РЕШЕНИЕ НА КОМИСИЯТА
от 29 юни 2011 година
относно държавни помощи SA.32504 (2011/N) и № C 11/10 (ex N 667/09), отпуснати от Ирландия за Anglo Irish Bank и Irish Nationwide Building Society
(нотифицирано под номер C(2011) 4432)
(само текстът на английски език е автентичен)
(текст от значение за ЕИП)
(2012/269/ЕС)
КОМИСИЯТА НА ЕВРОПЕЙСКИТЕ ОБЩНОСТИ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 108, параграф 2, първа алинея от него,
като взе предвид Споразумението за Европейското икономическо пространство, и по-специално член 62, параграф 1, буква а) от него,
като покани заинтересованите страни да представят мненията си в съответствие с горепосочените разпоредби (1),
като има предвид, че:
1. ПРОЦЕДУРА
1.1. Anglo Irish Bank
(1)
С решение от 14 януари 2009 г. Комисията временно одобри рекапитализацията на Anglo Irish Bank (наричано по-долу „Anglo“) (2). Въпросната рекапитализация не беше осъществена, тъй като вместо това Ирландия реши да национализира Anglo. С решение от 16 февруари 2009 г. Комисията заключи, че национализацията не включва държавна помощ (3).
(2)
С решение от 26 юни 2009 г. Комисията разреши отпускането на спешна помощ за Anglo под формата на капиталова инжекция в размер на 4 милиарда евро (4 000 милиона) за период от шест месеца въз основа на член 87, параграф 3, буква б) от Договора за създаване на Европейската общност, като Комисията взе под внимание ангажимента на Ирландия да ѝ предостави план за преструктуриране до края на ноември 2009 г. (4)
(3)
На 30 ноември 2009 г. Ирландия изпрати на Комисията план за преструктуриране (5), изготвен от Anglo (наричан по-долу „първоначалният план за преструктуриране на Anglo“). На 24 ноември и на 18 декември 2009 г. Комисията изпрати на Ирландия искания за информация относно първоначалния план за преструктуриране на Anglo.
(4)
На 17 февруари 2010 г. Ирландия уведоми Комисията за намерението си да направи допълнителна капиталова инжекция в Anglo в размер на 10,44 милиарда евро (наричано по-долу „втората рекапитализация“).
(5)
С решение от 31 март 2010 г. (6) Комисията временно одобри втората рекапитализация до вземане на окончателното ѝ решение относно плана за преструктуриране на Anglo. В споменатото решение Комисията реши също така да открие процедурата, определена в член 108, параграф 2 от Договора за функционирането на Европейския съюз (наричан по-долу „Договора“) относно първоначалния план за преструктуриране на Anglo и свързаните мерки за помощ от страна на Ирландия (наричано по-долу „решение за откриване“). Решението за откриване беше публикувано в Официален вестник на Европейския съюз на 7 август 2010 г. Комисията покани заинтересованите страни да представят мненията си относно помощта. Не бяха представени мнения от трети страни.
(6)
На 31 май 2010 г. Ирландия представи преразгледан план за преструктуриране на Anglo Irish Bank (наричан по-долу „вторият план за преструктуриране на Anglo“).
(7)
На 2 юни 2010 г. Комисията изпрати на Ирландия искане за информация относно втория план за преструктуриране на Anglo. Тези въпроси бяха обсъдени на среща на 24 юни 2010 г. между длъжностни лица от Комисията, ирландските органи и представители на Anglo. Освен това ирландските органи отговориха на поставените въпроси в писмен вид на 9 и на 12 юли 2010 г.
(8)
На 28 юни 2010 г. Ирландия уведоми Комисията за друга капиталова инжекция в размер до 10 054 милиона евро за Anglo (наричана по-долу „третата рекапитализация“) (7).
(9)
С решение от 10 август 2010 г. (8) Комисията временно одобри третата рекапитализация до вземане от нея на окончателното решение относно окончателния план за преструктуриране на Anglo.
(10)
На 31 август 2010 г. Ирландия представи ново предложение на Комисията относно преструктурирането на Anglo, предвиждащо разделяне и ликвидация на банката за период от десет години.
(11)
Ирландският министър на финансите обяви на 30 септември 2010 г., че в светлината на подробната оценка на възможностите за развитие на Anglo неговото преобразуване ще изисква общо сумарна капиталова инжекция в размер на 29,3 милиарда евро според основните прогнози и още 5 милиарда евро при неблагоприятен сценарий.
(12)
На 26 октомври 2010 г. Ирландия представи план за уреждане на финансовите задължения на Anglo (наричан по-долу „третият план за преструктуриране на Anglo“), в който подробно се обяснява как ще бъде осъществено уреждането на финансовите задължения на дружеството, представено за пръв път в нейното писмото от 31 август 2010 г.
(13)
През следващите седмици от службите на Комисията поискаха известни разяснения и на 29 октомври 2010 г. потърсиха допълнителна информация. Ирландските органи отговориха под формата на множество обменени електронни писма и конферентни разговори.
(14)
На 8 декември 2010 г. Ирландия уведоми Комисията за допълнителна рекапитализация в размер на 4 946 милиона евро (наричана по-долу „четвъртата рекапитализация“) и държавните гаранции по отношение на определени пасиви в полза на Anglo.
(15)
С решение от 21 декември 2010 г. (9) Комисията временно одобри четвъртата рекапитализация и гаранциите по отношение на определени пасиви в полза на Anglo до одобряването на окончателния план за преструктуриране на Anglo.
1.2. Irish Nationwide Building Society
(16)
С решение от 30 март 2010 г. Комисията временно одобри рекапитализация на Irish Nationwide Building Society (наричано по-долу „INBS“) в размер на 2,7 милиарда евро за период от шест месеца, считано от датата на осъществяване на рекапитализацията (22 декември 2009 г.), или - ако Ирландия представи план за преструктуриране преди тази дата - до приемане от страна на Комисията на окончателното решение относно плана за преструктуриране на INBS (наричана по-долу „първата рекапитализация на INBS“) (10).
(17)
Ирландският министър на финансите освен това обяви на 30 март 2010 г., че предвид намаляването на баланса на INBS в резултат на прехвърлянията към National Asset Management Agency (Националната агенция за управление на активи) (наричано по-долу „NAMA“) тази институция няма бъдеще като независимо самостоятелно дружество.
(18)
На 22 юни 2010 г. Ирландия изпрати на Комисията план за преструктуриране на INBS (наричан по-долу „план за преструктуриране на INBS“). Този план предвижда управлението на дружеството да продължи на базата на действащо предприятие в очакване на продажба на търговски купувач.
(19)
През следващите седмици Ирландия уведоми Комисията неофициално, че разглежда други варианти за бъдещето на INBS. По-специално Ирландия планира да провери какви са нагласите на пазара за придобиване на части от INBS.
(20)
На 30 септември 2010 г. ирландският министър на финансите направи публично изявление относно положението на ирландския банков сектор и обяви, че INBS има нужда от допълнителна рекапитализация в размер на 2,7 милиарда евро (което означава, че общата рекапитализация е в размер на 5,4 милиарда евро). Комисията беше уведомена за тази капиталова инжекция (наричана по-долу „втора рекапитализация на INBS“) на 12 октомври 2010 г.
(21)
С решение от 21 декември 2010 г. Комисията временно одобри втората рекапитализация на INBS за период от шест месеца или - ако Ирландия представи план за преструктуриране преди 31 януари 2011 г. - до приемане от Комисията на окончателно решение относно плана за преструктуриране на тази банка (11).
1.3. Съвместна процедура
(22)
На 28 ноември 2010 г. беше постигнато споразумение между Ирландия и Европейския съюз, Европейската централна банка (наричана по-долу „ЕЦБ“) и Международния валутен фонд относно Програма за подпомагане за Ирландия (наричана по-долу „Програма за подпомагане“). Ирландия се съгласи да предприеме, като част от Програмата за подпомагане, определени мерки за рекапитализиране и реорганизиране на банките в рамките на Програма за възстановяване на банковата система (наричана по-долу „Програма за банковата система“). В контекста на Програмата за банковата система Меморандумът за икономическите и финансовите политики (наричан по-долу „МИФП“) предвижда мерките, които са необходими за възстановяване жизнеспособността на финансовия сектор в Ирландия (12). Точка 10 от МИФП гласи, че: „ще бъдат предприети бързи и решителни действия за разрешаване на проблемите на Anglo Irish Bank (Anglo) и Irish Nationwide Building Society (INBS) по начин, който да предпазва вложителите и засилва банковата система. С оглед на това до края на януари 2011 г. ще представим на Европейската комисия преразгледано предложение, разработено в сътрудничество с МВФ, за разрешаване на проблемите на Anglo и INBS“ (13).
(23)
На 12 януари 2011 г. Ирландия предостави информация на Комисията по отношение на планираната продажба на депозити от Anglo и INBS. На 2 февруари 2011 г. и 21 февруари 2011 г. беше предоставена допълнителна информация относно процеса на продажба.
(24)
На 16 януари 2011 г. Ирландия представи на Комисията информация по отношение на предвиденото преобразуване на стопанските дейности на Anglo и INBS. На 31 януари 2011 г. Ирландия уведоми Комисията за съвместен план за преструктуриране и уреждане на финансовите задължения на Anglo и INBS (наричан по-долу „съвместен план за преструктуриране“).
(25)
На 5 април 2011 г. Ирландия актуализира съвместния план за преструктуриране, като включи въздействието на прехвърлянията на депозити и на облигации на NAMA, които са осъществени междувременно, и като замести прогнозните резултати и баланси на Anglo и INBS за 2010 г. с действителните, които междувременно са станали известни. На 21 април 2010 г. беше получена още една актуализация.
2. ОПИСАНИЕ НА ПОМОЩТА
2.1. Бенефициерите и техните затруднения
2.1.1. Anglo Irish Bank
(26)
От гледна точка на сума на баланса Anglo е една от най-големите банки, които работят в Ирландия. Към 31 декември 2010 г. нейният баланс възлиза на 72,2 милиарда евро (14) и кредитен портфейл в размер на […] (15) милиарда евро. От гледна точка на своя бизнес модел Anglo представлява „специализирана“ банка в кредитиране на операции с търговски недвижими имоти основно на три пазара: Ирландия, Обединеното кралство и Съединените американски щати. От началото на финансовата криза Anglo отчете тежки загуби, главно предизвикани от разходи от обезценка на търговския ѝ кредитен портфейл. Anglo беше национализирана от Ирландия на […] 2009 г.
(27)
Подробно описание на Anglo и на нейните затруднения е представено в раздели 2.2 и 2.3 от решението за откриване от 31 март 2010 г.
(28)
Бизнес моделът на Anglo се оказа неустойчив и доведе до безпрецедентни финансови затруднения и загуби в контекста на глобалната финансова криза. Бизнес моделът на Anglo беше прекомерно съсредоточен върху кредитирането на търговско имущество и доведе до прекалено големи експозиции на този сектор от икономиката, който беше особено сериозно засегнат от финансовата криза: цените на търговското имущество се понижиха от най-високата до най-ниската точка с повече от 62 % в Ирландия, 37 % в Обединеното кралство и 45 % в Съединените американски щати (16). Освен това отпускането на заеми от страна на Anglo беше финансирано отчасти от финансирането на едро - източник на финансиране, чието използване беше преустановено в резултат на финансовата криза.
(29)
Управлението на риска не беше достатъчно развито в Anglo и позволи неконтролирано нарастване на баланса, в съчетание с рискови практики на кредитиране (като предоставяне на заеми с голямо съотношение на заема към стойността на предоставения като обезпечение имот и отпускане на заеми с определен период, през който се заплаща само лихвата), по-специално през годините на ирландския имотен бум. През периода 1984-2008 г. балансът на банката нарастваше с общ темп на растеж от приблизително 30 % годишно, като през 2008 г. достигна сума на баланса […] милиарда евро. Съотношението на заемите към депозитите (наричано по-долу „LtD“) нарасна от 100 % преди 1990 г. на средно 217 % през периода 2008-2009 г.
(30)
Anglo получи четири рекапитализации, мярка за облекчаване на активите, благодарение на която прехвърли около 35 милиарда евро обезценени заеми на NAMA, и държавни гаранции за повечето от своите пасиви (вж. съображение 66).
2.1.2. INBS
(31)
Подробно описание на INBS беше посочено в раздел 2.1 от решение на Комисията от 30 март 2010 г. относно първата рекапитализация на INBS. По тази причина в настоящия раздел е представено само кратко обобщение.
(32)
INBS е строително дружество с обща сума на баланса от 12,1 милиарда евро към 31 декември 2010. Преди финансовата криза то беше шестата по големина ирландска финансова институция от гледна точка на баланса. То предлага на своите членове традиционни банкови продукти на дребно (а именно спестовни влогове и ипотеки). През годините преди финансовата криза INBS агресивно разшири своите дейности в областта на рисковото кредитиране на търговско имущество, което се превърна в основната му дейност. INBS осъществяваше дейност предимно в Ирландия, където разполагаше с клонова мрежа от 50 клона и 40 агента, и в Обединеното кралство, в което нямаше клонове.
(33)
Стойността на кредитния портфейл на INBS към 31 декември 2010 г. беше 1,9 милиарда евро след прехвърляне на 8,5 милиарда евро заеми на NAMA (17). Депозитите на дребно възлизаха на 3,9 милиарда евро към 31 декември 2010 г. INBS отчете загуба от 3,3 милиарда евро през 2009 г.
(34)
Затрудненията на INBS бяха предизвикани от прекалено голямата му експозиция на недобре гарантирани заеми за ирландско търговско имущество (приблизително 80 % от общия кредитен портфейл на INBS). Следователно когато финансовата криза удари и цените на имуществото, особено цените на търговското имущество, се понижиха драматично както в Ирландия, така и в Обединеното кралство, INBS беше в значителна степен изложено на загуби в своя кредитен портфейл. Тези загуби го принудиха на направи значителни обезценки през 2009 и 2010 г.
(35)
INBS получи две рекапитализации - мярка за облекчаване на активите, която му даде възможност да прехвърли около 8,9 милиарда евро обезценени заеми за търговско имущество на NAMA, и държавни гаранции за повечето от неговите пасиви (вж. съображение 67).
(36)
Преди първата рекапитализация от Ирландия INBS беше собственост на своите членове. В резултат на първата рекапитализация на INBS държавата пое пълен контрол върху банката. Следователно членовете изгубиха своя контрол върху INBS, както и всички икономически права на собственост.
2.2. Отделните планове за преструктуриране
2.2.1. Първоначалният план за преструктуриране на Anglo
(37)
Първоначалният план за преструктуриране на Anglo беше изпратен на Комисията на 30 ноември 2009 г. Подробно описание на първоначалния план за преструктуриране на Anglo е представен в раздел 2.4 от решението за откриване, в което Комисията изрази редица съмнения относно съответствието на този план с условията, определени в съобщението относно преструктурирането (18). По-специално Комисията подложи на съмнение способността на плана да доведе до възстановяване на дългосрочната жизнеспособност на Anglo, да ограничи до минимум разходите за преструктуриране и да ограничи нарушаването на конкуренцията. По тази причина Комисията откри по отношение на този план процедурата, предвидена в член 108, параграф 2 от Договора. Същевременно Комисията поиска да бъде представен преразгледан план за преструктуриране в срок до 31 май 2010 г.
2.2.2. Вторият план за преструктуриране на Anglo
(38)
На 31 май 2010 г. Ирландия представи преразгледан план за преструктуриране, в който беше посочен в значителна степен променен подход към преструктурирането на Anglo.
(39)
Както беше поискано в решението за откриване, вторият план за преструктуриране на Anglo представи редица възможни сценарии за преструктуриране: i) ликвидация на 100 % от Anglo за период от 12 месеца; ii) ликвидация на 100 % от Anglo за период от 10 години; iii) ликвидация на 100 % от Anglo за период от 20 години; iv) стабилизиране на цялата Anglo и запазването ѝ като действащо предприятие; както и v) разделяне, включващо ликвидация на 80 % от Anglo чрез създаването на дружество за управление на активи, като останалата част ще продължи да осъществява стопанска дейност (оздравена банка).
(40)
Сценарият с разделянето, посочен в точка v) от съображение 39, беше представен като предпочитаният вариант на ирландските органи. Според този сценарий дружеството за управление на активи ще държи „активите с по-ниско качество“, които няма да бъдат прехвърлени на NAMA или на оздравената банка (портфейл от 13,6 милиарда евро при разделянето), и ще се управлява с цел увеличаване до максимум на стойностите на възстановяване на активите, като същевременно се сведе до минимум финансирането от държавата. Дружеството за управление на активи няма да осъществява каквато и да било нова стопанска дейност и ще бъде ликвидирано през 2020 г.
(41)
Оздравената банка ще стане значително по-малка търговска банка, притежавана от държавата, която може да поддържа дългосрочна жизнеспособност със силно намалена сума на баланса и по-нисък рисков профил. Планирано е оздравената банка да бъде приватизирана в рамките на петгодишен срок, като се предвижда частично връщане на държавата на инвестициите ѝ в Anglo.
2.2.3. Третият план за преструктуриране на Anglo
(42)
На 26 октомври 2010 г., въз основа на представените на 31 август 2010 г. материали, Ирландия представи значително преработено предложение за преструктурирането на Anglo. Третият план за преструктуриране на Anglo очертава общите насоки на разделяне на Anglo на две независими от юридическа гледна точка държавни дружества, а именно - Банка за финансиране и Банка за възстановяване, което да доведе до ликвидация на Anglo за период от приблизително десет години. Ще е необходима допълнителна държавна помощ под формата на капиталови инжекции, продължаване на финансирането от Централната банка и подробна структура от държавни гаранции през жизнения цикъл на двете банки. Планът предвижда капиталово изискване в размер на 29,3 милиарда евро при базовия случай и 34 милиарда евро - при неблагоприятния сценарий.
(43)
Ирландия отбеляза, че новият подход към преструктурирането на Anglo, който предвижда, че тя ще престане да отпуска заеми, е предизвикан от влошаващата се пазарна обстановка. Според Ирландия условията за финансиране на Anglo и отношението към държавата (суверен) са се влошили след представянето на втория план за преструктуриране на Anglo, докато отстъпките по заемите, прехвърлени на NAMA, и загубите по кредитния портфейл, който не е прехвърлен на NAMA, бяха по-високи от очакваното.
2.2.4. Планът за преструктуриране на INBS
(44)
Планът за преструктуриране на INBS беше представен на Комисията на 22 юни 2010 г. В съответствие с поисканото в първото решение за рекапитализация на INBS, в плана за преструктуриране на INBS бяха разгледани няколко варианта за банката: i) преструктуриране и продължаване на стопанската дейност с цел продажбата ѝ около 2013 г.; ii) незабавна ликвидация; или iii) постепенна ликвидация, която да приключи към 2020 г. Продажбата изисква най-малко подпомагане от държавата в допълнение към вече предоставените от държавата 2,7 милиарда евро към момента на представянето на плана.
(45)
По време на подготовката за продажба е планирано INBS да се превърне в малка спестовно-кредитна институция. То ще прехвърли значителна част от съществуващия си търговски кредитен портфейл на NAMA и ще преустанови търговското кредитиране, като ще предоставя само жилищни ипотечни заеми и спестовни сметки за клиентите си.
(46)
Планът за преструктуриране на INBS не предвижда никакви конкретни мерки за ограничаване на нарушаването на конкуренцията, създадено от помощта.
2.3. Съвместният план за преструктуриране на Anglo и INBS
2.3.1. Описание на съвместния план за преструктуриране
(47)
На 31 януари 2011 г. Ирландия представи на Комисията съвместния план за преструктуриране и уреждане на финансовите задължения на Anglo и INBS. Съвместният план за преструктуриране предвижда, след като бъдат продадени съответните им депозитни портфейли, сливане на Anglo и INBS в едно дружество (наричано по-долу „слятото дружество“), което ще бъде лицензирано, напълно регулирано и 100 % собственост на държавата. Съвместният начален баланс след сливането ще възлиза на [60-70] милиарда евро.
(48)
Слятото дружество ще: i) уреди наследения портфейл от заеми за търговско имущество на Anglo за период от десет години чрез обратни изкупувания и продажби; ii) уреди ипотечния портфейл за дейности на дребно на INBS за период от […] години […]; и iii) разчита […]. Слятатата банка ще притежава само малко количество депозити и няма да се занимава с предоставянето на каквито и да било нови заеми или други дейности.
(49)
Слятото дружество ще притежава различни записи на заповед, използвани за рекапитализацията както на Anglo, така и на INBS. Всички записи на заповед ще се уреждат в съответствие с техния график за плащане (19). […]. Слятото дружество ще има също така малък подчинен дълг, който ще отговаря на сумата, която не успее да изкупи в рамките на последващите мероприятия за управление на пасивите.
(50)
Целта на предложения съвместен план за преструктуриране е да избегне риска от по-нататъшни загуби от отпускането на нови заеми, да управлява ефективното уреждане на кредитните портфейли и да поддържа изискванията за държавна помощ на минимално равнище. Обединяването на двата кредитни портфейла в едно слято дружество осигурява синергия по отношение на възможности, инфраструктура и процеси.
2.3.1.1. Депозити
(51)
В съответствие с Програмата за подпомагане Ирландия се задължи преди сливането да прехвърли депозитите (които са записани в пасивите на баланса) и облигациите на NAMA (които са записани в активите на баланса) на Anglo и INBS на жизнеспособни институции в открит процес. Беше представена покана за представяне на предложения за пакета от облигации на NAMA и депозити. Продажбата на около 12,2 милиарда евро депозити и около 15,9 милиарда евро облигации на NAMA и на двете дружества беше осъществена (20) на 24 февруари 2011 г.
(52)
За разлика от минали версии на плановете за преструктуриране на Anglo слятото дружество по принцип няма да държи депозити за финансиране на неговите активи, а вместо това ще напусне пазара на депозити.
(53)
Въпреки това, в съответствие с ангажиментите (вж. раздел 2.2.5.1), слятото дружество ще има право да държи малка сума корпоративни депозити като гаранция за заемите, предоставени на няколко корпоративни институции (наследени обезпечени или депозити, свързани със сметки на заемополучатели). Съвместният план за преструктуриране приема, че максималната сума на депозитите ще бъде 1 милиард евро към момента на сливането.
2.3.1.2. Финансиране
(54)
Съвместният план за преструктуриране се базира на следните допускания:
i)
[…];
ii)
падежът на съществуващото финансиране на едро в размер на […] милиарда евро ще настъпи съгласно съществуващите графици (по-голямата част в рамките на четири години), […].
2.3.1.3. Гаранции
(55)
Слятото дружество изисква широк набор от държавни гаранции (вж. също така съображение 69), обхващащи следните експозиции:
i)
държавна гаранция за все още неуредените депозити и облигации - тази гаранция ще е необходима за целия срок на съвместния план за преструктуриране и понастоящем е предоставена по схемата за гарантиране на допустимите пасиви (наричана по-долу „схемата за ГДП“). След изтичане на срока на схемата за ГДП гаранцията ще трябва да бъде предоставена на специална база;
ii)
държавна гаранция за ИНБ (Ирландска национална банка) по отношение на необезпечената част от СПОЛ (спешната помощ за осигуряване на ликвидност) за Anglo/INBS, което ще осигури достъп на слятото дружество до необходимото финансиране от ИНБ /СПОЛ […];
iii)
държавна гаранция по отношение на определени пасиви за неговите задбалансови сделки, услуги и възможности за сделки […] (21).
(56)
Според съвместния план за преструктуриране слятото дружество няма да извършва никакви плащания за държавните гаранции освен гаранциите по депозити (50 базисни пункта) за срока на схемата за ГДП и по вече гарантираните неуредени облигации (за които ще се плаща такса в размер 95-125 базисни пункта през срока на схемата за ГДР до настъпването на падежа им).
2.3.1.4. Капитал
(57)
В базовия случай съвместният план за преструктуриране приема, че няма да е необходим никакъв допълнителен капитал освен този, който действително е влят до момента, а именно 34,7 милиарда евро (29,3 милиарда евро за Anglo и 5,4 милиарда евро за INBS) (22). Тези суми отговарят на сумите, които вече са разрешени съгласно четирите решения за оздравяване на Anglo и двете решения за оздравяване на INBS (23). Съвместният план за преструктуриране предвижда, че при неблагоприятен сценарий (свързан с особено високи нива на обезценка и загуби при освобождаването от заеми) изискванията за капитал ще нараснат до 38 милиарда евро, което означава допълнителен капитал в размер на 3,3 милиарда евро […] през периода на прилагане на плана (а именно десет години). Освен риска от по-високите нива на обезценка и загубите от освобождаване от заеми, съвместният план за преструктуриране посочва също така няколко допълнителни риска, които биха могли да доведат до прибягване от страна на слятото дружество до […] 3,3 милиарда евро капитал при неблагоприятния сценарий.
2.3.1.5. Основни допълнителни рискове, свързани със съвместния план за преструктуриране
(58)
Първо, в съвместния план за преструктуриране е посочен риск от увеличение на разходите за финансиране и риск, свързан с обменните курсове. […] (24). Като цяло слятото дружество ще има нужда от около […] финансиране от централната банка към момента на сливането. Тази нужда от финансиране постепенно ще намалява до […]. Ако не може да се разчита на финансиране от централната банка в планираната степен и за предвидения срок (25), слятото дружество ще трябва да разчита на други източници на финансиране, ако такива съществуват, които може да са по-скъпи.
(59)
Освен това част от активите на слятото дружество са дългосрочни активи с фиксиран лихвен процент (обикновено записи на заповед), които се финансират чрез много краткосрочно финансиране […].
(60)
[…].
(61)
Освен това съвместният план за преструктуриране подчертава рисковете, свързани със затрудненията на слятото дружество при осъществяване на неговата стопанска дейност на базата на действащо предприятие, докато е в процес на преобразуване […]. Накрая процесът на сливане може да доведе до завишени оперативни рискове, които от своя страна изискват допълнителен капитал.
(62)
Трудно е да се прецени каква е вероятността от осъществяване на практика на тези рискове. Тези рискове и несигурностите не са включени в очакваните нужди от капитал в неблагоприятния сценарий.
2.3.2. Ангажиментите
(63)
Ирландия пое редица ангажименти, свързани със слятото дружество, с цел по-специално да се ограничи нарушаването на конкуренцията от държавното подпомагане, получено от Anglo и INBS. Споменати ангажименти са изложени в тяхната цялост като приложение I към настоящото решение. За целите на настоящото решение Комисията е направила неизчерпателно обобщение в съображения 63-66.
i)
срок на ангажиментите: освен ако е предвидено друго, всички ангажименти, поети от Ирландия, ще останат в сила и ще са приложими до пълното и цялостно уреждане на активите на слятото дружество, включително записи на заповед;
ii)
забрана за развиване на нови дейности и за навлизане на нови пазари: слятото дружество няма да развива никакви нови дейности и няма да навлиза на нови пазари, т.е. слятото дружество няма да осъществява каквито и да било дейности, различни от дейностите, които съответстват на управлението на уреждането на финансовите задължения във връзка с наследения кредитен портфейл на Anglo и INBS (включително продажба на заеми, по целесъобразност, с цел увеличаване до максимум на стойностите на възстановяване). По-специално слятото дружество ще поддържа и ще използва своето разрешение за осъществяване на банкова дейност само доколкото това е необходимо за уреждането на кредитните портфейли и няма да го използва за развиване на нови дейности. […];
iii)
управление на съществуващи активи: слятото дружество ще управлява съществуващите търговски активи по такъв начин, че да се увеличи до максимум нетната настояща стойност (наричана по-долу „ННС“) на активите в съответствие с обичайната търговска практика. По-специално ако даден клиент не може да спази сроковете на заема си, слятото дружество ще преструктурира условията по заема, само ако подобно преструктуриране ще доведе до повишаване на ННС на заема (т.е. ако ННС на паричните потоци, които могат да се очакват от преструктурирането, е по-висока от настоящата стойност на паричните потоци, които могат да се очакват от ликвидацията). Накратко, слятото дружество ще управлява своя търговски портфейл от активи по същия начин, както частният управител на активи би управлявал уреждането на финансовите задължения по аналогичен портфейл.
Що се отнася до ипотечните активи на слятото дружество, mutatis mutandis ще се прилагат същите задължения, които важат за търговските задължения;
iv)
забрана за придобивания: слятото дружество няма да придобива или приема участия в никаква друга фирма освен с предварителното съгласие на Комисията;
v)
забрана за купони и прибягване до подчинен дълг и хибридни капиталови инструменти: слятото дружество няма да изплаща купони или да прибягва до подчинени дългови инструменти и хибридни капиталови инструменти, освен ако е правно задължено да направи това;
vi)
горна граница на отпускането на нови заеми: нетният търговски кредитен портфейл на слятото дружество няма да надвишава прогнозите в съвместния план за преструктуриране с повече от […] в нито една отделна година през периода на плана. Що се отнася до портфейла от ипотечни заеми, слятото дружество ще ограничи по-нататъшните траншове до сумите, за които са поети ангажименти по договор, и суми, произтичащи от преструктурирането на съществуващи ипотечни заеми. Горната граница на общата сума на по-нататъшните ипотечни траншове се определя на максимум […] за периода, започващ на 1 януари 2011 г. и приключващ на 31 декември 2012 г., и […] годишно след това;
vii)
в допълнение към търговския кредитен портфейл ще се прилагат така също следните поети ангажименти по отношение на кредитирането:
а)
поети като ангажименти по договор, но все още неизплатени суми: слятото дружество ще има право да отпуска средства по заеми, по които са поети ангажименти по договор, но все още не са изплатени. Тези плащания обаче няма да превишават обща сума в размер на […] за целия период на съвместния план за преструктуриране по отношение на кредитния портфейл на слятото дружество;
б)
допълнително финансиране на съществуващи заемополучатели: слятото дружество не може да предоставя допълнително финансиране, за което не са поети ангажименти по договор към момента на одобряване на съвместния план за преструктуриране (в съответствие с ангажимента, посочен в подточка ii).
Като изключение от посочената забрана слятото дружество може да отпуска малки допълнителни суми на съществуващи регулаторни групи, ако това отговаря на ангажимента по подточка iii):
-
абсолютно е наложително да се запази стойността на обезпечението по заема (например да се покрият разходите за поддържане на обезпечението, застраховка, данък, гаранция, неплатежоспособност или съдебни разноски), или
-
по друг начин е свързано с повишаване на очакваната възстановителна стойност на заем или друг актив на база ННС (например посрещане на съществено важни нужди от инвестиционен оборотен капитал или нужди от ликвидност на основната стопанска дейност),
-
слятото дружество може да предоставя такова допълнително финансиране, само:
-
ако въпросната номинална експозиция е по-малка от […], допълнителното финансиране няма да надвишава […] от номиналната експозиция,
-
ако въпросната номинална експозиция е между […] и […], допълнителното финансиране няма да надвишава […],
-
ако въпросната номинална експозиция надвишава […], допълнителното финансиране няма да надвишава […] от номиналната експозиция;
в)
нови заемополучатели: слятото дружество може да отпуска средства на нов заемополучател (или група от заемополучатели, наречена също така „регулаторна група“), само ако са изпълнени следните условия:
-
постъпленията се използват за намаляване на експозицията на съществуващ заемополучател или регулаторна група,
-
сделката като цяло не повишава общата нетна експозиция на слятото дружество,
-
новото кредитиране повишава очакваните възстановителни стойности (измерени чрез ННС) в сравнение с други стратегии за преструктуриране или реализиране на обезпечението, както и
-
лихвата не се капитализира („натрупване на лихвата“);
viii)
специфични ангажименти за кредитиране в ипотечния портфейл: слятото дружество няма да има право да предоставя финансиране, за което не е поет ангажимент по договор към момента на одобрение на съвместния план за преструктуриране. Като изключение от това правило, когато балансът по заема превиши стойността на ипотекираното имущество, слятото дружество може да улесни обратното му изкупуване чрез продажба на имуществото, като предостави допълнително финансиране на продавача, което ще даде възможност за погасяване на неуредения баланс, ако предоставянето на финансиране не противоречи на ангажимента по подточка iii);
ix)
допълнителни изключения в национален интерес: по изключение и в национален интерес Ирландия може да определи допълнителни изключения от ограниченията за кредитиране, посочени в подточки vii) и viii), които може да са необходими за повишаване на очакваните възстановителни стойности на база ННС. Тези решения подлежат на предварително одобрение от Комисията;
х)
депозити - прехвърляне на депозитите на Anglo и INBS: след прехвърляне на наследените депозити на Anglo и INBS в слятото дружество ще останат определени категории депозити и сметки, които не са включени в прехвърлянето. Общата сума на депозитите от съществуващи клиенти към датата на сливането в нито един момент няма да надвишава […] милиарда евро. Слятото дружество ще намалява своите депозити горе-долу със същия процент, с който се урежда общият нетен кредитен портфейл. Освен това депозитният портфейл на слятото дружество няма да надвишава прогнозите от съвместния план за преструктуриране с повече от 200 милиона евро в който и да било момент. Категориите депозити, запазени от слятото дружество, са посочени в следните букви а) - з):
а)
депозити, които към момента на прехвърляне на наследените депозити на Anglo и INBS на жизнеспособни институции се държат от или от името на някое дъщерно предприятие на Anglo или INBS, с изключение на дъщерното предприятие на Anglo на остров Ман;
б)
гаранционни сметки (в полза на Anglo или INBS, или което и да било друго лице) и депозити, свързани или отнасящи се до регулаторна група от Anglo или INBS, или сметки, обвързани с основния лихвен процент към момента на прехвърлянето на депозитите на Anglo и INBS на две други ирландски банки (26);
в)
депозити, деноминирани във валути, различни от евро, щатски долари (USD) или лири стерлинги (GBP), към момента на прехвърляне на депозитите. При настъпване на падежа им те няма да бъдат заменени;
г)
депозити, които са държани или отчетени в клонове в Джърси, в Дюселдорф, Германия, или във Виена, Австрия. При настъпване на падежа им те няма да бъдат заменени;
д)
всички сметки с отрицателни салда;
е)
сметки за вътрешен контрол;
ж)
сметки, когато сметката или клиентът, с когото е свързана сметката, е получил известие за разследване от полицията, от орган, занимаващ се с измами или разследвания; и
з)
всички сметки на INBS, които са обозначени в счетоводните записи на прехвърлителя с клон „[…]“;
xi)
контролиращо доверено лице: слятото дружество ще назначи контролиращо доверено лице, което подлежи на одобрение от Комисията, което ще следи за спазването от слятото дружество на ангажиментите, посочени в приложение I. Контролиращото доверено лице ще бъде назначено за период от три години.
(64)
Ирландия ще гарантира спазването от страна на слятото дружество на ангажиментите, посочени в приложение I. Ирландия ще представя редовни доклади за мерките, които са предприети с цел спазване на посочените ангажименти. Първият доклад следва да бъде представен на Комисията в срок шест месеца от датата на съобщаване на настоящото решение и след това на всеки шест месеца.
2.4. Държавни мерки, оценени в настоящото решение
(65)
Както Anglo, така и INBS са получили значителна сума държавна помощ. След сливането слятото дружество ще се възползва също така от няколко държавни мерки. Тези мерки са представени в настоящия раздел (вж. също така таблица 1).
(66)
През срока на оздравителния период Anglo получи няколко мерки за държавна помощ, които са били одобрени от Комисията в различните решения, свързани с настоящото дело (27), и които са посочени в букви а) - х) от настоящото съображение и съображения 67, 68 и 69:
а)
държавна гаранция по схемата за ФПКИ, обхващаща депозитите на Anglo (на дребно, търговски, институционални и междубанкови), обезпечени облигации, главен дълг и подчинен срочен дълг за периода от 1 октомври 2008 г. до 30 септември 2010 г. (28);
б)
първа рекапитализация на Anglo в размер на 4 милиарда евро (29);
в)
държавни гаранции по схемата за ГДП, обхващащи депозити, главни необезпечени сертификати за депозит, главни необезпечени търговски книжа, главни необезпечени облигации и полици (30);
г)
мярка за облекчаване на активите под формата на прехвърляне на 35 милиарда евро (31) обезценени заеми за търговско имущество на NAMA със средна отстъпка от [50-70] % (32);
д)
втора рекапитализация в размер на 10,44 милиарда евро, от които Ирландия реално е отпуснала 10,3 милиарда евро (33);
е)
трета рекапитализация в размер на 10 054 милиона евро (от които 8 580 милиона евро са отпуснати при одобряването, а останалата част - 1 474 милиона евро - са влети заедно с четвъртата капиталова инжекция (вж. мярка з) (34);
ж)
гаранция на текущите пасиви на Anglo след повторното прилагане на схемата за ГДП, за да обхване такива ценни книжа, по-специално търговски ценни книжа, сертификати за депозит, междубанкови депозити и корпоративни депозити с падеж от по-малко от три месеца (обхванатата сума е около […] милиарда евро към 31 декември 2010 г.) (35);
з)
беше отпусната допълнителна рекапитализация в размер на 4 946 милиона евро, за да бъдат покрити допълнителните загуби в резултат на ускореното прехвърляне на обезценените заеми за застрояване на имоти на NAMA и загуби от кредитния портфейл, който не е бил прехвърлен на NAMA, до […]. Останалото салдо от третата рекапитализация (мярка е) в размер на 1 474 милиона евро вече е влято заедно с 4 946 милиарда евро (36);
и)
гаранция по определени задбалансови сделки, обхващаща сума, която се изчислява приблизително на […] милиарда евро (37).
(67)
По време на оздравителния период INBS е получило следните мерки й) - о), които са одобрени от Комисията:
й)
гаранция по схемата за ФПКИ, обхващаща депозитите на INBS (на дребно, търговски, институционални и междубанкови), обезпечени облигации, главен дълг и подчинен срочен дълг за периода от 1 октомври 2008 г. до 30 септември 2010 г. (38);
к)
първа рекапитализация в размер на 2,7 милиарда евро (39);
л)
държавни гаранции по схемата за ГДП, обхващащи депозити, главни необезпечени сертификати за депозит, главни необезпечени търговски книжа, главни необезпечени облигации и полици (40);
м)
мярка за облекчение на активите под формата на прехвърляне на 8,9 милиарда евро (41) обезценени заеми за търговско имущество на NAMA със средна отстъпка от 64 % (42);
н)
държавна гаранция за текущите пасиви на INBS след повторното прилагане на схемата за ГДП, за да обхване такива ценни книжа, по-специално търговски книжа, сертификати за депозит, междубанкови депозити и корпоративни депозити с падеж от по-малко от три месеца (обхванатата сума към 31 декември 2010 г. е около […] милиона евро) (43);
о)
втора рекапитализация в размер на 2,7 милиарда евро (44).
(68)
В допълнение към мерките за държавна помощ а) - о), включени в съображения 66 и 67, Anglo и INBS преди сливането са получили допълнителни мерки за оздравяване п) и р):
п)
Anglo е получило държавна гаранция за част от СПОЛ, предоставена на Anglo от ИНБ от март 2009 г. до сливането с INBS. Тази гаранция обхваща до […] милиарда евро от СПОЛ (45);
р)
INBS също е получило държавна гаранция за част от СПОЛ, предоставена на INBS от ИНБ от 24 февруари 2011 г. до сливането с Anglo. Тази гаранция обхваща до […] милиарда евро.
(69)
След сливането на слятото дружество ще бъдат предоставени следните мерки с) - х):
с)
държавна гаранция за останалите депозити на клиенти в максимален размер […] милиарда евро;
т)
продължение на държавната гаранция за задбалансови сделки, обхващаща сума в размер приблизително на […] милиарда евро;
у)
държавна гаранция като част от СПОЛ, предоставена от ИНБ на слятото дружество, която по същество съчетава и двете гаранции за СПОЛ, предоставени поотделно на Anglo и на INBS. Тази гаранция се изчислява на до […] милиарда евро към момента на започване на сливането, като след това ще намалява […];
ф)
допълнителна рекапитализация, […], за покриване на допълнителни загуби в случай на допълнителни затруднения в размер на 3,3 милиарда евро;
х)
държавна гаранция за неуреденото финансиране на едро, покрито по схемата за ГДП, което е прехвърлено от Anglo на слятото дружество, обхващаща сума в размер на […] милиарда евро (46).
2.4.1. Оздравителни мерки, които са одобрени от Комисията
(70)
Що се отнася до мерки а) - о), посочени в съображения 66 и 67, те вече са били оценени от Комисията в рамките на предишни решения, касаещи Anglo и INBS, и са определени като оздравителна помощ. Освен оздравителните мерки Ирландия уведоми Комисията за допълнителни мерки, предвидени да направят възможно преобразуването на Anglo и INBS - мерки п) - х), посочени в съображения 68 и 69.
(71)
По отношение на мерките, които вече са одобрени от Комисията (а именно мерки а) - о), посочени в съображения 66 и 67), следва да се отбележи, че гаранционната схема за ФПКИ от 30 септември 2010 г. вече не е в сила (мерки а) и й), посочени в съображения 66 и 67) и е заместена от схемата за ГДП и повторното прилагане на схемата за ГДП към текущи пасиви (мерки в), ж), л) и н), посочени в съображения 66 и 67). След сливането тези схеми ще бъдат заместени от индивидуални държавни гаранции (мерки р) и х), посочени в съображение 69), когато схемата за ГДП повече няма да съществува (вж. съображения 77 и 81).
(72)
Що се отнася до мерки г) и м), посочени в съображения 66 и 67, прехвърлянето на […] заеми на NAMA беше осъществено през ноември 2010 г. при средна отстъпка от 62 % за Anglo и 64 % за INBS.
(73)
Заедно с четвъртата рекапитализация Anglo получи също така държавна гаранция за своите задбалансови сделки (мярка и), посочена в съображение 66). Тази гаранция, за която Anglo не плаща такса, по същество дава сигурност на контрагентите на Anglo по сделки с деривативни инструменти (главно договори за хеджиране) и клирингови споразумения.
2.4.2. Допълнителни оздравителни мерки
(74)
Anglo и INBS са получили допълнителни оздравителни мерки преди сливането и, следователно, действително преструктуриране (мерки п) и р), посочени в съображение 68). От март 2009 г. до сливането Anglo вече е получило СПОЛ от ИНБ, която отчасти е гарантирана от държавата (мярка п). Гарантираната от държавата част от СПОЛ се е променяла - от […] милиарда евро през септември 2010 г. до […] милиарда евро през март 2011 г. Anglo заплаща на ИНБ лихва, която се състои от базовия лихвен процент на ЕЦБ (понастоящем 125 базисни пункта) плюс […] базисни пункта (наричани по-долу „бп“) за СПОЛ, но не плаща такса за гаранцията.
(75)
INBS е получило също така държавна гаранция за част от СПОЛ, предоставена от ИНБ (мярка р), посочена в съображение 68). Като цяло INBS е получило държавна гаранция за своята СПОЛ в размер на […] милиарда евро от 24 февруари 2011 г. нататък до сливането с Anglo. INBS също плаща лихва на ИНБ, състояща се от основния лихвен процент на ЕЦБ (понастоящем 125 бп) плюс […] бп за СПОЛ, но не плаща такса за държавната гаранция.
2.4.3. Мерки за слятото дружество
(76)
Слятото дружество […] от няколко държавни гаранции и капиталова инжекция в размер на 3,3 милиарда евро при неблагоприятния случай (мерки с) - х), посочени в съображение 69).
(77)
Слятото дружество ще се възползва от държавна гаранция за депозитите, които ще му бъдат прехвърлени от Anglo и INBS (мярка с), посочена в съображение 69). Максималният размер на тези депозити ще бъде 1,05 милиарда евро. По-специално те се състоят от депозити, които или са обезпечени, или са свързани със сметка на заемополучателя, която е прехвърлена към слятото дружество, и по тази причина те не са били прехвърлени от страна на Anglo и INBS. Слятото дружество ще плаща фиксирана такса от 50 бп за срока на схемата за ГДП, а след това - нищо.
(78)
Слятото дружество ще се възползва също така от мярка, отпусната на Anglo преди сливането, а именно продължаване на държавната гаранция за задбалансови сделки в размер, който приблизително е изчислен на около […] милиарда евро (47) (мярка т), посочена в съображение 69). Слятото дружество няма да плаща такса за тази гаранция.
(79)
С цел да се финансира преобразуването на Anglo и INBS в съвместния план за преструктуриране се предвижда слятото дружество да се възползва от държавна гаранция за част от СПОЛ, която ще получи (мярка у), посочена в съображение 69). Като цяло, при започване на сливането слятото дружество ще има достъп до СПОЛ в размер до […] милиарда евро, като сумата ще намалява след това […]. Слятото дружество ще заплаща на ИНБ лихва в размер на […] бп за финансирането в евро и […] бп за финансирането в чуждестранна валута, но няма да плаща такса за държавната гаранция.
(80)
Според съвместния план за преструктуриране […] в случай на допълнително влошаване на неговото финансово положение (неблагоприятен случай - мярка ф), посочена в съображение 69). В такъв случай […] до 3,3 милиарда евро капитал […]. Този подход ще гарантира, че слятото дружество изпълнява съответните минимални регулаторни капиталови изисквания, определени от ирландския финансов регулатор (понастоящем 8 % коефициент на адекватност на общия капитал).
(81)
Накрая, слятото дружество ще се възползва от държавна гаранция за съществуващото финансиране на едро в размер на около 3 милиарда евро, което ще бъде прехвърлено от Anglo на слятото дружество (мярка х), посочена в съображение 69). Слятото дружество ще плаща такса между 95 и 125 бп през срока на схемата за ГДП и няма да плаща такса след това.
Обзор на мерките, предоставени на Anglo, INBS и слятото дружество (посочени в съображения 66-69)
Мерки, предоставени на Аnglo, Банката за възстановяване и Банката за финансиране
№
Вид мярка
Сума (в млрд. евро)
Възнаграждение
Одобрени оздравителни мерки
Аnglo Irish Вапк
а
Гаранция по схемата за ФПКИ
Най-висока - […] млрд. евро към септември 2008 г. (48)
Фиксирана такса 18,5 бп, покачване до 32 бп
б
Първа рекапитализация
4 милиарда евро
Без възнаграждение
в
Гаранция по схемата за ГДП
[…] милиарда евро (49)
Препоръка на ЕЦБ + 40 бп (50)
г
Мярка за облекчаване на активи - прехвърляне на допустими заеми на NAMA
Прехвърлени 35 милиарда евро
-
д
Втора рекапитализация
10,44 милиарда (51) евро(10,3 милиарда евро)
Няма възнаграждение
е
Трета рекапитализация
10 054 милиона евро
Няма възнаграждение
ж
Гаранция за текущи пасиви
около […] милиарда евро към декември 2010 г.
160 бп към декември 2010 г. (50)
з
Четвърта рекапитализация
4 946 милиона евро
Няма възнаграждение
и
Гаранция за определени задбалансови пасиви
Изчислен брутен максимум […] милиарда евро (52)
Няма такса
Irish Nationwide Building Society
й
Гаранция по схемата за ФПКИ
Най-висока - […] млрд. евро към октомври 2008 г. (48)
Фиксирана такса 18,5 бп, покачване до 25,6 бп
к
Първа рекапитализация
2,7 милиарда евро
Обезпечава правата върху нетните излишни активи на дружеството
л
Гаранция по схемата за ГДП
[…] милиарда EUR (49)
Препоръка на ЕЦБ + 40 бп (50)
м
Мярка за облекчаване на активите - прехвърляне на допустими заеми на NAMA
Прехвърлени 8,9 милиарда евро
-
н
Гаранция за текущи пасиви
около[…] милиона евро към декември 2010 г.
160 бп към декември 2010 г. (50)
о
Втора рекапитализация
2,7 милиарда евро
Няма възнаграждение
Допълнителни оздравителни мерки
Anglo Irish Bank
п
Гаранция за спешна помощ за осигуряване на ликвидност
Най-висока гаранция […] млрд. евро до 16.3.2011 г. (53)
,[…] няма такса за гаранцията
Irish Nationwide Building Society
р
Гаранция за спешна помощ за осигуряване на ликвидност
Гарантирани […] милиарда евро
[…], няма такса за гаранцията
Мерки за преструктуриране
Слято дружество
с
Продължаване на гаранцията за останалите депозити
Макс. […] милиарда евро
Гарантирани за срока на уреждането, първо от ГДП, а след нейното изтичане - на специална база при 50 бп
т
Продължаване на гаранцията за задбалансовите сделки
Изчислено на около […] милиарда евро (52)
Няма такса
у
Продължаване на гаранцията за спешната помощ за осигуряване на ликвидност или друг подобен механизъм
Изчислено на до […] милиарда евро
3
ф
Рекапитализация в неблагоприятния случай
3,2 милиарда евро
Няма възнаграждение
х
Гаранция за неуреденото финансиране на едро, покрито от ГДП
около […] милиарда
Такса в съответствие с ГДП за нейния срок, след това няма такса
3. ОСНОВАНИЯ ЗА ОТКРИВАНЕ НА ПРОЦЕДУРАТА
(82)
Комисията откри официална процедура по разследване във връзка с първоначалния план за преструктуриране на Anglo на 31 март 2010 г. чрез приемането на решение за откриване. Оттогава на няколко пъти Ирландия в значителна степен измени плана за преструктуриране на Anglo, преди да представи съвместния план за преструктуриране на Anglo и INBS на 31 януари 2011 г. Повечето от изразените съмнения в решението за откриване (вж. раздел 4.3.1 от споменатото решение (54)) се отнасяха по-специално до първоначалния план за преструктуриране на Anglo, който беше основан на допускането, че Anglo ще бъде разделено на оздравена банка и банка с проблемни активи. Следователно споменатите съмнения вече не са от значение, тъй като Anglo няма да предприема нови дейности, а вместо това ще бъде слято с INBS и с течение на времето ще се съсредоточи върху уреждането на своя кредитен портфейл.
(83)
За целите на изчерпателността обаче в раздел 3.1 е представено обобщение на съмненията, които Комисията изрази в своето решение за откриване.
3.1. Решение за откриване
(84)
Комисията изрази съмнения по отношение на възстановяването на жизнеспособността на оздравената банка (наричана също в решението за откриване „Новото дружество“) и организираната ликвидация на банката с проблемни активи (наричана също в решението за откриване „Старата Anglo“), тъй като към момента на приемане на решението нямаше достатъчно информация относно бизнес плановете на двете дружества. Комисията изрази съмнения също така дали е достатъчна приблизителната оценка на обезценките на заемите, които са прехвърлени на NAMA, и на тези, които не са прехвърлени на NAMA. Освен това макроикономическите допускания, предвидени в първоначалния план за преструктуриране на Anglo, изглеждаха непълни и следователно породиха съмнения относно основателността им. Комисията изрази съмнения също така по отношение на определени нови дейности, които оздравената банка би могла да осъществява в области, в които няма никакъв предишен опит. Комисията изрази съмнения също така дали на база на плана ще могат да бъдат покрити нуждите от финансиране и ликвидност на оздравената банка.
(85)
Що се отнася до споделянето на тежестта и собственото участие на Anglo, Комисията постави под въпрос дали е достатъчно собственото участие в преструктурирането на самото Anglo, предвид факта, че оздравената банка ще се разширява с нови дейности - нещо, което ще изисква значителни инвестиции. Освен това Комисията подчерта, че в първоначалния план за преструктуриране на Anglo ирландските органи не са разгледали въпроса дали Anglo би могла да участва в своето преструктуриране чрез продажбата на активи или с други средства.
(86)
По отношение на мерките за ограничаване на нарушаването на конкуренцията, предизвикано от голямата държавна помощ, предоставена на Anglo, Комисията отбеляза, че се съмнява, че представените в плана мерки са достатъчни, за да се компенсира нарушаващото въздействие на помощта за Anglo.
4. МНЕНИЯ НА ЗАИНТЕРЕСОВАНИ СТРАНИ
(87)
Комисията не получи никакви мнения от трети страни в резултат на публикуването на решението за откриване в Официален вестник на Европейския съюз.
5. МНЕНИЕ НА ИРЛАНДИЯ
(88)
Ирландия не представи никакво мнение относно решението за откриване, но вместо това изпрати втория план за преструктуриране на Anglo, а след това третия план за преструктуриране на Anglo на 26 октомври 2010 г.
(89)
Третият план за преструктуриране вече е заменен със съвместния план за преструктуриране, представен от Ирландия на 31 януари 2011 г.
6. ОЦЕНКА
6.1. Наличие на помощ
(90)
Необходимо е да се направи преценка дали мерките, които се съдържат в съвместния план за преструктуриране, представляват държавна помощ. Член 107, параграф 1 от Договора предвижда, че всяка помощ, предоставена от държава-членка или чрез ресурси на държава-членка, под каквато и да било форма, която нарушава или заплашва да наруши конкуренцията чрез поставяне в по-благоприятно положение на определени предприятия или производството на някои стоки, доколкото засяга търговията между държавите-членки, е несъвместима с вътрешния пазар.
6.1.1. Мерки, които са били временно одобрени
(91)
По отношение на мерките, които вече са били временно одобрени от Комисията като оздравителна помощ в предишните ѝ решения във връзка с Anglo и INBS (а именно мерки а) - о), посочени в съображения 66 и 67), Комисията вече е заключила, че тези мерки представляват държавна помощ в полза на Anglo и INBS. В резултат на това в настоящото решение не е необходимо да се прави повторна преценка дали те представляват държавна помощ.
(92)
Мерките, които трябва да бъдат преценени в настоящото решение, за да се определи дали представляват държавна помощ, вече са описани в съображения 68 и 69. Съответните мерки са: за Anglo - мярка п), за INBS - мярка р), а за слятото дружество - мерки с) - х). В тази връзка следва да се отбележи, че Ирландия приема, че мерките представляват държавна помощ.
6.1.2. Държавни ресурси
(93)
Мерки п) - х), посочени в съображения 68 и 69, са финансирани с държавни ресурси, тъй като мерките се състоят от държавни гаранции и преки безвъзмездни средства, отпуснати от държавата, и по тази причина следва да се считат за държавна помощ.
6.1.3. Селективност
(94)
Необходимо е също така да се прецени дали мерките, посочени в съображения 66-69, дават на бенефициера или на бенефициерите на държавната помощ селективно предимство. Въпросните мерки са селективни, тъй като те облагодетелстват единствено Anglo, INBS и слятото дружество.
6.1.4. Предимство
(95)
Мерките, посочени в съображения 66-69, осигуряват предимство както на Anglo, така и на INBS за икономическата дейност, която те осъществяват преди сливането, а техният правоприемник - слятото дружество - след това.
(96)
Anglo се възползва от държавна гаранция, обхващаща […] милиарда евро от СПОЛ, която тя получава от ИНБ (мярка п), посочена в съображение 68) и която дава възможност на Anglo да финансира активите си. Тази гаранция представлява предимство за Anglo, тъй като подобна гаранция не би била на разположение на пазара и […]. Освен това държавната гаранция за СПОЛ се предоставя, без да трябва Anglo да плаща възнаграждение за нея. Тази липса на възнаграждение представлява допълнително предимство за Anglo, тъй като по този начин тя избягва разходите, свързани с гаранцията.
(97)
По същата причина държавната гаранция за СПОЛ, която INBS е получило от 24 февруари 2011 г. нататък, в размер на […] милиарда евро представлява предимство за INBS (мярка р), посочена в съображение 68).
(98)
Що се отнася до мерките в полза на слятото дружество, то ще се възползва от продължение на няколко държавни гаранции, а именно за останалите депозити (мярка с), посочена в съображение 68), за задбалансовите сделки (мярка т), посочена в съображение 69), за СПОЛ (мярка у), посочена в съображение 69) и за съществуващото финансиране на едро (мярка х), посочена в съображение 69). Слятото дружество заплаща само такса за гаранция […], депозитите и финансирането на едро за срока на схемата за ГДП (след това няма да се заплаща такса), но не плаща такса за други гаранции. Тези гаранции предоставят предимство на слятото дружество, като му помагат да гарантира, че слятото дружество няма да изпадне в неизпълнение на своите задължения. Наистина организираното преобразуване не би било възможно без нужното финансиране под формата на гарантирана СПОЛ, без останалите депозити и останалото финансиране на едро и без гаранцията за неговите задбалансови сделки. Освен това фактът, че слятото дружество не трябва да плаща такса за няколко от тези гаранции, му дава допълнително предимство, тъй като по този начин избягва по-високите разходи за финансиране и следователно по-големи загуби.
(99)
Накрая, при настъпване на неблагоприятния случай […] 3,3 милиарда евро за покриване на допълнителни загуби в резултат на уреждането на неговия кредитен портфейл. […] Рекапитализацията […] представлява предимство за слятото дружество, тъй като тя гарантира, че то ще изпълнява съответните регулаторни капиталови изисквания през периода на преобразуване. […].
6.1.5. Нарушаване на конкуренцията и въздействие върху търговията между държавите-членки
(100)
Следва да се заключи, че мерки п) - х), посочени в съображения 66 и 67, могат да нарушат конкуренцията и да засегнат търговията между държавите-членки.
(101)
Както е посочено в раздел 6.1.4, без мерките за подпомагане от държавата както Anglo, така и INBS биха изпаднали в неизпълнение и изцяло биха напуснали пазарите, на които са работили. В резултат на изключително голямата сума на държавното подпомагане те са продължили да функционират на депозитния пазар (до прехвърлянето на техните депозити на Allied Irish Bank и Irish Life & Permanent през февруари 2011 г.) и - в силно ограничена степен - на пазара на отпускане на заеми за търговско имущество и пазара на жилищни ипотеки (обслужване на съществуващи заеми). Следователно въпросното държавно подпомагане е нарушило конкуренцията. На тези пазари Anglo и INBS са се конкурирали не само с ирландски банки, но също така с чуждестранни дружества, които работят в Ирландия. Anglo работеше също така (както във връзка с депозитите, така и на търговското кредитиране) в Обединеното кралство и следователно се е конкурирало с местните дружества от Обединеното кралство и дружества от други държави-членки на споменатия пазар. Следва да се отбележи обаче, че дейността на тези две дружества все повече се е свивала през последните няколко години, като по този начин и отрицателното въздействие върху конкуренцията и търговията е намалено.
(102)
Що се отнася до слятото дружество, то ще осъществява определени ограничени икономически дейности на пазар, на който има действащи както ирландски, така и чуждестранни банки. По-специално на него ще му бъде разрешено да запази малка част от депозитите и да отпуска определени заеми на съществуващите си клиенти, за да повиши ННС на въпросните заеми в съответствие с поетите от Ирландия ангажименти (вж. раздел 2.3.2). Без мерките за държавно подпомагане то не би могло да осъществява въпросните дейности. Следва да се отбележи, че тъй като балансът на слятото дружество ще бъде намален в резултат на неговото преобразуване, нарушението на конкуренцията и въздействието върху търговията ще бъдат значително по-слаби поради силно ограничените операции, които слятото дружество ще продължи да осъществява на конкурентните пазари.
6.1.6. Прилагане на принципа на пазарния инвеститор
(103)
Накрая, принципът на инвеститора в условията на пазарна икономика не се прилага по отношение на мерките, посочени в съображения 66-69, тъй като те са част от значителен пакет от оздравителни мерки в полза на Anglo и INBS. В допълнение, дори този принцип да беше приложим, въпросните мерки не отговарят на нормалното пазарно поведение. Никой инвеститор в условията на пазарна икономика не би приложил всички тези мерки, за да оздрави Anglo и INBS и след това да ги слее с цел уреждане на кредитния портфейл, тъй като шансовете за възстановяване на неговата инвестиция са незначителни (общите рекапитализации, предоставени на Anglo и INBS заедно, възлизат на 34,7 милиарда евро в базовия случай). Никой пазарен оператор, поставен в сходно положение като държавата, не би могъл да осигури необходимия капитал и финансиране, за да улесни преобразуването на Anglo и INBS. Предвид пазарната ситуация и търсенето на ирландски активи и пасиви не би било възможно даден пазарен оператор да получи такова финансиране.
6.1.7. Идентифициране на бенефициера на помощта
(104)
Ирландия възнамерява да въведе нови мерки за помощ (мерки с) - х), посочени в съображение 69), за да улесни преобразуването на Anglo и INBS. Тези мерки ще дадат възможност за сливането на Anglo и INBS в едно юридическо лице. Основната цел на слятото дружество е уреждането на кредитните портфейли на Anglo и на INBS с цел да се увеличи до максимум възвръщаемостта и да се намалят разходите за ирландския данъкоплатец.
(105)
Съгласно съвместния план за преструктуриране слятото дружество ще отпуска заеми в ограничена степен, както се изисква от съществуващи договорни задължения и също така само за да се гарантира запазването на ННС на кредитния портфейл. По този начин се ограничават до минимум ситуациите, в които то се конкурира с други банки. Според Ирландия слятото дружество ще реализира своите активи само при настъпване на техния падеж или чрез продажбата им на пазара. Слятото дружество ще използва постъпленията от тези продажби за погасяване на своите дългове, когато последните стават изискуеми, и за финансиране на текущите си оперативни разходи, както и всички запазени стари пасиви. По тази причина следва да се заключи, че слятото дружество след сливането ще продължи да осъществява определени ограничени икономически дейности и следователно следва да се счита за бенефициер на мерките за държавна помощ.
(106)
По отношение на Anglo и INBS преди предвиденото сливане и двете дружества са могли да продължат да функционират с помощта на държавни гаранции за пасивите им, рекапитализации и мерки за облекчаване на активите (мерки а) - о), посочени в съображения 67 и 68). Следователно Anglo и INBS са бенефициери на тези мерки.
6.1.8. Заключение
(107)
Въз основа на горното следва да се заключи, че мерки а) - х), посочени в съображения 68 и 69, представляват държавна помощ.
6.2. Размер на помощта
6.2.1. Рекапитализации на Anglo и INBS
(108)
Anglo и INBS са получили индивидуална държавна помощ под формата на няколко рекапитализации. Anglo е получила общо 29,3 милиарда евро чрез четири капиталови инжекции (55). INBS е получило общо 5,4 милиарда евро чрез две капиталови инжекции.
6.2.2. Мярка за обезценени активи за Anglo и INBS
(109)
И Anglo, и INBS са участвали в NAMA (мерки г) и м), посочени в съображения 66 и 67). Що се отнася до размера на помощта, включена в мярката за обезценените активи, а именно прехвърлянето на активи към NAMA, следва да се отбележи, че в бележка под линия 2 към параграф 20, буква а) от Съобщението относно обезценените активи (наричано по-долу „СОА“) (56) размерът на помощта при мярка за облекчаване на активите се определя като разликата между трансферната стойност на активите и пазарната цена. Много трудно е обаче да се прецени пазарната стойност на обхванатите активи, тъй като повечето от тях са заеми, които не се търгуват. Освен това действителният размер на помощта може да се определи само след приключване на оценяването от страна на Ирландия на активите, които са ѝ били прехвърлени, в съответствие с решението на Комисията по дело N 725/09 (57), което ще доведе до окончателни заключения във връзка с размера на въпросната помощ. В този контекст информацията относно размера на помощта, свързана с първия и с втория транш по заемите, прехвърлени на NAMA, е била предоставена на разположение на Комисията, докато информацията за окончателните траншове все още се очаква.
(110)
Редица заключения могат да бъдат направени въз основа на наличната информация, която е на разположение за първия и втория транш, прехвърлени на NAMA. Първо, първият транш от заемите за търговско имущество, които Anglo е прехвърлило на NAMA, са с номинална стойност от 9 251 милиона евро. Този трансфер съдържа помощ в размер на 870 милиона евро, която представлява 9,4 % от прехвърлените номинални салда на заемите. Второ, във втория транш Anglo е прехвърлило заеми с номинална стойност 6 747 милиона евро на NAMA. Това прехвърляне съдържа помощ в размер на 427 милиона евро и представлява 6,3 % от прехвърлените номинални салда на заемите. Следователно средният процент на помощта за номиналните салда на заемите за двата транша е 7,9 %. При прилагане на този среден процент към все още неуредените траншове (19 милиарда евро) размерът на помощта за тези траншове би бил приблизително 1,5 милиарда евро. Следователно общият размер на държавната помощ, свързана с прехвърлянето на заемите на Anglo за търговско имущество, за целите на развитието и свързаните заеми на NAMA може да се оцени на около 2 797 милиона евро (58).
(111)
С първия транш INBS прехвърли салда на заеми с номинална стойност 669 милиона евро. Това прехвърляне съдържаше помощ в размер на 70 милиона евро, което представлява 10,5 % от прехвърлените номинални салда на заемите. Като част от втория транш INBS прехвърли салда на заеми с номинална стойност 591 милиона евро. При това прехвърляне размерът на помощта беше 43,7 милиона евро, което представлява 7,4 % от прехвърлените номинални салда на заеми. Следователно средният процент на помощта за номиналните салда на заемите за двата транша е 9 %. При прилагане на този среден процент към все още неуредените траншове (7,7 милиарда евро) размерът на помощта за тези траншове би бил приблизително 693 милиона евро. Следователно общият размер на държавната помощ, свързана с прехвърлянето на заемите на INBS за търговско имущество, за целите на развитието и свързаните заеми на NAMA може да се оцени на около 806 милиона евро (59).
(112)
Макар че точният размер на държавната помощ за все още неуредените траншове ще стане известен на по-късен етап, не е необходимо да се знае точният размер на помощта, която се съдържа в тези последни траншове, за да се прецени съвместимостта на съвместния план за преструктуриране с Договора, тъй като: i) в решението си относно NAMA (60) Комисията вече е одобрила начина, по който ще бъде определена трансферната цена; ii) никаква евентуална промяна в размера на помощта няма да засегне оценката на Комисията на помощта в това решение предвид големите суми, които вече са обвързани, и факта, че Anglo и INBS напълно ще напуснат пазара; и iii) по-специално увеличената помощ не би довела до задълбочаване на нарушението на конкуренцията, породено от преобразуването на слятото дружество, тъй като това няма да означава, че слятото дружество ще осъществява повече конкурентни дейности.
6.2.3. Гаранции за Anglo и INBS
(113)
Anglo и INBS са участвали също така в гаранционните схеми за ФПКИ и ГДП (мерки а), в), ж), й), л) и н), посочени в съображения 66 и 67). Размерът на обхванатите пасиви за всяка институция по двете схеми се е променял с течение на времето. Например - в случая на Anglo - обхванатите пасиви по схемата за ФПКИ са достигнали най-високата си стойност […] милиарда евро през септември 2008, намалели са до […] милиарда евро към 30 юни 2010 г., отчасти в резултат на въвеждането на ГДП. Освен това пасивите на Anglo, покрити от ГДП, са намалели до […] милиарда евро към 31 март 2011 г. от най-високата им стойност […] милиарда евро към 30 юни 2010 г. в резултат на прехвърлянето на неговите депозити на Allied Irish Banks. При INBS се наблюдава същата тенденция.
(114)
Освен това както Anglo, така и INBS са получили държавни гаранции за текущи пасиви и СПОЛ, докато Anglo е получила също така държавна гаранция […] за своите задбалансови пасиви.
(115)
Следва да се отбележи, че по отношение на дружествата с финансови затруднения, ако дадена банка не може да набере достатъчно количество негарантиран дълг, за да покрие всички свои нужди от финансиране, елементът на помощ в рамките на подобни гаранции може да достигне равнището на тяхната номинална стойност. Очевидно такъв е бил случаят, когато Anglo и INBS са започнали да използват ФПКИ през 2008 г. и ГДП, гаранцията за текущи пасиви през 2010 г. и гаранцията за тяхната СПОЛ, като Anglo е получило също така държавна гаранция за своите задбалансови пасиви. В това отношение съществува значително припокриване между различните гаранции, по-специално схемата за ФПКИ и ГДП, което може да доведе до двойно отчитане. В същото време сумите, които са обхванати по различните гаранции, са се променяли във времето (схема за ФПКИ, ГДП и СПОЛ). Следва да се напомни също така, че участието на тези две банки в схеми за държавни гаранции не е отчетено при изчислението на помощта, отнасяща се до техните рисково претеглени активи (наричани по-долу „РПА“), за да се установи дали е необходимо задълбочено преструктуриране. От друга страна, елементът на помощ в гаранциите ще бъде взет предвид в контекста на преструктурирането. По тези причини Комисията не е отчела размера на помощта, свързана с посочените държавни гаранции.
6.2.4. Мерки за помощ за слятото дружество
(116)
Слятото дружество […] допълнителен капитал в размер на 3,3 милиарда евро, ако настъпи неблагоприятният сценарий.
(117)
Слятото дружество се възползва също така от държавни гаранции за останалите си депозити, като гаранцията е с максимален размер от 1 милиард евро, за задбалансовите си сделки, като гаранцията се изчислява на брутна максимална сума от […], и продължаване на държавната гаранция за СПОЛ или друг подобен механизъм, който може да получи, която се изчислява на до […] при започване на сливането. За целите на изчисляването на размера на държавната помощ Комисията счита, че по отношение на гаранциите, които са предоставени на слятото дружество, се прилага обосновката, посочена в съображение 115.
6.2.5. Заключения относно размера на помощта
(118)
Въз основа на горното следва да се заключи, че Anglo е получило държавна помощ под формата на рекапитализации и мерки за облекчаване на активите в размер на най-малко 32 милиарда евро (43,9 % от РПА). INBS е получило държавна помощ под формата на рекапитализации и мярка за облекчаване на активите в размер на най-малко 6,2 милиарда евро (59 % от РПА). Тези равнища значително надвишават прага от 2 %, посочен в съобщението относно рекапитализацията (61) и СОА.
(119)
Накрая следва да се заключи, че общият размер на разглежданата държавна помощ, като се съберат сумите на рекапитализациите и на мерките за облекчаване на активите в полза на Anglo и INBS, както и рекапитализациите на слятото дружество в неблагоприятния случай, може да бъде оценен на най-малко 41,5 милиарда евро (62).
6.3. Съвместимост на помощта
(120)
При оценяване на съвместимостта на съвместния план за преструктуриране на Anglo и INBS първо следва да се прецени дали е приложим член 107, параграф 3, буква б) от Договора, преди да се определи дали съвместният план за преструктуриране отговаря на изискванията на съобщението относно рекапитализациите и на съобщението относно преструктурирането.
6.3.1. Правно основание за оценката на съвместимостта
(121)
С член 107, параграф 3, буква б) от Договора се дава възможност на Комисията да декларира дадена помощ за съвместима с вътрешния пазар, ако тя е предназначена „за преодоляването на сериозни затруднения в икономиката на държава-членка“. В това отношение от последното тримесечие на 2008 г. пазарните условия са трудни в целия свят. По-специално Ирландия беше засегната много сериозно от финансовата криза. Икономическият спад в съчетание с понижението на цените на имуществото и експозицията на ирландските банки на заемите за земя и застрояване на имоти доведоха до значителни обезценки за ирландските банки. Ирландските банки се сблъскаха също така с непрестанни затруднения при получаването на финансиране и капитал от пазарите поради несигурността, свързана с пазарите на имущество в Ирландия. В резултат на това ирландската държава (суверен) също беше подложена на натиск, което в крайна сметка доведе до програмата за подпомагане.
(122)
Комисията е потвърдила, че световната финансова криза може да създаде сериозни затруднения за икономиката на дадена държава-членка и че мерките за подпомагане на банки са подходящи за преодоляване на въпросните затруднения. Това становище е потвърдено в съобщението относно банките (63), съобщението относно рекапитализацията, СОА и съобщението относно преструктурирането. Що се отнася до ирландската икономика, това беше потвърдено в различните решения на Комисията по отношение на одобряване на мерките, които Ирландия предприема за справяне с финансовата криза (64).
(123)
Предвид специфичните обстоятелства в Ирландия, в съчетание с подобреното, но все още нестабилизирано положение на финансовите пазари, Комисията счита, че мерките могат да бъдат разгледани съгласно член 107, параграф 3, буква б) от Договора.
6.3.2. Оценка на съвместимостта
(124)
Anglo, INBS и слятото дружество са се възползвали и ще се възползват от няколко мерки за държавна помощ, чиято съвместимост не е оценявана преди това от Комисията. Те включват държавната гаранция за СПОЛ за Anglo и INBS (мерки п) и р), посочени в съображение 68) и държавните гаранции и рекапитализацията в неблагоприятния случай […] (мерки с) - х), посочени в съображение 69). Освен това Anglo и INBS са получили мерки, които Комисията е определила за съвместими като оздравителна помощ (мерки а) - о), посочени в съображения 66 и 67), които обаче сега ще трябва да бъдат оценени, за да се определи съвместимостта им като помощ за преструктуриране. Необходимо е да се прецени съвместимостта на тези мерки и на съвместния план за преструктуриране в контекста на съобщението относно банките и съобщението относно преструктурирането.
(125)
Макар че Anglo и INBS са се възползвали от мерки за облекчаване на активите, като са прехвърлили активи на NAMA, преобразуването на Anglo и INBS само по себе си не поражда държавна помощ под формата на мярка за облекчаване на активите. Всички активи и пасиви на Anglo и INBS ще бъдат слети в едно дружество само за целите на цялостното уреждане на техните финансови задължения. Следователно не е необходимо да се прави оценка на сливането и преобразуването на капиталите по СОА.
6.3.3. Прилагането на съобщението относно банките и на съобщението относно рекапитализацията към мерки п) - х), посочени в съображения 68 и 69
(126)
В съответствие с точка 15 от съобщението относно банките, за да бъде една помощ или схема за помощ съвместима с член 107, параграф 3, буква б) от Договора, тя трябва да отговаря на общите критерии за съвместимост по член 107, параграф 3 от Договора, което предполага спазване на следните условия:
i)
уместност: помощта трябва да бъде добре насочена, за да може да постигне по ефективен начин целта за преодоляване на сериозни затруднения в икономиката. Случаят не би бил такъв, ако мярката не е уместна за преодоляване на затрудненията;
ii)
необходимост: мярката за помощ трябва, по своя размер и форма, да е необходима за постигането на целта. Това изискване предполага, че тя трябва да бъде в минималния необходим размер за постигане на целта и да е в най-подходящата форма за преодоляване на затрудненията;
iii)
пропорционалност: положителното въздействие на мярката трябва да бъде правилно балансирано спрямо нарушаването на конкуренцията, за да може нарушаването на конкуренцията да бъде ограничено до необходимия минимум за постигане на целите на мярката.
(127)
Тези общи критерии се прилагат както за рекапитализациите, така и за гаранциите. Тези три принципа от съобщението относно банките са доразвити в съобщението относно рекапитализацията, като се казва, че рекапитализациите могат да допринесат за възстановяването на финансовата стабилност. По-специално точка 6 от съобщението относно рекапитализацията гласи, че рекапитализациите могат да се окажат подходяща ответна реакция на проблемите на финансовите институции, изправени пред несъстоятелност.
i) Уместност на мерките
(128)
Целта на рекапитализацията на слятото дружество в неблагоприятния случай (мярка ф), посочена в съображение 69) е да гарантира, че дружеството разполага с достатъчен капитал, за да изпълни регулаторните капиталови изисквания към него, като същевременно урежда кредитните портфейли на Anglo и INBS. Капиталовата инжекция представлява най-ефективната и лесна мярка за справяне с потенциалния недостиг на капитал, който може да настъпи в неблагоприятния случай, тъй като тя пряко подобрява коефициента на адекватност на общия капитал на слятото дружество.
(129)
[…]
(130)
Целта на държавните гаранции, предоставени на Anglo и INBS за СПОЛ, която получават (мерки п) и р), посочени в съображение 68) и на слятото дружество за останалите му депозити (мярка с), посочена в съображение 69), неговото финансиране на едро (мярка х), посочена в съображение 69), държавната гаранция за СПОЛ, която получава (мярка у), посочена в съображение 69), и задбалансовите пасиви (мярка т), посочена в съображение 69), е да се гарантира, че финансирането, което слятото дружество получава, е сигурно и че то няма да изпадне в неизпълнение. Това финансиране е необходимо, за да се гарантира, че Anglo и INBS разполагат с достатъчно финансиране, за да покрият активите си, докато финансирането, което слятото дружество получава, с течение на времето ще му позволи да уреди кредитните портфейли на Anglo и INBS. […].
(131)
Рекапитализацията на слятото дружество в неблагоприятния случай е уместна, тъй като тя изпълнява по ефективен начин своята цел да гарантира съответствието на слятото дружество с неговите регулаторни капиталови изисквания. Следователно мярката ефективно постига целта за предотвратяване изпадането в неизпълнение на слятото дружество.
(132)
Мерки с използване на гаранции са уместни, тъй като те гарантират, че Anglo и INBS преди сливането и слятото дружество след сливането разполагат с достатъчно финансиране, за да изпълняват своите задачи, като същевременно предотвратяват потенциално изпадане в неизпълнение на слятото дружество.
(133)
Освен това различните мерки за държавна помощ гарантират запазването на финансовата стабилност на Ирландия.
ii) Необходимост - ограничаване на помощта до минимум
(134)
В съответствие със съобщението относно банките мярката за помощ трябва, по своя размер и форма, да е необходима за постигане на целта на помощта. Това изискване предполага, че капиталовата инжекция и гаранциите трябва да са в минимален размер, който е необходим за постигането на целта. В тази връзка може да се отбележи, че капиталова инжекция ще има само в неблагоприятния случай и тя ще бъде ограничена до сума в размер на 3,3 милиарда евро. С рекапитализацията ще се гарантира, че слятото дружество ще изпълнява съответните регулаторни капиталови изисквания. Що се отнася до държавните гаранции, с тях ще се гарантира, че слятото дружество ще разполага с финансиране, за да изпълни своите задължения като действащо предприятие.
(135)
По отношение на възнаграждението, което слятото дружество трябва да заплати за рекапитализацията, държавата няма да получи фиксирано възнаграждение за рекапитализацията. Anglo, INBS и слятото дружество не плащат също така такса за гаранцията за СПОЛ, а слятото дружество не плаща такса също така за гаранцията за задбалансовите пасиви. Слятото дружество спира да плаща също така таксата за гаранцията за финансирането на едро след изтичането на схемата за ГДП.
(136)
Що се отнася до рекапитализацията, в точки 15 и 44 от съобщението относно рекапитализацията е обяснено, че в надлежно обосновани случаи може да се приеме по-ниско краткосрочно възнаграждение от банки в затруднено положение, при условие че липсата на възнаграждение ще бъде отразена в плана за преструктуриране. Слятото дружество по същество представлява механизъм за преобразуване, който улеснява преобразуването на Anglo и INBS. То няма да осъществява никакви други икономически дейности освен необходимите за уреждане на кредитния портфейл. Ирландия е осигурила необходимите ангажименти в това отношение (вж. раздел 2.3.2). Anglo и INBS ще изчезнат от ирландските пазари на заеми и депозити. Може да се заключи, че тази форма на преструктуриране компенсира липсата на възнаграждение. Накрая, Anglo и INBS са били изцяло национализирани и съответните им акционери са изгубили своите права и дялове и в двете институции. В резултат на това всички потенциални постъпления, които бъдат реализирани при прекратяване преобразуването на слятото дружество, ще бъдат изцяло в полза на държавата.
(137)
В точка 26 от съобщението относно банките се приема, че за схемите за гарантиране следва да се заплаща адекватна такса. Таксата следва да се доближава възможно най-много до това, което би могло да се смята за пазарна цена, като се вземат предвид обаче потенциалните затруднения на бенефициерите да покрият сумите, които би могло правомерно да бъдат таксувани. Съгласно съображение 135 следва да се отбележи, че слятото дружество ще бъде натоварено с преобразуването на Anglo и INBS. Предвид тези обстоятелства следва да се заключи, че неплащането на такса за гаранцията от страна на слятото дружество е обосновано.
(138)
Следва да се заключи, че рекапитализацията на слятото дружество в неблагоприятния случай и държавните гаранции за Anglo, INBS и слятото дружество са необходими, за да се гарантира капиталовата адекватност на последното и да се осигури наличието на достатъчно финансиране, като се намали също така евентуалният риск от изпадане на слятото дружество в неизпълнение. Що се отнася до възнаграждението за мерките за помощ, за да се поддържа помощта в минимален размер, липсата на възнаграждение е обоснована предвид преобразуването на Anglo и INBS от слятото дружество.
iii) Пропорционалност - мерки за ограничаване на разпространяването на отрицателните последици
(139)
Слятото дружество ще гарантира преобразуването на Anglo и INBS и че в резултат на това и двете институции ще напуснат ирландските пазари на депозити и заеми. Както е установено в съображение 105, слятото дружество ще осъществява определени ограничени икономически дейности с оглед уреждането на кредитните портфейли на Anglo и INBS. Комисията отбелязва с одобрение, че Ирландия е поела необходимите ангажименти, за да гарантира, че икономическите дейности, осъществявани от слятото дружество, ще бъдат ограничени до минимум. Слятото дружество ще отпуска заеми единствено с оглед на управлението на наследените от Anglo и INBS кредитни портфейли (преструктуриране на заеми, запазване на стойността на обезпеченията), като това ще подлежи на строги ограничения. Слятото дружество няма да приема никакви депозити и няма да се обвързва с нови дейности. Следователно нарушението на конкуренцията, предизвикано от големия размер на помощта за Anglo, INBS и слятото дружество, ще бъде ограничено.
(140)
Следва да се заключи, че: i) рекапитализацията на слятото дружество в неблагоприятния случай и гаранциите са уместни, за да се гарантира преобразуването на Anglo и INBS; ii) Anglo и INBS ще напуснат ирландските пазари на депозити и заеми; iii) фактът, че инвестициите в Anglo, INBS и слятото дружество няма да донесат каквото и да било възнаграждение или положителна възвръщаемост е обоснован предвид обстоятелствата по случая; и iv) взети са достатъчно мерки за ограничаване на разпространяването на отрицателните последици за други конкуренти.
6.3.4. Прилагане на съобщението относно преструктурирането
(141)
В съобщението относно преструктурирането са изложени правилата за държавна помощ, които са приложими при преструктуриране на финансови институции в условията на настоящата финансова криза. Според съобщението относно преструктурирането, за да бъде съвместимо преструктурирането на дадена финансова институция с член 107, параграф 3, буква б) от Договора в контекста на настоящата финансова криза, трябва да:
i)
води до възстановяване на жизнеспособността на банката или до организираното ликвидиране на банката;
ii)
включва достатъчен собствен принос на бенефициера (споделяне на тежестта);
iii)
съдържа достатъчни мерки за ограничаване на нарушението на конкуренцията.
6.3.4.1. Организирано преобразуване на слятото дружество
(142)
Целта на съвместния план за преструктуриране е организираното преобразуване на Anglo и INBS от страна на слятото дружество. Следователно не е необходимо да се прави оценка на жизнеспособността на слятото дружество.
(143)
В съвместния план за преструктуриране е представено организираното преобразуване на Anglo и INBS на базата на подпомагане от държавата. Наследените кредитни портфейли на двете банки ще бъдат уредени за период от десет години. Ирландия е изчислила необходимите капиталови инжекции при […], за да се гарантира, че слятото дружество няма да изпадне в неизпълнение. Освен това слятото дружество ще се възползва от държавни гаранции, за да осъществи операциите, които са необходими за уреждане на активите на Anglo и INBS.
(144)
Следователно условията за организирано уреждане на активите на слятото дружество са налице.
6.3.4.2. Собствен принос/споделяне на тежестта
(145)
В съобщението относно преструктурирането е отбелязано, че за ограничаване на помощта до минимум и за справяне с нарушенията на конкуренцията и моралния риск е необходим съответен принос от страна на бенефициера. За тази цел: с) следва да бъдат ограничени както разходите за преструктуриране, така и размерът на помощта; и б) е необходим значителен собствен принос.
а) Ограничаване на разходите за преструктурирането и размера на помощта
(146)
Според принципите на съобщението относно преструктурирането размерът на помощта следва да бъде ограничен до минимум и банките първо да използват своите собствени ресурси за финансиране на преструктурирането.
(147)
Ирландия е решила Anglo и INBS да не осъществяват своите дейности с оглед на огромните загуби, претърпени от двете институции, и с оглед на несигурността за пазара, с която ще бъде свързано продължаването на техните дейности. По-специално държавата ще бъде изложена на риск от необходимостта непрекъснато да трябва да влива капитали в Anglo и INBS, докато и двете банки функционират, за да се покриват загубите и да се гарантира изпълнението от страна и на двете институции на новите капиталови изисквания, определени от финансовия регулатор. С избора за преобразуване на двете банки Ирландия преустановява пазарните спекулации във връзка с Anglo и INBS и внася яснота за стойността на държавното подпомагане за тях.
(148)
Това решение от страна на Ирландия в съчетание с ангажиментите, очертани в раздел 2.3.2, ще гарантира, че помощта няма да се използва за развиването на нови дейности, което би изисквало капитал и финансиране, като по този начин ще допринесе за ограничаване до минимум на размера на помощта. По-специално слятото дружество няма да отпуска нови заеми и ще ограничи своите дейности до управлението на наследения кредитен портфейл на Anglo и INBS при строги ограничения.
(149)
Като част от преобразуването на Anglo и INBS Ирландия е решила да слее двете дружества, за да управлява само един механизъм за преобразуване. Това решение има потенциал за реализиране на синергии от гледна точка на уреждане на кредитните портфейли и управлението на човешките ресурси и финансирането. Макар и ограничени, подобни синергии ще улеснят уреждането на активите. […] Сливането на двете дружества в конкретния случай ограничава капитала, който Ирландия трябва да влее в тези банки.
(150)
В по-общ план сливането на двете банки ще опрости структурата на преобразуването и има възможност да намали структурните разходи, макар и в ограничена степен.
(151)
Като алтернативен вариант Ирландия би могла да разгледа възможността за незабавна ликвидация на Anglo и INBS. Комисията обаче счита, че ликвидацията би била по-скъпа от организираното преобразуване и би изискала повече държавна помощ. […].
(152)
Що се отнася до търговските заеми, които са прехвърлени на слятото дружество от Anglo, съвместният план за преструктуриране предвижда обезценки на номиналната стойност на […] (65). По отношение на нивата на отстъпка, които са изчислени от пазарните консултанти на Anglo през май 2010 г., разпродажбата с голяма отстъпка на заемите, които не са прехвърлени на NAMA от Anglo, би била свързана с много по-големи загуби, отколкото организираното уреждане на кредитния портфейл ([…]) (66). Като цяло загубите, които биха били реализирани в случай на незабавна ликвидация на Anglo, биха били по-големи от тези, които ще донесат заемите при уреждането им в продължение на дълъг период. Следва да се подчертае, че що се отнася по-специално до ирландските заеми, не е имало сделка в размера, обсъждан в настоящото решение. Следователно всички цифри представляват изчисления, основани на преценките на експерти, и при бърза продажба изобщо не е сигурно, че ще може да се намери купувач за толкова огромен обем активи, дори и на много ниски цени.
(153)
Постъпленията от продажбата на активите в процес на ликвидация биха били разпределени за погасяване на задълженията към притежателите на облигации с преимуществени права, вложителите и гарантираното от държавата финансиране от ЕЦБ/ИНБ. […].
(154)
В случая на Anglo около […] милиарда евро необезпечен дълг не е обхванат от държавната гаранция (67). […]. Останалата част от необезпечения дълг на Anglo (приблизително 3 милиарда евро) е гарантирана от държавата и съответните притежатели на дълга ще получат номиналната стойност от държавата. Като цяло, в случай на ликвидация, притежателите на необезпечени облигации с преимуществени права ще допринесат по този начин за загубите с нетна сума с максимален размер […] милиарда. Тази сума е по-малка от допълнителните загуби, които биха били реализирани в резултат на разпродажбата на активите на Anglo с голяма отстъпка.
(155)
Освен това в случай на ликвидация притежателите на подчинен дълг ще трябва да приемат загуби. Тъй като подчинените дългове през последните години са изкупени обратно, а останалите неуредени подчинени дългове са в малък размер, тези загуби не биха могли да компенсират допълнителната държавна помощ, която е необходима за погасяване на задълженията към други притежатели на дълг с по-големи преимуществени права (68).
(156)
В заключение може да се каже, че бързата ликвидация на кредитния портфейл, ако приемем, че е осъществима, което въобще не е сигурно, ще доведе разходи за Ирландия, които са по-високи от разходите, които ще бъдат направени при предвиденото уреждане на активите на Anglo и INBS за десетгодишен период, при което по-лесните за продаване активи ще бъдат продадени първи, докато активите, за които няма пазарно търсене, ще бъдат задържани за няколко години.
(157)
За INBS важат подобни съображения, както и за Anglo по отношение на наследения търговски кредитен портфейл на банката (прехвърлен на NAMA почти изцяло). По-голямата част от пасивите на INBS също са гарантирани от Ирландия (69).
(158)
Що се отнася до наследения ипотечен портфейл на INBS, в плана за преструктуриране на INBS Ирландия отбеляза, че, на база на качеството на портфейла и наличните пазарни данни за сделки с подобни активи с по-високо качество в Ирландия и Обединеното кралство, […], има основания да се очакват големи отстъпки по всички краткосрочни сделки, отнасящи се до ипотечния портфейл на INBS.
(159)
Съвместният план за преструктуриране предвижда общи загуби по ипотечния портфейл на INBS приблизително от […] на база на обезценки от […]. Ако ипотечният портфейл трябва да бъде продаден през 2011 г., […]. Ползата от организираното преобразуване на INBS би могла да бъде по-малка, ако за ипотечния портфейл се предложи по-голяма отстъпка от очакваното. Въпреки това е вероятно отстъпката да бъде […].
(160)
Следва да се заключи, че организираното преобразуване на Anglo и INBS - посредством слято дружество - ограничава разходите за преструктиране и размера на държавната помощ до необходимия минимум.
б) Значителен собствен принос
(161)
Принципите на собствения принос на банката бенефициер на етапа на преструктуриране изискват: i) банката бенефициер да използва във възможно най-голяма степен своите собствени ресурси за финансиране на преструктурирането, например чрез продажбата на активи; и ii) разходите, свързани с преструктурирането, също да бъдат адекватно понесени от тези, които са инвестирали в банката, чрез покриване на загуби с наличния капитал и чрез заплащане на подходящо възнаграждение за интервенциите от страна на държавата. Споделянето на тежестта преследва две цели: да се ограничат нарушенията на конкуренцията и да се понижи моралният риск (70).
i) Собствен принос на въпросните институции
(162)
В рамките на настоящото преобразуване на Anglo и INBS собственият принос на двете институции за тяхното преструктуриране е увеличен до максимум, тъй като всички активи са определени за продажба, а постъпленията изцяло ще бъдат насочени към финансиране на преобразуването. Стойността на активите обаче е обезценена в такава степен, че постъпленията от тяхната продажба са незначителни поради вливането на капитал в двете банки.
(163)
В допълнение и двете банки са продали своите депозитни портфейли.
ii) Споделяне на тежестта от акционерите и подчинените кредитори
(164)
Що се отнася до споделянето на тежестта, съобщението относно преструктурирането изисква разходите за преструктуриране да не се понасят единствено от държавата, а също така от предишните инвеститори и бившите акционери на банката.
(165)
По-специално в случая на Anglo частните акционери са били напълно „заличени“ и банката е била изцяло национализирана.
(166)
По отношение на INBS преди рекапитализацията от държавата INBS беше собственост на своите членове. По-специално „членовете, притежаващи дялове“ (лица, които притежават депозитна сметка в INBS), имаха право на всеки излишък на активи, реализиран в случай на премахване на взаимния статут (преобразуване на INBS в обикновена банка), ликвидация или прекратяване. В резултат на първата рекапитализация на INBS държавата е поела пълен контрол върху INBS чрез емитирането на специални инвестиционни акции, след което членовете изгубиха всички свои права върху излишъците на активи, реализирани в полза на държавата (например в случай на продажба на INBS). В резултат на това икономическите права на членовете, притежаващи дялове, бяха напълно „заличени“.
(167)
Следователно както акционерите на Anglo, така и членовете на INBS са допринесли във възможно най-голяма степен, като са предоставили на държавата контрола и собствеността на институциите.
(168)
Притежателите на подчинен дълг също са допринесли в значителна степен за преструктурирането чрез две операции по управление на пасивите (наричани по-долу „ОУП“) в Anglo и една в INBS. Двете ОУП в Anglo, които бяха извършени съответно през август 2009 г. и декември 2010 г., изясниха огромните загуби за притежателите на облигации, генерираха печалби преди данъчно облагане приблизително 3,5 милиарда евро и предоставиха на банката допълнителен основен капитал от първи ред (71). INBS извърши ОУП през 2009 г., в рамките на която притежателите на облигации обмениха своите ценни книжа при отстъпка от 42 % спрямо номиналната стойност, като по този начин освободиха 112 милиона евро основен собствен капитал от първи ред за институцията.
(169)
Като цяло слятото дружество ще притежава 500 милиона евро подчинени пасиви (към 31 декември 2010 г.), което е значително по-малко от подчинения дълг на Anglo и INBS към 31 декември 2008 г. (съответно 5 милиарда евро и 300 милиона евро), което показва огромните загуби, поети от притежателите на подчинени облигации. Освен това Ирландия е поела ангажимент слятото дружество да не плаща купони или прибягва до подчинен дълг и хибридни капиталови инструменти, освен ако е задължено по закон да направи това.
(170)
Предвид извънредно големия размер на държавната помощ, която тези две институции са получили в сравнение с големината им и съответните разходи за държавата, има основания да се направи преценка дали не може да се постигне споделяне на тежестта от кредиторите с преимуществени права. В този контекст в Ирландия притежателите на облигации с преимуществени права имат същото ниво на предимство като титулярите на депозитни сметки. […]. Както вече беше посочено, ликвидацията на банките би довела до значително по-голямо изискване за държавна помощ и евентуални разходи за данъкоплатеца. До момента Комисията не е получила каквото и да било подробно предложение относно това как кредиторите с преимуществени права могат да бъдат накарани да участват […] в споделянето на тежестта, без това да увеличава разходите на държавата във връзка с преобразуването.
(171)
Като цяло следва да се заключи, че в условията на настоящата правна рамка собственият принос на Anglo и INBS за тяхното организирано преобразуване отговаря на условията, определени в съобщението относно преструктурирането.
6.3.4.3. Мерки за ограничаване на нарушението на конкуренцията
(172)
Съобщението относно преструктурирането предвижда, че мерките за ограничаване на нарушението трябва да бъдат функция от размера на помощта и от присъствието на подпомаганата институция на пазарите след преструктурирането.
(173)
Както е описано преди това в раздел 6.2.5, сумата, получена от Anglo, INBS и техния правоприемник - слятото дружество, е необичайно голяма както като абсолютна сума, така и спрямо големината и РПА на институциите. Това отразява размера на неплатежоспособността на тези институции.
(174)
В същото време нарушението на конкуренцията е ограничено, тъй като институциите почти напълно ще напуснат всички пазари, на които са работили. Търговските дейности на слятото дружество ще бъдат ограничени в максималната възможна степен въз основа на ангажиментите, поети от Ирландия, както е описано в раздел 2.3.2. То ще уреди наследения кредитен портфейл на Anglo и INBS и няма да започва нови дейности. То ще преустанови също така приемането на депозити (72). Всички ангажименти, поети от Ирландия, ще останат в сила и ще се прилагат до пълното уреждане на всички активи.
(175)
В следващите съображения е обяснено защо ангажиментите, поети от Ирландия, гарантират ограничаването до минимум нарушенията на конкуренцията.
(176)
Комисията одобрява факта, че Ирландия е поела ангажимент слятото дружество да не развива нови дейности и да не навлиза на нови пазари. Слятото дружество единствено ще уреди наследения кредитен портфейл на Anglo и на INBS и ще бъде ликвидирано веднага след като наследените активи бъдат напълно уредени.
(177)
Освен това слятото дружество няма да има право да придобива други фирми или дялове в такива, като по този начин то няма да може да използва държавните ресурси за разширяване на своите дейности.
(178)
Слятото дружество няма да отпуска кредити на нови клиенти и ще ограничи своите дейности по кредитиране до управлението на наследения кредитен портфейл на Anglo и INBS. Като такова слятото дружество активно ще управлява този кредитен портфейл по такъв начин, че да се увеличи до максимум ННС на капиталите, което е нормална търговска практика за всички банки, които функционират на принципа на действащото предприятие.
(179)
По отношение на търговския кредитен портфейл активното управление може да наложи също така отпускането на ограничени допълнителни заеми за даден заемополучател, за да завърши или подобри дадено имущество, когато това запазва или увеличава ННС на активите. Въпреки това подобно активно управление е ограничено от факта, че търговският кредитен портфейл на слятото дружество не може на надвишава прогнозите в съвместния план за преструктуриране с повече от […] през нито една отделна година през периода на плана. Освен това споменатата обща горна граница на увеличението на търговския кредитен портфейл се допълва от няколко допълнителни горни граници, които се прилагат за конкретни заемополучатели съгласно описаното в раздел 2.3.2.
(180)
Освен това Ирландия пое ангажимент да не се отпускат допълнителни ипотечни жилищни заеми във връзка с наследения ипотечен портфейл на INBS (освен ако банката е задължена по договор да направи това). Ипотечният портфейл ще се управлява с оглед увеличаване до максимум на ННС, а отпускането на нови заеми ще бъде строго ограничено, като отпускането на допълнителни жилищни ипотечни траншове ще бъде ограничено до 20 милиона евро за периода 2011-2012 г. и до 5 милиона евро годишно след това. Тези горни граници (средна годишна стойност от 10 милиона евро през 2011 и 2012 г. и 5 милиона евро годишно след това) възлизат на по-малко 1 % от номиналната стойност на ипотечния портфейл на слятото дружество и следователно не му дават възможност да разширява своите дейност на ипотечния пазар.
(181)
Като цяло горната граница на кредитния портфейл и поетите от Ирландия ангажименти ще гарантират благоразумното управление на наследените кредитни портфейли на Anglo и INBS с цел увеличаване до максимум на тяхната възвръщаемост и недопускане на обвързването на слятото дружество в наистина нови дейности по отпускане на заеми на нови или съществуващи клиенти. По този начин търговските дейности на слятото дружество ще бъдат ограничени до необходимия минимум, а поетите от Ирландия ангажименти ще гарантират, че дейностите на слятото дружество няма да пораждат значителни опасения относно нарушаването на конкуренцията.
(182)
В съответствие с програмата за подпомагане продажбата на около 12,2 милиарда евро депозити на Anglo и INBS и около 15,9 милиарда евро облигации на двете дружества на NAMA беше осъществена на 24 февруари 2011 г. (вж. раздел 2.3.1.1).
(183)
Слятото дружество е запазило обаче депозити в размер до 1 милиард евро към датата на прехвърлянето на депозитите.
(184)
По-специално част от тези корпоративни депозити се държат като гаранция за заеми, които са отпуснати на няколко корпоративни институции (сметки с автоматично прехвърляне над определена сума). Поддържането на тези депозити е част от договорните споразумения за отпускане на заеми между институциите и някои от техните клиенти и като такова е част организираното уреждане на кредитните портфейли на Anglo и INBS. Дейностите на слятото дружество обаче ще бъдат ограничени, тъй като то няма да приема депозити от нови клиенти и депозитите, които ще продължи да държи, постепенно ще бъдат обратно изкупени.
(185)
Слятото дружество ще намалява останалите в него депозити горе-долу със същите темпове, с които се ликвидират свързаните с тях активи (или, ако няма свързани активи, горе-долу със същите темпове, с които се ликвидира общият нетен кредитен портфейл). Освен това Ирландия е поела ангажимент, че депозитният портфейл на слятото дружество в нито един момент няма да надвишава прогнозите в съвместния план за преструктуриране с повече от 200 милиона евро.
(186)
В заключение търговските дейности на слятото дружество на депозитния пазар значително са намалени и строго ограничени до необходимия минимум за организираното уреждане на наследените кредитни портфейли на Anglo и INBS. Следователно поетите от Ирландия ангажименти ще гарантират, че свързаните с депозити дейности на слятото дружество няма да доведат до значително нарушаване на конкуренцията на ирландския депозитен пазар.
(187)
Следва да се заключи, че извънредно големите суми на държавната помощ не водят до излишно нарушаване на конкуренцията, тъй като те са компенсирани от съответното значително намаляване на пазарното присъствие. Мерките за справяне с нарушението на конкуренцията изпълняват изискванията на Съобщението относно преструктурирането, тъй като слятото дружество няма да се занимава с нови дейности и ще преустанови приемането на депозити, а неговите дейности по предоставяне на заеми ще бъдат ограничени до нормалното управление и уреждане на наследения кредитен портфейл на Anglo и INBS. Слятото дружество в крайна сметка напълно ще напусне ирландските пазари на заеми и депозити и следователно повече няма да нарушава конкуренцията. Освен това слятото дружество ще спазва забрана за придобивания.
6.3.4.4. Мониторинг
(188)
В точка 46 от съобщението относно преструктурирането е посочено, че държавите-членки следва да представят редовни подробни доклади, за да се проверява правилното прилагане на плана за преструктуриране. Следователно Ирландия следва да изпраща на Комисията подобни доклади на всеки шест месеца, считано от датата на нотифициране на настоящото решение.
(189)
В случая с преструктурирането на Anglo и INBS ще бъде назначено също така контролиращо доверено лице за период от три години, което ще наблюдава прилагането на ангажиментите, поети от Ирландия. Контролиращото доверено лице ще отговаря за мониторинга на всички ангажименти (вж. приложение II). По-специално контролиращото доверено лице редовно ще следи дали слятото дружество управлява наследения кредитен портфейл на Anglo и INBS в съответствие с условията на поетите ангажименти и ще гарантира, че управлението на кредитните портфейли на Anglo и INBS няма да доведе до нарушаване на конкуренцията на пазара.
6.3.4.5. Заключение
(190)
Следва да се заключи, че съвместният план за преструктуриране на Anglo и INBS изпълнява изискванията на Съобщението относно преструктурирането. Планът предвижда организирано уреждане на активите на Anglo и INBS. Собственият принос на банките е достатъчен, а споделянето на тежестта е значително и държавната помощ е ограничена до минимум. Мерките за справяне с нарушаването на конкуренцията са подходящи и, накрая, ще се извършва надлежен мониторинг.
7. ЗАКЛЮЧЕНИЕ
(191)
Мерките а) - х), посочени в съображения 66-69 и изброени в таблица 1, се считат за помощ за преструктуриране. По отношение на мерките за помощ, обхванати от решението за откриване от 31 март 2010 г., Комисията счита - съгласно член 7, параграф 3 от Регламент (ЕО) № 659/1999 от 22 март 1999 г. за установяване на подробни правила за прилагането на член 93 от Договора за ЕО (73) -, че тези мерки са съвместими с вътрешния пазар в съответствие с член 107, параграф 3, буква б) от ДФЕС. Що се отнася до останалите мерки, включени в настоящото решение, Комисията - съгласно член 4, параграф 3 от Регламент (ЕО) № 659/1999 - не повдига възражения по отношение на тези мерки, тъй като те са съвместими с вътрешния пазар съгласно член 107, параграф 3, буква б),
ПРИЕ НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ:
Член 1
Следната помощ, която Ирландия е отпуснала в полза на Anglo Irish Bank и Irish Nationwide Building Society или която възнамерява да отпусне в полза на слятото дружество от тези две банки, е съвместима с вътрешния пазар с оглед на поетите от Ирландия ангажименти, посочени в приложение I:
а)
[…] рекапитализации на Anglo Irish Bank в размер на 29,44 милиарда евро;
б)
отпуснати рекапитализации на Irish Nationwide Building Society в размер на 5,4 милиарда евро;
в)
предоставени държавни гаранции за Anglo Irish Bank, включително гаранционна схема за кредитните институции (ФПКИ), гаранционна схема за допустими пасиви (ГДП), спешна помощ за осигуряване на ликвидност (СПОЛ) и гаранции за текущи пасиви и задбалансови пасиви;
г)
предоставени държавни гаранции за Irish Nationwide Building Society, включително ФПКИ, ГДП, СПОЛ и гаранции за текущи пасиви;
д)
приложена мярка за облекчаване на активите за Anglo Irish Bank, а именно прехвърляне на допустими заеми към National Assets Management Agency (NAMA) в размер на 35 милиарда евро;
е)
приложена мярка за облекчаване на активите на Irish Nationwide Building Society, а именно прехвърляне на допустими заеми към NAMA в размер на 8,9 милиарда евро;
ж)
[…] рекапитализация на слятото дружество в размер на 3,3 милиарда евро в неблагоприятния случай;
з)
планирани гаранции за слятото дружество за неговото финансиране на едро, депозити и задбалансови пасиви.
Член 2
В срок два месеца от нотифицирането на настоящото решение Ирландия уведомява Комисията за мерките, които са предприети за съобразяване с него. Освен това, считано от датата на нотифициране на настоящото решение, Ирландия представя подробни шестмесечни доклади относно мерките, които са предприети за съобразяване с него.
Член 3
Адресат на настоящото решение е Ирландия.
Съставено в Брюксел на 29 юни 2011 година.
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 29ης Ιουνίου 2011
σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις αριθ. SA.32504 (2011/N) και C 11/10 (πρώην N 667/09) που χορήγησε η Ιρλανδία στην Anglo Irish Bank και στην Irish Nationwide Building Society
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2011) 4432]
(Το κείμενο στην αγγλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(2012/269/ΕΕ)
Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 108 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,
Έχοντας υπόψη τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),
Αφού κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τα ανωτέρω άρθρα (1),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
1. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
1.1. Anglo Irish Bank
(1)
Με απόφαση της 14ης Ιανουαρίου 2009, η Επιτροπή ενέκρινε προσωρινά την ανακεφαλαιοποίηση της Anglo Irish Bank (εφεξής «Anglo») (2), η οποία όμως δεν υλοποιήθηκε διότι η Ιρλανδία αποφάσισε αντ’ αυτού να προβεί σε εθνικοποίηση της Anglo. Με απόφαση της 16ης Φεβρουαρίου 2009, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η εθνικοποίηση δεν προέβλεπε τη χορήγηση κρατικών ενισχύσεων (3).
(2)
Με απόφαση της 26ης Ιουνίου 2009, η Επιτροπή ενέκρινε την παροχή επείγουσας ενίσχυσης στην Anglo υπό μορφή εισφοράς κεφαλαίου ύψους 4 δισεκατ. ευρώ (4 000 εκατ.) για διάστημα έξι μηνών δυνάμει του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο β) της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και η Επιτροπή σημείωσε τη δέσμευση της Ιρλανδίας να της κοινοποιήσει σχέδιο αναδιάρθρωσης έως το τέλος του Νοεμβρίου του 2009 (4).
(3)
Την 30ή Νοεμβρίου 2009 η Ιρλανδία κοινοποίησε στην Επιτροπή (5) ένα σχέδιο αναδιάρθρωσης (εφεξής «αρχικό σχέδιο αναδιάρθρωσης της Anglo»), το οποίο είχε προετοιμάσει η Anglo. Την 24η Νοεμβρίου και τη 18η Δεκεμβρίου 2009 η Επιτροπή ζήτησε από την Ιρλανδία να την ενημερώσει σχετικά με το αρχικό σχέδιο αναδιάρθρωσης της Anglo.
(4)
Τη 17η Φεβρουαρίου 2010 η Ιρλανδία κοινοποίησε στην Επιτροπή την πρόθεσή της να προβεί σε πρόσθετη εισφορά κεφαλαίου ύψους 10,44 δισεκατ. ευρώ στην Anglo (εφεξής «δεύτερη ανακεφαλαιοποίηση»).
(5)
Με απόφαση της 31ης Μαρτίου 2010 (6), η Επιτροπή ενέκρινε τη δεύτερη ανακεφαλαιοποίηση σε προσωρινή βάση έως την έκδοση τελικής απόφασής της σχετικά με το σχέδιο αναδιάρθρωσης της Anglo. Στο πλαίσιο της εν λόγω απόφασης, η Επιτροπή αποφάσισε επίσης να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπει το άρθρο 108 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (εφεξής «Συνθήκη») όσον αφορά το αρχικό σχέδιο αναδιάρθρωσης της Anglo και τα σχετικά μέτρα ενίσχυσης που ελήφθησαν από την Ιρλανδία (εφεξής «απόφαση κίνησης της διαδικασίας»). Η απόφαση κίνησης της διαδικασίας δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης την 7η Αυγούστου 2010. Η Επιτροπή κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με την ενίσχυση. Δεν διατυπώθηκαν παρατηρήσεις από τρίτα μέρη.
(6)
Την 31η Μαΐου 2010 η Ιρλανδία υπέβαλε αναθεωρημένο σχέδιο αναδιάρθρωσης της Anglo Irish Bank (εφεξής «δεύτερο σχέδιο αναδιάρθρωσης της Anglo»).
(7)
Στις 2 Ιουνίου 2010 η Επιτροπή ζήτησε από την Ιρλανδία να την ενημερώσει σχετικά με το δεύτερο σχέδιο αναδιάρθρωσης της Anglo. Οι σχετικές ερωτήσεις συζητήθηκαν την 24η Ιουνίου 2010 σε συνεδρίαση των υπαλλήλων της Επιτροπής, των ιρλανδικών αρχών και των εκπροσώπων της Anglo. Οι ιρλανδικές αρχές μάλιστα απάντησαν στα ερωτήματα γραπτώς την 9η και 12η Ιουλίου 2010.
(8)
Την 28η Ιουνίου 2010 η Ιρλανδία κοινοποίησε στην Επιτροπή πρόσθετη εισφορά κεφαλαίου ύψους 10 054 εκατ. ευρώ υπέρ της Anglo (εφεξής «τρίτη ανακεφαλαιοποίηση») (7).
(9)
Με απόφαση της 10ης Αυγούστου 2010 (8), η Επιτροπή ενέκρινε την τρίτη ανακεφαλαιοποίηση σε προσωρινή βάση έως την έκδοση τελικής απόφασής της σχετικά με το τελικό σχέδιο αναδιάρθρωσης της Anglo.
(10)
Την 31η Αυγούστου 2010 η Ιρλανδία υπέβαλε στην Επιτροπή νέα πρόταση αναδιάρθρωσης της Anglo, η οποία προέβλεπε διαχωρισμό και εκκαθάριση της τράπεζας εντός της επόμενης δεκαετίας.
(11)
Βάσει λεπτομερούς εκτίμησης των προοπτικών της Anglo, στις 30 Σεπτεμβρίου 2010, ο ιρλανδός υπουργός Οικονομικών ανακοίνωσε ότι, σύμφωνα με τις αρχικές προβλέψεις για την εξυγίανση της Anglo, απαιτείται συνολική εισφορά κεφαλαίου ύψους 29,3 δισεκατ. ευρώ ενώ βάσει ενός σεναρίου ακραίων καταστάσεων υπολογίζεται ότι θα χρειαστεί πρόσθετη εισφορά κεφαλαίου ύψους 5 δισεκατ. ευρώ.
(12)
Την 26η Οκτωβρίου 2010 η Ιρλανδία υπέβαλε σχέδιο ρύθμισης για την Anglo (εφεξής «τρίτο σχέδιο αναδιάρθρωσης της Anglo»), στο οποίο περιγράφεται λεπτομερώς η διαδικασία ρύθμισης της οντότητας, η οποία είχε υποβληθεί για πρώτη φορά στις 31 Αυγούστου 2010.
(13)
Τις επόμενες εβδομάδες, η Επιτροπή ζήτησε ορισμένες διευκρινίσεις και την 29η Οκτωβρίου 2010 ζήτησε την παροχή πρόσθετων πληροφοριών. Οι ιρλανδικές αρχές απάντησαν μέσω ανταλλαγής μιας σειράς μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, καθώς και μέσω τηλεδιασκέψεων.
(14)
Την 8η Δεκεμβρίου 2010 η Ιρλανδία κοινοποίησε στην Επιτροπή πρόσθετη ανακεφαλαιοποίηση ύψους 4 946 εκατ. ευρώ (εφεξής «τέταρτη ανακεφαλαιοποίηση») και την παροχή κρατικών εγγυήσεων για συγκεκριμένες υποχρεώσεις της Anglo.
(15)
Με απόφαση της 21ης Δεκεμβρίου 2010 (9), η Επιτροπή ενέκρινε την τέταρτη ανακεφαλαιοποίηση και τις εγγυήσεις για συγκεκριμένες υποχρεώσεις της Anglo σε προσωρινή βάση έως την έγκριση του τελικού σχεδίου αναδιάρθρωσης της Anglo.
1.2. Irish Nationwide Building Society
(16)
Με απόφαση της 30ής Μαρτίου 2010, η Επιτροπή ενέκρινε προσωρινά ανακεφαλαιοποίηση της Irish Nationwide Building Society (εφεξής «INBS») ύψους 2,7 δισεκατ. ευρώ για διάστημα έξι μηνών από την ημερομηνία θέσης σε εφαρμογή της ανακεφαλαιοποίησης (22 Δεκεμβρίου 2009), ή διαφορετικά, σε περίπτωση που η Ιρλανδία υποβάλει σχέδιο αναδιάρθρωσης πριν από την ορισμένη ημερομηνία, έως την έκδοση τελικής απόφασης της Επιτροπής σχετικά με το σχέδιο αναδιάρθρωσης της INBS (εφεξής «πρώτη ανακεφαλαιοποίηση της INBS») (10).
(17)
Επιπροσθέτως, την 30ή Μαρτίου 2010, ο ιρλανδός υπουργός Οικονομικών ανακοίνωσε ότι εξαιτίας της μείωσης του ισολογισμού της INBS που οφειλόταν στις μεταφορές στην εθνική υπηρεσία διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων (National Asset Management Agency, εφεξής «NAMA»), το ίδρυμα δεν θα μπορούσε να επιβιώσει ως αυτόνομη οντότητα.
(18)
Στις 22 Ιουνίου 2010 η Ιρλανδία κοινοποίησε στην Επιτροπή ένα σχέδιο αναδιάρθρωσης της INBS (εφεξής «σχέδιο αναδιάρθρωσης της INBS»), το οποίο προβλέπει διαρκή διαχείριση του ιδρύματος ως δυναμικής επιχείρησης προσδοκώντας την πώλησή του σε αγοραστή του κλάδου.
(19)
Στο διάστημα των εβδομάδων που ακολούθησαν, η Ιρλανδία ενημέρωσε ανεπίσημα την Επιτροπή ότι εξέταζε άλλες επιλογές για το μέλλον της INBS. Πιο συγκεκριμένα, η Ιρλανδία σχεδίαζε να βολιδοσκοπήσει την προθυμία της αγοράς να αποκτήσει τμήματα της INBS.
(20)
Την 30ή Σεπτεμβρίου 2010 ο ιρλανδός υπουργός Οικονομικών προέβη σε δημόσια δήλωση σχετικά με την κατάσταση του τραπεζικού τομέα στην Ιρλανδία ανακοινώνοντας ότι η INBS χρειαζόταν πρόσθετη ανακεφαλαιοποίηση ύψους 2,7 δισεκατ. ευρώ (ήτοι συνολική ανακεφαλαιοποίηση ύψους 5,4 δισεκατ. ευρώ). Η πρόσθετη εισφορά κεφαλαίου (εφεξής «δεύτερη ανακεφαλαιοποίηση της INBS») κοινοποιήθηκε στην Επιτροπή τη 12η Οκτωβρίου 2010.
(21)
Με απόφαση της 21ης Δεκεμβρίου 2010, η Επιτροπή ενέκρινε προσωρινά τη δεύτερη ανακεφαλαιοποίηση της INBS για διάστημα έξι μηνών, ή διαφορετικά, σε περίπτωση που η Ιρλανδία υποβάλει σχέδιο αναδιάρθρωσης πριν από τις 31 Ιανουαρίου 2011, έως την έκδοση τελικής απόφασης της Επιτροπής σχετικά με το σχέδιο αναδιάρθρωσης της συγκεκριμένης τράπεζας (11).
1.3. Κοινή διαδικασία
(22)
Την 28η Νοεμβρίου 2010, επιτεύχθηκε συμφωνία μεταξύ της Ιρλανδίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (εφεξής «ΕΚΤ») και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου ως προς το πρόγραμμα για την υποστήριξη της Ιρλανδίας (εφεξής «πρόγραμμα για την υποστήριξη»). Στο πλαίσιο του εν λόγω προγράμματος η Ιρλανδία συμφώνησε να αναλάβει συγκεκριμένα μέτρα ανακεφαλαιοποίησης και αναδιοργάνωσης των τραπεζών βάσει του σχεδίου «Programme for the Recovery of the Banking System» (εφεξής «πρόγραμμα για την ανάκτηση του τραπεζικού συστήματος»), στο οποίο εμπίπτει το μνημόνιο Οικονομικής και Χρηματοπιστωτικής πολιτικής (εφεξής «ΜΟΧΠ») που καθιερώνει τα αναγκαία μέτρα για την ανάκτηση της βιωσιμότητας του χρηματοπιστωτικού τομέα στην Ιρλανδία (12). Στο σημείο 10 του ΜΟΧΠ αναφέρονται τα εξής: «θα αναληφθεί ταχεία και αποφασιστική δράση για την επίλυση της κατάστασης στην οποία έχουν περιέλθει τα πιστωτικά ιδρύματα Anglo Irish Bank (Anglo) και Irish Nationwide Building Society (INBS) κατά τρόπο που να προστατεύει τους καταθέτες και να ενισχύει το τραπεζικό σύστημα. Προς τούτο, σε συνεργασία με το ΔΝΤ σκοπεύουμε να υποβάλουμε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναθεωρημένη πρόταση για την εξυγίανση των ιδρυμάτων Anglo και INBS έως το τέλος του Ιανουαρίου του 2011» (13).
(23)
Τη 12η Ιανουαρίου 2011, η Ιρλανδία ενημέρωσε την Επιτροπή σχετικά με την προγραμματισμένη πώληση των καταθέσεων της Anglo και της INBS. Περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με τη διαδικασία πώλησης υποβλήθηκαν στις 2 και 21 Φεβρουαρίου 2011.
(24)
Την 16η Ιανουαρίου 2011, η Ιρλανδία ενημέρωσε την Επιτροπή σχετικά με την υπό εξέταση εξυγίανση της Anglo και της INBS. Την 31η Ιανουαρίου 2011, η Ιρλανδία ενημέρωσε την Επιτροπή σχετικά με το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης και ρύθμισης της Anglo και της INBS (εφεξής «κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης»).
(25)
Την 5η Απριλίου 2011, η Ιρλανδία επικαιροποίησε το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης προσθέτοντας τον αντίκτυπο των ενεργειών όσον αφορά τις καταθέσεις και της μεταφοράς των ομολόγων στη NAMA που έλαβαν χώρα στο ενδιάμεσο διάστημα και αντικαθιστώντας τα προβλεπόμενα αποτελέσματα και τους ισολογισμούς της Anglo και της INBS για το 2010 με τα πραγματικά, τα οποία στο μεταξύ είχαν καταστεί γνωστά. Την 21η Απριλίου 2010 υποβλήθηκε νέα επικαιροποίηση του σχεδίου.
2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ
2.1. Δικαιούχοι και δυσκολίες αυτών
2.1.1. Anglo Irish Bank
(26)
Από άποψη μεγέθους του ισολογισμού, η Anglo είναι μία από τις μεγαλύτερες τράπεζες που δραστηριοποιούνται στην Ιρλανδία. Την 31η Δεκεμβρίου 2010, ο ισολογισμός της ανερχόταν σε 72,2 δισεκατ. ευρώ (14) και το χαρτοφυλάκιο δανείων σε […] (15) δισεκατ. ευρώ. Η Anglo υπαγόταν στο επιχειρηματικό μοντέλο των «monoline» τραπεζών και ειδικευόταν σε δάνεια εμπορικών ακινήτων σε τρεις βασικές αγορές: την Ιρλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Από τότε που εκδηλώθηκε η χρηματοπιστωτική κρίση, η Anglo έχει υποστεί σοβαρές απώλειες οφειλόμενες κυρίως σε επιβαρύνσεις απομείωσης του χαρτοφυλακίου εμπορικών δανείων. Η Ιρλανδία προέβη σε εθνικοποίηση της Anglo την […] 2009.
(27)
Λεπτομερής περιγραφή της Anglo και των δυσκολιών της παρατίθεται στις ενότητες 2.2 και 2.3 της απόφασης κίνησης της διαδικασίας της 31ης Μαρτίου 2010.
(28)
Το επιχειρηματικό μοντέλο της Anglo αποδείχθηκε μη βιώσιμο και οδήγησε σε χρηματοπιστωτικές δυσκολίες και απώλειες άνευ προηγουμένου στο πλαίσιο της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης. Το επιχειρηματικό μοντέλο της Anglo ήταν υπερβολικά εστιασμένο σε δάνεια εμπορικών ακινήτων, γεγονός που οδήγησε σε υπερβολικά ανοίγματα στον συγκεκριμένο τομέα της οικονομίας, ο οποίος υπέστη σοβαρό πλήγμα από τη χρηματοπιστωτική κρίση: η μείωση των τιμών των εμπορικών ακινήτων από το υψηλότερο στο χαμηλότερο σημείο άγγιξε το 62 % στην Ιρλανδία, το 37 % στο Ηνωμένο Βασίλειο και το 45 % στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (16). Επιπλέον, μέρος της χρηματοδότησης των δανείων της Anglo προερχόταν από χονδρική χρηματοδότηση, μια πηγή χρηματοδότησης που δεν χρησιμοποιείται πλέον λόγω της χρηματοπιστωτικής κρίσης.
(29)
Η Anglo δεν ανέπτυξε επαρκή μηχανισμό διαχείρισης κινδύνου και παρείχε τη δυνατότητα μη ελεγχόμενης αύξησης του ισολογισμού σε συνδυασμό με τη χρήση επισφαλών πρακτικών δανεισμού (όπως δάνεια με υψηλό δείκτη δανείου-αξίας και δάνεια τα οποία απαιτούν μόνο την καταβολή των τόκων), ειδικότερα κατά τη διάρκεια της φούσκας των ακινήτων στην Ιρλανδία. Στο διάστημα μεταξύ των ετών 1984 και 2008, ο ισολογισμός της τράπεζας σημείωσε σύνθετο ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης της τάξης περίπου του 30 %, σημειώνοντας ισολογισμό ύψους […] δισεκατ. ευρώ το 2008. Η αναλογία δανείων προς καταθέσεις αυξήθηκε από 100 % την περίοδο πριν από το 1990 σε κατά μέσο όρο 217 % την περίοδο από το 2008 έως το 2009.
(30)
Η Anglo επωφελήθηκε από τέσσερις ανακεφαλαιοποιήσεις, από ένα μέτρο αρωγής για απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία χάρη στο οποίο κατέστη εφικτή η μεταφορά απομειωμένων δανείων ύψους περίπου 35 δισεκατ. ευρώ στη NAMA, καθώς και από κρατικές εγγυήσεις για τις περισσότερες από τις υποχρεώσεις της τράπεζας (βλέπε αιτιολογική σκέψη 66).
2.1.2. INBS
(31)
Λεπτομερής περιγραφή της INBS παρατίθεται στην ενότητα 2.1 της απόφασης της Επιτροπής, της 30ής Μαρτίου 2010, σχετικά με την πρώτη ανακεφαλαιοποίηση της INBS. Συνεπώς, στην παρούσα ενότητα παρατίθεται συνοπτική μόνο περιγραφή.
(32)
Η INBS είναι εταιρεία κτηματικής πίστης με συνολικό ισολογισμό ύψους 12,1 δισεκατ. ευρώ, όπως υπολογίστηκε την 31η Δεκεμβρίου 2010. Πριν από την εκδήλωση της χρηματοπιστωτικής κρίσης αποτελούσε το έκτο μεγαλύτερο ιρλανδικό χρηματοπιστωτικό ίδρυμα από άποψη μεγέθους του ισολογισμού. Προσέφερε προϊόντα λιανικής τραπεζικής στα μέλη της (ήτοι, προγράμματα αποταμίευσης και ενυπόθηκα δάνεια). Την προ χρηματοπιστωτικής κρίσης εποχή η INBS προέβη σε κατά κόρον αύξηση των επισφαλών δανείων εμπορικών ακινήτων, τα οποία αποτελούσαν και την κύρια δραστηριότητά της. Η INBS ήταν ιδιαίτερα ενεργή στην Ιρλανδία, με δίκτυο 50 υποκαταστημάτων και 40 γραφείων αντιπροσωπείας, αλλά και στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου όμως δεν διέθετε υποκαταστήματα.
(33)
Την 31η Δεκεμβρίου 2010 η αξία του χαρτοφυλακίου δανείων της INBS ανερχόταν σε 1,9 δισεκατ. ευρώ ύστερα από μεταφορά δανείων ύψους 8,5 δισεκατ. ευρώ στη NAMA (17). Το ποσό των καταθέσεων ιδιωτών ανερχόταν σε 3,9 δισεκατ. ευρώ την 31η Δεκεμβρίου 2010. Η INBS σημείωσε απώλειες ύψους 3,3 δισεκατ. ευρώ το 2009.
(34)
Οι δυσκολίες της INBS οφείλονται σε υπερβολικά ανοίγματα σε ιρλανδικά δάνεια εμπορικών ακινήτων με ανεπαρκείς εγγυήσεις (περίπου το 80 % του συνολικού χαρτοφυλακίου δανείων της INBS). Συνεπώς, με το ξέσπασμα της χρηματοπιστωτικής κρίσης και τη δραματική πτώση των τιμών των ακινήτων, και ιδίως των τιμών των εμπορικών ακινήτων τόσο στην Ιρλανδία όσο και στο Ηνωμένο Βασίλειο, η INBS βρέθηκε ιδιαίτερα εκτεθειμένη σε απώλειες του χαρτοφυλακίου δανείων, με αποτέλεσμα να αναγκαστεί να προβεί σε σημαντικές απομειώσεις το 2009 και το 2010.
(35)
Η INBS επωφελήθηκε από δύο ανακεφαλαιοποιήσεις, από ένα μέτρο αρωγής για απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία χάρη στο οποίο κατέστη εφικτή η μεταφορά απομειωμένων δανείων εμπορικών ακινήτων ύψους περίπου 8,9 δισεκατ. ευρώ στη NAMA, καθώς και από κρατικές εγγυήσεις για τις περισσότερες από τις υποχρεώσεις του ιδρύματος (βλέπε αιτιολογική σκέψη 67).
(36)
Πριν από την πρώτη ανακεφαλαιοποίηση από την Ιρλανδία, η INBS ήταν στην κατοχή των μελών της. Μετά την πρώτη ανακεφαλαιοποίηση της INBS, ο πλήρης έλεγχος της τράπεζας περιήλθε στο κράτος. Τα μέλη συνεπώς δεν διατηρούν πλέον τον έλεγχο της INBS και έχουν απολέσει όλα τα δικαιώματα οικονομικής ιδιοκτησίας.
2.2. Τα επιμέρους σχέδια αναδιάρθρωσης
2.2.1. Το αρχικό σχέδιο αναδιάρθρωσης της Anglo
(37)
Το αρχικό σχέδιο αναδιάρθρωσης της Anglo κοινοποιήθηκε στην Επιτροπή την 30ή Νοεμβρίου 2009. Λεπτομερής περιγραφή του αρχικού σχεδίου αναδιάρθρωσης της Anglo παρατίθεται στην ενότητα 2.4 της απόφασης κίνησης της διαδικασίας. Η Επιτροπή διατηρεί αμφιβολίες όσον αφορά τη συμβατότητα του σχεδίου με τους όρους της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης (18). Ειδικότερα, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες για το κατά πόσο το σχέδιο είναι σε θέση οδηγήσει σε αποκατάσταση της μακροχρόνιας βιωσιμότητας της Anglo, να μειώσει το κόστος της αναδιάρθρωσης στο ελάχιστο και να περιορίσει τις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή κίνησε τη διαδικασία που προβλέπει το άρθρο 108 παράγραφος 2 της Συνθήκης όσον αφορά το εν λόγω σχέδιο. Ταυτόχρονα, η Επιτροπή ζήτησε την υποβολή αναθεωρημένου σχεδίου αναδιάρθρωσης έως την 31η Μαΐου 2010.
2.2.2. Το δεύτερο σχέδιο αναδιάρθρωσης της Anglo
(38)
Την 31η Μαΐου 2010 η Ιρλανδία υπέβαλε αναθεωρημένο σχέδιο αναδιάρθρωσης με πολύ διαφορετική προσέγγιση ως προς την αναδιάρθρωση της Anglo.
(39)
Όπως ζητήθηκε στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας, στο δεύτερο σχέδιο αναδιάρθρωσης της Anglo παρουσιάζεται μια σειρά πιθανών σεναρίων αναδιάρθρωσης: i) 100 % ρευστοποίηση της Anglo κατά τους επόμενους 12 μήνες, ii) 100 % εκκαθάριση της Anglo τα επόμενα 10 χρόνια, iii) 100 % εκκαθάριση της Anglo τα επόμενα 20 χρόνια, iv) σταθεροποίηση ολόκληρης της Anglo και διατήρησή της ως δυναμικής εταιρείας, και v) διαχωρισμός, σύμφωνα με τον οποίο το 80 % της Anglo θα υποβληθεί σε εκκαθάριση μέσω σύστασης εταιρείας διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων ενώ το υπόλοιπο 20 % θα συνεχίσει τις επιχειρηματικές δραστηριότητες (υγιής τράπεζα).
(40)
Το σενάριο διαχωρισμού, που αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 39 σημείο v), παρουσιάστηκε ως η προτιμώμενη επιλογή των ιρλανδικών αρχών. Στο συγκεκριμένο σενάριο, η εταιρεία διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων θα διατηρούσε «περιουσιακά στοιχεία χαμηλότερης ποιότητας», τα οποία δεν θα μπορούσαν να μεταφερθούν στη NAMA ή σε υγιή τράπεζα (με χαρτοφυλάκιο ύψους 13,6 δισεκατ. ευρώ κατά τον διαχωρισμό) και θα διαχειριζόταν με τρόπο που θα διασφάλιζε αφενός τη μεγιστοποίηση των εισπράξεων από τα περιουσιακά στοιχεία και αφετέρου την ελαχιστοποίηση της κρατικής χρηματοδότησης. Η εταιρεία διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων δεν θα συμμετείχε σε νέες επιχειρηματικές δραστηριότητες και το 2020 θα υποβαλλόταν σε ρευστοποίηση.
(41)
Η υγιής τράπεζα θα μετατρεπόταν σε σημαντικά μικρότερη κρατική εμπορική τράπεζα με προοπτική μακροχρόνιας βιωσιμότητας, σημαντικά μειωμένο ισολογισμό και προφίλ χαμηλότερου κινδύνου. Το εν λόγω σχέδιο προέβλεπε την ιδιωτικοποίηση της υγιούς τράπεζας σε διάστημα πέντε ετών και την παραχώρηση τμήματος των αποδόσεων στο κράτος για τις επενδύσεις του στην Anglo.
2.2.3. Το τρίτο σχέδιο αναδιάρθρωσης της Anglo
(42)
Την 26η Οκτωβρίου 2010 σε μια προσπάθεια περαιτέρω βελτίωσης του σχεδίου που υποβλήθηκε την 31η Αυγούστου 2010, η Ιρλανδία υπέβαλε σημαντικά αναθεωρημένη πρόταση για την αναδιάρθρωση της Anglo. Το τρίτο σχέδιο αναδιάρθρωσης της Anglo καθιερώνει τις γενικές γραμμές που διέπουν τον διαχωρισμό της Anglo σε δύο νομικά ανεξάρτητες κρατικές οντότητες, δηλαδή σε μια χρηματοδοτική τράπεζα (Funding Bank) και μια τράπεζα ανάκτησης (Recovery Bank), σχέδιο που θα οδηγούσε στην εκκαθάριση της Anglo σε διάστημα περίπου δέκα ετών. Σε αυτήν την περίπτωση κρίνεται αναγκαία η διά βίου παροχή περαιτέρω κρατικών ενισχύσεων και στις δύο τράπεζες υπό μορφή εισφορών κεφαλαίου, διαρκούς χρηματοδότησης από την Κεντρική Τράπεζα και πλήρους δόμησης των κρατικών εγγυήσεων. Βάσει των αρχικών προβλέψεων οι κεφαλαιακές απαιτήσεις υπολογίζεται ότι ανέρχονται σε 29,3 δισεκατ. ευρώ ενώ σε περίπτωση σεναρίου ακραίων καταστάσεων το ποσό αγγίζει τα 34 δισεκατ. ευρώ.
(43)
Η Ιρλανδία επισήμανε ότι η νέα προσέγγιση για την αναδιάρθρωση της Anglo, βάσει της οποίας προβλέπεται η διακοπή της λειτουργίας του ιδρύματος ως δανειστή, ήταν απόρροια των δυσμενών συνθηκών της αγοράς. Δήλωσε ότι οι όροι χρηματοδότησης για την Anglo και το αίσθημα απέναντι στο κράτος (κυριαρχία) έχει επιδεινωθεί από την υποβολή του δεύτερου σχεδίου αναδιάρθρωσης της Anglo, ενώ οι μειώσεις στα δάνεια που μεταφέρθηκαν στη NAMA και οι απώλειες που σημειώθηκαν στο χαρτοφυλάκιο δανείων εκτός NAMA ήταν υψηλότερες από το αναμενόμενο.
2.2.4. Το σχέδιο αναδιάρθρωσης της INBS
(44)
Το σχέδιο αναδιάρθρωσης της INBS υποβλήθηκε στην Επιτροπή στις 22 Ιουνίου 2010. Σύμφωνα με τα αιτήματα για την πρώτη απόφαση ανακεφαλαιοποίησης της INBS, το σχέδιο αναδιάρθρωσης της INBS εξέτασε πολλές επιλογές για την τράπεζα: i) αναδιάρθρωση και συνέχιση της επιχείρησης με στόχο την πώλησή της περίπου το 2013, ii) άμεση εκκαθάριση ή iii) σταδιακή εκκαθάριση έως το 2020. Η πώληση απαιτούσε την καταβολή του χαμηλότερου ποσού κρατικής υποστήριξης πλέον 2,7 δισεκατ. ευρώ που καταβλήθηκαν ήδη από το κράτος με την υποβολή του σχεδίου.
(45)
Κατά την προετοιμασία της πώλησης, η INBS θα μετατρεπόταν σε μικρό αποταμιευτικό και δανειοδοτικό ίδρυμα. Θα μετέφερε σημαντικό ποσό του υφιστάμενου εμπορικού χαρτοφυλακίου δανείων στη NAMA και θα διέκοπτε τη χορήγηση εμπορικών δανείων, περιορίζοντας τις υπηρεσίες σε ενυπόθηκα στεγαστικά δάνεια και παροχή λογαριασμών ταμιευτηρίου προς τους πελάτες της.
(46)
Το σχέδιο αναδιάρθρωσης της INBS δεν προέβλεπε συγκεκριμένα μέτρα με στόχο τον περιορισμό της στρέβλωσης του ανταγωνισμού που προκαλείται από την ενίσχυση.
2.3. Το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης της Anglo και της INBS
2.3.1. Περιγραφή του κοινού σχεδίου αναδιάρθρωσης
(47)
Την 31η Ιανουαρίου 2011, η Ιρλανδία υπέβαλε στην Επιτροπή κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης και ρύθμισης της Anglo και της INBS. Το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης προβλέπει ότι μετά την πώληση των αντίστοιχων βιβλιαρίων καταθέσεων θα γίνει συγχώνευση της Anglo και της INBS σε μία οντότητα (εφεξής «συγχωνευμένη οντότητα»), η οποία θα διαθέτει άδεια, θα τελεί υπό καθεστώς πλήρους διοικητικού ελέγχου και θα είναι 100 % κρατική. Ο κοινός ισολογισμός έναρξης ύστερα από τη συγχώνευση θα ανέρχεται σε ποσό ύψους [60-70] δισεκατ. ευρώ.
(48)
Η συγχωνευμένη οντότητα: i) θα προβεί σε ρύθμιση του κληροδοτημένου χαρτοφυλακίου δανείων εμπορικών ακινήτων της Anglo για διάστημα δέκα ετών μέσω εξαγορών και πωλήσεων· ii) θα προβεί σε ρύθμιση του χαρτοφυλακίου ενυπόθηκων δανείων προς ιδιώτες της INBS για διάστημα […] ετών […] και iii) θα βασίζεται […]. Η συγχωνευμένη τράπεζα θα διατηρεί μικρό μόνο ποσό καταθέσεων και δεν θα συμμετέχει σε νέους δανεισμούς ή άλλες δραστηριότητες.
(49)
Η συγχωνευμένη οντότητα θα έχει στην κατοχή της τα γραμμάτια εις διαταγή που χρησιμοποιήθηκαν για τις ανακεφαλαιοποιήσεις της Anglo και της INBS και τα οποία εξοφλούνται σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα πληρωμών (19). […]. Η συγχωνευμένη οντότητα θα διαθέτει επίσης ένα μικρό ποσό δευτερευουσών οφειλών, οι οποίες αντιστοιχούν στο ποσό που δεν κατάφερε να επαναγοράσει στο πλαίσιο των αλλεπάλληλων πράξεων διαχείρισης παθητικού.
(50)
Στόχος του προτεινόμενου κοινού σχεδίου αναδιάρθρωσης είναι η αποφυγή του κινδύνου περαιτέρω απωλειών από νέους δανεισμούς, η αποδοτική διαχείριση της ρύθμισης των χαρτοφυλακίων δανείων και η διατήρηση της παροχής κρατικών ενισχύσεων στο ελάχιστο. Η ρύθμιση των δύο χαρτοφυλακίων δανείων σε μία συγχωνευμένη οντότητα καθιστά εφικτή τη δημιουργία συνεργειών σε επίπεδο ικανοτήτων, υποδομών και διαδικασιών.
2.3.1.1. Καταθέσεις
(51)
Σε συμμόρφωση με το πρόγραμμα για την υποστήριξη, η Ιρλανδία δεσμεύτηκε να μεταφέρει, πριν από τη συγχώνευση, τις καταθέσεις (που καταχωρίζονται στο παθητικό του ισολογισμού) και τα ομόλογα NAMA (που καταχωρίζονται στο ενεργητικό του ισολογισμού) της Anglo και της INBS σε βιώσιμα ιδρύματα με ανοιχτή διαδικασία. Προκηρύχθηκε διαγωνισμός υποβολής προσφορών για τη δέσμη των ομολόγων NAMA και των καταθέσεων. Η πώληση των καταθέσεων ύψους περίπου 12,2 δισεκατ. ευρώ και των ομολόγων NAMA ύψους 15,9 δισεκατ. ευρώ και των δύο οντοτήτων ολοκληρώθηκε (20) την 24η Φεβρουαρίου 2011.
(52)
Σε αντίθεση με προηγούμενες εκδοχές των σχεδίων αναδιάρθρωσης της Anglo, η συγχωνευμένη οντότητα, καταρχήν, δεν θα διατηρεί καταθέσεις για τη χρηματοδότηση του ενεργητικού της και θα εξέλθει από την αγορά των καταθέσεων.
(53)
Ωστόσο, σύμφωνα με τις δεσμεύσεις (βλέπε ενότητα 2.2.5.1), η συγχωνευμένη οντότητα θα μπορεί να διατηρεί μικρό ποσό εταιρικών καταθέσεων ως εγγυήσεων για δάνεια χορηγούμενα σε διάφορα εταιρικά ιδρύματα (καταθέσεις προστατευμένες από μεταφορές ή καταθέσεις που σχετίζονται με λογαριασμούς των δανειοληπτών). Σύμφωνα με εκτιμήσεις του κοινού σχεδίου αναδιάρθρωσης, κατά τη συγχώνευση το μέγιστο ποσό των καταθέσεων θα ανέρχεται σε 1 δισεκατ. ευρώ.
2.3.1.2. Χρηματοδότηση
(54)
Το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης βασίζεται στις ακόλουθες παραδοχές:
i)
[…]
ii)
Υφιστάμενη χονδρική χρηματοδότηση ύψους […] δισεκατ. ευρώ με διάρκεια ανάλογη με τα ισχύοντα χρονοδιαγράμματα (στις περισσότερες περιπτώσεις τετραετής), […].
2.3.1.3. Εγγυήσεις
(55)
Για τη συγχωνευμένη οντότητα απαιτείται πλήρης δέσμη κρατικών εγγυήσεων (βλέπε επίσης αιτιολογική σκέψη 69), η οποία θα καλύπτει τα ακόλουθα ανοίγματα:
i)
παροχή κρατικής εγγύησης για καταθέσεις και ομόλογα που δεν έχουν εξοφληθεί ακόμα, η οποία θα ήταν αναγκαία για ολόκληρη τη διάρκεια του κοινού σχεδίου αναδιάρθρωσης και προς το παρόν παρέχεται στο πλαίσιο του προγράμματος Eligible Liabilities Guarantee (εφεξής «πρόγραμμα ELG»). Με τη λήξη του προγράμματος ELG, η εγγύηση θα παρέχεται σε βάση ad hoc·
ii)
παροχή κρατικής εγγύησης στη CBI (κεντρική τράπεζα της Ιρλανδίας) για το ακάλυπτο τμήμα της επείγουσας ενίσχυσης υπό μορφή ρευστότητας που παρέχεται στην Anglo/INBS, γεγονός που θα παράσχει στη συγχωνευμένη οντότητα δυνατότητα πρόσβασης σε χρηματοδότηση της CBI […]·
iii)
παροχή κρατικής ενίσχυσης για συγκεκριμένες υποχρεώσεις που αφορούν συναλλαγές, υπηρεσίες και ικανότητες συναλλαγής εκτός ισολογισμού [….] (21).
(56)
Στο πλαίσιο του κοινού σχεδίου αναδιάρθρωσης, η συγχωνευμένη οντότητα δεν θα προβαίνει σε πληρωμή των κρατικών εγγυήσεων, με εξαίρεση το ποσό που θα καταβάλλει για τις εγγυήσεις καταθέσεων (50 μονάδες βάσης) κατά τη διάρκεια του προγράμματος ELG και τα ανεξόφλητα εγγυημένα ομόλογα (για τα οποία απαιτείται η καταβολή ποσού ύψους 95 έως 125 μονάδων βάσης κατά τη διάρκεια του προγράμματος ELG και έως τη λήξη τους).
2.3.1.4. Κεφάλαιο
(57)
Σύμφωνα με τις αρχικές προβλέψεις, το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης προβλέπει ότι δεν θα χρειαστεί πρόσθετη εισφορά κεφαλαίου πέραν εκείνης που έχει ήδη ολοκληρωθεί επιτυχώς έως σήμερα και ανέρχεται σε 34,7 δισεκατ. ευρώ (29,3 δισεκατ. ευρώ για την Anglo και 5,4 δισεκατ. ευρώ για την INBS) (22), ποσά που συνάδουν με εκείνα που είχαν ήδη εγκριθεί στο πλαίσιο των τεσσάρων αποφάσεων διάσωσης για την Anglo και των δύο αποφάσεων διάσωσης για την INBS (23). Στο κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης επισημαίνεται ότι βάσει ενός σεναρίου ακραίων καταστάσεων (με ιδιαίτερα υψηλότερες απομειώσεις και απώλειες κατά τη διάθεση δανείων), οι κεφαλαιακές απαιτήσεις αναμένεται να σημειώσουν αύξηση αγγίζοντας τα 38 δισεκατ. ευρώ, γεγονός που συνεπάγεται πρόσθετο κεφάλαιο ύψους 3,3 δισεκατ. ευρώ […] για την περίοδο του σχεδίου (ήτοι για μια δεκαετία). Εκτός όμως από τον κίνδυνο εμφάνισης υψηλότερων απομειώσεων και απωλειών κατά τη διάθεση δανείων, το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης εντοπίζει επίσης διάφορους πρόσθετους κινδύνους, οι οποίοι βάσει ενός σεναρίου ακραίων καταστάσεων θα μπορούσαν να οδηγήσουν τη συγχωνευμένη οντότητα να προσφύγει σε […] για κεφάλαιο ύψους 3,3 δισεκατ. ευρώ.
2.3.1.5. Κύριοι πρόσθετοι κίνδυνοι που συνδέονται με το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης
(58)
Πρώτον, το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης εντοπίζει κίνδυνο αύξησης του κόστους της χρηματοδότησης, καθώς και συναλλαγματικό κίνδυνο. […] (24). Συνολικά, τη χρονική στιγμή της συγχώνευσης, η συγχωνευμένη οντότητα θα πρέπει να έχει πρόσβαση σε χρηματοδότηση της Κεντρικής Τράπεζας ύψους περίπου […], χρηματοδότηση που σταδιακά θα πρέπει να μειωθεί σε […]. Αν η στήριξη στην Κεντρική Τράπεζα δεν είναι εφικτή στον βαθμό και για το διάστημα που προβλέπεται (25), τότε η συγχωνευμένη οντότητα θα πρέπει να βασιστεί σε άλλες πηγές χρηματοδότησης, εφόσον υπάρχουν, οι οποίες ενδέχεται να αποδειχθούν πιο δαπανηρές.
(59)
Επιπρόσθετα, ορισμένα από τα περιουσιακά στοιχεία της συγχωνευμένης οντότητας είναι μακροπρόθεσμα περιουσιακά στοιχεία σταθερού επιτοκίου (κατά κανόνα γραμμάτια εις διαταγή), τα οποία λαμβάνουν ιδιαίτερα βραχυπρόθεσμη χρηματοδότηση […].
(60)
[…].
(61)
Επιπλέον, το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης επισημαίνει τους κινδύνους που απορρέουν από τις δυσκολίες που αναμένεται να συναντήσει η συγχωνευμένη οντότητα στην προσπάθειά της να εκτελεί τις δραστηριότητές της ως δυναμική επιχείρηση ενώ βρίσκεται σε στάδιο εκκαθάρισης. […]. Τέλος, η διαδικασία συγχώνευσης εγκυμονεί αυξημένους κινδύνους σε επιχειρησιακό επίπεδο, γεγονός που με τη σειρά του μπορεί να οδηγήσει σε ανάγκη εύρεσης περαιτέρω κεφαλαίου.
(62)
Η πιθανότητα εμφάνισης αυτών των κινδύνων είναι δύσκολο να αξιολογηθεί. Οι εν λόγω κίνδυνοι, αλλά και οι αβεβαιότητες δεν ενσωματώθηκαν στις αναμενόμενες κεφαλαιακές ανάγκες του σεναρίου ακραίων καταστάσεων.
2.3.2. Δεσμεύσεις
(63)
Η Ιρλανδία προέβη σε μια σειρά δεσμεύσεων ως προς τη συγχωνευμένη οντότητα προκειμένου να περιοριστούν οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού που απορρέουν από την κρατική υποστήριξη που χορηγήθηκε στην Anglo και στην INBS. Όλες οι δεσμεύσεις παρατίθενται στο παράρτημα I της παρούσας απόφασης. Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, η Επιτροπή παρουσιάζει μη εξαντλητική περίληψη των δεσμεύσεων στις αιτιολογικές σκέψεις 63 έως 66.
i)
Διάρκεια των δεσμεύσεων. Εκτός αν ορίζεται διαφορετικά, όλες οι δεσμεύσεις της Ιρλανδίας θα παραμείνουν ισχύουσες και εφαρμοστέες έως την πλήρη ρύθμιση των περιουσιακών στοιχείων της συγχωνευμένης οντότητας, περιλαμβανομένων των γραμματίων εις διαταγή.
ii)
Απαγόρευση ανάπτυξης νέων δραστηριοτήτων και εισαγωγής σε νέες αγορές: Η συγχωνευμένη οντότητα δεν θα αναπτύξει νέες δραστηριότητες και δεν θα εισαχθεί σε νέες αγορές, γεγονός που σημαίνει ότι η συγχωνευμένη οντότητα δεν θα εκτελεί δραστηριότητες εκτός εκείνων που συνάδουν με τη διαχείριση της ρύθμισης του κληροδοτημένου χαρτοφυλακίου δανείων της Anglo και της INBS (μεταξύ των οποίων οι πωλήσεις των δανείων, όταν κρίνονται κατάλληλες, για τη μεγιστοποίηση του εισπρακτέου ποσού). Ειδικότερα, η συγχωνευμένη οντότητα θα διατηρήσει και θα χρησιμοποιεί την άδεια λειτουργίας τραπεζικού ιδρύματος μόνο για το απαιτούμενο διάστημα της ρύθμισης των χαρτοφυλακίων δανείων και όχι για την ανάπτυξη νέων δραστηριοτήτων. […].
iii)
Διαχείριση των υφιστάμενων περιουσιακών στοιχείων: Η συγχωνευμένη οντότητα θα διαχειρίζεται τα υφιστάμενα εμπορικά περιουσιακά στοιχεία κατά τρόπο που μεγιστοποιεί την καθαρή παρούσα αξία (εφεξής «ΚΠΑ») των περιουσιακών στοιχείων σύμφωνα με τη συνήθη εμπορική πρακτική. Συγκεκριμένα, αν ένας πελάτης δεν μπορεί να συμμορφωθεί με τους όρους του δανείου του/της, τότε η συγχωνευμένη οντότητα θα προβαίνει σε αναδιάρθρωση των όρων δανειοδότησης μόνο εάν η συγκεκριμένη ενέργεια αναμένεται να οδηγήσει σε αύξηση της ΚΠΑ του δανείου (ήτοι, αν η ΚΠΑ των μελλοντικών εισπράξεων και πληρωμών που αναμένεται από την αναδιάρθρωση είναι υψηλότερη από την παρούσα αξία των μελλοντικών εισπράξεων και πληρωμών που αναμένεται από τη ρευστοποίηση). Συνοπτικά, η συγχωνευμένη οντότητα θα διαχειριστεί το χαρτοφυλάκιο εμπορικών περιουσιακών στοιχείων σαν να ήταν εταιρεία διαχείρισης ιδιωτικών περιουσιακών στοιχείων.
Όσον αφορά τα ενυπόθηκα περιουσιακά στοιχεία της συγχωνευμένης οντότητας, θα ισχύουν mutatis mutandis οι ίδιες υποχρεώσεις που ισχύουν για τα εμπορικά περιουσιακά στοιχεία.
iv)
Απαγόρευση των εξαγορών: Η συγχωνευμένη οντότητα δεν θα προβεί σε εξαγορές ούτε θα συμμετάσχει σε άλλη επιχείρηση χωρίς την προηγούμενη συναίνεση της Επιτροπής.
v)
Απαγόρευση τοκομεριδίων και άσκησης του δικαιώματος αγοράς χρεωστικών τίτλων μειωμένης εξασφάλισης και υβριδικών κεφαλαιακών μέσων: Η συγχωνευμένη οντότητα δεν θα πληρώσει τοκομερίδια ούτε θα ασκήσει το δικαίωμα αγοράς χρεωστικών τίτλων μειωμένης εξασφάλισης και υβριδικών κεφαλαιακών μέσων, εκτός και αν φέρει νομική υποχρέωση.
vi)
Επιβολή ανώτατων ορίων (οροφής) στη χορήγηση νέων δανείων: Το χαρτοφυλάκιο καθαρών εμπορικών δανείων της συγχωνευμένης οντότητας σε κανένα έτος κατά τη διάρκεια της περιόδου του σχεδίου δεν θα υπερβεί τις προβλέψεις του κοινού σχεδίου αναδιάρθρωσης κατά ποσό μεγαλύτερο από […]. Όσον αφορά το χαρτοφυλάκιο ενυπόθηκων δανείων, η συγχωνευμένη οντότητα πρέπει να περιορίσει περαιτέρω βραχυπρόθεσμες χορηγήσεις δανείων για ποσά που αποτελούν αντικείμενο συμβατικών δεσμεύσεων και ποσά που απορρέουν από την αναδιάρθρωση των υφιστάμενων ενυπόθηκων διευκολύνσεων. Το συνολικό ανώτατο όριο (οροφή) χορήγησης περαιτέρω ενυπόθηκων δανείων ανέρχεται σε […] για την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2011 έως την 31η Δεκεμβρίου 2012 και κατόπιν, σε […] ετησίως.
vii)
Επιπρόσθετα, για το χαρτοφυλάκιο εμπορικών δανείων θα ισχύουν οι ακόλουθες δεσμεύσεις δανειοδότησης:
α)
Ποσά που αποτελούν αντικείμενο συμβατικών δεσμεύσεων αλλά δεν έχουν καταβληθεί ακόμα: Η συγχωνευμένη οντότητα επιτρέπεται να χορηγεί κεφάλαια στο πλαίσιο της παροχής διευκόλυνσης για δάνεια με συμβατικές δεσμεύσεις τα οποία δεν έχουν αποπληρωθεί ακόμα. Ωστόσο, τα εν λόγω κεφάλαια δεν θα υπερβαίνουν το συνολικό ποσό των […] για ολόκληρη την περίοδο του κοινού σχεδίου αναδιάρθρωσης όσον αφορά το χαρτοφυλάκιο δανείων της συγχωνευμένης οντότητας.
β)
Πρόσθετη χρηματοδότηση προς τους υφιστάμενους δανειολήπτες: Η συγχωνευμένη οντότητα δεν θα μπορεί να παράσχει πρόσθετη χρηματοδότηση, χωρίς συμβατική δέσμευση κατά την περίοδο της έγκρισης του κοινού σχεδίου αναδιάρθρωσης [σύμφωνα με τη δέσμευση που αναφέρεται στο σημείο ii)].
Κατ’ εξαίρεση στη συγκεκριμένη απαγόρευση, η συγχωνευμένη οντότητα μπορεί να χορηγεί μικρά πρόσθετα ποσά σε υπάρχουσες ρυθμιστικές ομάδες με την προϋπόθεση να τηρείται η δέσμευση του σημείου iii):
-
το ποσό είναι άκρως απαραίτητο για τη διατήρηση της διασφαλιστικής αξίας του δανείου (για παράδειγμα, για την κάλυψη της διατήρησης, της ασφάλισης, του φόρου, της ασφάλειας, αφερεγγυότητας ή των νομικών δαπανών της διασφάλισης)·ή
-
το ποσό συνδέεται με άλλο τρόπο με την ενίσχυση των αναμενόμενων εισπράξεων από τα δάνεια ή άλλα περιουσιακά στοιχεία με βάση την ΚΠΑ (όπως για παράδειγμα η ικανοποίηση των αναγκών εύρεσης των απαραίτητων επενδυτικών κεφαλαίων εργασίας ή ρευστότητας της υποκείμενης επιχείρησης)
-
Η συγχωνευμένη οντότητα μπορεί να παρέχει πρόσθετη χρηματοδότηση μόνο εφόσον:
-
το οικείο ονομαστικό άνοιγμα είναι μικρότερο από […], η πρόσθετη χρηματοδότηση δεν υπερβαίνει […] του ονομαστικού ανοίγματος·
-
το οικείο ονομαστικό άνοιγμα κυμαίνεται μεταξύ […] και […], η πρόσθετη χρηματοδότηση δεν υπερβαίνει […]·
-
το οικείο ονομαστικό άνοιγμα υπερβαίνει τα […], η πρόσθετη χρηματοδότηση δεν υπερβαίνει […] του ονομαστικού ανοίγματος.
γ)
Νέοι δανειολήπτες: Η συγχωνευμένη οντότητα μπορεί να χορηγεί δάνεια σε νέο δανειολήπτη (ή ομάδα δανειοληπτών, επίσης καλούμενη «ρυθμιστική ομάδα») μόνο εφόσον ικανοποιούνται οι ακόλουθοι όροι:
-
τα έσοδα χρησιμοποιούνται για τη μείωση του ανοίγματος υφιστάμενου δανειολήπτη ή υπάρχουσας ρυθμιστικής ομάδας·
-
το συνολικό ποσό της συναλλαγής δεν αυξάνει το συνολικό καθαρό άνοιγμα της συγχωνευμένης οντότητας·
-
η νέα δανειοδότηση ενισχύει τις αναμενόμενες εισπράξεις (όπως μετράται με βάση την ΚΠΑ) σε σύγκριση με άλλες στρατηγικές αναδιάρθρωσης ή αποκλεισμού, και
-
δεν διενεργείται κεφαλαιοποίηση των τόκων.
viii)
Συγκεκριμένες δεσμεύσεις δανειοδότησης όσον αφορά το χαρτοφυλάκιο ενυπόθηκων δανείων. Η συγχωνευμένη οντότητα απαγορεύεται να παρέχει χρηματοδότηση χωρίς συμβατική δέσμευση κατά την περίοδο της έγκρισης του σχεδίου αναδιάρθρωσης. Κατ’ εξαίρεση, η συγχωνευμένη οντότητα δύναται, εφόσον το υπόλοιπο του δανείου υπερβαίνει την αξία του ενυπόθηκου ακινήτου, να διευκολύνει την εξόφληση μέσω της πώλησης του ακινήτου σε αγοραστή με την παροχή πρόσθετης χρηματοδότησης, καθιστώντας έτσι εφικτή την αποπληρωμή του ανεξόφλητου υπολοίπου, με την προϋπόθεση ότι η παροχή της χρηματοδότησης συνάδει με τη δέσμευση του σημείου iii).
ix)
Περαιτέρω εξαιρέσεις για λόγους εθνικού συμφέροντος. Κατ’ εξαίρεση και για λόγους εθνικού συμφέροντος, η Ιρλανδία δύναται να αποφασίζει ότι απαιτούνται περαιτέρω εξαιρέσεις στους περιορισμούς δανειοδότησης που ορίζονται στα σημεία vii) και viii) για την ενίσχυση των αναμενόμενων εισπράξεων με βάση την ΚΠΑ. Τέτοιου είδους αποφάσεις θα πρέπει πρώτα να λαμβάνουν την έγκριση της Επιτροπής.
x)
Καταθέσεις - μεταφορά των καταθέσεων της Anglo και της INBS. Ύστερα από τη μεταφορά των κληροδοτημένων καταθέσεων της Anglo και της INBS, η συγχωνευμένη οντότητα θα διατηρεί συγκεκριμένες κατηγορίες καταθέσεων και λογαριασμών, οι οποίες δεν αποτέλεσαν αντικείμενο μεταφοράς. Την ημερομηνία της συγχώνευσης, το συνολικό ποσό των καταθέσεων των υφιστάμενων πελατών σε καμία στιγμή δεν θα υπερβαίνει τα […] δισεκατ. ευρώ. Η συγχωνευμένη οντότητα θα μειώνει τις καταθέσεις της περίπου ταυτόχρονα με τη ρύθμιση του συνολικού χαρτοφυλακίου καθαρών δανείων. Επιπρόσθετα, το ποσό του βιβλιαρίου καταθέσεων της συγχωνευμένης οντότητας σε καμία στιγμή δεν θα υπερβαίνει τις προβλέψεις του κοινού σχεδίου αναδιάρθρωσης κατά 200 εκατ. και πλέον ευρώ. Οι κατηγορίες των καταθέσεων που διατηρούνται από τη συγχωνευμένη οντότητα απαριθμούνται στα στοιχεία α) έως η) που ακολουθούν:
α)
καταθέσεις, οι οποίες τη στιγμή της μεταφοράς των κληροδοτημένων καταθέσεων της Anglo και INBS σε βιώσιμα ιδρύματα διατηρούνται από ή εκ μέρους θυγατρικών της Anglo και της INBS, εκτός των καταθέσεων της θυγατρικής της Anglo στη Νήσο του Μαν·
β)
προστατευόμενοι λογαριασμοί (υπέρ της Anglo, της INBS ή άλλου προσώπου) και καταθέσεις σχετικές ή συνδεόμενες με ρυθμιστική ομάδα της Anglo ή της INBS ή λογαριασμοί ομολόγων βασιζόμενων σε δείκτη τη στιγμή της μεταφοράς των καταθέσεων της Anglo και της INBS σε δύο άλλες ιρλανδικές τράπεζες (26)·
γ)
καταθέσεις σε νομίσματα εκτός ευρώ, δολαρίων ΗΠΑ (USD) ή λιρών στερλινών (GBP) τη στιγμή της μεταφοράς των καταθέσεων, οι οποίες δεν θα αντικατασταθούν μετά τη λήξη τους·
δ)
καταθέσεις που τηρούνται ή αποτελούν αντικείμενο κράτησης σε υποκαταστήματα στο Τζέρσεϋ, στο Ντίσελντορφ της Γερμανίας ή στη Βιέννη της Αυστρίας, οι οποίες δεν θα αντικατασταθούν μετά τη λήξη τους·
ε)
λογαριασμοί με αρνητικό υπόλοιπο
στ)
γενικοί λογαριασμοί ελέγχου
ζ)
λογαριασμοί όπου είτε αυτοί καθαυτοί είτε ο πελάτης προς τον οποίο συνδέονται αποτελούν αντικείμενο ειδοποίησης για διεξαγωγή έρευνας από οποιαδήποτε αστυνομική αρχή ή αρχή αρμόδια για την απάτη ή την έρευνα, και
η)
όλοι οι λογαριασμοί της INBS, οι οποίοι σύμφωνα με τα λογιστικά αρχεία του εντολέα ανήκουν στο υποκατάστημα «[…]».
xi)
Ο εντολοδόχος παρακολούθησης: Η συγχωνευμένη οντότητα θα ορίσει εντολοδόχο παρακολούθησης με την επιφύλαξη της έγκρισης της Επιτροπής, ο οποίος θα εξακριβώσει τη συμμόρφωση της συγχωνευμένης οντότητας προς τις δεσμεύσεις που ορίζονται στο παράρτημα I. Ο εντολοδόχος παρακολούθησης αναλαμβάνει καθήκοντα για διάστημα τριών ετών.
(64)
Η Ιρλανδία θα διασφαλίσει ότι η συγχωνευμένη οντότητα συμμορφώνεται με τις δεσμεύσεις που ορίζονται στο παράρτημα I. Η Ιρλανδία θα υποβάλλει τακτικές εκθέσεις σχετικά με τα μέτρα που αναλαμβάνονται προς συμμόρφωση με τις εν λόγω δεσμεύσεις. Η πρώτη έκθεση θα υποβληθεί στην Επιτροπή το αργότερο εντός έξι μηνών από την ημερομηνία κοινοποίησης της παρούσας απόφασης και στη συνέχεια, ανά έξι μήνες.
2.4. Η εκτίμηση των μέτρων κρατικής ενίσχυσης στην παρούσα απόφαση
(65)
Τόσο η Anglo όσο και η INBS έχουν λάβει σημαντικό ποσό κρατικών ενισχύσεων. Μετά τη συγχώνευση, η συγχωνευμένη οντότητα θα επωφεληθεί επίσης από διάφορα κρατικά μέτρα, τα οποία παρουσιάζονται στην παρούσα ενότητα (βλέπε επίσης πίνακα 1).
(66)
Κατά τη διάρκεια της περιόδου διάσωσης, η Anglo έλαβε κρατικά μέτρα ενίσχυσης, τα οποία η Επιτροπή ενέκρινε με την έκδοση διαφόρων αποφάσεων σχετικών με την παρούσα υπόθεση (27) και τα οποία μνημονεύονται στην παρούσα αιτιολογική σκέψη στοιχεία α) έως κβ) και στις αιτιολογικές σκέψεις 67, 68 και 69:
α)
παροχή κρατικής εγγύησης στο πλαίσιο του προγράμματος CIFS, η οποία κάλυπτε τις καταθέσεις της Anglo (ιδιωτών, εμπορικές, θεσμικές και διατραπεζικές), τα καλυπτόμενα ομόλογα, τις κύριες οφειλές και τις χρονολογημένες δευτερεύουσες οφειλές για την περίοδο από την 1η Οκτωβρίου 2008 έως την 30ή Σεπτεμβρίου 2010 (28)·
β)
πρώτη ανακεφαλαιοποίηση της Anglo ύψους 4 δισεκατ. ευρώ (29)·
γ)
παροχή κρατικών εγγυήσεων στο πλαίσιο του προγράμματος ELG για καταθέσεις, μη εξασφαλισμένα με εξοφλητική προτεραιότητα πιστοποιητικά καταθέσεων, μη εξασφαλισμένα με εξοφλητική προτεραιότητα εμπορικά γραμμάτια, μη εξασφαλισμένα με εξοφλητική προτεραιότητα ομόλογα και γραμμάτια (30)·
δ)
εφαρμογή μέτρου αρωγής για απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία υπό μορφή μεταφοράς απομειωμένων δανείων εμπορικών ακινήτων ύψους 35 δισεκατ. ευρώ (31) στη NAMA με μέση έκπτωση [50-70]% (32)·
ε)
δεύτερη ανακεφαλαιοποίηση ύψους 10,44 δισεκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 10,3 δισεκατ. ευρώ χορηγήθηκαν επιτυχώς από την Ιρλανδία (33)·
στ)
τρίτη ανακεφαλαιοποίηση ύψους 10 054 εκατ. ευρώ (εκ των οποίων τα 8 580 εκατ. ευρώ χορηγήθηκαν με την έγκριση ενώ η εισφορά του υπόλοιπου ποσού -ύψους 1 474 εκατ. ευρώ- πραγματοποιήθηκε μαζί με την τέταρτη εισφορά κεφαλαίου), βλέπε μέτρο η (34)·
ζ)
παροχή εγγύησης για βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις της Anglo ύστερα από την επανεφαρμογή του προγράμματος ELG για την κάλυψη χρεογράφων, ιδίως εμπορικών γραμματίων, πιστοποιητικών καταθέσεων, διατραπεζικών καταθέσεων και εταιρικών καταθέσεων με ημερομηνία λήξης μικρότερη των τριών μηνών (το καλυπτόμενο ποσό ανερχόταν σε περίπου […] δισεκατ. ευρώ την 31η Δεκεμβρίου 2010) (35)·
η)
χορήγηση πρόσθετης ανακεφαλαιοποίησης ποσού ύψους 4 946 εκατ. με στόχο την κάλυψη περαιτέρω απωλειών που απορρέουν από την εσπευσμένη μεταφορά απομειωμένων στεγαστικών δανείων στη NAMA, καθώς και απωλειών του χαρτοφυλακίου δανείων εκτός NAMA έως την […]. Η εισφορά του υπολοίπου της τρίτης ανακεφαλαιοποίησης (μέτρο στ) ύψους 1 474 εκατ. ευρώ έχει ήδη πραγματοποιηθεί μαζί με εισφορά κεφαλαίου ύψους 4 946 δισεκατ. ευρώ (36)·
θ)
παροχή εγγύησης για συγκεκριμένες συναλλαγές εκτός ισολογισμού που υπολογίζεται ότι καλύπτει ποσό ύψους περίπου […] δισεκατ. ευρώ (37).
(67)
Κατά τη διάρκεια της περιόδου διάσωσης η INBS έλαβε τα ακόλουθα μέτρα ι έως ιε, τα οποία εγκρίθηκαν από την Επιτροπή:
ι)
παροχή κρατικής εγγύησης στο πλαίσιο του προγράμματος CIFS, η οποία καλύπτει τις καταθέσεις της INBS (ιδιωτών, εμπορικές, θεσμικές και διατραπεζικές), τα καλυπτόμενα ομόλογα, τις κύριες οφειλές και τις χρονολογημένες δευτερεύουσες οφειλές για την περίοδο από την 1η Οκτωβρίου 2008 έως την 30ή Σεπτεμβρίου 2010 (38)·
ια)
πρώτη ανακεφαλαιοποίηση ύψους 2,7 δισεκατ. ευρώ (39)·
ιβ)
παροχή κρατικών εγγυήσεων στο πλαίσιο του προγράμματος ELG για καταθέσεις, μη εξασφαλισμένα με εξοφλητική προτεραιότητα πιστοποιητικά καταθέσεων, μη εξασφαλισμένα με εξοφλητική προτεραιότητα εμπορικά γραμμάτια, μη εξασφαλισμένα με εξοφλητική προτεραιότητα ομόλογα και γραμμάτια (40)·
ιγ)
εφαρμογή μέτρου αρωγής για απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία υπό μορφή μεταφοράς απομειωμένων δανείων εμπορικών ακινήτων ύψους 8,9 δισεκατ. ευρώ (41) στη NAMA με μέση έκπτωση 64 % (42)·
ιδ)
παροχή κρατικής εγγύησης για βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις της INBS ύστερα από την επανεφαρμογή του προγράμματος ELG για την κάλυψη χρεογράφων, ιδίως εμπορικών γραμματίων, πιστοποιητικών καταθέσεων, διατραπεζικών καταθέσεων και εταιρικών καταθέσεων με ημερομηνία λήξης μικρότερη των τριών μηνών (το καλυπτόμενο ποσό ανερχόταν σε περίπου […] εκατ. ευρώ την 31η Δεκεμβρίου 2010) (43)·
ιε)
δεύτερη ανακεφαλαιοποίηση ύψους 2,7 δισεκατ. ευρώ (44).
(68)
Επιπρόσθετα στα κρατικά μέτρα α έως ιε που μνημονεύονται στις αιτιολογικές σκέψεις 66 και 67, η Anglo και η INBS πριν από τη συγχώνευση έγιναν αποδέκτες των περαιτέρω μέτρων διάσωσης ιστ και ιζ:
ιστ)
παροχή κρατικής εγγύησης προς την Anglo στο πλαίσιο επείγουσας ενίσχυσης υπό μορφή ρευστότητας παρεχόμενης στην Anglo από την CBI για την περίοδο από τον Μάρτιο του 2009 έως τη συγχώνευση με την INBS. Η εγγύηση καλύπτει επείγουσα ενίσχυση υπό μορφή ρευστότητας για ποσά έως […] δισεκατ. ευρώ (45)·
ιζ)
παροχή κρατικής εγγύησης προς την INBS στο πλαίσιο επείγουσας ενίσχυσης υπό μορφή ρευστότητας παρεχόμενης στην INBS από τη CBI για την περίοδο από την 24η Φεβρουαρίου 2011 έως τη συγχώνευση με την Anglo. Η συγκεκριμένη εγγύηση καλύπτει ποσό ύψους έως […] δισεκατ. ευρώ.
(69)
Ύστερα από τη συγχώνευση, θα ληφθούν τα μέτρα ιη έως κβ προς όφελος της συγχωνευμένης οντότητας:
ιη)
παροχή κρατικής εγγύησης για τις υπόλοιπες καταθέσεις των πελατών, η οποία θα καλύπτει ποσό έως […] δισεκατ. ευρώ·
ιθ)
συνέχιση της κρατικής εγγύησης για συναλλαγές εκτός ισολογισμού, η οποία υπολογίζεται ότι θα καλύπτει ποσό ύψους […] δισεκατ. ευρώ·
κ)
παροχή κρατικής εγγύησης στο πλαίσιο επείγουσας ενίσχυσης υπό μορφή ρευστότητας παρεχόμενης από τη CBI στη συγχωνευμένη οντότητα, κατ’ ανάγκη συνδυάζοντας τις εγγυήσεις που χορηγήθηκαν χωριστά στην Anglo και στην INBS για τις επείγουσες ενισχύσεις υπό μορφή ρευστότητας. Η εγγύηση υπολογίζεται σε ποσό ύψους […] δισεκατ. ευρώ στην αρχή της συγχώνευσης, ενώ αναμένεται να σημειώσει σταδιακή μείωση στη συνέχεια […]·
κα)
πρόσθετη ανακεφαλαιοποίηση, […] για την κάλυψη πρόσθετων απωλειών σε περίπτωση περαιτέρω επιβαρύνσεων ύψους 3,3 δισεκατ. ευρώ·
κβ)
παροχή κρατικής εγγύησης για την ανεξόφλητη χονδρική χρηματοδότηση που θα χορηγήσει η Anglo στη συγχωνευμένη οντότητα μέσω του προγράμματος ELG, η οποία καλύπτει ποσό ύψους […] δισεκατ. ευρώ (46).
2.4.1. Μέτρα διάσωσης που εγκρίθηκαν από την Επιτροπή
(70)
Η Επιτροπή στο πλαίσιο προγενέστερων αποφάσεων σχετικά με την Anglo και την INBS έχει ήδη εκτιμήσει τα μέτρα α έως ιε που μνημονεύονται στις αιτιολογικές σκέψεις 66 και 67 χαρακτηρίζοντάς τα ως ενισχύσεις διάσωσης. Πέρα από τα μέτρα διάσωσης, η Ιρλανδία κοινοποίησε στην Επιτροπή πρόσθετα μέτρα εξυγίανσης της Anglo και της INBS, ήτοι τα μέτρα ιστ έως κβ που μνημονεύονται στις αιτιολογικές σκέψεις 68 και 69.
(71)
Όσον αφορά τα μέτρα που έχουν ήδη λάβει την έγκριση της Επιτροπής (ήτοι τα μέτρα α έως ιε που μνημονεύονται στις αιτιολογικές σκέψεις 66 και 67), θα πρέπει να επισημανθεί ότι το πρόγραμμα εγγύησης CIFS έχει τεθεί εκτός εφαρμογής από τις 30 Σεπτεμβρίου 2010 (μέτρα α και ι που μνημονεύονται στις αιτιολογικές σκέψεις 66 και 67) και έχει αντικατασταθεί από το πρόγραμμα ELG και την επανεφαρμογή του προγράμματος ELG για βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις (μέτρα γ, ζ, ιβ και ιδ που μνημονεύονται στις αιτιολογικές σκέψεις 66 και 67). Ύστερα από τη συγχώνευση, τα εν λόγω προγράμματα θα αντικατασταθούν από μεμονωμένες κρατικές εγγυήσεις (μέτρα ιη και κβ που μνημονεύονται στην αιτιολογική σκέψη 69), όταν το πρόγραμμα ELG δεν θα είναι πλέον σε εφαρμογή, βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 77 και 81.
(72)
Όσον αφορά τα μέτρα δ και ιγ που μνημονεύονται στις αιτιολογικές σκέψεις 66 και 67, η μεταφορά […] δανείων στη NAMA ολοκληρώθηκε τον Νοέμβριο του 2010 με μέσο κούρεμα 62 % για την Anglo και 64 % για την INBS.
(73)
Μαζί με την τέταρτη ανακεφαλαιοποίηση, η Anglo έλαβε επίσης κρατική εγγύηση για τις συναλλαγές εκτός ισολογισμού (μέτρο θ που μνημονεύεται στην αιτιολογική σκέψη 66). Η εν λόγω εγγύηση, για την οποία η Anglo δεν καταβάλλει κανένα ποσό, παρέχει κατ’ ουσία την άνεση στους ομολόγους της Anglo να διενεργούν συναλλαγές σε παράγωγα (κυρίως συμβάσεις αντιστάθμισης) και ρυθμίσεις συμψηφισμού.
2.4.2. Περαιτέρω μέτρα διάσωσης
(74)
Τόσο η Anglo όσο και η INBS έγιναν αποδέκτες περαιτέρω μέτρων διάσωσης πριν από τη συγχώνευση και συνεπώς, αποτέλεσαν αντικείμενο της αποτελεσματικής αναδιάρθρωσης (μέτρα ιστ και ιζ που μνημονεύονται στην αιτιολογική σκέψη 68). Από τον Μάρτιο του 2009 έως τη συγχώνευση, η Anglo έχει ήδη λάβει επείγουσα ενίσχυση υπό μορφή ρευστότητας από τη CBI, με μερική κρατική εγγύηση (μέτρο ιστ). Το τμήμα της επείγουσας ενίσχυσης υπό μορφή ρευστότητας που έχει λάβει κρατική εγγύηση έχει παρουσιάσει διακυμάνσεις από […] δισεκατ. ευρώ τον Σεπτέμβριο του 2010 σε […] δισεκατ. ευρώ τον Μάρτιο του 2011. Η Anglo καταβάλλει στη CBI επιτόκιο που συνίσταται στο βασικό επιτόκιο της ΕΚΤ (επί του παρόντος 125 μονάδες βάσης) συν […] μονάδες βάσης για την επείγουσα ενίσχυση υπό μορφή ρευστότητας, ωστόσο δεν καταβάλλει κανένα ποσό για την εγγύηση.
(75)
Η INBS έλαβε επίσης κρατική εγγύηση για μέρος της επείγουσας ενίσχυσης υπό μορφή ρευστότητας που χορήγησε η CBI (μέτρο ιζ που μνημονεύεται στην αιτιολογική σκέψη 68). Συνολικά, η INBS έλαβε κρατική εγγύηση για την επείγουσα ενίσχυση υπό μορφή ρευστότητας ύψους […] δισεκατ. ευρώ από την 24η Φεβρουαρίου 2011 έως τη συγχώνευση με την Anglo. Η INBS καταβάλλει επίσης στη CBI επιτόκιο που συνίσταται στο βασικό επιτόκιο της ΕΚΤ (επί του παρόντος 125 μονάδες βάσης) συν […] μονάδες βάσης για την επείγουσα ενίσχυση υπό μορφή ρευστότητας, ωστόσο δεν καταβάλλει κανένα ποσό για την κρατική εγγύηση.
2.4.3. Μέτρα για τη συγχωνευμένη οντότητα
(76)
Η συγχωνευμένη οντότητα […] από διάφορες κρατικές ενισχύσεις και μια εισφορά κεφαλαίου ύψους 3,3 δισεκατ. ευρώ βάσει ενός σεναρίου ακραίων καταστάσεων (μέτρα ιη έως κβ που μνημονεύονται στην αιτιολογική σκέψη 69).
(77)
Η συγχωνευμένη οντότητα θα επωφεληθεί από κρατική εγγύηση για τις καταθέσεις που θα μεταφερθούν στην ίδια από την Anglo και την INBS (μέτρο ιη που μνημονεύεται στην αιτιολογική σκέψη 69). Το μέγιστο ποσό των εν λόγω καταθέσεων ανέρχεται σε 1,05 δισεκατ. ευρώ ενώ απαρτίζεται κυρίως από καταθέσεις προστατευόμενες από ή συνδεόμενες με λογαριασμό δανειολήπτη που μεταφέρεται στη συγχωνευμένη οντότητα, και κατά συνέπεια, δεν έχουν μεταφερθεί εκτός της Anglo και της INBS. Η συγχωνευμένη οντότητα θα καταβάλει εφάπαξ προμήθεια που θα αντιστοιχεί σε 50 μονάδες βάσης κατά τη διάρκεια του προγράμματος ELG.
(78)
Η συγχωνευμένη οντότητα θα επωφεληθεί επίσης από το μέτρο που χορηγήθηκε στην Anglo πριν από τη συγχώνευση, δηλαδή τη συνέχιση της κρατικής εγγύησης για συναλλαγές εκτός ισολογισμού που υπολογίζεται ότι αντιστοιχούν σε ποσό ύψους περίπου […] δισεκατ. ευρώ (47) (μέτρο ιθ που μνημονεύεται στην αιτιολογική σκέψη 69). Η συγχωνευμένη οντότητα δεν θα καταβάλει κανένα ποσό για τη συγκεκριμένη εγγύηση.
(79)
Προκειμένου να χρηματοδοτηθεί η εξυγίανση της Anglo και της INBS, το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης προβλέπει την παροχή κρατικής εγγύησης για την επείγουσα ενίσχυση υπό μορφή ρευστότητας (μέτρο κ που μνημονεύεται στην αιτιολογική σκέψη 69). Συνολικά, η συγχωνευμένη οντότητα θα έχει πρόσβαση σε επείγουσα ενίσχυση υπό μορφή ρευστότητας ύψους έως […] δισεκατ. ευρώ στην αρχή της συγχώνευσης, η οποία σταδιακά θα μειώνεται τα επόμενα έτη. Η συγχωνευμένη οντότητα θα καταβάλει στη CBI επιτόκιο […] μονάδες βάσης για τη χρηματοδότηση σε ευρώ και […] μονάδες βάσης για τη χρηματοδότηση σε ξένο νόμισμα, ωστόσο δεν θα καταβάλει κανένα ποσό για την κρατική εγγύηση.
(80)
Σύμφωνα με το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης, […] σε περίπτωση περαιτέρω επιδείνωσης της χρηματοπιστωτικής κατάστασης (σενάριο ακραίων καταστάσεων - μέτρο κ. που μνημονεύεται στην αιτιολογική σκέψη 69). Στην προκειμένη περίπτωση, […] κεφάλαιο ύψους έως 3,3 δισεκατ. ευρώ […]. Η εν λόγω προσέγγιση θα διασφαλίσει ότι η συγχωνευμένη οντότητα πληροί τις αντίστοιχες ελάχιστες ρυθμιστικές κεφαλαιακές απαιτήσεις (επί του παρόντος 8 % του συνολικού λόγου κεφαλαίου/υποχρεώσεων) της Irish Financial Regulator (χρηματοπιστωτική ρυθμιστική αρχή της Ιρλανδίας).
(81)
Τέλος, η συγχωνευμένη οντότητα θα επωφεληθεί από την κρατική εγγύηση για την υφιστάμενη χονδρική χρηματοδότηση ύψους περίπου 3 δισεκατ. ευρώ, η οποία θα μεταφερθεί από την Anglo στη συγχωνευμένη οντότητα (μέτρο κβ που μνημονεύεται στην αιτιολογική σκέψη 69). Το ποσό που θα καταβάλει η συγχωνευμένη οντότητα κυμαίνεται μεταξύ 95 και 125 μονάδες βάσης κατά τη διάρκεια του προγράμματος ELG, ενώ κατόπιν αυτού δεν απαιτείται η καταβολή περαιτέρω ποσού.
Επισκόπηση των μέτρων που χορηγήθηκαν στην Anglo, στην INBS και στη συγχωνευμένη οντότητα (τα οποία μνημονεύονται στις αιτιολογικές σκέψεις 66 έως 69)
Μέτρα που χορηγήθηκαν στην Anglo, στην τράπεζα ανάκτησης (Recovery Bank) και στη χρηματοδοτική τράπεζα (Funding Bank)
Αρ.
Είδος μέτρου
ποσό (EUR, δις)
αμοιβή
Μέτρα διάσωσης που έχουν εγκριθεί
Anglo Irish Bank
α
Εγγύηση στο πλαίσιο του προγράμματος CIFS
τιμή κορυφής […] δις ευρώ τον Σεπτέμβριο του 2008 (48)
εφάπαξ προμήθεια ύψους 18,5 μονάδων βάση με αύξηση έως τις 32 μονάδες βάσης
β
Πρώτη ανακεφαλαιοποίηση
4 δις ευρώ
χωρίς αμοιβή
γ
Εγγύηση στο πλαίσιο του προγράμματος ELG
[…] δις ευρώ (49)
σύσταση της ΕΚΤ + 40 μονάδες βάσης (50)
δ
Μέτρο αρωγής για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία - μεταφορά επιλέξιμων δανείων στη NAMA
μεταφορά δανείων ύψους 35 δις ευρώ
άνευ αντικειμένου
ε
Δεύτερη ανακεφαλαιοποίηση
10,44 δις (51) ευρώ (10,3 δις ευρώ)
χωρίς αμοιβή
στ
Τρίτη ανακεφαλαιοποίηση
10 054 εκατ. ευρώ
χωρίς αμοιβή
ζ
Εγγύηση για βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις
γ. […] δις ευρώ τον Δεκέμβριο του 2010
160 μονάδες βάσης τον Δεκέμβριο του 2010 (50)
η
Τέταρτη ανακεφαλαιοποίηση
4 946 εκατ. ευρώ
χωρίς αμοιβή
θ
Εγγύηση για συγκεκριμένες υποχρεώσεις εκτός ισολογισμού
εκτιμώμενο ανώτατο ακαθάριστο ποσό ύψους […] δις ευρώ (52)
χωρίς καταβολή ποσού
Irish Nationwide Building Society
ι
Εγγύηση στο πλαίσιο του προγράμματος CIFS
τιμή κορυφής […] δις ευρώ τον Οκτώβριο του 2008 (48)
εφάπαξ προμήθεια ύψους 18,5 μονάδων βάσης με αύξηση έως τις 25,6 μονάδες βάσης
ια
Πρώτη ανακεφαλαιοποίηση
2,7 δις ευρώ
Διασφάλισε τα δικαιώματα σε καθαρά πλεονάζοντα περιουσιακά στοιχεία του ιδρύματος
ιβ
Εγγύηση στο πλαίσιο του προγράμματος ELG
[…] δις ευρώ (49)
σύσταση της ΕΚΤ + 40 μονάδες βάσης (50)
ιγ
Μέτρο αρωγής για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία - μεταφορά επιλέξιμων δανείων στη NAMA
μεταφορά δανείων ύψους 8,9 δις ευρώ
άνευ αντικειμένου
ιδ
Εγγύηση για βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις
γ. […] εκατ. ευρώ τον Δεκέμβριο του 2010
160 μονάδες βάσης τον Δεκέμβριο του 2010 (50)
ιε
Δεύτερη ανακεφαλαιοποίηση
2,7 δις ευρώ
χωρίς αμοιβή
Περαιτέρω μέτρα διάσωσης
Anglo Irish Bank
ιστ
Εγγύηση για επείγουσα ενίσχυση υπό μορφή ρευστότητας
ανώτερη εγγύηση ύψους […] δις ευρώ έως τις 16 Μαρτίου 2011 (53)
[…], χωρίς καταβολή ποσού για την εγγύηση
Irish Nationwide Building Society
ιζ
Εγγύηση για επείγουσα ενίσχυση υπό μορφή ρευστότητας
εγγύηση ύψους […] δις ευρώ
[…], χωρίς καταβολή ποσού για την εγγύηση
Μέτρα αναδιάρθρωσης
Συγχωνευμένη οντότητα
ιη
Συνέχιση τις εγγύησης για τις υπόλοιπες καταθέσεις
έως […] δις ευρώ
Εγγύηση καθόλη τη διάρκεια της ρύθμισης, αρχικά στο πλαίσιο του προγράμματος ELG και αργότερα, μετά τη λήξη του σε ad hoc βάση, ύψους 50 μονάδων βάσηςs
ιθ
Συνέχιση της εγγύησης για συναλλαγές εκτός ισολογισμού
υπολογίζεται σε περίπου […] δις ευρώ (52)
χωρίς καταβολή ποσού
κ
Συνέχιση της εγγύησης για την επείγουσα ενίσχυση υπό μορφή ρευστότητας ή για άλλες παρόμοιες διευκολύνσεις
υπολογίζεται μέχρι […] δις ευρώ
3
κα
Ανακεφαλαιοποίηση βάσει σεναρίου ακραίων καταστάσεων
3,2 δις ευρώ
χωρίς αμοιβή
κβ
Εγγύηση για ανεξόφλητη χονδρική χρηματοδότηση στο πλαίσιο του ELG
περίπου […] δις ευρώ
πληρωμή σύμφωνα με το πρόγραμμα ELG και μόνο για τη διάρκειά του, στη συνέχεια, δεν απαιτείται η καταβολή ποσού
3. ΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ
(82)
Η Επιτροπή εκκίνησε επίσημη διαδικασία διερεύνησης του αρχικού σχεδίου αναδιάρθρωσης της Anglo την 31η Μαρτίου 2010 με την έκδοση της γνωμοδοτικής απόφασης. Έκτοτε η Ιρλανδία τροποποίησε πολλές φορές και θεμελιωδώς το σχέδιο αναδιάρθρωσης της Anglo πριν από την υποβολή του κοινού σχεδίου αναδιάρθρωσης της Anglo και της INBS την 31η Ιανουαρίου 2011. Οι περισσότερες αμφιβολίες που διατυπώθηκαν στη γνωμοδοτική απόφαση (βλέπε ενότητα 4.3.1 της εν λόγω απόφασης (54)) αφορούσαν συγκεκριμένα το αρχικό σχέδιο αναδιάρθρωσης της Anglo, το οποίο βασιζόταν στο σενάριο διαχωρισμού της Anglo σε υγιή τράπεζα και τράπεζα επισφαλειών. Συνεπώς, οι εν λόγω αμφιβολίες δεν ισχύουν πια, καθώς η Anglo δεν θα εκτελεί πλέον νέες δραστηριότητες αλλά αντ’ αυτού θα προβεί σε συγχώνευση με την INBS και κατά τα επόμενα έτη θα επικεντρωθεί στη ρύθμιση του χαρτοφυλακίου δανείων.
(83)
Ωστόσο, για λόγους πληρότητας, στην ενότητα 3.1 παρατίθεται περίληψη με τις αμφιβολίες που διατύπωσε η Επιτροπή στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας.
3.1. Απόφαση κίνησης της διαδικασίας
(84)
Η Επιτροπή διατύπωσε αμφιβολίες όσον αφορά την αποκατάσταση της βιωσιμότητας της υγιούς τράπεζας (η οποία αναφέρεται επίσης ως «NewCo» στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας) και την ομαλή εκκαθάριση της τράπεζας επισφαλειών (η οποία αναφέρεται και ως «Old Anglo» στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας), διότι την περίοδο που εκδόθηκε η εν λόγω απόφαση δεν υπήρχαν επαρκείς πληροφορίες για τα επιχειρηματικά σχέδια και των δύο οντοτήτων. Η Επιτροπή αμφέβαλλε επίσης για την επάρκεια των απομειώσεων τόσο των δανείων που μεταφέρθηκαν στη ΝΑΜΑ όσο και των εκτός ΝΑΜΑ δανείων. Επιπρόσθετα, οι μακροοικονομικές παραδοχές του αρχικού σχεδίου αναδιάρθρωσης της Anglo φαινόταν ελλιπείς, με αποτέλεσμα να μην πείθουν για την ευλογοφάνειά τους. Η Επιτροπή διατηρούσε επιπλέον αμφιβολίες σχετικά με συγκεκριμένες νέες δραστηριότητες, τις οποίες θα αναλάμβανε η υγιής τράπεζα σε τομείς χωρίς προηγούμενη εμπειρία. Η Επιτροπή αμφέβαλλε και για τη δυνατότητα του σχεδίου να καλύψει τις ανάγκες χρηματοδότησης και ρευστότητας της υγιούς τράπεζας.
(85)
Όσον αφορά τον επιμερισμό των βαρών και την ίδια συνεισφορά της Anglo, η Επιτροπή διατηρούσε αμφιβολίες σχετικά με την επάρκεια της ίδιας συνεισφοράς της Anglo για την αναδιάρθρωση δεδομένου ότι η υγιής τράπεζα θα επεκτεινόταν σε νέες δραστηριότητες, γεγονός που θα απαιτούσε σημαντικές επενδύσεις. Επιπλέον, η Επιτροπή επισήμανε ότι στο αρχικό σχέδιο αναδιάρθρωσης της Anglo, οι ιρλανδικές αρχές δεν είχαν διερευνήσει το αν η Anglo θα μπορούσε να συνεισφέρει στην αναδιάρθρωσή της με την πώληση των περιουσιακών στοιχείων της ή με άλλα μέσα.
(86)
Η Επιτροπή εξέφρασε τις αμφιβολίες της σχετικά με την επάρκεια των μέτρων που παρουσιάστηκαν στο σχέδιο για την αντιστάθμιση των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού που προκαλούνται από τη μαζική κρατική ενίσχυση υπέρ της Anglo.
4. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΩΝ
(87)
Η Επιτροπή δεν έλαβε παρατηρήσεις τρίτων μερών ύστερα από τη δημοσίευση της απόφασης κίνησης της διαδικασίας στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
5. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΙΡΛΑΝΔΙΑΣ
(88)
Η Ιρλανδία δεν υπέβαλε παρατηρήσεις ως προς την απόφαση κίνησης της διαδικασίας, αλλά αντ’ αυτού υπέβαλε δεύτερο σχέδιο αναδιάρθρωσης της Anglo και, στη συνέχεια, τρίτο σχέδιο αναδιάρθρωσης την 26η Οκτωβρίου 2010.
(89)
Το τρίτο σχέδιο αναδιάρθρωσης έχει πλέον αντικατασταθεί από το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης που υποβλήθηκε την 31η Ιανουαρίου 2011 από την Ιρλανδία.
6. ΕΚΤΙΜΗΣΗ
6.1. Ύπαρξη ενίσχυσης
(90)
Πρέπει να εκτιμηθεί αν τα μέτρα που αναφέρονται στο κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης συνιστούν κρατικές ενισχύσεις. Το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ προβλέπει ότι ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχείρισης ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής, είναι ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές.
6.1.1. Μέτρα που έχουν ήδη λάβει προσωρινή έγκριση
(91)
Όσον αφορά τα μέτρα τα οποία η Επιτροπή έχει ήδη εγκρίνει προσωρινά ως ενισχύσεις διάσωσης σε προγενέστερες αποφάσεις για την Anglo και την INBS (συγκεκριμένα τα μέτρα α έως ιε που μνημονεύονται στις αιτιολογικές σκέψεις 66 και 67), η Επιτροπή έχει ήδη καταλήξει στο συμπέρασμα ότι τα εν λόγω μέτρα αποτελούν κρατική ενίσχυση υπέρ της Anglo και της INBS. Κατά συνέπεια, στο πλαίσιο της παρούσας απόφασης δεν απαιτείται εκ νέου επανεκτίμηση σχετικά με το αν αποτελούν κρατική ενίσχυση.
(92)
Τα μέτρα που πρέπει να εκτιμηθούν στην παρούσα απόφαση προκειμένου να προσδιοριστεί αν συνιστούν κρατική ενίσχυση έχουν ήδη περιγραφεί στις αιτιολογικές σκέψεις 68 και 69. Τα σχετικά μέτρα είναι τα εξής: για την Anglo το μέτρο ιστ, για την INBS το μέτρο ιζ και για τη συγχωνευμένη οντότητα τα μέτρα ιη έως κβ. Στο παρόν πλαίσιο, θα πρέπει να σημειωθεί ότι η Ιρλανδία αποδέχεται το γεγονός ότι τα μέτρα αποτελούν κρατική ενίσχυση.
6.1.2. Κρατικοί πόροι
(93)
Τα μέτρα ιστ έως κβ που μνημονεύονται στις αιτιολογικές σκέψεις 68 και 69 χρηματοδοτούνται από κρατικούς πόρους, δεδομένου ότι συνίστανται σε κρατικές εγγυήσεις και άμεσες κρατικές επιχορηγήσεις και, ως εκ τούτου, θα πρέπει να θεωρούνται κρατικές ενισχύσεις.
6.1.3. Επιλεκτικότητα
(94)
Επίσης, είναι απαραίτητο να εκτιμηθεί αν τα μέτρα που μνημονεύονται στις αιτιολογικές σκέψεις 66 έως 69 αποτελούν επιλεκτικό πλεονέκτημα για τον δικαιούχο ή τους δικαιούχους της κρατικής ενίσχυσης. Τα εν λόγω μέτρα είναι επιλεκτικά, καθώς χορηγούν πλεονέκτημα μόνο στην Anglo, στην INBS και στη συγχωνευμένη οντότητα.
6.1.4. Πλεονέκτημα
(95)
Τα μέτρα που μνημονεύονται στις αιτιολογικές σκέψεις 66 έως 69 παρέχουν πλεονέκτημα στις οικονομικές δραστηριότητες τόσο της Anglo όσο και της INBS έως τη συγχώνευση, ενώ μετά εξασφαλίζουν πλεονέκτημα στον διάδοχό τους, τη συγχωνευμένη οντότητα.
(96)
Η Anglo επωφελείται από την κρατική εγγύηση για την επείγουσα ενίσχυση υπό μορφή ρευστότητας ύψους […] δισεκατ. ευρώ που λαμβάνει από τη CBI (μέτρο ιστ που μνημονεύεται στην αιτιολογική σκέψη 68), γεγονός που της παρέχει τη δυνατότητα να χρηματοδοτεί το ενεργητικό της. Η συγκεκριμένη εγγύηση αποτελεί πλεονέκτημα για την Anglo, καθώς μια εγγύηση τέτοιου τύπου δεν θα ήταν διαθέσιμη στην αγορά και […]. Επιπροσθέτως, η Anglo δεν απαιτείται να καταβάλει αμοιβή έναντι της κρατικής εγγύησης για την επείγουσα ενίσχυση υπό μορφή ρευστότητας, γεγονός που εξασφαλίζει περαιτέρω πλεονέκτημα για την Anglo, καθώς την απαλλάσσει από το κόστος που απορρέει από την παροχή εγγύησης.
(97)
Για τους ίδιους λόγους, η κρατική εγγύηση για την επείγουσα ενίσχυση υπό μορφή ρευστότητας ύψους […] δισεκατ. ευρώ, την οποία η INBS άρχισε να λαμβάνει από την 24η Φεβρουαρίου 2011 παρέχει πλεονέκτημα στην INBS (μέτρο ιζ που μνημονεύεται στην αιτιολογική σκέψη 68).
(98)
Όσον αφορά τα μέτρα υπέρ της συγχωνευμένης οντότητας, η εν λόγω οντότητα θα επωφεληθεί από τη συνέχιση διαφόρων κρατικών εγγυήσεων, συγκεκριμένα για τις υπόλοιπες καταθέσεις (μέτρο ιη που μνημονεύεται στην αιτιολογική σκέψη 68), για τις συναλλαγές εκτός ισολογισμού (μέτρο ιθ που μνημονεύεται στην αιτιολογική σκέψη 69), για την επείγουσα ενίσχυση υπό μορφή ρευστότητας (μέτρο κ που μνημονεύεται στην αιτιολογική σκέψη 69) και για την τρέχουσα χονδρική χρηματοδότηση (μέτρο κβ που μνημονεύεται στην αιτιολογική σκέψη 69). Η συγχωνευμένη οντότητα θα καταβάλει ποσό για την εγγύηση […], τις καταθέσεις και τη χονδρική χρηματοδότηση μόνο κατά τη διάρκεια του προγράμματος ELG (κατόπιν δεν απαιτείται η καταβολή ποσού), ωστόσο δεν επιβαρύνεται καθόλου για τις υπόλοιπες εγγυήσεις, οι οποίες παρέχουν πλεονέκτημα στη συγχωνευμένη οντότητα βοηθώντας τη να διασφαλίσει τη συνέχιση της εκπλήρωσης των υποχρεώσεών της. Πράγματι, χωρίς την αναγκαία χρηματοδότηση μέσω της εγγυημένης επείγουσας ενίσχυσης υπό μορφή ρευστότητας, των υπόλοιπων καταθέσεων και της υπόλοιπης χονδρικής χρηματοδότησης και χωρίς την εγγύηση για τις υποχρεώσεις εκτός ισολογισμού, δεν θα ήταν εφικτή η διεκπεραίωση της ομαλής εκκαθάρισης. Επιπλέον, το γεγονός ότι η συγχωνευμένη οντότητα δεν επιβαρύνεται με πρόσθετο ποσό για πολλές από τις εγγυήσεις παρέχει περαιτέρω πλεονέκτημα καθώς απαλλάσσει τη συγχωνευμένη οντότητα από υψηλότερα έξοδα χρηματοδότησης και, συνεπώς, περαιτέρω απώλειες.
(99)
Τέλος, […] ποσό ύψους 3,3 δισεκατ. ευρώ βάσει ενός σεναρίου ακραίων καταστάσεων για την κάλυψη περαιτέρω απωλειών που απορρέουν από τη ρύθμιση του χαρτοφυλακίου δανείων. […] Η ανακεφαλαιοποίηση […] πλεονέκτημα για τη συγχωνευμένη οντότητα, καθώς διασφαλίζει την εκπλήρωση των οικείων ρυθμιστικών κεφαλαιακών απαιτήσεων κατά τη διάρκεια της περιόδου εκκαθάρισης. […].
6.1.5. Στρέβλωση του ανταγωνισμού και επίπτωση στις συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών
(100)
Θα πρέπει να συναχθεί το συμπέρασμα ότι τα μέτρα ιστ έως κβ που μνημονεύονται στις αιτιολογικές σκέψεις 66 και 67 μπορούν να προκαλέσουν στρέβλωση του ανταγωνισμού και να επηρεάσουν τις συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών.
(101)
Όπως επισημαίνεται στην ενότητα 6.1.4, χωρίς τα κρατικά μέτρα ενίσχυσης, τόσο η Anglo όσο και η INBS θα αναγκάζονταν να προβούν σε παύση εκπλήρωσης των υποχρεώσεών τους και θα εξέρχονταν πλήρως από τις αγορές στις οποίες δραστηριοποιούνται. Χάρη στο σημαντικό ποσό της κρατικής ενίσχυσης παρέμειναν δραστήριες στην αγορά των καταθέσεων (έως τη μεταφορά των καταθέσεών τους στην Allied Irish Bank και στην Irish Life & Permanent τον Φεβρουάριο του 2011) και σε πολύ περιορισμένο βαθμό στην αγορά δανείων εμπορικών ακινήτων και ενυπόθηκων στεγαστικών δανείων (όπου εξυπηρετούσαν τα υφιστάμενα δάνεια). Κατά συνέπεια, το συγκεκριμένο κράτος υποστήριξε τη στρέβλωση του ανταγωνισμού, διότι στις εν λόγω αγορές, η Anglo και η INBS ανταγωνίζονταν όχι μόνο τις ιρλανδικές τράπεζες αλλά και ξένους φορείς που δραστηριοποιούνταν στην Ιρλανδία. Η Anglo εκτελούσε επίσης δραστηριότητες (στον τομέα των καταθέσεων και των εμπορικών δανείων) στο Ηνωμένο Βασίλειο και, κατά συνέπεια, διατηρούσε ανταγωνιστική σχέση με τοπικούς φορείς του Ηνωμένου Βασιλείου και φορείς από άλλα κράτη μέλη που δραστηριοποιούνταν στη συγκεκριμένη αγορά. Θα πρέπει ωστόσο να σημειωθεί ότι η δραστηριότητα των δύο οντοτήτων διαρκώς περιορίζεται κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών, συνεπώς, μειώνοντας τις αρνητικές επιπτώσεις στον ανταγωνισμό και στις συναλλαγές.
(102)
Όσον αφορά τη συγχωνευμένη οντότητα, θα εκτελεί περιορισμένες οικονομικές δραστηριότητες σε αγορά όπου δραστηριοποιούνται τόσο ιρλανδικές όσο και ξένες τράπεζες. Πιο συγκεκριμένα, θα έχει τη δυνατότητα να διατηρεί μικρό ποσό καταθέσεων και να χορηγεί δάνεια στους υπάρχοντες πελάτες προκειμένου να αυξήσει την ΚΠΑ των συγκεκριμένων δανείων σύμφωνα με τις δεσμεύσεις της Ιρλανδίας (βλέπε ενότητα 2.3.2). Χωρίς τα κρατικά μέτρα ενίσχυσης, δεν θα ήταν σε θέση να εκτελεί τις εν λόγω δραστηριότητες. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι λόγω της μείωσης του ισολογισμού της συγχωνευμένης οντότητας που προκύπτει από την εκκαθάριση, μειώνεται σημαντικά η στρέβλωση του ανταγωνισμού και η επίπτωση στις συναλλαγές, γεγονός που οφείλεται στις ιδιαίτερα περιορισμένες δραστηριότητες που θα συνεχίσει να εκτελεί σε ανταγωνιστικές αγορές.
6.1.6. Εφαρμογή της αρχής του επενδυτή στην οικονομία της αγοράς
(103)
Τέλος, η αρχή του επενδυτή στην οικονομία της αγοράς δεν εφαρμόζεται στα μέτρα που μνημονεύονται στις αιτιολογικές σκέψεις 66 έως 69 αφού αποτελούν τμήμα σημαντικής δέσμης μέτρων διάσωσης της Anglo και της INBS. Επιπρόσθετα, ακόμα και αν εφαρμοζόταν, τα συγκεκριμένα μέτρα δεν συνάδουν με τη συνήθη συμπεριφορά της αγοράς. Κανένας ιδιώτης επενδυτής στην οικονομία της αγοράς δεν θα προέβαινε σε συγχώνευση της Anglo και της INBS προκειμένου να διεκπεραιώσει ρύθμιση του χαρτοφυλακίου των δανείων αφότου είχε ακολουθήσει όλα αυτά τα μέτρα, διότι στη συγκεκριμένη περίπτωση οι πιθανότητες απόσβεσης των επενδύσεων (σύμφωνα με τις αρχικές προβλέψεις οι συνολικές ανακεφαλαιοποιήσεις της Anglo και της INBS ανέρχονται σε 34,7 δισεκατ. ευρώ) θα ήταν αμελητέες. Κανένας φορέας της οικονομίας της αγοράς σε παρόμοια κατάσταση με το κράτος δεν θα ήταν σε θέση να παράσχει το αναγκαίο κεφάλαιο και την απαιτούμενη χρηματοδότηση για τη διευκόλυνση της εξυγίανσης τόσο της Anglo όσο και της INBS. Λαμβάνοντας υπόψη τη γενικότερη κατάσταση της αγοράς και τη ζήτηση σε ιρλανδικά στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού, δεν θα ήταν εφικτή η εξασφάλιση παρόμοιας χρηματοδότησης από φορέα της οικονομίας της αγοράς.
6.1.7. Ταυτοποίηση του δικαιούχου της ενίσχυσης
(104)
Η Ιρλανδία σκοπεύει να εισαγάγει νέα μέτρα ενίσχυσης (μέτρα ιη έως κβ που μνημονεύονται στην αιτιολογική σκέψη 69) προκειμένου να διευκολύνει την εξυγίανση της Anglo και της INBS. Τα εν λόγω μέτρα θα καταστήσουν εφικτή τη συγχώνευση της Anglo και της INBS σε μία νομική οντότητα. Κύριος στόχος της συγχωνευμένης οντότητας είναι η ρύθμιση του χαρτοφυλακίου των δανείων της Anglo και της INBS με στόχο τη μεγιστοποίηση των αποδόσεων και τη μείωση των δαπανών για τους ιρλανδούς φορολογουμένους.
(105)
Σύμφωνα με το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης, οι δανειοδοτικές υποχρεώσεις βάσει υφισταμένων συμβατικών δεσμεύσεων της συγχωνευμένης οντότητας θα είναι περιορισμένες και ουσιαστικά θα διασφαλίζουν απλώς ότι διατηρείται η ΚΠΑ του χαρτοφυλακίου δανείων. Συνεπώς, θα περιοριστούν στο ελάχιστο οι καταστάσεις κατά τις οποίες θα είναι σε ανταγωνισμό με άλλες τράπεζες. Η συγχωνευμένη οντότητα, σύμφωνα με την Ιρλανδία, θα ρευστοποιεί τα περιουσιακά στοιχεία της μόνο μετά τη λήξη τους ή με την πώλησή τους στην αγορά. Η συγχωνευμένη οντότητα θα χρησιμοποιεί τα έσοδα από τις πωλήσεις αυτές για την αποπληρωμή των ληξιπρόθεσμων οφειλών της και θα χρηματοδοτεί τα τρέχοντα λειτουργικά έξοδά της, καθώς και ενδεχόμενες παρακρατηθείσες παλαιές υποχρεώσεις. Εξάγεται λοιπόν το συμπέρασμα ότι η συγχωνευμένη οντότητα θα συνεχίσει να εκτελεί περιορισμένες οικονομικές δραστηριότητες και μετά τη συγχώνευση και συνεπώς, θα πρέπει να θεωρείται δικαιούχος των κρατικών μέτρων ενίσχυσης.
(106)
Πριν από την προγραμματισμένη συγχώνευση τόσο η Anglo όσο και η INBS ήταν σε θέση να συνεχίσουν τις δραστηριότητές τους με τη βοήθεια των κρατικών εγγυήσεων για τις υποχρεώσεις τους, των ανακεφαλαιοποιήσεων και ενός μέτρου αρωγής για απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία (μέτρα α έως ιε που μνημονεύονται στις αιτιολογικές σκέψεις 67 και 68). Κατά συνέπεια, η Anglo και η INBS είναι οι δικαιούχοι των εν λόγω μέτρων.
6.1.8. Συμπέρασμα
(107)
Με βάση τα προαναφερθέντα, συνάγεται το συμπέρασμα ότι τα μέτρα α έως κβ που μνημονεύονται στις αιτιολογικές σκέψεις 68 και 69 συνιστούν κρατική ενίσχυση.
6.2. Ποσό της ενίσχυσης
6.2.1. Ανακεφαλαιοποιήσεις της Anglo και της INBS
(108)
Τόσο η Anglo όσο και η INBS έλαβαν μεμονωμένες κρατικές ενισχύσεις υπό μορφή διαφόρων ανακεφαλαιοποιήσεων. Η Anglo έλαβε συνολικό ποσό ύψους 29,3 δισεκατ. ευρώ μέσω τεσσάρων εισφορών κεφαλαίου (55). Η INBS έλαβε συνολικό ποσό ύψους 5,4 δισεκατ. ευρώ μέσω δύο εισφορών κεφαλαίου.
6.2.2. Μέτρα αντιμετώπισης των απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων της Anglo και της INBS
(109)
Τόσο η Anglo όσο και η INBS έχουν συμμετάσχει στη NAMA (μέτρα δ και ιγ που μνημονεύονται στις αιτιολογικές σκέψεις 66 και 67). Όσον αφορά το ποσό της ενίσχυσης που περιλαμβάνεται στα μέτρα για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία, ήτοι τη μεταφορά περιουσιακών στοιχείων στη NAMA, αξίζει να σημειωθεί ότι στην παράγραφο 20 στοιχείο α) υποσημείωση 2 της ανακοίνωσης για την αντιμετώπιση των απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων (εφεξής «ανακοίνωση για την αντιμετώπιση των ΑΠΣ») (56) το ποσό της ενίσχυσης στο πλαίσιο μέτρου αρωγής για απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία ορίζεται ως η διαφορά μεταξύ της τιμής μεταβίβασης των περιουσιακών στοιχείων και της αγοραίας τιμής. Ωστόσο, είναι εξαιρετικά δύσκολο να πραγματοποιηθεί εκτίμηση της αγοραίας τιμής των καλυπτόμενων περιουσιακών στοιχείων, διότι τα περισσότερα είναι δάνεια τα οποία δεν αποτελούν αντικείμενο συναλλαγών. Επιπρόσθετα, το πραγματικό ποσό της ενίσχυσης μπορεί να προσδιοριστεί μόνο κατόπιν πλήρους αξιολόγησης των μεταφερόμενων περιουσιακών στοιχείων από την Ιρλανδία, σύμφωνα με την απόφαση της Επιτροπής στην υπόθεση N 725/09 (57), η οποία θα οδηγήσει σε τελικά συμπεράσματα σχετικά με το ποσό της εν λόγω ενίσχυσης. Σε αυτό το πλαίσιο, οι πληροφορίες σχετικά με το ποσό της ενίσχυσης που συνδέονται με την πρώτη και δεύτερη δόση των δανείων που μεταφέρονται στη ΝΑΜΑ έχουν ήδη παρασχεθεί στην Επιτροπή, ενώ εκκρεμεί ακόμα η παροχή πληροφοριών για τις τελικές δόσεις.
(110)
Με βάση τις διαθέσιμες πληροφορίες για την πρώτη και δεύτερη δόση των δανείων που μεταφέρθηκαν στη NAMA, μπορεί να διεξαχθεί μια σειρά συμπερασμάτων. Πρώτον, η ονομαστική αξία της πρώτης δόσης των δανείων εμπορικών ακινήτων που μετέφερε η Anglo στη NAMA ανερχόταν σε 9 251 εκατ. ευρώ. Στην εν λόγω μεταφορά περιλαμβανόταν ενίσχυση ύψους 870 εκατ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχούσε στο 9,4 % της ονομαστικής αξίας των μεταφερθέντων δανείων. Δεύτερον, στη δεύτερη δόση, η Anglo μετέφερε στη NAMA δάνεια ονομαστικής αξίας 6 747 εκατ. ευρώ. Στην εν λόγω μεταφορά περιλαμβανόταν ενίσχυση ύψους 427 εκατ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχούσε στο 6,3 % της ονομαστικής αξίας των μεταφερθέντων δανείων. Ως εκ τούτου, το μέσο ποσοστό ενίσχυσης επί της ονομαστικής αξίας των δανείων και για τις δύο δόσεις είναι 7,9 %. Αν αυτό το μέσο ποσοστό εφαρμοστεί στις ανεξόφλητες δόσεις (ύψους 19 δισεκατ. ευρώ), το ποσό ενίσχυσης για τις εν λόγω δόσεις υπολογίζεται σε περίπου 1,5 δισεκατ. ευρώ. Συνεπώς, το συνολικό ποσό της κρατικής ενίσχυσης που συνδέεται με τη μεταφορά των δανείων εμπορικών ακινήτων, των στεγαστικών και συναφών δανείων στη NAMA υπολογίζεται σε περίπου 2 797 εκατ. ευρώ (58).
(111)
Η INBS στην πρώτη δόση μετέφερε δάνεια ονομαστικής αξίας 669 εκατ. ευρώ. Στην εν λόγω μεταφορά περιλαμβανόταν ενίσχυση ύψους 70 εκατ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχούσε στο 10,5 % της ονομαστικής αξίας των μεταφερθέντων δανείων. Στο πλαίσιο της δεύτερης δόσης, η INBS μετέφερε δάνεια ονομαστικής αξίας 591 εκατ. ευρώ. Στην εν λόγω μεταφορά περιλαμβανόταν ενίσχυση ύψους 43,7 εκατ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχούσε στο 7,4 % της ονομαστικής αξίας των μεταφερθέντων δανείων. Ως εκ τούτου, το μέσο ποσοστό ενίσχυσης επί της ονομαστικής αξίας των δανείων και για τις δύο δόσεις είναι 9 %. Αν αυτό το μέσο ποσοστό εφαρμοστεί στις ανεξόφλητες δόσεις (ύψους 7,7 δισεκατ. ευρώ), το ποσό ενίσχυσης για τις εν λόγω δόσεις υπολογίζεται σε περίπου 693 εκατ. ευρώ. Συνεπώς, το συνολικό ποσό της κρατικής ενίσχυσης που συνδέεται με τη μεταφορά των δανείων εμπορικών ακινήτων, των στεγαστικών και συναφών δανείων από την INBS στη NAMA υπολογίζεται σε περίπου 806 εκατ. ευρώ (59).
(112)
Το ακριβές ποσό της κρατικής ενίσχυσης για τις ανεξόφλητες δόσεις θα επαληθευθεί σε μεταγενέστερο στάδιο, ωστόσο δεν είναι αναγκαίο να καταστεί γνωστό το ακριβές ποσό της ενίσχυσης των τελευταίων δόσεων προκειμένου να αξιολογηθεί η συμβατότητα του κοινού σχεδίου αναδιάρθρωσης με τη Συνθήκη, διότι: i) ο τρόπος καθορισμού της τιμής μεταβίβασης έχει ήδη συμφωνηθεί από την Επιτροπή στην απόφασή της σχετικά με τη NAMA (60)· ii) τυχόν αλλαγές στο ποσό της ενίσχυσης δεν θα επηρεάσουν την εκτίμηση της Επιτροπής σχετικά με την ενίσχυση στο πλαίσιο της παρούσας απόφασης δεδομένων των ήδη υψηλών ποσών που περιλαμβάνονται και της εξόδου της Anglo και της INBS από την αγορά· και iii) ειδικότερα, μια αυξημένη ενίσχυση δεν θα σήμαινε αύξηση στη στρέβλωση του ανταγωνισμού που προκλήθηκε από την εξυγίανση της συγχωνευμένης οντότητας, καθώς δεν θα συνεπαγόταν συμμετοχή της συγχωνευμένης οντότητας σε περισσότερες ανταγωνιστικές δραστηριότητες.
6.2.3. Εγγυήσεις για την Anglo και την INBS
(113)
Η Anglo και η INBS έχουν ήδη συμμετάσχει στα προγράμματα εγγύησης CIFS και ELG (μέτρα α, γ, ζ, ι, ιβ και ιδ που μνημονεύονται στις αιτιολογικές σκέψεις 66 και 67). Το ποσό των καλυπτόμενων υποχρεώσεων για κάθε ίδρυμα στο πλαίσιο και των δύο προγραμμάτων παρουσιάζει διακυμάνσεις με την πάροδο του χρόνου. Για παράδειγμα, στην περίπτωση της Anglo, το ποσό των καλυπτόμενων υποχρεώσεων στο πλαίσιο του προγράμματος CIFS κορυφώθηκε αγγίζοντας τα […] δισεκατ. ευρώ τον Σεπτέμβριο του 2008, ενώ μειώθηκε στα […] ευρώ στις 30 Ιουνίου 2010, εν μέρει λόγω της καθιέρωσης του προγράμματος ELG. Επιπρόσθετα, το ποσό των υποχρεώσεων της Anglo που καλύφθηκαν από το πρόγραμμα ELG έφτασε τα […] δισεκατ. ευρώ στις 31 Μαρτίου 2011 σημειώνοντας μείωση από το ανώτερο ποσό που άγγιζε τα […] δισεκατ. ευρώ στις 30 Ιουνίου 2010, γεγονός που οφειλόταν στη μεταφορά των καταθέσεων της Anglo στην Allied Irish Banks. Η ίδια τάση παρατηρείται και στην INBS.
(114)
Επιπροσθέτως τόσο η Anglo όσο και η INBS έχουν λάβει κρατικές εγγυήσεις για βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις και για την επείγουσα ενίσχυση υπό μορφή ρευστότητας, ενώ η Anglo έχει ήδη λάβει κρατική εγγύηση […] για τις υποχρεώσεις εκτός ισολογισμού.
(115)
Όσον αφορά τις εταιρείες που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσχέρειες, θα πρέπει να σημειωθεί ότι αν μια τράπεζα δεν είναι σε θέση να αντλεί επαρκή δανειακά κεφάλαια χωρίς εγγυήσεις για την κάλυψη όλων των χρηματοδοτικών αναγκών της, το στοιχείο ενίσχυσης τέτοιων εγγυήσεων θα μπορούσε να αυξηθεί αγγίζοντας το επίπεδο της ονομαστικής τους αξίας. Είναι πρόδηλο ότι αυτό ακριβώς συνέβαινε όταν η Anglo και η INBS άρχισαν να χρησιμοποιούν το πρόγραμμα CIFS το 2008 και το πρόγραμμα ELG, καθώς και τις εγγυήσεις για βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις το 2010 αλλά και την εγγύηση για τις επείγουσες ενισχύσεις υπό μορφή ρευστότητας, ενώ η Anglo έλαβε επίσης κρατική εγγύηση για τις υποχρεώσεις εκτός ισολογισμού. Στην προκειμένη περίπτωση υπήρχε σημαντική επικάλυψη μεταξύ των διαφορετικών εγγυήσεων, πιο συγκεκριμένα, των προγραμμάτων CIFS και ELG, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει σε διπλούς υπολογισμούς. Ταυτόχρονα, τα ποσά που καλύπτονταν από διάφορες εγγυήσεις σημείωσαν διακυμάνσεις με την πάροδο του χρόνου (πρόγραμμα CIFS, πρόγραμμα ELG και επείγουσα ενίσχυση υπό μορφή ρευστότητας). Θα πρέπει επίσης να υπενθυμιστεί ότι η συμμετοχή των εν λόγω δύο τραπεζών σε προγράμματα κρατικής εγγύησης δεν λαμβάνεται υπόψη κατά τον υπολογισμό του ποσού της ενίσχυσης που σχετίζεται με το σταθμισμένο ως προς τον κίνδυνο ενεργητικό (εφεξής «RWA») προκειμένου να κριθεί αν απαιτείται εκ βαθέων αναδιάρθρωση. Από την άλλη πλευρά δε, θα λαμβάνεται υπόψη το στοιχείο ενίσχυσης των εγγυήσεων στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης. Γι’ αυτούς ακριβώς τους λόγους, η Επιτροπή δεν έχει υπολογίσει το ποσό της ενίσχυσης που συνδέεται με τις εν λόγω κρατικές εγγυήσεις.
6.2.4. Μέτρα ενίσχυσης για τη συγχωνευμένη οντότητα
(116)
Η συγχωνευμένη οντότητα […] περαιτέρω κεφάλαιο ύψους 3,3 δισεκατ. ευρώ σε περίπτωση που πραγματοποιηθεί το σενάριο ακραίων καταστάσεων.
(117)
Η συγχωνευμένη οντότητα επωφελείται επίσης από κρατικές εγγυήσεις για τις υπόλοιπες καταθέσεις, οι οποίες ανέρχονται σε ποσό έως 1 δισεκατ. ευρώ, από τις συναλλαγές εκτός ισολογισμού, που υπολογίζονται σε ανώτατο ακαθάριστο ποσό […], καθώς και από τη συνέχιση των κρατικών εγγυήσεων για τις επείγουσες ενισχύσεις υπό μορφή ρευστότητας ή άλλες παρόμοιες διευκολύνσεις που λαμβάνει, οι οποίες υπολογίζονται σε […] κατά την έναρξη της συγχώνευσης. Όσον αφορά τον υπολογισμό του ποσού της κρατικής ενίσχυσης, η Επιτροπή φρονεί ότι ως προς τις εγγυήσεις που παρέχονται στη συγχωνευμένη οντότητα ισχύει το σκεπτικό της αιτιολογικής σκέψης 115.
6.2.5. Συμπέρασμα για το ποσό της ενίσχυσης
(118)
Βάσει των ανωτέρω, συνάγεται το συμπέρασμα ότι η Anglo έλαβε κρατική ενίσχυση υπό μορφή ανακεφαλαιοποιήσεων και μέτρο αρωγής για απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία ύψους τουλάχιστον 32 δισεκατ. ευρώ (43,9 % του RWA). Η INBS έλαβε κρατική ενίσχυση υπό μορφή ανακεφαλαιοποιήσεων και μέτρο αρωγής για απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία ύψους τουλάχιστον 6,2 δισεκατ. ευρώ (59 % του RWA). Τα εν λόγω επίπεδα υπερβαίνουν κατά πολύ το κατώτατο όριο της τάξεως του 2 % που επισημαίνεται στην ανακοίνωση για την ανακεφαλαιοποίηση (61) και την ανακοίνωση για την αντιμετώπιση των ΑΠΣ.
(119)
Τέλος, συμπεραίνεται ότι αν προστεθούν τα ποσά των ανακεφαλαιοποιήσεων και των μέτρων αρωγής για απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία προς όφελος της Anglo και της INBS, καθώς και το ποσό της ανακεφαλαιοποίηση της συγχωνευμένης οντότητας βάσει του σεναρίου ακραίων καταστάσεων, το συνολικό ποσό της κρατικής ενίσχυσης υπολογίζεται σε τουλάχιστον 41,5 δισεκατ. ευρώ (62).
6.3. Συμβατότητα της ενίσχυσης
(120)
Κατά την εκτίμηση της συμβατότητας του κοινού σχεδίου αναδιάρθρωσης της Anglo και της INBS, θα πρέπει αρχικά να εκτιμηθεί το κατά πόσο εφαρμόζεται το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της Συνθήκης προτού εκτιμηθεί το κατά πόσο το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης πληροί τις απαιτήσεις της ανακοίνωσης για την ανακεφαλαιοποίηση και της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης.
6.3.1. Νομική βάση για την εκτίμηση της συμβατότητας
(121)
Το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της Συνθήκης παρέχει στην Επιτροπή τη δυνατότητα να κρίνει μια ενίσχυση συμβατή με την εσωτερική αγορά εάν προορίζεται για «την άρση σοβαρής διαταραχής της οικονομίας κράτους μέλους». Συναφώς, από το τελευταίο τρίμηνο του 2008 οι συνθήκες της αγοράς σε παγκόσμιο επίπεδο έχουν γίνει δυσμενείς. Ιδίως η Ιρλανδία έχει πληγεί σοβαρά από τη χρηματοπιστωτική κρίση. Η οικονομική ύφεση σε συνδυασμό με την πτώση των τιμών των ακινήτων και το άνοιγμα των ιρλανδικών τραπεζών σε έγγεια και στεγαστικά δάνεια έχουν οδηγήσει σε σημαντικές απομειώσεις για τις ιρλανδικές τράπεζες, οι οποίες αντιμετωπίζουν διαρκώς δυσκολίες απόκτησης χρηματοδότησης και κεφαλαίων από τις αγορές λόγω της αβεβαιότητας που συνδέεται με την αγορά ακινήτων στην Ιρλανδία. Ως εκ τούτου, το ιρλανδικό κράτος (κυριαρχίας) βρέθηκε επίσης υπό πίεση, γεγονός που οδήγησε στην κατάρτιση του προγράμματος για την υποστήριξη.
(122)
Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση μπορεί να προκαλέσει σοβαρές διαταραχές στην οικονομία ενός κράτους μέλους και ότι τα μέτρα υποστήριξης των τραπεζών είναι κατάλληλα για την άρση της διαταραχής· η εν λόγω άποψη επιβεβαιώθηκε στην ανακοίνωση σχετικά με τις τραπεζικές υπηρεσίες (63), στην ανακοίνωση για την ανακεφαλαιοποίηση, στην ανακοίνωση για την αντιμετώπιση των ΑΠΣ και στην ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης. Όσον αφορά την ιρλανδική οικονομία, έχει επιβεβαιωθεί μέσω των διαφόρων αποφάσεων της Επιτροπής, οι οποίες εγκρίνουν τα μέτρα που έχουν αναληφθεί από την Ιρλανδία για την καταπολέμηση της χρηματοπιστωτικής κρίσης (64).
(123)
Δεδομένων των ιδιαίτερων συνθηκών που ισχύουν στην Ιρλανδία, σε συνδυασμό με τη βελτιωμένη, αλλά όχι ακόμα σταθεροποιημένη κατάσταση των χρηματοπιστωτικών αγορών, η Επιτροπή φρονεί ότι τα μέτρα μπορούν να εξεταστούν δυνάμει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της Συνθήκης.
6.3.2. Εκτίμηση της συμβατότητας
(124)
Η Anglo, η INBS και η συγχωνευμένη οντότητα έχουν επωφεληθεί και θα επωφεληθούν από διάφορα μέτρα κρατικής ενίσχυσης, η συμβατότητα των οποίων δεν έχει εκτιμηθεί προηγουμένως από την Επιτροπή. Τα εν λόγω μέτρα περιλαμβάνουν κρατικές εγγυήσεις για τις επείγουσες ενισχύσεις υπό μορφή ρευστότητας τόσο για την Anglo όσο και την INBS (μέτρα ιστ και ιζ που μνημονεύονται στην αιτιολογική σκέψη 68), καθώς και κρατικές εγγυήσεις αλλά και ανακεφαλαιοποίηση στην περίπτωση σεναρίου ακραίων καταστάσεων […] (μέτρα ιη έως κβ που μνημονεύονται στην αιτιολογική σκέψη 69). Επιπρόσθετα, η Anglo και η INBS έχουν γίνει αποδέκτες μέτρων, τα οποία θεωρούνται μεν από την Επιτροπή συμβατά ως ενισχύσεις διάσωσης (μέτρα α έως ιε που μνημονεύονται στις αιτιολογικές σκέψεις 66 και 67), αλλά πρέπει να αξιολογηθούν προκειμένου να αποφασιστεί αν είναι συμβατά και ως ενισχύσεις αναδιάρθρωσης. Είναι αναγκαίο να εκτιμηθεί η συμβατότητα των εν λόγω μέτρων αλλά και του κοινού σχεδίου αναδιάρθρωσης στο πλαίσιο της ανακοίνωσης σχετικά με τις τραπεζικές υπηρεσίες, της ανακοίνωσης για την ανακεφαλαιοποίηση και της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης.
(125)
Μολονότι η Anglo και η INBS έχουν επωφεληθεί από τα μέτρα αρωγής για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία κατά τη μεταφορά των περιουσιακών στοιχείων στη NAMA, η εξυγίανση της Anglo και της INBS από μόνη της δεν συνεπάγεται κρατικές ενισχύσεις υπό μορφή μέτρων αρωγής για απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία. Όλα τα περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις της Anglo και της INBS θα συγχωνευθούν σε μία οντότητα, αποκλειστικά για την πλήρη ρύθμισή τους. Ως εκ τούτου, δεν απαιτείται εκτίμηση της συγχώνευσης και της εξυγίανσης των περιουσιακών στοιχείων σύμφωνα με την ανακοίνωση για την αντιμετώπιση των ΑΠΣ.
6.3.3. Η εφαρμογή της ανακοίνωσης σχετικά με τις τραπεζικές υπηρεσίες και της ανακοίνωσης για την ανακεφαλαιοποίηση στα μέτρα ιστ έως κβ που μνημονεύονται στις αιτιολογικές σκέψεις 68 και 69
(126)
Σύμφωνα με το σημείο 15 της ανακοίνωσης σχετικά με τις τραπεζικές υπηρεσίες μια ενίσχυση ή ένα πρόγραμμα ενίσχυσης είναι συμβατό με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της Συνθήκης όταν συμμορφώνεται με τα γενικά κριτήρια συμβατότητας του άρθρου 107 παράγραφος 3 της Συνθήκης, γεγονός που συνεπάγεται συμμόρφωση με τους ακόλουθους όρους:
i)
καταλληλότητα: η ενίσχυση πρέπει να είναι καλά στοχοθετημένη ώστε να μπορεί να επιτευχθεί αποτελεσματικά ο στόχος της αντιμετώπισης σοβαρής διαταραχής της οικονομίας, γεγονός που δεν θα ήταν εφικτό αν τα μέτρα δεν ήταν κατάλληλα για την αντιμετώπιση της διαταραχής·
ii)
αναγκαιότητα: το μέτρο ενίσχυσης πρέπει, ως προς το ύψος και τη μορφή του, να είναι αναγκαίο για την επίτευξη του στόχου, απαίτηση που υποδηλώνει ότι το μέτρο ενίσχυσης πρέπει να περιορίζεται στο ελάχιστο δυνατό για την επίτευξη του στόχου και να λαμβάνει την πλέον κατάλληλη μορφή για την αντιμετώπιση της διαταραχής·
iii)
αναλογικότητα: τα θετικά αποτελέσματα του μέτρου ενίσχυσης πρέπει αντισταθμίζουν καταλλήλως τις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, έτσι ώστε οι στρεβλώσεις αυτές να περιορίζονται στο ελάχιστο απαραίτητο προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι του μέτρου.
(127)
Τα εν λόγω γενικά κριτήρια ισχύουν τόσο για τις ανακεφαλαιοποιήσεις όσο και για τις εγγυήσεις. Η ανακοίνωση για την ανακεφαλαιοποίηση διευκρινίζει περαιτέρω τις τρεις αρχές της ανακοίνωσης σχετικά με τις τραπεζικές υπηρεσίες και δηλώνει ότι οι ανακεφαλαιοποιήσεις μπορούν να συμβάλουν στην αποκατάσταση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας. Συγκεκριμένα, στο σημείο 6 της ανακοίνωσης για την ανακεφαλαιοποίηση επισημαίνεται ότι οι ανακεφαλαιοποιήσεις ενδέχεται να αποτελούν την κατάλληλη λύση για τα προβλήματα των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων που αντιμετωπίζουν κίνδυνο αφερεγγυότητας.
i) Καταλληλότητα των μέτρων
(128)
Στόχος της ανακεφαλαιοποίηση της συγχωνευμένης οντότητας σε περίπτωση σεναρίου ακραίων καταστάσεων (μέτρο κ. που μνημονεύεται στην αιτιολογική σκέψη 69) είναι να διασφαλίσει επαρκές κεφάλαιο ώστε να συμμορφώνεται με τις ρυθμιστικές κεφαλαιακές απαιτήσεις, ενώ παράλληλα θα υποβάλει σε ρύθμιση τα χαρτοφυλάκια δανείων της Anglo και της INBS. Η εισφορά κεφαλαίου αποτελεί το πλέον αποδοτικό και σαφές μέτρο αντιμετώπισης του κεφαλαιακού ελλείμματος που μπορεί να προκύψει σύμφωνα με σενάριο ακραίων καταστάσεων, καθώς βελτιώνει απευθείας το συνολικό λόγο κεφαλαίου/υποχρεώσεων της συγχωνευμένης οντότητας.
(129)
[…]
(130)
Στόχος των κρατικών εγγυήσεων που χορηγήθηκαν στην Anglo και στην INBS για τις επείγουσες ενισχύσεις υπό μορφή ρευστότητας (μέτρα ιστ και ιζ που μνημονεύονται στην αιτιολογική σκέψη 68), καθώς και στη συγχωνευμένη οντότητα για τις υπόλοιπες καταθέσεις (μέτρο ιη που μνημονεύεται στην αιτιολογική σκέψη 69), τη χονδρική χρηματοδότηση (μέτρο κβ που μνημονεύεται στην αιτιολογική σκέψη 69), όπως επίσης για την επείγουσα ενίσχυση υπό μορφή ρευστότητας (μέτρο κ που μνημονεύεται στην αιτιολογική σκέψη 69) και για τις υποχρεώσεις εκτός ισολογισμού (μέτρο ιθ που μνημονεύεται στην αιτιολογική σκέψη 69) είναι να διασφαλίσουν ότι η χρηματοδότηση που λαμβάνει η συγχωνευμένη οντότητα είναι ασφαλής και ότι η συγχωνευμένη οντότητα δεν θα παρουσιάσει αδυναμία εκπλήρωσης των υποχρεώσεών της. Η χρηματοδότηση είναι αναγκαία προκειμένου να διασφαλιστεί ότι τόσο η Anglo όσο και η INBS διαθέτουν επαρκή χρηματοδότηση για να καλύψουν τα περιουσιακά στοιχεία τους, ενώ η χρηματοδότηση που λαμβάνει η συγχωνευμένη οντότητα καθιστά εφικτή τη ρύθμιση των χαρτοφυλακίων δανείων της Anglo και της INBS κατά τα επόμενα χρόνια. […].
(131)
Σε περίπτωση σεναρίου ακραίων καταστάσεων η ανακεφαλαιοποίηση της συγχωνευμένης οντότητας ενδείκνυται διότι πληροί αποτελεσματικά τον στόχο της διασφάλισης της συμμόρφωσης της συγχωνευμένης οντότητας με τις ρυθμιστικές κεφαλαιακές απαιτήσεις. Κατά συνέπεια, με αυτό το μέτρο επιτυγχάνεται αποτελεσματικά ο στόχος της πρόληψης της αδυναμίας εκπλήρωσης των υποχρεώσεων της συγχωνευμένης οντότητας.
(132)
Τα μέτρα εγγυήσεων είναι κατάλληλα διότι διασφαλίζουν ότι η Anglo και η INBS πριν από τη συγχώνευση, αλλά και ως συγχωνευμένη οντότητα αργότερα, θα έχουν επαρκή χρηματοδότηση για τη διεκπεραίωση των καθηκόντων τους, ενώ προλαμβάνουν την πιθανή αδυναμία εκπλήρωσης των υποχρεώσεων της συγχωνευμένης οντότητας.
(133)
Επιπρόσθετα, τα διαφορετικά μέτρα κρατικής ενίσχυσης διασφαλίζουν τη διατήρηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας στην Ιρλανδία.
ii) Αναγκαιότητα - περιορισμός της ενίσχυσης στο ελάχιστο
(134)
Σύμφωνα με την ανακοίνωση σχετικά με τις τραπεζικές υπηρεσίες, το μέτρο ενίσχυσης πρέπει, ως προς το ύψος και τη μορφή του, να είναι αναγκαίο για την επίτευξη του στόχου. Αυτό σημαίνει ότι το ποσό της εισφοράς κεφαλαίου και των εγγυήσεων πρέπει να είναι το ελάχιστο δυνατό για την επίτευξη του στόχου. Στην προκειμένη περίπτωση, παρατηρείται ότι η εισφορά κεφαλαίου αποτελεί λύση μόνο σε περίπτωση σεναρίου ακραίων καταστάσεων και περιορίζεται σε ποσό ύψους 3,3 δισεκατ. ευρώ. Η ανακεφαλαιοποίηση θα διασφαλίσει ότι η συγχωνευμένη οντότητα πληροί τις οικείες ρυθμιστικές κεφαλαιακές απαιτήσεις. Οι κρατικές εγγυήσεις με τη σειρά τους θα διασφαλίσουν ότι η διαθέσιμη χρηματοδότηση προς τη συγχωνευμένη οντότητα επαρκεί για την εκπλήρωση των υποχρεώσεών της ως δυναμικής επιχείρησης.
(135)
Όσον αφορά την αμοιβή που καλείται να καταβάλει η συγχωνευμένη οντότητα για την ανακεφαλαιοποίηση, το κράτος δεν θα λάβει συγκεκριμένη αμοιβή για την ανακεφαλαιοποίηση. Η Anglo, η INBS και η συγχωνευμένη οντότητα επίσης δεν θα καταβάλουν ποσό έναντι της εγγύησης για τις επείγουσες ενισχύσεις υπό μορφή ρευστότητας, ενώ η συγχωνευμένη οντότητα δεν θα καταβάλει ποσό έναντι της εγγύησης για τις υποχρεώσεις εκτός ισολογισμού. Μετά τη λήξη του προγράμματος ELG, η συγχωνευμένη οντότητα θα διακόψει επίσης την καταβολή ποσού έναντι της εγγύησης για τη χονδρική χρηματοδότηση και τις καταθέσεις.
(136)
Όσον αφορά την ανακεφαλαιοποίηση, τα σημεία 15 και 44 της ανακοίνωσης για την ανακεφαλαιοποίηση διευκρινίζουν ότι σε δεόντως δικαιολογημένες περιπτώσεις προβληματικών τραπεζών μπορούν να γίνουν βραχυπρόθεσμα αποδεκτές χαμηλότερες αμοιβές με την προϋπόθεση ότι το έλλειμμα της αμοιβής θα αντανακλάται στο σχέδιο αναδιάρθρωσης. Η συγχωνευμένη οντότητα κατ’ ουσία αποτελεί μέσο που διευκολύνει την ομαλή εξυγίανση της Anglo και της INBS. Δεν θα εκτελεί οικονομικές δραστηριότητες πέραν εκείνων που είναι απαραίτητες για τη ρύθμιση του χαρτοφυλακίου των δανείων. Η Ιρλανδία έχει παράσχει τις απαραίτητες σχετικές δεσμεύσεις (βλέπε ενότητα 2.3.2). Η Anglo και η INBS θα εξαφανιστούν από τις ιρλανδικές αγορές δανειοδότησης και καταθέσεων. Θα μπορούσε να συναχθεί το συμπέρασμα ότι μια τέτοιου είδους αναδιάρθρωση αντισταθμίζει την έλλειψη αμοιβής. Τέλος, η Anglo και η INBS έχουν εθνικοποιηθεί πλήρως και οι αντίστοιχοι μέτοχοι και των δύο ιδρυμάτων έχουν απολέσει τα δικαιώματα και τα συμφέροντά τους. Ως εκ τούτου, τυχόν έσοδα που θα προκύψουν μετά την ολοκλήρωση της εξυγίανσης της συγχωνευμένης οντότητας θα εισρεύσουν το κράτος.
(137)
Στο σημείο 26 της ανακοίνωσης σχετικά με τις τραπεζικές υπηρεσίες προβλέπεται ότι για τα προγράμματα εγγυήσεων θα πρέπει να καταβάλλεται κατάλληλο ποσό, το ύψος του οποίου καθορίζεται στο μέτρο του δυνατού από την αγοραία τιμή, λαμβάνοντας ωστόσο υπόψη τις δυσκολίες που ενδέχεται να αντιμετωπίσουν οι δικαιούχοι κατά την καταβολή των ποσών που θα πρέπει κανονικά να τους χρεωθούν. Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 135, θα πρέπει να σημειωθεί ότι η συγχωνευμένη οντότητα θα αναλάβει την εξυγίανση της Anglo και της INBS. Στην προκειμένη περίπτωση συνάγεται το συμπέρασμα ότι η μη καταβολή ποσού για την εγγύηση από πλευράς της συγχωνευμένης οντότητας είναι δικαιολογημένη.
(138)
Συνάγεται το συμπέρασμα ότι η ανακεφαλαιοποίηση της συγχωνευμένης οντότητας σε περίπτωση σεναρίου ακραίων καταστάσεων, καθώς και οι κρατικές εγγυήσεις υπέρ της Anglo, της INBS και της συγχωνευμένης οντότητας είναι αναγκαίες προκειμένου να διασφαλιστεί αφενός η κεφαλαιακή επάρκεια και αφετέρου η επάρκεια της διαθέσιμης χρηματοδότησης ενώ παράλληλα μειώνεται ο πιθανός κίνδυνος αδυναμίας εκπλήρωσης των υποχρεώσεων της συγχωνευμένης οντότητας. Προκειμένου να διατηρηθεί η ενίσχυση στο ελάχιστο, δικαιολογείται η μη καταβολή αμοιβής για τα μέτρα ενίσχυσης στο πλαίσιο της εξυγίανσης της Anglo και της INBS από τη συγχωνευμένη οντότητα.
iii) Αναλογικότητα - μέτρα που περιορίζουν τις δευτερογενείς αρνητικές επιπτώσεις
(139)
Η συγχωνευμένη οντότητα θα διασφαλίσει την εξυγίανση της Anglo και της INBS, γεγονός που θα οδηγήσει στην έξοδο και των δύο ιδρυμάτων από τις ιρλανδικές αγορές καταθέσεων και δανειοδότησης. Όπως ορίζεται στην αιτιολογική σκέψη 105, η συγχωνευμένη οντότητα θα εκτελεί περιορισμένες οικονομικές δραστηριότητες προκειμένου να ρυθμίσει τα χαρτοφυλάκια δανείων της Anglo και της INBS. Η Επιτροπή αξιολογεί θετικά το γεγονός ότι η Ιρλανδία έχει παράσχει τις απαραίτητες δεσμεύσεις για να διασφαλίσει ότι οι οικονομικές δραστηριότητες της συγχωνευμένης οντότητας θα περιοριστούν στο ελάχιστο. Η χορήγηση δανείων από τη συγχωνευμένη οντότητα θα γίνεται αποκλειστικά για λόγους διαχείρισης των κληροδοτημένων χαρτοφυλακίων των δανείων της Anglo και της INBS (αναδιάρθρωση των δανείων, διατήρηση της διασφαλιστικής αξίας) και θα υπόκειται σε αυστηρούς περιορισμούς. Η συγχωνευμένη οντότητα δεν θα συλλέγει καταθέσεις ούτε θα συμμετέχει σε νέες δραστηριότητες. Συνεπώς, η στρέβλωση του ανταγωνισμού που απορρέει από τη σημαντική ενίσχυση προς την Anglo, την INBS και τη συγχωνευμένη οντότητα θα είναι περιορισμένη.
(140)
Συνάγεται λοιπόν το συμπέρασμα ότι: i) η ανακεφαλαιοποίηση της συγχωνευμένης οντότητας σε περίπτωση σεναρίου ακραίων καταστάσεων, αλλά και οι εγγυήσεις είναι κατάλληλες για τη διασφάλιση της εξυγίανσης της Anglo και της INBS· ii) η Anglo και η INBS θα εξέλθουν από τις ιρλανδικές αγορές καταθέσεων και δανειοδότησης· iii) το γεγονός ότι οι επενδύσεις στην Anglo, στην INBS και στη συγχωνευμένη οντότητα δεν θα συνοδεύονται από αντίστοιχη αμοιβή ή θετικές αποδόσεις είναι δικαιολογημένο υπό τις συγκεκριμένες συνθήκες· και iv) επιστρατεύονται επαρκή μέτρα για τον περιορισμό των δευτερογενών αρνητικών επιπτώσεων για άλλους ανταγωνιστές.
6.3.4. Η εφαρμογή της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης
(141)
Η ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης καθορίζει τις διατάξεις κρατικών ενισχύσεων που εφαρμόζονται στην αναδιάρθρωση χρηματοπιστωτικών οργανισμών στις συνθήκες της τρέχουσας κρίσης. Σύμφωνα με την ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης, για να είναι συμβιβάσιμη με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της Συνθήκης, η αναδιάρθρωση ενός χρηματοπιστωτικού ιδρύματος στο πλαίσιο της τρέχουσας χρηματοπιστωτικής κρίσης πρέπει να:
i)
οδηγεί στην αποκατάσταση της βιωσιμότητας της τράπεζας ή στην ομαλή εκκαθάριση της τράπεζας·
ii)
περιλαμβάνει επαρκή ίδια συμμετοχή του δικαιούχου (επιμερισμός του βάρους)·
iii)
περιέχει επαρκή μέτρα που περιορίζουν τη στρέβλωση του ανταγωνισμού.
6.3.4.1. Ομαλή εξυγίανση της συγχωνευμένης οντότητας
(142)
Το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης αποσκοπεί στην εξυγίανση της Anglo και της INBS από τη συγχωνευμένη οντότητα με ομαλό τρόπο. Κατά συνέπεια, δεν απαιτείται αξιολόγηση της βιωσιμότητας της συγχωνευμένης οντότητας.
(143)
Το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης παρουσιάζει την ομαλή εξυγίανση της Anglo και της INBS βάσει κρατικής στήριξης. Τα κληροδοτημένα χαρτοφυλάκια δανείων και των δύο τραπεζών θα υποβληθούν σε ρύθμιση για διάστημα δέκα ετών. Η Ιρλανδία έχει υπολογίσει τις απαιτούμενες εισφορές κεφαλαίου […] προκειμένου να παράσχει επαρκείς εγγυήσεις έναντι τυχόν κινδύνων αθέτησης εκπλήρωσης των υποχρεώσεων. Επιπλέον, η συγχωνευμένη οντότητα θα επωφεληθεί από τις κρατικές εγγυήσεις ώστε να επιδιώξει την εκτέλεση των απαραίτητων εργασιών για τη ρύθμιση των περιουσιακών στοιχείων της Anglo και της INBS.
(144)
Συνεπώς, οι συνθήκες που επικρατούν είναι κατάλληλες για την ομαλή ρύθμιση των περιουσιακών στοιχείων της συγχωνευμένης οντότητας.
6.3.4.2. Ίδια συνεισφορά/επιμερισμός των βαρών
(145)
Η ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης επισημαίνει ότι απαιτείται κατάλληλη συνεισφορά από τον δικαιούχο προκειμένου να περιοριστεί η ενίσχυση στο ελάχιστο και να αντιμετωπιστούν οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού αλλά και το πρόβλημα του ηθικού κινδύνου. Προς τούτο: α) περιορίζονται τόσο οι δαπάνες αναδιάρθρωσης όσο και το ποσό της ενίσχυσης και β) απαιτείται σημαντική ίδια συνεισφορά.
α) Περιορισμός των δαπανών αναδιάρθρωσης και του ποσού της ενίσχυσης
(146)
Σύμφωνα με τις αρχές της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης το ποσό της ενίσχυσης πρέπει να περιορίζεται στο ελάχιστο και οι τράπεζες θα πρέπει πρώτα να χρησιμοποιούν τους ίδιους πόρους για τη χρηματοδότηση της αναδιάρθρωσης.
(147)
Η Ιρλανδία αποφάνθηκε ότι η Anglo και η INBS δεν πρέπει να συνεχίσουν τις δραστηριότητές τους λόγω των σημαντικών απωλειών και των δύο ιδρυμάτων αλλά και της αβεβαιότητας που θα επιφέρει η συνέχιση των δραστηριοτήτων τους στην αγορά. Πιο συγκεκριμένα, το κράτος διατρέχει τον κίνδυνο να υποχρεωθεί σε διαρκείς καταβολές εισφορών κεφαλαίου στην Anglo και στην INBS για το διάστημα που οι δύο τράπεζες παραμένουν ενεργές προκειμένου να καλύπτει τις απώλειες και να διασφαλίζει ότι και τα δύο ιδρύματα πληρούν τις νέες κεφαλαιακές απαιτήσεις που ορίζονται από τη χρηματοπιστωτική ρυθμιστική αρχή (Financial Regulator). Επιλέγοντας την εξυγίανση και των δύο τραπεζών, η Ιρλανδία έθεσε τέλος στην κερδοσκοπία της αγοράς ως προς την Anglo και την INBS και αποκρυστάλλωσε το κόστος της κρατικής υποστήριξης προς τα συγκεκριμένα ιδρύματα.
(148)
Η εν λόγω απόφαση της Ιρλανδίας σε συνδυασμό με τις δεσμεύσεις που περιγράφονται στην ενότητα 2.3.2 θα διασφαλίσουν ότι η ενίσχυση δεν χρησιμοποιείται για την ανάπτυξη νέων δραστηριοτήτων, οι οποίες θα απαιτούσαν κεφάλαιο και χρηματοδότηση και συνεπώς, συμβάλλει στον περιορισμό του ποσού της ενίσχυσης στο ελάχιστο. Ειδικότερα, η συγχωνευμένη οντότητα δεν θα συμμετάσχει σε νέες δανειοδοτήσεις και θα περιορίσει τις δραστηριότητές της στη διαχείριση του κληροδοτημένου χαρτοφυλακίου δανείων της Anglo και INBS με αυστηρούς περιορισμούς.
(149)
Στο πλαίσιο της εξυγίανσης τόσο της Anglo όσο και της INBS, η Ιρλανδία αποφάσισε να προβεί σε συγχώνευση των δύο οντοτήτων προκειμένου να διαχειρίζεται μόνο ένα μέσο εξυγίανσης, λύση που είναι πιθανό να δημιουργήσει συνέργειες όσον αφορά τη ρύθμιση των χαρτοφυλακίων δανείων και τη διαχείριση των ανθρωπίνων πόρων και της χρηματοδότησης. Αν και περιορισμένης εμβέλειας, οι εν λόγω συνέργειες θα διευκολύνουν τη διαδικασία ρύθμισης των περιουσιακών στοιχείων. […] Στη συγκεκριμένη περίπτωση η συγχώνευση των δύο οντοτήτων περιορίζει το κεφάλαιο εισφοράς που καλείται να καταβάλει η Ιρλανδίας προς τις εν λόγω τράπεζες.
(150)
Εν γένει, η συγχώνευση των δύο τραπεζών θα απλουστεύσει τη δομή της εξυγίανσης και έχει τη δυναμική να μειώσει τις δομικές δαπάνες, αν και σε περιορισμένο βαθμό.
(151)
Εναλλακτικά, η Ιρλανδία θα μπορούσε να λάβει υπόψη το ενδεχόμενο άμεσης ρευστοποίησης της Anglo και της INBS. Ωστόσο, η Επιτροπή είναι της άποψης ότι η λύση της ρευστοποίησης θα ήταν πιο δαπανηρή από την ομαλή εξυγίανση και θα απαιτούσε υψηλότερη κρατική ενίσχυση. […].
(152)
Όσον αφορά τα εμπορικά δάνεια που μεταφέρθηκαν στη συγχωνευμένη οντότητα από την Anglo, το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης προβλέπει απομειώσεις της ονομαστικής αξίας […] (65). Σύμφωνα με τα επίπεδα έκπτωσης βάσει των εκτιμήσεων των συμβούλων της Anglo σε θέματα αγοράς τον Μάιο του 2010, η έκτακτη εκποίηση των δανείων εκτός NAMA από την Anglo θα οδηγούσε σε σημαντικά υψηλότερες απώλειες από εκείνες που αναμένονται από την ομαλή ρύθμιση του χαρτοφυλακίου των δανείων ([…]) (66). Συνολικά, η άμεση ρευστοποίηση της Anglo θα συνεπαγόταν μεγαλύτερες απώλειες από εκείνες που θα σημειώνονταν σε περίπτωση μακροπρόθεσμης ρύθμισης. Θα πρέπει να υπογραμμιστεί ότι ειδικότερα όσον αφορά τα ιρλανδικά δάνεια, δεν έχουν πραγματοποιηθεί συναλλαγές τέτοιου μεγέθους. Συνεπώς, όλοι οι αριθμοί αποτελούν εκτιμήσεις που στηρίζονται στην κρίση των εμπειρογνωμόνων και άρα στην περίπτωση εσπευσμένης πώλησης τίποτα δεν διασφαλίζει ότι θα μπορούσε να βρεθεί αγοραστής για τέτοιο υπέρογκο ποσό περιουσιακών στοιχείων, ακόμα και αν οι τιμές ήταν εξαιρετικά χαμηλές.
(153)
Σε περίπτωση ρευστοποίησης, τα έσοδα από την πώληση των περιουσιακών στοιχείων θα καταβάλλονταν για την εξόφληση των κατά προτεραιότητα (senior) κατόχων ομολόγων και καταθετών, καθώς και για την εξόφληση των χρηματοδοτήσεων των ΕΚΤ/CBI που καλύπτονται από κρατική εγγύηση. […].
(154)
Στην Anglo, ποσό ύψους περίπου […] δισεκατ. ευρώ μη προστατευόμενου χρέους δεν καλύπτεται από κρατική εγγύηση (67). […]. Το υπόλοιπο μη προστατευόμενο χρέος στην Anglo (ύψους περίπου 3 δισεκατ. ευρώ) καλύπτεται από κρατική εγγύηση και οι αντίστοιχοι κάτοχοι χρεωστικών τίτλων θα πληρωνόταν στο άρτιο από το κράτος. Συνεπώς, στην περίπτωση ρευστοποίησης η καθαρή συνεισφορά των κατά προτεραιότητα (senior) κατόχων μη προστατευμένων ομολόγων θα ανέρχεται το πολύ σε […] δισεκατ. ευρώ, ποσό μικρότερο από τις πρόσθετες απώλειες που αναμένεται να σημειωθούν με την πρακτική έκτακτης εκποίησης των περιουσιακών στοιχείων της Anglo.
(155)
Επιπρόσθετα, η ρευστοποίηση πιθανότατα συνεπάγεται απώλειες για τους κατόχους δευτερευουσών οφειλών. Ωστόσο, δεδομένου ότι οι δευτερεύουσες οφειλές έχουν επαναγοραστεί τα τελευταία χρόνια και ότι οι ανεξόφλητες δευτερεύουσες οφειλές που απομένουν είναι μικρές, οι εν λόγω απώλειες δεν θα αντιστάθμιζαν την πρόσθετη κρατική ενίσχυση που απαιτείται για την εξόφληση των υπόλοιπων κατόχων μη προστατευμένων ομολόγων που έχουν μεγαλύτερη προτεραιότητα (senior) (68).
(156)
Εν κατακλείδι, η ταχεία ρευστοποίηση του χαρτοφυλακίου δανείων, με την προϋπόθεση ότι είναι εφικτή -στοιχείο καθόλου σίγουρο- αναμένεται ότι θα επιβάρυνε την Ιρλανδία περισσότερο απ’ ό,τι η δεκαετής ρύθμιση των περιουσιακών στοιχείων της Anglo και της INBS, στο πλαίσιο της οποίας θα διατεθούν τα περιουσιακά στοιχεία που είναι ευκολότερο να πουληθούν πρώτα ενώ τα περιουσιακά στοιχεία για τα οποία δεν υπάρχουν αγορές θα διατηρηθούν για αρκετά χρόνια.
(157)
Παρόμοιοι προβληματισμοί με εκείνους για την Anglo ισχύουν και για την INBS όσον αφορά το κληροδοτημένο χαρτοφυλάκιο εμπορικών δανείων της τράπεζας (το οποίο μεταφέρθηκε στη NAMA σχεδόν στο ακέραιο). Η μεγάλη πλειονότητατων υποχρεώσεων της INBS καλύπτεται επίσης από εγγύηση της Ιρλανδίας (69).
(158)
Όσον αφορά το κληροδοτημένο χαρτοφυλάκιο ενυπόθηκων δανείων της INBS στο σχέδιο αναδιάρθρωσης της INBS, η Ιρλανδία επισήμανε ότι με βάση την ποιότητα του χαρτοφυλακίου και τις διαθέσιμες πληροφορίες της αγοράς σε θέματα συναλλαγών με παρόμοια περιουσιακά στοιχεία καλύτερης ποιότητας στην Ιρλανδία και στο Ηνωμένο Βασίλειο […], είναι εύλογο να αναμένεται υψηλή έκπτωση σε βραχυπρόθεσμες συναλλαγές σε σχέση με το χαρτοφυλάκιο ενυπόθηκων δανείων της INBS.
(159)
Το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης προβλέπει συνολικές απώλειες στο χαρτοφυλάκιο ενυπόθηκων δανείων της INBS ύψους περίπου […], με βάση απομειώσεις […]. Αν το χαρτοφυλάκιο ενυπόθηκων δανείων πωλούνταν το 2011, […]. Το όφελος της ομαλής εξυγίανσης της INBS θα μπορούσε να μειωθεί αν προσφερόταν υψηλότερη από το αναμενόμενο έκπτωση στο χαρτοφυλάκιο ενυπόθηκων δανείων. Ωστόσο, η έκπτωση είναι πιθανό να […].
(160)
Συνάγεται συνεπώς το συμπέρασμα ότι η ομαλή εξυγίανση της Anglo και της INBS ως συγχωνευμένης οντότητας περιορίζει τις δαπάνες της αναδιάρθρωσης και το ποσό της κρατικής ενίσχυσης στο ελάχιστο απαραίτητο.
β) Σημαντική ίδια συνεισφορά
(161)
Σύμφωνα με τις αρχές που διέπουν την ίδια συνεισφορά της δικαιούχου τράπεζας στο στάδιο αναδιάρθρωσης: i) η δικαιούχος τράπεζα πρέπει να συμβάλει στη χρηματοδότηση της αναδιάρθρωσης με όσο το δυνατόν περισσότερους ίδιους πόρους, π.χ. μέσω της πώλησης περιουσιακών στοιχείων· και ii) το κόστος της αναδιάρθρωσης πρέπει να βαρύνει επαρκώς και όσους έχουν επενδύσει στην τράπεζα, απορροφώντας τις ζημίες με το διαθέσιμο κεφάλαιο και καταβάλλοντας την κατάλληλη αμοιβή για τις κρατικές παρεμβάσεις. Ο στόχος καταμερισμού των επιβαρύνσεων είναι διττός: να περιοριστούν οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού και να αντιμετωπιστεί ο ηθικός κίνδυνος (70).
i) Ίδια συνεισφορά των οικείων ιδρυμάτων
(162)
Στην παρούσα εξυγίανση της Anglo και της INBS, η ίδια συνεισφορά και των δύο ιδρυμάτων για την αναδιάρθρωσή τους μεγιστοποιείται επειδή όλα τα περιουσιακά στοιχεία είναι προς πώληση ενώ το σύνολο των εσόδων περιέρχονται στη χρηματοδότηση της εξυγίανσης. Ωστόσο, η αξία των περιουσιακών στοιχείων είναι τόσο υποβαθμισμένη που τα έσοδα της πώλησής τους είναι ελάχιστα σε σχέση με το ποσό της εισφοράς κεφαλαίου και στις δύο τράπεζες.
(163)
Επιπλέον, αμφότερες οι τράπεζες έχουν πουλήσει τα βιβλιάρια καταθέσεων.
ii) Επιμερισμός των βαρών από μετόχους και πιστωτές με μειωμένη διασφάλιση
(164)
Όσον αφορά τον επιμερισμό των βαρών, σύμφωνα με την ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης, το κόστος αναδιάρθρωσης δεν επιβαρύνει μόνο το κράτος, αλλά και τους πρώην επενδυτές και μετόχους της τράπεζας.
(165)
Στην ιδιαίτερη περίπτωση της Anglo, οι ιδιώτες μέτοχοι έχουν διαγραφεί παντελώς και η τράπεζα έχει υποβληθεί σε πλήρη εθνικοποίηση.
(166)
Όσον αφορά την INBS, πριν από την κρατική ανακεφαλαιοποίηση η INBS ήταν στην κατοχή των μελών της. Ειδικότερα, οι μέτοχοι (άτομα με λογαριασμούς καταθέσεων στην INBS) διατηρούσαν δικαίωμα στα κέρδη από πλεονάζοντα περιουσιακά στοιχεία που προέκυπταν από τυχόν μετατροπή της αλληλοασφαλιστικής εταιρείας σε άλλης μορφής εταιρεία (μετατροπή της INBS σε κανονική τράπεζα), εκκαθάριση ή διάλυση της εταιρείας. Μετά την πρώτη ανακεφαλαιοποίηση της INBS, το κράτος ανέλαβε τον πλήρη έλεγχο της INBS μέσω της έκδοσης μετοχών ειδικών επενδύσεων, με τις οποίες τα μέλη απώλεσαν κάθε δικαίωμα σε κέρδη από πλεονάζοντα περιουσιακά στοιχεία, τα οποία περιήλθαν στο κράτος (όπως για παράδειγμα, στην περίπτωση της πώλησης της INBS). Ως αποτέλεσμα, τα οικονομικά δικαιώματα των μετόχων διαγράφηκαν πλήρως.
(167)
Τόσο οι μέτοχοι της Anglo όσο και τα μέλη της INBS έχουν συνεπώς συνεισφέρει στο μέγιστο βαθμό διαβιβάζοντας τον έλεγχο και την ιδιοκτησία των ιδρυμάτων στο κράτος.
(168)
Οι κάτοχοι δευτερευουσών οφειλών έχουν συνεισφέρει επίσης σε σημαντικό βαθμό στην αναδιάρθρωση μέσω δύο πράξεων διαχείρισης παθητικού (Liability Management Exercises, εφεξής «LME») στην περίπτωση της Anglo και μιας LME στην περίπτωση της INBS. Στην περίπτωση της Anglo, οι δύο πράξεις που υλοποιήθηκαν τον Αύγουστο του 2009 και τον Δεκέμβριο του 2010 αντιστοίχως, αποκρυστάλλωσαν μεγάλες απώλειες για τους μετόχους, παρήγαγαν άτοκα κέρδη ύψους περίπου 3,5 δισεκατ. ευρώ και εξασφάλισαν στην τράπεζα πρόσθετο βασικό κεφάλαιο κατηγορίας ένα (71). Στο πλαίσιο της LME που υλοποιήθηκε το 2009 από την INBS, οι κάτοχοι ομολόγων αντάλλαξαν τα χρεόγραφά τους με έκπτωση 42 %, απελευθερώνοντας έτσι στο χρηματοπιστωτικό ίδρυμα βασικό μετοχικό κεφάλαιο κατηγορίας 1 ύψους 112 εκατ. ευρώ.
(169)
Συνολικά, οι δευτερεύουσες υποχρεώσεις της συγχωνευμένης οντότητας θα ανέρχονται σε 500 εκατ. ευρώ (από τις 31 Δεκεμβρίου 2010), ποσό πολύ χαμηλότερο από τις δευτερεύουσες οφειλές της Anglo και της INBS την 31η Δεκεμβρίου 2008 (5 δισεκατ. ευρώ και 300 εκατ. ευρώ αντιστοίχως), γεγονός που αντανακλά τις μαζικές απώλειες των κατόχων ομολόγων μη προνομιακής ικανοποίησης. Η Ιρλανδία δεσμεύτηκε επίσης ότι η συγχωνευμένη οντότητα δεν θα πληρώσει τοκομερίδια ούτε θα ασκήσει το δικαίωμα αγοράς χρεωστικών τίτλων μειωμένης εξασφάλισης και υβριδικών κεφαλαιακών μέσων, εκτός και αν φέρει σχετική νομική υποχρέωση.
(170)
Δεδομένου του εξαιρετικά υψηλού ποσού κρατικής ενίσχυσης που έλαβαν τα δύο ιδρύματα σε σχέση με το μέγεθός τους και του αντίστοιχου κόστους για το κράτος, είναι θεμιτό να αξιολογηθεί αν είναι εφικτός ο επιμερισμός των βαρών από διασφαλισμένους πιστωτές. Στην Ιρλανδία οι κατά προτεραιότητα (senior) κάτοχοι ομολόγων κατέχουν τον ίδιο βαθμό προτεραιότητας με τους κατόχους λογαριασμών καταθέσεων. […]. Όπως έχει ήδη επισημανθεί, η ρευστοποίηση των τραπεζών θα οδηγούσε στην ανάγκη εύρεσης σημαντικά υψηλότερων κρατικών ενισχύσεων και σε ενδεχόμενες δαπάνες για τον φορολογούμενο. Έως σήμερα, η Επιτροπή δεν έχει λάβει λεπτομερή πρόταση τρόπου συμμετοχής των διασφαλισμένων πιστωτών […] στον επιμερισμό των βαρών χωρίς παράλληλη αύξηση του κόστους της εξυγίανσης για το κράτος.
(171)
Συνάγεται εν γένει το συμπέρασμα ότι στο τρέχον νομικό πλαίσιο, η ίδια συνεισφορά της Anglo και της INBS στην ομαλή εξυγίανση πληροί τους όρους που προβλέπονται στην ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης.
6.3.4.3. Μέτρα που περιορίζουν τις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού
(172)
Η ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης προβλέπει ότι τα μέτρα που περιορίζουν τις στρεβλώσεις πρέπει να αποτελούν συνάρτηση του ποσού της ενίσχυσης και της παρουσίας των ιδρυμάτων-αποδεκτών της ενίσχυσης στις αγορές μετά την αναδιάρθρωση.
(173)
Όπως περιγράφεται προηγουμένως στην ενότητα 6.2.5, το ποσό που έλαβε η Anglo, η INBS και ο διάδοχός τους, η συγχωνευμένη οντότητα, είναι ιδιαίτερα υψηλό τόσο σε απόλυτα ποσά όσο και συγκριτικά με το μέγεθος και το σταθμισμένο ως προς τον κίνδυνο ενεργητικό (RWA) των ιδρυμάτων, γεγονός που αντανακλά το μέγεθος του ελλείμματος των εν λόγω ιδρυμάτων.
(174)
Ταυτόχρονα, η στρέβλωση του ανταγωνισμού είναι περιορισμένη καθώς τα ιδρύματα θα προβούν σχεδόν σε πλήρη έξοδο από όλες τις αγορές στις οποίες δραστηριοποιούνταν. Οι εμπορικές δραστηριότητες της συγχωνευμένης οντότητας θα περιορίζονται στον μέγιστο δυνατό βαθμό σύμφωνα με τις δεσμεύσεις της Ιρλανδίας, που περιγράφονται στην ενότητα 2.3.2. Η συγχωνευμένη οντότητα θα προβεί σε ρύθμιση των κληροδοτημένων χαρτοφυλακίων δανείων της Anglo και της INBS και δεν θα συμμετάσχει σε νέες δραστηριότητες. Θα διακόψει επίσης τη συλλογή των καταθέσεων (72). Όλες οι δεσμεύσεις της Ιρλανδίας θα ισχύουν και θα εφαρμόζονται έως την πλήρη ρύθμιση των περιουσιακών στοιχείων.
(175)
Οι ακόλουθες αιτιολογικές σκέψεις αποσκοπούν να αποσαφηνίσουν τους λόγους για τους οποίους οι εν λόγω δεσμεύσεις της Ιρλανδίας διασφαλίζουν ότι οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού περιορίζονται στο ελάχιστο.
(176)
Η Επιτροπή αξιολογεί θετικά τη δέσμευση της Ιταλίας να απαγορέψει στη συγχωνευμένη οντότητα να αναπτύξει νέες δραστηριότητες και να εισαχθεί σε νέες αγορές. Η συγχωνευμένη οντότητα θα προβεί αποκλειστικά σε ρύθμιση του κληροδοτημένου χαρτοφυλακίου δανείων της Anglo και της INBS και μετά την ολοκλήρωση της ρύθμισης των κληροδοτημένων περιουσιακών στοιχείων, θα ρευστοποιηθεί.
(177)
Επιπρόσθετα, η συγχωνευμένη οντότητα δεν θα μπορεί να προβεί σε αγορά ή συμμετοχή σε άλλες εταιρείες, γεγονός που την αποκόπτει από κρατικούς πόρους για την επέκταση των δραστηριοτήτων της.
(178)
Η συγχωνευμένη οντότητα δεν θα χορηγεί δάνεια σε νέους πελάτες και θα περιορίσει τις δανειοδοτικές της δραστηριότητες στη διαχείριση του κληροδοτημένου χαρτοφυλακίου δανείων της Anglo και της INBS. Η συγχωνευμένη οντότητα θα διαχειριστεί ενεργά το χαρτοφυλάκιο δανείων κατά τρόπο που μεγιστοποιεί την ΚΠΑ των περιουσιακών στοιχείων, συνήθη εμπορική πρακτική για όλες τις δυναμικές τράπεζες.
(179)
Όσον αφορά το χαρτοφυλάκιο εμπορικών δανείων, ενεργή διαχείριση μπορεί επίσης να σημαίνει περιορισμένο πρόσθετο δανεισμό προς συγκεκριμένο δανειολήπτη για την ολοκλήρωση ή τη βελτίωση ακίνητης περιουσίας εφόσον η ενέργεια αυτή διατηρεί ή αυξάνει την ΚΠΑ του περιουσιακού στοιχείου. Ωστόσο, η ενεργή διαχείριση είναι περιορισμένη, υπό την έννοια ότι κατά τη διάρκεια της περιόδου του σχεδίου το χαρτοφυλάκιο εμπορικών δανείων της συγχωνευμένης οντότητας σε κανένα έτος δεν δύναται να υπερβαίνει τις προβλέψεις του κοινού σχεδίου αναδιάρθρωσης κατά ποσό μεγαλύτερο των […]. Επιπλέον, το συνολικό ανώτατο όριο (οροφή) της αύξησης του χαρτοφυλακίου εμπορικών δανείων απαρτίζεται από πολλά πρόσθετα ανώτατα όρια που ισχύουν για συγκεκριμένους δανειολήπτες, όπως περιγράφεται στην ενότητα 2.3.2.
(180)
Επιπλέον, η Ιρλανδία έχει δεσμευτεί ότι δεν θα χορηγηθεί κανένα πρόσθετο στεγαστικό ενυπόθηκο δάνειο σε σχέση με το κληροδοτημένο χαρτοφυλάκιο ενυπόθηκων δανείων της INBS (εκτός αν υφίσταται σχετική σύμβαση που δεσμεύει την τράπεζα). Η διαχείριση του χαρτοφυλακίου δανείων θα διεξαχθεί με τέτοιο τρόπο ώστε να μεγιστοποιηθεί η ΚΠΑ ενώ η χορήγηση νέων δανείων θα είναι αυστηρά περιορισμένη, με ανώτατο όριο (οροφή) χορήγησης περαιτέρω ενυπόθηκων δανείων τα 20 εκατ. ευρώ για την περίοδο από το 2011 έως το 2012 και, έπειτα, τα 5 εκατ. ευρώ ετησίως. Τα εν λόγω ανώτερα όρια (μέσο ετήσιο ύψος 10 εκατ. ευρώ το 2011 και το 2012 και, έπειτα, 5 εκατ. ευρώ) αντιστοιχούν σε ποσό μικρότερο του 1 % της ονομαστικής αξίας του χαρτοφυλακίου ενυπόθηκων δανείων της συγχωνευμένης οντότητας, γεγονός που παρεμποδίζει την επέκταση των δραστηριοτήτων της στην αγορά ενυπόθηκων δανείων.
(181)
Συνολικά, το ανώτατο όριο (οροφή) του χαρτοφυλακίου δανείων, καθώς επίσης και οι δεσμεύσεις της Ιρλανδίας θα διασφαλίσουν ότι η διαχείριση των κληροδοτημένων χαρτοφυλακίων δανείων της Anglo και της INBS διενεργείται κατά τρόπο συνετό με στόχο τη μεγιστοποίηση των αποδόσεών τους και την παρεμπόδιση της συμμετοχής της συγχωνευμένης οντότητας σε νέες δανειοδοτικές δραστηριότητες με νέους ή υφιστάμενους πελάτες. Ως εκ τούτου, οι εμπορικές δραστηριότητες της συγχωνευμένης οντότητας θα περιοριστούν στο ελάχιστο αναγκαίο ενώ οι δεσμεύσεις της Ιρλανδίας θα διασφαλίσουν ότι οι δραστηριότητες της συγχωνευμένης οντότητας δεν εγείρουν σημαντικές ανησυχίες όσον αφορά τη στρέβλωση του ανταγωνισμού.
(182)
Σύμφωνα με το πρόγραμμα για την υποστήριξη, η πώληση καταθέσεων της Anglo και της INBS ύψους περίπου 12,2 δισεκατ. ευρώ και των ομολόγων NAMA ύψους περίπου 15,9 δισεκατ. ευρώ και των δύο οντοτήτων ολοκληρώθηκε την 24η Φεβρουαρίου 2011 (βλέπε ενότητα 2.3.1.1).
(183)
Ωστόσο, η συγχωνευμένη οντότητα διατηρούσε καταθέσεις ύψους έως 1 δισεκατ. ευρώ την ημερομηνία της μεταφοράς των καταθέσεων.
(184)
Πιο συγκεκριμένα, ορισμένες εταιρικές καταθέσεις διατηρούνται ως εγγύηση για δάνεια που χορηγούνται σε διάφορα εταιρικά ιδρύματα (μεταβατικοί λογαριασμοί εισοδήματος). Η διατήρηση αυτών των καταθέσεων εμπίπτει στις συμβατικές δανειοδοτικές ρυθμίσεις μεταξύ των ιδρυμάτων και ορισμένων πελατών τους και επομένως εντάσσεται στην ομαλή ρύθμιση των χαρτοφυλακίων δανείων της Anglo και της INBS. Ωστόσο, οι δραστηριότητες της συγχωνευμένης οντότητας θα είναι περιορισμένες, καθώς δεν θα συλλέγει καταθέσεις νέων πελατών ενώ οι καταθέσεις που θα συνεχίσει να διατηρεί σταδιακά θα αποδεσμευθούν.
(185)
Η συγχωνευμένη οντότητα θα μειώσει τις καταθέσεις που της απομένουν περίπου ταυτόχρονα με την εκκαθάριση των οικείων ή συνδεόμενων περιουσιακών στοιχείων (ή αν δεν σχετίζονται ούτε συνδέονται με περιουσιακά στοιχεία, περίπου ταυτόχρονα με την εκκαθάριση του χαρτοφυλακίου καθαρών δανείων). Επιπρόσθετα, η Ιρλανδία δεσμεύτηκε ότι το βιβλιάριο καταθέσεων της συγχωνευμένης οντότητας σε καμία περίπτωση δεν θα υπερβαίνει τις προβλέψεις του κοινού σχεδίου αναδιάρθρωσης κατά ποσό μεγαλύτερο των 200 εκατ. ευρώ.
(186)
Εν κατακλείδι, οι εμπορικές δραστηριότητες της συγχωνευμένης οντότητας στην αγορά καταθέσεων έχουν μειωθεί δραματικά περιοριζόμενες αυστηρά στο ελάχιστο απαραίτητο για την ομαλή ρύθμιση των κληροδοτημένων χαρτοφυλακίων δανείων της Anglo και της INBS. Ως εκ τούτου, οι δεσμεύσεις της Ιρλανδίας εγγυώνται ότι οι καταθέσεις της συγχωνευμένης οντότητας δεν θα οδηγήσουν σε σημαντική στρέβλωση του ανταγωνισμού στην ιρλανδική αγορά καταθέσεων.
(187)
Συνάγεται το συμπέρασμα ότι τα ασυνήθιστα υψηλά ποσά κρατικής ενίσχυσης δεν προκαλούν δυσανάλογες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, καθώς αντισταθμίζονται από αντίστοιχες μειώσεις της παρουσίας της συγχωνευμένης οντότητας στην αγορά. Τα μέτρα για την αντιμετώπιση των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού πληρούν τις απαιτήσεις της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης διότι η συγχωνευμένη οντότητα δεν θα συμμετάσχει σε νέες δραστηριότητες και θα διακόψει τη συλλογή καταθέσεων, ενώ οι δανειοδοτικές δραστηριότητές της θα περιοριστούν στην απλή διαχείριση και ρύθμιση των κληροδοτημένων χαρτοφυλακίων δανείων της Anglo και της INBS. Εν τέλει, η συγχωνευμένη οντότητα θα εξαφανιστεί πλήρως από τις ιρλανδικές αγορές δανειοδότησης και καταθέσεων, διασφαλίζοντας έτσι ότι δεν θα προκαλεί στρέβλωση του ανταγωνισμού. Επιπρόσθετα, για τη συγχωνευμένη οντότητα θα ισχύει απαγόρευση των εξαγορών.
6.3.4.4. Παρακολούθηση
(188)
Σύμφωνα με το σημείο 46 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης, προκειμένου να επαληθευθεί αν το σχέδιο αναδιάρθρωσης εφαρμόζεται ορθά, απαιτείται η τακτική υποβολή λεπτομερών εκθέσεων από τα κράτη μέλη. Ως εκ τούτου, μετά την ημερομηνία της κοινοποίησης της παρούσας απόφασης, η Ιρλανδία θα πρέπει να υποβάλλει στην Επιτροπή σχετικές εκθέσεις ανά έξι μήνες.
(189)
Σε περίπτωση αναδιάρθρωσης της Anglo και της INBS, ορίζεται εντολοδόχος παρακολούθησης που αναλαμβάνει την παρακολούθηση της εφαρμογής των δεσμεύσεων της Ιρλανδίας για περίοδο τριών ετών. Ο εντολοδόχος παρακολούθησης θα αναλάβει την παρακολούθηση όλων των δεσμεύσεων (βλέπε παράρτημα II). Ειδικότερα, ο εντολοδόχος παρακολούθησης θα ελέγχει σε τακτική βάση το κατά πόσο η συγχωνευμένη οντότητα διαχειρίζεται τα κληροδοτημένα χαρτοφυλάκια δανείων της Anglo και της INBS σύμφωνα με τους όρους των δεσμεύσεων και θα διασφαλίζει ότι η διαχείριση των χαρτοφυλακίων των δανείων της Anglo και της INBS δεν οδηγεί σε στρέβλωση του ανταγωνισμού στην αγορά.
6.3.4.5. Συμπέρασμα
(190)
Συνάγεται λοιπόν το συμπέρασμα ότι το κοινό σχέδιο αναδιάρθρωσης της Anglo και της INBS πληροί τις απαιτήσεις της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης. Το σχέδιο προβλέπει ομαλή ρύθμιση των περιουσιακών στοιχείων της Anglo και της INBS. Η ίδια συνεισφορά των τραπεζών είναι επαρκής, υφίσταται επιμερισμός των βαρών και η κρατική ενίσχυση περιορίζεται στο ελάχιστο. Τα μέτρα για την αντιμετώπιση της στρέβλωσης του ανταγωνισμού είναι κατάλληλα και τέλος, η συγχωνευμένη οντότητα τελεί υπό πλήρη παρακολούθηση.
7. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
(191)
Τα μέτρα α έως κβ που μνημονεύονται στις αιτιολογικές σκέψεις 66 έως 69 και απαριθμούνται στον πίνακα 1 θεωρούνται ενισχύσεις αναδιάρθρωσης. Η Επιτροπή φρονεί ότι δυνάμει του άρθρου 7 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου, της 22ας Μαρτίου 1999, για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του άρθρου 93 της Συνθήκης ΕΚ (73), τα μέτρα ενίσχυσης που αναφέρονται στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας, της 31ης Μαρτίου 2010, είναι συμβατά με την εσωτερική αγορά δυνάμει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της ΣΛΕΕ. Η Επιτροπή, δυνάμει του άρθρου 4 παράγραφος 3 του κανονισμού αριθ. 659/1999, δεν εγείρει αντιρρήσεις ως προς τα υπόλοιπα μέτρα που αναφέρονται στην παρούσα απόφαση, καθώς είναι συμβατά με την εσωτερική αγορά δυνάμει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο β),
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Οι ακόλουθες ενισχύσεις που χορήγησε η Ιρλανδία στην Anglo Irish Bank και στην Irish Nationwide Building Society ή που σκοπεύει να χορηγήσει υπέρ της συγχωνευμένης οντότητας των εν λόγω δύο τραπεζών είναι συμβατές με την εσωτερική αγορά, δεδομένων των δεσμεύσεων της Ιρλανδίας, που ορίζονται στο παράρτημα I:
α)
[…] ανακεφαλαιοποιήσεις της Anglo Irish Bank ύψους 29,44 δισεκατ. ευρώ·
β)
ολοκληρωμένες ανακεφαλαιοποιήσεις της Irish Nationwide Building Society ύψους 5,4 δισεκατ. ευρώ·
γ)
χορηγηθείσες κρατικές εγγυήσεις για την Anglo Irish Bank, μεταξύ των οποίων τα προγράμματα Guarantee Scheme for Credit Institutions (CIFS) και Eligible Liabilities Guarantee Scheme (ELG), οι επείγουσες ενισχύσεις υπό μορφή ρευστότητας και οι εγγυήσεις για βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις και υποχρεώσεις εκτός ισολογισμού·
δ)
χορηγηθείσες κρατικές εγγυήσεις για την Irish Nationwide Building Society, μεταξύ των οποίων τα προγράμματα CIFS και ELG, οι επείγουσες ενισχύσεις υπό μορφή ρευστότητας και οι εγγυήσεις για βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις·
ε)
εφαρμοζόμενο μέτρο αρωγής για απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία της Anglo Irish Bank, δηλαδή μεταφορές επιλέξιμων δανείων ύψους 35 δισεκατ. ευρώ στην εθνική υπηρεσία διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων (National Assets Management Agency - NAMA)·
στ)
εφαρμοζόμενο μέτρο αρωγής για απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία της Irish Nationwide Building Society, δηλαδή μεταφορές επιλέξιμων δανείων ύψους 8,9 δισεκατ. ευρώ στη ΝΑΜΑ·
ζ)
[…] ανακεφαλαιοποίηση της συγχωνευμένης οντότητας ύψους 3,3 δισεκατ. ευρώ σε περίπτωση σεναρίου ακραίων καταστάσεων·
η)
προγραμματισμένες εγγυήσεις υπέρ της συγχωνευμένης οντότητας για τη χονδρική χρηματοδότηση, τις καταθέσεις και τις υποχρεώσεις εκτός ισολογισμού.
Άρθρο 2
Η Ιρλανδία οφείλει να ενημερώσει την Επιτροπή σχετικά με τα μέτρα που έλαβε προκειμένου να συμμορφωθεί με την παρούσα απόφαση εντός διαστήματος δύο μηνών από την κοινοποίησή της. Επιπλέον, μετά την κοινοποίηση της παρούσας απόφασης η Ιρλανδία πρέπει να υποβάλλει λεπτομερείς εκθέσεις ανά έξι μήνες σχετικά με τα μέτρα που έχουν αναληφθεί προς συμμόρφωση με αυτήν.
Άρθρο 3
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ιρλανδία.
Βρυξέλλες, 29 Ιουνίου 2011.