακόλουθα σχόλια. Όσον αφορά την πρόβλεψη για αύξηση κατά 20 % του κύκλου εργασιών το 2007, σε σχέση με το οικονομικό έτος 2006, αυτή εξηγείται κυρίως από την αλλαγή του πεδίου δραστηριοτήτων της FagorBrandt το 2006. Ως προς το ότι δεν λαμβάνεται υπόψη η επιστροφή της παράνομης ενίσχυσης που έλαβε η ιταλική θυγατρική εταιρεία (η οποία χορηγήθηκε στο πλαίσιο της ανάληψης από την Brandt Italia των δραστηριοτήτων στον τομέα των ηλεκτρικών οικιακών συσκευών της Ocean Spa), οι γαλλικές αρχές αναφέρουν ότι η επιστροφή αυτή δεν αναμένεται να επηρεάσει τη βιωσιμότητα της επιχείρησης, δεδομένου ότι το ποσό που θα επιβάρυνε τελικά την Brandt Italia θα ήταν χαμηλότερο από 200 000 ευρώ, ενώ το υπόλοιπο θα επιβάρυνε τον πωλητή των εν λόγω δραστηριοτήτων.
(29)
Όσον αφορά την απουσία αντισταθμιστικών μέτρων, η Γαλλία επαναλαμβάνει ότι η επιχείρηση προέβη ήδη στην πώληση, το 2004, της εταιρείας Brandt Components (εγκαταστάσεις της Nevers). Εξάλλου, η εταιρεία μείωσε την ικανότητα παραγωγής της διακόπτοντας την παραγωγή κατακόρυφων καταψυκτών και ανεξάρτητων φούρνων μικροκυμάτων. Οι γαλλικές αρχές υπενθυμίζουν επίσης ότι η ενίσχυση δημιούργησε πολύ μικρή στρέβλωση, πράγμα το οποίο μειώνει την ανάγκη για αντισταθμιστικά μέτρα. Πράγματι, η FagorBrandt κατέχει μερίδιο της αγοράς [0-5] % (13) σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ποσοστό που είναι πολύ μικρό σε σχέση με τους κύριους ανταγωνιστές της. Οι γαλλικές αρχές πιστεύουν, εξάλλου, ότι η παρουσία της επιχείρησης στην αγορά επιτρέπει να αποφεύγονται καταστάσεις ολιγοπωλίου. Κατά τη διάρκεια της επίσημης διαδικασίας έρευνας, οι γαλλικές αρχές πρότειναν να εφαρμόσουν πρόσθετα αντισταθμιστικά μέτρα.
(30)
Όσον αφορά τις αμφιβολίες της Επιτροπής σχετικά με τον περιορισμό της ενίσχυσης στο ελάχιστο αναγκαίο και στην ίδια συμβολή της δικαιούχου, οι γαλλικές αρχές παρατηρούν τα ακόλουθα. Σχετικά με τον μη συνυπολογισμό της επιστροφής της ενίσχυσης στο κόστος αναδιάρθρωσης, αναφέρουν ότι η επιστροφή μιας μη συμβιβάσιμης ενίσχυσης δεν μπορεί να θεωρηθεί εκ των προτέρων κόστος αναδιάρθρωσης. Σχετικά με την «ίδια προσπάθεια του δικαιούχου», όπως καλείται στην κοινοποίηση, οι γαλλικές αρχές εξηγούν ότι πρόκειται για τραπεζικά δάνεια.
5.2. Σχόλια της Γαλλίας όσον αφορά τις παρατηρήσεις των ενδιαφερομένων
(31)
Όσον αφορά τα σχόλια της Electrolux, η Γαλλία υπογραμμίζει ότι τα μέτρα αναδιάρθρωσης που ελήφθησαν από την Electrolux και από άλλους ανταγωνιστές δεν είχαν σκοπό να αποκαταστήσουν μια δυσχερή οικονομική κατάσταση, αλλά να ενισχύσουν τη θέση τους στην αγορά των μεγάλων οικιακών ηλεκτρικών συσκευών. Ως εκ τούτου, η Γαλλία εκτιμά ότι οι καταστάσεις δεν είναι συγκρίσιμες για την FagorBrandt και τους ανταγωνιστές της, οι οποίοι διαθέτουν, εξάλλου, πολύ μεγαλύτερα οικονομικά μέσα λόγω του πολύ μεγαλύτερου μεγέθους τους.
(32)
Όσον αφορά τα σχόλια για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της FagorBrandt που διατυπώθηκαν από την επιχείρηση που ζήτησε ανωνυμία, οι γαλλικές αρχές υπογραμμίζουν, πρώτον, ότι η FagorBrandt έλαβε μέτρα που, σε μια πρώτη φάση, προορίζονταν για την αντιμετώπιση των ζημιών και την αύξηση των περιθωρίων ώστε να μπορέσει μακροπρόθεσμα να αποκτήσει καλύτερη θέση στην αγορά, αναπτύσσοντας ιδίως […].
(33)
Όσον αφορά τη δήλωση ότι η ενίσχυση δεν περιορίζεται στο ελάχιστο αναγκαίο, διότι η FagorBrandt θα μπορούσε να λάβει χρηματοδότηση από τους μετόχους της, οι γαλλικές αρχές υπογραμμίζουν ότι η MCC δεν είναι εταιρεία χαρτοφυλακίου, αλλά συνεταιριστικό σχήμα. Στο συνεταιριστικό αυτό σχήμα, κάθε συνεταιρισμός, συμπεριλαμβανομένων της Fagor και της τράπεζας Caja Laboral, είναι αυτόνομος και εξαρτάται από τις αποφάσεις των ίδιων των εργαζομένων - συνεταιριζομένων, οι οποίοι είναι ιδιοκτήτες. Η FagorBrandt μπορεί να υπολογίζει μόνο στη χρηματοδοτική στήριξη της Fagor, που περιορίζεται στις σημερινές δυνατότητές της. Η απόκτηση της FagorBrandt μείωσε το περιθώριο ελιγμών της Fagor σε ταμειακά διαθέσιμα, η οποία δεν είναι σήμερα σε θέση να προβεί σε χρηματοδοτήσεις πέραν ενός ορισμένου ορίου.
(34)
Τρίτον, σε απάντηση στις υποτιθέμενες αρνητικές συνέπειες επί του ανταγωνισμού, οι γαλλικές αρχές επισημαίνουν αντιφάσεις στις παρατηρήσεις του ενδιαφερομένου που ζήτησε ανωνυμία. Αφενός, ο εν λόγω ενδιαφερόμενος βεβαιώνει ότι η ενίσχυση θα επηρέαζε τους όρους του ανταγωνισμού εντός της ευρωπαϊκής αγοράς. Αφετέρου, βεβαιώνει ότι το μέγεθος της FagorBrandt είναι πολύ μικρό σε σύγκριση με τους κύριους ανταγωνιστές της, πράγμα που θέτει σε κίνδυνο τη βιωσιμότητά της. Εξάλλου, σχετικά με την απουσία αντισταθμιστικών μέτρων, οι γαλλικές αρχές υπενθυμίζουν ότι έχουν ήδη λάβει ικανοποιητικά αντισταθμιστικά μέτρα και ότι προτείνουν να λάβουν και άλλα συμπληρωματικά.
(35)
Τέταρτον, σε απάντηση στους ισχυρισμούς που βασίζονται στη χορήγηση προηγούμενων παράνομων ενισχύσεων από τη Γαλλία και την Ιταλία, η Γαλλία υπενθυμίζει ότι οι παράνομες αυτές ενισχύσεις δεν αφορούσαν πρόγραμμα αναδιάρθρωσης της επιχείρησης, αλλά ένα σύστημα που είχε σκοπό να ευνοήσει τη διατήρηση της απασχόλησης στη χώρα. Εξάλλου, η Γαλλία υπογραμμίζει ότι, βάσει των πληροφοριών που παρασχέθηκαν στις 17 Δεκεμβρίου 2007 από την FagorBrandt στην Επιτροπή, δεν υπάρχει πραγματική σχέση μεταξύ του ποσού της χορηγηθείσας ενίσχυσης (περίπου 20 εκατ. ευρώ καθαρής ενίσχυσης μετά τη φορολογία) και του ποσού της μη συμβιβάσιμης ενίσχυσης (περίπου 27,3 εκατ. ευρώ συμπεριλαμβανομένων και των τόκων). Επιπλέον, το κόστος αναδιάρθρωσης εκτιμάται σε 62,5 εκατ. ευρώ και, επομένως, είναι σαφώς υψηλότερο από το ποσό της ζητούμενης ενίσχυσης αναδιάρθρωσης. Τέλος, οι γαλλικές αρχές υπενθυμίζουν τον αντικαταστατό χαρακτήρα των δαπανών.
(36)
Όσον αφορά τα σχόλια που υποβλήθηκαν στην Επιτροπή από την FagorBrandt, οι γαλλικές αρχές αναφέρουν ότι δεν μπορούν παρά να συμφωνήσουν με αυτές τις διευκρινίσεις, δεδομένου μάλιστα ότι συμπληρώνουν τις δικές τους παρατηρήσεις.
6. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ
6.1. Ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης κατά την έννοια τού άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ
(37)
Η Επιτροπή θεωρεί ότι το μέτρο συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της συνθήκης ΣΛΕΕ. Το μέτρο λαμβάνει τη μορφή επιδότησης της γαλλικής κυβέρνησης και κατά συνέπεια χρηματοδοτείται από κρατικούς πόρους και καταλογίζεται στο κράτος. Το μέτρο απευθύνεται αποκλειστικά στην FagorBrandt και ως εκ τούτου είναι επιλεκτικό. Η επιδότηση παρέχει πλεονέκτημα στην FagorBrandt χορηγώντας σε αυτή συμπληρωματικούς πόρους και επιτρέποντάς της να μην παύσει τις δραστηριότητές της. Τελικά, το εν λόγω μέτρο απειλεί κατά συνέπεια να νοθεύσει τον ανταγωνισμό μεταξύ παραγωγών μεγάλων ηλεκτρικών συσκευών. Τέλος, η αγορά των μεγάλων ηλεκτρικών συσκευών χαρακτηρίζεται από σημαντικές εμπορικές συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών. Κατά συνέπεια, σε αυτό το στάδιο η Επιτροπή συνάγει ότι το κοινοποιηθέν μέτρο συνιστά κρατική ενίσχυση. Η Γαλλία δεν αμφισβητεί αυτό το συμπέρασμα.
6.2. Νομική βάση της εκτίμησης
6.2.1. Νομική βάση του συμβιβάσιμου της ενίσχυσης
(38)
Το άρθρο 107 παράγραφοι 2 και 3 της ΣΛΕΕ προβλέπει παρεκκλίσεις από το γενικό μη συμβιβάσιμο της παραγράφου 1. Οι παρεκκλίσεις που προβλέπονται στο άρθρο 107 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ προφανώς δεν εφαρμόζονται στη συγκεκριμένη περίπτωση.
(39)
Όσον αφορά τις παρεκκλίσεις που προβλέπονται στο άρθρο 107 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ, η Επιτροπή παρατηρεί ότι, δεδομένου ότι ο στόχος της ενίσχυσης δεν είναι περιφερειακός και προφανώς δεν εφαρμόζεται η παρέκκλιση του στοιχείου β) της εν λόγω παραγράφου, εφαρμόζεται μόνον η παρέκκλιση του στοιχείου γ). Το στοιχείο αυτό προβλέπει την έγκριση των κρατικών ενισχύσεων που προορίζονται για την προώθηση της ανάπτυξης ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων, εφόσον δεν αλλοιώνουν τους όρους των συναλλαγών κατά τρόπο που θα αντέκειτο προς το κοινό συμφέρον. Στο πλαίσιο αυτό, εξακολουθεί να ισχύει ότι οι ενισχύσεις χορηγήθηκαν με στόχο την αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας προβληματικής επιχείρησης. Η Επιτροπή εκθέτει τον τρόπο με τον οποίο αξιολογεί το συμβιβάσιμο τέτοιων ενισχύσεων στις κατευθυντήριες γραμμές για τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης. Αυτές οι κατευθυντήριες γραμμές θα αποτελέσουν κατά συνέπεια τη νομική βάση για την εκτίμηση. Η Επιτροπή θεωρεί ότι κανένα άλλο κοινοτικό πλαίσιο δεν θα μπορούσε να εφαρμοστεί στη συγκεκριμένη περίπτωση. Εξάλλου, η Γαλλία δεν επικαλέστηκε καμία άλλη παρέκκλιση της ΣΛΕΕ. Παρομοίως, κανένα από τα ενδιαφερόμενα μέρη δεν επέκρινε την επιλογή αυτής της νομικής βάσης, η οποία είχε ήδη εξαγγελθεί στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας.
6.2.2. Χρονικό πλαίσιο της ανάλυσης
(40)
Σύμφωνα με τη νομολογία του Πρωτοδικείου (14), η Επιτροπή οφείλει, μετά την ακύρωση μίας από τις αποφάσεις της, να βασίσει τη νέα ανάλυσή της αποκλειστικά στα στοιχεία που διέθετε τη στιγμή της έκδοσης της ακυρωθείσας απόφασης, στην προκειμένη περίπτωση στις 21 Οκτωβρίου 2008.
(41)
Τα γεγονότα που συνέβησαν μετά τις 21 Οκτωβρίου 2008, κατά συνέπεια, δεν θα πρέπει να ληφθούν υπόψη. Οι αλλαγές ή εξελίξεις της αγοράς ή η κατάσταση του δικαιούχου της ενίσχυσης, πρέπει να εξαιρεθούν της ανάλυσης. Επίσης, η Επιτροπή δεν λαμβάνει υπόψη την περίοδο εκτέλεσης του σχεδίου αναδιάρθρωσης μετά τον Οκτώβριο 2008 (15).
(42)
Ομοίως, η Επιτροπή δεν υπέχει την υποχρέωση να επαναλάβει την εξέταση της υπόθεσης, ούτε να τη συμπληρώσει με νέες τεχνικές μελέτες (16). Η ακύρωση μίας πράξης που περατώνει μία διοικητική διαδικασία η οποία περιλαμβάνει διάφορα στάδια δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκη την ακύρωση του συνόλου της διαδικασίας. Σε περιπτώσεις, όπως στην προκειμένη περίπτωση, που παρά τις διερευνητικές ενέργειες που επιτρέπουν ενδελεχή ανάλυση του συμβιβάσιμου της ενίσχυσης, η ανάλυση που διεξήγαγε η Επιτροπή αποδεικνύεται ατελής και συνεπάγεται ως εκ τούτου τον παράνομο χαρακτήρα της απόφασης, η διαδικασία με σκοπό την αντικατάσταση της απόφασης αυτής μπορεί να επαναληφθεί βάσει των ήδη πραγματοποιηθεισών διερευνητικών ενεργειών (17).
(43)
Εξάλλου, δεδομένου ότι η Επιτροπή έχει την υποχρέωση να βασίσει τη νέα ανάλυσή της αποκλειστικά σε πληροφορίες που διέθετε τον Οκτώβριο του 2008, πληροφορίες για τις οποίες οι γαλλικές αρχές και η FagorBrandt έχουν ήδη τοποθετηθεί, δεν υπάρχει λόγος να γίνει εκ νέου διαβούλευση με αυτές (18). Τέλος, το δικαίωμα τρίτων ενδιαφερομένων να διατυπώσουν τις παρατηρήσεις τους εξασφαλίστηκε με τη δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας (19) και καμία διάταξη του κανονισμού αριθ. 659/1999 δεν επιβάλλει να τους δοθεί εκ νέου αυτή η δυνατότητα αφού το αρχικό σχέδιο αναδιάρθρωσης τροποποιήθηκε κατά τη διάρκεια της εξέτασης (20).
(44)
Έτσι, η παρούσα απόφαση βασίζεται αποκλειστικά στα στοιχεία που ήταν διαθέσιμα στις 21 Οκτωβρίου 2008.
6.3. Επιλεξιμότητα της επιχείρησης για τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης
(45)
Για να λάβει ενισχύσεις αναδιάρθρωσης, η επιχείρηση πρέπει, καταρχάς, να μπορεί να θεωρηθεί προβληματική επιχείρηση, όπως καθορίζεται στο τμήμα 2.1 των κατευθυντηρίων γραμμών για τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης.
(46)
Στην παράγραφο 24 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας, η Επιτροπή ανέφερε ότι η επιχείρηση φαινόταν να είναι προβληματική κατά την έννοια της παραγράφου 11 των κατευθυντηρίων γραμμών για τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης. Στην παράγραφο 27 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας, η Επιτροπή ανέφερε επίσης ότι, σύμφωνα με την παράγραφο 13 των κατευθυντηρίων γραμμών για τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης, οι δυσκολίες της επιχείρησης είχαν γίνει πολύ σοβαρές για να μπορούν να χρηματοδοτηθούν από τον ισπανό μέτοχό της. Αντίθετα από αυτήν την προκαταρκτική εκτίμηση, ο ανταγωνιστής που ζήτησε ανωνυμία εκτιμά ότι η FagorBrandt θα μπορούσε να λάβει από τη Fagor και την MCC την αναγκαία οικονομική στήριξη για να αντιμετωπίσει τις δυσκολίες της. Πρέπει λοιπόν να εξεταστεί κατά πόσο πρέπει να τροποποιηθεί η προκαταρκτική εκτίμηση που περιλαμβάνεται στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας. Η Επιτροπή παρατηρεί ότι ο ανταγωνιστής βασίζει τον ισχυρισμό του σε ένα άρθρο που δημοσιεύθηκε στον Τύπο (21), από το οποίο προκύπτει μάλλον ότι η Fagor μπορεί εύκολα να συγκεντρώσει κεφάλαια από τις χρηματοπιστωτικές αγορές. Ωστόσο, η Επιτροπή παρατηρεί ότι το άρθρο αυτό ανάγεται στον Απρίλιο του 2005 και ότι, έκτοτε, η οικονομική κατάσταση της Fagor έχει επιδεινωθεί κατά πολύ. Οι γαλλικές αρχές υπενθυμίζουν σχετικά ότι οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις της Fagor (μη περιλαμβανομένων των υποχρεώσεων της FagorBrandt) τριπλασιάστηκαν κατά το 2005, ιδίως, μετά την απόκτηση των τίτλων FagorBrandt και των πολύ υψηλών βιομηχανικών επενδύσεων της Fagor. Επιπλέον, η Fagor εισέφερε, το 2006, κεφάλαια ύψους 26,9 εκατ. ευρώ στη FagorBrandt. Όλα αυτά τα στοιχεία εξάντλησαν σχεδόν την ικανότητα χρέωσης του συνεταιρισμού, του οποίου τα ποσοστά χρέωσης υπερέβησαν κατά πολύ τα γενικώς αποδεκτά όρια.
(47)
Εξάλλου, οι γαλλικές αρχές εξήγησαν ότι η Fagor, αποκλειστικός μέτοχος του ομίλου FagorBrandt, είναι συνεταιρισμός εργαζομένων ισπανικού δικαίου. Το κεφάλαιό του κατανέμεται μεταξύ περίπου 3 500 μελών που είναι αποκλειστικά εργαζόμενοι-συνεταίροι, από τους οποίους ουδείς δύναται να κατέχει άνω του 25 % του κεφαλαίου του συνεταιρισμού.
(48)
Λόγω αυτής της νομικής μορφής, η Fagor δεν μπορεί να προβεί σε αυξήσεις κεφαλαίου ανοιχτές σε τρίτους προεγγραφόμενους για αγορά μετοχών. Ο συνεταιρισμός δεν δύναται να αυξήσει το κεφάλαιό του παρά μόνο απευθυνόμενος στα δικά του μέλη, των οποίων τα οικονομικά μέσα περιορίζονται στις ατομικές τους οικονομίες. Η μόνη δυνατότητα που διαθέτει για τη χρηματοδότηση της ανάπτυξής της είναι η σύναψη δανείων από τράπεζες ή η έκδοση ομολογιακών δανείων.
(49)
Όσον αφορά την MCC, πρόκειται για ένωση συνεταιρισμών στην οποία περιλαμβάνεται και η Fagor. Στο πλαίσιο της εν λόγω ένωσης, κάθε συνεταιρισμός διατηρεί τη νομική και οικονομική αυτονομία του. Με άλλα λόγια, δεν υπάρχει καμία κεφαλαιουχική σχέση μεταξύ Fagor και MCC. Ως εκ τούτου, η MCC είναι συνεταιριστικό σχήμα και όχι εταιρεία χαρτοφυλακίου. Στο συνεταιριστικό αυτό σχήμα, κάθε συνεταιρισμός, συμπεριλαμβανομένων της Fagor και της τράπεζας Caja Laboral, είναι αυτόνομος και εξαρτάται από τις αποφάσεις των ίδιων των εργαζομένων - συνεταιριζομένων, οι οποίοι είναι ιδιοκτήτες. Κατά συνέπεια, οι σχέσεις μεταξύ MCC και των μελών της δεν μπορούν να εκληφθούν ως σχέσεις ενός κλασικού κεφαλαιουχικού ομίλου.
(50)
Συνεπώς, η MCC, λόγω της νομικής της μορφής, δεν μπορούσε να αντλήσει κεφάλαια όπως μία οποιαδήποτε ανώνυμη εταιρεία, και δεν μπορεί να θεωρηθεί ως μητρική εταιρεία κατά την έννοια της παραγράφου 13 των κατευθυντηρίων γραμμών για τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης. Ως εκ τούτου, η FagorBrandt δεν μπορούσε να υπολογίζει παρά μόνο στη στήριξη της μητρικής της εταιρείας, της Fagor, στα όρια των δυνατοτήτων της για εισφορά.
(51)
Η Επιτροπή εκτιμά, λοιπόν, ότι δεν συντρέχει λόγος αναθεώρησης της εκτίμησης που περιλαμβάνεται στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας σχετικά με την επιλεξιμότητα της εταιρείας βάσει των παραγράφων 11 και 13 των κατευθυντηρίων γραμμών για τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης.
(52)
Όσον αφορά την επιλεξιμότητα της εταιρείας βάσει των όρων που καθορίζονται στο μέρος 2.1 των κατευθυντηρίων γραμμών για τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης, η απόφαση κίνησης της διαδικασίας εγείρει μόνο μία αμφιβολία, δηλ. την ενδεχόμενη καταστρατήγηση της απαγόρευσης χορήγησης ενίσχυσης αναδιάρθρωσης σε νεοσυσταθείσες επιχειρήσεις (βλ. τμήμα 3, «Λόγοι που οδήγησαν στην κίνηση της διαδικασίας»).
(53)
Η Επιτροπή ανέλυσε την οικονομική κατάσταση της επιχείρησης, η οποία παρουσιάζεται κατωτέρω στον πίνακα 1. Φαίνεται σαφώς ότι, κατά τη διάρκεια των τριών πρώτων ετών λειτουργίας της, η επιχείρηση, ακόμη και αν είχε επιστρέψει την ενίσχυση 44 στ), δεν πληρούσε τα κριτήρια που προβλέπονται στις παραγράφους 10 και 11 των κατευθυντηρίων γραμμών για τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης ώστε να θεωρηθεί προβληματική: όσον αφορά την παράγραφο 10 των κατευθυντηρίων γραμμών για τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης, φαίνεται ότι, ακόμη και αν η επιχείρηση είχε επιστρέψει την ενίσχυση των 22,5 εκατ. ευρώ ήδη από το 2004 (δηλ. εντός των μηνών που ακολούθησαν την τελική αρνητική απόφαση της Επιτροπής), δεν θα είχε απολέσει ακόμη το ήμισυ των ιδίων κεφαλαίων το 2004. Όσον αφορά την παράγραφο 11 των κατευθυντηρίων γραμμών για τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης, ακόμη και αν η επιχείρηση είχε επιστρέψει την ενίσχυση των 22,5 εκατ. ευρώ από το 2004, θα είχε ζημίες κατά τη διάρκεια μόνον ενός έτους (το 2004), πράγμα που δεν επαρκεί ώστε να θεωρηθεί προβληματική βάσει αυτού της παραγράφου. Διαπιστώνεται λοιπόν αναγκαστικά ότι οι οικονομικές δυσχέρειες του ομίλου FagorBrandt επιδεινώθηκαν από το έτος 2005, κατά τρόπον ώστε η επιχείρηση θα μπορούσε να θεωρηθεί προβληματική επιχείρηση κατά την έννοια των κατευθυντηρίων γραμμών για τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης (δηλ., μία επιχείρηση η οποία, «ελλείψει εξωτερικής παρέμβασης από το κράτος», οδηγείται «προς μία σχεδόν βέβαιη οικονομική εξαφάνιση βραχυπρόθεσμα ή μεσοπρόθεσμα») αναμφίβολα από το επόμενο έτος (λαμβανομένης υπόψη της υποχρέωσης επιστροφής της ενίσχυσης 44 στ) και ασφαλώς από το 2007.
Πίνακας 1
Εκατ. ευρώ
2002
2003
2004
2005
2006
2007
Κύκλος εργασιών
847,1
857,6
813,2
743,6
779,7
903,0
Ακαθάριστο περιθώριο
205,2
215,1
207,0
180,6
171,6
190,4
Καθαρό αποτέλεσμα
15,5
13,8
(3,6)
(13,4)
(18,2)
(5,7)
Ίδιοι πόροι
69,8
83,4
79,8
70,6
79,4
73,6
(54)
Η Επιτροπή λαμβάνει επίσης υπόψη της ότι, κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου του έτους 2005, ο όμιλος Fagor έλαβε την απόφαση να αγοράσει 90 % των μετοχών της επιχείρησης στην τιμή των [150-200] εκατ. ευρώ. Το στοιχείο αυτό δείχνει ότι η αγορά δεν θεωρούσε ότι η επιχείρηση ήταν προβληματική κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών για τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης, δηλ. μία επιχείρηση η οποία, ελλείψει εξωτερικής παρέμβασης από το κράτος, οδηγείται προς μία σχεδόν βέβαιη οικονομική εξαφάνιση βραχυπρόθεσμα ή μεσοπρόθεσμα.
(55)
Βάσει των ανωτέρω, η Επιτροπή εκτιμά ότι η επιχείρηση, η οποία συστάθηκε τον Ιανουάριο του 2002, δεν μπορούσε να θεωρηθεί προβληματική κατά τα τρία πρώτα έτη λειτουργίας της, ακόμη και αν είχε επιστρέψει αμέσως την ενίσχυση 44 στ). Ως εκ τούτου, εκτιμά ότι η καθυστέρηση από μέρους της Γαλλίας να ανακτήσει τις ενισχύσεις 44 στ) έως τον Ιανουάριο του 2005 -δηλ. τρία έτη μετά την ίδρυση της FagorBrandt- δεν είχε ως αποτέλεσμα να διατηρηθεί τεχνητά η επιχείρηση η οποία, ειδάλλως, θα είχε αποκλεισθεί από την αγορά. Η Επιτροπή εκτιμά επίσης ότι, κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η επιχείρηση δεν είχε λόγους να ζητήσει ενίσχυση αναδιάρθρωσης. Βάσει των ανωτέρω, η Επιτροπή θεωρεί ότι το γεγονός πως τον Ιανουάριο 2005 η Γαλλία δεν είχε ακόμη ανακτήσει τις ενισχύσεις 44στ) δεν αποτελεί καταστρατήγηση της απαγόρευσης για χορήγηση ενίσχυσης αναδιάρθρωσης υπέρ των νεοσυσταθεισών επιχειρήσεων κατά την έννοια της παραγράφου 12 των κατευθυντηρίων γραμμών για τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης.
(56)
Εν κατακλείδι, οι αμφιβολίες ως προς την επιλεξιμότητα της επιχείρησης αίρονται και η Επιτροπή θεωρεί ότι πληρούνται οι όροι που προβλέπονται στο τμήμα 2.1 των κατευθυντηρίων γραμμών για τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης.
6.4. Διατάξεις σχετικά με τις προγενέστερες παράνομες και ασυμβίβαστες ενισχύσεις
6.4.1. Η ενίσχυση που χορηγήθηκε από τη Γαλλία
(57)
Βάσει της παραγράφου 23 των κατευθυντηρίων γραμμών για τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης και του ότι η κοινοποιηθείσα ενίσχυση φαίνεται να προορίζεται κυρίως για τη χρηματοδότηση της επιστροφής της ενίσχυσης 44 στ), η Επιτροπή ανέφερε στην παράγραφο 30 της απόφασης κίνησης της διαδικασίας ότι έχει αμφιβολίες σχετικά με το ότι η κοινοποιηθείσα ενίσχυση αποτελεί καταστρατήγηση της υποχρέωσης επιστροφής και αυτό την καθιστά άνευ περιεχομένου και αλυσιτελή.
(58)
Κατά την αξιολόγηση αυτού του θέματος, η Επιτροπή έλαβε υπόψη της τα ακόλουθα στοιχεία.
(59)
Κατά πρώτο λόγο, σύμφωνα με την πάγια νομολογία, η επιστροφή των μη συμβιβάσιμων ενισχύσεων εντόκως επιτρέπει να αποκατασταθεί η κατάσταση που επικρατούσε πριν από τη χορήγηση της ενίσχυσης και να εξουδετερωθεί έτσι η στρέβλωση του ανταγωνισμού την οποία συνεπάγεται. Ως εκ τούτου, στη συγκεκριμένη περίπτωση, η επιστροφή της ενίσχυσης 44 στ) εντόκως - η οποία αποτελεί προϋπόθεση για την καταβολή της νέας ενίσχυσης- υποτίθεται ότι αποκαθιστά την κατάσταση που επικρατούσε πριν από τη χορήγησή της.
(60)
Κατά δεύτερο λόγο, η επιχείρηση είναι επιλέξιμη για ενισχύσεις αναδιάρθρωσης. Πράγματι, πρώτον, οι οικονομικές δυσχέρειες της επιχείρησης δεν προέρχονται κυρίως από την επιστροφή της μη συμβιβάσιμης ενίσχυσης. Προέρχονται από άλλες πηγές, οι οποίες είναι αιτία των ζημιών που υπέστη η επιχείρηση από το 2004 (βλέπε πίνακα 1). Η μελλοντική επιστροφή της μη συμβιβάσιμης ενίσχυσης θα επιδεινώσει αυτές τις δυσκολίες σε σημείο που η επιχείρηση να μην μπορεί να τις αντιμετωπίσει χωρίς ενίσχυση από το κράτος. Δεύτερον, εφαρμόστηκε σχέδιο αναδιάρθρωσης των δραστηριοτήτων, το κόστος του οποίου ανέρχεται σε 62,5 εκατ. ευρώ. Το στοιχείο αυτό δείχνει ότι η λειτουργική αναδιάρθρωση που είναι αναγκαία για να αποκατασταθεί η αποδοτικότητα των δραστηριοτήτων συνεπάγεται πολύ σημαντικές δαπάνες, πολύ σημαντικότερες από την επιστροφή της ενίσχυσης 44 στ) που ανέρχεται σε 22,5 εκατ. ευρώ, μη συμπεριλαμβανομένων των τόκων. Τα στοιχεία αυτά αποδεικνύουν ότι η FagorBrandt είναι μία προβληματική επιχείρηση της οποίας απειλείται η ύπαρξη. Μπορεί λοιπόν, όπως κάθε επιχείρηση σε ανάλογη κατάσταση, να λάβει ενισχύσεις αναδιάρθρωσης εφόσον πληροί τις άλλες προϋποθέσεις που προβλέπονται από τις κατευθυντήριες γραμμές για τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης.
(61)
Κατά τρίτο λόγο, η Επιτροπή στην απόφασή της του 1991 στην υπόθεση Deggendorf (22), παρατηρώντας ότι «οι παράνομες ενισχύσεις που η Deggendorf αρνείται να επιστρέψει από το 1986, σε συνδυασμό με τις νέες ενισχύσεις (…), έχουν ως σωρευτικό αποτέλεσμα την παροχή, στην εν λόγω εταιρεία, υπέρμετρου και αδικαιολόγητου πλεονεκτήματος, το οποίο μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τους όρους συναλλαγής σε βαθμό αντίθετο προς το κοινό συμφέρον», θεώρησε τις νέες ενισχύσεις συμβιβάσιμες υπό τον όρο ότι «οι (…) αρχές καλούνται να αναστείλουν την πληρωμή προς την Deggendorf των ενισχύσεων (…) μέχρι να τους επιστραφούν οι ασυμβίβαστες ενισχύσεις (…)». Στην απόφασή του της 15ης Μαΐου 1997 (23), το Δικαστήριο επικύρωσε την προσέγγιση που ακολούθησε η Επιτροπή. Έκτοτε, η Επιτροπή έλαβε πολλές αποφάσεις όπου ακολουθεί την ίδια προσέγγιση, δηλ., να θεωρεί μία νέα ενίσχυση συμβιβάσιμη επιβάλλοντας συγχρόνως την αναστολή της πληρωμής της μέχρι την επιστροφή της παράνομης ενίσχυσης (24). Η Επιτροπή παρατηρεί ότι στην παρούσα υπόθεση, από τη στιγμή που η νέα ενίσχυση πληροί τις προϋποθέσεις που προβλέπονται από τις κατευθυντήριες γραμμές για τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης, φαίνεται ότι κανένα στοιχείο δεν αντίκειται στην εφαρμογή της προσέγγισης Deggendorf, δηλ. να θεωρηθεί η νέα ενίσχυση συμβιβάσιμη υπό τον όρο ότι η πληρωμή της θα ανασταλεί μέχρι την ανάκτηση της ενίσχυσης 44 στ).
(62)
Βάσει του ανωτέρω σκεπτικού, αίρονται οι αμφιβολίες της Επιτροπής.
(63)
Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή επιθυμεί να διευκρινίσει τα ακόλουθα. Η παράγραφος 23 των κατευθυντήριων γραμμών για τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης υποχρεώνει την Επιτροπή, στο πλαίσιο της εξέτασης μιας ενίσχυσης για την αναδιάρθρωση, να «λάβει υπόψη, πρώτον, το σωρευτικό αποτέλεσμα της προηγούμενης ενίσχυσης με τη νέα ενίσχυση και, δεύτερον, το γεγονός ότι η προηγούμενη ενίσχυση δεν επιστράφηκε». Όπως αναφέρεται στην υποσημείωση της σελίδας αριθ. 14 των κατευθυντηρίων γραμμών όσον αφορά τις ενισχύσεις για την αναδιάρθρωση, η διάταξη αυτή βασίζεται στη νομολογία Deggendorf (25). Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η Γαλλία δεσμεύτηκε να ανακτήσει την ενίσχυση 44 στ) προτού προβεί στην καταβολή της νέας ενίσχυσης. Στην παρούσα απόφαση, η Επιτροπή υποχρεούται, δυνάμει της προαναφερόμενης νομολογίας Deggendorf, να μετατρέψει αυτή τη δέσμευση σε προϋπόθεση του συμβιβάσιμου της κοινοποιηθείσας ενίσχυσης. Με τον τρόπο αυτό, θα διασφαλίσει ότι δεν υπάρχει σώρευση της προηγούμενης με τη νέα ενίσχυση και ότι η προηγούμενη ενίσχυση θα επιστραφεί.
6.4.2. Η παράνομη ιταλική ενίσχυση
(64)
Στις 21 Οκτωβρίου 2008, η Brandt Italia, η ιταλική θυγατρική της FagorBrandt, εξακολουθεί να οφείλει ένα μέρος της ενίσχυσης που χορηγήθηκε από τις ιταλικές αρχές. Η ενίσχυση αυτή έχει κηρυχθεί ασυμβίβαστη από την Επιτροπή στην απόφασή της τής 30ής Μαρτίου 2004 (26).
(65)
Σε μια τέτοια υποθετική περίπτωση, όπως υπενθυμίζεται στην αιτιολογική σκέψη (61), η νομολογία Deggendorf (27) επιβεβαιώνει ότι η Επιτροπή δεν υπερβαίνει τη διακριτική της ευχέρεια όταν επιβάλλει την ανάκτηση της προηγούμενης ενίσχυσης ως προϋπόθεση για την καταβολή της νέας ενίσχυσης. Εάν η Επιτροπή θέτει ως προϋπόθεση της χορήγησης της προβλεπόμενης ενίσχυσης την προηγούμενη ανάκτηση μίας ή περισσοτέρων προηγουμένων ενισχύσεων, δεν υποχρεούται να προβεί στην εξέταση του σωρευτικού αποτελέσματος αυτών των ενισχύσεων επί του ανταγωνισμού, αφού μια τέτοια εξάρτηση επιτρέπει την αποφυγή της σώρευσης του πλεονεκτήματος που παρέχεται από την προβλεπόμενη ενίσχυση με εκείνο που χορηγήθηκε με τις προηγούμενες ενισχύσεις (28).
(66)
Έτσι, η Επιτροπή, στο πλαίσιο της πρακτικής της για τη λήψη αποφάσεων, προτίμησε την ανάκτηση των ασυμβίβαστων ενισχύσεων ως προϋπόθεση για τη χορήγηση νέων ενισχύσεων (29) παρά την εφαρμογή της παραγράφου 23 των κατευθυντηρίων γραμμών για τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης που της επιτρέπουν να λαμβάνει υπόψη το σωρευτικό αποτέλεσμα της παράνομης ενίσχυσης με τη νέα ενίσχυση.
(67)
Ωστόσο, λόγω των ιδιαιτέρων περιστάσεων της παρούσας περίπτωσης, η Επιτροπή προτίθεται να εφαρμόσει την παράγραφο 23 των κατευθυντηρίων γραμμών. Όντως, η Επιτροπή στην παρούσα υπόθεση πρέπει να εκδώσει μία νέα απόφαση μετά την ακύρωση της απόφασης της 21ης Οκτωβρίου 2008 από το Πρωτοδικείο. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή δεν μπορεί να λάβει υπόψη τα στοιχεία που δεν ήταν στη διάθεσή της κατά την ημερομηνία της πρώτης απόφασης. Η Επιτροπή δεν μπορεί επομένως να λάβει υπόψη νέες αναλήψεις υποχρεώσεων που θα προσφέρονταν από το κράτος μέλος ούτε τις ρυθμίσεις για την ανάκτηση των παρανόμων ενισχύσεων που διενεργήθηκαν μετά την ημερομηνία αυτή.
(68)
Συνεπώς, όπως άλλωστε όρισε η απόφαση του Πρωτοδικείου της 14ης Φεβρουαρίου 2012 (30), η Επιτροπή οφείλει να εξετάσει το σωρευτικό αποτέλεσμα της ιταλικής ενίσχυσης επί του ανταγωνισμού μαζί με την κοινοποιηθείσα ενίσχυση αναδιάρθρωσης.
(69)
Ωστόσο, είναι απαραίτητο να καθοριστεί καταρχάς ποιο είναι το ύψος του ποσού της ιταλικής ενίσχυσης που έπρεπε να ληφθεί υπόψη στις 21 Οκτωβρίου 2008.
(70)
Η FagorBrandt εκτιμά ότι η επιστροφή της ιταλικής ενίσχυσης που βαρύνει την Brandt Italia θα πρέπει να είναι προφανώς κατώτερη από 200 000 ευρώ.
(71)
Πράγματι, η FagorBrandt προέβη στην απόκτηση το 2003, μέσω της θυγατρικής της Brandt Italia, του εργοστασίου Verolanuova και των στοιχείων του ενεργητικού του από την εταιρεία Ocean, η οποία τελούσε υπό δικαστική εκκαθάριση. Η τιμή που προσέφερε η Brandt Italia για τα εν λόγω στοιχεία ενεργητικού ανήλθε σε 10 εκατ. ευρώ.
(72)
Επειδή αυτό το ποσό θεωρήθηκε ανεπαρκές από τους σύνδικους πτωχεύσεως της εταιρείας Ocean, οι ιταλικές αρχές εξέφρασαν την επιθυμία να επεκταθούν σε τέτοιες πράξεις ανάκτησης οι διατάξεις που προκύπτουν από τα καθεστώτα «Mobilita» και «Cassa Integrazione», διατάξεις που κηρύχθηκαν συμβατές με το ισχύον ευρωπαϊκό δίκαιο. Αυτές προβλέπουν ειδικότερα ότι οι επιχειρήσεις που προσλαμβάνουν ανέργους δύνανται να τύχουν απαλλαγής των κοινωνικών εισφορών. Ο στόχος της επέκτασης των εν λόγω μέτρων ήταν ότι το όφελος που προκύπτει για τον αγοραστή αυξάνει κατά το οφειλόμενο ποσό την τιμή αγοράς των σχετικών στοιχείων ενεργητικού.
(73)
Έτσι, οι ιταλικές αρχές θέσπισαν ένα νομοθετικό διάταγμα με ημερομηνία 14 Φεβρουαρίου 2003 το οποίο προέβλεπε ότι ο αγοραστής στοιχείων ενεργητικού οιασδήποτε εταιρείας υπό δικαστική εκκαθάριση που απασχολεί άνω των 1 000 μισθωτών θα τύγχανε κοινωνικών απαλλαγών και απαλλαγών από συμπληρωματικές εισφορές για κάθε επαναπροσλαμβανόμενο εργαζόμενο. Η πράξη απόκτησης των δραστηριοτήτων ηλεκτρικών οικιακών συσκευών της Océan SpA από την Brandt Italia της 7ης Μαρτίου 2003 ήταν επιλέξιμη για αυτό το καθεστώς, το οποίο θεσπίστηκε δυνάμει του προαναφερθέντος νομοθετικού διατάγματος. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το ποσό αυτών των απαλλαγών, που εκτιμάται σε 8,5 εκατ. ευρώ, αύξησε την τιμή αγοράς που πρότεινε η Brandt Italia, και ως εκ τούτου η τιμή ανήλθε σε 18,5 εκατ. ευρώ.
(74)
Στην απόφασή της τής 30ής Μαρτίου (31), η Επιτροπή θεώρησε ότι το νομοθετικό διάταγμα της 14ης Φεβρουαρίου 2003, το οποίο μετετράπη σε νόμο στις 17 Απριλίου 2003, αποτελούσε καθεστώς παράνομης και ασυμβίβαστης ενίσχυσης. Μόλις έλαβε γνώση της απόφασης αυτής της Επιτροπής, η Brandt Italia εξασφάλισε από το εμποροδικείο της Brescia, στις 5 Ιουλίου 2004, την δέσμευση του τελευταίου μέρους της καταβολής του τιμήματος αγοράς (5,7 εκατ. ευρώ) και απευθύνθηκε στα όργανα διαχείρισης της διαδικασίας της Ocean προκειμένου να ανακτήσει το πλεονάζον ποσό που είχε καταβληθεί. Πράγματι, η Brandt Italia θεωρούσε ότι το ιταλικό κράτος έπρεπε να προβεί στην ανάκτηση της παράνομης κρατικής ενίσχυσης από τον πραγματικό δικαιούχο.
(75)
Για τον λόγο αυτό, ακόμη και αν ο δικαιούχος της εν λόγω ενίσχυσης δυνάμει του καθεστώτος που χαρακτηρίστηκε παράνομο από την Επιτροπή ήταν η Brandt Italia (εταιρεία που έχει πράγματι τύχει απαλλαγών), η FagorBrandt έκρινε ότι το τελικό ευεργέτημα της ενίσχυσης αυτής είχε μεταβιβαστεί σχεδόν εξ ολοκλήρου στους εγγεγραμμένους από τους σύνδικους της εταιρείας Ocean πιστωτές μέσω της αύξησης της τιμής αγοράς των περιουσιακών στοιχείων (αύξηση της τιμής κατά 8,5 εκατ. ευρώ, σε σύγκριση με τις πράγματι χορηγηθείσες απαλλαγές ύψους 8 624 283 ευρώ). Κατά συνέπεια, οι γαλλικές αρχές εκτιμούν ότι το υπόλοιπο που βαρύνει την Brandt Italia/FagorBrandt ανέρχεται σε 124 283 ευρώ, ποσό στο οποίο θα έπρεπε να προστεθούν οι τόκοι.
(76)
Ωστόσο, οι ιταλικές αρχές διαβίβασαν στην Επιτροπή πληροφορίες που ακυρώνουν το σκεπτικό αυτό.
(77)
Στις 13 Μαΐου 2008, οι ιταλικές αρχές διαβίβασαν στην Επιτροπή δύο αποφάσεις του Δικαστηρίου της Brescia. Οι εν λόγω αποφάσεις αφορούν τις διαφορές μεταξύ του εθνικού ιδρύματος κοινωνικής ασφάλισης (INPS) και της Brandt Italia σχετικά με τον καθορισμό του ποσού της ενίσχυσης, δηλαδή των απαλλαγών από κοινωνικές εισφορές, των οποίων έτυχε η Brandt Italia.
(78)
Η πρώτη δικαστική απόφαση της 1ης Φεβρουαρίου 2008 αναστέλλει την εντολή ανάκτησης που είχε εκδοθεί από το INPS κατά της Brandt Italia στις 18 Δεκεμβρίου 2007. Το INPS άσκησε προσφυγή κατά της αποφάσεως αυτής. Στις 29 Απριλίου 2008, το Εφετείο ακύρωσε την αναστολή της εντολής ανάκτησης.
(79)
Η τρίτη απόφαση της 8ης Ιουλίου 2008, που διαβιβάστηκε στην Επιτροπή στις 20 Οκτωβρίου 2008, δικαίωσε επί της ουσίας το INPS όσον αφορά στην καταδίκη της Brandt Italia σε πλήρη επιστροφή του συνόλου της ενίσχυσης. Η απόφαση αυτή κοινοποιήθηκε στην Brandt Italia στις 15 Σεπτεμβρίου 2008.
(80)
Η Επιτροπή οφείλει λοιπόν να καθορίσει, με βάση τις πληροφορίες αυτές, το προς επιστροφή ποσό ενίσχυσης από την Brandt Italia/FagorBrandt το οποίο μπορούσε να εκτιμηθεί ευλόγως στις 21 Οκτωβρίου 2008. Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή παρατηρεί ότι η απόφαση του Δικαστηρίου της Brescia της 8ης Ιουλίου 2008 καταδικάζει την Brandt Italia να επιστρέψει ποσό 8 890 878,02 ευρώ.
(81)
Ωστόσο, η Επιτροπή θεωρεί ότι από το ποσό αυτό πρέπει να αφαιρεθεί το δεσμευμένο ποσό, ήτοι 5,7 εκατ. Πράγματι, η Brandt Italia δεν είχε στην κατοχή της το ποσό αυτό που αποτελούσε αντικείμενο συντηρητικής κατάσχεσης από την απόφαση του εμποροδικείου της Brescia της 5ης Ιουλίου 2004. Η απόφαση αυτή ελήφθη βάσει της απόφασης που εξέδωσε η Επιτροπή στις 30 Μαρτίου 2004 και συνεπώς το εν λόγω ποσό δεσμεύθηκε επειδή προβλεπόταν η ανάγκη ανάκτησης. Έτσι, στις 21 Οκτωβρίου 2008, θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι το ποσό αυτό θα χρησίμευε για να επιστραφεί μέρος της εν λόγω ενίσχυσης. Αυτό το συμπέρασμα ενισχύεται από το γεγονός ότι:
-
η απόφαση της Επιτροπής της 30ής Μαρτίου 2004 ορίζει, στην αιτιολογική σκέψη 18, ότι τόσο οι αγοραστές προβληματικών επιχειρήσεων όσο και οι προβληματικές επιχειρήσεις μπορούσαν να είναι δικαιούχοι του καθεστώτος ενίσχυσης που έχει χαρακτηριστεί παράνομο. Με άλλα λόγια, ήταν προβλέψιμο ότι τουλάχιστον ένα μέρος της ανάκτησης θα έπρεπε να βαρύνει την εταιρία Ocean·
-
η απόφαση του Δικαστηρίου της Brescia της 8ης Ιουλίου 2008 αναφέρει την ύπαρξη αυτού του κατασχεθέντος ποσού σε δεσμευμένο λογαριασμό και θεωρεί «προφανές» ότι το ποσό αυτό θα μπορούσε να χρησιμεύσει στην επιστροφή εν μέρει του οφειλόμενου ποσού στο INPS.
(82)
Συνεπώς, λαμβανομένων υπόψη των στοιχείων που εκτίθενται στις αιτιολογικές σκέψεις (76) έως (81), η Επιτροπή θεωρεί ότι το οριστικό ποσό της ιταλικής ενίσχυσης που πρέπει να ληφθεί υπόψη για τους σκοπούς της παρούσας ανάλυσης ανέρχεται σε 3 190 878,02 ευρώ, στα οποία θα πρέπει να προστεθούν οι τόκοι έως την ημερομηνία της 21ης Οκτωβρίου 2008.
(83)
Όσον αφορά τους τόκους, η Επιτροπή κρίνει πράγματι ότι η ημερομηνία που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη για τον καθορισμό του ύψους τους δεν είναι η ημερομηνία της πραγματικής ανάκτησης της ενίσχυσης αλλά εκείνη της ακυρωθείσας απόφασης, δεδομένου ότι, στη συγκεκριμένη περίπτωση, η Επιτροπή εξετάζει το συμβιβάσιμο της γαλλικής ενίσχυσης την 21η Οκτωβρίου 2008. Ωστόσο, την 21η Οκτωβρίου 2008, η γαλλική ενίσχυση σωρεύεται με την ιταλική βοήθεια συμπεριλαμβανομένων των τόκων έως την ημερομηνία αυτή. Η Επιτροπή, επομένως, πρέπει να λάβει υπόψη τη σώρευση των εν λόγω στοιχείων και να μην προσθέσει τους τόκους που αυξάνονται έως την ημερομηνία της πραγματικής ανάκτησης.
(84)
Κατά τα λοιπά, το πλεονέκτημα που αποτελείται από τους τρέχοντες τόκους από την 21η Οκτωβρίου 2008 έως την ημερομηνία της πραγματικής ανάκτησής θα καταργηθεί με την ίδια την ανάκτηση η οποία, ασφαλώς, πρέπει να περιλαμβάνει τους τόκους.
(85)
Συνεπώς, η FagorBrandt διέθετε ποσό 3 190 878,02 ευρώ (συν τους τόκους) επιπλέον των ενισχύσεων ύψους 31 εκατ. που χορηγήθηκαν από τις γαλλικές αρχές. Το πλεονέκτημα αυτό είχε επίπτωση στον ανταγωνισμό: Η επιχείρηση διέθετε πρόσθετη ρευστότητα την οποία δεν θα είχε στη διάθεσή της υπό κανονικές συνθήκες αγοράς (δηλαδή αν δεν υπήρχε η μη συμβιβάσιμη ιταλική ενίσχυση).
(86)
Σύμφωνα με την παράγραφο 23 των κατευθυντηρίων γραμμών για τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης και την απόφαση του Δικαστηρίου της 14ης Φεβρουαρίου 2012, η Επιτροπή προτίθεται να ερευνήσει το σωρευτικό αποτέλεσμα της ιταλικής ενίσχυσης και της ενίσχυσης αναδιάρθρωσης στο πλαίσιο της ανάλυσης συμβατότητας της τελευταίας.
(87)
Αυτή η εξέταση του σωρευτικού αποτελέσματος οδηγεί την Επιτροπή στη διεξαγωγή διπλού ελέγχου. Αφενός, η Επιτροπή πρέπει να ελέγξει ότι τα αντισταθμιστικά μέτρα (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις (89) και επόμενες και ειδικότερα (118) και επόμενες) επιτρέπουν ακριβώς να αντισταθμιστεί ο επηρεασμός του ανταγωνισμού που συνίσταται στην κατοχή πρόσθετης ρευστότητας από μέρους της FagorBrandt. Αφετέρου, η Επιτροπή επιθυμεί να διασφαλίσει ότι η ίδια συνεισφορά του δικαιούχου θα είναι εντελώς απαλλαγμένη από κρατική ενίσχυση (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις (154) και επόμενες). Πράγματι, δεν μπορεί να αποκλειστεί ότι στην ίδια συνεισφορά που προβλέπεται από την επιχείρηση θα περιλαμβάνεται το εν λόγω ποσό.
(88)
Επ’ ευκαιρία αυτού του διπλού ελέγχου, η Επιτροπή είναι σε θέση να επιβάλει νέους όρους στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος, ανεξάρτητα από τις ενδεχόμενες προτάσεις του (τις οποίες, επί του προκειμένου, η Επιτροπή δεν θα μπορούσε να λάβει υπόψη εάν είχαν διατυπωθεί μετά τις 21 Οκτωβρίου 2008). Όπως επιβεβαιώνει η παράγραφος 42 των κατευθυντήριων γραμμών για τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης, «η Επιτροπή μπορεί να επιβάλει τους όρους και τις υποχρεώσεις που θεωρεί αναγκαίες ώστε να μην προκληθεί νόθευση του ανταγωνισμού σε βαθμό αντίθετο προς το κοινό συμφέρον», στην περίπτωση που το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος δεν έχει δεσμευθεί να λάβει τα μέτρα αυτά.
6.5. Αποφυγή υπερβολικών στρεβλώσεων του ανταγωνισμού
6.5.1. Ανάλυση της ανάγκης λήψης αντισταθμιστικών μέτρων
(89)
Η παράγραφος 38 των κατευθυντηρίων γραμμών για τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης προβλέπει ότι, για να μπορούν τα αντισταθμιστικά μέτρα να εγκριθούν από την Επιτροπή, πρέπει να λαμβάνονται για να μετριαστούν οι αρνητικές συνέπειες των ενισχύσεων επί των όρων των συναλλαγών. Χωρίς αυτά, οι ενισχύσεις πρέπει να θεωρούνται ως «αντίθετες προς το κοινό συμφέρον» και να κηρύσσονται μη συμβιβάσιμες με την κοινή αγορά. Ο όρος αυτός εκφράζεται συχνά με περιορισμό της παρουσίας που η επιχείρηση μπορεί να διατηρήσει στην ή στις αγορές της, μετά το πέρας της περιόδου αναδιάρθρωσης.
(90)
Η Γαλλία βεβαίωσε στην κοινοποίησή της ότι τα αντισταθμιστικά μέτρα δεν κρίνονταν αναγκαία στην παρούσα περίπτωση, ιδίως λόγω του ότι η ενίσχυση δεν θα έχει ως αποτέλεσμα υπερβολική στρέβλωση. Στις παραγράφους 37, 38 και 40 της απόφασης κίνησης της διαδικασίας, η Επιτροπή εξήγησε συνοπτικά γιατί απέρριψε τον ισχυρισμό αυτόν.
(91)
Στις ακόλουθες αιτιολογικές σκέψεις, η Επιτροπή εξηγεί λεπτομερέστερα γιατί θεωρεί ότι η ενίσχυση προκαλεί στρέβλωση και γιατί είναι αναγκαία η εφαρμογή αντισταθμιστικών μέτρων, αντίθετα προς τον ισχυρισμό των γαλλικών αρχών.
(92)
Όπως ήδη αναφέρθηκε, η FagorBrandt λειτουργεί στον τομέα της κατασκευής και εμπορίας σε διανομείς (σε αντίθεση με τη διανομή και την πώληση σε ιδιώτες) μεγάλων ηλεκτρικών οικιακών συσκευών. Όσον αφορά τη γεωγραφική διάσταση της αγοράς των μεγάλων ηλεκτρικών οικιακών συσκευών, η Επιτροπή θεώρησε παλαιότερα ότι η αγορά αυτή κάλυπτε τουλάχιστον την Ευρωπαϊκή Ένωση, λόγω ιδίως της απουσίας εμποδίων εισόδου, της τεχνικής εναρμόνισης και του σχετικά χαμηλού κόστους μεταφοράς (32). Τα δεδομένα που παρέσχε η FagorBrandt και οι δύο ανταγωνιστές της που υπέβαλαν σχόλια επιβεβαιώνουν ότι η αγορά αυτή καλύπτει την κλίμακα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
(93)
Η Επιτροπή θεωρεί ότι μία ενίσχυση αναδιάρθρωσης προκαλεί αυτόματα στρέβλωση του ανταγωνισμού εμποδίζοντας τον αποκλεισμό του δικαιούχου από την αγορά και παρακωλύοντας με τον τρόπο αυτό την ανάπτυξη των ανταγωνιστριών επιχειρήσεων. Αντιτάσσεται ως εκ τούτου στην απόσυρση των λιγότερο αποτελεσματικών επιχειρήσεων η οποία «αποτελεί κανονικό δεδομένο της λειτουργίας της αγοράς», όπως αναφέρεται στην παράγραφο 4 των κατευθυντηρίων γραμμών για τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης. Η κοινοποιηθείσα ενίσχυση υπέρ της FagorBrandt δημιουργεί στρέβλωση του προαναφερθέντος ανταγωνισμού. Η Επιτροπή παρατηρεί ωστόσο ότι τα ακόλουθα στοιχεία τείνουν να περιορίσουν το εύρος της στρέβλωσης αυτής. Καταρχάς, στην ευρωπαϊκή αγορά των μεγάλων ηλεκτρικών συσκευών, η FagorBrandt κατέχει ένα μερίδιο της αγοράς που ανέρχεται το πολύ σε [0-5] % (33). Δεύτερον, υπάρχουν στην αγορά τέσσερις ανταγωνιστές με μερίδια της αγοράς 10 % ή περισσότερο (η Indesit, η Whirlpool, η BSH και η Electrolux) (34). Ο ανταγωνιστής που ζήτησε την τήρηση ανωνυμίας αναγνωρίζει εξάλλου ότι η FagorBrandt αποτελεί σχετικά μικρό παράγοντα στην ευρωπαϊκή αγορά (βλ. ανωτέρω τις αμφιβολίες που διατύπωσε ο ανταγωνιστής αυτός όσον αφορά την αποκατάσταση της βιωσιμότητας της επιχείρησης και οι οποίες συνδέονται με το μικρό της μέγεθος), της οποίας το μερίδιο στην αγορά μειώνεται (35). Τρίτον, το ποσό της ενίσχυσης είναι περιορισμένο σε σχέση με τον κύκλο εργασιών του ευρωπαϊκού τμήματος της FagorBrandt (η ενίσχυση αντιπροσωπεύει λιγότερο από το 4 % του κύκλου εργασιών του 2007) και ακόμα περισσότερο σε σχέση με εκείνο των τεσσάρων βασικών επιχειρήσεων στην αγορά, ο κύκλος εργασιών των οποίων είναι μεγαλύτερος από εκείνον της FagorBrandt (36).
(94)
Ενώ στην προηγούμενη αιτιολογική σκέψη αναλύεται η στρέβλωση του ανταγωνισμού που προκαλεί η ενίσχυση, θα πρέπει επίσης, όπως αναφέρεται στην παράγραφο 38 των κατευθυντηρίων γραμμών για τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης, που αντικατοπτρίζει με τη σειρά της το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ, να εξεταστεί η ευρύτητα των «αποτελεσμάτων που αλλοιώνουν τις συναλλαγές» μεταξύ των κρατών μελών. Όπως έχει ήδη παρατηρηθεί στην παράγραφο 38 της απόφασης κίνησης της διαδικασίας, η ενίσχυση νοθεύει τις επιλογές εγκατάστασης των οικονομικών δραστηριοτήτων μεταξύ των κρατών μελών, και κατά συνέπεια, τις μεταξύ τους εμπορικές συναλλαγές. Η FagorBrandt είναι μια επιχείρηση της οποίας το μεγαλύτερο μέρος των παραγωγικών δραστηριοτήτων και του προσωπικού βρίσκεται στη Γαλλία (το [80-100] % του όγκου παραγωγής της επιχείρησης παράγεται στη Γαλλία). Χωρίς την ενίσχυση του γαλλικού κράτους η FagorBrandt σύντομα θα αποκλειόταν από την αγορά. Ωστόσο, τα προϊόντα που κατασκευάζονται στους τόπους παραγωγής της FagorBrandt ανταγωνίζονται κυρίως προϊόντα που οι ανταγωνιστές παράγουν σε άλλα κράτη μέλη (37). Ως εκ τούτου, η εξαφάνιση της FagorBrandt θα είχε παράσχει τη δυνατότητα στους Ευρωπαίους αυτούς ανταγωνιστές να αυξήσουν αισθητά τις πωλήσεις τους και κατά συνέπεια την παραγωγή τους. Η ενίσχυση έχει ως αποτέλεσμα τη διατήρηση στη Γαλλία δραστηριοτήτων παραγωγής που κατ’άλλον τρόπο θα είχαν εν μέρει μετατοπιστεί προς άλλα κράτη μέλη. Συνεπώς, έχει δυσμενές αποτέλεσμα στους όρους συναλλαγών, μειώνοντας τις δυνατότητες εξαγωγών προς τη Γαλλία για τους ανταγωνιστές που είναι εγκατεστημένοι σε άλλα κράτη μέλη (38). Η ενίσχυση μειώνει επίσης τις δυνατότητες πωλήσεων προς τις χώρες όπου η FagorBrandt θα συνεχίσει να εξάγει τα προϊόντα της. Λαμβανομένου υπόψη του ύψους πωλήσεων της FagorBrandt και του αντίστοιχου αριθμού θέσεων απασχόλησης, οι επιπτώσεις αυτές στους όρους συναλλαγών δεν είναι αμελητέες.
(95)
Βάσει της προηγούμενης ανάλυσης, η Επιτροπή θεωρεί ότι απαιτούνται πραγματικά αντισταθμιστικά μέτρα (δηλαδή μη αμελητέα), αλλά παρόλα αυτά περιορισμένης κλίμακας.
6.5.2. Ανάλυση των ήδη εφαρμοσθέντων μέτρων
(96)
Στην παράγραφο 39 της απόφασης κίνησης της διαδικασίας, η Επιτροπή εκφράζει αμφιβολίες για το κατά πόσο τα μέτρα που κοινοποίησαν οι γαλλικές αρχές μπορούν να θεωρηθούν αντισταθμιστικά, δεδομένου ότι η παράγραφος 40 των κατευθυντηρίων γραμμών για τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης αναφέρει ότι: «η διαγραφή από τα λογιστικά βιβλία και το κλείσιμο ζημιογόνων δραστηριοτήτων που είναι οπωσδήποτε απαραίτητες για την αποκατάσταση της βιωσιμότητας δεν θεωρούνται ως μείωση της παραγωγικής ικανότητας ή της παρουσίας στην αγορά για τους σκοπούς της αξιολόγησης των αντισταθμιστών μέτρων». Φαίνεται ότι όλα τα μέτρα που περιγράφουν οι γαλλικές αρχές εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της εν λόγω εξαίρεσης. Στο πλαίσιο της επίσημης διαδικασίας εξέτασης, η Γαλλία επανέλαβε ότι θεωρούσε ότι η παύση της κατασκευής καταψυκτών οριζόντιου τύπου και ανεξάρτητων φούρνων μικροκυμάτων, καθώς και η πώληση της Brandt Components, αποτελούσαν τρία έγκυρα αντισταθμιστικά μέτρα. Η Επιτροπή ως εκ τούτου προέβη στη λεπτομερή εξέταση των μέτρων αυτών και κατέληξε στα ακόλουθα συμπεράσματα.
(97)
Όσον αφορά το κλείσιμο του εργοστασίου κατασκευής καταψυκτών οριζόντιου τύπου, το 2005 (τοποθεσία Lesquin) η Γαλλία ανέφερε, στην κοινοποίησή της τής 6ης Αυγούστου 2007, ότι το εργοστάσιο αυτό «όπου κατασκευάζονταν καταψύκτες οριζόντιου τύπου και κελάρια κρασιού για ολόκληρο τον όμιλο FagorBrandt, είχε φτάσει ένα μέγεθος … που δεν θα του επέτρεπε πλέον να καλύψει ούτε τις μεταβλητές ούτε τις σταθερές δαπάνες του και είχε προκαλέσει ζημία εκμετάλλευσης 5,8 εκατ. ευρώ το 2004». Δεν υπάρχει ως εκ τούτου καμία αμφιβολία ότι πρόκειται στη συγκεκριμένη περίπτωση για παύση μίας ζημιογόνου δραστηριότητας που είναι αναγκαία για την αποκατάσταση της βιωσιμότητας (39) και ότι κατ’εφαρμογή της παραγράφου 40 των κατευθυντηρίων γραμμών για τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης, δεν θα ληφθεί υπόψη ως αντισταθμιστικό μέτρο.
(98)
Όσον αφορά την παύση της παραγωγής ανεξάρτητων φούρνων μικροκυμάτων στην τοποθεσία Azenay, πρόκειται επίσης για την παύση μίας ζημιογόνου δραστηριότητας που είναι αναγκαία για την αποκατάσταση της βιωσιμότητας της επιχείρησης, πράγμα που οι γαλλικές αρχές αναγνώρισαν εξάλλου ρητά στις παρατηρήσεις τους (40). Ο μη κερδοφόρος χαρακτήρας της δραστηριότητας αυτής δεν εκπλήσσει, δεδομένου ότι οι ανεξάρτητοι φούρνοι μικροκυμάτων αποτελούν ένα τμήμα της αγοράς όπου έχουν διεισδύσει περισσότερο τα προϊόντα προέλευσης από χώρες με χαμηλό κόστος (41). Επιπλέον, το εργοστάσιο της Azenay είχε απολέσει σημαντικές συμβάσεις παραγωγής φούρνων μικροκυμάτων για λογαριασμό άλλων ομίλων (42). Εν κατακλείδι, βάσει της παραγράφου 40 των κατευθυντηρίων γραμμών για τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης, το μέτρο αυτό δεν μπορεί, ως εκ τούτου, να ληφθεί υπόψη ως αντισταθμιστικό.
(99)
Αντίθετα, τον Μάρτιο 2004, η επιχείρηση εκχώρησε τη θυγατρική της Brandt Components (εργοστάσιο της Nevers) στον αυστριακό όμιλο ATB έναντι ποσού 3 εκατ. ευρώ. Δεν πρόκειται ως εκ τούτου για διαγραφή από τα λογιστικά βιβλία (43) ούτε για παύση δραστηριότητας. Το μέτρο αυτό, συνεπώς, δεν αποκλείεται από την προαναφερθείσα διάταξη της παραγράφου 40 των κατευθυντηρίων γραμμών για τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης. Η εκχωρηθείσα τον Μάρτιο 2004 δραστηριότητα (44) είχε παρουσιάσει το 2003 κύκλο εργασιών 35,4 εκατ. ευρώ -που αντιστοιχούσε σε 4 % του κύκλου εργασιών της επιχείρησης το 2003- και απασχολούσε 306 εργαζόμενους -που αντιστοιχούσαν στο 6 % του προσωπικού της επιχείρησης. Η δραστηριότητα αυτή συνίστατο σε σχεδιασμό, ανάπτυξη, κατασκευή και εμπορία ηλεκτρικών κινητήρων για πλυντήρια. Η εκχώρηση αυτή είχε λοιπόν ως συνέπεια τη μείωση της παρουσίας της επιχείρησης στην αγορά των εξαρτημάτων πλυντηρίων ρούχων.
(100)
Το τελευταίο αυτό μέτρο δεν μπορεί ωστόσο να γίνει αποδεκτό ως αντισταθμιστικό μέτρο. Πράγματι, η πώληση της Brandt Components πραγματοποιήθηκε περίπου τριάμιση χρόνια πριν από την κοινοποίηση της υπό εξέταση ενίσχυσης. Εξάλλου, το μέτρο αυτό δεν μειώνει την παρουσία της FagorBrandt στην αγορά των μεγάλων ηλεκτρικών οικιακών συσκευών (45), που είναι η κύρια αγορά στην οποία η FagorBrandt θα παραμείνει παρούσα. Συνεπώς, το μέτρο δεν είχε ως αντικείμενο και δεν μπορούσε να έχει ως αποτέλεσμα, την άμβλυνση των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού που θα προκαλούσε η χορήγηση της προβλεπόμενης ενίσχυσης.
6.5.3 Αντισταθμιστικά μέτρα που προτείνουν οι γαλλικές αρχές
(101)
Για να ανταποκριθούν στις αμφιβολίες που εκφράστηκαν στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας όσον αφορά την ανεπάρκεια των κοινοποιηθέντων αντισταθμιστικών μέτρων, οι γαλλικές αρχές προτείνουν την παύση της εμπορίας των προϊόντων ψύξης και των προϊόντων ψησίματος/βρασίματος Vedette επί μία πενταετία. Επιπλέον, προτείνουν είτε την παύση της εμπορίας πλυντηρίων πιάτων Vedette, είτε την εκχώρηση του εμπορικού σήματος […].
(102)
Όπως προαναφέρθηκε, η FagorBrandt πραγματοποιεί το [50-80] % των πωλήσεών της στη γαλλική αγορά, στην οποία το μερίδιο αγοράς της εταιρείας το 2006 αντιστοιχούσε σε [10-20] % κατ’αξίαν και [10-20] % κατ’όγκο. Τούτο σημαίνει ότι εάν η FagorBrandt είχε παύσει τις δραστηριότητές της, εκείνοι που κυρίως θα επωφελούνταν θα ήταν οι ανταγωνιστές της στη γαλλική αγορά, οι οποίοι θα αύξαναν τις πωλήσεις τους. Κατά συνέπεια, οι εταιρείες αυτές είναι εκείνες που εθίγησαν περισσότερο από τη συνέχιση της λειτουργίας της FagorBrandt χάρη στην ενίσχυση. Αντιθέτως, οι πωλήσεις της FagorBrandt στην ιταλική αγορά είναι ιδιαίτερα περιορισμένες. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή προωθεί, ως αντισταθμιστικό μέτρο, την παύση της εμπορίας πλυντηρίων πιάτων Vedette αντί για την εκχώρηση του σήματος […], δεδομένου ότι τα προϊόντα Vedette (46) πωλούνται αποκλειστικά στη γαλλική αγορά, ενώ τα προϊόντα του σήματος […] πωλούνται κυρίως […]
(103)
Πρέπει συνεπώς να αναλυθεί το εύρος των πρόσθετων αυτών αντισταθμιστικών μέτρων ώστε να διαπιστωθεί αν επαρκούν.
(104)
Οι πωλήσεις προϊόντων ψύξης (ψυγείων και καταψυκτών) του σήματος Vedette αντιστοιχούσαν το 2007 σε [10-20] εκατ. ευρώ, ήτοι στο [0-5] % του κύκλου εργασιών του ομίλου FagorBrandt.
(105)
Η παύση της εμπορίας των προϊόντων ψύξης επί μία πενταετία θα επιτρέψει στους ανταγωνιστές της εταιρείας στη γαλλική αγορά να ενισχύσουν τη θέση τους στον τομέα της ψύξης. Σύμφωνα με τη μελέτη GfK του 2007, οι κύριοι ανταγωνιστές της FagorBrandt στην αγορά ψυγείων στη Γαλλία - όπου το μερίδιο αγοράς της FagorBrandt ανέρχεται κατ’αξίαν σε […] % - είναι η Whirlpool ([…] %), η Indesit ([…] %) και η Electrolux ([…] %). Στην αγορά καταψυκτών, οι κύριοι ανταγωνιστές της FagorBrandt (το μερίδιο της οποίας ανέρχεται σε […] %) είναι η Whirlpool ([…] %), η Liebherr ([…] %) και η Electrolux ([…] %).
(106)
Οι πωλήσεις προϊόντων ψησίματος/βρασίματος του σήματος Vedette αντιστοιχούσαν το 2007 σε [5-10] εκατ. ευρώ, ήτοι σε [0-5] % του κύκλου εργασιών της FagorBrandt.
(107)
Η παύση της εμπορίας προϊόντων ψησίματος/βρασίματος για πενταετή περίοδο θα επιτρέψει συνεπώς στους ανταγωνιστές της εταιρείας να ενισχύσουν τη θέση τους στη σχετική αγορά. Σύμφωνα με τη μελέτη GfK του 2007, οι κύριοι ανταγωνιστές της FagorBrandt στην αγορά προϊόντων ψησίματος/βρασίματος στη Γαλλία (το κατ’αξίαν μερίδιο αγοράς της οποίας ανέρχεται σε […] % είναι η Indesit ([…] %), η Electrolux ([…] %) και η Candy ([…] %).
(108)
Οι πωλήσεις πλυντηρίων πιάτων του σήματος Vedette, αντιπροσώπευαν το 2007, αξία [5-10] εκατ. ευρώ, ήτοι [0-5] % του κύκλου εργασιών του ομίλου FagorBrandt.
(109)
Σύμφωνα με τη μελέτη GfK του 2007, οι κύριοι ανταγωνιστές της FagorBrandt (το μερίδιο αγοράς της οποίας στην αγορά πλυντηρίων πιάτων της Γαλλίας ανέρχεται σε […] %) είναι η BSH ([…] %), η Whirlpool ([…] %) και η Electrolux ([…] %). Κατά συνέπεια, η παύση της εμπορίας πλυντηρίων πιάτων με το σήμα Vedette θα επιτρέψει στους ανταγωνιστές της εταιρείας να επεκτείνουν την παρουσία τους στην αγορά.
(110)
Εν κατακλείδι, τα προϊόντα Vedette, η εμπορία των οποίων θα παύσει, αντιπροσωπεύουν [0-5] % του κύκλου εργασιών του ομίλου (47). Οι γαλλικές αρχές αναφέρουν ότι η εξέλιξη αυτή θα απαιτήσει σημαντικές αναπροσαρμογές στους κόλπους της επιχείρησης […].
6.5.4. Συμπέρασμα όσον αφορά στα αντισταθμιστικά μέτρα που προτείνουν οι γαλλικές αρχές και η επιβολή πρόσθετου αντισταθμιστικού μέτρου από την Επιτροπή
(111)
Τα προτεινόμενα αντισταθμιστικά μέτρα είναι η παύση επί μια πενταετία της εμπορίας ορισμένων προϊόντων (προϊόντων ψησίματος/βρασίματος, προϊόντων ψύξης και πλυντηρίων πιάτων) του σήματος Vedette (48) και η εκχώρηση της Brandt Components. Αποτέλεσμα αυτού θα είναι πραγματική (μη αμελητέα) μείωση της παρουσίας της εταιρείας στην αγορά, το μέγεθος της οποίας είναι ωστόσο, περιορισμένο.
(112)
Ωστόσο η Επιτροπή εκτιμά ότι το μόνο ουσιαστικό αντισταθμιστικό μέτρο από όσα προτείνουν οι γαλλικές αρχές είναι το μέτρο που αφορά το σήμα Vedette, και ότι δεν είναι αρκετό. Η Επιτροπή αποφασίζει συνεπώς να επιβάλει ως όρο συμβατότητας την επέκταση της εκχώρησης της εμπορίας προϊόντων του σήματος Vedette επί μία τριετία. Δεδομένου ότι η προτεινόμενη απαγόρευση έχει πενταετή διάρκεια, τούτο σημαίνει ότι απαγόρευση θα παραταθεί κατά τρία έτη και θα ανέλθει συνολικά σε οκτώ έτη.
(113)
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που είχε στη διάθεσή της η Επιτροπή στις 21 Οκτωβρίου 2008, ο αντίκτυπος του εν λόγω αντισταθμιστικού μέτρου από άποψη απώλειας κύκλου εργασιών μπορεί να εκτιμηθεί κατά δύο τρόπους που εμφαίνονται στον πίνακα 2 (49).
Πίνακας 2
Σε εκατ. EUR
2009
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
Κύκλος εργασιών της FagorBrandt
[900-1 200]
[900-1 200]
[900-1 200]
[900-1 200]
[900-1 200]
[900-1 200]
[900-1 200]
[900-1 200]
Αντίκτυπος αντισταθμιστικού μέτρου (ΑΜ), υψηλή εκτίμηση
- [40-60]
- [40-60]
- [40-60]
- [40-60]
- [40-60]
- [40-60]
- [40-60]
- [40-60]
Αντίκτυπος ΑΜ, χαμηλή εκτίμηση
- [55-75]
- [55-75]
- [55-75]
- [55-75]
- [55-75]
- [55-75]
- [55-75]
- [55-75]
(114)
Τα αριθμητικά στοιχεία του πίνακα 2 για τα έτη 2009 έως 2012 είναι τα στοιχεία που διαβίβασαν οι γαλλικές αρχές και η FagorBrandt όσον αφορά τον αντίκτυπο του προτεινόμενου αντισταθμιστικού μέτρου (σχετικά με τον αντίκτυπο βλ. επίσης αιτιολογικές σκέψεις (143) και επόμενες).
(115)
Ο πρώτος τρόπος να υπολογιστεί ο αντίκτυπος του συμπληρωματικού αντισταθμιστικού μέτρου που επέβαλε η Επιτροπή είναι να πολλαπλασιαστεί επί 3 η απώλεια κύκλου εργασιών για το τελευταίο έτος που εκτίμησαν οι γαλλικές αρχές (δηλαδή το 2012). Σε μια αισιόδοξη για την εταιρεία υπόθεση, ο αντίκτυπος αυτός ανέρχεται συνεπώς σε 3 × [40-60] εκατ.ευρώ, ή [120-180] εκατ. ευρώ.
(116)
Ο δεύτερος τρόπος υπολογισμού του αντικτύπου του αντισταθμιστικού μέτρου είναι με παρέκταση των αριθμητικών στοιχείων του 2013 έως το 2016 εφαρμόζοντας γραμμική αύξηση της τάξης του [1,5-3] % στα αριθμητικά στοιχεία του 2012 σε συνέχεια της εκτιμώμενης κατά [1,5-3] % αύξησης του κύκλου εργασιών της εταιρείας από το 2009 έως το 2012. Αυτή η εκτίμηση όσον αφορά την αύξηση του κύκλου εργασιών θεωρείται εύλογη, υπό το φως της στρατηγικής του ομίλου και των προοπτικών της αγοράς, για τους λόγους που εκτίθενται στις αιτιολογικές σκέψεις (125) κ.ε.. Σε μια αισιόδοξη για την εταιρεία υπόθεση, βάσει της προσέγγισης αυτής, το αντισταθμιστικό μέτρο θα στερήσει την FagorBrandt από κύκλο εργασιών της τάξης των [120-180] εκατ. ευρώ.
(117)
Το προτεινόμενο αντισταθμιστικό μέτρο φαίνεται συνεπώς κατάλληλο και αρκεί από μόνο του ώστε να μειωθούν κατά τρόπο αναλογικό οι αρνητικές για τον ανταγωνισμό επιπτώσεις που απορρέουν από τη χορήγηση της εξεταζόμενης ενίσχυσης: βάσει μιας αισιόδοξης υπόθεσης, στερεί την επιχείρηση από κύκλο εργασιών μεταξύ [120-180] εκατ. ευρώ κατά την περίοδο 2014-2016. Αυτός ο μη πραγματοποιούμενος κύκλος εργασιών θα επιτρέψει στους ανταγωνιστές να αυξήσουν τις πωλήσεις τους. Το αντισταθμιστικό αυτό μέτρο θα καταστήσει επίσης πολυπλοκότερη για την επιχείρηση την επανεισαγωγή των εξεταζόμενων προϊόντων Vedette στην αγορά ύστερα από 8 χρόνια απουσίας (σήμερα κυκλοφορούν στην αγορά μόνο τα πλυντήρια ρούχων Vedette). Πράγματι ακόμη και αν το σήμα δεν εξαφανιστεί εντελώς, το κόστος επιστροφής θα είναι αναλογικό με τα έτη απουσίας από την αγορά. Όσο περισσότερο καιρό απουσιάζει ένα σήμα από την αγορά τόσο μειώνεται η αναγνωρισιμότητά του.
(118)
Εξάλλου, πρέπει να ελεγχθεί κατά πόσον το νέο αυτό αντισταθμιστικό μέτρο επιτρέπει επίσης την αντιστάθμιση του ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος που απορρέει από το σωρευτικό αποτέλεσμα της ιταλικής ενίσχυσης και της ενίσχυσης αναδιάρθρωσης. Στις 28 Οκτωβρίου 2008, η FagorBrandt είχε στη διάθεσή της ποσό ύψους 3 190 878,02 ευρώ (ή 4 εκατ. περίπου συμπεριλαμβανομένων των τόκων), το οποίο δεν έπρεπε να έχει λάβει. Το πλεονέκτημα αυτό είχε επίπτωση στον ανταγωνισμό: η επιχείρηση διέθετε συμπληρωματική ρευστότητα. Όμως το πρόσθετο αντισταθμιστικό μέτρο αντισταθμίζει αυτή τη ζημία για τον ανταγωνισμό.
(119)
Στον πίνακα 3 εμφαίνεται η καθαρή απώλεια (ή η αρνητική ελεύθερη ταμειακή ροή - free cash flow) που προκύπτει από το αντισταθμιστικό μέτρο. Τα αριθμητικά στοιχεία για τα έτη 2009-2012 είναι τα στοιχεία που κοινοποίησαν στην Επιτροπή οι γαλλικές αρχές. Τα αριθμητικά στοιχεία για τα έτη 2013-2016 αποτελούν παρέκταση που ελήφθη με αύξηση των στοιχείων του 2012 κατά [1,5-3] % ετησίως (50).
Πίνακας 3
Σε εκατ. EUR
2009
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
Τελικό αποτέλεσμα χωρίς ΑΜ
[0-5]
[5-10]
[10-15]
[10-15]
[15-20]
[15-20]
[15-20]
[15-20]
Επίπτωση ΑΜ, υψηλή εκτίμηση
- [10-15]
- [5-10]
- [5-10]
- [5-10]
- [5-10]
- [5-10]
- [5-10]
- [5-10]
Επίπτωση ΑΜ, χαμηλή εκτίμηση
- [15-20]
- [5-10]
- [5-10]
- [5-10]
- [5-10]
- [5-10]
- [5-10]
- [5-10]
(120)
Σε μια αισιόδοξη για την εταιρεία υπόθεση, τρία επιπλέον έτη στερούν την FagorBrandt από ρευστότητα ίση με [10-20] εκατ. ευρώ (αν τα αριθμητικά στοιχεία του 2012 πολλαπλασιαστούν επί 3) ή [10-20] εκατ. ευρώ (αν προσθέσουμε τα αριθμητικά στοιχεία που προέκυψαν από την παρέκταση). Εν ολίγοις, η επιβολή αυτού του νέου αντισταθμιστικού μέτρου αντισταθμίζει ευρέως το πλεονέκτημα που διέθετε η εταιρεία λόγω ρευστότητας 4 περίπου εκατ. ευρώ.
(121)
Το γεγονός ότι τα αντισταθμιστικά μέτρα επεκτείνουν περαιτέρω την περίοδο αναδιάρθρωσης (η οποία λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2012), δεν σημαίνει ότι αντενδείκνυνται. Η λήψη των αντισταθμιστικών μέτρων οφείλεται στη χορήγηση της ενίσχυσης αναδιάρθρωσης, αλλά δεν αποτελούν μέρος αυτής καθεαυτής της διαδικασίας αναδιάρθρωσης: σκοπός τους είναι να αποζημιώσουν τους ανταγωνιστές της ενισχυόμενης επιχείρησης για τη ζημία που ενδεχομένως υπέστησαν σε επίπεδο ανταγωνισμού. Το γεγονός ότι τα μέτρα επεκτείνουν περαιτέρω την περίοδο αναδιάρθρωσης δεν τα στερεί σε καμία περίπτωση από τον σκοπό τους, δεδομένου ότι τέθηκαν σε εφαρμογή λόγω πράξης αναδιάρθρωσης που διευκολύνθηκε με κρατική ενίσχυση, και δεδομένου ότι ο στόχος και το αποτέλεσμά τους είναι να αντισταθμίσουν τη ζημία που προκάλεσε η χορήγηση της ενίσχυσης στον ανταγωνισμό.
(122)
Κατά συνέπεια, η Επιτροπή εκτιμά ότι τα μέτρα αυτά επιτρέπουν την αποφυγή υπερβολικών στρεβλώσεων του ανταγωνισμού κατά την έννοια των σημείων 38 έως 40 των κατευθυντηρίων γραμμών για τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης.
6.6. Αποκατάσταση της βιωσιμότητας της επιχείρησης
6.6.1. Σχέδιο αναδιάρθρωσης, προοπτικές της αγοράς και αξιοπιστία των προβλέψεων του σχεδίου αναδιάρθρωσης
(123)
Το σχέδιο αναδιάρθρωσης της FagorBrandt βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη. Ουσιαστικά προβλέπει:
-
επανεστίαση και ανάπτυξη με στόχο […],
-
εξορθολογισμό της πολιτικής αγορών και […],
-
παύση δραστηριοτήτων και διακοπή λειτουργίας μονάδων (51),
-
μείωση εργατικού δυναμικού (52),
-
μέτρα για διασφάλιση της συνέχισης της λειτουργίας της επιχείρησης (53).
(124)
Μετά την εξέταση του σχεδίου, η Επιτροπή επιβεβαιώνει εκείνο που είχε ανακοινώσει στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας, ότι δηλαδή εκτιμά ότι το σχέδιο αυτό συνάδει με τις απαιτήσεις των παραγράφων 35 έως 37 των κατευθυντηρίων γραμμών για τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης. Εν ολίγοις, το σχέδιο αναδιάρθρωσης αναμένεται να αποκαταστήσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της επιχείρησης.
(125)
Η Επιτροπή επιθυμεί, ωστόσο, να αποσαφηνίσει την ανάλυση και τα συμπεράσματά της όσον αφορά τις προοπτικές της εταιρείας στην αγορά και την αξιοπιστία των προβλέψεων του σχεδίου αναδιάρθρωσης.
(126)
Η Επιτροπή αξιολόγησε τις προβλέψεις του σχεδίου αναδιάρθρωσης, κυρίως όσον αφορά τις προοπτικές ανάπτυξης. Τονίζει ακόμη μια φορά ότι η παρούσα απόφαση λαμβάνει υπόψη μόνο τις πληροφορίες που ήταν διαθέσιμες τον Οκτώβριο του 2008.
(127)
Σύμφωνα με το CECED (54), η εξέλιξη της ευρωπαϊκής αγοράς κατ’όγκον, μεταξύ των ετών 2005 και 2007, παρουσιάζει μέτρια αύξηση στη Δυτική Ευρώπη (περίπου 2 % ετησίως) και σταθερή ανάπτυξη στην Ανατολική Ευρώπη (περίπου 7 % ετησίως). Ωστόσο, ο δείκτης ανάπτυξης στην Ανατολική Ευρώπη είναι απρόβλεπτος, διότι εξαρτάται από τις διακυμάνσεις της οικονομίας, δεδομένου ότι συνήθως εναλλάσσονται αυξήσεις ή μειώσεις κατά 2 ψηφία.
(128)
Παρότι, μακροπρόθεσμα, είναι πιθανή η σύγκλιση της αγοραστικής συμπεριφοράς μεταξύ Ανατολικής και Δυτικής Ευρώπης, η χαμηλή αγοραστική δύναμη των ανατολικοευρωπαϊκών χωρών σημαίνει σήμερα ότι η ζήτηση επικεντρώνεται στα προϊόντα πρώτης ανάγκης (πλυντήρια ρούχων και ψυγεία) και στις πιο φθηνές συσκευές. Σε αυτές τις αγορές προϊόντων, ωστόσο, εισέρχονται οι Τούρκοι και οι Ασιάτες ανταγωνιστές.
(129)
Οι δυνητικές αγορές για τη FagorBrandt βρίσκονται συνεπώς στη Δυτική Ευρώπη, γιατί είναι μεγαλύτερες τόσο από άποψη αξίας όσο και από άποψη όγκου και εξαρτώνται λιγότερο από τα βασικά μοντέλα προϊόντων, στα οποία η FagorBrandt δεν μπορεί πλέον να είναι ανταγωνιστική και στα οποία βασίζεται η σημαντική ανάπτυξη στην Ανατολική Ευρώπη.
(130)
Ειδικότερα, η αγορά αναφοράς της FagorBrandt είναι η γαλλική, όπου ο όμιλος πραγματοποιεί το [50-80] % των πωλήσεών του, παράγει [80-100] % του όγκου του και απασχολεί [80-100] % του εργατικού δυναμικού του. Σύμφωνα με την GIFAM (55), το 2006 η γαλλική αγορά μεγάλων οικιακών ηλεκτρικών συσκευών σημείωσε αύξηση της τάξης του 1 % σε σύγκριση με το 2006, τόσο από άποψη όγκου όσο και από άποψη αξίας. Πιο συγκεκριμένα, η αγορά […] συσκευών, στην οποία επιθυμεί να επικεντρωθεί η FagorBrandt, σημείωσε αύξηση της τάξης του […] % σε σύγκριση με το 2006, ενώ στην περίπτωση των […] συσκευών, οι πωλήσεις σημείωσαν πτώση της τάξης του […] %.
(131)
Οι τάσεις ανά είδος προϊόντος δείχνουν ότι οι αγορές υψηλής ανάπτυξης που βρίσκονται σε εξέλιξη στην Ευρώπη και ιδίως στη Γαλλία είναι κυρίως εκείνες που αφορούν τα […] προϊόντα. Η ανάπτυξη στα […] προϊόντα είναι σημαντική, ενώ η αγορά προϊόντων ψύξης βρίσκεται σχεδόν σε στασιμότητα, όπως προκύπτει από τον ακόλουθο πίνακα που περιλαμβάνεται σε μελέτη της GIFAM:
Πίνακας 4
(132)
Κατά συνέπεια, η απόφαση της FagorBrandt, να επικεντρώσει εκ νέου την προσοχή της ιδίως στα […] και να αναπτύξει […], φαίνεται συνεπής με την τάση που επικρατεί στα διάφορα τμήματα και προϊόντα.
(133)
Η Επιτροπή, αφού ανέλυσε τις άλλες βασικές συνιστώσες του σχεδίου αναδιάρθρωσης με σκοπό την αιτιολόγηση της σημασίας των προβλέψεων που αφορούν τη μακροπρόθεσμη επιχειρησιακή κερδοφορία της FagorBrandt, εκτιμά ότι οι προβλέψεις αυτές είναι ρεαλιστικές.
Πίνακας 5
Σε εκατομμύρια ευρώ
2009
2010
2011
2012
Κύκλος εργασιών της FagorBrandt
[900-1 200]
[900-1 200]
[900-1 200]
[900-1 200]
Τελικό αποτέλεσμα (κέρδη/ζημίες)
[0-5]
[5-10]
[10-15]
[10-15]
(134)
Συνεπώς, η υπόλοιπη ανάλυση θα περιοριστεί σε δύο συγκεκριμένους προβληματισμούς που αφορούν τον ρεαλιστικό χαρακτήρα και την επάρκεια του σχεδίου αναδιάρθρωσης και οι οποίοι περιλαμβάνονται στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας.
(135)
Πρώτον, η Επιτροπή ζήτησε εξηγήσεις για την αναμενόμενη αύξηση 20 % του κύκλου εργασιών το 2007. Οι γαλλικές αρχές εξήγησαν ότι ο τομέας δραστηριοτήτων της FagorBrandt άλλαξε το 2006 εξαιτίας της μεταβίβασης από τη Fagor στη FagorBrandt της ευθύνης διανομής του σήματος της Fagor στην βρετανική και τη γαλλική αγορά, και εν συνεχεία του συνόλου των γαλλικών δραστηριοτήτων της Fagor (56). Ο κύκλος εργασιών της επιχείρησης υπολογίστηκε στα [50-100] εκατομμύρια ευρώ το 2007 και συμπεριλήφθη στον κύκλο εργασιών της FagorBrandt για το 2007. Σε σταθερό επίπεδο δραστηριοτήτων, η προβλεπόμενη αύξηση του κύκλου εργασιών θα ανερχόταν μόνο σε [5-10] %. Έκτοτε, η Γαλλία κοινοποίησε στην Επιτροπή τον όντως πραγματοποιηθέντα το 2007 κύκλο εργασιών ο οποίος ανήλθε σε 903 εκατομμύρια ευρώ έναντι 779,7 εκατομμυρίων ευρώ το 2006, δηλαδή σημειώθηκε αύξηση της τάξης του 16 %.
(136)
Δεύτερον, η Επιτροπή επισήμανε ότι στο σχέδιο αναδιάρθρωσης δεν αναφερόταν ο τρόπος με τον οποίο σκόπευε να επιστρέψει η FagorBrandt τη μη συμβιβάσιμη ενίσχυση που είχε λάβει η ιταλική θυγατρική της, θέτοντας έτσι σε κίνδυνο την αποκατάσταση της βιωσιμότητας της επιχείρησης. Οι γαλλικές αρχές διευκρίνισαν ότι το ποσό της ιταλικής ενίσχυσης που οφείλει να επιστρέψει η Brandt Italia θα είναι πιθανότατα χαμηλότερο από 200 000 ευρώ (βλ. αιτιολογικές σκέψεις (70) κ.ε.). Ωστόσο, όπως έχει ήδη αναφέρει η Επιτροπή (βλ. αιτιολογικές σκέψεις (76) κ.ε.), το ποσό της ιταλικής ενίσχυσης το οποίο πρέπει να ληφθεί υπόψη για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης ανέρχεται σε 3 190 878,02 ευρώ, προσαυξημένο με τους τόκους μέχρι τις 21 Οκτωβρίου 2008. Η Επιτροπή εκτιμά, ωστόσο, ότι η ανάκτηση του ποσού αυτού δεν θέτει σε κίνδυνο την αποκατάσταση της βιωσιμότητας της επιχείρησης εφόσον η FagorBrandt υποχρεωθεί να αυξήσει την ίδια συνεισφορά της με ποσό ίσο με 3 190 878,02 ευρώ συν τους τόκους (βλ. αιτιολογικές σκέψεις (149) κ.ε.).
(137)
Βάσει των ανωτέρω εκτιμήσεων, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι αίρονται οι αμφιβολίες όσον αφορά την αποκατάσταση της βιωσιμότητας που περιλαμβάνονται στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας.
6.6.2. Αμφιβολίες που εξέφρασε ένας ενδιαφερόμενος όσον αφορά την αποκατάσταση της βιωσιμότητας
(138)
Όπως προαναφέρθηκε, ο ανταγωνιστής ο οποίος ζήτησε να τηρηθεί η ανωνυμία του αμφισβητεί το γεγονός ότι η αναδιάρθρωση μπορεί να αποκαταστήσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της επιχείρησης. Κατ’αρχάς, θεωρεί ότι η επιχείρηση θα έπρεπε να έχει μετεγκαταστήσει μέρος της παραγωγής της σε ζώνες παραγωγής με χαμηλότερο κόστος, όπου μπορεί να επωφεληθεί από οικονομίες κλίμακας. Δεύτερον, η επιχείρηση δεν θα μπορέσει να αντιμετωπίσει τις επενδύσεις που είναι αναγκαίες για τη βελτίωση των προϊόντων της σε έναν κλάδο που απαιτεί κάθε χρόνο σημαντικές επενδύσεις σε βιομηχανικό εξοπλισμό, σχεδιασμό, έρευνα και ανάπτυξη. Τέλος, επισημαίνει ότι η επιχείρηση εξακολουθεί να είναι πολύ μικρή σε σχέση με τους ανταγωνιστές της. Στις επόμενες παραγράφους, η Επιτροπή θα προσπαθήσει να εξακριβώσει αν οι παρατηρήσεις του ανταγωνιστή που ζήτησε να τηρηθεί η ανωνυμία του θέτουν υπό αμφισβήτηση τα συμπεράσματά της όσον αφορά την αποκατάσταση της βιωσιμότητας.
(139)
Όσον αφορά την ανάγκη μετεγκατάστασης της παραγωγής προς χώρες με χαμηλότερο κόστος, η Επιτροπή παρατηρεί ότι οι γαλλικές αρχές έχουν απαντήσει με ακρίβεια στο σημείο αυτό. Υπενθυμίζουν ότι η στοχοθετημένη ανάπτυξη από μέρους της FagorBrandt (προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας και καινοτόμων), όπως και εκείνη ορισμένων από τους αμιγώς ευρωπαίους ανταγωνιστές της, δεν συνάδει με τη συστηματική μεταφορά της παραγωγής της σε χώρες χαμηλού κόστους. […] Για τους μεγαλύτερους από αυτούς, η εγκατάσταση μονάδων παραγωγής σε χώρες χαμηλού κόστους ανταποκρίνεται επίσης στη βούλησή τους να επεκτείνουν τις πωλήσεις τους στις χώρες αυτές.
(140)
Όσον αφορά τους ισχυρισμούς του ανταγωνιστή που ζήτησε τήρηση της ανωνυμίας του σχετικά με την αδυναμία της FagorBrandt να αντιμετωπίσει τις σημαντικές επενδύσεις που απαιτούνται προκειμένου να παραμείνει ανταγωνιστική και σχετικά με το πολύ μικρό μέγεθος της επιχείρησης σε σχέση με άλλες μεγαλύτερες, η Επιτροπή παρατηρεί ότι στο σημείο 8 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας η ίδια ανέφερε ότι τα στοιχεία αυτά συνέβαλαν στις δυσχέρειες που αντιμετώπιζε η επιχείρηση, Επισημαίνει, ωστόσο, ότι το σχέδιο αναδιάρθρωσης φαίνεται να ανταποκρίνεται στην αντιμετώπιση των προβλημάτων αυτών. Πράγματι, η επιχείρηση σκοπεύει να επικεντρώσει τις δραστηριότητές της σε […]. Εξάλλου, η Επιτροπή παρατηρεί ότι ορισμένες επιχειρήσεις του τομέα, παρά το μικρό τους μέγεθος σε σχέση με τις μεγαλύτερες και παρά τη σημαντική παραγωγή τους στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, κατορθώνουν να παραμένουν ανταγωνιστικές εστιάζοντας το ενδιαφέρον τους σε ορισμένα προϊόντα και ορισμένους τομείς (πρόκειται είτε για επιχειρήσεις «εξειδικευμένου τμήματος της αγοράς», όπως οι Miele, Smeg, Liebherr, Teka, είτε για μικρούς κατασκευαστές εθνικής εμβέλειας όπως οι Candy και Gorenje). Εξάλλου, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η μεγαλύτερη ενσωμάτωση της FagorBrandt στον όμιλο Fagor συμβάλλει επίσης στην επίλυση των προβλημάτων εκείνων που συνδέονται με το μέγεθος. Εν κατακλείδι, η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι τα σημεία που έθιξε ο ανταγωνιστής αποτελούν προκλήσεις για τη FagorBrandt, αλλά εκτιμά ότι το σχέδιο αναδιάρθρωσης είναι ικανό να τις αντιμετωπίσει και καθιστά αρκετά πιθανή την αποκατάσταση της βιωσιμότητας.
(141)
Βάσει των προαναφερθέντων, η Επιτροπή εκτιμά ότι τα σχόλια του ανταγωνιστή ο οποίος ζήτησε να παραμείνει ανώνυμος θέτουν υπό αμφισβήτηση την εκτίμησή της ως προς τη δυνατότητα αποκατάστασης της μακροπρόθεσης βιωσιμότητας της FagorBrandt όπως προβλέπει το σχέδιο αναδιάρθρωσης.
6.6.3. Επίπτωση των αντισταθμιστικών μέτρων στην αποκατάσταση της βιωσιμότητας
(142)
Τέλος, πάντοτε όσον αφορά την αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας, η Επιτροπή οφείλει, όπως προβλέπεται στην τελευταία πρόταση της παραγράφου 38 των κατευθυντηρίων γραμμών για τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης, να εξακριβώσει κατά πόσον τα προβλεπόμενα αντισταθμιστικά μέτρα δεν θέτουν σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα της επιχείρησης. Όπως εξηγήθηκε, οι γαλλικές αρχές πρότειναν αντισταθμιστικά μέτρα τα οποία δεν περιλαμβάνονταν στις οικονομικές προβλέψεις που συνοδεύουν την κοινοποίηση. Δεδομένου ότι η Επιτροπή τα έκρινε αναγκαία, τα μέτρα αυτά πρέπει να εφαρμοστούν. Όσον αφορά τα εν λόγω μέτρα - παύση επί μια πενταετία της εμπορίας προϊόντων ψύξης, των προϊόντων ψησίματος/βρασίματος και των πλυντηρίων πιάτων του εμπορικού σήματος Vedette - γεγονός που συνεπάγεται επιδείνωση των οικονομικών αποτελεσμάτων της επιχείρησης - πρέπει να εξεταστεί κατά πόσον η επιχείρηση είναι ικανή να τα αντέξει.
(143)
Σύμφωνα με τις γαλλικές αρχές, στους πίνακες 6 και 7 αναφέρονται τα οικονομικά αποτελέσματα της επιχείρησης, λαμβανομένης υπόψη της εφαρμογής των αντισταθμιστικών μέτρων που προτείνουν οι γαλλικές αρχές. Ο πίνακας 6 περιγράφει μια αισιόδοξη, ενώ ο πίνακας 7 μια απαισιόδοξη υπόθεση.
Πίνακας 6
Παύση της εμπορίας προϊόντων ψύξης, ψησίματος/βρασίματος και των πλυντηρίων πιάτων του σήματος Vedette (σε εκατ. ευρώ)
Αισιόδοξη υπόθεση
2007
2008
2009
2010
2011
2012
Κύκλος εργασιών
903,0
[900-1 000]
[900-1 000]
[900-1 000]
[900-1 000]
[900-1 000]
Ακαθάριστο περιθώριο
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Αποτέλεσμα της εκμετάλλευσης πριν από στοιχεία μη επαναλαμβανόμενα
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Αποτέλεσμα της εκμετάλλευσης (ΤΙΝΑ)
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Αποτελέσματα προ φορολόγησης
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Καθαρά αποτελέσματα
- [5-10]
- [5-10]
- [5-10]
[0-5]
[5-10]
[5-10]
Διαθέσιμες ταμειακές ροές
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Διαθέσιμες ταμειακές ροές σωρευτικά
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Πίνακας 7
Παύση της εμπορίας προϊόντων ψύξης, προϊόντων ψησίματος/βρασίματος και των πλυντηρίων πιάτων της μάρκας Vedette (σε εκατ. ευρώ)
Απαισιόδοξο υπόθεση
2007
2008
2009
2010
2011
2012
Κύκλος εργασιών
903,0
[900-1 000]
[900-1 000]
[900-1 000]
[900-1 000]
[900-1 000]
Ακαθάριστο περιθώριο
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Αποτέλεσμα της εκμετάλλευσης πριν από στοιχεία μη επαναλαμβανόμενα
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Αποτέλεσμα της εκμετάλλευσης (ΤΙΝΑ)
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Αποτελέσματα προ φορολόγησης
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Καθαρά αποτελέσματα
- [5-10]
- [5-10]
- [10-15]
[0-5]
[0-5]
[5-10]
Διαθέσιμες ταμειακές ροές
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Διαθέσιμες ταμειακές ροές σωρευτικά
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
(144)
Οι πίνακες αυτοί στηρίζονται στις ακόλουθες υποθέσεις, όσον αφορά τη μείωση του κύκλου εργασιών που θα επιφέρει η απόσυρση πολλών ομάδων προϊόντων που διατίθεντο στο εμπόριο με το σήμα Vedette. Η απόσυρση αυτή θα έχει ενδεχομένως τις ακόλουθες συνέπειες:
α)
μείωση των πωλήσεων της συγκεκριμένης οικογένειας προϊόντων του σήματος Vedette, η εμπορία των οποίων έχει ανασταλεί,
β)
μείωση των πωλήσεων στις άλλες ομάδες προϊόντων που διατίθενται στο εμπόριο με το σήμα Vedette (57) (αρνητική επίδραση σε ολόκληρο το φάσμα των προϊόντων του σήματος Vedette),
γ)
μείωση των πωλήσεων των άλλων σημάτων (επίδραση αρνητικού χαρτοφυλακίου σε όλα τα σήματα του ομίλου FagorBrandt).
(145)
Η αισιόδοξη υπόθεση δεν λαμβάνει υπόψη ότι τα αποτελέσματα α) και β) της αιτιολογικής σκέψης (144) και η ζημία που συνδέεται με την παύση της εμπορίας ενός προϊόντος θα αντιστοιχεί σε απώλεια της τάξης του [70-90] % του κύκλου εργασιών της καταργηθείσας σειράς προϊόντων (το υπόλοιπο [10-30] % το ανακτά η FagorBrandt μέσω της αύξησης της πώλησης πανομοιότυπων προϊόντων τα οποία πωλούνται υπό άλλα σήματα εκτός του Vedette) και [20-30] % του κύκλου εργασιών άλλων προϊόντων που διατίθενται στο εμπόριο με το σήμα Vedette. Η απαισιόδοξη υπόθεση λαμβάνει υπόψη το αποτέλεσμα που αναφέρεται στο στοιχείο γ) της αιτιολογικής σκέψης (144) λαμβάνοντας ως υπόθεση ποσοστιαία ζημία ίση με [110-130] % για την καταργηθείσα σειρά προϊόντων (η ζημία ενδέχεται να μην επηρεάσει μόνο το 100 % του κύκλου εργασιών της καταργηθείσας σειράς προϊόντων, αλλά και άλλα προϊόντα και σήματα) και [20-40] % για τα άλλα προϊόντα που διακινούνται στο εμπόριο με το σήμα Vedette. Οι γαλλικές αρχές εξηγούν ότι μία τέτοια απαισιόδοξη υπόθεση αντιστοιχεί σε προγενέστερη εμπειρία της επιχείρησης: το 2003 είχε αποφασίσει να εγκαταλείψει την εμπορία φούρνων μικροκυμάτων του σήματος Vedette στη Γαλλία ώστε να επικεντρωθεί στο σήμα Brandt το οποίο παρουσίαζε ιδιαίτερη δυναμική πωλήσεων. Η κατάργηση αυτή είχε πολύ αρνητικά επακόλουθα, διότι δεν οδήγησε μόνο σε απώλεια του συνολικού κύκλου εργασιών που πραγματοποιείτο με το σήμα Vedette, αλλά και το σήμα Brandt (συνολική ζημία για τα δύο σήματα […] συσκευών σε 2 έτη σε σχέση προς τις αρχικές πωλήσεις […] μονάδων, εκ των οποίων […] με το σήμα Vedette, ήτοι κατ’όγκον ζημία των εγκαταλειφθέντων προϊόντων της τάξης του [120-140] %) (58).
(146)
Βάσει της ανάλυσης των δεδομένων που περιλαμβάνονται στους δύο προηγούμενους πίνακες και άλλων δεδομένων που έχουν διαβιβάσει οι γαλλικές αρχές, η Επιτροπή επισημαίνει ότι τα ληφθέντα αντισταθμιστικά μέτρα θα εξασθενίσουν την επιχείρηση, δεδομένου ότι θα προκαλέσουν επιδείνωση των αποτελεσμάτων της από το 2009, έτος εφαρμογής των μέτρων. Ωστόσο, η επιχείρηση θα ανακτήσει καθαρό θετικό αποτέλεσμα μετά το 2010, το οποίο θα αυξηθεί κατά τα επόμενα έτη. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή εκτιμά ότι τα αντισταθμιστικά μέτρα που προτείνουν οι γαλλικές αρχές, μολονότι εξασθενίζουν την επιχείρηση, δεν θα εμποδίσουν την αποκατάσταση της βιωσιμότητάς της.
(147)
Το συμπέρασμα αυτό δεν αμφισβητείται με την επιβολή από την Επιτροπή πρόσθετου αντισταθμιστικού μέτρου, συγκεκριμένα τριετή παράταση της παύσης εμπορίας των προϊόντων του σήματος Vedette.
(148)
Ο αντίκτυπος του συμπληρωματικού αντισταθμιστικού μέτρου στο τελικό αποτέλεσμα της επιχείρησης εμφαίνεται στον πίνακα 3· το αποτέλεσμα αυτό θα παραμείνει θετικό μεταξύ των ετών 2014 - 2016, με εκτιμώμενη αύξηση [1,5-3] % ετησίως. Συνεπώς, το ίδιο συμπέρασμα συνάγεται και για το αντισταθμιστικό μέτρο που επιβάλλει η Επιτροπή: θα εξασθενίσει μεν την επιχείρηση, αλλά δεν θα εμποδίσει την αποκατάσταση της βιωσιμότητάς της.
6.7. Περιορισμός της ενίσχυσης στο ελάχιστο: πραγματική συνεισφορά, απαλλαγμένη ενίσχυσης
(149)
Για να καταστεί δυνατή η χορήγηση της ενίσχυσης, θα πρέπει, κατ’εφαρμογή των παραγράφων 43 έως 45 των κατευθυντηρίων γραμμών για τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης, το ποσό και η ένταση της ενίσχυσης να περιοριστούν στο απολύτως αναγκαίο, ώστε να επιτραπεί η αναδιάρθρωση, σε συνάρτηση με τα χρηματοοικονομικά διαθέσιμα της επιχείρησης, των μετόχων και του ομίλου στον οποίο ανήκει. Οι δικαιούχοι της ενίσχυσης πρέπει να συμβάλουν ουσιαστικά στο σχέδιο αναδιάρθρωσης με δικούς τους πόρους, καθώς και με την πώληση στοιχείων του ενεργητικού που δεν είναι απαραίτητα για την επιβίωση της επιχείρησης, ή μέσω εξωτερικής χρηματοδότησης την οποία θα επιτύχουν βάσει των όρων της αγοράς.
(150)
Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 43 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας, το κόστος αναδιάρθρωσης, όπως περιγράφεται στην κοινοποίηση των γαλλικών αρχών, ανέρχεται σε 62,5 εκατ. ευρώ. Η επιχείρηση αναμένεται να συνεισφέρει 31,5 εκατ. ευρώ και να λάβει ενίσχυση ύψους 31 εκατ. ευρώ.
σε εκατ. ευρώ
%
Δαπάνες αναδιάρθρωσης
62,5
100 %
Χρηματοδοτούμενες με:
ίδια προσπάθεια του δικαιούχου
4,6
7,4 %
εισφορά των μετόχων
26,9
43 %
κρατική ενίσχυση
31
49,6 %
(151)
Στο σημείο 44 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας, η Επιτροπή εκφράζει δύο αμφιβολίες όσον αφορά τα δεδομένα αυτά. Αφενός, η Επιτροπή ζητεί από τις γαλλικές αρχές να αιτιολογήσουν το γεγονός ότι δεν έχουν συμπεριλάβει την επιστροφή της ενίσχυσης στις δαπάνες αναδιάρθρωσης. Αφετέρου, η Επιτροπή ζητεί να διευκρινιστεί ο χαρακτήρας της «ίδιας προσπάθειας του δικαιούχου».
(152)
Οι γαλλικές αρχές απάντησαν στη δεύτερη αυτή αμφιβολία αναφέροντας ότι η «ίδια προσπάθεια του δικαιούχου» συνίσταται σε τραπεζικά δάνεια που έχει συνάψει η FagorBrandt στην αγορά. Προσδιορίζουν ότι η επιχείρηση συνήψε το 2006 τραπεζικά δάνεια για ποσό [20-40] εκατ. ευρώ το οποίο αυξήθηκε σε [20-40] εκατ. ευρώ, το 2007 (59). Τα δάνεια αυτά έχουν ασφαλιστεί βάσει […]. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι πρόκειται για εξωτερική χρηματοδότηση η οποία λαμβάνεται υπό τους όρους της αγοράς όπως ορίζεται στην παράγραφο 43 των κατευθυντηρίων γραμμών για τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης και συνεπώς αποτελεί έγκυρη εισφορά.
(153)
Όσον αφορά την πρώτη αμφιβολία που εξέφρασε η Επιτροπή, οι γαλλικές αρχές αναφέρουν ότι η επιστροφή μιας μη συμβιβάσιμης ενίσχυσης, δεν μπορεί, εκ των προτέρων, να χαρακτηρίζεται κόστος αναδιάρθρωσης (ούτε ίδια προσπάθεια της δικαιούχου επιχείρησης, κατά την έννοια των παραγράφων 43 και 44 των κατευθυντηρίων γραμμών για τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης). Για τον λόγο αυτόν, δεν συνυπολόγισαν το άρθρο 44 στ) στις δαπάνες αναδιάρθρωσης. Αναφέρουν, ωστόσο, ότι εξυπακούεται ότι η επιστροφή αυτή, που υπολογίζεται περίπου σε [25-30] εκατ. ευρώ (συμπεριλαμβανομένων των τόκων), εντάσσεται στο επιχειρησιακό σχέδιο που επισυνάπτεται στην κοινοποίηση, όπως και κάθε άλλη κανονική οικονομική δαπάνη. Η Επιτροπή εκτιμά ότι η επιστροφή είναι αναγκαίο να ληφθεί υπόψη στο επιχειρησιακό σχέδιο, όπως συμβαίνει εν προκειμένω (60).
(154)
Γεγονός παραμένει, ωστόσο, ότι στις 21 Οκτωβρίου 2008 η ιταλική ενίσχυση που είχε λάβει η Brandt Italia ανερχόταν σε 3 190 878,02 ευρώ, ποσό στο οποίο πρέπει να προστεθούν οι τόκοι. Επομένως δεν μπορεί να αποκλειστεί το γεγονός ότι στην προβλεπόμενη συνεισφορά της επιχείρησης περιλαμβάνεται και το ποσό αυτό. Κατά συνέπεια, η ίδια εισφορά του δικαιούχου θα πέσει κάτω από το όριο του 50 % που προβλέπεται στην παράγραφο 44 των κατευθυντηρίων γραμμών για τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης.
(155)
Προκειμένου λοιπόν να διασφαλιστεί ότι η ίδια συνεισφορά της επιχείρησης είναι απαλλαγμένη ενίσχυσης και αντιπροσωπεύει τουλάχιστον το 50 % του κόστους αναδιάρθρωσης, η Επιτροπή επιβάλλει ως όρο της παρούσας θετικής απόφασης να αυξηθεί η ίδια εισφορά της επιχείρησης κατά ποσό ίσο με εκείνο της ιταλικής ενίσχυσης, ήτοι 3 190 878,02 ευρώ, στο οποίο πρέπει να προστεθούν οι τόκοι μέχρι τις 21 Οκτωβρίου 2008.
(156)
Ειδικότερα, η προτεινόμενη από τη FagorBrandt ίδια εισφορά στο κόστος αναδιάρθωσης θα πρέπει να αυξηθεί κατά το ποσό αυτό (μέσω δανεισμού, μέσω εισφοράς των μετόχων ή με άλλους τρόπους) πριν από τη λήξη της περιόδου αναδιάρθρωσης που έχει οριστεί στις 31 Δεκεμβρίου 2012. Οι γαλλικές αρχές θα πρέπει να υποβάλουν αποδεικτικά στοιχεία για την αύξηση αυτή εντός των δύο μηνών που έπονται της 31ης Δεκεμβρίου 2012.
(157)
Όσον αφορά τον ισχυρισμό του ανταγωνιστή που ζήτησε να παραμείνει ανώνυμος, ότι δηλαδή η ενίσχυση δεν περιορίζεται στο ελάχιστο, η Επιτροπή επιβεβαιώνει ότι εκτός του ότι μερίμνησε για την τήρηση της επίσημης απαίτησης να υπερβαίνει η ιδία συνεισφορά το 50 %, εξέτασε επίσης κατά πόσον η ενίσχυση περιορίζεται στο ελάχιστο αναγκαίο, ιδίως βάσει των κριτηρίων της παραγράφου 45 των κατευθυντηρίων γραμμών για τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης. Η Επιτροπή εκτιμά ότι πρόκειται για τέτοια περίπτωση και ότι το ποσό της ενίσχυσης δεν επιτρέπει στην επιχείρηση να διαθέτει «πλεονάζοντα ρευστά διαθέσιμα τα οποία θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει για επιθετικές δραστηριότητες, ικανές να προξενήσουν στρεβλώσεις στην αγορά, οι οποίες δεν σχετίζονται με τη διαδικασία αναδιάρθρωσης».
(158)
Η Επιτροπή επισημαίνει ειδικότερα ότι μετά τη χορήγηση της ενίσχυσης και την ολοκλήρωση της αναδιάρθρωσης, ο όμιλος θα παραμείνει σημαντικά χρεωμένος με αναλογία χρέους/ιδίων κεφαλαίων πάντοτε υψηλότερη του 1. Η FagorBrandt θα πρέπει, συνεπώς, να διαθέσει κατά προτεραιότητα τα χρήματα που θα προκύψουν για να μειώσει το επίπεδο της δανειακής της επιβάρυνσης.
6.8. Αρχή της εφάπαξ ενίσχυσης
(159)
Σύμφωνα με τις παραγράφους 72 κ.ε. των κατευθυντηρίων γραμμών για τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης, ενίσχυση αναδιάρθρωσης πρέπει να χορηγείται μόνο μία φορά σε διάστημα δέκα ετών.
(160)
Στην προκειμένη περίπτωση, η γαλλική και η ιταλική ενίσχυση που έλαβε η FagorBrandt δεν μπορούν να θεωρηθούν ενισχύσεις διάσωσης και αναδιάρθρωσης. Κατά τον χρόνο χορήγησης των ενισχύσεων, το 2002 και το 2003 αντιστοίχως, η FagorBrandt δεν ήταν προβληματική επιχείρηση, όπως καταδείχθηκε στις αιτιολογικές σκέψεις (45) έως (56).
(161)
Επομένως έχει τηρηθεί η αρχή της εφάπαξ ενίσχυσης που προβλέπεται στις κατευθυντήριες γραμμές για τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης.
6.9. Πλήρης εφαρμογή του σχεδίου
(162)
Το σχέδιο αναδιάρθρωσης της FagorBrandt, συμπεριλαμβανομένου του συνόλου των δεσμεύσεων της Γαλλίας, πρέπει να εκτελεστεί στο ακέραιο (61). Η Επιτροπή ζητεί να τηρείται ενήμερη για την εξέλιξη της εφαρμογής του σχεδίου, καθώς και για τις σχετικές δεσμεύσεις.
7. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
(163)
Η ενίσχυση δύναται να κηρυχθεί συμβιβάσιμη με την εσωτερική αγορά, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούνται όλοι οι επιβληθέντες όροι.
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Η ενίσχυση ύψους 31 εκατομμυρίων ευρώ την οποία προτίθεται να χορηγήσει η Γαλλία στην επιχείρηση FagorBrandt είναι συμβιβάσιμη με την κοινή αγορά υπό τους όρους που προβλέπονται στο άρθρο 2.
Άρθρο 2
1. Οι γαλλικές αρχές υποχρεούνται να αναστείλουν την καταβολή στην επιχείρηση FagorBrandt της ενίσχυσης που προβλέπεται στο άρθρο 1 της παρούσας απόφασης μέχρις ότου πραγματοποιηθεί η ανάκτηση από τη FagorBrandt της μη συμβιβάσιμης ενίσχυσης που αναφέρεται στην απόφαση 2004/343/ΕΚ της Επιτροπής, της 16ης Δεκεμβρίου 2003 (62).
2. Το σχέδιο αναδιάρθρωσης της FagorBrandt, όπως ανακοινώθηκε στην Επιτροπή από τη Γαλλία στις 6 Αυγούστου 2007, εκτελείται εξ ολοκλήρου.
3. Η προτεινόμενη από τη FagorBrandt ιδία εισφορά στο κόστος αναδιάρθρωσης, ύψους 31,5 εκατ. ευρώ, θα πρέπει να αυξηθεί με ποσό ύψους 3 190 878,02 ευρώ συνυπολογιζόμενων των τόκων από την ημερομηνία που τέθηκε στη διάθεση της FagorBrandt η ιταλική ενίσχυση έως τις 21 Οκτωβρίου 2008. Η αύξηση αυτή θα πρέπει να πραγματοποιηθεί πριν από την ολοκλήρωση της περιόδου αναδιάρθρωσης της επιχείρησης που έχει οριστεί στις 31 Δεκεμβρίου 2012. Οι γαλλικές αρχές θα πρέπει να προσκομίσουν αποδεικτικά στοιχεία της εν λόγω αύξησης εντός δύο μηνών από τη λήξη της προθεσμίας στις 31 Δεκεμβρίου 2012.
4. Η FagorBrandt παύει επί μία οκταετία να εμπορεύεται προϊόντα ψύξης, προϊόντα ψησίματος/βρασίματος και πλυντήρια πιάτων του σήματος Vedette.
5. Για να εξασφαλιστεί η τήρηση των όρων που προβλέπονται στις παραγράφους 1 έως 4 του παρόντος άρθρου, η Γαλλία ενημερώνει την Επιτροπή, μέσω ετήσιων εκθέσεων, σχετικά με την κατάσταση της εξέλιξης της αναδιάρθρωσης της FagorBrandt, την ανάκτηση της μη συμβιβάσιμης ενίσχυσης που αναφέρεται στην παράγραφο 1, την καταβολή της συμβιβάσιμης ενίσχυσης, καθώς και την εφαρμογή των αντισταθμιστικών μέτρων.
Άρθρο 3
Η Γαλλία ενημερώνει την Επιτροπή εντός προθεσμίας δύο μηνών από την ημερομηνία κοινοποίησης της παρούσας απόφασης, για τα μέτρα που έχει λάβει για να συμμορφωθεί με αυτήν.
Άρθρο 4
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στη Γαλλική Δημοκρατία.
Βρυξέλλες, 25 Ιουλίου 2012.