РЕШЕНИЕ ЗА ИЗПЪЛНЕНИЕ НА КОМИСИЯТА
от 16 декември 2011 година
за освобождаване на някои финансови услуги от сектора на пощенските услуги в Унгария от прилагането на Директива 2004/17/ЕО на Европейския парламент и на Съвета относно координиране на процедурите за възлагане на обществени поръчки от възложители, извършващи дейност във водоснабдяването, енергетиката, транспорта и пощенските услуги
(нотифицирано под номер C(2011) 9197)
(само текстът на унгарски език е автентичен)
(текст от значение за ЕИП)
(2011/875/ЕС)
ЕВРОПЕЙСКАТА КОМИСИЯ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз,
като взе предвид Директива 2004/17/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 31 март 2004 г. относно координиране на процедурите за възлагане на обществени поръчки от възложители, извършващи дейност във водоснабдяването, енергетиката, транспорта и пощенските услуги (1), и по-специално член 30, параграфи 5 и 6 от него,
като взе предвид искането, изпратено по пощата от Magyar Posta, получено на 24 юни 2011 г.,
като има предвид, че:
I. ФАКТИ
(1)
На 24 юни 2011 г. Комисията получи искане в съответствие с член 30, параграф 5 от Директива 2004/17/ЕО, изпратено до Комисията по пощата. Комисията изиска допълнителна информация от заявителя и унгарския орган по конкуренцията чрез електронни съобщения от 8 август 2011 г. Съответните отговори бяха получени на 2 септември и на 15 септември 2011 г. Заявлението, изпратено от Magyar Posta (наричано по-нататък „Posta“), се отнася за различни финансови услуги, предоставяни от Posta, и се състои от две части, а именно: платежни услуги и услуги, извършвани от името на други финансови институции. Всяка от частите засяга различни финансови услуги, които са групирани тематично по следния начин, определен от Posta:
Платежни услуги:
1.
Съществуващи собствени услуги:
1.1.
Услуги, позволяващи внасянето на пари в брой по разплащателна сметка (обикновени и експресни плащания),
1.2.
Услуги, позволяващи теглене на пари в брой от разплащателна сметка: (услуги за доставка на пари в брой и услуги за плащане на пенсии),
1.3.
Услуги за парични преводи (вътрешни платежни нареждания, международни платежни нареждания и платежни нареждания чрез Western Union -извършвани от името на други финансови институции);
2.
Обслужване на сметки и свързани с тях платежни услуги, които е предложено да се предоставят в бъдеще:
2.1.
Услуги, позволяващи внасянето на пари в брой по разплащателна сметка, както и всички операции по обслужване на разплащателна сметка,
2.2.
Услуги, позволяващи тегления на пари в брой от разплащателна сметка, както и всички операции по обслужване на разплащателна сметка,
2.3.
Извършване на платежни транзакции между платежни сметки,
2.4.
Издаване на платежни инструменти като заместители на карти.
Услуги, извършвани от името на други финансови институции:
3.1.
Посредничество при текущи сметки и свързани с тях продукти и услуги (услуги за банкови сметки на дребно и фирмени банкови сметки, предлагани от името на кредитни институции, включително приемане и препращане на платежни нареждания за изпълнение, както и посредничество при безсрочни депозити и срочни депозити, свързани с банкова сметка),
3.2.
Извършване на кредитно посредничество от името на кредитни институции,
3.3.
Посредничество и приемане на разплащателни карти от името на кредитни институции (кредитни карти, дебитни карти, приемане на банкови карти и POS терминали),
3.4.
Посредничество при инвестиции и спестявания със специална цел от името на други финансови институции:
а)
Продажби на финансови инструменти (държавни ценни книжа, инвестиционни фондове и други ценни книжа);
б)
Посредничество при продукти за спестявания на домакинствата,
3.5.
Посредничество при застрахователни продукти: (животозастраховане и други видове застраховане).
(2)
Според заявлението (2) мрежата на Posta се състои от повече от 2 600 постоянни пощенски клона. Не всички изброени в заявлението услуги обаче се предоставят от всички клонове (3). Общият брой на клоновете на кредитните институции, функциониращи понастоящем на територията на Унгария, е 4 605. Според Giro Zrt, OTP bank е най-голямата институция с 809 клона, следвана от K&H Bank Zrt. (377 клона), CIB Bank Zrt. (218 клона), Reiffeisen Bank Zrt. (180 клона) и Erste Bank Hungary Nyrt. (145 клона). Всяка от осемте най-големи банки в сектора на кредитните институции има по над 100 клона, като съществуват и 22 малки и средни банки, 10 клона на кредитни институции и 138 кредитни институции, учредени под формата на кооперации, като най-големите сред тях имат мрежа от 20-40 клона. За сравнение в международен план, на основата на данни от Синята книга на ЕЦБ за 2007 г. (4), това поставя Унгария в средата на класацията по брой на клоновете на глава от населението.
II. ПРАВНА РАМКА
(3)
Следва да се припомни, че в съответствие с буква в) от член 6, параграф 2 от Директива 2004/17/ЕО, предоставянето на финансови услуги, както са определени в четвъртото тире на посочената буква в), е обхванато от тази директива единствено в степента, в която такива услуги се предоставят от субекти, които предоставят също пощенски услуги по смисъла на буква б) от същата разпоредба. Posta е единственият възложител в Унгария, който предлага услугите, засегнати от това решение.
(4)
Съгласно член 30 от Директива 2004/17/ЕО поръчките, които позволяват да се осъществява някоя от дейностите, за които се отнася директивата, не попадат в обхвата на директивата, ако в държавата-членка, в която се извършва тази дейност, тя е пряко изложена на конкуренция на пазари, достъпът до които не е ограничен. Прякото излагане на конкуренция се оценява въз основа на обективни критерии, като се отчитат особените белези на засегнатия сектор. Счита се, че достъпът не е ограничен, ако държавата-членка е изпълнила и приложила съответното общностно законодателство за отваряне на даден сектор или на част от него. Когато в приложение XI към директивата не е посочено приложимо общностно законодателство, както е в случая по отношение на услугите, засегнати от настоящото решение, тогава съгласно втора алинея от член 30, параграф 3 „следва да се покаже, че достъпът до въпросния пазар е свободен фактически и юридически.“
(5)
По отношение на финансовите услуги следва да се припомни, че на ниво ЕС са приети голям обем законодателни мерки, насочени към либерализиране на установяването и предоставянето на услуги в този сектор (5). По отношение на платежните услуги е отбелязано, че Унгария е транспонирала изцяло и своевременно Директива 2007/64/ЕО относно платежните услуги във вътрешния пазар чрез Закон LXXXV/2009 относно извършването на дейност в сферата на платежните услуги.
(6)
Унгария е въвела законодателството на Съюза по отношение на либерализирането на движението на капитали и свободно предоставяне на услуги, както и съответното законодателство за либерализиране на финансовите пазари. Освен това Унгария е изпълнила изискванията, определени в плана за действие за финансовите услуги. Унгарският пазар на кредитните институции и платежните услуги е добре регулиран. Съгласно Закон CXII: 1996 г. за кредитните институции и финансовите предприятия (Закона за банкирането), финансовите услуги и спомагателните дейности подлежат на разрешителен режим. Съгласно Закон CXXXVII/2007 г. за инвестиционните дружества и стоковите дилъри и правилата, управляващи техните дейности, инвестиционни услуги могат да се извършват единствено от инвестиционни дружества и кредитни институции. Закон LX/2003 за застрахователните дружества и застрахователната дейност предвижда, че застрахователни дейности могат да се извършват единствено от застрахователни дружества. Posta има разрешение от унгарския финансов надзорен орган да извършва финансови услуги съгласно това приложение. Всяка институция, която е в състояние да изпълни разпоредбите относно разумното функциониране и ефективния надзор, може да получи разрешение да извършва тези услуги. Финансови услуги или спомагателни дейности към финансовите услуги, както и инвестиционни и застрахователни услуги могат да се извършват също от чуждестранни дружества чрез клоновете им, при условие че имат разрешение за това от компетентния надзорен орган в страната, в която са установени. Изискването да имат клон в Унгария не се прилага за финансови институции, установени в държава-членка на ЕИП, тъй като тези институции могат да предоставят своите услуги трансгранично.
(7)
Като се имат предвид фактите, изложени в съображения 5 и 6 по-горе, може да се допусне, че условието, установено в член 30, параграф 3, относно свободния достъп до пазара, може да се счита за изпълнено.
(8)
Прякото излагане на конкуренция на конкретен пазар следва да се оценява въз основа на обективни критерии, като никой от тях не е решаващ сам по себе си. По отношение на пазарите, за които се отнася настоящото решение, пазарният дял на основните участници на даден пазар представлява един от критериите, които следва да се вземат предвид. Други критерии могат да бъдат степента на концентрация на тези пазари и/или правото на смяна на доставчика от страна на потребителите. Тъй като условията за различните дейности, засегнати от настоящото решение, варират, проучването на конкурентната среда следва да вземе предвид различното състояние на различните пазари.
(9)
Въпреки че в някои случаи може да се предвижда по-тясно или по-широко определение на пазара, точното определение на съответния пазар може да остане открито за целите на настоящото решение, що се отнася до броя на услугите, включени в заявлението, изпратено от Posta, в степента в която резултатите от анализа остават еднакви, независимо дали е основан на по-тясно или на по-общо определение.
(10)
Настоящото решение не засяга прилагането на правилата за защита на конкуренцията.
III. ОЦЕНКА
(11)
В заявлението са изброени две отделни категории платежни услуги, а именно: А) съществуващи услуги, и Б) услуги, чието въвеждане е планирано за 2012 г. За целите на оценката, свързана с настоящото решение, ще бъдат взети предвид единствено съществуващите услуги, тъй като няма състоятелни доказателства за въздействието, което планираните услуги биха оказали, ако и след като бъдат въведени.
(12)
Съществуващите платежни услуги, извършвани от Posta, представляват услуги, позволяващи депозиране на пари в брой в разплащателна сметка, и услуги, позволяващи теглене на пари в брой от банкова сметка, при което Posta действа като посредник, както и услуги за парични преводи (самостоятелни услуги на Posta за вътрешни и международни платежни нареждания, както и услуги за платежни нареждания чрез Western Union, при които действа като посредник).
(13)
Целта на настоящото решение е да установи дали услугите, предлагани от Posta, са изложени на такова равнище на конкуренция (на пазари със свободен достъп), което би гарантирало, че и при липса на дисциплината, налагана от подробните правила за възлагане на обществени поръчки, постановени в Директива 2004/17/ЕО, възлагането от страна на Posta на обществени поръчки за извършване на разглежданите тук дейности ще се изпълнява по прозрачен, недискриминационен начин въз основа на критерии, които му позволяват да намери решението, което като цяло е икономически най-изгодно. За тази цел следователно е необходимо да се проучи дали банките и другите финансови институции имат възможност да упражняват конкурентен натиск върху Posta.
(14)
Основните конкуренти на Posta на пазара на платежните услуги са банките и другите финансови институции, които не са обхванати от разпоредбите на Директива 2004/17/ЕО, тъй като те не са възложители по смисъла на директивата и/или не предоставят финансови услуги заедно с пощенски услуги.
(15)
Методите на плащане, предлагани от банките, като цяло са по-привлекателни от плащанията чрез документи върху хартиен носител и/или с пари в брой и са всеобщо достъпни. Съгласно GfK Hungaria (6), броят на потребителите на онлайн банкови услуги е нараснал с 200 000 до края на 2010 г. в сравнение с предходната година и е достигнал 1 милион потребители, като се увеличава темпът на растежа. В същото време, според същия източник, намалява броят на онези, които предпочитат да извършват банкови операции лично - една четвърт от всички клиенти вече не посещават банковите клонове, за да извършват банкови операции.
(16)
Съгласно определението на заявителя, продуктовият пазар представлява пазарът на платежни услуги, предоставяни от кредитни институции и други доставчици на платежни услуги, докато за съответния географски пазар се счита, че има национален мащаб. Унгарският орган по конкуренцията (GVH) посочи, че макар да не разполага с цялата информация и данни, за да може да даде правилно и точно определение на продуктовия пазар, определението на съответния продуктов пазар, направено от заявителя, „изглежда приемливо“. Що се отнася до географския пазар, при същата уговорка както по-горе, GVH посочи, че „не са му известни данни, според които географският пазар не обхваща цялата територия на Унгария“.
(17)
За целите на настоящото решение няма да се прави допълнително разделяне на пазара на платежните услуги на отделни продуктови пазари за продажби на дребно и продажби на едро, тъй като резултатът от анализа остава до голяма степен същият, независимо дали се базира на по-тясно или по-широко определение.
(18)
Позовавайки се на степента на концентрация на пазара на платежни услуги, унгарският орган по конкуренцията заяви, че вероятно „съществуващите 5-6 основни банки, заедно с Magyar Posta, имат много висок комбиниран пазарен дял при платежните услуги на дребно и вероятно обхващат по-голямата част от пазара. Допуска се, че пазарът за продукти на едро вероятно е по-слабо концентриран поради присъствието на няколко други финансови институции“.
(19)
Тези услуги позволяват на клиентите да правят плащания за закупена услуга или стока. Те се използват от частни лица за изпълнение на задължения за плащане, и по-специално за извършване на плащания за комунални услуги, телекомуникационни услуги, финансови услуги, застрахователни услуги, услуги за доставка до дома, плащане на данъци и т.н.
(20)
Основният фактор, който определя съответния продуктов пазар, е установяването на обхвата на заместващия продукт, което означава алтернативните начини, с които даден клиент би разполагал за изпълнение на задължения за плащане. Следователно заявителят счита, че съответният продуктов пазар обхваща депозитите на пари в брой, направени в банкови сметки в банки или чрез ATM (7), плащанията чрез карти и преводите между банкови сметки (обикновени преводи и автоматични дебитни преводи).
(21)
Що се отнася до смяната на методите на плащане, унгарският орган по конкуренцията (GVH) потвърди, че „основните доставчици на комунални услуги и другите доставчици на услуги са склонни да предлагат разнообразни методи за плащане на своите клиенти, с възможност лесно да се преминава от един метод към друг. Изглежда, че съществува също тенденция да се убеждават клиентите да използват методи за електронни плащания, вместо методи с хартиен носител и чрез пари в брой“. В този контекст следва да се отбележи нарасналата употреба на онлайн банкирането. При все това, както е посочено в съображение 9 по-горе, точното определение може да бъде оставено открито за целите на настоящото решение.
(22)
Пазарният дял на Posta за услуги, позволяващи депозиране на пари в брой в разплащателна сметка, изчислен като процент от общия пазар, както е определен, представляваше (8) 3,91 % през 2007 г., 3,88 % през 2008 г. и 4,14 % през 2009 г. По отношение на обема и стойността следва да се отбележи, че броят на транзакциите на Posta и тяхната стойност са се понижили през 2009 г. в сравнение с предходните две години (9).
(23)
За целите на настоящото решение и без да се засяга правото в областта на конкуренцията, тези фактори следва да бъдат приети като показател за прякото излагане на конкуренция на дейността на Posta.
(24)
Услугите, позволяващи тегленето на пари в брой, се характеризират с това, че титулярят на сметката разрешава плащане от своята разплащателна сметка по нареждане на трета страна. Понастоящем тези услуги обхващат доставката на пари в брой и услугите за плащане на пенсии. Тегленията се извършват основно от държавната хазна и общинската администрация, като тази схема се използва за плащане на семейни надбавки, социални обезщетения и обезщетения за безработица и т.н. При плащания, направени от държавата, получателят на плащане има възможността сумите да бъдат превеждани по банкова сметка или да ги получава чрез пощенски запис. В случай на плащане на пенсия, получателите имат възможност също част от сумата да бъде преведена по тяхна сметка, а другата част да получат като пари в брой. По всяко време е възможна промяна между пощенски запис на пари в брой и банков превод чрез подаване на обикновена молба до централната администрация на националната пенсионно-осигурителна служба.
(25)
Чрез националната банка унгарската държава осъществява политика, насочена към намаляване на обема на транзакциите с пари в брой и към насърчаване на развитието на методите за електронни плащания и свързаната с това инфраструктура. Юридическите лица са длъжни да извършват плащания чрез платежни сметки и възнагражденията на държавните служители се плащат по банкови сметки. Съгласно неотдавнашно проучване (10), направено от унгарската национална банка, понастоящем половината от пенсиите, отпуснати от държавата, се плащат по други начини, а не чрез пощите, и съгласно заявлението (11) през последните години непрекъснато намаляват както броят, така и общият размер на пенсиите, плащани чрез Posta.
(26)
Поради горните причини преводът на плащания между платежни сметки (обикновен превод и групови преводи), тегленията на пари в брой с банкови карти от ATM и POS (12) терминали и тегленията на пари в брой на каса в банка се считат за съответния продуктов пазар за услугите, позволяващи тегления на пари в брой от разплащателна сметка.
(27)
В случая на горните услуги, за целите на плащанията към лица с банкова сметка плащанията между платежни сметки (обикновени преводи и групови преводи, при които плащанията се правят от единична сметка към няколко лица) биха могли да се считат за заместващи продукти. Тук също точното определение може да бъде оставено открито за целите на настоящото решение
(28)
Пазарният дял на Posta за услуги, позволяващи теглене на пари в брой от разплащателна сметка, изчислен като процент от общата заместваща услуга, представляваше (13) 2,44 % през 2007 г., 2,49 % през 2008 г. и 2,61 % през 2009 г. По отношение на обема и стойността следва да се отбележи, че броят на транзакциите на Posta и тяхната обща стойност показаха низходяща тенденция през последните три години, за които има данни, а именно през 2007 г., 2008 г. и 2009 г. (14).
(29)
За целите на настоящото решение и без да се засяга правото в областта на конкуренцията, тези фактори следва да бъдат приети като показател за прякото излагане на конкуренция на дейността на Posta.
(30)
Услугата за парични преводи, предоставяна от Posta, се използва като цяло за плащания между частни лица. Съответните услуги са вътрешни платежни нареждания и международни платежни нареждания, предоставяни самостоятелно от Posta, както и парични преводи чрез Western Union, които са достъпни за вътрешни и международни операции, по система за изпращане на пари в реално време.
(31)
При вътрешните преводи, извършвани самостоятелно от Posta, както и от името на Western Union, заявителят счита, че транзакциите между платежни сметки заместват паричните преводи, ако получателят на плащане има разплащателна сметка. Следователно, пазарът на осъществяваните в Унгария плащания между сметки би могъл да се счита за съответния продуктов пазар на вътрешните парични преводи, въпреки че точното определение може да бъде оставено открито.
(32)
Изчислен по съответния начин, пазарният дял на Posta е бил по-малък от 1 % през 2007 г., 2008 г. и 2009 г.
(33)
При международните парични преводи дейностите, извършвани от Posta и Western Union, бяха разгледани като тясно взаимно заменяеми. Освен това плащанията през платежни сметки се считат за заменяеми продукти, следователно трансграничните плащания между платежни сметки се разглеждат от заявителя като съответния продуктов пазар. При все това точното определение на съответния пазар може да бъде оставено отворено.
(34)
През 2007 г., 2008 г. и през 2009 г. пазарният дял на Posta, изчислен на тази база, представлява 0,5 %.
(35)
За целите на настоящото решение и без да се засяга правото в областта на конкуренцията, тези фактори следва да бъдат приети като показател за прякото излагане на конкуренция на дейността на Posta.
(36)
Заявлението за освобождаване се отнася също за определени дейности на Posta, извършвани от името на други, във връзка с определени финансови услуги, при които Posta действа като посредник.
(37)
Заявлението за освобождаване обхваща посредничеството при текущи сметки и свързаните с тях продукти и услуги, а именно: услуги за банкови сметки на дребно и фирмени банкови сметки, предлагани от името на кредитни институции, включително приемане и препращане на платежни нареждания за изпълнение, както и посредничество при безсрочни депозити и срочни депозити, свързани с банкова сметка.
(38)
Финансовите продукти и услугите, предлагани от Posta като посредник, се осигуряват от Erste Bank и OTP Bank. Posta предлага също собствени депозитни продукти.
(39)
В предишната практика на Комисията (15) се прави разлика между банкиране на дребно и фирмено банкиране. Определението за банкиране на дребно включва всички банкови услуги за частни лица и много малки предприятия, докато фирменото банкиране обхваща като цяло банковите услуги за големи фирмени клиенти и малки и средни предприятия. При все това в предишните си решения (16), свързани със сектора на банкиране на дребно, Комисията е оставила открит въпроса дали отделните продукти на банкирането на дребно представляват отделни продуктови пазари, или няколко продукта на банкирането на дребно могат да формират част от единен съответен продуктов пазар.
(40)
Съответният продуктов пазар трябва да се разграничава според етапа, на който се намира във веригата за дистрибуция (нагоре по веригата - предоставяне на текущи сметки и свързани с тях продукти и услуги, или надолу по веригата -посредничество при текущи сметки и свързани с тях продукти и услуги). По отношение на дейността посредничество при платежни сметки на дребно, съответният продуктов пазар може да се счита за пазар на посредничеството при текущи сметки и депозитни продукти на дребно. По отношение на дейността посредничество при фирмени платежни сметки, съответният продуктов пазар може да се счита за пазар на посредничеството при фирмени текущи сметки и депозитни продукти. При все това в съответствие със съображение 9 от настоящото решение не е необходимо да се прави определение на съответния пазар.
(41)
Заявителят определя географския пазар като цялата територия на Унгария. Унгарският орган по конкуренцията (GVH) потвърди, че „за целта на настоящия случай всички съществуващи финансови институции в Унгария извършват своята дейност в цялата страна; при предоставянето на финансови услуги няма признаци за регионално отклонение в каквото и да било отношение“. Освен това съгласно предишната практика на Комисията (17) във връзка с финансовите пазари съответният географски пазар се счита за национален пазар по своя обхват поради различните условия на конкуренцията в отделните държави-членки и значението на мрежата от клонове.
(42)
Пазарните дялове на Posta, изчислени въз основа на горното съображение, са следните: за текущите сметки и депозити на дребно: 1,45 % през 2007 г., 1,38 % през 2008 г. и 1,51 % през 2009 г., докато на пазара на фирмени текущи сметки и депозити пазарните дялове на Posta бяха пренебрежимо малки (0 %) през 2007 г., 2008 г. и 2009 г. Стойностите показват, че пазарните дялове за посредничество при тези финансови услуги са също ниски.
(43)
Останалата част от пазара е разделена между други банки и финансови институции, които не подлежат на разпоредбите на Директива 2004/17/ЕО.
(44)
При своето проучване на банкирането на дребно през 2009 г. (18) унгарският орган по конкуренцията (GVH) установи, че не съществуват големи пречки пред смяната на сметки в Унгария, а освен това се наблюдава, че нивото на смяна на текущи сметки е едно от най-високите в сравнение с останалите държави-членки на ЕС.
(45)
Преимуществата на широката мрежа на Posta се неутрализират от нарастващото значение на онлайн банкирането.
(46)
Съгласно проучване (19) на факторите, които влияят върху избора на банка от страна на клиентите, сред най-важните установени факти са надеждността и доверието, близостта и достъпността (включително наличие на средства за теглене на пари в брой) и качеството на обслужването. Тези заключения бяха потвърдени също от резултатите от проучването (20) относно финансовите услуги и услугите, свързани с текущи сметки. Според този източник най-важният аспект при избор на банка са разходите и репутацията, докато улесненият достъп (т.е. широката мрежа) изглежда има по-малко значение. Също така има значение спектърът на банковите услуги, а именно достъпността на широк набор от банкови услуги, както и високото качество на обслужване. Предвид горното, въпреки че Posta има широка мрежа, съществуват други критерии, отбелязани от клиентите като важни (репутация на банката, банкови услуги, качество на обслужването), които играят компенсираща роля при избора на банка. Ето защо клиентите, чиито нужди включват широк набор от услуги, не биха избрали или преминали към пощенска сметка, която не предлага обичайния за тях набор от услуги.
(47)
За целите на настоящото решение и без да се засяга правото в областта на конкуренцията, тези фактори следва да бъдат приети като показател за прякото излагане на конкуренция на дейността на Posta.
(48)
Тази дейност представлява посредничество при отпускане на кредити от трети страни, при което Posta действа като посредник за множество специални услуги. Posta предлага кредитни продукти (без изисквания за обезпечение, независимо дали под формата на движимо, или недвижимо имущество), предоставяни от Erste Bank на частни клиенти, докато във фирмения сектор Posta предлага продукт на Magyar Fejlesztesi Bank, при което действа като посредник за множество специални услуги.
(49)
Засегнатите тук услуги могат да бъдат допълнително разделени по много и различни начини в зависимост от фактори като цели, за които се взема кредитът, или типичния клиент (потребители, МСП, по-големи предприятия или публична администрация). Следователно кредитното посредничество на дребно и фирменото кредитно посредничество биха могли да се считат за отделни продуктови пазари.
(50)
Продуктовият пазар на кредитното посредничество на дребно се определя от заявителя като пазар на неограничени ипотечни заеми и персонални заеми както в унгарски форинти, така и в чуждестранна валута. Това не противоречи на предишната практика на Комисията (21), където Комисията е оставила открит въпроса дали отделните банкови продукти на дребно представляват отделни съответни продуктови пазари, или няколко банкови продукта на дребно могат да формират част от единен съответен продуктов пазар.
(51)
Във фирмения сектор Posta предлага само един вид фирмен кредитен продукт. Този продукт се предлага обикновено от други финансови институции (т.е. спестовни кооперации). Posta предлага този продукт в 45 определени клона, а не в цялата си мрежа. Заявителят счита, че съответният продуктов пазар на фирмения сектор включва заеми за МСП, предлагани от кредитни институции. При все това, както е посочено в съображение 9 по-горе, точното пазарно определение може да бъде оставено открито за целите на настоящото решение.
(52)
Географският пазар представлява цялата територия на Унгария практически по същите причини, както посочените в съображение 41.
(53)
Пазарният дял на Posta на пазара на кредити на дребно, както е определен, беше по-малък от 0,5 % през 2007 г., 2008 г. и 2009 г., докато пазарният дял на пазара на фирмени кредити е пренебрежимо малък (0 %) през същите години. Наличните данни показват, че пазарните дялове на Posta на тези пазари с тесни определения, са толкова малки, че на пазар с по-широко определение Posta би имала още по-малки пазарни дялове.
(54)
Останалата част от пазара се поделя между други банки и финансови институции, които не подлежат на разпоредбите на Директивата за комуналните услуги. Съвкупните пазарни дялове (22) на първите трима конкуренти през 2007 г., 2008 г. и 2009 г. бяха както следва: 52,54 %, 51,39 % и 54,27 % съответно на пазара на заеми на дребно, и 42,69 %, 47,36 % и 48,07 % съответно на пазара на фирмени заеми.
(55)
За целите на настоящото решение и без да се засяга правото в областта на конкуренцията, тези фактори следва да бъдат приети като показател за прякото излагане на конкуренция на дейността на Posta.
(56)
Posta предлага кредитни карти, издавани от Erste Bank Zrt. Този продукт представлява стандартна кредитна карта по отношение на предлаганите условия и услуги.
(57)
По отношение на дебитните карти Posta действа като посредник и обхваща фирмени банкови карти и банкови карти на дребно, свързани с текущи сметки. Posta действа като посредник за множество специални услуги, докато услугата се предоставя от Erste Bank Hungary Nyrt. Предлаганите карти са стандартни дебитни карти.
(58)
По отношение на приемането на разплащателни карти пощенските клонове са оборудвани с POS терминали, позволяващи теглене на пари в брой с банкови карти. Заявителят настоява, че от гледна точка на клиентите същата услуга (получаване на пари в брой) може да бъде получена чрез теглене на пари в брой на каса в банката или на друг POS терминал, експлоатиран от трети страни на място, различно от пощенския клон, следователно продуктите са заменими.
(59)
В досегашната практика Комисията е разграничавала (23) две основни дейности, свързани с разплащателните карти: първо, издаване на карти на частни лица и дружества и второ, „набиране“ на търговци, които да приемат разплащателни карти. Освен това в рамките на дейността по издаване на разплащателни карти Комисията е обсъдила в предишни свои решения (24) възможността да се прави разлика между различните видове карти, но в крайна сметка точното определение е останало отворено.
(60)
За целите на настоящото решение и без да се засяга правото в областта на конкуренцията, ще бъдат взети предвид трите продуктови пазара: пазарът на кредитни карти, пазарът на дебитни карти и приемането на карти.
(61)
Що се отнася до пазара на приемане на карти, продуктовият пазар, определен от заявителя, не представлява пазарът, който беше общо определен в предишните решения на Комисията, споменати в съображение 59. „Първоначалният“ пазар на приемане на карти е този, който се състои от търговци, които приемат плащания с карти. Друг възможен пазар на приемане на карти е този, който се състои от банки, които предлагат услуги по приемане на карти на такива търговци. При все това, както е потвърдено от унгарския орган по конкуренцията (GVH) (25), в случая на Posta, като се има предвид, че POS устройствата функционират като ATM устройства на двете банки, за които Posta действа като посредник, „Magyar Posta вероятно е била в правото да предостави данни за концентрацията въз основа на броя на действащите ATM устройства“.
(62)
По отношение на географския пазар, в предишни решения на Комисията (26) се посочва, че пазарът на разплащателните карти е все пак национален по обхват, макар да се признава, че има възможност за разширяването му в бъдеще. В настоящия случай се счита, че определението на географския пазар обхваща цялата територия на Унгария.
(63)
Между 2007 г. и 2009 г. пазарните дялове на Posta, както са определени от заявителя, бяха по-малко от 1 % на пазара на кредитни карти, по-малко от 3 % на пазара на дебитни карти и по-малко от 6 % на пазара на приемане на карти.
(64)
Според унгарския орган по конкуренцията (27) след неотдавнашно проучване, проведено от него и от унгарската национална банка, от общо 24 банки, издаващи дебитни карти, общият пазарен дял на петте банки, които издават най-много дебитни карти, е приблизително 82 %. Според същия източник пазарът на издаването на кредитни карти е по-слабо концентриран: от осемнадесетте банки, издаващи кредитни карти, седемте банки, които издават най-много кредитни карти, имат общ пазарен дял от 68 % на пазара. Освен това, съгласно заявлението, нивото на концентрация в сектора на приемането на карти e високо, тъй като три четвърти от общия брой на ATM се експлоатират от четири банки.
(65)
Предвид ниските пазарни дялове на Posta и присъствието на други банки и финансови институции, които оказват конкурентен натиск върху дейността на Posta, ние можем да направим заключението, че за целите на настоящото решение и без да се засяга правото в областта на конкуренцията, тези фактори следва да бъдат взети предвид като показател за прякото излагане на дейността на Posta на конкуренция.
(66)
Тази категория услуги обхваща продажбата на финансови инструменти и предлагането на пазара на специални инвестиционни продукти. Предлаганите финансови инструменти са държавни ценни книжа, инвестиционни фондове на Erste Befektetesi Zrt, други ценни книжа и специални схеми за спестявания на домакинствата от името на Fundamenta Lakaskassza Zrt. и OTP Lakastakarekpenztar Zrt., за които Posta като действа като посредник.
(67)
В предишните случаи Комисията е оставила открит въпроса дали всяка от тези услуги би могла да представлява отделен продуктов пазар (28). Определението ще бъде оставено открито в този случай, тъй като предоставяните от Posta услуги като посредник не пораждат загриженост за конкуренцията, независимо от направените алтернативни определения на пазара.
(68)
Що се отнася до географския обхват, Комисията е счела (29), че повечето пазарни сегменти са международни по своя обхват, но някои от тях са анализирани от национална гледна точка (30). Точното определение на географския обхват ще бъде оставено отворено и в настоящия случай за географски пазар ще се счита територията на Унгария.
(69)
Между 2007 г. и 2009 г. пазарният дял на Posta беше по-малко от 4 % на пазара на държавни ценни книжа, между 3 % и 9 % на пазара на инвестиционни единици, по-малко от 2 % на пазара на облигации и по-малко от 4 % на пазара на схеми за спестявания на домакинствата.
(70)
За целите на настоящото решение и без да се засяга правото в областта на конкуренцията, тези фактори следва да бъдат приети като показател за прякото излагане на конкуренция на дейността на Posta на инвестиционния пазар.
(71)
Posta предлага животозастраховане от името на Magyar Posta Eletbiztosito Zrt. и други видове застраховане от името на Magyar Posta Biztosito Zrt.
(72)
В своите предишни решения (31) Комисията е направила разграничение между три широки категории вида застраховане, а именно: животозастраховане, други видове застраховане и презастраховане. Освен това беше наблюдавано, че с оглед на търсенето животозастраховането и другите видове застраховане могат допълнително да бъдат разделени на толкова отделни продуктови пазара, колкото вида рискове се покриват. По отношение на животозастраховането Комисията е приела в предишни решения следното сегментиране: животозастраховане за частни лица, групово животозастраховане и свързано с фондове, или като алтернатива: индивидуална защита, групова защита, персонална пенсия, групови пенсии, спестявания и инвестиции (32). По отношение на другите видове застраховане Комисията е разглеждала преди, inter alia, автокаско на МПС, застраховка срещу пожар, застраховка за превоз, здравна застраховка, застраховка на имущество, обща гражданска отговорност, застраховка срещу непредвидени обстоятелства, застраховка срещу съдебни спорове, застраховка срещу трудови злополуки и кредитно застраховане (33). При все това съображенията от страна на доставчиците биха могли да доведат до разширяване на продуктовите пазари. За целите на настоящото решение точното определение на продуктовия пазар може да бъде оставено открито.
(73)
В досегашната практика Комисията е анализирала също продажбата на застрахователните продукти и е потвърдила, че съответният пазар за продажба на продукти за животозастраховане и други видове застраховане би обхванал всички изходящи (т.е. на трети страни или без собственик) канали за дистрибуция като брокери, агенти или други посредници (34). При все това за целите на настоящото решение точното определение на продуктовия пазар може да бъде оставено открито.
(74)
По отношение на географския пазар в своите предишни решения (35) Комисията е дала определения на пазарите за животозастраховане като пазари с национален обхват поради националните канали за дистрибуция, установената пазарна структура, финансовите ограничения и различните регулаторни системи. Същият подход ще се използва в настоящия случай и за географски пазар ще се счита цялата територия на Унгария.
(75)
Между 2007 г. и 2009 г. пазарният дял на Posta беше по-малък от 5 % (36) на пазара на продукти на животозастраховане и по-малък от 1 % (37) при продукти на други видове застраховане. Тези стойности показват, че пазарните дялове за посредничество при застраховането са също ниски.
(76)
През същите години общите пазарни дялове на първите трима конкуренти бяха 52,29 %, 51,08 % и 50,1 % съответно на пазара на продукти за животозастраховане, и 54,84 %, 52,56 % и 51,66 % съответно на пазара на продукти за други видове застраховане.
(77)
За целите на настоящото решение и без да се засяга правото в областта на конкуренцията, тези фактори следва да бъдат приети като показател за прякото излагане на конкуренция на дейността на Posta на застрахователния пазар.
IV. ЗАКЛЮЧЕНИЯ
(78)
С оглед на факторите, разгледани в съображения от 11 до 77, условието за пряко излагане на конкуренция, определено в член 30, параграф 1 от Директива 2004/17/ЕО, следва да се счита за изпълнено в Унгария за следните дейности:
а)
Услуги, позволяващи внасянето на пари в брой по разплащателна сметка;
б)
Услуги, позволяващи тегления на пари в брой от разплащателна сметка;
в)
Услуги за парични преводи;
г)
Посредничество при текущи сметки и свързани с тях продукти и услуги;
д)
Кредитно посредничество;
е)
Посредничество и приемане на разплащателни карти, издадени от кредитни институции;
ж)
Посредничество при инвестиции и спестявания със специална цел от името на други;
з)
Посредничество при застрахователни продукти.
(79)
Тъй като условието за неограничен достъп до пазара също е изпълнено, Директива 2004/17/ЕО не следва да се прилага, когато възложителите възлагат поръчки, предназначени да позволят услугите, изброени в съображение 78, да се извършват в Унгария, както и към конкурси за проект, организирани за извършването на такава дейност в Унгария.
(80)
Финансовите услуги, извършвани от Posta, са спомагателни към пощенските услуги съгласно член 6, параграф 2, буква б) от Директива 2004/17/ЕО. Пощенските услуги, извършвани от Posta, не подлежат на това искане за освобождаване, следователно разпоредбите на Директива 2004/17/ЕО продължават да се прилагат за тях. В този контекст се припомня, че обществените поръчки, които обхващат няколко дейности, се третират в съответствие с член 9 от Директива 2004/17/ЕО. Това означава, че когато даден възложител участва в „смесена“ обществена поръчка, т.е. поръчка, използвана за подпомагане както на изпълнението на дейностите, освободени от прилагането на Директива 2004/17/ЕО, така и на дейностите, които не са освободени, следва да се обърне внимание на дейностите, за които първоначално е предназначена поръчката. В случай на такава смесена поръчка, при която основната цел е да се подпомагат пощенските дейности, се прилага разпоредбата на Директива 2004/17/ЕО. Ако обективно е невъзможно да се определи за коя дейност основно е предназначена поръчката, тя се възлага в съответствие с правилата, посочени в параграфи 2 и 3 на член 9 от Директива 2004/17/ЕО.
(81)
Настоящото решение се основава на правното и фактическото положение от юли до октомври 2011 г., определено въз основа на информацията, предоставена от Magyar Posta и от унгарския орган по конкуренцията. То може да бъде преразгледано, ако наличието на съществени промени в правното и фактическото положение означава, че условията за прилагането на член 30, параграф 1 от Директива 2004/17/ЕО вече не са изпълнени.
(82)
Мерките, предвидени в настоящото решение, са в съответствие със становището на Консултативния комитет за обществени поръчки,
ПРИЕ НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ:
Член 1
Директива 2004/17/ЕО не се прилага за договори, сключени от възложители с цел разрешаване на извършването на следните услуги в Унгария:
а)
Услуги, позволяващи внасянето на пари в брой по разплащателна сметка;
б)
Услуги, позволяващи тегления на пари в брой от разплащателна сметка;
в)
Услуги за парични преводи;
г)
Посредничество при текущи сметки и свързани с тях продукти и услуги;
д)
Кредитно посредничество;
е)
Посредничество и приемане на разплащателни карти, издадени от кредитни институции;
ж)
Посредничество при инвестиции и спестявания със специална цел от името на други;
з)
Посредничество при застрахователни продукти.
Член 2
Адресат на настоящото решение е Република Унгария в съответствие с Договорите.
Съставено в Брюксел на 16 декември 2011 година.
ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΉ ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 16ης Δεκεμβρίου 2011
σχετικά με την εξαίρεση ορισμένων χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών του τομέα των ταχυδρομείων στην Ουγγαρία από την εφαρμογή της οδηγίας 2004/17/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί συντονισμού των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων στους τομείς του ύδατος, της ενέργειας, των μεταφορών και των ταχυδρομικών υπηρεσιών
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2011) 9197]
(Το κείμενο στην ουγγρική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(2011/875/ΕΕ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη την οδηγία 2004/17/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 31ης Μαρτίου 2004, περί συντονισμού των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων στους τομείς του ύδατος, της ενέργειας, των μεταφορών και των ταχυδρομικών υπηρεσιών (1), και ιδίως το άρθρο 30 παράγραφοι 5 και 6,
Έχοντας υπόψη το αίτημα που υπέβαλε με επιστολή η Magyar Posta, το οποίο παραλήφθηκε στις 24 Ιουνίου 2011,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
I. ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ
(1)
Στις 24 Ιουνίου 2011 η Επιτροπή έλαβε αίτημα, βάσει του άρθρου 30 παράγραφος 5 της οδηγίας 2004/17/ΕΚ, το οποίο της διαβιβάστηκε με επιστολή. Η Επιτροπή ζήτησε συμπληρωματικές πληροφορίες από τον αιτούντα και την ουγγρική αρχή ανταγωνισμού με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο στις 8 Αυγούστου 2011. Οι αντίστοιχες απαντήσεις παρελήφθησαν στις 2 και στις 15 Σεπτεμβρίου 2011. Το αίτημα που υπέβαλε η Magyar Posta (στο εξής «Posta») αφορά διάφορες χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες που παρέχονται από την Posta, και αποτελείται από δύο μέρη, ήτοι: τις υπηρεσίες πληρωμών και τις υπηρεσίες που παρέχονται για λογαριασμό άλλων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Καθένα από τα μέρη αυτά αφορά με τη σειρά του διάφορες χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες οι οποίες έχουν ομαδοποιηθεί σύμφωνα με τους ακόλουθους τίτλους, όπως καθορίζονται από την Posta:
Υπηρεσίες πληρωμών
1.
Υφιστάμενες ίδιες υπηρεσίες:
1.1.
Υπηρεσίες που επιτρέπουν τις καταθέσεις μετρητών σε λογαριασμό πληρωμών (πληρωμές λογαριασμών και κατεπείγουσες «express» πληρωμές λογαριασμών)·
1.2.
Υπηρεσίες που επιτρέπουν τις αναλήψεις μετρητών από λογαριασμό πληρωμών: (υπηρεσία παράδοσης μετρητών και υπηρεσία πληρωμής συντάξεων)·
1.3.
Υπηρεσίες μεταφοράς χρηματικών ποσών (εγχώρια εντολή πληρωμής, διεθνής εντολή πληρωμής και εντολή πληρωμής της Western Union -για λογαριασμό άλλων)·
2.
Υπηρεσίες λογαριασμού και συναφείς υπηρεσίες πληρωμών που προβλέπεται να παρέχονται στο μέλλον
2.1.
Υπηρεσίες που επιτρέπουν τις καταθέσεις μετρητών σε λογαριασμό πληρωμών, καθώς και όλες οι δραστηριότητες που απαιτούνται για την τήρηση λογαριασμού πληρωμών·
2.2.
Υπηρεσίες που επιτρέπουν τις αναλήψεις μετρητών από λογαριασμό πληρωμών, καθώς και όλες οι δραστηριότητες που απαιτούνται για την τήρηση λογαριασμού πληρωμών·
2.3.
Εκτέλεση συναλλαγών πληρωμών μέσω λογαριασμών πληρωμών·
2.4.
Έκδοση μέσων πληρωμών που υποκαθιστούν την κάρτα.
Υπηρεσίες παρεχόμενες για λογαριασμό άλλων
3.1.
Διαμεσολάβηση τρεχούμενων λογαριασμών και των συναφών προϊόντων και υπηρεσιών (υπηρεσίες τραπεζικών λογαριασμών λιανικής και επαγγελματικών τραπεζικών λογαριασμών που παρέχονται για λογαριασμό πιστωτικών ιδρυμάτων, συμπεριλαμβανομένης της αποδοχής και διαβίβασης εντολών για εκτέλεση της πληρωμής, και διαμεσολάβηση των καταθέσεων όψεως και προθεσμιακών καταθέσεων συνδεόμενων με τραπεζικό λογαριασμό),
3.2.
Πιστωτική διαμεσολάβηση που πραγματοποιείται για λογαριασμό πιστωτικών ιδρυμάτων,
3.3.
Διαμεσολάβηση και αποδοχή των καρτών πληρωμής που πραγματοποιούνται για λογαριασμό πιστωτικών ιδρυμάτων [πιστωτικές κάρτες, χρεωστικές κάρτες, αποδοχή τραπεζικής κάρτας και τερματικά σε σημεία πώλησης (POS)],
3.4.
Διαμεσολάβηση επενδύσεων και ειδικών προϊόντων αποταμίευσης για λογαριασμό τρίτων
α)
Πωλήσεις χρηματοπιστωτικών μέσων (κρατικά χρεόγραφα, επενδυτικά κεφάλαια και άλλοι τίτλοι)·
β)
Διαμεσολάβηση προϊόντων στεγαστικής αποταμίευσης.
3.5.
Διαμεσολάβηση ασφαλιστικών προϊόντων: (ασφαλίσεις ζωής και ασφαλίσεις ζημιών)
(2)
Σύμφωνα με την αίτηση (2) το δίκτυο της Posta αποτελείται από περισσότερα από 2 600 μόνιμα ταχυδρομικά καταστήματα. Ωστόσο, όλες οι υπηρεσίες που απαριθμούνται στην αίτηση δεν παρέχονται από όλα τα καταστήματα (3). Ο συνολικός αριθμός των υποκαταστημάτων πιστωτικών ιδρυμάτων που λειτουργούν σήμερα στο έδαφος της Ουγγαρίας ανέρχεται σε 4 605. Σύμφωνα με το Giro Zrt, η OTP Bank είναι το μεγαλύτερο πιστωτικό ίδρυμα με 809 υποκαταστήματα, ακολουθούμενη από την K & H Bank Zrt. (377 υποκαταστήματα), την CIB Bank Zrt. (218 υποκαταστήματα), τη Reiffeisen Bank Zrt. (180 υποκαταστήματα) και την Erste Bank Hungary Nyrt. (145 υποκαταστήματα). Καθεμία από τις οκτώ μεγαλύτερες τράπεζες του τομέα των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων αριθμούν πάνω από 100 υποκαταστήματα, στα οποία προστίθενται 22 μικρές και μεσαίες τράπεζες, 10 υποκαταστήματα πιστωτικών ιδρυμάτων και 138 πιστωτικά ιδρύματα τα οποία έχουν συσταθεί υπό μορφή συνεταιρισμών, με το μεγαλύτερο εξ αυτών να εκμεταλλεύεται ένα δίκτυο 20-40 υποκαταστημάτων. Σύμφωνα με στοιχεία του «Μπλε Βιβλίου» της ΕΚΤ του 2007 (4), η Ουγγαρία βρίσκεται σε διεθνές επίπεδο στο μέσο όρο όσον αφορά το κατά κεφαλήν αριθμό υποκαταστημάτων.
II. ΤΟ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
(3)
Πρέπει να υπομνησθεί ότι, σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 2 στοιχείο γ) της οδηγίας 2004/17/ΕΚ, η παροχή χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, όπως ορίζονται στο εν λόγω στοιχείο γ) τέταρτη περίπτωση, καλύπτονται από την εν λόγω οδηγία μόνον εφόσον οι υπηρεσίες αυτές παρέχονται από φορείς οι οποίοι παρέχουν επίσης ταχυδρομικές υπηρεσίες κατά την έννοια του στοιχείου β) της υπόψη διάταξης. Η Posta είναι ο μόνος αναθέτων φορέας στην Ουγγαρία ο οποίος προσφέρει τις σχετικές υπηρεσίες τις οποίες αφορά η παρούσα απόφαση.
(4)
Το άρθρο 30 της οδηγίας 2004/17/ΕΚ προβλέπει ότι οι συμβάσεις που προορίζονται να επιτρέψουν την άσκηση δραστηριότητας που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας δεν υπόκεινται στην οδηγία, εάν η δραστηριότητα, στο κράτος μέλος όπου ασκείται, είναι απευθείας εκτεθειμένη στον ανταγωνισμό σε αγορές στις οποίες η πρόσβαση δεν είναι περιορισμένη. Η άμεση έκθεση στον ανταγωνισμό εκτιμάται με βάση αντικειμενικά κριτήρια, λαμβανομένων υπόψη των συγκεκριμένων χαρακτηριστικών του οικείου τομέα. Η πρόσβαση θεωρείται ότι δεν περιορίζεται εάν το κράτος μέλος έχει ενσωματώσει και εφαρμόσει τη σχετική κοινοτική νομοθεσία για την απελευθέρωση ενός συγκεκριμένου τομέα ή μέρους του. Όταν δεν αναφέρεται σχετική κοινοτική νομοθεσία στο παράρτημα ΧΙ της οδηγίας, όπως συμβαίνει εν προκειμένω με τις υπηρεσίες που αφορά η παρούσα απόφαση, το άρθρο 30 παράγραφος 3 δεύτερο εδάφιο ορίζει ότι «πρέπει να αποδεικνύεται ότι η πρόσβαση στην εν λόγω αγορά είναι ελεύθερη εκ των πραγμάτων και εκ του νόμου».
(5)
Όσον αφορά τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, πρέπει να υπομνησθεί ότι σε ενωσιακό επίπεδο έχει εκδοθεί μεγάλος αριθμός νομοθετικών πράξεων, με σκοπό την ελευθέρωση της εγκατάστασης και της παροχής υπηρεσιών στον εν λόγω τομέα (5). Όσον αφορά τις υπηρεσίες πληρωμών, σημειώνεται ότι η Ουγγαρία μετέφερε πλήρως και εγκαίρως στο εσωτερικό της δίκαιο την οδηγία 2007/64/ΕΚ για τις υπηρεσίες πληρωμών μέσω του νόμου LXXXV/2009 για την άσκηση της δραστηριότητας των υπηρεσιών πληρωμών.
(6)
Η Ουγγαρία έχει εφαρμόσει την ενωσιακή νομοθεσία όσον αφορά την ελευθέρωση των κινήσεων κεφαλαίων και την ελευθερία παροχής υπηρεσιών και τη σχετική νομοθεσία για την ελευθέρωση των χρηματοπιστωτικών αγορών. Επιπλέον, η Ουγγαρία πληροί τις απαιτήσεις που καθορίζονται στο Πρόγραμμα Δράσης Χρηματοπιστωτικών Υπηρεσιών. Η ουγγρική αγορά των πιστωτικών ιδρυμάτων και των υπηρεσιών πληρωμών είναι καλά ρυθμισμένη. Σύμφωνα με τον νόμο CXII: 1996 σχετικά με τα πιστωτικά ιδρύματα και τις οικονομικές επιχειρήσεις (νόμος περί τραπεζών), οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και οι βοηθητικές δραστηριότητες υπόκεινται σε άδεια. Σύμφωνα με τον νόμο CXXXVII/2007 για τις επενδύσεις των επιχειρήσεων και τους διαπραγματευτές βασικών εμπορευμάτων και για τους κανονισμούς που διέπουν τις δραστηριότητές τους, επενδυτικές υπηρεσίες μπορούν να παρέχονται μόνο από επιχειρήσεις επενδύσεων και πιστωτικά ιδρύματα. Ο νόμος LX/2003 για τις ασφαλιστικές εταιρείες και τις επιχειρήσεις ασφάλισης προβλέπει ότι οι ασφαλιστικές δραστηριότητες μπορούν να ασκούνται μόνο από ασφαλιστικές εταιρείες. Η Posta εξουσιοδοτείται από την ουγγρική αρχή χρηματοπιστωτικής εποπτείας να παρέχει τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες που αποτελούν αντικείμενο της παρούσας αίτησης. Κάθε ίδρυμα που είναι σε θέση να τηρεί τις διατάξεις σχετικά με τη συνετή λειτουργία και την αποτελεσματική εποπτεία θα μπορούσε να εξουσιοδοτηθεί να παρέχει αυτές τις υπηρεσίες. Η παροχή χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών ή δραστηριοτήτων βοηθητικών προς τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, καθώς και επενδυτικών υπηρεσιών και ασφαλιστικών υπηρεσιών είναι ανοιχτή και σε εταιρείες που δεν εδρεύουν στην ημεδαπή, μέσω των υποκαταστημάτων τους, υπό την προϋπόθεση ότι έχουν αδειοδοτηθεί από την αρμόδια εποπτική αρχή στη χώρα εγκατάστασής τους. Η απαίτηση διάθεσης υποκαταστήματος στην Ουγγαρία δεν ισχύει για τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που είναι εγκατεστημένα σε οποιοδήποτε κράτος μέλος του ΕΟΧ, δεδομένου ότι τα ιδρύματα αυτά μπορούν να παρέχουν τις διασυνοριακές υπηρεσίες τους.
(7)
Λαμβανομένων υπόψη των πραγματικών περιστατικών που παρατίθενται στις αιτιολογικές σκέψεις 5 και 6 ανωτέρω, μπορεί να υποτεθεί ότι πληρούται η προϋπόθεση που προβλέπεται στο άρθρο 30 παράγραφος 3 σχετικά με την ελεύθερη πρόσβαση στην αγορά.
(8)
Η απευθείας έκθεση στον ανταγωνισμό σε συγκεκριμένη αγορά πρέπει να εκτιμάται βάσει διαφόρων κριτηρίων, κανένα από τα οποία δεν είναι, από μόνο του, αποφασιστικής σημασίας. Σχετικά με τις αγορές τις οποίες αφορά η παρούσα απόφαση, το μερίδιο αγοράς των κυριότερων παραγόντων σε δεδομένη αγορά αποτελεί ένα κριτήριο που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη. Άλλα κριτήρια μπορούν να είναι ο βαθμός συγκέντρωσης σε αυτές τις αγορές και/ή το ποσοστό των πελατών που αλλάζουν προμηθευτή. Δεδομένου ότι για τις διάφορες δραστηριότητες που καλύπτονται από την παρούσα απόφαση οι συνθήκες ποικίλλουν, η εξέταση της κατάστασης του ανταγωνισμού πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις διάφορες καταστάσεις που επικρατούν στις διάφορες αγορές.
(9)
Αν και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να ισχύει στενότερος ή ευρύτερος ορισμός της αγοράς, ο ακριβής ορισμός της σχετικής αγοράς μπορεί να παραμείνει ανοικτός για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης όσον αφορά ορισμένες από τις υπηρεσίες που απαριθμούνται στο αίτημα που υποβλήθηκε από την Posta, εφόσον το αποτέλεσμα της ανάλυσης παραμένει το ίδιο, ασχέτως του αν βασίζεται σε στενό ή σε ευρύτερο ορισμό.
(10)
Με την παρούσα απόφαση δεν θίγεται η εφαρμογή των κανόνων περί ανταγωνισμού.
ΙΙΙ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ
(11)
Η αίτηση περιλαμβάνει δύο χωριστές κατηγορίες υπηρεσιών πληρωμών, και συγκεκριμένα: Α. τις υφιστάμενες υπηρεσίες και Β. τις υπηρεσίες που προβλέπεται να καθιερωθούν το 2012. Για τους σκοπούς της αξιολόγησης σχετικά με την απόφαση αυτή, μόνο οι υφιστάμενες υπηρεσίες θα ληφθούν υπόψη, καθώς δεν υπάρχουν απτά αποδεικτικά στοιχεία των επιπτώσεων που θα είχαν οι σχεδιαζόμενες υπηρεσίες, αν και όταν καθιερωθούν.
(12)
Οι υφιστάμενες υπηρεσίες πληρωμών που εκτελούνται από την Posta είναι υπηρεσίες που επιτρέπουν τις καταθέσεις μετρητών σε λογαριασμό πληρωμών και υπηρεσίες που επιτρέπουν τις αναλήψεις μετρητών από τραπεζικό λογαριασμό, για τις οποίες η Posta ενεργεί ως διαμεσολαβητής, και υπηρεσίες μεταφοράς χρημάτων (υπηρεσίες εγχώριων και διεθνών εντολών πληρωμής παρεχόμενες για ίδιο λογαριασμό και υπηρεσίες εντολών πληρωμής της Western Union, για τις οποίες η Posta ενεργεί ως διαμεσολαβητής).
(13)
Σκοπός της παρούσας απόφασης είναι να προσδιοριστεί κατά πόσον οι υπηρεσίες που παρέχονται από την Posta είναι εκτεθειμένες σε τέτοιο βαθμό ανταγωνισμού (σε αγορές στις οποίες είναι ελεύθερη η πρόσβαση), ώστε να διασφαλίζεται ότι, ακόμη και ελλείψει της πειθαρχίας που επιβάλλεται από τους λεπτομερείς κανόνες περί σύναψης συμβάσεων, που προβλέπονται στην οδηγία 2004/17/ΕΚ, οι συμβάσεις της Posta για την άσκηση των δραστηριοτήτων της εν προκειμένω θα συνάπτονται κατά διαφανή τρόπο που δεν εισάγει διακρίσεις, με βάση κριτήρια που της επιτρέπουν να επιλέγει τη συνολικά πλέον συμφέρουσα λύση από οικονομική άποψη. Επομένως, για τον σκοπό αυτό, είναι αναγκαίο να εξεταστεί κατά πόσον οι τράπεζες και άλλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα έχουν τη δυνατότητα να ασκήσουν ανταγωνιστική πίεση στην Posta.
(14)
Οι κυριότεροι ανταγωνιστές της Posta στην αγορά για τις υπηρεσίες πληρωμών είναι οι τράπεζες και άλλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που δεν καλύπτονται από τις διατάξεις της οδηγίας 2004/17/ΕΚ, καθώς δεν είναι αναθέτοντες φορείς κατά την έννοια της οδηγίας και/ή δεν παρέχουν χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες μαζί με τις ταχυδρομικές υπηρεσίες.
(15)
Οι μέθοδοι πληρωμής που προτείνονται από τις τράπεζες είναι γενικά πιο ελκυστικές από την πληρωμή με βάση το χαρτί και/ή σε μετρητά, και είναι γενικά διαθέσιμες. Σύμφωνα με την GfK Hungaria (6), ο αριθμός των χρηστών των επιγραμμικών τραπεζικών υπηρεσιών αυξήθηκε κατά 200 000 έως το τέλος του 2010 σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος και ανήλθε σε 1 εκατομμύριο χρήστες, με ποσοστό αύξησης διαρκώς υψηλότερο. Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με την ίδια πηγή, ο αριθμός των πελατών που προτιμούν να μεταβούν στην τράπεζα για τις τραπεζικές συναλλαγές τους μειώνεται -ένα τέταρτο όλων των πελατών δεν μεταβαίνει πλέον στα υποκαταστήματα για τις τραπεζικές συναλλαγές.
(16)
Η αγορά προϊόντων, όπως ορίζεται από τον αιτούντα είναι η αγορά υπηρεσιών πληρωμών που παρέχονται από τα πιστωτικά ιδρύματα και άλλους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών, ενώ η αντίστοιχη γεωγραφική αγορά θεωρείται ότι είναι εθνικής εμβέλειας. Η ουγγρική αρχή ανταγωνισμού (GVH) ανέφερε ότι αν και δεν έχει στη διάθεσή της όλες τις πληροφορίες και τα στοιχεία προκειμένου να είναι σε θέση να προσδιορίσει σωστά και με ακρίβεια την αγορά προϊόντων, ο ορισμός της σχετικής αγοράς προϊόντων που παρέχεται από τον αιτούντα «είναι πιθανό να είναι αποδεκτός». Όσον αφορά τη γεωγραφική αγορά, με την ίδια επιφύλαξη όπως ανωτέρω, η GVH ανέφερε ότι «δεν γνωρίζει την ύπαρξη αποδεικτικών στοιχείων βάσει των οποίων να συνάγεται το συμπέρασμα ότι η γεωγραφική αγορά δεν καλύπτει το σύνολο της επικράτειας της Ουγγαρίας».
(17)
Καμία περαιτέρω διάκριση της αγοράς των υπηρεσιών πληρωμής δεν θα πραγματοποιηθεί για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης μεταξύ αγορών προϊόντων λιανικής και αγορών προϊόντων χονδρικής, στο μέτρο που το αποτέλεσμα της ανάλυσης παραμένει σε μεγάλο βαθμό το ίδιο είτε βασίζεται σε στενό ή σε ευρύτερο ορισμό.
(18)
Αναφερόμενη στον βαθμό συγκέντρωσης της αγοράς πληρωμών, η ουγγρική αρχή ανταγωνισμού δήλωσε ότι, κατά πάσα πιθανότητα, «οι 5-6 μεγαλύτερες τράπεζες, μαζί με την Magyar Posta έχουν πολύ υψηλό συνδυασμένο μερίδιο αγοράς στην περίπτωση των υπηρεσιών πληρωμών λιανικής, και ενδεχομένως καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος της αγοράς. Η αγορά χονδρικής πιθανόν να είναι λιγότερο συγκεντρωμένη λόγω της παρουσίας πολλών άλλων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων».
(19)
Οι υπηρεσίες αυτές επιτρέπουν στους πελάτες να πραγματοποιούν πληρωμές για αγορά υπηρεσίας ή αγαθού. Χρησιμοποιούνται από ιδιώτες για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων πληρωμής και ιδιαίτερα χρησιμοποιούνται για τη διενέργεια πληρωμών για υπηρεσίες κοινής ωφέλειας, τηλεπικοινωνίες, χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, ασφαλιστικές υπηρεσίες, υπηρεσίες κατ’ οίκον διανομής, πληρωμή φόρων κ.λπ.
(20)
Ο κύριος παράγοντας για τον προσδιορισμό της σχετικής αγοράς προϊόντων είναι η οριοθέτηση του πεδίου εφαρμογής των υποκατάστατων προϊόντων, δηλαδή των εναλλακτικών μέσων που διαθέτει ένας πελάτης για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων πληρωμής. Κατά συνέπεια, ο αιτών θεωρεί ότι η σχετική αγορά προϊόντων καλύπτει τις καταθέσεις σε μετρητά που πραγματοποιούνται σε τραπεζικούς λογαριασμούς σε τράπεζες ή μέσω των αυτόματων ταμειολογιστικών μηχανών (ΑΤΜ) (7), τις κάρτες πληρωμών και τις μεταφορές μεταξύ τραπεζικών λογαριασμών (απλές μεταφορές και αυτόματες μεταφορές χρεωστικών).
(21)
Όσον αφορά την εναλλαγή μεταξύ των μεθόδων πληρωμής, η ουγγρική αρχή ανταγωνισμού (GVH) επιβεβαίωσε ότι «οι κύριες υπηρεσίες κοινής ωφέλειας και άλλοι φορείς παροχής υπηρεσιών έχουν την τάση να προτείνουν διάφορους τρόπους πληρωμής στους πελάτες τους καθώς και τη δυνατότητα εύκολης μετάβασης από τον έναν στον άλλο τρόπο. Διαπιστώνεται επίσης μια τάση να πεισθούν οι πελάτες να χρησιμοποιούν τις ηλεκτρονικές μεθόδους πληρωμής αντί των μέσων πληρωμής με βάση το χαρτί και σε μετρητά». Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει να σημειωθεί η αυξημένη χρήση των επιγραμμικών τραπεζικών συναλλαγών. Πάντως, όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 9 ανωτέρω, για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, ο ακριβής ορισμός μπορεί να παραμείνει ανοικτός.
(22)
Το μερίδιο αγοράς της Posta για τις υπηρεσίες που επιτρέπουν τις καταθέσεις μετρητών σε λογαριασμό πληρωμών, το οποίο υπολογίζεται ως ποσοστό επί του συνόλου της αγοράς, όπως ορίζεται, αντιπροσώπευε (8) το 2007 3,91 %, το 2008 3,88 % και το 2009 4,14 %. Όσον αφορά τόσο τον όγκο όσο και την αξία, πρέπει να σημειωθεί ότι ο αριθμός των συναλλαγών της Posta και η αξία τους μειώθηκε το 2009 σε σύγκριση με τα δύο προηγούμενα έτη (9).
(23)
Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, και με την επιφύλαξη της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού, οι παράγοντες αυτοί θα πρέπει να ληφθούν ως ένδειξη άμεσης έκθεσης της δραστηριότητας της Posta στον ανταγωνισμό.
(24)
Τα χαρακτηριστικά των υπηρεσιών που καθιστούν δυνατές τις αναλήψεις μετρητών είναι ότι ο κάτοχος του λογαριασμού επιτρέπει την πληρωμή από τον λογαριασμό πληρωμών του προς όφελος τρίτου. Το πεδίο εφαρμογής των εν λόγω υπηρεσιών περιλαμβάνει επί του παρόντος υπηρεσία παράδοσης μετρητών και υπηρεσία πληρωμής συντάξεων. Οι κύριοι πληρωτές είναι το Δημόσιο Ταμείο και οι δήμοι που χρησιμοποιούν το εν λόγω καθεστώς για την καταβολή των οικογενειακών επιδομάτων, των κοινωνικών παροχών ανεργίας κ.λπ. Για τις πληρωμές που πραγματοποιούνται από την κυβέρνηση, ο δικαιούχος έχει τη δυνατότητα είτε να πιστωθεί τα ποσά σε τραπεζικό λογαριασμό είτε να τα παραλάβει ταχυδρομικώς. Σε περίπτωση πληρωμής σύνταξης, οι δικαιούχοι έχουν επίσης τη δυνατότητα να πιστωθούν μέρος του ποσού στον λογαριασμό τους και να λάβουν το υπόλοιπο σε μετρητά. Είναι επίσης δυνατό να επιλέξουν ανά πάσα στιγμή μεταξύ της ταχυδρομικής παράδοσης μετρητών και του τραπεζικού εμβάσματος, υποβάλλοντας μια απλή αίτηση προς την Κεντρική Διοίκηση Εθνικής Ασφάλισης Συντάξεων.
(25)
Το ουγγρικό κράτος, μέσω της Εθνικής Τράπεζας ασκεί πολιτική με στόχο τη μείωση του όγκου των συναλλαγών σε μετρητά και την ενθάρρυνση της ανάπτυξης των ηλεκτρονικών μέσων πληρωμής και των σχετικών υποδομών. Οι εταιρικές οντότητες υποχρεούνται να πραγματοποιούν πληρωμές μέσω λογαριασμών πληρωμών και οι μισθοί των δημοσίων υπαλλήλων καταβάλλονται σε τραπεζικούς λογαριασμούς. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη (10) που εκπονήθηκε από την Εθνική Τράπεζα της Ουγγαρίας, επί του παρόντος το ήμισυ των συντάξεων που προβλέπονται από το κράτος καταβάλλεται με άλλα μέσα πλην των ταχυδρομικών πληρωμών, και στην αίτηση (11) αναφέρεται ότι τόσο ο αριθμός όσο και η συνολική αξία των συντάξεων που καταβάλλονται μέσω της Posta έχουν μειωθεί σταθερά τα τελευταία έτη.
(26)
Για τους προαναφερόμενους λόγους, η μεταφορά των πληρωμών μεταξύ λογαριασμών πληρωμών (απλή μεταφορά και ομαδικές μεταφορές), οι αναλήψεις μετρητών με τραπεζικές κάρτες στις ΑΤΜ και στα τερματικά σε σημεία πώλησης (POS) (12) και οι αναλήψεις μετρητών στις θυρίδες των τραπεζών θεωρούνται η σχετική αγορά προϊόντων για τις υπηρεσίες που επιτρέπουν τις αναλήψεις μετρητών από λογαριασμό πληρωμών.
(27)
Στην περίπτωση των προαναφερόμενων υπηρεσιών και για τους σκοπούς της πληρωμής που πραγματοποιείται σε άτομα που διαθέτουν τραπεζικό λογαριασμό, οι πληρωμές μεταξύ λογαριασμών πληρωμών (απλές συναλλαγές και ομαδικές μεταφορές, όπου οι πληρωμές πραγματοποιούνται από έναν μόνο λογαριασμό σε περισσότερα άτομα) θα μπορούσαν να θεωρηθούν υποκατάστατα προϊόντα. Και εδώ επίσης, για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, ο ακριβής ορισμός μπορεί να παραμείνει ανοικτός.
(28)
Το μερίδιο αγοράς της Posta για τις υπηρεσίες που επιτρέπουν τις αναλήψεις μετρητών από λογαριασμό πληρωμών, που υπολογίζεται ως ποσοστό επί του συνόλου των υπηρεσιών υποκατάστασης, αντιπροσώπευε (13) το 2007 2,44 %, το 2008 2,49 % και το 2009 2,61 %. Όσον αφορά τόσο τον όγκο όσο και την αξία, πρέπει να σημειωθεί ότι ο αριθμός των συναλλαγών της Posta και η συνολική αξία τους είχαν φθίνουσα τάση κατά την τελευταία τριετία για την οποία υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία, ήτοι το 2007, το 2008 και το 2009 (14).
(29)
Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, και με την επιφύλαξη της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού, οι παράγοντες αυτοί θα πρέπει να ληφθούν ως ένδειξη άμεσης έκθεσης της δραστηριότητας της Posta στον ανταγωνισμό.
(30)
Η υπηρεσία μεταφοράς χρηματικών ποσών που παρέχεται από την Posta χρησιμοποιείται γενικά για τις πληρωμές που πραγματοποιούνται μεταξύ ιδιωτών. Οι αντίστοιχες υπηρεσίες είναι οι εγχώριες εντολές πληρωμής και οι διεθνείς εντολές πληρωμής που προβλέπονται για ίδιο λογαριασμό της Posta και η μεταφορά χρηματικών ποσών μέσω της Western Union, οι οποίες είναι διαθέσιμες στην εγχώρια και διεθνή αγορά, προσφέροντας σε πραγματικό χρόνο μια μέθοδο για την αποστολή χρημάτων.
(31)
Για τις εγχώριες μεταφορές, τόσο για ίδιο λογαριασμό της Posta όσο και για λογαριασμό της Western Union, ο αιτών θεωρεί ότι οι συναλλαγές μεταξύ λογαριασμών πληρωμών αποτελούν υποκατάστατο για τις μεταφορές χρηματικών ποσών σε περίπτωση που ο δικαιούχος είναι κάτοχος λογαριασμού πληρωμών. Συνεπώς, η αγορά των πληρωμών που πραγματοποιούνται μεταξύ λογαριασμών στην Ουγγαρία θα μπορούσε να θεωρηθεί ως η σχετική αγορά προϊόντων για τις μεταφορές χρηματικών ποσών σε εθνικό επίπεδο, παρότι ο ακριβής ορισμός μπορεί να παραμείνει ανοικτός.
(32)
Υπολογιζόμενα αναλόγως, τα μερίδια αγοράς της Posta αντιπροσώπευαν το 2007, το 2008 και το 2009 λιγότερο από 1 %.
(33)
Στην περίπτωση των μεταφορών χρηματικών ποσών σε διεθνές επίπεδο, οι δραστηριότητες που έχουν αναλάβει η Posta και η Western Union θεωρήθηκαν συγγενή υποκατάστατα. Επιπλέον, δεδομένου ότι οι πληρωμές μέσω των λογαριασμών πληρωμών θεωρούνται υποκατάστατα προϊόντα, οι διασυνοριακές πληρωμές μεταξύ λογαριασμών πληρωμών θεωρούνται από τον αιτούντα η σχετική αγορά προϊόντων. Ωστόσο, ο ακριβής ορισμός της σχετικής αγοράς μπορεί να παραμείνει ανοικτός.
(34)
Το μερίδιο αγοράς της Posta υπολογιζόμενο σε αυτή τη βάση αντιπροσώπευε 0,5 % το 2007, το 2008 και το 2009.
(35)
Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, και με την επιφύλαξη της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού, οι παράγοντες αυτοί θα πρέπει να ληφθούν ως ένδειξη της άμεσης έκθεσης της δραστηριότητας της Posta στον ανταγωνισμό.
(36)
Η αίτηση για εξαίρεση αφορά επίσης ορισμένες δραστηριότητες της Posta που παρέχονται για λογαριασμό τρίτων, σε σχέση με ορισμένες χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, για τις οποίες η Posta ενεργεί ως διαμεσολαβητής.
(37)
Η αίτηση για εξαίρεση καλύπτει τη διαμεσολάβηση τρεχούμενων λογαριασμών και των συναφών προϊόντων και υπηρεσιών, και συγκεκριμένα: υπηρεσίες τραπεζικών λογαριασμών λιανικής και επαγγελματικών τραπεζικών λογαριασμών που παρέχονται για λογαριασμό των πιστωτικών ιδρυμάτων, συμπεριλαμβανομένης της αποδοχής και διαβίβασης εντολών πληρωμής για εκτέλεση, και τη διαμεσολάβηση των καταθέσεων όψεως και προθεσμιακών καταθέσεων που συνδέονται με τραπεζικό λογαριασμό.
(38)
Τα χρηματοπιστωτικά προϊόντα και οι υπηρεσίες που προτείνει η Posta ως διαμεσολαβητής παρέχονται από την Erste Bank και την OTP Bank. Η Posta προτείνει επίσης καταθετικά προϊόντα εξ όνοματός της.
(39)
Η προηγούμενη πρακτική της Επιτροπής (15) διακρίνει μεταξύ της λιανικής τραπεζικής και της εταιρικής τραπεζικής. Η λιανική τραπεζική ορίζεται ως όλες οι τραπεζικές υπηρεσίες σε ιδιώτες και πολύ μικρές επιχειρήσεις, ενώ η εταιρική τραπεζική γενικά περιλαμβάνει τραπεζικές υπηρεσίες σε μεγάλους εταιρικούς πελάτες και σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Ωστόσο, σε προηγούμενες αποφάσεις (16) σχετικές με τον τομέα της λιανικής τραπεζικής, η Επιτροπή άφησε ανοιχτό το ερώτημα αν μεμονωμένα προϊόντα λιανικής τραπεζικής αντιπροσωπεύουν χωριστές αγορές προϊόντων ή αν διάφορα προϊόντα λιανικής τραπεζικής μπορεί να αποτελούν μέρος μιας ενιαίας σχετικής αγοράς προϊόντων.
(40)
Η σχετική αγορά προϊόντων πρέπει να διακρίνεται ανάλογα με το στάδιο της αλυσίδας διανομής (ανάντη - παροχή τρεχούμενων λογαριασμών και σχετικών προϊόντων και υπηρεσιών ή κατάντη - διαμεσολάβηση τρεχούμενων λογαριασμών και σχετικών προϊόντων και υπηρεσιών). Για τη δραστηριότητα της διαμεσολάβησης τρεχούμενων λογαριασμών πληρωμών στον τομέα της λιανικής, η σχετική αγορά προϊόντων θα μπορούσε να θεωρηθεί ως η αγορά για διαμεσολάβηση τρεχούμενων λογαριασμών και καταθετικών προϊόντων λιανικής. Για τη δραστηριότητα της διαμεσολάβησης εταιρικών λογαριασμών πληρωμών, η σχετική αγορά προϊόντων θα μπορούσε να θεωρηθεί ως η αγορά για διαμεσολάβηση για εταιρικούς τρεχούμενους λογαριασμούς πληρωμών και καταθετικά προϊόντα. Ωστόσο, σύμφωνα με την αιτιολογική σκέψη 9 της παρούσας απόφασης, δεν είναι αναγκαίο να οριστεί η σχετική αγορά.
(41)
Ο αιτών προσδιορίζει τη γεωγραφική αγορά ως το σύνολο της επικράτειας της Ουγγαρίας. Η ουγγρική αρχή ανταγωνισμού (GVH) επιβεβαίωσε ότι «για τους σκοπούς της παρούσας υπόθεσης, όλα τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα στην Ουγγαρία ασκούν τις δραστηριότητές τους σε εθνικό επίπεδο· δεν υπάρχουν ενδείξεις περιφερειακής απόκλισης σε καμία πτυχή της παροχής χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών». Επιπλέον, η προηγούμενη πρακτική της Επιτροπής (17) σε σχέση με τις χρηματοπιστωτικές αγορές θεωρούσε ότι η σχετική γεωγραφική αγορά είναι εθνική λόγω των διαφορετικών συνθηκών ανταγωνισμού στο εσωτερικό των μεμονωμένων κρατών μελών και της σημασίας του δικτύου των υποκαταστημάτων.
(42)
Τα μερίδια αγοράς της Posta, υπολογιζόμενα βάσει της ανωτέρω σκέψης, έχουν ως εξής: για τους τρεχούμενους λογαριασμούς και τις καταθέσεις στον τομέα της λιανικής: 1,45 % το 2007, 1,38 % το 2008 και 1,51 % το 2009, ενώ στην αγορά για τους εταιρικούς τρεχούμενους λογαριασμούς και τις καταθέσεις τα μερίδια αγοράς της Posta ήταν αμελητέα (0 %) το 2007, το 2008 και το 2009. Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι τα μερίδια αγοράς για τη διαμεσολάβηση των εν λόγω χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών είναι επίσης χαμηλά.
(43)
Το υπόλοιπο της αγοράς μοιράζεται μεταξύ άλλων τραπεζών και χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, τα οποία δεν υπόκεινται στις διατάξεις της οδηγίας 2004/17/ΕΚ.
(44)
Κατά την έρευνά της του 2009 στη λιανική τραπεζική (18) η ουγγρική αρχή ανταγωνισμού (GVH) διαπίστωσε ότι δεν υπάρχουν σημαντικά εμπόδια όσον αφορά την αλλαγή λογαριασμού στην Ουγγαρία, και επιπλέον, διαπιστώθηκε ότι το επίπεδο αλλαγής τρεχούμενου λογαριασμού είναι ένα από τα υψηλότερα σε σύγκριση με τα υπόλοιπα κράτη μέλη της ΕΕ.
(45)
Τα πλεονεκτήματα του εκτεταμένου δικτύου της Posta αντισταθμίζονται από την αύξηση της σημασίας της επιγραμμικής τραπεζικής.
(46)
Μια έρευνα (19) όσον αφορά τους παράγοντες που επηρεάζουν τους πελάτες κατά την επιλογή μιας τράπεζας κατέδειξε ότι η αξιοπιστία και η εμπιστοσύνη, η εγγύτητα και η προσβασιμότητα (συμπεριλαμβανομένης της διαθεσιμότητας των μέσων για την ανάληψη μετρητών) καθώς και η ποιότητα των υπηρεσιών αποτελούν τους πιο σημαντικούς παράγοντες. Τα συμπεράσματα αυτά επιβεβαιώθηκαν επίσης από τα αποτελέσματα της έρευνας (20) για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και τις υπηρεσίες τρεχούμενων λογαριασμών. Σύμφωνα με την πηγή αυτή, η πιο σημαντική πτυχή κατά την επιλογή μιας τράπεζας είναι το κόστος και η φήμη, ενώ η εύκολη πρόσβαση (μεταξύ άλλων, εκτεταμένο δίκτυο) φαίνεται να είναι λιγότερο σημαντική. Επιπλέον, το φάσμα των τραπεζικών υπηρεσιών, δηλαδή η διαθεσιμότητα ενός ευρέος φάσματος τραπεζικών υπηρεσιών, και η υψηλή ποιότητα των υπηρεσιών θεωρήθηκαν επίσης σημαντικά. Βάσει των ανωτέρω, παρότι η Posta διαθέτει ένα εκτεταμένο δίκτυο, υπάρχουν και άλλα κριτήρια τα οποία είχαν επισημανθεί ως σημαντικά από τους πελάτες (φήμη της τράπεζας, τραπεζικές υπηρεσίες, ποιότητα υπηρεσιών) και τα οποία διαδραματίζουν αντισταθμιστικό ρόλο στην επιλογή μιας τράπεζας. Επομένως, οι πελάτες που χρειάζονται ευρύ φάσμα υπηρεσιών θα δίσταζαν να αλλάξουν και να ανοίξουν ταχυδρομικό λογαριασμό που δεν προσφέρει το σύνηθες φάσμα υπηρεσιών.
(47)
Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, και με την επιφύλαξη της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού, οι παράγοντες αυτοί θα πρέπει να ληφθούν ως ένδειξη της άμεσης έκθεσης της δραστηριότητας της Posta στον ανταγωνισμό.
(48)
Η δραστηριότητα αυτή αντιπροσωπεύει την πιστωτική διαμεσολάβηση που παρέχεται από τρίτους, με την Posta να ενεργεί ως διαμεσολαβητής πολλαπλών ειδικών υπηρεσιών. Η Posta προσφέρει πιστωτικά προϊόντα (χωρίς απαιτήσεις για εμπράγματες εγγυήσεις, ούτε σε κινητά ούτε σε ακίνητα) που παρέχονται από την Erste Bank σε πελάτες λιανικής, ενώ στον τομέα των επιχειρήσεων, η Posta προσφέρει ένα προϊόν της Magyar Fejlesztési Bank, που ενεργεί ως διαμεσολαβητής πολλαπλών ειδικών υπηρεσιών.
(49)
Εν προκειμένω, οι σχετικές υπηρεσίες μπορούν να υποδιαιρεθούν με πολλούς διαφορετικούς τρόπους, με βάση παράγοντες όπως ο σκοπός της σύναψης δανείου ή ο τύπος του πελάτη (καταναλωτές, ΜΜΕ, μεγάλες επιχειρήσεις ή δημόσια διοίκηση). Ως εκ τούτου, η πιστωτική διαμεσολάβηση στον τομέα της λιανικής και η πιστωτική διαμεσολάβηση για επιχειρήσεις θα μπορούσαν να θεωρηθούν ξεχωριστές αγορές προϊόντων.
(50)
Η αγορά προϊόντων της διαμεσολάβησης πιστώσεων λιανικής ορίζεται από τον αιτούντα ως η αγορά στεγαστικών δανείων και προσωπικών δανείων χωρίς περιορισμούς τα οποία συνάπτονται τόσο σε φιορίνια Ουγγαρίας όσο και σε ξένα νομίσματα. Αυτό δεν αντικρούεται από την προηγούμενη πρακτική της Επιτροπής (21) σύμφωνα με την οποία η Επιτροπή άφησε ανοικτό το ερώτημα εάν μεμονωμένα προϊόντα λιανικής τραπεζικής αντιπροσωπεύουν χωριστές σχετικές αγορές προϊόντων ή εάν διάφορα προϊόντα λιανικής τραπεζικής μπορεί να αποτελούν μέρος μιας ενιαίας σχετικής αγοράς προϊόντων.
(51)
Στον τομέα των επιχειρήσεων, η Posta προσφέρει μόνο έναν τύπο εταιρικού πιστωτικού προϊόντος. Το προϊόν προσφέρεται συνήθως από άλλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα (π.χ. συνεταιρισμοί αποταμιεύσεων). Η Posta προσφέρει το προϊόν αυτό σε 45 προσδιορισμένα σημεία και όχι σε όλο το δίκτυό της. Ο αιτών θεωρεί ότι η σχετική αγορά προϊόντων για τον επιχειρηματικό τομέα συμπεριλαμβάνει δάνεια στις ΜΜΕ που παρέχονται από πιστωτικά ιδρύματα. Ωστόσο, όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 9 ανωτέρω, για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, ο ακριβής ορισμός της αγοράς μπορεί να παραμείνει ανοικτός.
(52)
Η γεωγραφική αγορά είναι το σύνολο της επικράτειας της Ουγγαρίας, για τους ίδιους πρακτικά λόγους με εκείνους που αναφέρονται στην αιτιολογική σκέψη 41.
(53)
Τα μερίδια αγοράς της Posta στην αγορά πιστώσεων λιανικής όπως ορίζεται αντιπροσώπευαν λιγότερο από 0,5 % το 2007, το 2008 και το 2009, ενώ τα μερίδια αγοράς στην αγορά εταιρικών πιστώσεων ήταν αμελητέα (0 %) κατά τα ίδια έτη. Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι τα μερίδια αγοράς της Posta σε αυτές τις αγορές που ορίζονται στενά είναι τόσο μικρά που σε μια αγορά που ορίζεται ευρύτερα θα ήταν ακόμη μικρότερα.
(54)
Το υπόλοιπο της αγοράς μοιράζεται μεταξύ άλλων τραπεζών και χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, τα οποία δεν υπόκεινται στις διατάξεις της οδηγίας περί των επιχειρήσεων κοινής ωφελείας. Σωρευτικά, τα μερίδια της αγοράς (22) των τριών πρώτων ανταγωνιστών το 2007, το 2008 και το 2009 είχαν ως εξής: 52,54 %, 51,39 % και 54,27 % αντίστοιχα στην αγορά δανείων λιανικής και 42,69 %, 47,36 % και 48,07 % αντίστοιχα στην αγορά εταιρικών δανείων.
(55)
Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, και με την επιφύλαξη της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού, οι προαναφερόμενοι παράγοντες θα πρέπει να ληφθούν ως ένδειξη της άμεσης έκθεσης της δραστηριότητας της Posta στον ανταγωνισμό.
(56)
Η Posta παρέχει πιστωτικές κάρτες που εκδίδονται από την Erste Bank Zrt. Το προϊόν αυτό είναι μια τυποποιημένη πιστωτική κάρτα, από την άποψη των παρεχόμενων προϋποθέσεων και υπηρεσιών.
(57)
Όσον αφορά τις χρεωστικές κάρτες, η Posta ενεργεί ως διαμεσολαβητής που καλύπτει τις τραπεζικές κάρτες λιανικής και τις εταιρικές τραπεζικές κάρτες που συνδέονται με τρεχούμενους λογαριασμούς. Η Posta ενεργεί ως διαμεσολαβητής πολλαπλλών ειδικών υπηρεσιών, ενώ η υπηρεσία παρέχεται από την Erste Bank Hungary Nyrt. Οι κάρτες που προσφέρονται είναι τυποποιημένες χρεωστικές κάρτες.
(58)
Όσον αφορά την αποδοχή των καρτών πληρωμής, τα ταχυδρομικά καταστήματα είναι εξοπλισμένα με τερματικά σε σημεία πώλησης τα οποία επιτρέπουν τις αναλήψεις μετρητών με τραπεζικές κάρτες. Ο αιτών ισχυρίζεται ότι από την πλευρά των πελατών, η ίδια υπηρεσία (ανάληψη μετρητών) μπορεί να εξασφαλισθεί μέσω ανάληψης μετρητών σε θυρίδα τράπεζας ή σε άλλο τερματικό σε σημείο πώλησης που διαχειρίζονται τρίτοι σε σημεία άλλα από τα ταχυδρομικά καταστήματα, και συνεπώς τα προϊόντα μπορούν να υποκατασταθούν.
(59)
Η Επιτροπή έχει διακρίνει (23) στο παρελθόν δύο βασικές δραστηριότητες που συνδέονται με τις κάρτες πληρωμής: πρώτον την έκδοση καρτών σε ιδιώτες και επιχειρήσεις και, δεύτερον, την «προσέλκυση» εμπόρων για αποδοχή κάρτας πληρωμής. Επιπλέον, στο πλαίσιο της δραστηριότητας της έκδοσης καρτών πληρωμής, η Επιτροπή συζήτησε σε προηγούμενες αποφάσεις (24) τη δυνατότητα διάκρισης μεταξύ διαφόρων τύπων καρτών, αλλά ο ακριβής ορισμός παρέμεινε τελικά ανοικτός.
(60)
Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, και με την επιφύλαξη της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού, τρεις αγορές προϊόντων θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη, και συγκεκριμένα η αγορά πιστωτικών καρτών, η αγορά χρεωστικών καρτών και η αποδοχή των καρτών.
(61)
Όσον αφορά την αγορά αποδοχής καρτών, η αγορά προϊόντος που καθορίζεται από τον αιτούντα δεν είναι η αγορά που ορίζεται γενικά σε προηγούμενες αποφάσεις της Επιτροπής που αναφέρονται στην αιτιολογική σκέψη 59. Η «αρχική» αγορά αποδοχής καρτών είναι αυτή που αποτελείται από τους εμπόρους που αποδέχονται τις πληρωμές με κάρτα. Μια άλλη πιθανή αγορά αποδοχής καρτών είναι αυτή που αποτελείται από τις τράπεζες που προσφέρουν υπηρεσίες αποδοχής καρτών στους εν λόγω εμπόρους. Ωστόσο, όπως επιβεβαίωσε η ουγγρική αρχή ανταγωνισμού (GVH) (25), στην περίπτωση της Posta, γνωρίζοντας ότι τα τερματικά σε σημεία πώλησης λειτουργούν όπως οι ΑΤΜ των δύο τραπεζών, για τις οποίες η Posta ενεργεί ως διαμεσολαβητής, «η Magyar Posta ήταν ενδεχομένως σωστό να παρέχει στοιχεία σχετικά με τη συγκέντρωση με βάση τον αριθμό των αυτόματων ταμειολογιστικών μηχανών σε λειτουργία».
(62)
Όσον αφορά τη γεωγραφική αγορά, σε προηγούμενες υποθέσεις της Επιτροπής (26) αναφερόταν ότι η αγορά των καρτών πληρωμής βρίσκεται ακόμα σε εθνικό επίπεδο, παρότι ήταν αποδεκτό ότι η αγορά ενδέχεται να διευρυνθεί στο μέλλον. Στην προκειμένη περίπτωση, η γεωγραφική οριοθέτηση της αγοράς θεωρείται ότι είναι το σύνολο της επικράτειας της Ουγγαρίας.
(63)
Μεταξύ 2007 και 2009, τα μερίδια αγοράς της Posta ήταν λιγότερο από 1 % στην αγορά των πιστωτικών καρτών, λιγότερο από 3 % στην αγορά των χρεωστικών καρτών και λιγότερο από 6 % στην αγορά αποδοχής καρτών, όπως ορίζεται από τον αιτούντα.
(64)
Σύμφωνα με την ουγγρική αρχή ανταγωνισμού (27), ύστερα από πρόσφατη μελέτη που εκπονήθηκε από την ίδια και την Εθνική Ουγγρική Τράπεζα, από τον συνολικό αριθμό των 24 τραπεζών που εκδίδουν χρεωστικές κάρτες, το συνολικό μερίδιο αγοράς των 5 κορυφαίων τραπεζών στην έκδοση χρεωστικής κάρτας είναι περίπου 82 %. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, η αγορά έκδοσης πιστωτικών καρτών εμφανίζει μικρότερο βαθμό συγκέντρωσης· από τις 18 τράπεζες που εκδίδουν πιστωτικές κάρτες, οι 7 πρώτες τράπεζες κατέχουν συνδυασμένο μερίδιο αγοράς 68 % της αγοράς. Επιπλέον, σύμφωνα με την αίτηση, το τόσο υψηλό επίπεδο συγκέντρωσης στον τομέα αποδοχής των καρτών εξηγείται από το γεγονός ότι τα τρία τέταρτα του συνολικού αριθμού των ΑΤΜ διαχειρίζονταν τέσσερις μόνο τράπεζες.
(65)
Λαμβάνοντας υπόψη τα χαμηλά μερίδια αγοράς της Posta και την παρουσία άλλων τραπεζών και χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων που ασκούν ανταγωνιστική πίεση στη δραστηριότητα της Posta μπορούμε να συμπεράνουμε ότι για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, και με την επιφύλαξη της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού, αυτοί οι παράγοντες θα πρέπει να ληφθούν ως ένδειξη άμεσης έκθεσης της δραστηριότητας της Posta στον ανταγωνισμό.
(66)
Αυτή η κατηγορία υπηρεσιών καλύπτει την πώληση των χρηματοπιστωτικών μέσων και τη διάθεση στην αγορά ειδικών επενδυτικών προϊόντων. Τα χρηματοπιστωτικά μέσα που προσφέρονται είναι κρατικά χρεόγραφα, επενδυτικά κεφάλαια της Erste Befektetesi Zrt, άλλα αξιόγραφα και ένα ειδικό καθεστώς προϊόντων στεγαστικής αποταμίευσης για λογαριασμό της Fundamenta Lakaskassza Zrt. OTP και της Lakastakarekpenztar Zrt., για τις οποίες η Posta ενεργεί ως διαμεσολαβητής.
(67)
Σε προηγούμενες υποθέσεις, η Επιτροπή άφησε ανοιχτό το ερώτημα εάν καθεμία από τις υπηρεσίες αυτές θα μπορούσε να αποτελέσει χωριστή αγορά προϊόντων (28). Το ερώτημα θα παραμείνει ανοιχτό και σε αυτή την περίπτωση, δεδομένου ότι οι υπηρεσίες που παρέχει η Posta ως διαμεσολαβητής δεν δημιουργούν προβλήματα ανταγωνισμού, ανεξάρτητα από το ποιος θα είναι ο ορισμός της σχετικής αγοράς.
(68)
Όσον αφορά το γεωγραφικό πεδίο εφαρμογής, η Επιτροπή έκρινε (29) ότι τα περισσότερα από τα τμήματα της αγοράς έχουν διεθνή διάσταση, αλλά μερικά από αυτά έχουν αποτελέσει αντικείμενο ανάλυσης από εθνική σκοπιά (30). Η ακριβής γεωγραφική οριοθέτηση της αγοράς θα παραμείνει ανοιχτή, και στην προκειμένη περίπτωση ως γεωγραφική αγορά θα πρέπει να θεωρείται η επικράτεια της Ουγγαρίας.
(69)
Μεταξύ 2007 και 2009, το μερίδιο αγοράς της Posta ήταν λιγότερο από 4 % στην αγορά των τίτλων του Δημοσίου, μεταξύ 3 % και 9 % στην αγορά των μονάδων επενδύσεων, λιγότερο από 2 % στην αγορά των ομολόγων και λιγότερο από 4 % στην αγορά στεγαστικής αποταμίευσης.
(70)
Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, και με την επιφύλαξη της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού, οι παράγοντες αυτοί θα πρέπει να ληφθούν ως ένδειξη άμεσης έκθεσης στον ανταγωνισμό της δραστηριότητας της Posta στην αγορά επενδύσεων.
(71)
Η Posta προσφέρει ασφάλεια ζωής για λογαριασμό της Magyar Posta Eletbiztosito Zrt. και ασφάλιση ζημιών για λογαριασμό της Magyar Posta Biztosito Zrt.
(72)
Σε προηγούμενες αποφάσεις της (31) η Επιτροπή διέκρινε μεταξύ τριών μεγάλων κατηγοριών τύπων ασφαλίσεων, ήτοι: ασφαλίσεις ζωής, ασφαλίσεις ζημιών και αντασφάλιση. Επιπλέον, παρατηρήθηκε ότι, από την πλευρά της ζήτησης, οι ασφαλίσεις ζωής και οι ασφαλίσεις ζημιών μπορούν να υποδιαιρεθούν περαιτέρω σε πολλές επιμέρους αγορές προϊόντων, δεδομένου ότι υπάρχουν διαφορετικά είδη κινδύνων που καλύπτονται. Όσον αφορά την ασφάλιση ζωής, η Επιτροπή σε προηγούμενες αποφάσεις εξέτασε τις ακόλουθες διακρίσεις: ατομική ασφάλιση ζωής, ομαδική ασφάλιση ζωής και συμβάσεις ασφάλισης και επενδύσεων, ή εναλλακτικά, ατομική προστασία, ομαδική προστασία, ατομικές συντάξεις, ομαδικές συντάξεις, αποταμιεύσεις και επενδύσεις (32). Σε σχέση με την ασφάλιση ζημιών, η Επιτροπή προέβη κατά το παρελθόν μεταξύ άλλων στις ακόλουθες διακρίσεις: ασφάλιση αυτοκινήτων, πυρκαγιάς, μεταφορών, υγείας, περιουσιακών στοιχείων, γενικής αστικής ευθύνης, ατυχημάτων, επίλυσης διαφορών, εργατικών ατυχημάτων και ασφάλιση πιστώσεων (33). Ωστόσο, διαπιστώσεις όσον αφορά την προσφορά θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ευρύτερες αγορές προϊόντων. Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, ο ακριβής ορισμός της αγοράς προϊόντων μπορεί να παραμείνει ανοικτός.
(73)
Η Επιτροπή έχει επίσης αναλύσει στο παρελθόν τη διανομή των ασφαλιστικών προϊόντων και επιβεβαίωσε ότι η σχετική αγορά για τη διανομή προϊόντων ασφάλισης ζωής και ασφάλισης ζημιών περιλαμβάνει όλα τα εξωτερικά κυκλώματα διανομής (δηλαδή τρίτους ή μη ιδιοκτήτες), όπως μεσίτες ασφαλειών, πράκτορες και άλλους ενδιάμεσους φορείς (34). Ωστόσο, για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, ο ακριβής ορισμός της αγοράς προϊόντων μπορεί να παραμείνει ανοικτός.
(74)
Όσον αφορά τη γεωγραφική αγορά, η Επιτροπή σε προηγούμενες αποφάσεις της (35) έχει καθορίσει τις αγορές για την ασφάλιση ζωής ως εθνικές λόγω των εθνικών δικτύων διανομής, της καθιερωμένης διάρθρωσης της αγοράς, των δημοσιονομικών περιορισμών και των διαφορετικών ρυθμιστικών συστημάτων. Η ίδια προσέγγιση θα χρησιμοποιηθεί εν προκειμένω και ως γεωγραφική αγορά θα θεωρηθεί ολόκληρη η επικράτεια της Ουγγαρίας.
(75)
Μεταξύ 2007 και 2009, το μερίδιο αγοράς της Posta ήταν λιγότερο από 5 % (36) στην αγορά των ασφαλιστικών προϊόντων ζωής, και λιγότερο από 1 % (37) για τα ασφαλιστικά προϊόντα ζημιών. Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι τα μερίδια αγοράς για τη διαμεσολάβηση της ασφάλισης είναι επίσης χαμηλά.
(76)
Κατά τα ίδια έτη, τα συνδυασμένα μερίδια αγοράς των τριών πρώτων ανταγωνιστών ήταν 52,29 %, 51,08 % και 50,1 % αντίστοιχα στην αγορά των ασφαλιστικών προϊόντων ζωής και 54,84 %, 52,56 % και 51,66 % αντίστοιχα στην αγορά των ασφαλιστικών προϊόντων ζημιών.
(77)
Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, και με την επιφύλαξη της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού, οι παράγοντες αυτοί θα πρέπει να ληφθούν ως ένδειξη άμεσης έκθεσης στον ανταγωνισμό της δραστηριότητας της Posta στην αγορά ασφαλίσεων.
IV. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
(78)
Λαμβανομένων υπόψη των παραγόντων οι οποίοι εξετάζονται στις αιτιολογικές σκέψεις 11 έως 77, ο όρος της άμεσης έκθεσης στον ανταγωνισμό, που ορίζεται στο άρθρο 30 παράγραφος 1 της οδηγίας 2004/17/ΕΚ, πρέπει να θεωρηθεί ότι πληρούται στην Ουγγαρία, όσον αφορά τις ακόλουθες υπηρεσίες:
α)
Υπηρεσίες που επιτρέπουν τις καταθέσεις μετρητών σε λογαριασμό πληρωμών·
β)
Υπηρεσίες που επιτρέπουν την ανάληψη μετρητών από λογαριασμό πληρωμών·
γ)
Υπηρεσίες μεταφοράς χρηματικών ποσών·
δ)
Διαμεσολάβηση τρεχούμενων λογαριασμών και συναφών προϊόντων και υπηρεσιών·
ε)
Πιστωτική διαμεσολάβηση·
στ)
Διαμεσολάβηση και αποδοχή των καρτών πληρωμής που εκδίδονται από πιστωτικά ιδρύματα·
ζ)
Διαμεσολάβηση επενδύσεων και ειδικών προϊόντων αποταμίευσης για λογαριασμό τρίτων·
η)
Διαμεσολάβηση ασφαλιστικών προϊόντων.
(79)
Εφόσον πληρούται και η προϋπόθεση της χωρίς περιορισμό πρόσβασης στην αγορά, η οδηγία 2004/17/ΕΚ δεν πρέπει να εφαρμόζεται όταν οι αναθέτουσες αρχές συνάπτουν συμβάσεις που έχουν σκοπό να επιτρέψουν την παροχή των υπηρεσιών οι οποίες παρατίθενται στην αιτιολογική σκέψη 78 στην Ουγγαρία, ούτε όταν προκηρύσσονται διαγωνισμοί σχεδιασμού για την άσκηση των εν λόγω δραστηριοτήτων στην Ουγγαρία.
(80)
Οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες που παρέχονται από την Posta είναι επικουρικές στις ταχυδρομικές υπηρεσίες σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 2 στοιχείο β) της οδηγίας 2004/17/ΕΚ. Οι ταχυδρομικές υπηρεσίες που παρέχονται από την Posta δεν υπόκεινται σε αυτό το αίτημα εξαίρεσης, συνεπώς, για τις δραστηριότητες αυτές εξακολουθούν να ισχύουν οι διατάξεις της οδηγίας 2004/17/ΕΚ. Στο πλαίσιο αυτό, υπενθυμίζεται ότι οι συμβάσεις που αφορούν διάφορες δραστηριότητες εξετάζονται σύμφωνα με το άρθρο 9 της οδηγίας 2004/17/ΕΚ. Αυτό σημαίνει ότι όταν μια αναθέτουσα αρχή δεσμεύεται σε σύναψη «μεικτής» σύμβασης για τη στήριξη αμφότερων των δραστηριοτήτων, δηλαδή των δραστηριοτήτων που εξαιρούνται από την εφαρμογή της οδηγίας 2004/17/ΕΚ και των δραστηριοτήτων που δεν εξαιρούνται, πρέπει να δίνεται έμφαση στις δραστηριότητες για τις οποίες προορίζεται κυρίως η σύμβαση. Σε περίπτωση σύναψης «μεικτής» σύμβασης, της οποίας σκοπός είναι κυρίως η στήριξη των ταχυδρομικών δραστηριοτήτων, εφαρμόζεται η διάταξη της οδηγίας 2004/17/ΕΚ. Εάν αντικειμενικά είναι αδύνατο να προσδιοριστεί για ποια δραστηριότητα προορίζεται κυρίως η σύμβαση, η σύμβαση συνάπτεται σύμφωνα με τους κανόνες που αναφέρονται στο άρθρο 9 παράγραφοι 2 και 3 της οδηγίας 2004/17/ΕΚ.
(81)
Η παρούσα απόφαση βασίζεται στη νομική και πραγματική κατάσταση από τον Ιούλιο έως τον Οκτώβριο 2011, όπως προκύπτει από τις πληροφορίες που διαβίβασαν η Magyar Posta και η ουγγρική αρχή ανταγωνισμού. Δύναται να αναθεωρηθεί εφόσον, λόγω σημαντικών μεταβολών στη νομική ή στην πραγματική κατάσταση, δεν πληρούνται πλέον οι όροι εφαρμογής του άρθρου 30 παράγραφος 1 της οδηγίας 2004/17/ΕΚ.
(82)
Τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση είναι σύμφωνα με τη γνώμη της συμβουλευτικής επιτροπής για τις δημόσιες συμβάσεις,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Η οδηγία 2004/17/ΕΚ δεν εφαρμόζεται στις συμβάσεις που συνάπτουν οι αναθέτοντες φορείς και οι οποίες έχουν σκοπό να επιτρέψουν την παροχή των ακόλουθων υπηρεσιών στην Ουγγαρία:
α)
Υπηρεσιών που επιτρέπουν τις καταθέσεις μετρητών σε λογαριασμό πληρωμών·
β)
Υπηρεσιών που επιτρέπουν την ανάληψη μετρητών από λογαριασμό πληρωμών·
γ)
Υπηρεσιών μεταφοράς χρηματικών ποσών·
δ)
Διαμεσολάβησης τρεχούμενων λογαριασμών και συναφών προϊόντων και υπηρεσιών·
ε)
Πιστωτικής διαμεσολάβησης·
στ)
Διαμεσολάβησης και αποδοχής των καρτών πληρωμής που εκδίδονται από πιστωτικά ιδρύματα·
ζ)
Διαμεσολάβησης επενδύσεων και ειδικών προϊόντων αποταμίευσης για λογαριασμό τρίτων·
η)
Διαμεσολάβησης ασφαλιστικών προϊόντων.
Άρθρο 2
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στη Δημοκρατία της Ουγγαρίας σύμφωνα με τις Συνθήκες.
Βρυξέλλες, 16 Δεκεμβρίου 2011.