ДИРЕКТИВА 2011/91/ЕС НА ЕВРОПЕЙСКИЯ ПАРЛАМЕНТ И НА СЪВЕТА
от 13 декември 2011 година
относно означенията или маркировките, идентифициращи партидата, към която принадлежи дадена храна
(кодифициран текст)
(текст от значение за ЕИП)
ЕВРОПЕЙСКИЯТ ПАРЛАМЕНТ И СЪВЕТЪТ НА ЕВРОПЕЙСКИЯ СЪЮЗ,
като взеха предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 114 от него,
като взеха предвид предложението на Европейската комисия,
след предаване на проекта на законодателния акт на националните парламенти,
като взеха предвид становището на Европейския икономически и социален комитет (1),
в съответствие с обикновената законодателна процедура (2),
като имат предвид, че:
(1)
Директива 89/396/ЕИО на Съвета от 14 юни 1989 г. относно означенията или маркировките, идентифициращи партидата, към която принадлежи даден хранителен продукт (3) е била неколкократно и съществено изменяна (4). С оглед постигане на яснота и рационалност, посочената директива следва да бъде кодифицирана.
(2)
Вътрешният пазар представлява зона без вътрешни граници, в която се осигурява свободното движение на стоки, хора, услуги и капитали.
(3)
Търговията с храни заема много важно място на вътрешния пазар.
(4)
Означението на партидата, към която принадлежи даденa хранa, отговаря на необходимостта от по-добра информация за идентичността на продуктите. Следователно това е полезен източник на информация, когато храните са предмет на спор или представляват риск за здравето на потребителите.
(5)
Директива 2000/13/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 20 март 2000 г. за сближаване на законодателствата на държавите-членки относно етикетирането, представянето и рекламата на храните (5) не съдържа разпоредби за означение с цел идентифициране на партидите.
(6)
На международно ниво съществува общо задължение да се посочва производствената или опаковъчната партида на предварително опакованите храни. Задължение на Съюза е да допринася за развитието на международната търговия.
(7)
Следователно е препоръчително да се предвидят правила от общо и хоризонтално естество, за да се управлява обща система за означение на партидите.
(8)
Ефективността на тази система зависи от приложението ѝ на различните етапи от предлагането на пазара. Независимо от всичко е желателно да се изключат някои продукти и операции, и по-специално онези, които се реализират при стартирането на мрежата за дистрибуция на селскостопански продукти.
(9)
Необходимо е да бъде взет под внимание фактът, че незабавната консумация след покупката на някои храни, като сладолед на индивидуални порции, прави ненужно означението на партидата направо върху отделната опаковка. За тези продукти обаче означението на партидата следва задължително да фигурира върху комбинираната опаковка.
(10)
Концепцията за партида предполага, че няколко търговски единици на дадена храна имат почти идентични производствени, фабрични или опаковъчни характеристики. Ето защо тази концепция не следва да се прилага за насипни продукти или за продукти, които поради индивидуалната си специфика или разнородното си естество не могат да се приемат като формиращи хомогенна група.
(11)
Поради разнообразието от използвани методи за идентификация определянето на партидата и нанасянето на съответното означение или маркировка следва да зависят от търговеца.
(12)
За да се изпълнят изискванията за предоставяне на информация, за които то е предназначено, означението следва да е ясно различимо и разпознаваемо като такова.
(13)
Срокът на минимална трайност или срокът на годност могат, в съответствие с Директива 2000/13/ЕО, да послужат за идентифициране на партидата, при положение че тя е означена точно.
(14)
Настоящата директива не следва да засяга задълженията на държавите-членки относно сроковете за транспониране в националното право на директивите, които са посочени в приложение I, част Б,
ПРИЕХА НАСТОЯЩАТА ДИРЕКТИВА:
Член 1
1. Настоящата директива се отнася до означението, позволяващо идентифициране на партидата, към която принадлежи дадена храна.
2. За целите на настоящата директива „партида“ означава група търговски единици от дадена храна, създадени, произведени или опаковани при практически едни и същи условия.
Член 2
1. Дадена храна може да се предлага на пазара, само ако е придружена с означение, както е посочено в член 1, параграф 1.
2. Параграф 1 не се прилага:
а)
за селскостопански продукти, които след изнасяне от стопанството са:
i)
продадени или доставени в бази за временно складиране, подготовка или опаковка;
ii)
транспортирани до организациите на производителите; или
iii)
взети за незабавно включване в оперативна подготовка или система за преработка;
б)
когато в момент на продажба на крайния потребител храните не са предварително опаковани, опаковат се по желание на купувача или се опаковат предварително за незабавна продажба;
в)
за опаковки или контейнери, чиято най-голяма страна е с площ не по-малка от 10 cm2;
г)
към индивидуалните порции сладолед. Означението, позволяващо идентифициране на партидата, се поставя върху комбинираната опаковка.
Член 3
Партидата се определя във всеки отделен случай от производителя, завода или опаковчика на въпросната храна, или от първия продавач, установен в рамките на Съюза.
Посоченото в член 1, параграф 1 означение се определя и нанася съгласно задължението на един или друг от тези оператори. То е предшествано от буквата „L“ освен в случаите, когато е ясно различимо от другите означения на етикета.
Член 4
Когато храните са предварително опаковани, посоченото в член 1, параграф 1 означение и, при необходимост, буквата „L“ се поставят на предварителната опаковка или на прикрепен към нея етикет.
Когато храните не са предварително опаковани, посоченото в член 1, параграф 1 означение и, при необходимост, буквата „L“ се поставят на опаковката или на контейнера или, ако това не е възможно - се отбелязват в съответните търговски документи.
Във всички случаи те се поставят така, че да са ясно видими, четливи и незаличими.
Член 5
Когато срокът на минимална трайност или срокът на годност са отбелязани на етикета, посоченото в член 1, параграф 1 означение не се поставя на храната, при условие че датата съдържа поне некодирано означение на деня и месеца в този ред.
Член 6
Настоящата директива се прилага, без да засяга означенията, предвидени с конкретни разпоредби на Съюза.
Комисията публикува и актуализира списък на въпросните разпоредби.
Член 7
Директива 89/396/ЕИО, изменена с директивите, посочени в приложение I, част A, се отменя, без да се засягат задълженията на държавите-членки относно сроковете за транспониране в националното право на директивите, които са посочени в приложение I, част Б.
Позоваванията на отменената директива се считат за позовавания на настоящата директива и се четат съгласно таблицата на съответствието в приложение II.
Член 8
Настоящата директива влиза в сила на двадесетия ден след публикуването ѝ в Официален вестник на Европейския съюз.
Член 9
Адресати на настоящата директива са държавите-членки.
Съставено в Страсбург на 13 декември 2011 година.
ΟΔΗΓΊΑ 2011/91/ΕΕ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΊΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 13ης Δεκεμβρίου 2011
σχετικά με τις ενδείξεις ή τα σήματα που επιτρέπουν την αναγνώριση της παρτίδας στην οποία ανήκει ένα τρόφιμο
(κωδικοποιημένο κείμενο)
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 114,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (1),
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (2),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Η οδηγία 89/396/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 1989, σχετικά με τις ενδείξεις ή τα σήματα που επιτρέπουν την αναγνώριση της παρτίδας στην οποία ανήκει ένα τρόφιμο (3), έχει τροποποιηθεί επανειλημμένα (4) και ουσιωδώς. Είναι, ως εκ τούτου, σκόπιμη, για λόγους σαφήνειας και ορθολογισμού, η κωδικοποίηση της εν λόγω οδηγίας.
(2)
Η εσωτερική αγορά αποτελείται από έναν χώρο χωρίς εσωτερικά σύνορα, μέσα στον οποίο εξασφαλίζεται η ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων, των προσώπων, των υπηρεσιών και των κεφαλαίων.
(3)
Το εμπόριο τροφίμων κατέχει πολύ σημαντική θέση στην εσωτερική αγορά.
(4)
Η ένδειξη της παρτίδας στην οποία ανήκει ένα τρόφιμο ανταποκρίνεται στη μέριμνα για την εξασφάλιση καλύτερης ενημέρωσης όσον αφορά την ταυτότητα των προϊόντων. Η ένδειξη της παρτίδας είναι συνεπώς χρήσιμη πηγή πληροφοριών όταν τα είδη διατροφής αποτελούν αντικείμενο διαφοράς ή είναι επικίνδυνα για την υγεία των καταναλωτών.
(5)
Η οδηγία 2000/13/ΕΚ, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Μαρτίου 2000, για προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με την επισήμανση, την παρουσίαση και τη διαφήμιση των τροφίμων (5) δεν προβλέπει καμία ένδειξη για την αναγνώριση της παρτίδας.
(6)
Σε διεθνές επίπεδο, η αναφορά της παρτίδας παραγωγής ή συσκευασίας των προσυσκευασμένων τροφίμων αποτελεί αντικείμενο γενικευμένης υποχρέωσης. Η Ένωση οφείλει να συμβάλει στην ανάπτυξη του διεθνούς εμπορίου.
(7)
Είναι επομένως σκόπιμο να προβλεφθούν κανόνες γενικού και οριζοντίου χαρακτήρα που πρέπει να διέπουν τη διαχείριση ενός κοινού συστήματος αναγνώρισης των παρτίδων.
(8)
Η αποτελεσματικότητα του εν λόγω συστήματος εξαρτάται από την εφαρμογή του στα διάφορα στάδια της εμπορίας. Είναι σκόπιμο ωστόσο να εξαιρεθούν ορισμένα προϊόντα και ορισμένες δραστηριότητες, και ιδίως εκείνες που πραγματοποιούνται στην αρχή του κύκλου της εμπορίας των γεωργικών προϊόντων.
(9)
Πρέπει να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι η κατανάλωση αμέσως μετά την αγορά ορισμένων τροφίμων, όπως τα παγωτά σε ατομικές δόσεις, καθιστά περιττή την ένδειξη της παρτίδας απευθείας επάνω στην ατομική συσκευασία. Αντιθέτως, για τα εν λόγω προϊόντα, η ένδειξη της παρτίδας πρέπει να αναφέρεται υποχρεωτικά επάνω στις ομαδικές συσκευασίες.
(10)
Η έννοια της παρτίδας συνεπάγεται ότι πολλές μονάδες πώλησης του ιδίου τροφίμου έχουν σχεδόν πανομοιότυπα χαρακτηριστικά παραγωγής, παρασκευής ή συσκευασίας. Η έννοια αυτή δεν μπορεί συνεπώς να εφαρμοστεί σε προϊόντα που διατίθενται χύμα ή που εξαιτίας των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών τους ή του ετερογενούς χαρακτήρα τους δεν μπορούν να θεωρηθούν ως συνιστώντα ένα ομοιογενές σύνολο.
(11)
Λόγω της ποικιλίας των μεθόδων αναγνώρισης που χρησιμοποιούνται, ο προσδιορισμός της παρτίδας και η επίθεση της αντίστοιχης ένδειξης ή σήματος πρέπει να επαφίεται στους οικονομικούς φορείς.
(12)
Προκειμένου να καλύπτει τις ανάγκες ενημέρωσης για τις οποίες προβλέπεται, η ένδειξη πρέπει να είναι ευδιάκριτη και να αναγνωρίζεται ως τέτοια.
(13)
Η ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας ή η τελευταία ημερομηνία ανάλωσης, σύμφωνα με την οδηγία 2000/13/ΕΚ, μπορεί να επέχει θέση ένδειξης που επιτρέπει την αναγνώριση της παρτίδας, με την προϋπόθεση ότι θα αναγράφεται με ακρίβεια.
(14)
Με την παρούσα οδηγία δεν θα πρέπει να θίγονται οι υποχρεώσεις των κρατών μελών όσον αφορά τις προθεσμίες ενσωμάτωσης στο εθνικό δίκαιο των οδηγιών που εμφαίνονται στο παράρτημα I, μέρος Β,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:
Άρθρο 1
1. Η παρούσα οδηγία αφορά την ένδειξη που επιτρέπει την αναγνώριση της παρτίδας στην οποία ανήκει ένα τρόφιμο.
2. Κατά την έννοια της παρούσας οδηγίας ως «παρτίδα» νοείται το σύνολο μονάδων πωλήσεως ενός τροφίμου, που παράγεται, παρασκευάζεται ή συσκευάζεται σε συνθήκες ουσιαστικά πανομοιότυπες.
Άρθρο 2
1. Ένα τρόφιμο μπορεί να διατίθεται στο εμπόριο μόνον εφόσον συνοδεύεται από την ένδειξη που αναφέρεται στο άρθρο 1 παράγραφος 1.
2. Η παράγραφος 1 δεν εφαρμόζεται:
α)
στα γεωργικά προϊόντα τα οποία ξεκινώντας από τη γεωργική εκμετάλλευση:
i)
πωλούνται ή παραδίδονται σε εγκαταστάσεις αποθήκευσης, συντήρησης ή συσκευασίας·
ii)
διακινούνται προς οργανώσεις παραγωγών· ή
iii)
συλλέγονται με σκοπό την άμεση ενσωμάτωσή τους σε ένα λειτουργικό σύστημα παρασκευής ή μεταποίησης·
β)
όταν στον τόπο πώλησης στον τελικό καταναλωτή τα τρόφιμα δεν είναι προσυσκευασμένα, συσκευάζονται αν το ζητήσει ο αγοραστής ή έχουν προσυσκευαστεί για να πωληθούν αμέσως·
γ)
στις συσκευασίες ή τα δοχεία των οποίων η μεγαλύτερη όψη έχει επιφάνεια μικρότερη από 10 cm2·
δ)
στις ατομικές δόσεις παγωτών. Η ένδειξη για την αναγνώριση της παρτίδας εμφανίζεται επί των ομαδικών συσκευασιών.
Άρθρο 3
Η παρτίδα καθορίζεται σε κάθε περίπτωση από τον παραγωγό, τον παρασκευαστή ή τον συσκευαστή του εν λόγω τροφίμου ή τον πρώτο πωλητή που είναι εγκατεστημένος στο εσωτερικό της Ένωσης.
Η ένδειξη που αναφέρεται στο άρθρο 1 παράγραφος 1 καθορίζεται και τοποθετείται με ευθύνη κάποιου απ τους παραπάνω φορείς. Πριν από αυτήν αναγράφεται το γράμμα «L», εκτός από την περίπτωση όπου διακρίνεται καθαρά από τις άλλες ενδείξεις της ετικέτας.
Άρθρο 4
Όταν τα τρόφιμα είναι προσυσκευασμένα, η ένδειξη που αναφέρεται στο άρθρο 1 παράγραφος 1 και ενδεχομένως το γράμμα «L» αναγράφονται στην προσυσκευασία ή σε μια ετικέτα συνδεδεμένη με αυτήν.
Όταν τα τρόφιμα δεν είναι προσυσκευασμένα, η ένδειξη που αναφέρεται στο άρθρο 1 παράγραφος 1 και ενδεχομένως το γράμμα «L» αναγράφονται στη συσκευασία ή στο δοχείο ή ελλείψει τούτου στα σχετικά εμπορικά έγγραφα.
Η ένδειξη αναγράφεται πάντοτε με τρόπο ώστε να είναι ευδιάκριτη, ευανάγνωστη και ανεξίτηλη.
Άρθρο 5
Όταν στην ετικέτα αναγράφεται η ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας ή η τελευταία ημερομηνία ανάλωσης, το τρόφιμο μπορεί να μη συνοδεύεται από την ένδειξη που αναφέρεται στο άρθρο 1 παράγραφος 1, με την προϋπόθεση ότι η ημερομηνία αυτή συμπεριλαμβάνει ένδειξη, σαφή και κατά σειρά, τουλάχιστον της ημέρας και του μήνα.
Άρθρο 6
Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται με την επιφύλαξη των ενδείξεων οι οποίες προβλέπονται από τις ειδικές διατάξεις της Ένωσης.
Η Επιτροπή δημοσιεύει και κρατεί ενήμερο τον κατάλογο των εν λόγω διατάξεων.
Άρθρο 7
Η οδηγία 89/396/ΕΟΚ, όπως τροποποιήθηκε με τις οδηγίες που παρατίθενται στο παράρτημα I, μέρος Α, καταργείται, με την επιφύλαξη των υποχρεώσεων των κρατών μελών όσον αφορά στις προθεσμίες ενσωμάτωσης στο εθνικό δίκαιο των οδηγιών που εμφαίνονται στο παράρτημα I, μέρος Β.
Οι αναφορές στην καταργούμενη οδηγία νοούνται ως αναφορές στην παρούσα οδηγία και διαβάζονται σύμφωνα με τον πίνακα αντιστοιχίας του παραρτήματος II.
Άρθρο 8
Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Άρθρο 9
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.
Στρασβούργο, 13 Δεκεμβρίου 2011.