РЕШЕНИЕ НА КОМИСИЯТА
от 25 януари 2012 година
относно мярка SA.14588 (C 20/09), приведена в действие от Белгия в полза на De Post - La Poste (понастоящем „bpost“)
(нотифицирано под номер C(2012) 178)
(само текстовете на френски и нидерландски език са автентични)
(текст от значение за ЕИП)
(2012/321/ЕС)
ЕВРОПЕЙСКАТА КОМИСИЯ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 108, параграф 2, първа алинея от него (1),
като взе предвид Споразумението за Европейското икономическо пространство, и по-специално член 62, параграф 1, буква а) от него,
като покани заинтересованите страни да представят мненията си в съответствие с посочените по-горе разпоредби (2) и като взе предвид техните мнения,
като има предвид, че:
1. ПРОЦЕДУРА
1.1. РЕШЕНИЕ НА КОМИСИЯТА ОТ 2003 Г., АНУЛИРАНО ОТ ПЪРВОИНСТАНЦИОННИЯ СЪД
(1)
На 3 декември 2002 г. белгийските власти уведомиха (3) Комисията за увеличение на капитала на белгийския пощенски оператор De Post - La Poste (наричан по-долу „DPLP“, понастоящем „bpost (4)“). След предварително разследване Комисията реши на 23 юли 2003 г. (5) да не повдига възражения относно мярката, за която е подадено уведомление. В решението си Комисията установи, че капиталовите инжекции, както и другите мерки в полза на DPLP, установени при предварителното разследване, не са довели до свръхкомпенсация за нетните разходи, направени от предприятието при изпълнението на задачите му за обществена услуга от 1992 до 2002 г.
(2)
На 27 ноември 2003 г. решението на Комисията е обжалвано пред Първоинстанционния съд от Deutsche Post AG и неговото белгийско дъщерно предприятие DHL International (6). На 10 февруари 2009 г. Първоинстанционният съд анулира решението на Комисията, като заключи, че последната е решила да не се повдигат възражения въпреки наличието на сериозни затруднения, които биха довели до започване на официална процедура по разследване.
(3)
През април 2009 г. Белгия подаде жалба (7) (C-148/09) пред Съда на Европейските общности срещу анулирането от Първоинстанционния съд на решението на Комисията от 23 юли 2003 г. да не повдига възражения.
(4)
На 22 септември 2011 г. Съдът на Европейските общности отхвърли подадената от Белгия жалба, като установи, че Първоинстанционният съд правилно е анулирал решението на Комисията от 2003 г.
1.2. ЖАЛБА ОТНОСНО ПОМОЩТА ЗА РАЗПРОСТРАНЕНИЕ НА ПЕЧАТНИ ИЗДАНИЯ
(5)
През 2005 г. редица белгийски предприятия за разпространение на печатни издания подадоха оплаквания (8) съгласно правилата в областта на антитръстовата политика и държавните помощи срещу схемата за разпространение на печатни издания, съгласувана между белгийските власти и DPLP. Чрез съгласуваната схема на DPLP се възлага задачата за обществена услуга за разпространение на печатни издания в цяла Белгия и се определят тарифите за тази услуга, както и компенсацията, на която има право DPLP при допълнително направени разходи за изпълнението на тази задача. Жалбата се отнася главно до предложените от DPLP тарифи за услугите, по отношение на които тъжителите твърдят, че са толкова ниски, че в действителност изключват всякакво конкурентно намерение.
(6)
По отношение на приложимите към държавните помощи правила службите на Комисията отхвърлиха жалбата, след като предварителното разследване установи липсата на свръхкомпенсация за допълнителни нетни разходи, направени за тази обществена услуга. Независимо от това през май 2009 г. тъжителите оспориха тази предварителна позиция, предоставиха допълнителна информация и поискаха от Комисията да извърши задълбочено разследване.
1.3. ЧЕТВЪРТИ „ДОГОВОР ЗА УПРАВЛЕНИЕ“ (2005-2010 Г.)
(7)
При разглеждането на жалбата във връзка с отпуснатата компенсация за разпространението на печатни издания Комисията разкри, че през 2005 г. Белгия е сключила с DPLP „договор за управление“, за който не е подала уведомление, в който се предвижда изплащане на компенсация за услуги от общ икономически интерес (УОИИ). В резултат на това Комисията започна еx-officio процедура (9) и през април 2007 г. изпрати на Белгия искане за сведения.
(8)
През декември 2007 г. белгийските власти отговориха, че не са считали компенсацията за УОИИ за държавна помощ, тъй като е било изпълнено всяко едно от четирите условия, посочени в решението по делото Altmark (10). По-късно те изпратиха информация относно четвъртия договор за управление, и по-специално за системата за аналитично счетоводство, използвана за изчисляване на изплащаната от държавата компенсация.
(9)
Впоследствие посочените в еx-officio процедурата мерки и оплакванията бяха включени в официалната процедура по разследване C20/2009, започната на 23 юли 2009 г.
1.4. РЕШЕНИЕ ЗА ЗАПОЧВАНЕ НА ОФИЦИАЛНА ПРОЦЕДУРА ПО РАЗСЛЕДВАНЕ
(10)
Като взе предвид анулирането от Първоинстанционния съд на решението на Комисията от 23 юли 2003 г. и след като разгледа предоставените от белгийските власти сведения относно разглежданите мерки, на 13 юли 2009 г. Комисията реши да започне предвидената в член 108, параграф 2 от ДФЕС (11) официална процедура по разследване.
(11)
Решението на Комисията за започване на процедурата е публикувано в Официален вестник на Европейския съюз. Комисията прикани заинтересованите страни да представят мненията си.
1.5. МНЕНИЕ НА БЕЛГИЙСКИТЕ ВЛАСТИ ОТНОСНО РЕШЕНИЕТО ЗА ЗАПОЧВАНЕ НА ОФИЦИАЛНА ПРОЦЕДУРА ПО РАЗСЛЕДВАНЕ
(12)
Белгийските власти представиха своето мнение на 13 август 2009 г. и го допълниха на 10 септември 2009 г., 12 октомври 2009 г., 23 април 2010 г., 26 април 2010 г., 19 октомври 2010 г., 19 ноември 2010 г., 21 декември 2010 г., 18 януари 2011 г., 17 февруари 2011 г., 2 март 2011 г., 29 март 2011 г., 11 април 2011 г., 10 май 2011 г., 27 май 2011 г., 14 юни 2011 г., 10 август 2011 г., 26 август 2011 г., 7 октомври 2011 г., 14 декември 2011 г., 19 декември 2011 г., 20 декември 2011 г. и 26 декември 2011 г. Те посочиха, че на 22 април 2009 г. са подали жалба срещу решението на Общия съд от 10 февруари 2009 г. и предоставиха уточнения относно компенсацията за обществени услуги и други ad hoc мерки в полза на DPLP.
1.6. МНЕНИЯ НА ТРЕТИ СТРАНИ ОТНОСНО РЕШЕНИЕТО ЗА ЗАПОЧВАНЕ НА ОФИЦИАЛНА ПРОЦЕДУРА ПО РАЗСЛЕДВАНЕ И МНЕНИЯ НА БЕЛГИЙСКИТЕ ВЛАСТИ ОТНОСНО МНЕНИЯТА НА ТРЕТИ СТРАНИ
(13)
Deutsche Post AG и DHL International N.V./S.A. представиха мненията си на 28 август 2009 г.
(14)
Vlaamse Federatie van Persverspreiders (Фламандска федерация на разпространителите на печатни издания, наричана по-долу „VFP“) и Prodipresse („Съюз на разпространителите на печатни издания“) представиха мненията си на 28 август 2009 г.
(15)
Belgische Distributiedienst B.V.B.A (наричан по-долу „BD“, конкурент на DPLP на пазара на разпространението на печатни издания) представи мнението си на 28 август 2009 г.
(16)
Association belge des éditeurs de quotidiens A.S.B.L (Белгийска асоциация на издателите на ежедневни издания) представи мнението си на 28 август 2009 г.
2. ПОДРОБНО ОПИСАНИЕ НА ПОМОЩТА
2.1. ПРАВЕН СТАТУТ И ДЕЙНОСТИ НА DPLP
(17)
Белгийските пощи са държавно предприятие („Régie des postes“) до 1992 г., когато са регистрирани като отделно юридическо лице („самостоятелно публично предприятие“). През 2000 г. техният правен статут е променен на „публичноправно акционерно дружество“.
(18)
През 2010 г. DPLP реализира приходи от дейността в размер на 2 318 млн. евро и печалба от дейността в размер на 319 млн. евро. В края на 2010 г. персоналът му наброява 33 616 души. За сравнение, през 2002 г. този брой е 42 000 души. Разходите за персонала представляват 65 % от общите оперативни разходи.
(19)
Частният инвеститор CVC Capital Partners притежава миноритарно дялово участие от 50 % без един дял. Белгийската държава е мажоритарен акционер.
2.2. ОБОБЩЕНИЕ НА РАЗГЛЕЖДАНИТЕ ДЪРЖАВНИ МЕРКИ
2.2.1. Задачи за обществена услуга през периода 1992-2010 г.
(20)
В съответствие със Закона за пощите (12) и четири последователни договора за управление през целия период, обхванат от разследването, т.е. от 1992 до 2010 г., на DPLP са възложени задачи за обществена услуга.
2.2.1.1. Задължения за обществена услуга, определени в договорите за управление
(21)
В договорите за управление се съдържат правилата и редът и условията за изпълнение на предприетите от DPLP задачи в рамките на извършването на дейностите му от обществен интерес и се определя финансовата намеса от страна на белгийската държава.
(22)
От създаването му през 1992 г. DPLP е подписало с белгийската държава четири договора за управление, които обхващат следните периоди (13):
1.
първи договор: 14.9.1992 г.-31.12.1996 г.;
2.
втори договор: 1.1.1997 г.-23.9.2002 г.;
3.
трети договор: 24.9.2002 г.-23.9.2005 г.;
4.
четвърти договор: 24.9.2005 г.-23.9.2010 г.; удължен договор до сключването на новия договор.
(23)
В договорите за управление се определя списъкът на задачите за обществена услуга. Предвидените от Белгия задачи за обществена услуга в действащия договор за управление са следните (14):
Пощенски услуги
i)
Универсална пощенска услуга
ii)
Разпространение на ежедневни издания
iii)
Разпространение на периодични издания
iv)
Разпространение на изборни материали
v)
Специални тарифи за организациите с нестопанска цел
vi)
Изпращане по пощата на писма, освободени от пощенски такси (кралска кореспонденция и други специални кореспонденции)
vii)
Международни пощенски услуги
viii)
Международни колетни пратки
Финансови услуги
ix)
Получаване на депозити в брой по разплащателна пощенска сметка
x)
Пощенски записи
xi)
Плащане на домашен адрес на пенсии за осигурителен стаж и възраст и наследствени пенсии, както и на помощи за лица с увреждания
xii)
Изплащане на възнаграждения за участие в изборите
xiii)
Осчетоводяване на средства и документи от пътни глоби
xiv)
Услуги, свързани с разрешителни за риболов
Продажба на пощенски марки
xv)
Продажба на пощенски марки
Други обществени услуги
xvi)
Социална роля на пощенския раздавач
xvii)
Предоставяне на подходяща информация на обществеността
xviii)
Отпечатване и доставка на електронна поща
xix)
Услуги за сертифициране на съобщения
xx)
Услуги, извършвани за държавните счетоводни отчети
xxi)
Продажба на държавни таксови марки и събиране на глоби
xxii)
Сътрудничество при разпространението на пакети с бюлетини за гласуване.
2.2.2. Държавни мерки, обхванати от разследването
(24)
От 1992 до 2010 г. DPLP получава държавна подкрепа под формата на различни мерки:
1.
поемане на разходите за пенсии: след реформирането през 1997 г. на пенсионната система държавата освободи DPLP от нейните натрупани пенсионни задължения в размер на 3,8 млрд. евро;
2.
годишна компенсация за разходите за изпълнение на задълженията за обществена услуга (15) общо в размер на 5,2 млрд. евро за периода 1992-2010 г.;
3.
капиталови инжекции: два пъти през 1997 г. (62 млн. евро), един път през 2003 г. (297,5 млн. евро) и един път през 2006 г. (40 млн. евро);
4.
данъчни облекчения: освобождаване от корпоративен данък, от данък сгради и други косвени и местни данъци;
5.
прехвърляне на недвижими имоти: през 1992 г. 63 недвижими имота на стойност 112,2 млн. евро са прехвърлени на DPLP;
6.
предоставяне през 2004 г. на държавна гаранция за заем в размер на 100 млн. евро срещу премия от 0,25 %.
2.2.2.1. Поемане на разходите за пенсии
(25)
През 1992 г. Régie des postes (държавно предприятие на пощите) е преобразувано в самостоятелно публично предприятие (СПП), наречено „De Post-La Poste“. В качеството си на законен приемник на Régie des postes DPLP поема активите и персонала ѝ. Тази промяна бележи важна стъпка по отношение на модела на предприятието:
1.
за разлика от Régie des postes, управлявано от и под ръководството на компетентния министър, DPLP вече се управлява от управителен съвет и управителен комитет, като правителството запазва само надзорни правомощия в съответствие със законодателството и договора за управление (16);
2.
по принцип DPLP носи отговорност за финансовия си баланс, докато годишният бюджет на Régie des postes дотогава се е определял от компетентния министър, който го е представял за одобрение от Парламента като приложение към бюджета на собственото му министерство.
(26)
Така през 1992 г. DPLP поема 43 747 държавни служители, както и правната им защита по отношение на сигурността относно работните места, пенсионирането и възнагражденията (член 33 от закона от 21 март 1991 г.).
(27)
През 2008 г. DPLP все още работят около 23 500 щатни служители (чийто статут е подобен на този на държавните служители), които съставляват близо две трети от персонала му, както е посочено по-долу.
Таблица 1
Схеми на наемане в DPLP
(28)
Между 1972 и 1996 г. пенсиите са се изплащали съгласно схема на разпределение, по която DPLP възстановява на държавата сумата на платените от последната пенсии на вече пенсионираните държавни служители (17) за натрупалите се техни пенсионни права от 1972 г. - годината, през която белгийското предприятие La Poste се преобразува в отделна счетоводно образувание в държавата (Régie des postes).
(29)
До пенсионната реформа през 1997 г. промяна в системата за финансиране на пенсиите не е извършена. Тази реформа се изразява в приравняване на пенсионната система от първи стълб, приложима към щатния персонал на DPLP, с тази от частния сектор: от 1997 г. DLPL трябва да плаща на ONSS (Националната социалноосигурителна служба) пенсионна вноска, възлизаща на 8,86 % от заплатите.
(30)
Заедно с това държавата приема да поеме натрупаните от DPLP пенсионни разходи, които са възлизали на 3,8 млрд. евро.
2.2.2.2. Годишна компенсация за разходите за изпълнение на задълженията за обществена услуга
(31)
Във всеки договор се е предвиждало изплащането на годишна компенсация от държавата с цел изпълнение на задачите за обществена услуга, определени в посочения договор.
(32)
В първите три договора компенсацията се е определяла според действителната разлика между разходите и приходите от задачите за обществена услуга. В четвъртия договор за управление се предвижда плащането на фиксирана компенсация, изчислена на базата на очакваната разлика между направените от DPLP разходи и получените приходи от потребителите на обществените услуги, за която компенсация все пак има праг, посочен в договорите за управление (18).
(33)
Обществените услуги, за които DPLP в съответствие с действащия понастоящем договор за управление (19) има право да получава компенсация от държавата, са следните:
Пощенски услуги
ii)
Разпространение на ежедневни издания
iii)
Разпространение на периодични издания
iv)
Разпространение на изборни материали
v)
Специални тарифи за организациите с нестопанска цел
vi)
Изпращане по пощата на писма, освободени от пощенски такси (кралска кореспонденция и други специални кореспонденции)
Финансови услуги
ix)
Получаване на депозити в брой по разплащателна пощенска сметка
х)
Пощенски записи
xi)
Плащане на домашен адрес на пенсии за осигурителен стаж и възраст и наследствени пенсии, както и на помощи на лица с увреждания
xiii)
Осчетоводяване на средства и документи от пътни глоби
xiv)
Услуги, свързани с разрешителни за риболов
Продажба на пощенски марки
xv)
Продажба на пощенски марки
Други обществени услуги
xvi)
Социална роля на пощенския раздавач
xx)
Услуги, извършвани за държавните счетоводни отчети
xxi)
Продажба на държавни таксови марки и събиране на глоби
(34)
Следва да се отбележи, че универсалната пощенска услуга не може да дава право на компенсация съгласно трите последни договора за управление (20). Въпреки че разпространението на печатни издания като цяло да може да се впише в рамките на универсалната услуга съгласно Директива 97/67/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 15 декември 1997 г. относно общите правила за развитието на вътрешния пазар на пощенските услуги в Общността и за подобряването на качеството на услугата (21), конкретните задачи (разпространение на ежедневни и периодични издания), които трябва да дават право на компенсация съгласно договорите за управление, са определени от белгийските власти според критериите, които ги различават от универсалната пощенска услуга. Тези критерии са: 1) целите на задачата, които са извън целите на универсалната услуга, 2) конкретните условия, изложени в посочените договори, и 3) конкретните разпоредби в областта на тарифирането, които се различават от приложимите към тарифирането на универсалната услуга.
(35)
Цели на задачата: белгийските власти считат за особено важно да се осигури широко разпространение на печатните издания на цялата територия на Белгия, за да се повишат равнището на информираност и многообразието на мненията, както и да се насърчи участието на обществеността в политическия дебат.
(36)
В договора се определят конкретни условия за извършване: конкретната услуга за разпространение на печатни издания, възложена DPLP, която дава право на компенсация, надхвърля услугата за традиционното разпространение, включено в универсалната услуга. Тя подлежи на редица строги условия по отношение на качеството и резултатите, които се отнасят до часа на разпространението (например разпространение преди 7,30 ч.), честотата, възможностите за разпространение от страна на издателите, предоставената на издателите гъвкавост по отношение на обема, както и непрекъснатостта на услугата (включително строго определение на случаите на форсмажорни обстоятелства).
(37)
Специално тарифиране: тарифите за задачата за разпространение на печатни издания, която дава право на компенсация, са определени чрез тристранни преговори (белгийската държава/DPLP/секторът на печатни издания) и не е необходимо да бъдат одобрявани от регулаторния орган - за разлика от тарифите за универсалната пощенска услуга. Докато тарифите за универсалната пощенска услуга зависят от разходите, тарифите за конкретната задача за разпространение на печатни издания, която дава право на компенсация, са значително по-високи, така че да могат да бъдат постигнати целите на тази услуга.
(38)
За посочените в съображение 33 обществени услуги може да се получава компенсация за обществена услуга. Действително изплатените компенсации за обществени услуги за всяка финансова година са следните:
Първи договор за управление
Година
Сума (в евро)
1992 (22)
91 720 000
1993
351 327 000
1994
322 138 000
1995
368 308 000
1996 г.
314 205 000
Втори договор за управление
Година
Сума (в евро)
1997
208 934 000
1998
228 629 000
1999
213 788 000
2000
216 282 000
2001
224 269 000
2002
194 559 000
Трети договор за управление
Година
Сума (в евро)
2003
175 554 000
2004
247 606 000
2005
254 825 000
Четвърти договор за управление
Година
Сума (в евро)
2006
299 729 000
2007
306 396 000
2008
315 683 000
2009
321 244 000
2010
325 735 000
2.2.2.3. Капиталови инжекции
(39)
Капиталови инжекции през 1997 г.: DPLP е получило две капиталови инжекции, за които не е подадено уведомление, в размер на 62 млн. евро. Впоследствие белгийските власти все пак посочват, че на практика тези средства са били отложени компенсации за обществени услуги, които не са били своевременно изплатени на DPLP.
(40)
Капиталова инжекция през 2003 г.: белгийските власти са предоставили капиталова инжекция в полза на DPLP в размер на 297,5 млн. евро. Според тях капиталовата инжекция е предоставена при условия, приемливи за частен инвеститор, действащ в обичайни условия на пазарна икономика; в съответствие с принципа на частния инвеститор в условията на пазарна икономика, това не представлява държавна помощ.
(41)
Капиталова инжекция през 2006 г.: белгийските власти са предоставили нова капиталова инжекция в размер на 40 млн. евро. Според тях капиталовата инжекция е предоставена в съответствие с принципа на частния инвеститор в условията на пазарна икономика при същите условия, при които частните инвеститори са направили своите инвестиции (принципът pari passu).
2.2.2.4. Данъчни облекчения
(42)
До 31 декември 2005 г. DPLP е освободено от корпоративен данък.
(43)
През обхванатия от разследването период предприятието е било освободено от данък сгради, използвани при изпълнението на обществените услуги, което представлява предимство между […] (23) и […] EUR годишно. Ако този данък е бил плащан, разходите за продуктите (обществената услуга и търговските продукти), за които са се ползвали тези сгради, пропорционално биха били по-големи.
(44)
DPLP е освободено и от други косвени и местни данъци. Белгийските власти не са в състояние да представят точна оценка на това предимство, но посочват, че тази мярка влиза в приложното поле на правилата de minimis.
(45)
Данъчните облекчения предхождат влизането в сила на Договора за ЕО през 1958 г. и продължават да се прилагат без голяма промяна. Докато освобождаването от корпоративен данък е преустановено на 31 декември 2005 г., другите две мерки все още са в сила.
2.2.2.5. Прехвърляне на недвижими имоти
(46)
През 1992 г. белгийската държава прехвърля 63 сгради, без насрещна престация, на DPLP (24). Тези сгради вече са били ползвани от последното, макар че юридически те са били собственост на държавата. Общата стойност на тези сгради е била оценена на 112,2 млн. евро (25). Тези сгради са различни от първоначалните активи, към които се добавят, които са били разделени от сградите, собственост на държавата, когато La Poste е преобразувана в отделно държавно предприятие („la Régie des postes“) през 1971 г. La Régie des postes тогава вече е притежавало по закон активите, включени в баланса му. В замяна на това се е предполагало, че тези допълнителни сгради, прехвърлени през 1992 г., ще компенсират тежестта на пенсиите, която продължавала да пада върху DPLP, когато статутът му от предприятие е променен на самостоятелно публично предприятие.
(47)
Белгийските власти подчертават, че прехвърлянето на тези недвижими имоти не е било нищо повече от вътрешна реорганизация на имотите, собственост на държавата, без да представлява предимство. Според тях тези недвижими имоти вече са били използвани от белгийското предприятие La Poste, преди то да бъде преобразувано в DPLP през 1992 г. (и следователно са били използвани от La Régie des postes).
2.2.2.6. Държавна гаранция
(48)
На DPLP е дадена възможност да поиска публична гаранция за заемите си срещу премия от 0,25 %.
(49)
През посочения в разследването период тази гаранция е използвана само един път за заем от 100 млн. евро, сключен с Европейската инвестиционна банка (ЕИБ). Подписаното между DPLP и ЕИБ споразумение на 22 декември 2004 г. е дало възможност на DPLP да използва кредитното улеснение от ЕИБ до 10 юни 2008 г. Чрез това улеснение на 8 ноември 2007 г. DPLP е поискало сума от 100 млн. евро, която реално получава на 5 декември 2007 г. DPLP се задължава да възстанови заема на 11 равни годишни транша, възлизащи на около 9,09 млн. евро. Първият транш трябва да бъде изплатен на 5 декември 2012 г., а последният - на 5 декември 2022 г. Лихвите се плащат на тримесечие (5 декември, 5 март, 5 юни, 5 септември). Лихвеният процент е определен въз основа на тримесечния EURIBOR, намален с 37 базови пункта.
3. ОПИСАНИЕ НА ПРИЧИНИТЕ, ДОВЕЛИ ДО ЗАПОЧВАНЕТО НА ОФИЦИАЛНА ПРОЦЕДУРА ПО РАЗСЛЕДВАНЕ ПРЕЗ 2009 Г.
(50)
Като се основава на решението по делото Altmark (26), Комисията счете, че компенсациите за обществени услуги, плащани от 1992 г. насам, както и данъчните облекчения, капиталовите инжекции, държавната гаранция и прехвърлянето на горепосочените недвижими имоти, е възможно да представляват помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС.
(51)
Държавните помощи, които се състоят от компенсации за разходите, свързани със задължения за универсална услуга, могат да бъдат обявени за съвместими с член 106, параграф 2 от ДФЕС, ако са необходими за изпълнението на тези услуги и не засягат развитието на търговията до степен, която противоречи на интересите на Европейския съюз.
(52)
В решението за започване на официална процедура по разследване от 2009 г. Комисията изрази съмнения относно необходимостта и пропорционалността на предоставените на DPLP мерки за помощ за целите на изпълнението на задачите му за обществена услуга.
(53)
По отношение на изчисляването на свръхкомпенсацията съгласно член 106, параграф 2 от ДФЕС Комисията счете, че всички приходи и разходи, свързани със задълженията за обществена услуга, са взети под внимание с оглед да се гарантира отсъствието на свръхкомпенсация за задачите за обществена услуга. За целите на изчислението следва да се провери стабилността на счетоводния метод, приложен за определянето на разходите за услугите от общ икономически интерес, както и да се отчетат всички нетни разходи за обществените услуги и допълнителните помощи, отпуснати под каквато и да било форма.
(54)
Що се отнася до финансирането на пенсиите на държавните служители от държавата, Комисията разгледа до каква степен фактът, че DPLP е освободено от пенсионни задължения, го поставя в сравнимо положение с това на неговите конкуренти по отношение на социалноосигурителните вноски.
(55)
В съответствие с приложения от Комисията подход в решението ѝ за публичното финансиране на разходите за пенсии на държавните служители, които работят за френското предприятие La Poste (27), следва да се провери дали тази мярка е съвместима с член 107, параграф 3, буква в) от ДФЕС и в този смисъл да се определи до каква степен разходите за социално осигуряване, плащани от DPLP след като е било освободено от тези задължения, са сравними с разходите на неговите конкуренти.
4. МНЕНИЯ НА ЗАИНТЕРЕСОВАНИТЕ СТРАНИ
4.1. МНЕНИЕ НА VFP И НА PRODIPRESSE
(56)
На 28 август 2009 г. VFP и Prodipresse представиха мнението си относно системата за разпространение на печатни издания, прилагана от DPLP.
(57)
В по-рано подадената от тях жалба VFP и Prodipresse подчертават нарушенията на конкуренцията в резултат на прилаганите от DPLP ниски тарифи за разпространението на печатни издания, с което се възпрепятства всякаква конкуренция от страна на останалите оператори на пазара.
(58)
Те посочват, че цените на DPLP са били определени по време на тристранни преговори между DPLP, издателите и държавата. Според VFP и Prodipresse понесените от DPLP загуби поради тези ниски цени на пазара са компенсирани от държавата чрез компенсацията за УОИИ. Ако DPLP получава пряко тази помощ, издателите на ежедневни издания също биха се ползвали косвено от нея.
(59)
VFP и Prodipresse считат, че DPLP би могло да получи свръхкомпенсация за системата за разпространение на печатни издания, която би използвало за финансиране на останалите си дейности.
4.2. МНЕНИЕ НА ASSOCIATION BELGE DES ÉDITEURS DES JOURNAUX
(60)
На 28 август 2009 г. Association belge des éditeurs des journaux (Белгийската асоциация на издателите на вестници) представи своето мнение. По този повод тя подчерта колко е важно за демокрацията и равенството да е налице ефективна система за разпространение на ежедневни издания на цялата територия на Белгия при еднакви и разумни цени, така че абонатите да могат да получават ежедневниците си рано сутрин.
4.3. МНЕНИЕ НА DEUTSCHE POST AG И DHL INTERNATIONAL
(61)
На 28 август 2009 г. Deutsche Post AG и DHL International представиха своето мнение. Те подчертаха необходимостта да се разгледа поемането на пенсионните задължения на DPLP, и по-специално да се гарантира съответствието на тази мярка с предходната практика, да се контролира съответствието на капиталовите инжекции с пазара, да се провери съответствието на разпределението на разходите с решението по дело Chronopost и накрая да се разгледа прехвърлянето на недвижими имоти.
4.4. МНЕНИЕ НА BELGISCHE DISTRIBUTIEDIENST NV/BELGIQUE DIFFUSION SA
(62)
На 28 август 2009 г. Belgische Distributiedienst NV/Belgique Diffusion SA („BD“), което е част от групата TNT, представи своето мнение. BD е конкурент на DPLP, и по-конкретно на дъщерното му предприятие Deltamedia, което се занимава с разпространението на печатни издания, на пазара на разпространението на ежедневни и периодични издания. В по-рано подадената жалба BD подчерта, че DPLP прилага цени, по-ниски от разходите му за разпространението на ежедневни издания. Според BD понесените от DPLP загуби са били финансирани чрез държавни субсидии. Ниските цени биха затруднили всякаква конкуренция по отношение на DPLP.
(63)
Според BD DPLP е нарушило Директива 92/50/ЕИО на Съвета от 18 юни 1992 г. относно координирането на процедурите за възлагане на обществени поръчки за услуги (28), както и член 7 от Директива 96/67/ЕО. BD също така изрази съмнения дали не е налице помощ съгласно член 107, параграф 1 от ДФЕС, както и дали компенсацията за разходите, свързани с УОИИ, е съвместима съгласно член 106, параграф 2 от ДФЕС.
(64)
BD постави въпроса дали разпространението на ежедневни издания би могло да се определи като УОИИ, като се има предвид, че в повечето държави членки тази дейност е отворена за конкуренцията, без намеса от страна на пощенския оператор.
(65)
BD също така постави въпроса дали една субсидия, запазена изключително за пощенския оператор, е най-подходящото средство за подкрепа на разпространението на ежедневни издания в противовес на предоставена на издателите помощ, които тогава биха могли да предоставят услугите си за разпространение на свободния пазар и това би позволило на различни доставчици да се конкурират.
(66)
BD изрази съмнения относно необходимостта от разходите и дори дали възложената на DPLP задача за разпространение на ежедневни издания е трябвало да бъде одобрена. Според BD разходите на DPLP са много по-високи от разходите на другите оператори, което повишава равнището на необходимите субсидии. В този смисъл субсидиите не са били нито пропорционални, нито обосновани.
(67)
Накрая BD счита, че поетите от държавата разходи на DPLP може да включват инвестиционни разходи, които не биха били необходими за целите на изпълнението на УОИИ, като се има предвид, че DPLP може да е използвало създадената инфраструктура за други услуги. Рекламните кампании за търговските продукти също може да са били финансирани чрез държавна субсидия.
5. МНЕНИЕ НА БЕЛГИЙСКИТЕ ВЛАСТИ
5.1. МНЕНИЕ НА БЕЛГИЙСКИТЕ ВЛАСТИ ОТНОСНО ПОЕМАНЕТО НА РАЗХОДИТЕ ЗА ПЕНСИИ
(68)
Белгийските власти са на мнение, че в съответствие с подхода, следван в решението по делото Combus (29), поемането на пенсионните задължения не е държавна помощ, като се има предвид, че това облекчава белгийското предприятие La Poste от необичайна тежест, а не от тежест, която по принцип е част от бюджета на едно предприятие.
(69)
Те считат, че тази необичайна тежест произтича от по-високите разходи за заплати на щатния персонал, както и от липсата на оперативна гъвкавост, което пречи на DPLP да намалява колкото би желало броя на държавните служители сред своя персонал.
(70)
Белгийските власти определят три причини за недостатъчната гъвкавост:
1.
сигурността относно работните места на държавните служители;
2.
липсата на вътрешна мобилност;
3.
липсата на достъп до принудителен временен отпуск.
(71)
Сигурност относно работните места на държавните служители: DPLP изтъква, че щатният персонал на предприятието de facto е назначен за неопределен срок. DPLP не може да прекрати договорите на щатния си персонал освен при сериозна причина или повтарящи се лоши резултати. Дори и тогава процедурата за съкращения подлежи на особено тежки изисквания.
(72)
Освен това Държавният съвет (белгийска административна юрисдикция, компетентна за щатния персонал, докато договорно наетият персонал е в компетенцията на трудовите съдилища) е показал склонност да благоприятства щатния персонал, като определя строг стандарт за целите на установяването на „валиден мотив“. Ето защо DPLP не е в състояние да съкрати щатния си персонал, било то индивидуално или колективно, поради икономически или технически причини.
(73)
Следователно прекратяването на един трудов договор не е средство за управление, което да позволява преструктуриране на състава на персонала в зависимост от действителните оперативни нужди. Също така, невъзможността за уволнения поради икономически причини значително ограничава средствата, с които DPLP разполага за решаването на проблеми като недостатъчна мобилност или по-високи заплати и обезщетения за висшия щатен персонал от прилаганите на пазара. Освен това щатният персонал няма право да поиска автоматично прехвърляне към публичната администрация и съответно DPLP не може да наложи подобно прехвърляне.
(74)
Това означава, че съкращението на щатния персонал се ограничава главно до доброволни напускания, което се случва рядко, и на напускания поради навършване на пенсионна възраст.
(75)
Липса на вътрешна мобилност: освен неспособността на DPLP да намали щатния персонал в секторите с намалено търсене на услуги, възможностите, с които разполага за преразпределение на щатния си персонал в самата организация според нуждите, подлежат на строги ограничения.
(76)
Елементи като езикова принадлежност, квалификации, осигурителен стаж и функционална класификация водят до това DPLP да е до голяма степен неспособно да преразпределя персонала си, който работи в области с намалени нужди от персонал, например поради намаляването на традиционните пощенски писма, в полза на секторите с недостиг на персонал, пенсионирането на служители или повишено търсене.
(77)
С други думи, поради липсата на гъвкавост на „устава“ DPLP се оказва в голяма степен неспособно да преразпределя щатния си персонал според нуждите си или да компенсира несъответствията между областите на дейност с излишен и тези с недостиг на персонал. Парадоксално е, че за да отговори на нуждите в секторите с недостиг на персонал, DPLP трябва да наема временен или договорна нает персонал, като запазва излишния си щатен персонал в секторите с повече от необходимия персонал.
(78)
Липса на достъп до принудителен временен отпуск: освен това DPLP не може да пуска в принудителен временен отпуск щатния си персонал („икономическа безработица“), както могат да постъпват операторите от частния сектор при намален обем на работа.
(79)
По-високи разходи за заплати: когато през 1992 г. la Régie des postes е преобразувано в самостоятелно публично предприятие и е преименувано на DPLP, щатният персонал е получавал значително по-високи заплати и обезщетения от договорно наетия персонал в частния сектор. От 1992 г. насам автоматичните увеличения на заплатите за осигурителен стаж и силните правомощия за водене на преговори на синдикатите допринасят за запазването на заплатите и придобивките на сравнително високо равнище.
(80)
Освен по-високите заплати и по-големите придобивка, които получават в сравнения с договорно наетия персонал, щатните служители имат право на 4 до 11 дни допълнителен платен отпуск (30), което увеличава разходите на DPLP. Тези елементи, които характеризират щатния персонал, затрудняват управлението от страна DPLP на разходите за единица щатен персонал, които са значително по-високи от разходите за договорно наетите служители в частния сектор.
(81)
След поемането на щатния персонал на la Régie des postes през 1992 г. ръководителите на DPLP признават, че по-високите разходи за заплати и липсата на оперативна гъвкавост са представлявали структурен недостатък, все по-труден за овладяване в хода на либерализацията на пазара на пощенски услуги. Вследствие на това през 1998 г. DPLP спира да наема щатни служители. Доброволното напускане, главно поради пенсиониране, води до съкращение в абсолютна стойност на персонала, който през 2008 г. наброява 23 538 души.
(82)
Съкращението на щатния персонал, което зависи главно от процента на доброволно напускащите служители в пенсионна възраст в контекста на настоящата възрастова структура, е бавен процес и ще продължи по всяка вероятност до 2030 г., т.е. след пълната либерализация на пазара на пощенски услуги, както се вижда от таблицата по-долу.
Таблица 2
Промени в броя на щатните служители на DPLP
(83)
Поради това белгийските власти считат, че щатният персонал на DPLP представлява сериозен недостатък в оперативен план и по отношение на разходите в сравнение с частните оператори и че държавата е облекчила DPLP от необичайна тежест, каквато неговите конкуренти нямат.
(84)
Според белгийските власти мярката не представлява държавна помощ и следваният от Комисията подход в решението за започване на официална процедура по разследване съгласно предишни дела, свързани с пенсионни системи [EDF (31), La Poste (Франция) (32), Royal Маil (33)], следователно не е необходим в случая на DPLP.
(85)
При все това белгийските власти подчертават, че при евентуално прилагане на подобен метод към DPLP ще се стигне до заключението, че частта от разходите за социално осигуряване, плащана от DPLP, е равна на тази на неговите конкуренти.
5.2. МНЕНИЕ НА БЕЛГИЙСКИТЕ ВЛАСТИ ОТНОСНО ГОДИШНАТА КОМПЕНСАЦИЯ ЗА РАЗХОДИТЕ ЗА ОБЩЕСТВЕНИ УСЛУГИ
(86)
Белгийските власти предоставиха счетоводните данни (34) за DPLP и изложиха прилаганите от предприятието принципи за аналитично счетоводство.
(87)
Най-напред те изтъкват, че годишно изплащаната компенсация за обществени услуги не представлява помощ, доколкото съответства на съдебната практика по делото Altmark.
(88)
След това подчертават, че ако компенсацията за обществена услуга представлява помощ, тя е съвместима, като се има предвид, че не представлява свръхкомпенсация за нетните разходи, направени от DPLP в рамките на изпълнението на задачите му за обществена услуга. Представените от белгийските власти изчисления според тях показват недостатъчна компенсация за понесените от DPLP разходи.
(89)
Накрая белгийските власти посочват, че някои от мерките представляват съществуваща помощ. В този смисъл те препращат към раздела относно съществуващи помощи (съображение 224 и сл.).
5.3. МНЕНИЕ НА БЕЛГИЙСКИТЕ ВЛАСТИ ОТНОСНО КАПИТАЛОВИТЕ ИНЖЕКЦИИ
5.3.1. Капиталова инжекция през 1997 г.
(90)
В писмо, изпратено до Комисията на 12 август 2009 г., белгийските власти посочват, че предоставената през 1997 г. капиталова инжекция на обща стойност 62 млн. евро следва да се счита за отложена компенсация за задължения за обществена услуга.
5.3.2. Капиталови инжекции през 2003 и 2006 г.
(91)
Според белгийските власти и двете увеличения на капитала, извършени през 2003 г. и 2006 г., се основават на стратегически план (35), целта на който е да се подобри конкурентоспособността и рентабилността на предприятието в контекста на постепенната либерализация на пазара на пощенски услуги.
(92)
В този стратегически план са заложени две основни цели:
1.
повишаване на производителността, за да се гарантират конкурентоспособността и рентабилността във все по-либерализирана пазарна среда;
2.
DPLP да се насочи към пазарна логика, като отвори капитала си за частни инвеститори, т.е. да постигне и запази търсените равнища за възвръщаемост, за да може да привлече частни инвеститори и да освободи потенциала на предприятието по отношение на рентабилността.
(93)
Капиталова инжекция през 2003 г.: според белгийските власти увеличението на капитала през 2003 г. е имало за цел да укрепи собствения капитал на DPLP предвид огромните финансови задължения, поети от предприятието за изграждането на четири нови центъра за сортиране и за модернизиране на съществуващ център, както и за оптимизирането на маршрутите за доставяне на пощенски пратки и за автоматизацията.
(94)
Освен това белгийските власти са на мнение, че инжектираните средства също така са покривали разходи за персонала вследствие на съкращението на броя на служителите поради по-ранно пенсиониране, намаляването на работното време и увеличението на заплатите на новите служители.
(95)
Тези мерки разумно са гарантирали по-висока рентабилност през периода 2003-2007 г., като са отговаряли на очакванията на частните инвеститори. В този смисъл белгийската държава, като единствен акционер в DPLP през 2003 г., е била ръководена от перспективи за рентабилност, следвайки логиката на пълно спазване на принципа на частния инвеститор в условията на пазарна икономика, когато тя решава да осъществи капиталова инвестиция.
(96)
На 5 август 2009 г. белгийските власти също така изтъкват, че прогнозите за рентабилност са показвали, че капиталовата инжекция е предоставена при условия, съответстващи на принципа на инвеститор в условията на пазарна икономика, като се има предвид, че очакваната производителност е превишавала изискванията на частния инвеститор. Тези прогнози не са били нереалистични, тъй като реално регистрираната рентабилност между 2003 г. и 2008 г. е била значително по-висока от очакваната.
(97)
Белгийските власти уточниха, че капиталовата инжекция през 2003 г. и анулирането през 2005 г. на държавни вземания в сметките на DPLP по никакъв начин не са били свързани. Това анулиране, направено в друг момент, е било обичайна счетоводна операция, като се има предвид, че държавата ясно е посочила, че тези вземания няма да бъдат платени на DPLP. Окончателно анулираните суми в рамките на оздравяването на счетоводния баланс от 2005 г. са се различавали от капиталовата инжекция през 2003 г. и натрупаните загуби в края на 2002 година.
(98)
Капиталова инжекция през 2006 г.: белгийските власти подчертават, че тази капиталова инжекция е била в съответствие с принципа на частния инвеститор в условията на пазарна икономика, доколкото е предоставена при условия, равни на прилаганите към частен инвеститор (pari passu), т.е. Post Invest Europe SA, предприятие, което е инвестирало 300 млн. евро. Държавата и частният инвеститор записват нови акции, чрез което новият частен инвеститор получава 50 % от акциите без един дял, а държавата запазва 50 % от акциите плюс един дял (36).
(99)
За да определи цената на новоемитираните акции, инвестиционната банка, към която се обръщат белгийските власти, е определила общата стойност на DPLP между […] и […] EUR. В крайна сметка държавата е притежавала […] EUR за цялото предприятие преди капиталовите инжекции. Белгийските власти признават, че впоследствие постигнатите от DPLP резултати превишават хипотезите към момента на оценката.
(100)
Според белгийските власти прилагането на стратегическия план е довело до превръщането на DPLP в един от най-ефективните оператори в Европа. DPLP е постигнало значителен напредък по отношение на рентабилността, ефективността (37) и качеството, като е запазило разумно равнище на цените за своите клиенти.
5.4. МНЕНИЕ НА БЕЛГИЙСКИТЕ ВЛАСТИ ОТНОСНО ДАНЪЧНИТЕ ОБЛЕКЧЕНИЯ
(101)
В декларацията си от 12 август 2009 г. белгийските власти допускат, че до 27 декември 2005 г. DPLP не е подлежало на режима на облагане с корпоративен данък, а на данък върху печалбата (т.е. данъчно облагане на юридическите лица). Независимо от това те подчертават, че през периода 2003-2005 г. DPLP не се е възползвало от този данъчен режим: всъщност, ако предприятието е подлежало на облагане с корпоративен данък, то би могло да разсрочи загубите си от минали периоди и не би плащало корпоративен данък през този период.
(102)
Освен това те твърдят, че DPLP е трябвало да плати данък върху печалбата в размер на 2 млн. евро през периода 2003-2005 г.
(103)
От финансовата 2006 година насам DLPL е трябвало да плаща корпоративен данък, без да може да разсрочва загубите си от минали периоди. Белгийските власти оценяват неплатения данъчен кредит към тази дата на 51,87 млн. евро.
(104)
Поради това те заключават, че DPLP не е реализирало нетна печалба от освобождаването от корпоративен данък преди 2006 г.
(105)
Белгийските власти уточняват, че DPLP е освободено от данък сгради за доходите, получени от недвижими имоти, използвани за целите на изпълнението на услуга от обществен интерес.
(106)
Те са оценили полученото от DPLP нетно предимство, което според тях е само малка част от допълнително плащаните разходи предвид задължението му да поддържа пощенска мрежа, която се характеризира със строго определена териториална гъстота - задължение, което не подлежи на никаква друга компенсация.
(107)
Белгийските власти обясняват, че DPLP е освободено от някои косвени и местни данъци. Те подчертават, че тези облекчения имат нетно въздействие de minimis.
5.5. МНЕНИЕ НА БЕЛГИЙСКИТЕ ВЛАСТИ ОТНОСНО ПРЕХВЪРЛЯНЕТО НА НЕДВИЖИМИ ИМОТИ
(108)
В декларацията си от 12 август 2009 г. белгийските власти потвърдиха, че известен брой недвижими имоти са прехвърлени на DPLP в момента на преобразуването му в самостоятелно публично предприятие. Тези сгради вече са били използвани от DPLP от 1971 г. насам и са били необходими за изпълнението на задачата му за изпълнение на пощенска услуга.
(109)
Белгийските власти подчертават, че прехвърлянето на тези недвижими имоти не е предоставило никакво предимство на DPLP, тъй като предприятието вече ги е използвало в рамките на задачата си за обществена услуга. С други думи, според тях не става въпрос за реорганизация на публични активи.
5.6. МНЕНИЕ НА БЕЛГИЙСКИТЕ ВЛАСТИ ОТНОСНО ГАРАНТИРАНЕТО НА ЗАЕМИ ОТ ДЪРЖАВАТА
(110)
В декларацията си от 12 август 2009 г. белгийските власти подчертават, че DPLP не получава автоматично държавна гаранция за заемите си. Ако DPLP трябва да поиска такава гаранция, то следва да получи одобрението на белгийските власти и да плаща на държавната хазна годишна премия в размер на 0,25 %.
(111)
През разглеждания период DPLP е прибягнало един-единствен път до държавна гаранция.
(112)
Белгийските власти считат, че премия в размер на 0,25 % е подходяща предвид финансовото положение на DPLP и малката вероятност гаранцията да не бъде възстановена от страна на DPLP. От друга страна те считат, че при отсъствието на държавна гаранция пазарната лихва за подобен заем би била с до 40 базисни пункта по-висока.
5.7. МНЕНИЕ НА БЕЛГИЙСКИТЕ ВЛАСТИ ОТНОСНО МНЕНИЯТА, ИЗРАЗЕНИ ОТ ЗАИНТЕРЕСОВАНИТЕ СТРАНИ
(113)
В декларацията си от 12 октомври 2009 г. белгийските власти подчертават, че единствено декларациите на BD и FVP/Prodipresse съдържат определящи данни. Тези данни се отнасят по-специално до разширеното разпространение на ежедневни и периодични издания.
(114)
Противно на подчертаното от BD, белгийските власти изтъкват, че възлагането на предоставяне на незапазени пощенски услуги (като разпространението на печатни издания) не попада в приложното поле на законодателството на Европейския съюз в областта на обществените поръчки (Директива 2004/18/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (38)).
(115)
Те твърдят също, че разпространението на ежедневни и периодични издания, което е услуга от общ икономически интерес, не нарушава разпоредбите на Съюза по отношение на либерализацията на пазара на пощенски услуги.
(116)
Белгийските власти също така посочват, че въпросното възлагане не е резултат от произволно решение. Според тях DPLP е единственото предприятие, което може да изпълни условията и задълженията на доставчик на подобен вид услуги.
(117)
Противно на твърденията на BD белгийските власти изтъкват, че през периода 2002-2008 г. DPLP не е получавало свръхкомпенсация за разходите, свързани с извършването на услугата за разпространение на ежедневни и периодични издания.
(118)
Те не споделят становището на FVP/Prodipresse, според което DPLP е „надуло“ своите инвестиции и допълнителните си разходи, свързани с разширяването на националното покритие от 82 % на 100 %. Тъй като тези 18 % засягат главно отдалечени региони, разходите за персонал на DPLP са се увеличили непропорционално и DPLP е трябвало да закупи транспортни средства за дълги разстояния, които се характеризират с високи амортизационни разходи.
(119)
Накрая белгийските власти подчертават, че разходите за рекламната кампания на предприятието не са били взети предвид при изчисляването на компенсацията, получена от държавата за разширеното разпространение на печатни издания.
(120)
BD посочва, че DPLP очевидно не е ефективно от гледна точка на разходите. Белгийските власти оспорват това твърдение, като подчертават, че BD не отчита изцяло големите допълнителни разходи, свързани с разширеното разпространение на печатни издания, както и че пренебрегва големите усилия, полагани от DPLP за управлението на разходите му и повишаването на неговата производителност.
(121)
Според BD, разходите на Deltamedia са по-ниски от разходите на DPLP. Това положение според белгийските власти се дължи на следните фактори:
а)
Deltamedia не предлага национално покритие;
б)
Deltamedia работи с независими разпространители;
в)
предлаганата от Deltamedia услуга е опростена, като се има предвид, че работи само с ограничен брой издатели, обединени в една-единствена група за печатни издания;
г)
издателите доставят ежедневните издания веднага на пунктовете за разпространение.
5.8. МНЕНИЕ НА БЕЛГИЙСКИТЕ ВЛАСТИ ОТНОСНО СЪЩЕСТВУВАЩАТА ПОМОЩ
(122)
В декларацията си от 21 декември 2010 г. белгийските власти посочват, че някои от мерките, обхванати от разследването, представляват съществуващи помощи.
(123)
Първо, белгийските власти подчертават, че данъчните облекчения, от които се е ползвало DPLP, предхождат присъединяването на Белгия към Европейския съюз и следователно представляват съществуващи помощи.
(124)
Второ, белгийските власти твърдят, че годишната субсидия, отпускана на DPLP преди 1999 г., предхожда либерализацията на пазара на пощенски услуги и следователно представлява съществуваща помощ. Също така не би следвало капиталовите инжекции, осъществени преди 1999 г., независимо дали представляват държавни помощи, да се считат за съществуващи помощи.
(125)
Трето, белгийските власти поддържат, че поради десетгодишния давностен срок всички приети преди 13 юли 1999 г. мерки (т.е. 10 години преди започването на въпросната официална процедура) представляват съществуващи помощи, като се има предвид, че анулирането от Първоинстанционния съд по-рано също би довело до анулиране на всички предходни разследващи действия на Комисията. От друга страна, те твърдят, че тъй като Комисията извършва първото си разследващо действие през декември 2002 г., разследването не следва да включва мерките, приведени в действие преди декември 1992 г. Това би засегнало прехвърлянето на недвижими имоти и първата годишна субсидия, изплатена през 1992 г.
6. ОЦЕНКА
6.1. ПРЕДВАРИТЕЛНИ ЗАБЕЛЕЖКИ ОТНОСНО СИСТЕМАТА ЗА АНАЛИТИЧНО СЧЕТОВОДСТВО НА DPLP
(126)
В член 14 от Директива 97/67/ЕО, изменена с Директива 2008/6/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 20 февруари 2008 г. за изменение на Директива 97/67/ЕО с оглед пълното изграждане на вътрешния пазар на пощенски услуги в Общността (39) (Третата директива за пощенските услуги) от пощенските оператори се изисква да водят аналитично счетоводство, като правят ясна разлика между услугите и продуктите, които са част от универсалната услуга, от една страна, и услугите и продуктите, които не са част от нея, от друга страна. Тяхното счетоводство следва да разпределя директно преките разходи за продуктите, както и да разпределя пряко или непряко общите разходи, и по-специално да начислява по подходящ начин общите разходи, необходими за предоставянето и на универсални, и на неуниверсални услуги. Аналитичното счетоводство на DPLP се състои от метод за определяне и отчитане на разходите по видове дейности (ABC), въз основа на който се начисляват всички оперативни разходи до равнището на получените резултати преди лихви и данъци (EBIT) за отделните продукти в съответствие с метода за пълно разпределение на разходите (FDC). Аналитичното счетоводство обхваща всички оперативни разходи и организационни звена на DPLP. През 2009 г. търговските продукти са представлявали […] % от оборота на DPLP спрямо […] % на продуктите, свързани с обществена услуга.
(127)
Методът на аналитично счетоводство отчита три равнища: ресурсите, дейностите и продуктите. Този метод има за цел да определи частта на разходите, която трябва да бъде начислена за всеки продукт.
(128)
Разходите са разделени на 398 различни вида разходи и 3 954 центъра на отговорност. По счетоводни съображения те са разпределени в 34 ресурсни фонда и 108 групи кодове. Съществуват 986 различни дейности.
(129)
Разходите за ресурсите се начисляват според характера на дейностите: „преките ресурси“ са пряко свързвани с конкретна дейност, докато „непреките ресурси“ допринасят за многобройни дейности и трябва да се начисляват чрез кодове за разпределение, като отразяват равнището на използване на въпросния ресурс за всяка дейност. Накрая общият принос за дейността включва общите разходи, които не могат да се начисляват за конкретни дейности; тогава тези разходи се начисляват поравно за всички продукти на основата на увеличената цена по себестойност.
(130)
Отделните 986 дейности образуват съставните елементи на веригата на стойността на всеки продукт. Една част от разходите, свързани с дадена дейност, се определя за продукти според използването на въпросната дейност във всеки продукт. Разходите за неоперативните дейности най-напред се разпределят към оперативните дейности, които допринасят пряко за продуктите.
(131)
На последния етап от процеса разходите за дейностите най-накрая се начисляват по код на разпределение според обема. С други думи, всички продукти, за които се използва една дейност, се осчетоводяват с част от разходите за тази дейност пропорционално на обема на използването ѝ.
(132)
Комисията счита, че методът на аналитично счетоводство, прилаган понастоящем от DPLP, е задоволителен, като се има предвид, че предприятието разпределя правилно и достатъчно адекватно всички разходи. Комисията отбелязва обаче, че DPLP постепенно е усъвършенствало този метод следователно може да се смята, че счетоводните данни от началото на обхванатия от разследването период, дори и като цяло да са надеждни, не са толкова подробни като данните от настоящата счетоводна система.
(133)
През март 2011 г. белгийските власти предоставиха на Комисията изменение с обратна сила на метода на аналитично счетоводство на DPLP, за да може някои разходи да се разпределят поотделно между търговските дейности и дейностите за обществени услуги. Предвиденото от белгийските власти изменение се отнася до последния етап от разпределянето на разходите, когато продуктите се осчетоводяват с разходи пропорционално на обема на използването им от всяка дейност.
(134)
Изменението променя метода за разпределяне на оперативните разходи към продуктите, прилаган от DPLP до момента. След подобно изменение някои разходи, свързани с търговските продукти, ще преминат в сферата на обществените услуги, което ще разшири базата на разходите за обществени услуги. В резултат на това разходите за обществените услуги средно ще възлизат годишно на […] EUR, които понастоящем се начисляват към търговските продукти. Другите пера на метода на аналитично счетоводство остават без промяна.
(135)
Белгийските власти посочват, че разходите за някои дейности по своя характер са определени на дадено равнище според нуждите от обществената услуга. С други думи, разходите за тези дейности, използвани за целите на обществените услуги, биха останали без промяна дори тези дейности да не се използват за нито един търговски продукт. Доколкото един търговски продукт не е в основата на въпросната дейност, продуктът не би трябвало да поема свързаните с тази дейност оперативни разходи, дори и да я използва.
(136)
Въпреки че белгийските власти изтъкват, че преразгледаният метод е съвместим с Директива 97/67/ЕО, решението по делото Chronopost (40) и Рамката на Общността за държавна помощ под формата на компенсации за обществени услуги (41) (наричана по-долу „рамката за УОИИ“), тъй като той разпределя към продуктите пряко начисляваните разходи и част от общите разходи и отразява по-добре действителните разходи, свързани със задълженията за обществена услуга, Комисията счита, че тази нова обосновка не може да бъде приета поради формални, икономически и правни причини.
(137)
От формална гледна точка предложеният метод в действителност не се използва във вътрешното счетоводство на DPLP, но съставлява допълнително изменение ex post на предходните данни. Преразгледаният метод не е получил одобрението на регулаторния орган като база за тарифиране и не се използва от държавата за изчисляването на компенсацията за УОИИ. Преразгледаният метод изглежда е теоретично представяне, изготвено за целите на настоящата процедура в областта на държавните помощи. От икономическа гледна точка само може да се предполага, по отношение на определянето на цената на извършеното прехвърляне на вътрешно равнище, че за търговските продукти не би следвало да се начисляват една част от разходите за ресурсите, които се използват за тях (например според този метод търговските продукти не биха допринесли за разходите във връзка с маршрутите на пощальоните за разпространение, дори и последните да разпространяват също търговски продукти). Накрая, от правна гледна точка подобно изменение не изглежда съвместимо с член 14, параграф 3, буква б), подточка iv) от Директива 97/67/ЕО, с решението по делото Chronopost (42) и рамката за УОИИ от 2005 г. (43), всичките изискващи общите разходи да се начисляват по начин, подходящ за търговските дейности.
(138)
Поради това Комисията няма да основава оценката си на изменените сметки, а на потвърдените данни от аналитичното счетоводство в съответствие с Директива 97/67/ЕО и на данните от Белгийския институт за пощенски услуги и телекомуникации (IBPT - регулаторният орган на белгийския пощенски сектор (44)), които са предоставени по-рано и които се основават на официално прилагания от DPLP метод на аналитично счетоводство.
6.2. ОЦЕНКА НА ПОЕМАНЕТО НА РАЗХОДИТЕ ЗА ПЕНСИИ
6.2.1. Наличие на помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС
(139)
Член 107, параграф 1 от ДФЕС постановява, че „Освен когато е предвидено друго в Договорите, всяка помощ, предоставена от държава членка или чрез ресурси на държава членка, под каквато и да било форма, която нарушава или заплашва да наруши конкуренцията чрез поставяне в по-благоприятно положение на определени предприятия или производството на някои стоки, доколкото засяга търговията между държавите членки, е несъвместима с вътрешния пазар.“
(140)
За да представлява една мярка държавна помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС, трябва да са изпълнени следните четири кумулативни условия: мярката следва:
i)
да предоставя предимство на получателя;
ii)
да нарушава или да заплашва да наруши конкуренцията чрез поставяне в по-благоприятно положение на определени предприятия;
iii)
да представлява намеса на държавата или посредством ресурси на държавата;
iv)
да е в състояние да засегне търговията между държавите членки.
6.2.1.1. Предимство и избирателност
(141)
Като се основават на следвания в решението по делото Combus (45) подход, белгийските власти изтъкват, че пенсионните задължения са представлявали необичайна тежест, която конкурентите не са имали, и следователно поемането им от държавата не представлява помощ.
(142)
По същество те изтъкват, че поради липсата на гъвкавост, която характеризира статута на щатния персонал, DPLP не е имало възможност да намали дела на тази категория персонал, въпреки че тя изисква много по-големи разходи в сравнение с хипотетичен персонал, съставен от служители, наети на договори с по-малко благоприятни условия.
(143)
Следва най-напред принципно да се напомни, че решението по делото Combus не е било потвърдено от Съда. Противно на това, в съдебната практика на Съда се оспорва хипотезата, според която компенсацията за структурен недостатък изключва всякакво определяне като помощ. Следователно, съгласно постоянната съдебна практика на Съда наличието на помощ трябва да се оценява според резултатите, а не според причините за или целите на държавната намеса (46). Съдът също така се е произнесъл, че понятието за помощ обхваща предоставените от държавните органи предимства, които по различни начини облекчават тежестите, обичайно включени в бюджета на едно предприятие (47).
(144)
Освен това Съдът е посочил, че разходите, свързани с възнагражденията на служителите, по своя характер са част от бюджета на предприятията, независимо дали тези разходи произтичат или не от законови задължения или колективни трудови договори (48). В този смисъл той е установил, че фактът, че държавните мерки целят да компенсират допълнителни разходи, не може да бъде причина за избягване на определението за помощ (49).
(145)
Също така се забелязва, че конкурентната среда по отношение на Combus е била различна от тази на DPLP. Combus е трябвало да извършва транспортната си дейност на търговска основа и да работи на пазара в условия на конкуренция, сравними с тези при частните автобусни дружества. След приключването на процедурата за представяне на оферти дружествата за обществен транспорт преотстъпват автобусната си транспортна дейност на частни и публични предприятия. Съгласно правилата за възлагане на обществени поръчки, поръчките се възлагат на „икономически най-изгодната оферта“, независимо от публичния или частния характер на изпълнителя. През целия период на оценката DPLP се е ползвало с широко монополно положение, така че икономическият натиск е бил упражняван по съвсем различен начин. Освен това, противно на делото Combus, Белгия в случая не е приела законодателни разпоредби, имащи за цел премахването или адаптирането на специална схема за назначаване, приложима към наетите от DPLP държавни служители, или на начина, по който те са придобивали пенсионните си права.
(146)
Поради това Комисията счита, че фактическите разлики между делото Combus и разглежданото дело са основание за различно заключение по отношение на настоящото дело.
(147)
За да се оцени дали разглежданите мерки съдържат елементи на държавна помощ, следва да се определи дали тези мерки предоставят икономическо предимство на DPLP поради това, че позволяват на дружеството да избегне заплащането на разходи, които нормално биха утежнили собствените му финансови ресурси и по този начин биха попречили на пазарните принципи да проявят обичайното си въздействие. Дадена помощ представлява облекчаване на разходите, които при обичайни условия утежняват бюджета на предприятията предвид естеството или икономическия характер на въпросната разходна схема. Обратно, би могло да е възможно да се определи понятие за „специално задължение“, което да представлява допълнително задължение по отношение на обичайните разходи. Оттеглянето на едно такова специално задължение посредством законодателна разпоредба не би предоставило предимство на получателя и следователно не би представлявало държавна помощ.
(148)
Подобно на съдебната практика на Съда във връзка с анализа на избирателността, включващ сравнение с една референтна рамка, за да се определи наличието или отсъствието на съответствие с „естеството и общата схема на системата“ на едно диференцирано третиране на някои предприятия и някои производства в едно нормално състояние на пазара от структурна гледна точка, определянето на „нормално“ или „специално“ задължение означава да бъде определена референтна рамка или обект за сравнение с оглед установяване на предприятия, които са в подобно правно и фактическо положение по отношение на целта, която се преследва с разглежданата мярка.
(149)
При все това изглежда е невъзможно да се определи външен обект за сравнение, чрез който да се даде определение за „обичаен“ принос, поет от предприятия в правно и фактическо положение, сравнимо с това на DPLP по отношение на целта, която се преследва с разглежданата мярка. По-специално конкурентите на DPLP са предприятия, регулирани от частното право, които извършват дейностите си на конкурентни пазари, докато DPLP е имало законен монопол през обхванатия от оценката период преди пълната либерализация през 2011 г.
(150)
За да определи наличието на предимство по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС, Комисията следва да разгледа положението на DPLP и да сравни социалноосигурителните вноски преди и след поемането на разходите за пенсии.
(151)
От закона от 6 юли 1971 г. до пенсионната реформа през 1997 г. DPLP е поемало всички разходи за пенсии и социалноосигурителните вноски за държавните служители. При това положение Комисията счита, че тези разходи са част от обичайните разходи, които DPLP е трябвало да финансира със собствени средства предвид правното и фактическото си положение на белгийския пазар на пощенски услуги.
(152)
Тъй като поемането на разходите за пенсии през 1997 г., обхванати от разследването, е позволило на DPLP да не поема разходи, които по принцип би трябвало да поеме и да финансира със собствени средства, разглежданите мерки предоставят на оператора предимство по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС.
(153)
Разглежданото предимство е избирателно, тъй като засяга само DPLP.
6.2.1.2. Държавни ресурси
(154)
Поемането на разходите за пенсии е било финансирано от държавата, която е поела правомощията на DPLP в областта на пенсиите.
(155)
Като се има предвид, че държавата плаща пряко пенсиите на пенсионираните служители на DPLP от собствения си бюджет, явно са използвани държавни ресурси.
6.2.1.3. Нарушаване на конкуренцията и засягане на търговията между държавите членки
(156)
Горепосочените мерки могат да засегнат търговията между държавите членки, като се има предвид, че DPLP присъства на отворени за конкуренцията пазари, като услугите за доставка на колетни пратки, за които е характерна значителна по обем трансгранична търговия. На пазара на колетните пратки DPLP се конкурира с предприятия, които извършват дейности в други държави членки, като UPS, FedEx или TNT Express. DPLP също извършва дейности на пазара на разпространението на печатни издания, където работят или може да работят предприятия от други държави членки. Разпространението на колетни пратки никога не е било изцяло запазено за DPLP, като и други предприятия вече са предлагали някои услуги за разпространение на колетни пратки (50) или други специфични пощенски услуги в началото на 90-те години на миналия век (51). DPLP присъства също на пазара на финансови,услуги (текущи пощенски сметки, спестовни сметки и разплащателни услуги), на който се конкурира с оператори, които предлагат финансови продукти, като банки и финансови оператори. Текущите пощенски и спестовни сметки, използвани както за разплащателни, така и за спестовни цели, конкурират текущите и спестовни банкови сметки. Преди 1992 г. банковият сектор вече е бил отворен за конкуренцията и се е характеризирал с голяма по обем търговия между държавите членки. Банки на различни държави членки са навлезли на белгийския пазар преди 1992 г.: в действителност тогава на територията на страната е имало над 70 чуждестранни финансови институции (52).
(157)
Предвид горепосочените съображения е очевидно, че всяка държавна мярка, която предоставя икономическо предимство на DPLP, може да засегне търговията между държавите членки.
(158)
Поради посочените в съображения 141-157 причини Комисията счита, че поемането на разходите за пенсии представлява помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС.
6.2.2. Оценка на съвместимостта с вътрешния пазар на поемането на разходите за пенсии по смисъла на член 107, параграф 3, буква в)
(159)
В рамките на пенсионната реформа през 1997 г. възстановяването на държавата от страна DPLP на годишните нетни разходи за пенсии е заменено с погасителна вноска за изравняване на разходите за пенсии, направени от DPLP, за да бъдат уеднаквени с тези на конкурентите му. При отсъствие на тази реформа равнището на разходите за пенсии би продължило значително да нараства през следващите години, по-специално поради влошаване на съотношението между работещите държавни служители (плащащи осигурителни вноски) и неработещите държавни служители (получателите на пенсии) след решението на DPLP повече да не наема държавни служители.
(160)
Като се има предвид, че предвидените дерогации от член 107, параграф 2 и параграф 3, букви а) и б) от ДФЕС очевидно не се прилагат, както и че Белгия не се позовава на член 106, параграф 2 от ДФЕС в подкрепа на съвместимостта на поемането на разходите за пенсии в полза на DPLP, Комисията ще разгледа дали поемането на разходите за пенсии може да бъде обявено за съвместимо с член 107, параграф 3, буква в) от ДФЕС, в който е постановено, че помощите, които имат за цел да улеснят развитието на някои икономически дейности или на някои икономически региони могат да се считат за съвместими с вътрешния пазар, доколкото тези помощи не засягат по неблагоприятен начин условията на търговия до степен, която противоречи на общия интерес.
(161)
Комисията най-напред ще разгледа степента, до която поемането на всички свързани с пенсиите разходи отговаря на цел от общ интерес, и степента, до която е необходима за тази цел, преди да разгледа пропорционалността на тази мярка и да претегли положителните и отрицателните последици от помощта.
6.2.2.1. Либерализацията на пощенския сектор представлява цел от общ интерес
(162)
Правото на Съюза насърчава все по-голямата либерализация на пощенския сектор от 1992 г. насам с приемането на Зелената книга, което доведе по-късно до приемането на три директиви, а именно i) Директива 97/67/ЕО, ii) Директива 2002/39/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 10 юни 2002 г. за изменение на Директива 97/67/ЕО относно по-нататъшното отваряне на пощенските услуги в Общността за конкуренция (53), и iii) Директива 2008/6/ЕО. Също така се приема, че либерализацията на пазарите на пощенски услуги на равнището на ЕС е изиграла важна роля в Лисабонската стратегия за постигане на растеж и трудова заетост.
(163)
Следователно е важно не само да се гарантира предоставянето на основните пощенски услуги в съответствие с понятието за задължение за предоставяне на универсална услуга, но и да се въведат еднакви условия за конкуренция за заварения оператор, вече присъстващите конкуренти и новите участници на пазара.
(164)
В решението относно френското предприятие La Poste Комисията вече е признала, че въвеждането на равни условия в областта на социалноосигурителните вноски за заварения оператор и неговите конкуренти е било ключово условие за наличието на равни условия на конкуренция в пощенския сектор. Тя е сметнала, че поемането на задължения за финансиране на пенсиите на държавните служители, наложени на френското предприятие La Poste, е било съвместимо с вътрешния пазар, тъй като държавните субсидии гарантират равни нива на социалноосигурителни вноски за френското предприятие La Poste и неговите конкуренти. В настоящия случай Комисията възнамерява да следва същата логика като приложената в глава 6.3 от това решение, която трябва да се счита за приложима към него, доколкото е уместно.
6.2.2.2. Необходимост от поемането на разходите за пенсии
(165)
Комисията счита, че преобразуването на DPLP през 1992 г. е било необходимо за насърчаване на конкуренцията на пазара на пощенски услуги: тази мярка в действителност е поставила DPLP и неговите конкуренти на равни начала по отношение на правната форма (и по този начин на практика е премахната неограничената гаранция, от която се е ползвало дотогава DPLP като публично образувание).
(166)
При все това нито белгийската държава, нито la Régie des postes не са имали заделени резерви, които да съответстват на натрупаните пенсионни задължения. При създаването му през 1992 г. DPLP продължава да поема пенсионните задължения, но за тяхното покриване в счетоводството му не са начислени никакви активи.
(167)
Плащането на пенсии постепенно би се превърнало в прекомерна тежест за DPLP поради наближаването на пенсионна възраст от много държавни служители. Въпреки че са били взети мерки (повишаване на производителността, постепенно съкращение на персонала вследствие на доброволни напускания поради навършване на пенсионна възраст, индексиране на заплатите) за подобряване на положението, те не са били достатъчни за постигането на трайно равновесие на финансите на DPLP (вж. таблица 3 по-долу).
(168)
Това се дължи по-специално на факта, че преобразуването в частноправно предприятие също така е означавало за DPLP да не наема повече държавни служители, а само договорно наети служители (на общ трудов договор и съгласно разпоредбите на трудовото право). След 1997 г. DPLP е трябвало да финансира от собствените си приходи едновременно разходите за пенсии на пенсионираните държавни служители и социалноосигурителните вноски за пенсионно осигуряване на работещите договорно наети служители.
(169)
Отрицателната тенденция на паричните потоци на DPLP се е утежнявала с течение на времето, тъй като плащането на по-високи пенсии е превишавало приходите от неговите дейности (вж. таблица 3).
Таблица 3
Симулации на паричните потоци на DPLP, изготвени от белгийските власти през 1996 г.
(170)
Несъмнено DPLP би понесло много по-високи разходи, в случай че е трябвало да финансира пенсиите на всички свои пенсионирани държавни служители след 1997 г. Очевидно е, че при отсъствието на помощ преобразуването на правния статут от статут на публична администрация в статут на частно предприятие би било застрашено.
(171)
Освен това при пълно рефинансиране на разходите за пенсии чрез увеличение на приходите, получавани от регламентираните пощенски пратки, би се стигнало до много високи пощенски тарифи и до потенциално много сериозно намаление на броя на изпратените писма, като предлагането на услуги за универсални пощенски пратки би било застрашено.
(172)
Освен това Комисията е на мнение, че разглежданите мерки са адаптирани към заложената в тях цел от интерес на Общността. Никакъв друг инструмент не би могъл да реши въпроса по по-ефективен начин. В секторите, в които се предоставя УОИИ, със сигурност би могло да се предоставят компенсации за обществени услуги, но подобен подход не би бил устойчив в дългосрочен план поради специфичния структурен характер на проблема.
(173)
Предвид целите за либерализация на пазара на пощенски услуги, която по-специално се състои в това да се гарантира предлагане на качествени и достъпни универсални пощенски услуги, както и целта за насърчаване на лоялна конкуренция, поемането на разходите за пенсии е представлявало необходима мярка.
6.2.2.3. Пропорционалност на поемането на разходите за пенсии
(174)
В решението относно френското предприятие La Poste се представя оценката на Комисията на пропорционалността на мерките за помощ, свързани с поемането на разходите за пенсии, плащани от заварените оператори в пощенския сектор, които продължават да наемат държавни служители при условия, договорени по времето, когато са били в монополно положение. Пропорционалността следва да се оцени по отношение на въвеждането на равни условия на пазарите, отворени за конкуренцията (например писма, колетни пратки и финансови услуги). Завареният оператор трябва да плаща процент от социалноосигурителните вноски, равен на този на неговите конкуренти.
(175)
Тъй като договорно наетият персонал на DPLP, който в правно отношение се намира в същото положение като служителите от което и да било частно предприятие, за разлика от щатния персонал, който има статут, подобен на този на държавните служители, чрез сравняване на социалноосигурителните вноски, плащани от DPLP за всяка категория служители, може да се провери дали DPLP спазва, откакто е освободено от плащането на пенсионни разходи, условието за плащане на процент от социалноосигурителните вноски, равен на този на неговите конкуренти.
(176)
В обобщената таблица по-долу са представени подробно разходите за социално осигуряване, плащани от DPLP за щатния и за договорно наетия персонал:
Разходи за социално осигуряване, поети и плащани от DPLP
Щатен персонал
Договорно нает персонал
Вноска на DPLP в системата за социално осигуряване, 8,86 % от която за пенсии
[…] %
[…] %
Пряко поети от DPLP разходи
[…] %
[…] %
За болести и увреждания
[…] %
[…] %
Семейни надбавки
[…] %
-
Вноска за плащането на компенсации (54)
[…] %
Структурно съкращение (55)
[…] %
ВНОСКА НА РАБОТОДАТЕЛЯ общо
[…] %
[…] %
ВНОСКА НА СЛУЖИТЕЛИТЕ
[…] %
[…] %
Вноска на служителя в общата система за социално осигуряване
[…] %
[…] %
(177)
Както е видно от таблицата по-горе, равнището на вноската на DPLP в белгийската система за социално осигуряване (номинален процент от разходите за заплати) е значително по-ниско от равнището на вноската на частните оператори ([…] % при […] %).
(178)
При все това, ако се отчетат пряко поеманите от работодателя разходи, за да се сравнят действителните проценти на социалноосигурителните вноски, двата процента са почти едни и същи и дори малко по-високи за щатния персонал на DPLP ([…] % спрямо […] %).
(179)
Видно е също, че плащаните от служителите вноски в двата случая са съвсем идентични ([…] % спрямо […] %).
(180)
По-ниският номинален процент на социалноосигурителната вноска, плащана от DPLP за щатния му персонал, се дължи на освобождаването от някои социалноосигурителни вноски, които не се прилагат към служителите със статут на държавни служители (например за професионално заболяване, безработица, трудова злополука). При все това самото DPLP пряко поема разходите за вноските, като се ползва от освобождаването поради специфичния статут на щатния му персонал. Този подход води до големи преки разходи за DPLP.
(181)
По отношение на вноската на самите служители, която също следва се вземе предвид, тъй като служителите трябва да плащат тази вноска върху заплатата, плащана от работодателя (вноска, която също представлява разход за последния), тя е малко по-висока за щатния персонал, отколкото за договорно наетия персонал.
(182)
Белгийските власти и DPLP предоставиха информация, която показва, че преките вноски като цяло са останали непроменени в течение на времето.
(183)
Въпреки че поетите от DPLP преки разходи ([…] %) не са равни в тесния смисъл на думата на социалноосигурителните вноски, следва да се вземе предвид фактът, че тези разходи не са доброволни разходи, а произтичат пряко от особения статут на щатните служители и поради това те са наложени на DPLP. Ето защо изглежда логично те да бъдат приравнени към другите задължителни разходи за социално осигуряване по отношение на произхода и предназначението.
(184)
Следователно тези преки разходи трябва да се вземат предвид при изчисляването на действителните социалноосигурителни вноски на DPLP. Полученото общо равнище на социалноосигурителните вноски би било малко по-високо за щатния персонал на DPLP ([…] %), отколкото за персонала в предприятия от частния сектор ([…] %).
6.2.2.4. Критерий за претегляне на поемането на разходите за пенсии
(185)
Реформата на приложимата към DPLP пенсионна система е отбелязала съществен етап в адаптирането на предприятието към постепенната либерализация, както и предвид пълната либерализация на белгийския пазар на пощенски услуги, която играе важна роля в рамките на Лисабонската стратегия за растеж и трудова заетост.
(186)
В решението относно La Poste Комисията е посочила, че либерализацията на пощенския сектор може да бъде затруднена, ако проектите за пенсионна реформа (сравнима с въведената в Белгия) не бъдат одобрени.
(187)
Комисията счита също, че разглежданите мерки, дори и да не се отнасят до една специална схема за изплащаните на пенсионерите суми, позволяват създаването на един устойчив механизъм на финансиране, който историческото развитие е извадило от употреба. Поради тази причина тя счита, че тези мерки се вписват в по-общата рамка на реформата в пенсионните системи на държавите членки, реформа, която се желае както от Съвета, така и от Комисията.
(188)
Отрицателният ефект от мярката изглежда ограничен, като се има предвид, че поради миналото на DPLP и неговите дейности е ясно, че голяма част от пенсионните задължения са свързани с дейностите в запазения сектор, където нарушаването на конкуренцията е ограничено само по себе си.
(189)
Теоретично разглежданата мярка би могла да позволи на DPLP да запази господстващо положение. При все това Комисията счита този риск за нисък, тъй като мерките се ограничават до това да изравнят плащаните от DPLP вноски с тези на неговите конкуренти.
(190)
От горепосоченото следва, че отрицателният ефект от предоставената на DPLP помощ е ограничен в сравнение с положителния ефект от мярката.
(191)
Като се има предвид, че мерките се ограничават до строго необходимото за установяването на равни условия по отношение на социалноосигурителните вноски и слагат край на нарушаването на конкуренцията в ущърб на DPLP, те не изменят условията на търговия в степен, която да противоречи на общия интерес.
(192)
Следователно Комисията е на мнение, че одобрената през 1997 г. мярка за поемане на разходите за пенсии може да се счита за помощ, съвместима с вътрешния пазар по смисъла на член 107, параграф 3, буква в) от ДФЕС, като се има предвид, че DPLP не е поставено в по-изгодна позиция от останалите оператори по отношение на социалноосигурителните разходи за щатния си персонал.
6.3. ОЦЕНКА НА КОМПЕНСАЦИЯТА ЗА ОБЩЕСТВЕНИ УСЛУГИ И ДРУГИ МЕРКИ
6.3.1. Наличие на помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС
6.3.1.1. Предимство и избирателност
(193)
Що се отнася до компенсацията за разходите за обществена услуга, в решението по дело Altmark (56) се определят критериите, на които трябва да отговаря една намеса на държавата, за да може да се счита за компенсация за задължения за обществена услуга, както и за да може да избегне определянето за държавна помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС.
(194)
В случая тези критерии, и по-специално четвъртият критерий, не са изпълнени: изборът на DPLP не е извършен в рамките на процедура по възлагане на обществена поръчка. Още повече че белгийските власти не са доказали, че равнището на компенсацията е било определено чрез анализ на разходите, които едно типично предприятие, добре управлявано и разполагащо с достатъчно средства, би направило, за да изпълни възложените му задължения за обществена услуга, и Комисията не разполага с никакво указание или сведения, които да я накарат да счита, че четвъртият критерий е изпълнен.
(195)
Тъй като от годишните компенсации се е ползвало едно-единствено предприятие и на същото са предоставени допълнителни ресурси, мярката е предоставила избирателно предимство на DPLP.
(196)
Капиталова инжекция през 1997 г.: белгийските власти са признали, че капиталовата инжекция през 1997 г. в размер на 62 млн. евро всъщност е представлявала отложено плащане на компенсация за УОИИ, дължима за 1996 г. Следователно тази капиталова инжекция следва да бъде определена като годишна компенсация. Тъй като отделните условия, определени в решението по дело Altmark, не са изпълнени, мярката е предоставила избирателно предимство на DPLP.
(197)
Капиталова инжекция през 2003 г.: белгийските власти са заявили, че капиталовата инжекция през 2003 г. (297,5 млн. евро) е била в съответствие с принципа на инвеститор в условията на пазарна икономика, поради което не представлява държавна помощ. Според тях тази капиталова инжекция е имала за цел да подсили собствените финансови средства на DPLP за изграждането и модернизирането на центровете за сортиране, оптимизирането на маршрутите за раздаване на пощенските пратки и за автоматизирането. Инжектираните средства също така са били предназначени да покрият разходи за персонала вследствие съкращението на броя на служителите по предпенсионна схема, намаляването на работното време и увеличението на заплатите на новите служители.
(198)
За да докажат, че тази капиталова инжекция е бил в съответствие с принципа на инвеститор в условията на пазарна икономика, белгийските власти са направили прогнози за рентабилност в рамките на стратегическия си план, които показват по-високо равнище на рентабилност спрямо стойността на капитала, което би изисквал един частен инвеститор.
(199)
Прогнозите и изчислението на печалбата, изготвени от белгийските власти, имат прогнозен характер, подробни са и са в съответствие с метода, който би използвал един частен инвеститор:
1.
рентабилността е изчислена по метода на актуализираните бъдещи парични потоци, който отчита бъдещия растеж на предприятието и способността на инвестициите да генерират печалба и парични потоци за неговите акционери;
2.
предвидени са три различни сценария: оптимистичен, песимистичен и най-вероятен сценарий, който в крайна сметка е приет за целите на оценката на надеждността на прогнозите;
3.
според прогнозите маржът на печалбата бележи увеличение до […] % през 2007 г. (вж. таблица 4) и очакван процент на възвръщаемост на капитала от […] % за периода 2003-2012 г. (вж. таблица 5), т.е. по-висок процент от […] %, посочен от независими експерт (банка Degroof) като марж на печалбата, който частните инвеститори от пощенския сектор биха сметнали за подходящ.
Таблица 4
Прогнози ex ante за печалбата за периода 2003-2007 г., изготвени от белгийските власти
[…]
Източник: белгийските власти.
Таблица 5
Изчисляване ex ante на процента на възвръщаемост на капитала, изготвено от белгийските власти за най-вероятния сценарий
[…]
Източник: белгийските власти.
(200)
Също така може да се отбележи, че стабилността на прогнозите се е потвърдила изцяло от финансовите резултати през следващите години (вж. таблица 6). Вследствие на нарастването на рентабилността от 2007 година насам DPLP е започнало да разпределя дивиденти.
Таблица 6
Еx post приходи за периода 2003-2007 г.
[…]
Източник: белгийските власти.
(201)
Регистрираните резултати за десетгодишен период също отговарят на прогнозите от 2003 г., като се има предвид, че процентът на възвръщаемост на капитала ex post би трябвало да е […] %, т.е. повече от […] %, според прогнозите от 2003 г.
(202)
Макар възвръщаемостта на вложените от белгийската държава инвестиции да изглежда достатъчна, за да се потвърди спазването, при въпросната инвестиция, на принципа на частния инвеститор в условията на пазарна икономика, следва да се отбележи, че очакваните приходи, които служат за основа на оценката на тази рентабилност, са включвали държавни помощи, и по-специално изплащаните на DPLP годишни компенсации.
(203)
При все това тези мерки за държавна помощ очевидно имат различни цели и нямат хронологична връзка с реализираната през 2003 г. капиталовата инжекция.
(204)
Освен това несигурността, която може да произтече за един частен инвеститор вследствие на помощта в полза на DPLP, за която не е подадено уведомление, е била смекчена от официалното разрешение за капиталова инжекция, дадено от Комисията в решението ѝ от 2003 г. В момента на инвестирането всеки частен инвеститор, който има добри перспективи за възвръщаемост, вероятно би поел риска да осъществи тази инвестиция след приемането от Комисията на положително решение, макар и все още неокончателно. За взимането на подобно решение един частен инвеститор не би чакал години наред, т.е. до произнасянето на решение от Общия съд и от Съда на Европейския съюз. Следователно анулирането впоследствие на това решение е било събитие, което не е било предвидимо в момента на осъществяването на инвестицията, а е изглеждало малко вероятно с оглед на това, че решенията на Комисията се считат за законни, докато не бъдат анулирани.
(205)
Ето защо Комисията е на мнение, че капиталовата инжекция през 2003 г. може да се счита за съвместима с принципа на частния инвеститор в условията на пазарна икономика и не представлява държавна помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС.
(206)
Капиталова инжекция през 2006 г.: белгийските власти са заявили, че капиталовата инжекция през 2006 г. (40 млн. евро) е била в съответствие с принципа на инвеститор в условията на пазарна икономика и поради това не представлява държавна помощ.
(207)
Капиталът е бил предоставен при същите условия, които се прилагат към частен инвеститор: увеличението на капитала на DPLP е било записано от държавата (в размер на 40 млн. евро) и от Post Invest Europe (в размер на 300 млн. евро), при еднаква цена на акция (принципът pari passu). По това време Post Invest Europe е външен инвеститор, който не е имал никаква връзка с DPLP или с белгийската държава.
(208)
Освен това емисионната цена на акциите е била определена правилно. За да определи цената на новите акции, инвестиционната банка, към която се обръщат белгийските власти, е сметнала, че общата стойност на DPLP е била между […] и […] EUR. В крайна сметка държавата е притежавала […] EUR за цялото предприятие преди капиталовите инжекции. Хипотезите, свързани с равнището на възвръщаемостта и риска като такива са се основавали, според общ бизнес план, на съображения, свързани с оптимизирането на дългосрочните печалби. По-късно регистрираните резултати от DPLP вследствие на увеличението на капитала през 2006 г. (вж. по-долу) също потвърждават стабилността на хипотезите и на отчетените параметри в момента на инвестиционното решение.
Таблица 7
Резултати на DPLP между 2006 и 2010 г.
[…]
Източник: белгийските власти.
(209)
Комисията счита, че капиталовата инжекция през 2006 г. в размер на 40 млн. евро очевидно е била в съответствие с поведението на инвеститор в условията на пазарна икономика и следователно не представлява държавна помощ.
(210)
Освобождаването от корпоративен данък, макар да е възможно да предостави предимство на DPLP поради евентуално намаление на размера на иначе дължимия и платим от предприятието данък, не е довело до никакво конкретно предимство: в действителност от 1992 до 2005 г., годината на преустановяване на това освобождаване, кумулативният резултат за DPLP след облагането е бил отрицателен. Макар нетният резултат на предприятието да е бил положителен през някои години, данъчният кредит, който би бил отсрочван за всяка следваща година, би позволил на DPLP да не плаща данъка, дори и предприятието да е подлежало на облагане с корпоративен данък. Ето защо това данъчно облекчение не се разглежда в подробности в настоящото решение.
(211)
Освобождаването от данък сгради и от местен данък обаче поставят DPLP в по-благоприятно положение спрямо останалите предприятия, тъй като те го облекчават от задължения, които обичайно то би трябвало да покрива. Следователно те му предоставят избирателно предимство.
(212)
Белгийските власти подчертават, че прехвърлянето на недвижими имоти е било част от вътрешна реорганизация на недвижими имоти, собственост на държавата, тъй като DPLP тогава е било изцяло собственост на държавата. Независимо от това прехвърлянето на недвижими имоти е предоставило на разположение на DPLP нови активи, принадлежали по-рано на държавата. DPLP вече е използвало тези недвижими имоти, докато са били собственост на държавата, но не е било техен законен собственик. Законното прехвърляне на собствеността е предоставило на DPLP, различно от държавата предприятие, правата за собственост върху недвижимите имоти. Така DPLP е получило допълнителни ресурси в сравнение с положението преди прехвърлянето. Следователно тази мярка е предоставила избирателно предимство на DPLP.
(213)
При отсъствието на държавна гаранция DPLP не би получило заем при същите условия. Белгийските власти са сметнали, че пазарните лихвени проценти биха стигнали до 40 базисни пункта, докато платената на държавата премия е възлизала на 25 базисни пункта.
(214)
Съгласно Известие на Комисията относно прилагането на членове 87 и 88 от Договора за ЕО по отношение на държавните помощи под формата на гаранции (57) (точка 3.2, буква г) „поемането на риск обикновено би трябвало да бъде възнаградено с подходяща премия върху гарантираната или насрещно гарантираната сума. Когато цената, платена за гаранцията, е поне колкото съответната база за сравнение на премията за гаранция, която може да се намери на финансовите пазари, гаранцията не съдържа помощ. Ако на финансовите пазари не може да бъде намерена съответстваща база за сравнение на премията за гаранция, общият финансов разход за гарантирания заем, включително лихвения процент по заема и премията за гаранция, трябва да бъде сравнен с пазарната цена за подобен негарантиран заем“. Като се има предвид, че премията не изглежда да е съвместима с пазара, държавната гаранция е предоставила възможност на DPLP да получи финансиране с по-нисък разход от този, който по принцип би имало предприятието.
(215)
Следователно мярката е предоставила избирателно предимство на DPLP, равняващо се на разликата между лихвения процент, който DPLP би трябвало да плати при липсата на държавна гаранция, и действителния лихвен процент, плюс гаранцията, изплатената за премията. Полученото предимство е възлизало всяка година на 15 базисни пункта върху непогасената сума. Следователно предимството може да бъде оценено на 1,5 млн. евро за целия период на заема.
6.3.1.2. Наличие на държавни ресурси
(216)
Годишната компенсация за УОИИ е била финансирана от бюджета на белгийската държава в съответствие с последователно сключените договори за управление между DPLP и белгийската държава. Според информацията, предоставена от белгийската държава, капиталовата инжекция през 1997 г. de facto представлява компенсация за УОИИ и поради това е включена в тази част от решението.
(217)
Данъчните облекчения са довели до намаление на данъчните приходи за държавата поради намалението на приходите, които тя би получила, ако въпросните облекчения не съществуваха. Следователно те включват прехвърляне на държавни ресурси, което представлява загуба на данъчни приходи за белгийската държава.
(218)
Прехвърлените на DPLP недвижими имоти преди това са били собственост на държавата. Тя е отстъпила собствеността върху тях на DPLP, като по този начин е намалила собствените си активи и е увеличила тези на DPLP. Следователно мярката представлява прехвърляне на държавни ресурси.
(219)
Свързаната със заема гаранция е била предоставена от държавата, която е поела съответните рискове със собствения си бюджет без насрещна престация; следователно тя представлява държавни ресурси под формата на отказ от приходи.
(220)
Приходите, получени от услугите за разпространение на пощенски пратки, не представляват държавни приходи съгласно решението по дело Preussen Elektra (58), като се има предвид, че плащаните от потребителите цени се финансират с техни собствени средства, които не се контролират от държавата.
(221)
Независимо от това, за целите на оценката на съвместимостта тези приходи са пряко свързани с предоставянето на услуга от общ интерес в пощенския сектор и поради тази причина трябва да бъдат взети предвид съгласно точка 17 от рамката за УОИИ и член 7 от Директива 97/67/ЕО за целите на определянето на необходимостта от и пропорционалността на компенсацията.
6.3.1.3. Нарушаване на конкуренцията и засягане на търговията между държавите членки
(222)
Мерките могат да засегнат търговията между държавите членки поради причините, посочени в съображение 156.
6.3.1.4. Обобщение на мерките за помощ
(223)
Поради изложените в съображения 193-222 причини, следните мерки представляват държавни помощи по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС:
а)
годишна компенсация за УОИИ (1992-2010 г.);
б)
капиталова инжекция през 1997 г.;
в)
освобождаване от данък сгради (1992-2005 г.);
г)
прехвърляне на недвижими имоти през 1992 г.;
д)
предоставена държавна гаранция през 2004 г.
6.3.2. Съществуваща помощ по смисъла на член 108, параграф 1 от ДФЕС
(224)
Някои от разгледаните в случая мерки биха могли да се считат за съществуващи помощи по смисъла на член 108, параграф 1 от ДФЕС.
6.3.2.1. Освобождаване от корпоративен данък и от данък сгради
(225)
DPLP е освободено от корпоративен данък и от данък сгради, когато все още е било публична администрация, т.е. преди 1971 г. и преди присъединяването на Белгия към ЕИО. Оттогава това не е променено. Следователно тези мерки представляват съществуващи помощи.
(226)
Освобождаването от корпоративен данък е преустановено през 2005 г., докато освобождаването от данък сгради продължава да се прилага.
6.3.2.2. Либерализация на пазара на пощенски услуги
(227)
Според белгийските власти всички мерки, които предхождат либерализацията на пазарите на пощенски услуги през 1999 г., следва да се считат за съществуващи помощи. При все това от въпросните мерки са се възползвали всички дейности на DPLP, предприятие, действащо на конкурентни пазари (като пазарите на разпространението на колетни пратки и финансови услуги) много преди влизането в сила на Директива 97/67/ЕО през 1999 г. Следователно, съгласно решението по делото Alzetta (59), не може да се счита, че подобна помощ се превръща в съществуваща помощ поради развитието на вътрешния пазар: тя може да се счита за съществуваща помощ за даден получател, доколкото същият е извършвал дейности единствено на пазари, които не са били отворени за конкуренцията, когато помощта е била приведена в действие.
(228)
Следователно този аргумент не може да бъде приет от Комисията.
6.3.2.3. Десетгодишен давностен срок
(229)
Твърдението, според което десетгодишният давностен срок би трябвало да започне да тече от започването на настоящата официална процедура по разследване през 2009 г., също не следва да бъде прието. Произнесеното от Общия съд решение през 2009 г. не е анулирало всички предходни действия по разследване. От него само се разбира, че тези действия би трябвало да насърчат Комисията да започне официална процедура по разследване (60).
(230)
От друга страна, тъй като Комисията е извършила първото си действие по разследване на 23 декември 2002 г., когато е изпратила първото си искане за сведения до белгийските власти, приведените преди 23 декември 1992 г. мерки следва да се считат за съществуващи помощи.
6.3.3. Съвместимост на компенсацията за УОИИ в съответствие с член 106, параграф 2 от ДФЕС
(231)
Съвместимостта на компенсацията за УОИИ е оценена в съответствие с член 106, параграф 2 от ДФЕС и рамката за УОИИ. Рамката за УОИИ се прилага от влизането си в сила на 29 ноември 2005 г. Като се има предвид, че по същество тя се състои от кодификация на правила, които са съществували още преди влизането ѝ в сила, позоваване на последните ще се прави при оценката на мерките, които предхождат влизането ѝ в сила.
6.3.3.1. Обхват на оценката, определен въз основа на възлагането в договорите за управление
(232)
В мнението си белгийските власти и DPLP категорично се противопоставят на това, че Комисията, съгласно по-рано възприетия подход на оценка в други дела за незаконно изплащани в миналото помощи, извършва общ анализ на предоставената на DPLP помощ за целия период, което предполага, че тази помощ е финансирала без разграничение всички задачи за обществена услуга, възложени на предприятието. Белгийските власти и DPLP подчертават, че в конкретния случай, противно на това, което се забелязва в други дела, в сключените от тях договори за управление строго се ограничава обхватът на дейностите на DPLP, които следва да получават помощ, както и сумите на помощта, които могат да се искат за тези дейности (61).
(233)
Комисията счита, че в разглежданите договори за управление строго се определят съответните права и задължения на държавата и на получателя на помощта, като се посочват параметрите за изчисляване на компенсацията, на която последният може да има право за посочените в договорите конкретни дейности и периоди. Поради това Комисията ще основава оценката си на разпоредбите на различните договори за управление.
(234)
УОИИ, за които следва да се контролира съвместимостта на помощта, са определени в установените от държавата членка възлагания. Задачите за обществена услуга, които следва да изпълнява DPLP, са му възложени чрез последователни административни актове, с които на около всеки пет години се одобряват подписваните с държавата договори за управление. Тези договори доразвиват и допълват разпоредбите на националния закон за пощите.
(235)
Всеки следващ договор за управление представлява отделно възлагане, в което се описват задачите за обществена услуга, възложени на DPLP, и се определя продължителността на периода на възлагане, както и параметрите, чрез които се изчислява платимата от държавата компенсация. В договорите за управление се уточняват дейностите, които се вземат предвид при изчисляването на размера на предоставената от държавата финансова компенсация.
(236)
Съвместимостта на мерките за помощ следва да се оцени в съответствие с член 106, параграф 2 от ДФЕС, тъй като компенсацията е била отпусната за финансиране на разходи, направени за изпълнението на задачи за обществена услуга. Компенсацията би била съвместима, ако не компенсира прекомерно допълнително направените от DPLP разходи по изпълнението на задачите за обществена услуга, които са му възложени чрез договорите за управление, и ако включва разумна печалба. Всяка свръхкомпенсация подлежи на възстановяване.
(237)
Обхватът на оценката на свръхкомпенсацията включва УОИИ, за които разпоредбите на последователните договори за управление предвиждат компенсация.
(238)
Важно е да се отбележи, че между последователните договори за управление има някои разлики. Следователно свръхкомпенсацията следва да се изчислява според конкретните параметри, определени за всеки от договорите.
(239)
В първия договор за управление (1992-1996 г.) компенсацията за УОИИ обхваща всички обществени услуги. Разпоредбите на първия договор за управление не разпределят компенсацията между отделните обществени услуги, според които може да има или не право на компенсация по силата на посочения договор.
(240)
Следователно трябва да се счита, че предвидената в този договор компенсация покрива допълнително направените разходи за изпълнението на всички задачи за обществена услуга, без разграничение. За този период контролът на евентуалната свръхкомпенсация ще засегне всички мерки за обществени услуги: универсалната пощенска услуга (задължение за предоставяне на универсална услуга/ЗПУУ), както и разпространението на печатни издания и други задачи, възложени на DPLP.
(241)
Противно на първия договор за управление, във втория, третия и четвъртия договор за управление помощите са запазени за определени УОИИ, посочени в договорите. УОИИ, за които може да има право на компенсация, са: разпространението на ежедневни и периодични издания, както и останалите обществени услуги, изброени в съображение (33). Клаузите за определяне на услугите, които се ползват от подпомагане, са включени в договорите за управление: член 7 от втория договор за управление, член 15 от третия договор за управление и членове 12 и 13 от четвъртия договор за управление.
(242)
Универсалната пощенска услуга обаче не се ползва от никаква компенсация съгласно договорите за управление, с изключение на първия.
(243)
Приходите и разходите, свързани с универсалната пощенска услуга, не се вземат предвид при изчисляването на свръхкомпенсацията, освен когато това е целесъобразно, за допълнителните печалби от запазения сектор (62).
6.3.3.2. Изчисляване на свръхкомпенсацията
(244)
Поради разликите между посочените в съображения 239-243 възлагания за обществена услуга, евентуалната свръхкомпенсация се изчислява по различен начин за първия договор за управление и за последващите три договора за управление.
(245)
Освен покриването на разходите, направени за изпълнението на задълженията за обществена услуга, в рамката за УОИИ се предвижда и компенсация с разумен коефициент на възвръщаемост (63).
(246)
В точка 18 от рамката за УОИИ е постановено, че разумната печалба „следва да се разбира като коефициент на възвръщаемост на собствения капитал с отчитане на риска - или липсата на риск - за предприятието във връзка с интервенцията от страна на държавата членка, особено ако последната предоставя изключителни или специални права. По принцип този коефициент не трябва да надвишава средния коефициент за съответния сектор през последните години. Ако в сектора няма предприятия, съпоставими с това, на което е възложена услугата от общ икономически интерес, може да се направи съпоставка с предприятия в други държави членки, или - ако е необходимо - с предприятия от други сектори, като се отчитат специфичните особености на всеки сектор. При определяне на това, кое представлява разумна печалба, държавата членка може да въведе стимулиращи критерии, свързани например с качеството на предоставяната услуга или повишаването на производствената ефективност.“
(247)
Следователно съответното равнище на разумна печалба трябва да се избира, като се отчитат различни параметри, и по-специално средният коефициент за въпросния сектор, рискът, свързан с дейностите на предприятието, и ако се налага, стимулиращите критерии, свързани с разглежданото дружество.
(248)
За да установи разумно равнище на печалба, Комисията се основа на различни експертни проучвания, подробно изложени по-долу. Въз основа на тези проучвания и на равнището на риск за всеки договор за управление Комисията определи набор от равнища на разумна печалба за DPLP, които, от една страна, се отнасят за разпространението на пощенските пратки, а от друга - за разпространението на печатни издания за всеки от четирите договора за управление. Общото между тези проучвания е, че в тях се прави опит да се определят групи от достатъчно сравними предприятия по отношение на дейностите и рисковия профил с разглеждания заварен пощенски оператор, както и да се установи референтно равнище на печалба за същия според наблюдаваната печалба в сравнимите предприятия.
(249)
Що се отнася по-специално до риска, Комисията държи да подчертае, че през целия разглеждан период DPLP е било изправено пред слаба конкуренция за голяма част от дейностите си или защото е разполагало със законно защитен монопол (приложим към повечето услуги за разпространение на пощенски пратки), или защото е имало господстващо положение, характеризиращо се с високи пазарни дялове и пречки за навлизане, създадени чрез субсидирането на ниски цени по отношение на разходите (например разпространението на печатни издания). Според Комисията този аспект следва да бъде отчетен във всички сравнителни проучвания по отношение на дружества, които чрез извършването на услуги, подобни на тези на DPLP, е трябвало да извършват дейността си в конкурентна среда.
(250)
Освен това степента на излагане на риск на един заварен пощенски оператор зависи основно от характеристиките на въведения от публичните органи регулаторен механизъм.
(251)
По отношение на разпространението на пощенските пратки - сектор, в който задължението за универсална услуга на DPLP е било финансирано посредством цените на пощенските марки (64) - Комисията счита, че рискът е бил много различен според това дали цените на пощенските марки са били по-често или по-рядко коригирани от регулаторния орган (например в началото на всяка година или винаги, когато се е налагало), за да може да се осигури постоянно покриване на нетните разходи на задължението за универсална услуга, или според това дали цените на пощенските марки (65) са били предварително определяни за продължителен период (например за четири или пет години напред) чрез дългосрочен договор (66). Първият начин на ценово регулиране е насочен към това да се минимизира рискът за предприятието, доколкото цените на пощенските марки се коригират достатъчно често, така че да се поддържа постоянно финансово равновесие между приходите и разходите. Този вид регулиране защитава маржа на печалбата на дружеството срещу несигурността. Вторият начин води до по-висок риск, тъй като излага оператора на последиците от колебанията в приходите и разходите за продължителен период.
(252)
По същия начин, що се отнася до разпространението на печатни издания (задължение за универсална услуга, финансирано чрез финансови компенсации), разликата е значителна според това дали компенсацията се основава на действителни нетни разходи (действително понесени нетни разходи) или на предвидени за продължителен период нетни разходи. По този начин плащаната под формата на фиксирана сума компенсация за покриване на очакваните за продължителен бъдещ период нетни разходи излага оператора на всички промени в приходите и разходите. Тогава операторът е изправен пред по-висок риск, отколкото в случая на пълна компенсация въз основа на впоследствие определените приходи и разходи.
(253)
Ако договорът, който обвързва оператора и публичните органи, е такъв, че обществената услуга е съпътствана от известен риск, например тъй като излага заварения оператор на сериозни промени в приходите и разходите, разумната печалба, на която има право завареният оператор, следва да бъде пропорционална на съответното равнище на риска. Напротив, ако договорът между заварения оператор и публичните органи е такъв, че обществената услуга не е съпътствана от значителен риск, разрешената разумна печалба също следва да бъде малка.
(254)
Освен това Комисията отбелязва, че равнището на риска за дружеството и равнището на компенсациите, на които то има право за целите на производствената ефективност, са тясно свързани. По този начин публичните органи могат предварително да определят фиксирано равнище на компенсация, чрез което се прогнозира и се включва производствената ефективност, която предприятието би трябвало нормално да достигне през времетраенето на възлагането. Като излага дружеството на всички колебания в приходите и разходите, договорът го стимулира да стане по-ефективно и да подобри съотношението между разходи и ефективност. Едновременно с това, за него рискът е по-голям. До известна степен риск и стимули за ефективност вървят ръка за ръка. По същия начин предварително определен ценови праг за продължителен период по принцип стимулира още повече ефективността, но е по-рисков за съответното дружество.
(255)
За да разгледа въпроса за равнището на разумната печалба на DPLP, Комисията се основава на няколко експертни проучвания:
(256)
Проучване на WIK: в рамките на дело C 36/2007, процедура за държавна помощ, свързана с германския пощенски оператор Deutsche Post AG (наричан по-долу „DP“), Комисията поиска от WIK Consult да направи проучване на съответното равнище на разумна печалба за заварените пощенски оператори (67) (наричано по-долу „проучването WIK“). Съответните аспекти на проучването на WIK са предоставени на Белгия на 25 март 2010 г. и на 7 февруари 2011 г. Комисията получи мнението на Белгия относно проучването на WIK на 23 април 2010 г. и на 1 март 2011 г.
(257)
Проучване на Deloitte: на 23 април 2010 г. Комисията получи проучване, осъществено от дружеството Deloitte (68) (наричано по-долу „проучването Deloitte“), в което последната излага становището си относно равнището на разумна печалба, което следва да бъде прието за универсалните услуги на DP. Това проучване е предадено на Белгия на 9 декември 2011 г. Комисията получи мнението на Белгия относно проучването Deloitte на 26 декември 2011 г.
(258)
Проучване на CRA: на 1 март 2011 г. Белгия представи проучване на Charles Rivers Associates (69), в което се оспорва проучването на WIK (наричано по-долу „CRA“).
(259)
В това проучване WIK определя референтна разумна печалба за DP. По-конкретно WIK анализира най-напред задачите и риска за DP и заключава, че предприятието изпълнява главно рутинни задачи и предприемаческият риск за него е ограничен (70). Въз основа на този анализ WIK избира предприятията за целите на сравнението, т.е. определя състава на референтните групи, чрез които да се определи референтната разумна печалба. Като цяло WIK подчертава, че възприетата процедура за оценка отчита принципите на типовата методология, използвана за референтните стойности на рентабилността в цената на прехвърляне (71). Подобна методология се прилага не само при националната законова уредба в областта на цените на прехвърляне, но и при принципите на ОИСР в областта на цените на прехвърляне (наричани по-долу „принципите на ОИСР“) (72).
(260)
WIK прилага различни инструменти за измерване на рентабилността и разграничава процента на възвръщаемост на капитала (IRR), основан на паричните потоци и считан като теоретично правилен инструмент за измерване на рентабилността на една дейност, и други показатели, извлечени от счетоводните данни (възвръщаемост), като възвръщаемостта на вложения капитал (ROCE), възвръщаемостта на собствения капитал (ROE), възвръщаемостта на активите (ROA) и възвръщаемостта на продажбите (ROS) (73). Както е разяснено в глава 5 от проучването, в разглеждания случай WIK предлага за показател за рентабилността да се използва възвръщаемостта на продажбите. Едно от предимствата на този инструмент е, че не зависи от счетоводните данни за печалбата (EBIT (74)) и за продажбите - две пера, които лесно се наблюдават в счетоводството на дружеството. Освен това чрез използването на възвръщаемостта на продажбите се избягва оценката и разпределянето на активи между различните услуги, което би било необходимо за референтен показател, базиран на капитала, като възвръщаемостта на собствения капитал и възвръщаемостта на вложения капитал, и обикновено представлява трудна задача. WIK посочва също, че се препоръчва референтен показател, основан на възвръщаемостта на продажбите, ако предприятията, за целите на сравнението и дружеството, предмет на проучването, са от един и същ отрасъл/промишлен сектор, което е гаранция за хомогенността на структурата на EBIT и на продажбите.
(261)
По отношение на състава на референтната група WIK заключава, че е необходимо да се намери компромис между сравнимостта на предприятията в извадката и нейния размер. WIK е против включването в извадката на заварени европейски пощенски оператори, тъй като цените им са били регулирани на затворен за конкуренцията пазар в повечето държави през целия разглеждан период. По същата причина броят на дружествата, които се конкурират пряко със заварените пощенски оператори, е съвсем ограничен. Основно става въпрос за съвсем малки дружества. За да получи балансирана група от сравними предприятия, WIK включва едновременно преките конкуренти на националните пазари и големите многонационални оператори като международните дружества за експресни пратки (UPS, FedEx, DHL), които извършват по-рискови и по-капиталоемки дейности, отколкото заварен пощенски оператор на защитен национален пазар.
(262)
По отношение на въпроса за компромиса между сравнимостта и размера на извадката WIK предвижда три референтни групи: i) референтна група I, или ограничен сектор на колетни пратки, която включва главно активни дружества като доставчици на услуги за колетни пратки (10 дружества, считани за силно сравними с доставчиците на универсална пощенска услуга); ii) референтна група II, или разширен сектор на колетни пратки, която включва дружества, чиято основна дейност може да е свързана с други услуги, като услугите за пощенски пратки (26 дружества с малко по-ниска степен на сравнимост), и iii) референтна група III, която включва също дружества от сектора на наземния транспорт (1 163 дружества с ниска сравнимост) (75). Според WIK този подход засилва статистическата валидност на окончателното сравнително проучване.
(263)
Един от приложените критерии за избор към всички референтни групи се отнася до размера на дружеството; взети са предвид само дружествата с приходи над 3 млн. евро (76). Що се отнася до периода, обхванат от данните, надеждни данни е имало единствено за периода 1998-2007 г., а за периода за 1990-1997 г. са използвани интерполации със задна дата (77).
(264)
Освен това WIK продължава приетия анализ по отношение на цените на прехвърляне, като се основава на концепцията за интерквартилния размах (78), за да смекчи ефекта от крайните стойности и за да определи равнище на разумна печалба.
(265)
WIK получи следните резултати за периода 1998-2007 г.:
а)
референтна група I: 25-и процентил, равен на -0,42 %, 75-и процентил, равен на 6,72 %, и медиана (50-и процентил), равна на 3,86 %;
б)
референтна група II: 25-и процентил, равен на 0,45 %, 75-и процентил, равен на 6,77 %, и медиана (50-и процентил), равна на 3,48 %;
в)
референтна група III: 25-и процентил, равен на 0,64 %, 75-и процентил, равен на 5,57 %, и медиана (50-и процентил), равна на 2,59 %.
(266)
WIK заключава, че разширеният сектор на колетни пратки, т.е. референтна група II, е по-подходяща група за сравнение, тъй като получените резултати са сравнително стабилни във времето в сравнение с другата референтна група (ограничен сектор на колетните пратки), и защото този сектор е функционално по-близък до дейностите, свързани с куриерските услуги и колетните пратки, отколкото другата референтна група (сектор на наземния транспорт).
(267)
Направена е и друга корекция, за да се получи горна граница на разумната печалба на DP, основана на анализа на предприемаческия риск за предприятието в сравнение с референтната група. На тази основа WIK предлага за горна граница на разумната печалба на DP стойността от 3,48 %, която съответства на средната възвръщаемост на продажбите на референтна група II. Като избира по-скоро медианата, а не 75-ия процентил за по-висока стойност на разумната печалба, WIK иска да отрази факта, че дружествата от извадката поемат по-висок риск, отколкото заварените пощенски оператори, като се има предвид, че тези дружества не се ползват с никакви специални права.
(268)
Белгийските власти считат използваната в доклада на WIK методология за неправилна и представят различни документи (писма, становища и доклади) на 23 април 2010 г., 1 март 2011 г., 14 юни 2011 г., 5 август 2011 г., 10 август 2011 г., 14 декември 2011 г. и 19 декември 2011 г., като опровергават подхода в доклада на WIK и представят свой собствен метод за определяне на референтната разумна печалба.
(269)
В изпратено становище на 5 август 2011 г. белгийските власти по същество изтъкват, че използваната в проучването WIK извадка не е била представителна за дейността, размера, рисковия профил и референтния период. Белгия твърди, че е много трудно извадката да бъде приета за легитимна въз основа на критериите, изложени в точка 18 от рамката за УОИИ.
(270)
В същото становище Белгия изтъква също, че би било логично да се направи разграничение между маржа на печалбата от дейности със значително различаващо се равнище на риск: белгийските власти изтъкват, че ако разпространението на печатни издания и разпространението на пощенски пратки са дейности с различен рисков профил, би било уместно да се използват различни равнища на разумна печалба.
(271)
Освен това белгийските власти твърдят, че е налице повишаване на производителността на дейностите на DPLP и че Комисията следва да вземе предвид този факт при определянето на равнището на разумна възвръщаемост, както е предвидено в точка 18 от рамката за УОИИ. Белгийските власти подчертават, че DPLP е станало рентабилно след многобройни реформи и след като дълго време е било на загуба. Разходите на DPLP са били съкратени именно благодарение на закриването на пощенски клонове. Делът в размер на 50 %, притежаван от частни инвеститори от 2006 г., е довел до нова култура, насочена към ефективност. Според белгийските власти подобна повишена производствена ефективност би трябвало да се вземе предвид при определянето на равнището на разумна възвръщаемост по отношение на DPLP.
(272)
На 1 март 2011 г. белгийските власти изпратиха на Комисията доклад, изготвен от Charles River Associates (CRA), в който се отправят критични забележки към проучването на WIK и се предлага друг метод за оценяване на разумната печалба на DPLP.
(273)
По отношение на състава на съдържанието CRA изтъква, че трите извадки на WIK включват много на брой, но малки по размер дружества, чийто рисков профил не е сравним с този на пощенски оператор от голям мащаб. CRA оспорва заключенията на WIK, че предоставянето на услуги за писмовни пратки от въпросния заварен пощенски оператор съдържа нисък риск, както и че включените в референтните групи дружества дават възможност за подходящи сравнения.
(274)
CRA привлича вниманието именно върху взаимовръзката между структурата на разходите на едно предприятие (по отношение на дела на фиксираните и променливите разходи) и поетия търговски риск. CRA изтъква, че един пощенски оператор със задължение за универсална услуга е изправен пред по-големи фиксирани разходи и следователно в по-голяма степен е изложен на намаляване на търсенето в сравнение с дружество с по-ниски фиксирани разходи. Освен това CRA подчертава разликата между възвръщаемостта на продажбите на малките и големите предприятия от групите на WIK (79), от което се подразбира, според него, за съществуването на системни разлики между малките дружества за куриерски услуги и по-големите предприятия като UPS и FedEX, които би могло да се обяснят с различната структура на разходите.
(275)
CRA също така анализира по-подробно характеристиките на някои малки дружества за куриерски услуги в извадката на референтна група I на WIK и заключава, че рисковият им профил не е сравним с този на пощенски оператор от голям мащаб. CRA също така счита за неподходящо да се увеличава размерът на тази вече трудно сравнима извадка с добавянето на още по-малко сравними предприятия.
(276)
CRA отхвърля аргумента на WIK, според който заварените европейски пощенски оператори не би следвало да бъдат включени в извадката, тъй като печалбите им са се определяли не на конкурентна основа, а от ценовото регулиране, като рискът е, че тези заварени пощенски оператори в резултат на ценовото регулиране са могли да генерират прекомерни печалби. CRA изтъква, че след като за целите на сравнението отхвърля другите заварени пощенски оператори, WIK се основава на теоретичната хипотеза, според която на тези заварени оператори би могло да се наложи да прилагат прекомерно високи цени, но без да представи емпирични доказателства в подкрепа на твърдението си. В това отношение CRA подчертава, че предвид прилаганите в повечето държави членки механизми за ценово регулиране, като например ценовите прагове (80), най-големите наблюдавани печалби биха били в резултат по-скоро на повишаването на производителността, отколкото на високите цени.
(277)
CRA изтъква, че естественият метод на изчисление на разумен марж на печалбата на DPLP за задълженията му за обществена услуга би следвало да се основава на наличните данни за маржовете на печалбата, реализирани от куриерските дейности на другите пощенски оператори от Западна Европа. Това е много по-естествено, тъй като въпросните обществени услуги са преди всичко услуги за писмовни пратки и данните за маржовете на печалбата, реализирани от свързаните с пощенските пратки операции на другите пощенски оператори от Западна Европа, са пряко достъпни и не разкриват каквото и да било прекалено благоприятно ценово регулиране.
(278)
CRA изтъква по-специално, че анализът би следвало да се основава на маржовете EBIT (ROS), реализирани от куриерските дейности на пощенските оператори от Западна Европа, които предоставят секторни сведения за маржовете EBIT от куриерските си дейности (ако секторните сведения за маржовете EBIT не са предоставени) или за общите маржове EBIT на пощенските оператори от Западна Европа, над 75 % от приходите на които са от куриерски услуги. CRA изключва извадката на операторите от Източна Европа поради относителната им неефективност в сравнение с пощенските оператори от Западна Европа.
(279)
Следователно анализът на CRA се основава на извадка от 11 пощенски оператори от Западна Европа за периода 2002-2009 г. (общо 73 наблюдения). Средната възвръщаемост на продажбите от тази извадка е […] %, медианата - […] %, 75-ият процентил е равен на […] % (81). CRA изчислява както пресечената средна стойност ([…] %), така и средната стойност по метода на Winsor ([…] %), които, подобно на медианата, не са засегнати от крайните стойности (82).
(280)
По отношение на определението за референтна стойност на разумен марж на печалбата CRA изтъква, че използването на средни стойности поражда методологични проблеми. CRA обяснява, че поради промените в наблюдаваните маржове на печалбата в извадката, критичният праг за определяне на прекомерна рентабилност би трябвало да е по-висок от средната стойност или всяка друга централна средна величина и би трябвало например да е равен на 75-ия процентил. Според CRA, един такъв подход би подхождал на използвания в разследванията метод за цените на трансфер, който се изразява в базиране на размах (например интерквартилен размах или други процентили).
(281)
На 14 декември 2011 г. белгийските власти представиха на Комисията документ, съдържащ становището на DPLP относно поеманите от пощенските оператори рискове, и предложиха методология за изготвяне на инструмент за измерване на рисковата премия, който, в допълнение към възвръщаемостта на безрисковите продажби, би дал разумно равнище на възвръщаемостта на продажбите.
(282)
В документа не се обяснява как възвръщаемостта на безрисковите продажби (изразена спрямо ROS) би могла да се определи в случая, нито се изяснява точно какво би трябвало да представлява разумна възвръщаемост на продажбите според предложената методология. В анализа се набляга по-скоро на оценката на различните рискове и изчисляването на рискова премия, която отразява всички видове рискове.
(283)
Белгийските власти отдават най-голямо значение по-специално на три големи категории риск - секторният риск, свързаният с услугата риск и договорният риск - и обичайните видове рискове за всяка категория, на които са изложени пощенските оператори. Методологията на оценяване на рисковата премия предвижда: i) определянето на „максимална рискова премия“ (83); ii) разделянето на отчитания период на договорни периоди, за да се разграничат свързаните с всеки договор рискове; iii) използването на опростена скала за оценка на всеки договорен период (нисък, среден или висок); iv) преобразуването на дадените оценки на всеки риск в обща оценка за всяка от трите големи категории рискове, и v) преобразуването на общите оценки в рискови премии, сумата от които представлява общата рискова премия.
(284)
Също така са посочени примери, които да докажат, че DPLP поема рискове, които надвишават средните. По този начин белгийските власти твърдят, че DPLP е изправено пред по-висок риск, свързан с обемите, тъй като получава значителна част от своите приходи от „куриерската“ си дейност, а тяхната разходна структура се характеризира със силна липса на гъвкавост поради по-високия дял на фиксираните разходи от средното равнище. Други вид риск, считан за по-висок за DPLP, е рискът, свързан със сигурността. Според анализа това се дължи на факта, че DPLP е един от малкото европейски пощенски оператори, който разнася по домашен адрес пенсиите в брой.
(285)
Въз основа на оценката на отделните рискове белгийските власти заключават, че четвъртият договор за управление съдържа по-високо равнище от трите вида риск, докато първият, вторият и третият договор се характеризират със средно рисково равнище (единственото изключение е секторният риск, който се счита за нисък за първия договор). Белгийските власти посочват други примери как да се преобразува в рискова премия горепосочената класация на отделните рискове, като се основават на различни стойности за „максималната рискова премия“.
(286)
Проучването Deloite, посочено по-горе в съображение 257, по много от точките се доближава до проучването на WIK:
1.
и двете използват една и съща методология за проучване на сравними дружества по отношение на функциите и риска във финансовите бази данни;
2.
и двете предлагат възвръщаемостта на продажбите за най-подходяща референтна рамка за определяне на референтната печалба (поради липса на данни има разлики в счетоводното третиране между отделните дружества);
3.
накрая, доставчиците на универсална пощенска услуга са изключени от групата на сравними предприятия, тъй като работят главно на регулирани пазари и се ползват с изключителни права.
(287)
По отношение на групата сравними предприятия главната разлика между проучването на WIK и проучването Deloitte се отнася до размера на разглежданите дружества. Deloitte включва в извадката си само дружества с годишни приходи над 100 млн. евро (84). Това ограничение се обяснява с анализа му на спецификата на дейностите, свързани с предоставянето на универсална услуга, и съответните търговски и пазарни рискове (85).
(288)
Deloitte счита по-специално, че дружествата от пощенския сектор и сектора на колетните пратки, които използват огромни и сложни мрежи за събиране и разпространение, логично могат да се сравняват с DP. Като се имат предвид икономиите от мащаба, обхвата и гъстотата, които преобладават в пощенските мрежи, както и високият дял на оперативните разходи в сравнение с капиталовите, както и свързаните с тях рискове (като свързания с обемите риск, риска от заместване с електронната поща), големите предприятия, които предлагат разнообразни продукти в пощенския сектор и сектора на колетните пратки, са по-подходящи за сравнение, отколкото малките предприятия за куриерски услуги. Дружества за транспортиране на стоки и логистика също биха могли - в по-малка степен - да послужат за сравнение, тъй като те използват същите активи.
(289)
За да илюстрира важността на размера на дружествата, Deloitte сравнява своята извадка с извадката на референтна група II на WIK. Deloitte отбелязва, че средната възвръщаемост на продажбите в извадката на WIK чувствително се различава между групите с дружества с различен размер (което става ясно от броя на служителите) (86). Deloitte изтъква, че в неговата извадка (основана на по-големите дружества), напротив, няма тясна връзка между мащаба и възвръщаемостта на продажбите.
(290)
След приключване на подбора на извадката Deloitte основава анализа си на 7 пощенски дружества и дружества за колетни пратки, 18 логистични дружества и 19 дружества за транспортиране на стоки. Що се отнася до пощенския сектор и сектора на колетните пратки, малката група от седем сравними дружества включва големи многонационални оператори за експресни пратки, като UPS, FedEx и TNT Express, както и няколко пощенски оператори, главно от САЩ и Обединеното кралство (87). По принцип всички данни обхващат периода 1990-2007 г., но данните за първите три години са все пак много ограничени и поради това Deloitte счита, че резултатите за тези години са с по-ниска степен на надеждност (88).
(291)
Deloitte разглежда освен това предимствата и недостатъците на много други инструменти за измерване на рентабилността. В случая поради практически затруднения, свързани с получаването на подходящи данни за паричните потоци, се отхвърля използването на процента на възвръщаемост на капитала. Отхвърля се и използването на възвръщаемостта на вложения капитал или на възвръщаемостта на собствения капитал, например поради разлики между дружествата в областта на осчетоводяването на разходите и капиталовата структура (последната има важно значение за възвръщаемостта на собствения капитал). Възвръщаемостта на активите също се счита за неподходяща, тъй като е насочена към всички активи. Ето защо Deloitte предлага да се избере възвръщаемостта на продажбите, но подчертава, че като се има предвид, че последната не измерва пряко възвръщаемостта на капитала, може да се използва за сравнителни изследвания само ако сравняваните предприятия имат близка капиталоемкост.
(292)
При все това Deloitte изчислява възвръщаемостта на собствения капитал (както и възвръщаемостта на собствения капитал при пазарна стойност и възвръщаемостта на активите) за малка подизвадка от шест дружества, но заключава, че диапазонът и варирането на възвръщаемостта на собствения капитал може да отразяват различни фактори, което изисква предпазливо тълкуване, и вредѝ на уместността ѝ като референтен показател. Сред тези фактори Deloitte подчертава значението на капиталоемкостта. Deloitte изтъква, че по отношение на капиталоемкостта универсалната услуга на DP е по-близка до тази например на UPS и на FedEx, отколкото до тази на оператори на транспортиране на стоки като Kuehne&Nagel или Wincanton.
(293)
Deloitte подчертава и значителните разлики в рентабилността между дружествата в течение на времето, както и в различните сектори и между тях. Тези разлики според Deloitt оправдават използването по-скоро на рамки за разумна печалба, отколкото на единна средна стойност. Подобен подход също така би бил подходящ предвид необходимостта да не се санкционират по-високите получени резултати от средното равнище в резултат на повишената ефективност.
(294)
Събраните от Deloitte резултати по сектори и за всички сектори са обобщени в таблица 22 от проучването Deloitte. Следователно:
а)
в пощенския сектор и сектора на колетните пратки за периода 1998-2007 г. средната стойност на годишните средни стойности на възвръщаемостта на продажбите е 8,1 %, средната стойност на медианите на възвръщаемостта на продажбите - 7,4 %, средният годишен 25-и процентил - 4,8 % и средният годишен 75-и процентил - 12 %;
б)
за всички сектори за периода 1990-2007 г. средната стойност на годишните средни стойности на възвръщаемостта на продажбите е 6 %, средната стойност на годишните медиани на възвръщаемостта на продажбите - 5,4 %, средният годишен 25-и процентил - 3,6 % и средният годишен 75-и процентил - 8,1 % (89).
(295)
За референтен показател Deloitte предлага стойност, основана на средната стойност на годишните средни стойности на възвръщаемостта на продажбите, равна на 7,9 % (90); за да отрази наблюдаваната разлика на възвръщаемостта на продажбите, Deloitte определя и диапазон за разумна възвръщаемост на продажбите, основана на годишния интеквартилен размах (91).
(296)
Избирането на подходяща извадка от сравними предприятия за заварените пощенски оператори е сложна задача. От само себе си се разбира, че най-много трябва да се внимава при избирането на група предприятия, които могат да послужат за сравнение на търговските дейности и риска.
(297)
Общото между проучванията на WIK и Deloitte е, че те са насочени към търговски дружества, които развиват сравними дейности с тези на DPLP, като изключват заварените пощенски оператори от сравнителната извадка. Обратно, CRA използва сравнителна извадка, съставена единствено от европейски заварени пощенски оператори.
(298)
Комисията споделя становището на WIK и на Deloitte, според което печалбите на заварените пощенски оператори (използвани в сравнителното проучване на CRA) на практика не са при обичайни пазарни условия, а са резултат до голяма степен от избора на други държави членки в областта на регулирането. Ето защо те може да не отразяват правилно референтната възвръщаемост. В същото време, тъй като извадката на CRA включва заварени пощенски оператори от други европейски страни, изглежда това е извадката с предприятия, които се доближават най-много до DPLP. Поради това Комисията счита за уместно да се вземе предвид изцяло извадката на CRA, по-специално за да се проверят чрез съпоставяне референтните равнища на разумната печалба (възвръщаемостта на продажбите), определени въз основа на проучванията на WIK и на Deloitte.
(299)
Както в проучването на WIK, така и в проучването на Deloitte се признава, че трябва да е налице достатъчно голяма извадка, за да се направят съществени заключения за целите на сравнителното проучване. Затова те се основават на (относително) ограничена извадка от предприятия в пощенския сектор и сектора на колетните пратки и на по-широкообхватни извадки, които включват дружества от сектора на логистиката и сектора на транспортирането на стоки. Комисията признава, че е важно да има достатъчно голяма извадка за целите на статистиката. По отношение на позицията на CRA в това отношение, която оспорва ползата от увеличение на размера на извадката с добавяне на по-малко сравними предприятия, Комисията счита, че по-широкообхватните извадки, определени от WIK и особено от Deloitte, чрез възприетите методологии за избиране на извадки са достатъчно сравними, за да послужат като значими референтни групи за оценяването на печалбата на DPLP.
(300)
В проучването на WIK се прави опит да се определи референтна възвръщаемост на продажбите на базата на трите групи, създадени за целите на сравнението. Комисията обаче счита също, че проучването на WIK може да бъде атакувано по две различни, макар и свързани точки (92): i) използването от страна на WIK на извадки, които включват също голям брой малки дружества (93), които очевидно не са сравними със заварените пощенски оператори като DPLP; и ii) хипотезите на WIK относно равнището на риска, пред който е изправен пощенският оператор, предмет на разследването.
(301)
Комисията счита, че мащабът на дейностите, както и структурата на разходите на заварените пощенски оператори като DPLP (заедно с вида на въведения регулаторен механизъм) са съществени елементи за оценката на сравнителното проучване на равнищата на печалба.
(302)
Първо, ако фиксираните разходи са високи (и засягат например капиталовите разходи или други фиксирани разходи, свързани с мрежата), най-големите предприятия получават още по-големи икономии от мащаба и гъстотата в сравнение с малките. При сравнението на средната възвръщаемост на продажбите на големите и малките предприятия, включени в извадката на WIK, проучването Deloitte-II успява да докаже, че средната възвръщаемост на продажбите се увеличава с размера на предприятията (измерен по брой на служителите) (94). В действителност средната стойност на първия квартил (Q1) е най-ниска в трите извадки WIK (например само 0,75 % за извадката WIK II за периода 1998-2007 г.) (95), което може да отразява прекомерно висок дял на (най-малките) предприятията, които понасят загуби и полагат големи усилия, за да останат на пазара. С включването на толкова малки предприятия в извадките си (включително в основната извадка от референтна група II), WIK може би е подценило референтната възвръщаемост на продажбите, която вероятно имат по-големи и по-добре установени на пазара предприятия като DP или DPLP.
(303)
Второ, макар и основателно да посочва нискорисковия профил на оператора поради монополния характер на дейностите му, WIK явно не отчита в достатъчна степен значителните фиксирани разходи (в сравнение с променливите разходи), породени от задължението за универсална услуга, нито развитието на рисковия профил - фактори, които вероятно са довели до изменения във времето на регулаторния режим за оператора, по-специално между отделните периоди на регулиране (например различните договори за управление в случая на DPLP).
(304)
Делът на фиксираните разходи може да е висок не само поради високата капиталоемкост на едно предприятие (едно от текущите обяснения на високия размер на фиксираните разходи), но и поради затруднението му да адаптира общите си разходи предвид задължението му (свързано със задължението за универсална услуга) да поддържа широка разпространителска мрежа и неспособността му да намали разходите си за труд поради съществуващи трудови договори. Високият дял на фиксираните разходи (96) допълнително поставя под въпрос включването на малките дружества, чиято структура на разходите (съотношението фиксирани разходи/променливи разходи) очевидно е много различна (97).
(305)
Както се посочва във въведението, Комисията счита също, че степента на излагане на риск на един заварен пощенски оператор зависи до голяма степен от характеристиките на въведения от публичните органи регулаторен механизъм за финансирането на задължението за универсална услуга. Преминаването към система от ценови прагове в по-дългосрочен план по отношение на цените на пощенските марки (което се случва при DPLP през 2006 г.) води именно до чувствително увеличение на значението на риска, свързан с обемите. Съществуването на такъв риск разклаща хипотезата на WIK за присъщо ниския риск за дейностите на DPLP, поне за периода, характеризиращ се със система от ценови прагове.
(306)
Като се имат предвид изложените в съображения 286-295 доводи, Комисията счита, че за оценката на печалбата на DPLP извадките на Deloitte са по-добри от извадките на WIK, тъй като се ограничават до предприятия с по-висок минимален размер (годишен оборот над 100 млн. евро).
(307)
Същевременно все пак следва да се отбележи, че в някои аспекти подходът Deloitte съдържа и известни потенциални слабости и заключенията му трябва да се тълкуват с известна предпазливост.
(308)
По-специално извадките на Deloitte включват голям брой предприятия с капиталоемкост над приложимата за операторите на куриерски услуги (98). От методологична гледна точка използването на възвръщаемостта на продажбите като средство за оценка на печалбата се нуждае от сравнителна извадка на дружества с подобно равнище на капиталоемкост (тук определено като съотношение капитал/продажби). Работната хипотеза е, че дружествата с еднаква възвръщаемост на продажбите ще имат възвръщаемост на използвания капитал (ROE (99)), която е обратно пропорционална на съотношението капитал/продажби. Следователно използването на възвръщаемостта на продажбите за референтен показател изисква идентична капиталоемкост на включените в референтната група дружества. Макар да е трудно да се получат надеждни оценки на капиталоемкостта (100), вероятно дейностите за разпространение на пощенски пратки и разпространението на печатни издания са с по-малка капиталоемкост в сравнение с дейностите за експресни колетни пратки на големите многонационални предприятия като UPS, TNT, FedEx и DHL (101). Следователно е възможно показателят за разумна печалба, определен въз основа на извадките Deloitte, да надценява референтната печалба, която би трябвало да се приложи към предприятия с капиталова структура като тази на DPLP (102).
(309)
Предвид многобройните несигурности, съпътстващи извършената оценка, Комисията счита, че е оправдано да се определи разумен диапазон на възвръщаемостта на продажбите въз основа на оценките на Deloitte на медианата на възвръщаемостта на продажбите за по-широкообхватната извадка за всички сектори (5,4 %), както и на медианата на възвръщаемостта на продажбите за извадката с активни дружества в пощенския сектор и сектора на колетните пратки (7,4 %) (103). Така полученият диапазон (5,4 - 7,4 %) според Комисията представлява „диапазон по подразбиране“ за разумната печалба поне за периодите, през които DPLP е било изправено пред висока степен на риск предвид действащия договор за компенсация и пред сериозни стимулиращи мерки с цел да стане по-ефективно (104).
(310)
Комисията счита, че диапазонът (5,4 % - 7,4 %) е подходящ като стойност по подразбиране както за дейностите на DPLP за разпространение на пощенски пратки, така и за дейностите му за разпространение на печатни издания, тъй като става въпрос за тясно свързани дейности с много сходни търговски характеристики.
(311)
Вярно е, че DPLP е изправено пред слаба или несъществуваща конкуренция във въпросните области на дейност (разпространение на писма и печатни издания). Поради това възниква въпросът да се установи дали е уместно да се оценява печалбата му въз основа на медианата на печалбата от извадки с действително изправени пред конкуренция предприятия и дали една по-рестриктивна референтна стойност (т.е. по-ниска) като първия квартил (25-ия процентил) не би била достатъчна за дружество в положението на DPLP. При все това Комисията счита, че подобен подход не би установил в достатъчна степен съществуването на значително вариране на равнищата на печалба както между дружествата, така и във времето. Освен това би било уместно да се избегне всякакво неоправдано премахване на евентуално повишение на производствената ефективност, като се наложи също толкова строг ценови праг по отношение на възвръщаемостта на продажбите, достигната впоследствие от дружеството.
(312)
В разглежданото дело Комисията счита също, че е неуместно да се основава на мерки, които надхвърлят медианата, като третия квартил (105). Като се има предвид, че възприетият подход вече определя диапазона между отделни извадки, предоставената добавена стойност чрез отчитането за целите на статистиката на диапазоните от едната и другата страна на медианата в извадките (обичайно използвания интерквартилен размах в цените на трансфер) изглежда до известна степен ограничена (106). Комисията взема предвид по-скоро варирането на медианата в отделните референтни групи, отколкото варирането около медианата в конкретна извадка (107).
(313)
Най-вече като се има предвид, че в сектора на „писмата“ на DPLP капиталоемкостта е по-ниска в сравнение с тази на операторите на експресни колетни пратки (108), използването на медианата от тази последна извадка само по себе си вече би предложило известно поле за действие, което дава възможност да се ограничи варирането на равнищата на печалба около медианата за дружествата с по-ниска капиталоемкост като DPLP, и при необходимост да бъде възнаградено в достатъчна степен повишението на ефективността.
(314)
Могат да се направят различни кръстосани проверки за последователност, като се сравни посоченият диапазон по подразбиране в съображение 309 с други налични оценки на разумната печалба. Както се посочва в началото на настоящия подраздел, ще бъде уместно да се направи кръстосана проверка с медианата на възвръщаемостта на продажбите от проучването CRA, равна на […] % (109). Медианата на възвръщаемостта на продажбите, изчислена въз основа на извадката от референтна група II на WIK, ограничена до дружествата с оборот над 100 млн. евро, дава възвръщаемост на продажбите, равна на 7,1 %. Комисията заключава, че тези цифри попадат в диапазона (5,4 % - 7,4 %) в подкрепа на твърдението, според което този диапазон може да се счита за разумен.
(315)
Като цяло, Комисията стига до заключението, че марж по подразбиране, който попада в диапазона (5,4 % - 7,4 %), изглежда е подходящ референтен марж за печалбата, поне за периодите, през които DPLP е било изправено пред висока степен на риск и значителни стимули за ефективност.
(316)
Като цяло Комисията счита, че ако договорът между заварения оператор и публичните органи е такъв, че обществената услуга е свързана с висока степен на риск, определената разумна печалба за заварения оператор следва да бъде пропорционална на съответното равнище на поетия риск. Обратно, ако договорът води до нисък риск, равнището на разумна печалба трябва да бъде ниско.
(317)
В предходния раздел Комисията разясни подхода си, целящ да определи диапазон по подразбиране за разумна печалба (5,4 % - 7,4 %), който да се счита за подходящ за договорите с висока степен на риск. Трудно е да се намери подходящата референтна стойност по отношение на диапазона на разумна възвръщаемост на продажбите при нисък риск, но е очевидно, че един такъв диапазон на възвръщаемостта на продажбите би трябвало да е в лявата страна от разпределението в извадката на наблюдаваните равнища на печалба. В тази връзка Комисията счита, че е оправдано да се приеме диапазон за разумната печалба, основана на първия квартил (25-ия процентил) вместо медианата.
(318)
Използването на 25-ия процентил като референтна стойност за договорите с нисък риск води до диапазон с разумна възвръщаемост на продажбите от (3,6 % - 4,8 %) според отделни извадки на Deloitte.
(319)
Тук отново при сравнение с резултатите на CRA за заварените пощенски оператори може да се изготви друга полезна кръстосана проверка. Средната стойност на годишния 25-и процентил, изчислена от Комисията, е равна на […] %. Комисията заключава, че тези цифри попадат в диапазона (3,6 % - 4,8 %) в подкрепа на твърдението, според което този диапазон може да се счита за разумен.
(320)
Като цяло Комисията стига до заключението, че марж по подразбиране, който попадат в диапазона (3,6 % - 4,8 %) е подходящ референтен марж за печалба за периодите, през които DPLP е било изправено пред ниска степен на риск.
(321)
Както се разяснява във въведението на настоящия раздел, поетият от DPLP риск зависи от компенсационния механизъм, приложен от Белгия. Този механизъм е предвиден в различните договори за управление, сключени между DPLP и белгийската държава, и се променя с течение на времето. Поради това е разумно различните диапазони на „разумна възвръщаемост на продажбите“ да се разглеждат според въведения компенсационен механизъм, който определя равнището на риск, на който е изложено DPLP, но и степента, до която DPLP е стимулирано да повиши своята ефективност.
(322)
В този контекст Комисията държи да подчертае, че характеризирането на риска в договорите не зависи просто от наличието на риска в договорите за управление на DPLP, нито от абсолютната стойност на риска, а по-скоро от степента, в която рискът е по-висок или по-нисък от риска, поет от дружествата, включени в същите групи от извадки. Същото се отнася и за интензитета на мерките, стимулиращи DPLP да повишава своята ефективност. Като се има предвид, че тези групи от извадки се състоят от дружества, действащи в конкурентна среда, обичайно те са изложени на висок риск и са подложени на силни стимули за постигане на по-висока ефективност.
(323)
Комисията счита, че в четвъртия договор за управление (2006-2010 г.) ясно са предвидени механизми, които включват дългосрочни задължения по отношение на цените и финансирането, основани на предварителни параметри. Това е приложимо към дейностите на DPLP по отношение както на разпространението на пощенските пратки, така и на разпространението на печатни издания.
(324)
По-конкретно по отношение на разпространението на печатни издания член 9 от четвъртия договор за управление гласи, че по време на срока на договора (стандартен петгодишен период) средно претеглената стойност на тарифите за предоставянето на услуги от „кошницата с малки потребители“ няма да се увеличава по-бързо, отколкото позволява един механизъм за ценови прагове, основан на „здравословния индекс“ (специфичен индекс за потребителски цени), и бонус за качество, който отразява процента на индивидуални пощенски пратки, разпределен във времето. Според Комисията определянето по този начин на тарифите за целия период на договора съдържа всички характеристики на стимулиращ договор, което излага дружеството на висока степен на риск.
(325)
Що се отнася до разпространението на печатни издания, в член 2 от четвъртия договор за управление се уточнява, че през периода на договора тарифите за разпространение на печатни издания не могат да се увеличават по-бързо от „здравословния индекс“. За покриване на нетните разходи за разпространението на печатни издания, предвид прогнозираната ефективност, в член 13, параграф 2 се определя размерът на годишната компенсация, на която DPLP има право, на 290 613 000 EUR (коригиран размер с отчитане на инфлацията) (110). Член 13, параграф 5 гласи, че ако съдържанието на или условията за УОИИ се променят или ако настъпи значителна промяна в разходите, с която DPLP не може да се справи, страните ще разгледат дали е необходима корекция на размера на компенсацията в съответствие с промяната в разходите. За подобна корекция е необходимо решение на Министерския съвет. Комисията признава, че тази последна клауза би могла да се тълкува като клауза за дерогация, с която в договора се въвеждат някои елементи на по-късен етап (които предпазват DPLP от риска). При все това Комисията счита, че използваните от публичните органи термини са достатъчно уклончиви и че поради тази причина DPLP не може да разчита на използването ѝ. Като цяло Комисията смята, че приетите разпоредби за дейностите на DPLP, свързани с разпространението на печатни издания, предполагат дългосрочно задължение по отношение на компенсацията.
(326)
Следователно според Комисията не може да се счита, че четвъртият договор за управление (2006-2010 г.) води до ниска, а по-скоро до висока степен на риск. Като цяло диапазонът по подразбиране от (5,4 % - 7,4 %) изглежда подходящ и за двата вида дейности, предвидени в четвъртия договор за управление.
(327)
Обратно, предходните договори за управление (до 2005 г.) изглежда се основават до голяма степен на ценови и компенсационни механизми, предполагащи ниска степен на риск за DPLP.
(328)
Що се отнася до определянето на цените на пощенските марки, Комисията отбелязва, че първите три договора за управление не прилагат механизъм за ценови прагове от вида, използван в четвъртия договор за управление (който предвижда дългосрочно ценово задължение). В най-общ план тези договори препращат по-скоро към тарифи, основани на действителни разходи, установени чрез подходящи счетоводни принципи (111).
(329)
По същия начин, по отношение на разпространението на печатни издания Комисията отбелязва, че в първите три договора за управление не се предвижда никакъв фиксиран бюджет за периода на договора, както четвъртият договор за управление (112). Те по-скоро се позовават на компенсации въз основа на действителните разходи (113). Комисията установи, че във втория договор също така се определя общ праг за компенсацията, но наблюдаваните действителни компенсационни суми през периода изглежда поставят под въпрос действително обвързващия характер на прага (114). В първия договор за управление се определя и годишна дотация (компенсация), но Комисията отбелязва, че същевременно в договора не се определя дългосрочен праг за тарифите за разпространението на печатни издания.
(330)
Поради това Комисията е на мнение, че диапазонът от (3,6 %-4,8 %), определен за разумен при отсъствието на значителен риск, свързан с договора, следва да се приложи едновременно към разпространението на печатни издания и към разпространението на пощенски пратки за съответния период от първите три договора за управление.
(331)
Комисията установи, че в документа, представен от белгийските власти на 14 декември 2011 г., те също предлагат основан на договорите подход. Макар предложената методология да повдига различни въпроси по отношение на рисковите фактори и начина им на претегляне (115), извършването на анализ по договорен период, който главно класира поетия от DPLP риск в три степени (нисък, среден, висок) изцяло съответства на подхода, приет от Комисията. Като цяло правилното класиране на договорите по отношение на заложения риск, извършено от DPLP, изглежда съответства на анализа на Комисията, като се има предвид, че белгийските власти също считат четвъртия договор в общи линии за по-рисков в сравнение с първите три договора.
(332)
Комисията достига до заключението, че диапазон на възвръщаемост на продажбите между (5,4 % - 7,4 %) е подходяща референтна рамка за определянето на разумната печалба за периодите, през които DPLP е трябвало да се изправи пред значителен риск и да отчита силни стимули за ефективност.
(333)
Комисията заключава също, че диапазон по подразбиране за възвръщаемост на продажбите между (3,6 % - 4,8 %) е подходящ референтен диапазон за определяне на разумната печалба за периодите, през които DPLP не е поело значителен риск.
(334)
За да отчете усилията, които според белгийските власти DPLP е положило за постигане на повишена ефективност, Комисията реши да прояви известна предпазливост, като използва горните граници на тези два диапазона за определяне на разумната печалба, която да бъде включена в разходите за обществени услуги. Този подход е представен и в проучването Deloitte (вж. съображение 293), според което използването на диапазони е уместно предвид необходимостта да не се санкционират по-високите резултати над средната стойност, получени в резултат на повишената ефективност.
(335)
Комисията счита, че първите три договора за управление (1992-1996 г., 1997-2002 г. и 2003-2005 г.) съдържат ниска степен на риск и че може да се приложи равнище на разумна печалба, съответстващо на възвръщаемост на продажбите в размер на 4,8 %, към разпространението както на печатни издания, така и на пощенски пратки. В замяна на това тя счита, че в четвъртия договор за управление (2006-2010 г.) рискът е значително по-висок, така че към разпространението както на печатни издания, така и на пощенски пратки може да се приложи равнище на възвръщаемост на продажбите в размер на 7,4 %.
(336)
В първия договор за управление се посочва, че плащаната от държавата годишна компенсация е предназначена за всички задачи за обществена услуга.
(337)
Следователно евентуалната свръхкомпенсация следва да се изчислява, като се сумират всички приходи и разходи за всички задачи за обществена услуга.
(338)
Плащаната от държавата годишна компенсация за задачите за обществена услуга следва да бъде включена в приходите. Получените от DPLP годишни компенсации съгласно първия договор за управление възлизат общо на 1,5 млрд. евро.
(339)
Освен това следва да бъдат взети предвид посочените по-долу мерки за помощ:
Прехвърляне на недвижими имоти
(340)
В първия договор за управление също така се е предвиждало прехвърляне на недвижими имоти от държавата на DPLP. Прехвърлянето на собствеността върху недвижими имоти на стойност 112,2 млн. евро без никаква насрещна престация следва да бъде включено в приходите на DPLP, за да се изчисли свръхкомпенсацията за периода на първия договор за управление. DPLP не е платило никаква насрещна престация на държавата за използването на сградите през периода преди прехвърлянето.
(341)
През 1997 г. държавата е платила на DPLP сумата от 62 млн. евро, която е осчетоводила като капиталова инжекция. Впоследствие белгийските власти са приели, че на практика това прехвърляне е съответствало на отложено изплащане на остатъка от предвидената за 1996 г. годишна компенсация в първия договор за управление.
(342)
В началото въпросната сума не е била изплатена навреме на DPLP през 1996 г., въпреки че компенсацията от страна на държавата е била по-малка от годишната сума, предвидена от договора за управление за въпросната година.
(343)
За целите на контрола на свръхкомпенсацията изплащането на 62 млн. евро е включено в компенсацията за УОИИ за периода, обхванат от първия договор за управление.
(344)
Изчисляването на свръхкомпенсацията за първия договор за управление може да се обобщи по следния начин:
-
Нетни разходи (разходи - приходи) за всички задачи за обществена услуга, включително задължението за предоставяне на универсална услуга/ЗПУУ
-
Разрешена разумна печалба за УОИИ
+
Годишни компенсации за УОИИ
+
Прехвърляне на недвижими имоти
+
Капиталова инжекция през 1997 г.
=
Свръхкомпенсация
(345)
По отношение на следващите три договора за управление, за изчисляването на свръхкомпенсацията ще бъдат отчетени само приходите и разходите за УОИИ, които, съгласно разпоредбите в тези договори, може да са били предмет на компенсация за обществена услуга. Приходите и разходите, свързани с другите УОИИ, за които съгласно разпоредбите от договорите за управление не може да се иска помощ, не са взети предвид. Тъй като универсалната пощенска услуга не е част от дейностите, за които се получава помощ, свързаните с нея евентуални нетни разходи няма да се вземат предвид, тъй като те се финансират изцяло със собствени ресурси на DPLP в съответствие с възлагането за обществена услуга, посочена в договорите за управление. Дейностите, за които съгласно договорите за управление се получава посочената в тях компенсационна сума, обхващат по-конкретно разпространението на печатни издания (ежедневни и периодични издания) и останалите обществени услуги, изброени в съображение 33.
(346)
Поради невисоките тарифи, прилагани за разпространението на печатни издания, УОИИ, които се ползват от помощи, като цяло са на загуба.
(347)
Доколкото евентуалната свръхкомпенсация за дадена услуга може да се използва за финансиране на нетните разходи, направени за други задачи за обществена услуга, които не са компенсирани в достатъчна степен, всички приходи и разходи, свързани с УОИИ, за които може да има право на помощ съгласно договорите за управление, ще бъдат добавени за целите на изчисляването.
(348)
Получените от DPLP годишни компенсации съгласно тези три договора за управление възлизат общо на 3,5 млрд. евро.
(349)
Освен компенсациите, предвидени в договорите за управление, DPLP се е ползвало през целия период, обхванат от разследването, от изключителни права, предоставени от държавата, за предоставянето на запазени пощенски услуги. Въпреки че евентуалните нетни излишъци от запазения сектор не представляват държавни ресурси за целите на контрола на държавните помощи и следователно не могат да бъдат предмет на разпореждане за възстановяване при свръхкомпенсация, те може и следва да бъдат отчетени в рамките на прилагането на правилата в областта на държавните помощи при оценката на необходимостта и пропорционалността на всяка друга помощ, отпусната на въпросния оператор като компенсация за обществени услуги. Следователно в оценката на съвместимостта на предоставената на DPLP компенсация съгласно отделните договори за управление в съответствие с член 106, параграф 2 от ДФЕС, допълнителните печалби на белгийския пощенски оператор в този запазен сектор ще бъдат приспаднати от разходите за УОИИ, за които може да има право на компенсация за обществена услуга съгласно разпоредбите на посочените договори.
(350)
Следва да се отбележи, че този принцип е включен в рамката за УОИИ, в която се постановява, че „ако предприятието има специални или изключителни права по отношение на услуга от общ икономически интерес, която генерира печалба над разумната печалба, или ако от страна на държавата са му предоставени други предимства, всички те се вземат предвид, независимо как са класифицирани за целите на член 87 от Договора за ЕО, и се добавят към приходите на предприятието“ (116). Този принцип отразява условието за необходимост и пропорционалност от член 106, параграф 2 от ДФЕС. В действителност изплатената за дадена УОИИ помощ се добавя към допълнителните печалби, които произтичат от изключително или специално право, предоставено на оператора, и сами по себе си достатъчни за покриване на разходите за друга УОИИ, не е необходима за предоставянето на въпросната УОИИ. Операторът, който реализира тези допълнителни печалби, вече се ползва от държавна мярка, която му позволява да осигури УОИИ в условия на икономическа стабилност, така че не е необходима никаква допълнителна компенсация.
(351)
Следователно всяка допълнителна печалба в запазения сектор, произтичаща от предоставено изключително право, следва да бъде отчетена, за да се оцени необходимостта от разглежданите компенсации за УОИИ, предоставени на DPLP.
(352)
Поради това всяка генерирана в запазения сектор печалба (ЗПУУ R) над равнището на разумна печалба се отчита в анализа на свръхкомпенсацията за УОИИ.
(353)
При все това, тъй като запазеният сектор преди всичко е предназначен за финансиране на универсалната услуга, всяка регистрирана загуба в други области на универсалната услуга намалява приноса на запазения сектор в разходите за другите УОИИ, свързани с нея.
(354)
Също така, за да се определи действително получената допълнителна печалба от запазения сектор, е необходимо да се отчетат разходите, произтичащи от задължението за предоставяне на универсална услуга, но които се поемат от дейности извън обхвата на универсалната услуга. В съответствие със съдебната практика Chronopost разходите на мрежата за продажби на дребно се разпределят в аналитичното счетоводство на DPLP между дейностите, за които е необходим достъп до мрежата, което включва, но не само, продукти от универсалната услуга. По-специално наложеното на DPLP задължение да поддържа мрежа за продажби на дребно с определен обхват и гъстота, за да предоставя универсална пощенска услуга с достатъчно добро качество, определено от белгийските власти, води до загуби за търговските дейности извън обхвата на универсалната услуга, тъй като част от разходите на мрежата за продажби на дребно се приписват, в съответствие със съдебната практика Chronopost, на търговските продукти, за които се използва мрежата за продажби на дребно.
(355)
Изискване за мрежа, наложено от договорите за управление: наложените от държавата изисквания се отнасят до гъстотата и вида на пунктовете за пощенско обслужване (пощенски станции и/или клонове), които образуват мрежата за продажби на дребно. Те са определени в последователните договори за управление. Така в четвъртия договор за управление (2005-2010 г.) се предвижда:
а)
общо задължение за поддържане на мрежа, чрез която се изпълнява универсалната услуга и останалите обществени услуги, възложени на DPLP (117);
б)
задължение за поддържане на поне 1 300 пункта за пощенско обслужване (пощенски станции и пощенски клонове (118));
в)
задължение за поддържане на поне 589 пощенски служби;
г)
освен това максималното разстояние от пътя на всеки клон за пощенско обслужване, който предлага набор от базови услуги, и пощенска станция, която предлага пълен набор от пощенски услуги, не може да превишава 10 km.
(356)
Белгийските власти считат, че конкретните изисквания, приложими към броя и вида на пунктовете за пощенско обслужване, които образуват мрежата за продажби на дребно на DPLP, представляват отделно задължение за териториално присъствие, наложено от държавата отвъд изискванията, свързани със задължението за предоставяне на универсална услуга (ЗПУУ). Поради това Белгия счита, че всички нетни разходи, свързани с такова конкретно задължение за териториално присъствие, би трябвало да се компенсират от държавата.
(357)
Количествено определяне на изискването за мрежа: за да определят нетните разходи на DPLP вследствие на задължението за поддържане на мрежа за продажби на дребно с най-малко 1 300 пункта за пощенско обслужване, минимум 589 от които пощенски станции, белгийските власти са сравнили действителната мрежа за продажби на дребно, чиято гъстота и вид на пунктовете за пощенско обслужване са наложени от държавата, с хипотетична мрежа за продажби на дребно, която DPLP би използвала, ако не трябваше да се спазват тези конкретни изисквания. С други думи, хипотетичната мрежа за продажби на дребно е тази, която DPLP би избрало да използва при търговски условия, ако държавата не му налагаше задължения за предоставяне на обществена услуга.
(358)
Белгийските власти считат, че хипотетичната мрежа би включвала единствено пощенски клонове. Пощенските станции щяха да бъдат премахнати. За да може да продължи да обслужва обаче същия общ обем от клиенти, DPLP би трябвало да увеличи значително броя на пощенските клонове.
Сравнение между сегашната мрежа за продажби на дребно на DPLP и хипотетична мрежа, ако нямаше наложени от държавата задължения
Общ брой на пунктовете за пощенско обслужване
Пощенски станции (a) + пощенски клонове (б)
(a)
Брой на пощенските станции
(специални пунктове за пощенско обслужване, управлявани от самото DPLP)
(б)
Брой на пощенските клонове
(пунктове за пощенско обслужване, разположени в помещения на трети лица)
Съществуваща мрежа на DPLP за продажби на дребно (в края на 2009 г.)
1 401 =
713 +
688
Хипотетична мрежа за продажби на дребно, ако нямаше наложени от държавата изисквания (според белгийските власти)
[…] =
[…] +
[…]
Задължение за мрежа за продажби на дребно, наложено от държавата
Минимум 1 300
Минимум 589
Никакво задължение
(359)
Както се вижда от таблицата по-горе, съществуващата мрежа за продажби на дребно на DPLP отговаря на изискванията на държавата: и общият брой на пощенските клонове, и броят на пощенските станции са над изискваното равнище. В замяна на това хипотетичната мрежа, която DPLP би използвало по чисто търговски съображения, ако имаше право да избира мрежата си за продажби на дребно, би била много различна: общият брой на пощенските клонове би се увеличил, а управляваните от DPLP пощенски станции щяха да бъдат премахнати.
(360)
Реалност на изискването за мрежа: следва да се уточни, че изискването, което налага държавата на DPLP, не е ясно определено.
(361)
Първо, действително поддържаната от DPLP мрежа е по-голяма от изискваната от държавата. Както общият брой на пунктовете за пощенско обслужване, така и броят на пощенските станции е по-голям от минимално изискваното от държавата, което може да наведе на мисълта, че задълженията, които DPLP трябва да изпълнява, не са тежест за него, тъй като поддържа мрежа със сегашния размер по свое собствено желание.
(362)
Белгийските власти обясняват този излишък от пощенски станции с условието за разстояние от 10 km, с необходимостта от марж на сигурност при неочаквано закриване на пощенски станции и с намерението си да променят минимално изисквания брой пощенски станции на 650 в следващия договор за управление, така че би било непродуктивно да се съобразят с определения в момента брой, като закрият пощенски станции, и да ги откриват отново след известно време. Белгийските власти изтъкват, че поради тези причини DPLP не е било в състояние да намали допълнително броя на пощенските станции, за да се доближи до минимално изискваното от 589. Според тях, въпреки номиналния излишък от пунктове за пощенско обслужване, сегашната конфигурация на мрежата от 713 пощенски станции на практика е продиктувана от изискванията на държавата.
(363)
Второ, възприетият от белгийските власти метод се основава на ретрополацията на разходите за мрежата за продажби на дребно от 2009 до 1992 г. Подобна ретрополация неизбежно води до методологическа несигурност. Търговският модел на пощенските клонове не е непременно налице от 1992 г. насам. Още повече че в миналото персоналът на DPLP се е състоял предимно от щатни служители, разходите за чиито заплати са били строго определени. Тъй като пощенските клонове не се управляват от персонал на DPLP, щатните служители, които вече не биха работили в пощенските станции, биха продължили да получават заплата от DPLP. Следователно е малко вероятно, че евентуалното закриване на пощенски станции в началото на обхванатия от разследването период би могло да доведе до пряко намаление на разходите за заплати. В замяна на това подобни икономии биха могли да се реализират в известна степен през 2009 г. по отношение на договорно наетия персонал. Като се имат предвид постепенното преминаване към персонал с не толкова строго определен статут и последователните подобрения в системата за аналитично счетоводство, може да се счита, че в счетоводните данни за по-скорошните финансови години няма подобни нарушения. При все това, като се има предвид, че над 20 000 държавни служители все още работят за bpost и че те нито могат да бъдат наети в пощенските клонове, нито да бъдат съкратени, замяната на всички пощенски станции с пощенски клонове и понастоящем продължава да бъде теоретична и нереалистична възможност.
(364)
Белгийските власти подчертават обаче, че в миналото евентуалните разходи за съкращение на персонал биха могли да се компенсират с икономии на оперативни разходи и продажбата на ненужни вече сгради. По отношение на надеждността на данните за периода 1992-2002 г., белгийските власти твърдят, че в действителност разходите за мрежата за продажби на дребно вероятно са били подценени, тъй като някои елементи, които биха могли да се считат за разходи за мрежата, са били прегрупирани като други разходни пера. Следователно слабостите на метода на ретрополацията биха били смекчени с другите предпазливи хипотези на белгийските власти, приети за изчисляването на разходите от предходните финансови години.
(365)
Наличие на конкретно задължение за териториално присъствие: дори и да се допусне наличието на изискване за мрежа, твърдението на белгийските власти, според което това изискване е придружено от отделна задача за териториално присъствие, не изглежда основателно. Всъщност договорите за управление явно не съдържат конкретни разпоредби за определяне на реално задължение за териториално присъствие, което да надхвърля изискванията, свързани със задълженията за предоставяне на универсална услуга и с другите задължения за обществена услуга. Обратно, в сключените между DPLP и белгийската държава договори за управление се посочва, че единствената цел на изискването за мрежа е осигуряването на универсалната услуга и на другите УОИИ (разпространение на ежедневни издания и списания, пощенски сметки и записи), и необходимите разходи за мрежа за тази цел вече предварително са осчетоводени в сметките за тези отделни услуги (119). Освен това в договорите за управление не се предвижда механизъм, целящ компенсирането на разходите за задължение за териториално присъствие. Комисията отбелязва, че задължението за предварително определяне на параметрите за изчисляване на компенсацията е било въведено в рамката за УОИИ от 2005 г., както и че за периода след 2005 г. е била установена свръхкомпенсация за разходите за УОИИ, поети от DPLP (вж. съображение 386).
(366)
Следва да се отбележи, че съгласно член 3 от Директива 97/67/ЕО държавите членки са длъжни да наложат на своите заварени пощенски оператори задължението за предоставяне на универсална услуга с адекватно равнище за качество, особено по отношение на географското покритие. Териториалното покритие, което е налице в настоящото дело по отношение на Белгия, е само един от многобройните аспекти на задължението за предоставяне на универсална услуга. В договорите за управление, с които се възлага задачата за универсална услуга на DPLP, Комисията не посочва никаква допълнителна задача, която да задължава заварения пощенски оператор да поддържа по-голяма мрежа с повече пощенски станции, отколкото го изисква териториалното покритие съгласно задължението за обществена услуга и другите свързани с нея обществени услуги, и което отговаря на логиката за сближаване и териториално покритие. Несъмнено всяка пощенска станция, управлявана от DPLP с цел осигуряване на универсалната услуга, допринася за териториалното сближаване (120), но от правна гледна точка задължението за поддържане на тази пощенска станция зависи от необходимостта за гарантиране на универсална пощенска услуга и други произтичаща от нея услуги с достатъчно качество. В съответствие с приложимата съдебна практика, за да може да се изтъкне допълнителна териториална задача, DPLP трябва да е натоварено с различна и ясно определена задача за поддържане на пощенските станции в допълнение към своята пощенска мрежа, чийто размер е бил определен за универсалната услуга. В това възлагане би следвало да уточнява задълженията, произтичащите от тях разходи, както и системата за финансиране на нетните разходи за допълнителната териториална задача.
(367)
Комисията не открива нито един от тези елементи в договорите за управление, сключени между държавата и DPLP. Белгийските власти и DPLP в действителност се опитват a posteriori и по изкуствен начин да обосноват отделна териториална задача, като изтъкват, че определеното в договорите за управление териториално покритие съществува по две причини: то е резултат едновременно от задачата за предоставяне на универсалната услуга и от така наречената териториална задача, която надхвърля задължението за универсалната услуга. При все това съответните договори не съдържат разпоредба, свързана с така наречената отделна териториална задача, задължаваща DPLP да поддържа по-обширна мрежа от предвидената за целите на предоставянето на универсална услуга.
(368)
Следва да се отбележи, че изкуственият характер на твърденията на белгийските власти и на DPLP е плод на собствената им логика. За да се намали равнището на евентуална свръхкомпенсация, белгийските власти биха искали Комисията да счита за разходи, направени за допълнителна териториална задача, превишаваща задължението за универсална услуга, и разликата между всички действителни разходи на една пощенска станция и хипотетичните разходи за пощенски клон, който би го заместил. Тази логика не се основава на по-обширна хипотетична мрежа от тази, която DPLP би поддържало за постигането на териториалните си цели. Тя се ограничава до посочването на направените допълнителни разходи за покритието на универсалната услуга, за която, в съответствие с договорите за управление, няма право на помощ. Тази липса на териториална цел е потвърдена от факта, че белгийските власти би трябвало значително да увеличат броя на пощенските клонове във връзка с предоставянето на универсалната услуга, тъй като е невъзможно тя да бъде осигурена със същия брой пощенски клонове.
(369)
Независимо от това може да се отбележи, че макар да не изглежда възможно да се приеме твърдението на белгийските власти, които се позовават на задължение, което е реално и различно от териториалното присъствие, наложеното от белгийската държава изискване за мрежа, с което се изисква поддържане на мрежа, чрез която да се осигурява универсалната услуга и останалите обществени услуги, не засяга само тези услуги; то също така включва допълнителни разходи за търговските услуги.
(370)
Съгласно метода за определяне и отчитане на разходите по видове дейности и в съответствие със съдебната практика Chronopost, всички дейности, за които се използва мрежата за продажби на дребно, допринасят за общите разходи, както е разяснено в съображение 354. Следователно всички продукти, включително търговските продукти, допринасят за разходите за мрежата. Разходите, произтичащи от наложеното от държавата задължение за поддържане на пощенските станции, се поемат от търговските продукти, които изглежда непрекъснато са на загуба, въпреки че се продават по пазарни цени. DPLP предлага търговските си услуги чрез мрежата, тъй като те финансират част от фиксираните му разходи и участват непряко в универсалната услуга.
(371)
От икономическа гледна точка би изглеждало разумно при оценяването на свръхкомпенсацията за DPLP да се отчетат регистрираните от търговските продукти загуби, които са породени на задълженията за универсална услуга и другите обществени услуги. Макар DPLP да има икономически интерес да използва мрежата си за продажби на дребно за продажбата на търговските си продукти, резултатът от гледна точка на аналитичното счетоводство е, че една част от разходите за мрежата, които иначе биха произтичали от обществената услуга, произтичат от търговските продукти, които поради тази причина изглежда са на загуба.
(372)
Следователно изчисляването на свръхкомпенсацията в случая може да се обобщи по следния начин:
-
Нетни разходи (разходи - приходи) за УОИИ
-
Разрешена разумна печалба за УОИИ
+
Годишни компенсации за УОИИ
+
Допълнителни прекомерни печалби от запазения сектор на универсалната услуга (след финансиране на универсалната услуга, включително допълнителните разходи за мрежата, свързани с търговските услуги)
=
Свръхкомпенсация
(373)
Съвместимостта на капиталовата инжекция през 1997 г. следва да се оцени по-долу в рамките на оценката на съвместимостта на годишните компенсации за УОИИ, тъй като тук не става въпрос за отделна рекапитализация, а за плащане, свързано с компенсацията, предоставена за задачите за обществена услуга за периода 1992-1996 г.
(374)
Тъй като капиталовата инжекция през 2003 г. не представлява държавна помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС, отпада въпросът за съвместимостта на помощта.
(375)
Тъй като капиталовата инжекция през 2006 г. не представлява държавна помощ по смисъла на 107, параграф 1 от ДФЕС, отпада въпросът за съвместимостта на помощта.
(376)
Следва да се отбележи, че държавната гаранция не е посочена в договора за управление като компенсация за задълженията за обществена услуга, въпреки че нейната съвместимост не може да бъде оценена в съответствие с член 106, параграф 2 от ДФЕС. Тъй като белгийските власти не са посочили друга база за установяване на съвместимостта и Комисията не е установила такава, мярката се счита за оперативна помощ, която е несъвместима с вътрешния пазар и следователно трябва да бъде възстановена.
(377)
Както вече беше посочено, освобождаването от корпоративен данък не е предоставило предимство на DPLP и следователно не представлява държавна помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС.
(378)
Освобождаванията от данък сгради и от местни данъци представляват държавни помощи по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС, но те следва да се считат за съществуващи помощи, тъй като са били въведени преди влизането в сила на Договора за ЕО. Също така следва да се отбележи, че тези данъчни мерки не се съдържат в договорите за управление като компенсация за задълженията за обществена услуга.
(379)
Следователно данъчните облекчения не засягат изчисляването на свръхкомпенсацията, основаващо се на действително направените от DPLP разходи (в които вече са включени ефектите от тези данъчни облекчения).
(380)
Поради това данъчните облекчения ще бъдат разгледани в рамките на отделна процедура, свързана със съществуващи помощи, в съответствие с членове 17, 18 и 19 от Регламент (ЕО) № 659/1999 на Съвета от 22 март 1999 г. за установяване на подробни правила за прилагането на член 93 от Договора за ЕО (121).
6.3.3.3. Изчисляване на размера на свръхкомпенсацията
(381)
Размерът на свръхкомпенсацията може да се изчисли въз основа на оценката, изложена в подраздел 6.3.3.2. В съответствие с механизма за финансиране на обществената услуга, въведен от белгийските власти в договорите за управление, свръхкомпенсацията ще се изчислява отделно за всеки период на възлагане.
Първи договор за управление: 1992-1996 г.
(В хил. евро)
-
Нетни разходи за обществената услуга
:
-
[…]
-
Разходи, свързани с мрежата
:
-
[…]
-
Разрешена разумна печалба
:
-
[…]
(възвръщаемост на продажбите в размер на 4,8 %)
+
Изплатени от държавата компенсации
:
+
[…]
+
Капиталова инжекция (1997 г.)
:
+
62 000
(отложена компенсация за УОИИ)
+
Прехвърляне на недвижими имоти
:
+
112 209
=
Свръхкомпенсация
=
[…]
Втори договор за управление: 1997-2002 г.
Изчисляване на допълнителните прекомерни печалби от запазения сектор на универсалната услуга (OSU R)
(В хил. евро)
+
Допълнителни печалби (OSU R)
:
+
[…]
(прекомерни печалби OSU R над възвръщаемост на продажбите в размер на 4,8 %)
Разходи, свързани с мрежата от OSU
:
[…]
Нетни разходи за OSU NR
:
[…]
(OSU NR на загуба)
Разумна печалба OSU NR
:
[…]
(възвръщаемост на продажбите в размер на 4,8 %)
=
Разходи за универсалната услуга, които следва да се финансират от запазения сектор
=
[…]
генерирани от запазения сектор, които намаляват нетните разходи за УОИИ
=
[…]
Изчисляване на свръхкомпенсацията:
(В хил. евро)
-
Нетни разходи за обществената услуга
:
-
[…]
-
Разрешена разумна печалба
:
-
[…]
(възвръщаемост на продажбите в размер на 4,8 %)
+
Изплатени от държавата компенсации
:
+
1 286 461
+
Допълнителни прекомерни печалби OSU R:
+
[…]
=
Свръхкомпенсация
=
[…]
Трети договор за управление: 2003-2005 г.
Изчисляване на допълнителните прекомерни печалби от запазения сектор на универсалната услуга (OSU R)
(В хил. евро)
-
Допълнителни печалби OSU R
:
+
[…]
(печалби OSU R над възвръщаемост на продажбите в размер на 4,8 %)
Разходи, свързани с мрежата за OSU
:
[…]
Нетни разходи за OSU NR
:
-
[…]
(OSU NR получател)
Разумна печалба OSU
:
[…]
(възвръщаемост на продажбите в размер на 4,8 %)
=
Разходи, направени за OSU, които трябва да се финансират от запазения сектор
=
[…]
(без загуби за финансиране)
генерирани от запазения сектор, които намаляват нетните разходи за УОИИ
=
[…]
Изчисляване на свръхкомпенсацията:
(В хил. евро)
-
Нетни разходи за обществената услуга
:
-
[…]
-
Разрешена разумна печалба
:
-
[…]
(възвръщаемост на продажбите в размер на 4,8 %)
+
Изплатени от държавата компенсации
:
+
677 985
+
Допълнителни прекомерни печалби OSU R
:
+
[…]
=
Свръхкомпенсация
=
[…]
Четвърти договор за управление: 2006-2010 г.
Изчисляване на допълнителните прекомерни печалби от запазения сектор на универсалната услуга (OSU R)
(В хил. евро)
+
Допълнителни печалби OSU R
:
+
[…]
(прекомерни печалби OSU R над възвръщаемост на продажбите в размер на 7,4 %)
Разходи, свързани с мрежата от OSU
:
[…]
Нетни разходи за OSU NR
:
[…]
(OSU NR получател)
Разумна печалба OSU
:
[…]
(възвръщаемост на продажбите в размер на 7,4 %)
=
Разходи, направени от OSU, които следва да се финансират от запазения сектор финансиране
=
[…]
(без загуби за)
които намаляват нетните разходи за УОИИ Допълнителни прекомерни печалби, генерирани от запазения сектор,
=
[…]
Изчисляване на свръхкомпенсацията:
(В хил. евро)
-
Нетни разходи за обществената услуга
:
-
[…]
-
Разрешена разумна печалба
:
-
[…]
(възвръщаемост на продажбите в размер на 7,4 %)
+
Изплатени от държавата компенсации
:
+
1 568 787
+
Допълнителни прекомерни печалби OSU R
:
+
[…]
=
Свръхкомпенсация
=
[…]
Други мерки
Държавна гаранция
(в хил. EUR)
Предоставена държавна гаранция през 2004 г.:
1 500
=
1 500
(382)
Както е договорено с белгийските власти (122), „най-обективният и най-балансираният“ метод за определяне на времевия интервал, който да бъде взет под внимание за изчисляването на общата свръхкомпенсация, в случая е подходът „договор по договор“. Комисията прие без възражения молбата на белгийските власти. В действителност този метод предлага по-голяма предвидимост и правна сигурност на страните и се стреми да намали риска от свръхкомпенсация. По този начин всеки период ще бъде разгледан поотделно, без пренасяне на недостатъчна компенсация или на свръхкомпенсация от един период в друг.
(383)
При все това белгийските власти изтъкват, че преди влизането в сила на рамката за УОИИ през 2005 г. Комисията винаги е прилагала общ метод за изчисляване на недостатъчна компенсация/свръхкомпенсация. Въз основа на това именно белгийските власти са поискали да прегрупират годините преди 2005 (123), за да бъде направено общо изчисление на недостатъчната компенсация/свръхкомпенсацията.
(384)
Комисията отбелязва, че след като е установена недостатъчна компенсация за трите договора за управление, прилагани преди 2005 г., прегрупирането на всички години не би довело до промяна на сумата на свръхкомпенсацията, която би следвало да бъде възстановена.
(385)
Освен това Комисията отбелязва, че след приемането на рамката за УОИИ през 2005 г. „параметрите за изчисляване, контрол и преразглеждане на компенсацията“ трябва да бъдат предварително определени в акта или актовете за възлагане (124). Тъй като в четвъртия договор за управление не се предвижда никаква компенсация за каквито и да било разходи, направени извън периода на действие на договора (2006-2010 г.), установената недостатъчна компенсация за необхванатите от него периоди не може да бъде компенсирана с евентуална свръхкомпенсация, изплатена на DPLP.
(386)
Комисията заключава, че DPLP е получило свръхкомпенсация в размер на 415 млн. евро за изпълнението на задачата си за обществена услуга, по-специално през периода на изпълнение на четвъртия договор за управление. Предвид факта, че свръхкомпенсацията представлява несъвместима помощ, тя следва да бъде възстановена.
7. ЗАКЛЮЧЕНИЕ
(387)
Поемането на разходите за пенсии, годишните публични трансфери, прехвърлянията на недвижими имоти, капиталовата инжекция през 1997 г., данъчните облекчения и държавната гаранция представляват мерки за помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС, тъй като са освободили DPLP от разходи, които частните предприятия обичайно трябва да поемат.
(388)
Капиталовите инжекции през 2003 г. и 2006 г. не представляват помощи по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС, тъй като държавата е действала в съответствие с принципа на инвеститор в условията на пазарна икономика.
(389)
Комисията констатира, че Белгия неправомерно е привела в действие мерките в нарушение на член 108, параграф 2 от ДФЕС, с изключение на капиталовата инжекция през 2003 г., за която надлежно е подадено уведомление до Комисията преди привеждането в действие на тази мярка, както и на данъчните облекчения, които представляват съществуващи помощи.
(390)
Поемането на разходите за пенсии не е поставило DPLP в по-благоприятно положение в сравнение неговите конкуренти по отношение на социалноосигурителните вноски. Следователно мярката може да бъде обявена за съвместима по смисъла на член 107, параграф 3, буква в) от ДФЕС.
(391)
Годишните компенсации, предоставени в рамките на четвъртия договор за управление, представляват несъвместими помощи по смисъла на член 106, параграф 2 от ДФЕС до степента, до която е имало свръхкомпенсация за DPLP.
(392)
Гаранцията, предоставена от държавата, представлява несъвместима помощ.
(393)
Освобождаването от данък сгради и освобождаването от местни данъци представляват съществуващи помощи и ще бъдат разгледани поотделно в рамките на процедура относно съществуващите помощи в съответствие с членове 17, 18 и 19 от Регламент (ЕО) № 659/1999.
(394)
Съгласно точка 5 от рамката за УОИИ настоящото решение не накърнява разпоредбите на Съюза в областта на обществените поръчки и конкуренцията,
ПРИЕ НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ:
Член 1
Държавната помощ под формата на поемане на разходите за пенсии, предоставена на De Post-La Poste (DPLP, наричано вече bpost) и приведена в действие от Белгия, е съвместима с вътрешния пазар по смисъла на член 107, параграф 3, буква в) от Договора за функционирането на Европейския съюз.
Член 2
Държавната помощ под формата на компенсация за разходите за обществена услуга, предоставена на De Post-La Poste (DPLP, наричано вече bpost) и неправомерно приведена в действие от Белгия в нарушение на член 108, параграф 3 от Договора за функционирането на Европейския съюз, е несъвместима с вътрешния пазар.
Член 3
Капиталовите инжекции в полза на De Post-La Poste (DPLP, наричано вече bpost) от Белгия през 2003 и 2006 г. не представляват помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от Договора за функционирането на Европейския съюз.
Член 4
Държавната помощ под формата на държавна гаранция, предоставена на De Post-La Poste (DPLP, наричано вече bpost), и неправомерно приведена в действие от Белгия в нарушение на член 108, параграф 3 от Договора за функционирането на Европейския съюз, е несъвместима с вътрешния пазар.
Член 5
1. Белгия следва да си възстанови несъвместимите помощи, предоставени в рамките на мерките, посочени в членове 2 и 4.
2. Сумите, които следва да бъдат възстановени, включват лихви от датата, на която са били предоставени на получателя, до действителното им възстановяване.
3. Лихвите се изчисляват с натрупване в съответствие с глава V от Регламент (ЕО) № 794/2004 на Комисията (125) и Регламент (ЕО) № 271/2008 г. за изменение на Регламент (ЕО) № 794/2004.
4. Белгия анулира всички останали плащания на помощите, предоставени в рамките на мерките, посочени в членове 2 и 4, считано от датата на приемане на настоящото решение.
Член 6
1. Възстановяването на предоставените помощи в рамките на мерките, посочени в членове 2 и 4, се извършва незабавно и ефективно.
2. Белгия прави прави необходимото настоящото решение да бъде изпълнено в срок четири месеца от датата, на която е уведомена за него.
Член 7
1. В срок от два месеца след уведомяването за настоящото решение Белгия предоставя на Комисията следната информация:
а)
общата сума (главница и лихви), която получателят трябва да възстанови;
б)
подробно описание на вече предприетите и планирани мерки за спазване на настоящото решение;
в)
документите, доказващи, че на получателя е наредено да възстанови помощта.
2. Белгия информира Комисията за напредъка по националните мерки, предприети за изпълнение на настоящото решение, до пълното възстановяване на помощите, предоставени в рамките на мерките, посочени в членове 2 и 4. При поискване от страна на Комисията тя незабавно представя информация за вече предприетите и планираните мерки за спазване на настоящото решение. Тя предоставя също подробна информация относно сумите на помощта и лихвите, които вече са възстановени от получателя.
Член 8
Адресат на настоящото решение е Кралство Белгия.
Съставено в Брюксел на 25 януари 2012 година.
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 25ης Ιανουαρίου 2012
σχετικά με το μέτρο SA.14588 (C 20/09) που έθεσε σε εφαρμογή το Βέλγιο υπέρ του φορέα De Post - La Poste (νυν «bpost»)
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2012) 178]
(Τα κείμενα στη γαλλική και στην ολλανδική γλώσσα είναι τα μόνα αυθεντικά)
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(2012/321/ΕΕ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 108 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο (1),
Έχοντας υπόψη τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),
Αφού κάλεσε τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τα εν λόγω άρθρα (2) και αφού έλαβε υπόψη τις παρατηρήσεις αυτές,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
1. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
1.1. ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΟΥ 2003 ΠΟΥ ΑΚΥΡΩΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ
(1)
Τον Δεκέμβριο του 2002, οι βελγικές αρχές κοινοποίησαν (3) στην Επιτροπή μία αύξηση κεφαλαίου υπέρ του βελγικού ταχυδρομικού φορέα De Post - La Poste (Βελγικά Ταχυδρομεία) (εφεξής «DPLP», νυν «bpost (4)»). Στο πλαίσιο προκαταρκτικής εξέτασης, η Επιτροπή αποφάσισε, στις 23 Ιουλίου 2003 (5), να μην εγείρει αντιρρήσεις έναντι του κοινοποιηθέντος μέτρου. Στην απόφασή της, η Επιτροπή αποφάνθηκε ότι η εν λόγω αύξηση κεφαλαίου, όπως και τα λοιπά μέτρα υπέρ των DPLP που διαπιστώθηκαν στο πλαίσιο της προκαταρκτικής εξέτασης, δεν είχαν ως συνέπεια υπεραντιστάθμιση των καθαρών δαπανών της επιχείρησης στην εκτέλεση της αποστολής της δημόσιας υπηρεσίας από το 1992 έως το 2002.
(2)
Στις 27 Νοεμβρίου 2003, η Deutsche Post AG και η βελγική θυγατρική της DHL International (6) προσέβαλαν την απόφαση της Επιτροπής ενώπιον του Πρωτοδικείου. Στις 10 Φεβρουαρίου 2009, το Πρωτοδικείο ακύρωσε την απόφαση της Επιτροπής, κρίνοντας ότι η αυτή η τελευταία είχε αποφασίσει να μην εγείρει αντιρρήσεις παρά την ύπαρξη σοβαρών δυσχερειών που θα έπρεπε να την είχαν οδηγήσει στο να κινήσει επίσημη διαδικασία εξέτασης.
(3)
Τον Απρίλιο του 2009, το Βέλγιο άσκησε αναίρεση (7) (C-148/2009) ενώπιον του Δικαστηρίου κατά της ακύρωσης εκ μέρους του Πρωτοδικείου της απόφασης της Επιτροπής της 23ης Ιουλίου 2003 να μην εγείρει αντιρρήσεις.
(4)
Στις 22 Σεπτεμβρίου 2011, το Δικαστήριο απέρριψε την αίτηση αναιρέσεως που υποβλήθηκε από το Βέλγιο, διαπιστώνοντας ότι το Πρωτοδικείο είχε ορθώς ακυρώσει την απόφαση της Επιτροπής το 2003.
1.2. ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΥΠΕΡ ΤΗΣ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΤΥΠΟΥ
(5)
Το 2005, πολλές βελγικές ιδιωτικές εταιρείες διανομής τύπου κατέθεσαν καταγγελία (8), δυνάμει των κανόνων σχετικά με τις συμπράξεις και τις κρατικές ενισχύσεις, έναντι συμφωνίας για τη διανομή τύπου, η οποία συνάφθηκε μεταξύ των βελγικών αρχών και των DPLP. Η εν λόγω συμφωνία αναθέτει στα DPLP την αποστολή δημόσιας υπηρεσίας σχετικά με τη διανομή τύπου σε ολόκληρο το Βέλγιο και καθορίζει τις τιμές της εν λόγω υπηρεσίας, καθώς και την αντιστάθμιση την οποία δικαιούνται τα DPLP, λόγω των πρόσθετων δαπανών που συνεπάγεται η εκτέλεση της εν λόγω αποστολής. Η καταγγελία αφορά κυρίως τις τιμές των υπηρεσιών που προτείνονται από τα DPLP, για τις οποίες οι καταγγέλλοντες πιστοποιούν ότι είναι τόσο χαμηλές ώστε αποκλείουν στην πράξη κάθε απόπειρα ανταγωνισμού.
(6)
Σχετικά με τους κανόνες που εφαρμόζονται στις κρατικές ενισχύσεις, οι υπηρεσίες της Επιτροπής απέρριψαν την καταγγελία, εφόσον η προκαταρκτική εξέταση επέτρεψε να διαπιστωθεί η έλλειψη υπεραντιστάθμισης των πρόσθετων καθαρών δαπανών που προκύπτουν από την εν λόγω δημόσια υπηρεσία. Πάντως, τον Μάιο του 2009, οι καταγγέλλοντες αμφισβήτησαν αυτή την προκαταρκτική θέση, υπέβαλαν συμπληρωματικές πληροφορίες και ζήτησαν από την Επιτροπή να προβεί σε διεξοδική έρευνα.
1.3. ΤΕΤΑΡΤΗ «ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ» (2005-2010)
(7)
Η εξέταση της καταγγελίας σχετικά με την αντιστάθμιση που χορηγήθηκε για τη διανομή τύπου επέτρεψε στην Επιτροπή να ανακαλύψει ότι το 2005 είχε συνάψει με τα DPLP μία «διαχειριστική σύμβαση», μη κοινοποιηθείσα, που προέβλεπε την καταβολή αντιστάθμισης για υπηρεσίες γενικού οικονομικού συμφέροντος (ΥΓΟΣ). Κατόπιν τούτου, η Επιτροπή κίνησε αυτεπαγγέλτως (9) τη διαδικασία και απηύθυνε αίτηση πληροφοριών στο Βέλγιο τον Απρίλιο του 2007.
(8)
Τον Δεκέμβριο του 2007, οι βελγικές αρχές απάντησαν ότι θεωρούσαν ότι η αντιστάθμιση των ΥΓΟΣ δεν αποτελούσε κρατική ενίσχυση, εφόσον τηρούντο και οι τέσσερις προϋποθέσεις που αναφέρονταν στην υπόθεση Altmark (10). Μεταγενέστερα, κοινοποίησαν πληροφορίες σχετικά με την τέταρτη διαχειριστική σύμβαση και ειδικότερα με το σύστημα αναλυτικής λογιστικής που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό της αντιστάθμισης η οποία καταβάλλεται από το κράτος.
(9)
Στη συνέχεια, τα μέτρα που προβλέπονται στην αυτεπάγγελτη διαδικασία, καθώς και οι καταγγελίες, περιλήφθηκαν στην επίσημη διαδικασία εξέτασης C20/09 που κινήθηκε στις 23 Ιουλίου 2009.
1.4. ΑΠΟΦΑΣΗ ΚΙΝΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ
(10)
Λαμβανομένης υπόψη της ακύρωσης της απόφασης της Επιτροπής, της 23ης Ιουλίου 2003, από το Πρωτοδικείο, και αφού εξέτασε τις πληροφορίες που υποβλήθηκαν από τις βελγικές αρχές σχετικά με τα εν λόγω μέτρα, η Επιτροπή αποφάσισε, στις 13 Ιουλίου 2009, να κινήσει την επίσημη διαδικασία εξέτασης που προβλέπεται στο άρθρο 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ (11).
(11)
Η απόφαση της Επιτροπής για την κίνηση της διαδικασίας δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Επιτροπή κάλεσε τους ενδιαφερομένους να της υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους.
1.5. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΒΕΛΓΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΚΙΝΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ
(12)
Οι βελγικές αρχές υπέβαλαν τις παρατηρήσεις τους στις 13 Αυγούστου 2009 και τις συμπλήρωσαν με άλλες παρατηρήσεις στις 10 Σεπτεμβρίου 2009, 12 Οκτωβρίου 2009, 23 Απριλίου 2010, 26 Απριλίου 2010, 19 Οκτωβρίου 2010, 19 Νοεμβρίου 2010, 21 Δεκεμβρίου 2010, 18 Ιανουαρίου 2011, 17 Φεβρουαρίου 2011, 2 Μαρτίου 2011, 29 Μαρτίου 2011, 11 Απριλίου 2011, 10 Μαΐου 2011, 27 Μαΐου 2011, 14 Ιουνίου 2011, 10 Αυγούστου 2011, 26 Αυγούστου 2011, 7 Οκτωβρίου 2011, 14 Δεκεμβρίου 2011, 19 Δεκεμβρίου 2011, 20 Δεκεμβρίου 2011 και 26 Δεκεμβρίου 2011. Ανέφεραν ότι άσκησαν αναίρεση στις 22 Απριλίου 2009 κατά της απόφασης του Πρωτοδικείου της 10ης Φεβρουαρίου 2009 και υπέβαλαν διευκρινίσεις σχετικά με την αντιστάθμιση δημοσίων υπηρεσιών και άλλων μέτρων ad hoc υπέρ των DPLP.
1.6. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΕΚ ΜΕΡΟΥΣ ΤΡΙΤΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΚΙΝΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΕΚ ΜΕΡΟΥΣ ΤΩΝ ΒΕΛΓΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΤΡΙΤΩΝ
(13)
Η Deutsche Post AG και η DHL International NV/S.A. υπέβαλαν τις παρατηρήσεις τους στις 28 Αυγούστου 2009.
(14)
Η Vlaamse Federatie van Persverspreiders («εφεξής VFP», η φλαμανδική ομοσπονδία διανομέων τύπου) και η Prodipresse («ένωση επαγγελματικών διανομής τύπου») υπέβαλαν τις παρατηρήσεις τους στις 28 Αυγούστου 2009.
(15)
Η Belgische Distributiedienst B.V.B.A («εφεξής BD», ανταγωνίστρια των DPLP στην αγορά διανομής τύπου) υπέβαλε τις παρατηρήσεις της στις 28 Αυγούστου 2009.
(16)
Η Association belge des éditeurs de quotidiens A.S.B.L υπέβαλε τις παρατηρήσεις της στις 28 Αυγούστου 2009.
2. ΛΕΠΤΟΜΕΡΗΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ
2.1. ΝΟΜΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΚΑΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ DPLP
(17)
Τα Βελγικά Ταχυδρομεία υπάγονταν στο κράτος («Régie des Postes») μέχρι το 1992, αφ’ ότου απετέλεσαν χωριστό νομικό πρόσωπο (αυτόνομη δημόσια επιχείρηση - («entreprise publique autonome»). Το 2000, τα Βελγικά Ταχυδρομεία άλλαξαν νομικό καθεστώς για να καταστούν ανώνυμη εταιρεία δημοσίου δικαίου («société anonyme de droit public»).
(18)
Το 2010, τα DPLP πραγματοποίησαν έσοδα εκμετάλλευσης ύψους 2 318 εκατ. ευρώ και κέρδη εκμετάλλευσης ύψους 319 εκατ. ευρώ. Στα τέλη του 2010, απασχολούσαν 33 616 άτομα. Συγκριτικά, το 2002 απασχολούσαν 42 000 μισθωτούς. Οι δαπάνες προσωπικού αντιπροσωπεύουν το 65 % των συνολικών δαπανών εκμετάλλευσης.
(19)
Μειοψηφική συμμετοχή ύψους 50 % μείον ένα μερίδιο κατέχει ο ιδιώτης επενδυτής CVC Capital Partners. Το βελγικό κράτος είναι πλειοψηφικός μέτοχος.
2.2. ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΩΝ ΕΝΛΟΓΩ ΚΡΑΤΙΚΏΝ ΜΕΤΡΩΝ
2.2.1. Αποστολές δημόσιας υπηρεσίας κατά τη διάρκεια της περιόδου 1992-2010
(20)
ΤΑ DPLP είχαν αποστολή δημόσιας υπηρεσίας βάσει του ταχυδρομικού νόμου (12) και τεσσάρων διαχειριστικών συμβάσεων καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου που συνδέεται με την έρευνα, ήτοι από το 1992 έως το 2010.
2.2.1.1. Υποχρεώσεις δημόσιας υπηρεσίας που καθορίστηκαν στις διαχειριστικές συμβάσεις
(21)
Οι συμβάσεις προβλέπουν κανόνες και λεπτομέρειες εκτέλεσης των καθηκόντων των DPLP στο πλαίσιο της εκτέλεσης των δραστηριοτήτων του δημοσίου συμφέροντος και καθορίζουν την οικονομική παρέμβαση του βελγικού κράτους.
(22)
Από της συστάσεώς τους το 1992, τα DPLP υπέγραψαν με το βελγικό κράτος τέσσερις διαχειριστικές συμβάσεις που καλύπτουν τις ακόλουθες περιόδους (13):
(1)
πρώτη σύμβαση: από 14.9.1992 έως 31.12.1996·
(2)
δεύτερη σύμβαση: από 1.1.1997 έως 23.9.2002·
(3)
τρίτη σύμβαση: από 24.9.2002 έως 23.9.2005·
(4)
τέταρτη σύμβαση: από 24.9.2005 έως 23.9.2010· σύμβαση που παρατάθηκε εν αναμονή της νέας σύμβασης.
(23)
Οι διαχειριστικές συμβάσεις θεσπίζουν κατάλογο αποστολών δημόσιας υπηρεσίας. Οι αποστολές δημόσιας υπηρεσίας που προβλέπονται από το βελγικό κράτος στην ισχύουσα διαχειριστική σύμβαση είναι οι ακόλουθες: (14)
Ταχυδρομικές υπηρεσίες
i)
Καθολική ταχυδρομική υπηρεσία
ii)
Διανομή ημερήσιου τύπου
iii)
Διανομή περιοδικών
iv)
Διανομή εκλογικών εντύπων
v)
Ειδικά τιμολόγια για ενώσεις μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα
vi)
Ταχυδρομικές αποστολές επιστολών που υπόκεινται σε καθεστώς ταχυδρομικής ατέλειας (βασιλική αλληλογραφία και άλλη ειδική αλληλογραφία)
vii)
Διεθνείς ταχυδρομικές υπηρεσίες
viii)
Διεθνής ταχυδρομική μεταφορά δεμάτων
Χρηματοοικονομικές υπηρεσίες
ix)
Αποδοχή καταθέσεων σε μετρητά σε τρεχούμενο ταχυδρομικό λογαριασμό
x)
Έκδοση ταχυδρομικών ενταλμάτων
xi)
Πληρωμή κατ’ οίκον συντάξεων ή επιδομάτων γήρατος, επιζώντων και αναπηρίας
xii)
Πληρωμή εξόδων παράστασης στο πλαίσιο εκλογών
xiii)
Λογιστική καταχώρηση πόρων και προστίμων οδικής κυκλοφορίας
xiv)
Υπηρεσίες που αφορούν άδειες αλιείας
Πώληση γραμματοσήμων
xv)
Πώληση γραμματοσήμων
Άλλες δημόσιες υπηρεσίες
xvi)
Κοινωνικός ρόλος του ταχυδρόμου
xvii)
Κατάλληλη ενημέρωση του κοινού
xviii)
Εκτύπωση και παράδοση ηλεκτρονικών μηνυμάτων
xix)
Υπηρεσίες πιστοποίησης μηνυμάτων
xx)
Παροχή υπηρεσιών στους ορκωτούς λογιστές
xxi)
Διάθεση χαρτοσήμων και ανάλογων αξιών
xxii)
Συνεργασία στη διανομή εκλογικού υλικού
2.2.2. Εξέταση κρατικών μέτρων στο πλαίσιο της έρευνας
(24)
Από το 1992 έως το 2010, τα DPLP έλαβαν κρατική στήριξη με τη μορφή ποικίλων μέτρων:
(1)
ανάληψη του κόστους των συντάξεων: μετά τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος που πραγματοποιήθηκε το 1997, το κράτος αποδέσμευσε τα DPLP από τις συνταξιοδοτικές τους δεσμεύσεις, ποσού ύψους 3,8 δισεκατ. ευρώ·
(2)
ετήσια αντιστάθμιση των δαπανών εκτέλεσης υποχρεώσεων δημόσιας υπηρεσίας (15), για συνολικό ποσό ύψους 5,2 δισεκατ. ευρώ για την περίοδο 1992-2010·
(3)
εισφορές κεφαλαίων: δύο το 1997 (62 εκατ. ευρώ), μία το 2003 (297,5 εκατ. ευρώ) και μία το 2006 (40 εκατ. ευρώ)·
(4)
φορολογικές απαλλαγές: απαλλαγή από το φόρο εταιρειών, τον φόρο ακινήτων και από άλλους έμμεσους και τοπικούς φόρους·
(5)
μεταβίβαση ακινήτων: το 1992, 63 ακίνητα, αξίας ύψους 112,2 εκατ. ευρώ μεταβιβάστηκαν στα DPLΡ·
(6)
εγγύηση που χορηγήθηκε από το κράτος το 2004, έναντι προμήθειας εγγύησης 0,25 %, για δάνειο ύψους 100 εκατ. ευρώ.
2.2.2.1. Ανάληψη του κόστους των συντάξεων
(25)
Το 1992, η «Régie des Postes» μετατράπηκε με νόμο σε αυτόνομη δημόσια επιχείρησης (EPA), καλούμενη «De Post-La Poste». Τα DPLP, ως διάδοχος της «Régie des Postes», απέκτησε τα περιουσιακά στοιχεία και το προσωπικό αυτής της τελευταίας. Η αλλαγή αυτή προκάλεσε σημαντική ανατροπή στο επιχειρησιακό μοντέλο:
(1)
αντίθετα από τη «Régie des Postes», που η διαχείρισή ήταν υπό την ευθύνη και με την καθοδήγηση του αρμόδιου υπουργού, τα DPLP διαχειριζόταν στο εξής το διοικητικό τους συμβούλιο και η επιτροπή διαχείρισης, ενώ η κυβέρνηση δεν διατηρούσε παρά εξουσία εποπτείας για την επιβολή του νόμου και της διαχειριστικής σύμβασης (16)·
(2)
Τα DPLP ήταν, καταρχήν, υπεύθυνα για την οικονομική ισορροπία τους, ενώ ο ετήσιος προϋπολογισμός της «Régie des Postes» μέχρι τότε καταρτιζόταν από τον αρμόδιο υπουργό, ο οποίος τον υπέβαλε προς έγκριση στο Κοινοβούλιο, στο παράρτημα του προϋπολογισμού του δικού του υπουργείου.
(26)
Έτσι, το 1992, τα DPLP ανέλαβαν 43 747 υπαλλήλους, καθώς και τη νομική προστασία τους στον τομέα της ασφάλειας της θέσης εργασίας, των συντάξεων και των αποδοχών (άρθρο 33 του νόμου της 21ης Μαρτίου 1991).
(27)
Το 2008, τα DPLP απασχολούσαν ακόμη περίπου 23 500 μονίμους υπαλλήλους (το καθεστώς των οποίων ήταν αντίστοιχο με εκείνο των δημοσίων υπαλλήλων), που αντιπροσώπευαν περίπου τα 2/3 του συνόλου του προσωπικού τους, όπως αναφέρεται παρακάτω.
Πίνακας 1
Καθεστώτα απασχόλησης των DPLP
(28)
Στο διάστημα μεταξύ 1972 και 1996, οι συντάξεις καταβλήθηκαν δυνάμει ενός διανεμητικού συστήματος. Σύμφωνα με το σύστημα αυτό, τα DPLP επέστρεφαν στο κράτος το ποσό των συντάξεων που καταβλήθηκαν από αυτά στους συνταξιοδοτημένους υπαλλήλους (17) για τα συνταξιοδοτικά δικαιώματα που είχαν σωρευθεί από το 1972, έτος κατά το οποίο τα Βελγικά Ταχυδρομεία κατέστησαν οικονομική οντότητα χωριστής λογιστικής εντός του κράτους («Régie des Postes»).
(29)
Δεν είχε γίνει καμία αλλαγή στο σύστημα χρηματοδότησης των συντάξεων μέχρι τη μεταρρύθμιση των συντάξεων του 1997. Η εν λόγω μεταρρύθμιση συνίσταται στην ευθυγράμμιση του συστήματος συντάξεων του πρώτου πυλώνα που εφαρμόζεται στο μόνιμο προσωπικό των DPLP με εκείνο του ιδιωτικού τομέα: από το 1997, τα DLPL όφειλαν να καταβάλουν στον εθνικό οργανισμό κοινωνικών ασφαλίσεων (ONSS) συνεισφορά για τις συντάξεις σε ποσοστό 8,86 % των μισθών.
(30)
Παράλληλα, το κράτος δέχτηκε να αναλάβει τις συνταξιοδοτικές υποχρεώσεις που σώρευσαν τα DPLP, ύψους 3,8 δισεκατ. ευρώ.
2.2.2.2. Ετήσια αντιστάθμιση του κόστους εκτέλεσης των υποχρεώσεων δημόσιας υπηρεσίας
(31)
Κάθε σύμβαση προέβλεπε την καταβολή ετήσιας αντιστάθμισης από το κράτος για την εκτέλεση των καθηκόντων δημόσιας υπηρεσίας που καθορίστηκαν στην εν λόγω σύμβαση.
(32)
Στις τρεις πρώτες συμβάσεις, η αντιστάθμιση καθορίστηκε βάσει της πραγματικής διαφοράς μεταξύ των δαπανών και των εσόδων των αποστολών δημόσιας υπηρεσίας. Η τέταρτη διαχειριστική σύμβαση προβλέπει την καταβολή στην επιχείρηση μιας καθορισμένης αμοιβής που υπολογίζεται βάσει της αναμενόμενης διαφοράς μεταξύ των δαπανών που καλύπτουν τα DPLP και των εσόδων που προέρχονται από τους χρήστες των δημοσίων υπηρεσιών. Ωστόσο, η αντιστάθμιση υπόκειται σε ανώτατο όριο που καθορίζεται στις διαχειριστικές συμβάσεις (18).
(33)
Οι δημόσιες υπηρεσίες για τις οποίες τα DPLP εξουσιοδοτούνται να λαμβάνουν αποζημίωση του κράτους, σύμφωνα με την ισχύουσα διαχειριστική σύμβαση (19), είναι οι ακόλουθες:
Ταχυδρομικές υπηρεσίες
ii)
Διανομή ημερήσιου τύπου
iii)
Διανομή περιοδικών
iv)
Διανομή εκλογικών εντύπων
v)
Ειδικά τιμολόγια για ενώσεις μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα
vi)
Ταχυδρομικές αποστολές επιστολών που υπόκεινται σε καθεστώς ταχυδρομικής ατέλειας (βασιλική αλληλογραφία και άλλη ειδική αλληλογραφία)
Χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες
ix)
Αποδοχή καταθέσεων σε μετρητά σε τρεχούμενο ταχυδρομικό λογαριασμό
x)
Έκδοση ταχυδρομικών ενταλμάτων
xi)
Πληρωμή κατ’ οίκον συντάξεων ή επιδομάτων γήρατος, επιζώντων και αναπηρίας
xiii)
Λογιστική καταχώρηση πόρων και προστίμων οδικής κυκλοφορίας
xiv)
Υπηρεσίες που αφορούν άδειες αλιείας
Πώληση γραμματοσήμων
xv)
Πώληση γραμματοσήμων
Άλλες δημόσιες υπηρεσίες
xvi)
Κοινωνικός ρόλος του ταχυδρόμου
xx)
Παροχή υπηρεσιών στους ορκωτούς λογιστές
xxi)
Διάθεση χαρτοσήμων και ανάλογων αξιών
(34)
Πρέπει να σημειωθεί ότι η καθολική ταχυδρομική υπηρεσία δεν μπορεί να οδηγήσει σε αντιστάθμιση, σύμφωνα με τις τρεις τελευταίες διαχειριστικές συμβάσεις (20). Παρότι η διανομή του τύπου μπορεί γενικά να ενταχθεί στο πλαίσιο της καθολικής υπηρεσίας, σύμφωνα με την οδηγία 97/67/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Δεκεμβρίου 1997, σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την ανάπτυξη της εσωτερικής αγοράς κοινοτικών ταχυδρομικών υπηρεσιών και τη βελτίωση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών (21), οι ειδικές αποστολές (διανομή εφημερίδων και περιοδικών) που οδηγούν σε αντιστάθμιση δυνάμει των διαχειριστικών συμβάσεων καθορίστηκαν από τις βελγικές αρχές σύμφωνα με τα κριτήρια που τις διακρίνουν από την καθολική ταχυδρομική υπηρεσία. Τα κριτήρια αυτά είναι: 1) οι στόχοι της αποστολής, που υπερβαίνουν τους στόχους της καθολικής υπηρεσίας, 2) οι ειδικοί όροι που προβλέπονται στις εν λόγω συμβάσεις και 3) οι ειδικές διατάξεις στον τομέα της τιμολόγησης, που διαφέρουν από εκείνες οι οποίες εφαρμόζονται για την τιμολόγηση της καθολικής υπηρεσίας.
(35)
Στόχοι της αποστολής: οι βελγικές αρχές θεωρούν ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικό να διασφαλιστεί η ευρεία διανομή γραπτού τύπου για το σύνολο της επικράτειας του Βελγίου, ώστε να αυξηθεί το επίπεδο ενημέρωσης και η πολυμορφία των απόψεων και να ενθαρρυνθεί η συμμετοχή του κοινού στην πολιτική συζήτηση.
(36)
Η σύμβαση καθορίζει ειδικούς όρους εκμετάλλευσης: Η ειδική υπηρεσία διανομής του τύπου, που επιβάλλεται στα DPLP και οδηγεί σε αντιστάθμιση, υπερβαίνει την κλασική υπηρεσία διανομής που περιλαμβάνεται στην καθολική υπηρεσία. Υπόκειται σε μια σειρά αυστηρών όρων για τα σχέδια ποιότητας και τα αποτελέσματα, που αφορούν την ώρα της διανομής (για παράδειγμα, διανομή πριν από τις 7:30 π.μ.), τη συχνότητα, τις επιλογές διανομής για τους εκδότες, την ευελιξία που παρέχεται στους εκδότες όσον αφορά τον όγκο, καθώς και τη συνεχή παροχή υπηρεσιών (περιλαμβανομένου ενός αυστηρού ορισμού των περιπτώσεων ανωτέρας βίας).
(37)
Ειδική τιμολόγηση: Τα τιμολόγια της αποστολής διανομής τύπου που οδηγούν σε αντιστάθμιση καθορίζονται στο πλαίσιο τριμερών διαπραγματεύσεων (βελγικό κράτος/DPLP/τομέας του τύπου) και δεν είναι απαραίτητο να εγκριθούν από την κανονιστική αρχή, αντίθετα από ό,τι ισχύει στις τιμολογήσεις της καθολικής δημόσιας υπηρεσίας. Ενώ τα τιμολόγια της καθολικής δημόσιας υπηρεσίας βασίζονται στις δαπάνες, τα τιμολόγια της ειδικής αποστολής διανομής τύπου που συνδέονται με αντιστάθμιση είναι σημαντικά χαμηλότερα, κατά τρόπο ώστε να καταστεί δυνατή η επίτευξη των επιδιωκόμενων στόχων.
(38)
Οι δημόσιες υπηρεσίες που αναφέρονται στη σκέψη (33) μπορούν να λάβουν αντιστάθμιση για την παροχή δημόσιας υπηρεσίας. Οι αντισταθμίσεις για την παροχή δημόσιας υπηρεσίας που όντως καταβάλλονται για κάθε οικονομικό έτος είναι οι ακόλουθες:
Πρώτη διαχειριστική σύμβαση
Έτος
Ποσό (σε EUR)
1992 (22)
91 720 000
1993
351 327 000
1994
322 138 000
1995
368 308 000
1996
314 205 000
Δεύτερη διαχειριστική σύμβαση
Έτος
Ποσό (σε EUR)
1997
208 934 000
1998
228 629 000
1999
213 788 000
2000
216 282 000
2001
224 269 000
2002
194 559 000
Τρίτη διαχειριστική σύμβαση
Έτος
Ποσό (σε EUR)
2003
175 554 000
2004
247 606 000
2005
254 825 000
Τέταρτη διαχειριστική σύμβαση
Έτος
Ποσό (σε EUR)
2006
299 729 000
2007
306 396 000
2008
315 683 000
2009
321 244 000
2010
325 735 000
2.2.2.3. Εισφορές κεφαλαίων:
(39)
Εισφορές κεφαλαίων το 1997: Τα DPLP έλαβαν δύο εισφορές κεφαλαίων, μη κοινοποιηθεισών, για συνολικό ποσό ύψους 62 εκατ. ευρώ. Οι βελγικές αρχές επεσήμαναν ωστόσο στη συνέχεια, ότι οι πόροι αυτοί αποτελούσαν στην πραγματικότητα αναβληθείσες αντισταθμίσεις για την παροχή δημόσιας υπηρεσίας που δεν είχαν καταβληθεί εγκαίρως στα DPLP.
(40)
Εισφορές κεφαλαίων το 2003: οι βελγικές αρχές προέβησαν σε μία εισφορά κεφαλαίου υπέρ των DPLP, ύψους 297,5 εκατ. ευρώ. Ισχυρίζονται ότι η εν λόγω εισφορά πραγματοποιήθηκε με όρους αποδεκτούς για έναν ιδιώτη επενδυτή που δραστηριοποιείται σε συνήθεις συνθήκες οικονομίας της αγοράς· ως εκ τούτου, σύμφωνα με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς, η εισφορά αυτή δεν θα συνιστούσε κρατική ενίσχυση.
(41)
Εισφορές κεφαλαίων το 2006: οι βελγικές αρχές προέβησαν σε νέα εισφορά κεφαλαίου ύψους 40 εκατ. ευρώ. Ισχυρίζονται ότι η εν λόγω εισφορά ήταν σύμφωνη με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς, εφόσον πραγματοποιήθηκε με τους ίδιους όρους οι οποίοι εφαρμόζονται στους ιδιώτες επενδυτές (pari passu).
2.2.2.4. Φορολογικές απαλλαγές:
(42)
Μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2005, χορηγήθηκε στα DPLP απαλλαγή από τον φόρο εταιρειών.
(43)
Κατά τη διάρκεια της περιόδου της έρευνας, έτυχαν απαλλαγής του φόρου ακίνητης περιουσίας για τα κτίρια που χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο της εκτέλεσης δημοσίων υπηρεσιών, που αντιπροσωπεύει πλεονέκτημα ύψους […] (23) σε […] ευρώ ετησίως. Εάν ο φόρος αυτός είχε καταβληθεί, το κόστος των προϊόντων (δημόσιας υπηρεσίας και εμπορικών προϊόντων) που παράγονται στα κτίρια αυτά θα ήταν αναλογικά υψηλότερο.
(44)
Τα DPLP τυγχάνουν επίσης απαλλαγής από άλλους έμμεσους και δημοτικούς φόρους. Οι βελγικές αρχές δεν είναι σε θέση να εκτιμήσουν την ακριβή αξία του πλεονεκτήματος αυτού, αλλά αναφέρουν ότι το εν λόγω μέτρο εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής των κανόνων de minimis.
(45)
Οι φορολογικές απαλλαγές είναι προγενέστερες της έναρξης ισχύος της Συνθήκης ΕΚ του 1958 και διατηρήθηκαν χωρίς σημαντικές τροποποιήσεις. Ενώ έληξε η απαλλαγή από τον φόρο εταιρειών στις 31 Δεκεμβρίου 2005, τα δύο τελευταία μέτρα εξακολουθούν να παραμένουν σε ισχύ.
2.2.2.5. Μεταβίβαση ακινήτων
(46)
Το 1992, το βελγικό κράτος μεταβίβασε στα DPLP 63 ακίνητα, χωρίς αντιπαροχή (24). Ο εν λόγω φορέας τα χρησιμοποιούσε ήδη, έστω και αν από νομική άποψη ανήκαν στο κράτος. Η συνολική αξία των εν λόγω αγαθών ανερχόταν σε 112,2 εκατ. ευρώ (25). Τα ακίνητα αυτά ήταν χωριστά από τα αρχικά στοιχεία ενεργητικού, στα οποία προστέθηκαν, που είχαν διαχωριστεί από αγαθά που ανήκαν στο κράτος όταν τα Βελγικά Ταχυδρομεία κατέστησαν κρατικός οργανισμός («Régie des Postes») με χωριστή νομική προσωπικότητα το 1971. Η «Régie des Postes» κατείχε ήδη νομίμως τα στοιχεία ενεργητικού που είχαν εγγραφεί στον ισολογισμό της. Τα πρόσθετα αυτά ακίνητα που μεταβιβάστηκαν το 1992 επρόκειτο, αντίθετα, να αντισταθμίσουν την επιβάρυνση για τις συντάξεις, που εξακολουθούσε να παραμένει σε βάρος των DPLP, κατά τη στιγμή που ο εν λόγω φορέας από κρατικός οργανισμός κατέστη αυτόνομη δημόσια επιχείρηση.
(47)
Οι βελγικές αρχές προβάλλουν το επιχείρημα ότι η μεταβίβαση αυτών των ακινήτων εντασσόταν αποκλειστικά στο πλαίσιο μιας εσωτερικής αναδιοργάνωσης αγαθών που ανήκουν στο κράτος και δεν αποτελούσε πλεονέκτημα. Σύμφωνα με τις αρχές αυτές, τα ακίνητα αυτά είχαν ήδη χρησιμοποιηθεί από τα Βελγικά Ταχυδρομεία προτού αυτά μετατραπούν σε DPLP το 1992 (και κατά συνέπεια είχαν χρησιμοποιηθεί από τη «Régie des Postes»).
2.2.2.6. Κρατική εγγύηση
(48)
Δόθηκε η δυνατότητα στα DPLP να ζητήσουν κρατική εγγύηση για τον δανεισμό, με προμήθεια εγγύησης ύψους 0,25 %.
(49)
Κατά την περίοδο που καλύπτει η έρευνα, η εν λόγω εγγύηση χρησιμοποιήθηκε μία μόνο φορά, για δάνειο ύψους 100 εκατ. ευρώ που συνάφθηκε με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ). Η συμφωνία που υπογράφηκε μεταξύ των DPLP και της ΕΤΕπ στις 22 Δεκεμβρίου 2004 επέτρεψε στα DPLP να χρησιμοποιήσουν την πιστωτική διευκόλυνση της ΕΤΕπ μέχρι τις 10 Ιουνίου 2008. Χρησιμοποιώντας τη διευκόλυνση αυτή, τα DPLP ζήτησαν ποσό ύψους 100 εκατ. ευρώ στις 8 Νοεμβρίου 2007, το οποίο πράγματι έλαβαν στις 5 Δεκεμβρίου 2007. Τα DPLP δεσμεύτηκε να εξοφλήσουν το δάνειο σε 11 ίσες ετήσιες δόσεις, ύψους περίπου 9,09 εκατ. ευρώ. Η πρώτη δόση πρέπει να καταβληθεί στις 5 Δεκεμβρίου 2012 και η τελευταία στις 5 Δεκεμβρίου 2022. Οι τόκοι καταβάλλονται ανά τρίμηνο (5 Δεκεμβρίου, 5 Μαρτίου, 5 Σεπτεμβρίου). Το επιτόκιο καθορίζεται βάσει του επιτοκίου Euribor, προθεσμίας τριών μηνών, μείον 37 μονάδες βάσης.
3. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΛΟΓΩΝ ΠΟΥ ΟΔΗΓΗΣΑΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΤΟ 2009
(50)
Βάσει της απόφασης Altmark (26), η Επιτροπή έκρινε ότι οι αντισταθμίσεις για την παροχή δημόσιας υπηρεσίας που καταβλήθηκαν από το 1992, καθώς και οι φορολογικές απαλλαγές, οι εισφορές κεφαλαίων, η κρατική εγγύηση και η μεταβίβαση ακινήτων που αναφέρονται παραπάνω, ενδέχεται να αποτελούσαν ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.
(51)
Οι κρατικές ενισχύσεις που συνίστανται σε αντισταθμίσεις του κόστους των υποχρεώσεων καθολικής υπηρεσίας μπορούν να κηρυχθούν συμβιβάσιμες βάσει του άρθρου 106 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ, εφόσον είναι αναγκαίες για την εκτέλεση των εν λόγω υπηρεσιών και δεν επηρεάζουν την ανάπτυξη των συναλλαγών σε βαθμό αντίθετο προς το συμφέρον της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
(52)
Στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας του 2009, η Επιτροπή διερωτήθηκε σχετικά με την αναγκαιότητα και την αναλογικότητα των μέτρων ενίσχυσης που χορηγήθηκαν στα DPLP για την εκτέλεση των καθηκόντων δημόσιας υπηρεσίας.
(53)
Όσον αφορά τον υπολογισμό της υπεραντιστάθμισης δυνάμει του άρθρου 106 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ, η Επιτροπή έκρινε ότι το σύνολο των εσόδων και εξόδων που συνδέονται με τις υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας θα έπρεπε να ληφθούν υπόψη, εξασφαλίζοντας την απουσία υπεραντιστάθμισης για τις αποστολές δημόσιας υπηρεσίας. Για τους σκοπούς του υπολογισμού αυτού, πρέπει να ελεγχθεί η ευστάθεια της λογιστικής μεθόδου που εφαρμόστηκε για τον καθορισμό των δαπανών που συνδέονται με τις υπηρεσίες γενικού οικονομικού συμφέροντος, καθώς και να ληφθεί υπόψη το σύνολο του καθαρού κόστους της δημόσιας υπηρεσίας και των πρόσθετων ενισχύσεων που χορηγήθηκαν υπό οποιαδήποτε μορφή.
(54)
Όσον αφορά τη χρηματοδότηση των συντάξεων των μονίμων υπαλλήλων από το κράτος, η Επιτροπή διερωτάται σε ποιο βαθμό το να απαλλαγούν από τις υποχρεώσεις τους στον τομέα των συντάξεων, έθετε τα DPLP σε συγκρίσιμη κατάσταση με εκείνη των ανταγωνιστών τους όσον αφορά τις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης.
(55)
Σύμφωνα με την προσέγγιση που ακολούθησε η Επιτροπή στην απόφασή της σχετικά με τη δημόσια χρηματοδότηση του κόστους των συντάξεων των υπαλλήλων των γαλλικών Ταχυδρομείων (27), έπρεπε να εξεταστεί εάν το εν λόγω μέτρο ενίσχυσης συμβιβάζεται με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ και για το σκοπό αυτό, να προσδιοριστεί σε ποιο βαθμό οι δαπάνες κοινωνικής ασφάλισης που κατέβαλαν τα DPLP αφού προηγουμένως είχαν απαλλαγεί των υποχρεώσεων αυτών, ήταν συγκρίσιμες με εκείνες που επιβαρύνουν τους ανταγωνιστές τους.
4. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΩΝ
4.1. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ VFP ΚΑΙ PRODIPRESSE
(56)
Στις 28 Αυγούστου 2009, η VFP και η Prodipresse υπέβαλαν παρατηρήσεις σχετικά με το σύστημα διανομής του τύπου που εφαρμόστηκε από τα DPLP.
(57)
Σύμφωνα με την καταγγελία που είχαν υποβάλει νωρίτερα, η VFP και η Prodipresse υπογράμμισαν τις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού λόγω των χαμηλών τιμών που εφάρμοσαν τα DPLP για τη διανομή του τύπου, αποτρέποντας οποιοδήποτε ανταγωνισμό εκ μέρους άλλων επιχειρηματιών στην αγορά.
(58)
Ανέφεραν ότι οι τιμές που εφαρμόστηκαν από τα DPLP είχαν καθοριστεί στο πλαίσιο τριμερών διαπραγματεύσεων μεταξύ των DPLP, των εκδοτών και του κράτους. Οι απώλειες που υπέστησαν τα DPLP εξαιτίας αυτών των χαμηλότερων τιμών στην αγορά, κατά τη γνώμη τους, αντισταθμίστηκαν από το κράτος στο πλαίσιο της αντιστάθμισης των ΥΓΟΣ. Εάν τα DPLP είναι ο άμεσος αποδέκτης της ενίσχυσης αυτής, οι εκδότες εφημερίδων επωφελήθηκαν επίσης από την ενίσχυση, με έμμεσο τρόπο.
(59)
Η VFP και η Prodipresse θεωρούν ότι τα DPLP θα μπορούσαν να τύχουν υπεραντιστάθμισης για το σύστημα διανομής του τύπου, την οποία θα χρησιμοποιούσαν για τη χρηματοδότηση των λοιπών δραστηριοτήτων τους.
4.2. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΒΕΛΓΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΕΚΔΟΤΩΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΩΝ
(60)
Στις 28 Αυγούστου 2009, η βελγική ένωση εκδοτών εφημερίδων υπέβαλε τις παρατηρήσεις της. Με την ευκαιρία αυτή, υπογράμμισε τη σημασία, από άποψη δημοκρατικότητας και ισότητας, ενός αποτελεσματικού συστήματος διανομής εφημερίδων για το σύνολο της βελγικής επικράτειας, σε ενιαίες και λογικές τιμές που επιτρέπουν στους συνδρομητές των ημερήσιων εφημερίδων να τις παραλαμβάνουν νωρίς το πρωί.
4.3. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ DEUTSCHE POST AG ΚΑΙ ΤΗΣ DHL INTERNATIONAL
(61)
Στις 28 Αυγούστου 2009, η Deutsche Post AG και η DHL International υπέβαλαν τις παρατηρήσεις τους. Επέμειναν στην ανάγκη να εξεταστεί η ανάληψη των υποχρεώσεων των DPLP στον τομέα των συντάξεων, και ιδίως να εξασφαλιστεί η συμβατότητα του εν λόγω μέτρου με την προηγούμενη πρακτική, να ελεγχθεί η συμβατότητα των εισφορών κεφαλαίων με την αγορά, να επαληθευτεί η συμβατότητα της κατανομής του κόστους με την απόφαση Chronopost και, τέλος, να εξεταστεί η μεταβίβαση ακινήτων.
4.4. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ BELGISCHE DISTRIBUTIEDIENST NV/BELGIQUE DIFFUSION SA
(62)
Στις 28 Αυγούστου 2009, η Belgische Distributiedienst NV/Belgique Diffusion SA («BD»), που ανήκει στον όμιλο TNT, υπέβαλε τις παρατηρήσεις της. Η BD είναι ανταγωνίστρια των DPLP και ιδίως της θυγατρικής τους, Deltamedia, που διανέμει τον τύπο, ασκώντας δραστηριότητα στην αγορά διανομής των ημερήσιων εφημερίδων και περιοδικών. Σύμφωνα με την καταγγελία που είχε προηγηθεί, η BD υπογράμμισε ότι τα DPLP εφάρμοζαν τιμές χαμηλότερες του κόστους όσον αφορά τη διανομή των ημερήσιων εφημερίδων. Σύμφωνα με την BD, οι απώλειες που υπέστησαν τα DPLP χρηματοδοτήθηκαν από τις δημόσιες επιδοτήσεις. Οι χαμηλές τιμές θα καθιστούσαν δύσκολο οποιονδήποτε ανταγωνισμό απέναντι στα DPLP.
(63)
Σύμφωνα με την BD, τα DPLP παραβίασαν την οδηγία 92/50/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 1992, για τον συντονισμό των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων υπηρεσιών (28), καθώς και το άρθρο 7 της οδηγίας 97/67/ΕΚ. Η BD διερωτήθηκε επίσης σχετικά με την ύπαρξη ενίσχυσης δυνάμει του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, καθώς και το συμβιβάσιμο της αντιστάθμισης του κόστους που συνδέεται με τις ΥΓΟΣ, σύμφωνα με το άρθρο 106 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ.
(64)
Διερωτάται εάν η διανομή των ημερήσιων εφημερίδων θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως ΥΓΟΣ, δεδομένου ότι, στα περισσότερα κράτη μέλη, η δραστηριότητα αυτή είναι ανοικτή στον ανταγωνισμό, χωρίς εμπλοκή του ταχυδρομικού φορέα.
(65)
Η BD διερωτάται επίσης εάν μια επιδότηση που προορίζεται αποκλειστικά για τον ταχυδρομικό φορέα, συνιστά το καταλληλότερο μέσο για τη στήριξη της διανομής των ημερήσιων εφημερίδων, σε αντίθεση με τη βοήθεια στους εκδότες που θα μπορούσαν να προμηθευτούν τις υπηρεσίες διανομής από την ελεύθερη αγορά, πράγμα που θα επέτρεπε σε διαφορετικούς παρόχους να ανταγωνίζονται μεταξύ τους.
(66)
Η BD προβληματίζεται σχετικά με την ανάγκη των δαπανών, ακόμα και αν η αποστολή διανομής των ημερήσιων εφημερίδων που ανατέθηκε στα DPLP έπρεπε να εγκριθεί. Κατά την άποψή της, τα DPLP καλύπτουν πολύ υψηλότερες δαπάνες από εκείνες των λοιπών φορέων, πράγμα που αυξάνει το αναγκαίο επίπεδο επιδοτήσεων. Υπό την έννοια αυτή, οι επιδοτήσεις δεν είναι ούτε αναλογικές ούτε αιτιολογούνται.
(67)
Τέλος, η BD θεωρεί ότι οι δαπάνες των DPLP που καλύπτονται από το κράτος θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν επενδυτικές δαπάνες που δεν είναι αναγκαίες για την παροχή της ΥΓΟΣ, δεδομένου ότι τα DPLP θα μπορούσαν να είχαν αξιοποιήσει τις υποδομές που συγκροτήθηκαν για άλλες υπηρεσίες. Οι εκστρατείες προώθησης εμπορικών προϊόντων θα μπορούσαν επίσης να χρηματοδοτούνται μέσω της δημόσιας επιδότησης.
5. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΒΕΛΓΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ
5.1. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΒΕΛΓΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ
(68)
Οι βελγικές αρχές υποστηρίζουν ότι, σύμφωνα με την προσέγγιση που ακολουθήθηκε στην υπόθεση Combus (29), η ανάληψη υποχρέωσης καταβολής συντάξεων δεν συνιστά κρατική ενίσχυση, δεδομένου ότι ελαφρύνει τα Βελγικά Ταχυδρομεία από αφύσικη επιβάρυνση και όχι μία συνήθη επιβάρυνση του προϋπολογισμού μιας επιχείρησης.
(69)
Μια τέτοια αφύσικη επιβάρυνση θα συνεπαγόταν υψηλότερο μισθολογικό κόστος για το μόνιμο προσωπικό και έλλειψη ευελιξίας σε επιχειρησιακό επίπεδο που θα απέτρεπε τα DPLP να μειώσουν στον επιθυμητό βαθμό τον αριθμό των μονίμων υπαλλήλων του προσωπικού τους.
(70)
Οι βελγικές αρχές ορίζουν τρεις αιτίες ανεπαρκούς ευελιξίας:
(1)
την ασφάλεια απασχόλησης των μονίμων υπαλλήλων·
(2)
την απουσία εσωτερικής κινητικότητας·
(3)
την έλλειψη πρόσβασης σε προσωρινή ανεργία.
(71)
Ασφάλεια απασχόλησης των μονίμων υπαλλήλων: Τα DPLP ισχυρίζονται ότι το μόνιμο προσωπικό τους έχει de facto δεσμευτεί για αόριστο χρόνο. Τα DPLP δεν είναι σε θέση να θέσουν τέλος στις συμβάσεις του μονίμου προσωπικού τους, εκτός αν συντρέχουν σοβαροί λόγοι ή ανεπαρκείς επιδόσεις. Ακόμα και στην περίπτωση αυτή, η διαδικασία απόλυσης υπόκειται σε ιδιαίτερα επαχθείς απαιτήσεις.
(72)
Εξάλλου, το Συμβούλιο της Επικρατείας («Conseil d’État» - βελγικό διοικητικό δικαστήριο αρμόδιο για τους μονίμους υπαλλήλους, ενώ οι επί συμβάσει υπάλληλοι εμπίπτουν στην αρμοδιότητα των εργατοδικείων), έτεινε στο να ευνοήσει το μόνιμο προσωπικό, καθορίζοντας ένα αυστηρό πρότυπο για τον καθορισμό του «βάσιμου λόγου». Απορρέει ότι τα DPLP δεν είναι σε θέση να απολύσουν το μόνιμο προσωπικό τους, είτε ατομικά είτε συλλογικά, για οικονομικούς ή τεχνικούς λόγους.
(73)
Κατά συνέπεια, η καταγγελία μιας σύμβασης εργασίας δεν αποτελεί διαχειριστικό εργαλείο που να επιτρέπει αναπροσαρμογή της σύνθεσης του προσωπικού σε συνάρτηση με τις επιχειρησιακές ανάγκες προσωπικού. Επίσης, η αδυναμία απολύσεων για λόγους οικονομικούς περιορίζει αισθητά τα μέσα που διαθέτουν τα DPLP για την επίλυση προβλημάτων, όπως η ανεπαρκής κινητικότητα ή οι υψηλότεροι μισθοί και τα πλεονεκτήματα του μονίμου προσωπικού σε σχέση με εκείνα που επικρατούν στην αγορά. Επιπλέον, το μόνιμο προσωπικό δεν δικαιούται να ζητήσει αυτόματη μετακίνηση προς τη δημόσια διοίκηση και ούτε τα DPLP έχουν τη δυνατότητα να επιβάλουν μια τέτοια μετακίνηση.
(74)
Αυτό σημαίνει ότι η μείωση του μονίμου προσωπικού περιορίζεται κυρίως σε εθελούσια αποχώρηση, πολύ περιορισμένη και στις «φυσικές» αποχωρήσεις.
(75)
Απουσία εσωτερικής κινητικότητας: πέρα από την ανικανότητα των DPLP να μειώσουν το μόνιμο προσωπικό στους τομείς όπου η ζήτηση υπηρεσιών μειώθηκε, οι δυνατότητες που διαθέτουν για την αναδιάταξη του μόνιμου προσωπικού στο πλαίσιο της οργάνωσής τους, λαμβανομένων υπόψη των αναγκών τους, υπόκεινται σε αυστηρούς περιορισμούς.
(76)
Στοιχεία όπως η γλωσσική ομάδα, τα προσόντα, η αρχαιότητα και η λειτουργική ταξινόμηση καθιστούν τα DPLP σε μεγάλο βαθμό ανίκανα για την αναδιάταξη του προσωπικού τους, το οποίο απασχολείται σε τομείς όπου οι ανάγκες σε προσωπικό μειώνονται, π.χ. λόγω της μείωσης του παραδοσιακού ταχυδρομείου προς όφελος τομέων όπου υπάρχουν ελλείψεις προσωπικού, ιδίως λόγω του γεγονότος των συνταξιοδοτήσεων ή της αύξησης της ζήτησης.
(77)
Με άλλα λόγια, λόγω των δυσκαμψιών του «κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης», τα DPLP είναι σε μεγάλο βαθμό ανίκανα να προβούν σε αναδιάταξη του μονίμου προσωπικού σε συνάρτηση με τις ανάγκες τους ή να εξισορροπήσουν το επίπεδο μεταξύ των τομέων δραστηριότητας με πλεονάζον προσωπικό και εκείνων με έλλειψη προσωπικού. Παραδόξως, για να ανταποκριθούν στις διαπιστωθείσες ανάγκες στους τομείς με έλλειψη προσωπικού, τα DPLP πρέπει να προσλάβουν έκτακτους ή συμβασιούχους υπαλλήλους, διατηρώντας συγχρόνως το πλεονασματικό μόνιμο προσωπικό στους τομείς με πλεονάζον προσωπικό.
(78)
Έλλειψη πρόσβασης σε προσωρινή ανεργία: επιπλέον, τα DPLP δεν δύνανται να θέσουν το μόνιμο προσωπικό τους σε προσωρινή ανεργία («οικονομική ανεργία»), όπως μπορούν να το πράξουν οι επιχειρηματίες του ιδιωτικού τομέα σε περίπτωση έλλειψης αντικειμένου εργασίας.
(79)
Υψηλότερο μισθολογικό κόστος: όταν η «Régie des Postes» κατέστη αυτόνομη δημόσια επιχείρηση το 1992 και μετονομάστηκε σε DPLP, το μόνιμο προσωπικό είχε μισθούς και πλεονεκτήματα σαφώς ανώτερα του επί συμβάσει προσωπικού του ιδιωτικού τομέα. Από το 1992, οι αυτόματες αυξήσεις μισθών που συνδέονται με την αρχαιότητα και η σημαντική διαπραγματευτική ισχύς των συνδικαλιστικών οργανώσεων συνέβαλαν στη διατήρηση των μισθών και των πλεονεκτημάτων σε αυτά τα συγκριτικά υψηλότερα επίπεδα.
(80)
Εξάλλου, το μόνιμο προσωπικό, πέρα από τους υψηλότερους μισθούς και τα πλεονεκτήματα σε σχέση με τους συμβασιούχους, επωφελείται από επιπλέον 4 έως 11 αμειβόμενες ημέρες άδειας (30), πράγμα που αυξάνει τις δαπάνες που βαρύνουν τα DPLP. Τα στοιχεία αυτά που χαρακτηρίζουν το μόνιμο προσωπικό δυσχέραναν τη διατήρηση εκ μέρους των DPLP του κόστους μονάδας του μόνιμου προσωπικού, το οποίο είναι αισθητά ανώτερο από εκείνο των συμβασιούχων υπαλλήλων του ιδιωτικού τομέα.
(81)
Από την επανένταξη του μόνιμου προσωπικού της «Régie des Postes» το 1992, οι διευθύνοντες τα DPLP αναγνώρισαν ότι το προσωπικό αυτό, με το υψηλότερο μισθολογικό κόστος και τις επιχειρησιακές δυσκαμψίες, αποτελούσε διαρθρωτικό μειονέκτημα που ήταν όλο και πιο δύσκολο να διαχειριστούν, σε συνάρτηση με την πρόοδο της απελευθέρωσης της ταχυδρομικής αγοράς. Κατά συνέπεια, τα DPLP έπαυσαν να προσλαμβάνουν μόνιμο προσωπικό το 1998. Οι συνήθεις αποχωρήσεις που ουσιαστικά συνίστανται σε συνταξιοδοτήσεις οδήγησαν σε μείωση του προσωπικού, σε απόλυτους αριθμούς, το οποίο έφτασε σε 23 538 εργαζομένους το 2008.
(82)
Επειδή η μείωση του μόνιμου προσωπικού εξαρτάται κατά κύριο λόγο από το ποσοστό των «φυσικών» αποχωρήσεων στο πλαίσιο της πυραμίδας των ηλικιών, η πρόοδος ήταν αργή και κατά πάσα πιθανότητα θα έπρεπε να διατηρηθεί μέχρι το 2030, ήτοι πολύ μετά την πλήρη απελευθέρωση της ταχυδρομικής αγοράς, όπως φαίνεται στον πίνακα που ακολουθεί.
Πίνακας 2
Εξέλιξη των μονίμων υπαλλήλων των DPLP
(83)
Συνεπώς, οι βελγικές αρχές θεωρούν ότι το μόνιμο προσωπικό των DPLP αποτελεί σοβαρό μειονέκτημα σε επιχειρησιακό επίπεδο και από πλευράς κόστους έναντι των ιδιωτών επενδυτών και ότι το κράτος ελάφρυνε τα DPLP από αφύσικη επιβάρυνση την οποία δεν φέρουν οι ανταγωνιστές τους.
(84)
Σύμφωνα με τις βελγικές αρχές, το μέτρο δεν αποτελεί κρατική ενίσχυση, και η γραμμή που ακολουθείται από την Επιτροπή στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας, σύμφωνα με προηγούμενες υποθέσεις που αφορούν συνταξιοδοτικά καθεστώτα [EDF (31), La Poste (Γαλλία) (32), Royal Mail (33)], κατά συνέπεια, δεν είναι αναγκαία στην περίπτωση των DPLP.
(85)
Ωστόσο, οι βελγικές αρχές προβάλλουν το επιχείρημα ότι η ενδεχόμενη εφαρμογή μιας τέτοιας μεθόδου στα DPLP οδηγεί στο συμπέρασμα ότι το μερίδιο των δαπανών κοινωνικής ασφάλισης, ως ποσοστό του μισθολογικού κόστους που επιβαρύνει τα DPLP ισοδυναμεί με εκείνο των ανταγωνιστών του.
5.2. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΒΕΛΓΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΤΗΣΙΑ ΑΝΤΙΣΤΑΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ
(86)
Οι βελγικές αρχές ανακοίνωσαν τα λογιστικά στοιχεία των DPLP και εξέθεσαν τις αρχές αναλυτικής λογιστικής (34) που εφαρμόζονται από τα DPLP.
(87)
Καταρχάς ισχυρίζονται ότι η αντιστάθμιση δημόσιας υπηρεσίας που καταβάλλεται ετησίως δεν συνιστά ενίσχυση, εφόσον είναι σύμφωνη με τη νομολογία Altmark.
(88)
Στη συνέχεια, θεωρούν ότι εάν η αντιστάθμιση δημόσιας υπηρεσίας συνιστά ενίσχυση, είναι συμβιβάσιμη, δεδομένου ότι δεν συνιστά υπέρμετρη αντιστάθμιση των καθαρών δαπανών που επιβαρύνουν τα DPLP στο πλαίσιο της εκτέλεσης των καθηκόντων δημόσιας υπηρεσίας. Οι υπολογισμοί που παρουσιάζονται από τις βελγικές αρχές αποκαλύπτουν, σύμφωνα με τις ίδιες, υποαντιστάθμιση του κόστους που φέρουν τα DPLP.
(89)
Τέλος, οι βελγικές αρχές αναφέρουν ότι ορισμένα από τα μέτρα συνιστούν υφιστάμενη ενίσχυση. Στο πλαίσιο αυτό, γίνεται αναφορά στο τμήμα που εξετάζει υφιστάμενες ενισχύσεις [σκέψεις 6.3.2 και επόμενες].
5.3. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΒΕΛΓΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΕΙΣΦΟΡΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ
5.3.1. Εισφορές κεφαλαίων το 1997
(90)
Με επιστολή τους προς την Επιτροπή της 12ης Αυγούστου 2009, οι βελγικές αρχές ανέφεραν ότι πρέπει να θεωρηθούν οι εισφορές κεφαλαίων που πραγματοποιήθηκαν το 1997, συνολικού ύψους 62 εκατ. ευρώ, ως μεταγενέστερη αντιστάθμιση υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας.
5.3.2. Εισφορές κεφαλαίων το 2003 και το 2006
(91)
Σύμφωνα με τις βελγικές αρχές, οι αυξήσεις κεφαλαίου που πραγματοποιήθηκαν το 2003 και το 2006 βασίζονταν αμφότερες σε ένα στρατηγικό σχέδιο (35), του οποίου ο απώτατος στόχος ήταν να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα και η αποδοτικότητα της επιχείρησης στο πλαίσιο της σταδιακής απελευθέρωσης της αγοράς των ταχυδρομείων.
(92)
Το στρατηγικό αυτό σχέδιο αποσκοπούσε στην επίτευξη δύο βασικών στόχων:
(1)
βελτίωση της παραγωγικότητας για να εξασφαλιστεί η ανταγωνιστικότητα και η αποδοτικότητα σε περιβάλλον πιο ελεύθερης αγοράς·
(2)
εξέλιξη των DPLP προς μια λογική αγοράς, με άνοιγμα του κεφαλαίου της στους ιδιώτες επενδυτές, δηλαδή την επίτευξη και διατήρηση της απόδοσης στο απαιτούμενο για την προσέγγιση ιδιωτών επενδυτών επίπεδο και απελευθερώνοντας δυναμικό της επιχείρησης σε ό,τι αφορά την αποδοτικότητα.
(93)
Εισφορές κεφαλαίων το 2003: Σύμφωνα με τις βελγικές αρχές, η αύξηση κεφαλαίου το 2003 στόχευε στην αύξηση των ιδίων κεφαλαίων των DPLP όσον αφορά τις σημαντικές χρηματοοικονομικές δεσμεύσεις που είχαν αναλάβει, ενόψει ιδίως της κατασκευής τεσσάρων νέων κέντρων διαλογής και του εκσυγχρονισμού ενός υπάρχοντος κέντρου, της βελτιστοποίησης των διαδρομών διανομής αλληλογραφίας και του αυτοματισμού.
(94)
Επιπλέον, οι βελγικές αρχές ισχυρίστηκαν ότι τα κεφάλαια που εισέρευσαν κάλυπταν επίσης τις δαπάνες προσωπικού που προκύπτουν από τη μείωση του αριθμού των εργαζομένων που συνδέεται με ένα σύστημα πρόωρης συνταξιοδότησης, τη μείωση του χρόνου εργασίας και την αύξηση των νέων μελών του προσωπικού.
(95)
Τα μέτρα αυτά είχαν προσφέρει εύλογη βεβαιότητα όσον αφορά την αύξηση της αποδοτικότητας για την περίοδο 2003-2007, ανταποκρινόμενα στις προσδοκίες των ιδιωτών επενδυτών. Έτσι, το βελγικό κράτος, ως μοναδικός μέτοχος των DPLP το 2003, είχε γνώμονα τις προοπτικές αποδοτικότητας, σε μία λογική που σεβόταν πλήρως την αρχή του ιδιώτη επενδυτή που δραστηριοποιείται σε οικονομία της αγοράς, όταν αποφάσισε να πραγματοποιήσει επένδυση κεφαλαίων.
(96)
Εξάλλου, στις 5 Αυγούστου 2009, οι βελγικές αρχές ισχυρίστηκαν ότι οι προβλέψεις αποδοτικότητας έδειχναν ότι η εισφορά κεφαλαίων πραγματοποιήθηκε υπό όρους οι οποίοι συνάδουν προς την αρχή του ιδιώτη επενδυτή σε συνθήκες οικονομίας της αγοράς, δεδομένου ότι η αναμενόμενη απόδοση υπερέβαινε την απαιτούμενη από ιδιώτη επενδυτή. Οι προβλέψεις αυτές δεν ήταν αβάσιμες, εφόσον η πραγματική αποδοτικότητα που σημειώθηκε από το 2003 έως το 2008 ήταν σαφώς μεγαλύτερη από την αναμενόμενη αποδοτικότητα.
(97)
Οι βελγικές αρχές διευκρίνισαν ότι η εισφορά κεφαλαίου το 2003 και η ακύρωση των απαιτήσεων του δημοσίου στους λογαριασμούς των DPLP το 2005 δεν συνδέονταν καθόλου. Η ακύρωση αυτή, που πραγματοποιήθηκε σε άλλη χρονική στιγμή, συνιστούσε συνήθη λογιστική πράξη, δεδομένου ότι το κράτος είχε διευκρινίσει σαφώς ότι οι εν λόγω απαιτήσεις δεν θα καταβάλλονταν στα DPLP. Τα τελικά ποσά που ακυρώθηκαν στο πλαίσιο της εξυγίανσης του ισολογισμού το 2005 διέφεραν των ποσών της εισφοράς κεφαλαίων το 2003 και των ζημιών που σωρεύθηκαν στο τέλος του έτους 2002.
(98)
Εισφορές κεφαλαίων το 2006: οι βελγικές αρχές προβάλλουν το επιχείρημα ότι η εν λόγω εισφορά κεφαλαίων ήταν σύμφωνη με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή σε οικονομία της αγοράς, εφόσον πραγματοποιήθηκε επί ίσοις όροις (pari passu) με εκείνους που εφαρμόζονται σε ιδιώτη επενδυτή, ήτοι την Post Invest Europe SA που επένδυσε 300 εκατ. ευρώ. Νέες μετοχές αναλήφθηκαν από το κράτος και τον ιδιώτη επενδυτή, πράγμα που επέτρεψε στον νέο επενδυτή να εξασφαλίσει το 50 % των μετοχών μείον μία μετοχή, ενώ το κράτος διατήρησε το 50 % των μετοχών συν μία μετοχή (36).
(99)
Για τον υπολογισμό της τιμής των νέων μετοχών, η τράπεζα επενδύσεων στην οποία απευθύνθηκαν οι βελγικές αρχές έκρινε ότι η συνολική αξία των DPLP κυμαινόταν μεταξύ […] και […] ευρώ. Το κράτος επέλεξε τελικά το ποσό […] ευρώ για το σύνολο της επιχείρησης πριν από τις εισφορές κεφαλαίων. Οι βελγικές αρχές αναγνωρίζουν ότι τα μεταγενέστερα αποτελέσματα των DPLP υπερέβησαν τις υποθέσεις που διατυπώθηκαν κατά την εκτίμηση.
(100)
Σύμφωνα με τις βελγικές αρχές, η υλοποίηση του σχεδίου είχε επιτρέψει να καταστούν τα DPLP ένας από τους πλέον αποτελεσματικούς οργανισμούς της Ευρώπης. Τα DPLP θα είχαν πραγματοποιήσει σημαντική πρόοδο όσον αφορά την αποδοτικότητα, την αποτελεσματικότητα (37) και την ποιότητα, διατηρώντας παράλληλα ένα εύλογο επίπεδο τιμών που χρεώνονται στους πελάτες.
5.4. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΒΕΛΓΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΠΑΛΛΑΓΕΣ
(101)
Στη δήλωσή τους της 12ης Αυγούστου 2009, οι βελγικές αρχές παραδέχτηκαν ότι τα DPLP δεν είχαν υπαχθεί στο καθεστώς του φόρου εταιρειών αλλά του φόρου εισοδήματος (ήτοι, φορολόγηση νομικών προσώπων) μέχρι την 27η Δεκεμβρίου 2005. Ωστόσο, ισχυρίζονται ότι κατά την περίοδο 2003-2005, τα DPLP δεν υπάχθηκε σε αυτό το φορολογικό καθεστώς: πράγματι, εάν είχε υπαχθεί στο φόρο εταιρειών, θα είχε επίσης την ευχέρεια να μεταφέρει τις ζημίες που σημειώθηκαν κατά το παρελθόν και δεν θα όφειλε καταβολή φόρου εταιρειών κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου.
(102)
Ισχυρίζονται επιπλέον ότι τα DPLP χρειάστηκε να καταβάλουν τους φόρους εισοδήματος, ύψους 2 εκατ. ευρώ κατά την περίοδο 2003-2005.
(103)
Από το οικονομικό έτος 2006, ο DLPL χρειάστηκε να καταβάλουν φόρο εταιρειών χωρίς να είναι σε θέση να μεταφέρουν τις προγενέστερες ζημίες τους. Οι βελγικές αρχές αξιολογούν τη «θυσιασθείσα» πίστωση φόρου κατά την ημερομηνία αυτή σε 51,87 εκατ. ευρώ.
(104)
Συμπεραίνουν λοιπόν ότι τα DPLP δεν αποκόμισαν καθαρό κέρδος από την απαλλαγή από το φόρο εταιρειών πριν από το 2006.
(105)
Οι βελγικές αρχές διευκρινίζουν ότι τα DPLP επωφελούνται απαλλαγής από τον έγγειο φόρο εισοδήματος από ακίνητα που χρησιμοποιούνται για την εκτέλεση υπηρεσίας δημοσίου συμφέροντος.
(106)
Εκτίμησαν το καθαρό όφελος των DPLP, που κατά την άποψή τους δεν αντιπροσωπεύει παρά μικρό μόνο μέρος του πρόσθετου κόστους το οποίο επωμίζονται, λαμβάνοντας υπόψη την υποχρέωση να διατηρήσουν ένα ταχυδρομικό δίκτυο που χαρακτηρίζεται από εδαφική πυκνότητα αυστηρά καθορισμένη, υποχρέωση η οποία δεν υπόκειται σε καμία άλλη αποζημίωση.
(107)
Οι βελγικές αρχές εξηγούν ότι τα DPLP επωφελούνται από ορισμένες απαλλαγές έμμεσων φόρων και φόρων τοπικής αυτοδιοίκησης. Ισχυρίζονται ότι οι απαλλαγές αυτές έχουν καθαρή επίπτωση de minimis.
5.5. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΒΕΛΓΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΑΚΙΝΗΤΩΝ
(108)
Στη δήλωσή τους της 12ης Αυγούστου 2009, οι βελγικές αρχές επιβεβαίωσαν ότι ορισμένα ακίνητα είχαν μεταβιβαστεί στα DPLP κατά τη στιγμή της μετατροπής τους σε αυτόνομη δημόσια επιχείρηση. Τα εν λόγω κτίρια χρησιμοποιούνταν ήδη από τα DPLP από το 1971 και ήταν απαραίτητα για την εκτέλεση της αποστολής της ταχυδρομικής υπηρεσίας.
(109)
Οι βελγικές αρχές ισχυρίζονται ότι η μεταβίβαση αυτών των ακινήτων δεν προσέφερε κανένα πλεονέκτημα στα DPLP, εφόσον τα χρησιμοποιούσαν ήδη στο πλαίσιο της αποστολής τους δημόσιας υπηρεσίας. Με άλλα λόγια, σύμφωνα με τις βελγικές αρχές, επρόκειτο για αναδιοργάνωση δημόσιων αγαθών.
5.6. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΒΕΛΓΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΓΓΥΗΣΕΙΣ ΔΑΝΕΙΩΝ
(110)
Στη δήλωσή τους της 12ης Αυγούστου 2009, οι βελγικές αρχές υποστηρίζουν ότι τα DPLP δεν απολαύουν αυτομάτως κρατικής εγγύησης για τα δάνειά τους. Εάν τα DPLP έπρεπε να ζητήσουν μια τέτοια εγγύηση, θα έπρεπε να λάβουν έγκριση των βελγικών αρχών και να καταβάλουν ετήσια προμήθεια εγγύησης ύψους 0,25 % στο δημόσιο.
(111)
Κατά τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου, τα DPLP δεν χρησιμοποίησαν παρά μία μόνο φορά την κρατική εγγύηση.
(112)
Οι βελγικές αρχές θεωρούν ότι η προμήθεια εγγύησης ύψους 0,25 % είναι κατάλληλη σε σχέση με την οικονομική κατάσταση των DPLP και την περιορισμένη πιθανότητα μη επιστροφής εκ μέρους των DPLP. Θεωρούν εξάλλου ότι οι τιμές της αγοράς για αντίστοιχο δάνειο, ελλείψει κρατικής εγγύησης, θα ήταν έως 40 μονάδες βάσης υψηλότερες.
5.7. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΒΕΛΓΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΥΠΕΒΑΛΑΝ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ
(113)
Στη δήλωσή τους της 12ης Οκτωβρίου 2009, οι βελγικές αρχές υποστηρίζουν ότι μόνον οι δηλώσεις των BD και FVP/Prodipresse περιέχουν καθοριστικά στοιχεία. Τα στοιχεία αυτά αφορούν κυρίως την προηγμένη διανομή εφημερίδων και περιοδικών.
(114)
Οι βελγικές αρχές ισχυρίζονται ότι, σε αντίθεση με αυτό που υπογραμμίζει η BD, η ανάθεση της παροχής μη αποκλειστικών ταχυδρομικών υπηρεσιών (όπως η διανομή του τύπου) δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της κανονιστικής ρύθμισης της Ένωσης για τις δημόσιες συμβάσεις [οδηγία 2004/18/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (38)].
(115)
Εξάλλου, ισχυρίζονται ότι η διανομή των εφημερίδων και περιοδικών, που αποτελεί υπηρεσία γενικού οικονομικού συμφέροντος, δεν παραβιάζει τις διατάξεις της Ένωσης για την απελευθέρωση της ταχυδρομικής αγοράς.
(116)
Οι βελγικές αρχές αναφέρουν επίσης ότι η ανάθεση αυτή δεν συνεπάγεται λήψη αυθαίρετων αποφάσεων. Σύμφωνα με τις βελγικές αρχές, τα DPLP είναι η μόνη επιχείρηση που μπορεί να εκτελεί τους όρους και τις υποχρεώσεις που επιβάλλονται στον παρέχοντα υπηρεσίες αυτού του είδους.
(117)
Οι βελγικές αρχές ισχυρίζονται ότι, αντίθετα απ’ ό,τι ισχυρίζεται η BD, τα DPLP δεν επωφελήθηκαν κατά τη διάρκεια της περιόδου 2002-2008 από υπεραντιστάθμιση των δαπανών που συνδέονται με την εκτέλεση της υπηρεσίας τους διανομής εφημερίδων και περιοδικών.
(118)
Οι εν λόγω αρχές δεν συμμερίζονται τη γνώμη της FVP/Prodipresse σύμφωνα με την οποία τα DPLP έχουν διογκώσει τις επενδύσεις τους και τις επιπλέον δαπάνες που συνδέονται με την επέκταση της εθνικής κάλυψης που πέρασε από 82 σε 100 %. Επειδή το 18 % αφορά κυρίως απομακρυσμένες περιοχές, οι δαπάνες προσωπικού των DPLP αυξήθηκαν κατά μη αναλογικό τρόπο και τα DPLP έπρεπε να αποκτήσουν οχήματα μεταφοράς για μεγάλες αποστάσεις, που χαρακτηρίζονται από υψηλό κόστος απόσβεσης.
(119)
Τέλος, οι βελγικές αρχές ισχυρίζονται ότι οι δαπάνες διαφημιστικής εκστρατείας δεν λήφθηκαν υπόψη κατά τον υπολογισμό της αποζημίωσης που έλαβε από το κράτος για την προηγμένη διανομή του τύπου.
(120)
Η BD αναφέρει ότι τα DPLP προφανώς δεν έχουν αποδοτικότητα σε συνάρτηση με το κόστος. Οι βελγικές αρχές αμφισβητούν το επιχείρημα αυτό, τονίζοντας ότι δεν λαμβάνεται πλήρως υπόψη το πρόσθετο υψηλό κόστος που συνδέεται με την προηγμένη διανομή του τύπου και ότι παραβλέπονται οι σημαντικές προσπάθειες που καταβάλλονται από τα DPLP για τον έλεγχο των δαπανών τους και την αύξηση της παραγωγικότητάς τους.
(121)
Σύμφωνα με την BD, το κόστος της Deltamedia είναι χαμηλότερο από εκείνο των DPLP. Η κατάσταση αυτή, σύμφωνα με τις βελγικές αρχές, οφείλεται στα ακόλουθα στοιχεία:
α)
η Deltamedia δεν προτείνει εθνική κάλυψη·
β)
η Deltamedia συνεργάζεται με ανεξάρτητους διανομείς·
γ)
η υπηρεσία που παρέχει η Deltamedia είναι απλοποιημένη, δεδομένου ότι συνεργάζεται με περιορισμένο αριθμό εκδοτών σε έναν και μόνο δημοσιογραφικό όμιλο·
δ)
οι εκδότες παραδίδουν τις εφημερίδες αμέσως μετά την εκτύπωση στα σημεία διανομής.
5.8. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΒΕΛΓΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΕΝΙΣΧΥΣΗ
(122)
Στη δήλωσή τους της 21ης Δεκεμβρίου 2010, οι βελγικές αρχές αναφέρουν ότι ορισμένα από τα μέτρα που καλύπτονται από την έρευνα αποτελούν υφιστάμενες ενισχύσεις.
(123)
Πρώτον, οι βελγικές αρχές προβάλλουν το επιχείρημα ότι οι φορολογικές απαλλαγές που διέθεταν τα DPLP είναι προγενέστερες από την προσχώρηση του Βελγίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση και συνεπώς, αποτελούν υφιστάμενες ενισχύσεις.
(124)
Δεύτερον, οι βελγικές αρχές ισχυρίζονται ότι η ετήσια επιδότηση που καταβάλλεται στα DPLP ξεκίνησε πριν από το 1999, ήτοι πριν από την απελευθέρωση της ταχυδρομικής αγοράς και κατά συνέπεια αποτελεί υφιστάμενη ενίσχυση. Ομοίως, οι εισφορές κεφαλαίων που πραγματοποιήθηκαν πριν από το 1999 δεν θα πρέπει, εφόσον συνιστούν κρατικές ενισχύσεις, να θεωρούνται υφιστάμενες ενισχύσεις.
(125)
Τρίτον, οι βελγικές αρχές διατείνονται, εξαιτίας της προθεσμίας παραγραφής δέκα ετών, ότι όλα τα μέτρα που έχουν εγκριθεί έως τις 13 Ιουλίου 1999 (δηλαδή δέκα έτη πριν από την κίνηση της επίσημης διαδικασίας στην παρούσα υπόθεση) αποτελούν υφιστάμενες ενισχύσεις, δεδομένου ότι η ακύρωση από το Πρωτοδικείο που προηγήθηκε είχε επίσης ως αποτέλεσμα την ακύρωση του συνόλου των προγενέστερων πράξεων έρευνας της Επιτροπής. Αντίθετα, ισχυρίζονται ότι, εφόσον η Επιτροπή κίνησε την πρώτη πράξη έρευνας τον Δεκέμβριο του 2002, δεν θα πρέπει να περιλαμβάνονται στην έρευνα μέτρα τα οποία τέθηκαν σε εφαρμογή πριν από τον Δεκέμβριο του 1992. Αυτό αφορά τη μεταβίβαση ακινήτων και την πρώτη ετήσια επιδότηση που χορηγήθηκε το 1992.
6. ΕΚΤΙΜΗΣΗ
6.1. ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΤΩΝ DPLP
(126)
Το άρθρο 14 της οδηγίας 97/67/ΕΚ, όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 2008/6/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Φεβρουαρίου 2008, για την τροποποίηση της οδηγίας 97/67/ΕΚ σχετικά με την πλήρη υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς κοινοτικών ταχυδρομικών υπηρεσιών (39) (τρίτη ταχυδρομική οδηγία) απαιτεί από τους φορείς παροχής ταχυδρομικών υπηρεσιών να τηρούν ξεχωριστούς λογαριασμούς στα εσωτερικά λογιστικά συστήματά τους, ώστε να γίνεται σαφής διάκριση μεταξύ των διάφορων υπηρεσιών και προϊόντων που αποτελούν μέρη της καθολικής υπηρεσίας και εκείνων που δεν αποτελούν μέρη της. Η λογιστική τους πρέπει να επηρεάζει άμεσα τις άμεσες δαπάνες των προϊόντων και να επηρεάζει άμεσα ή έμμεσα τις κοινές δαπάνες και ιδίως να καταλογίσει με τον κατάλληλο τρόπο τις αναγκαίες κοινές δαπάνες για την εξασφάλιση παροχής τόσο καθολικής όσο και μη καθολικής υπηρεσίας. Η αναλυτική λογιστική των DPLP συνίσταται σε μία μέθοδο λογιστικής οργάνωσης κατά δραστηριότητες (CPA), που καταλογίζει το σύνολο των εξόδων λειτουργίας, έως το επίπεδο του αποτελέσματος προ τόκων και φόρων (EBIT), στα διάφορα προϊόντα, σύμφωνα με τη μέθοδο συνολικής κατανομής του κόστους (FDC). Η αναλυτική λογιστική καλύπτει το σύνολο των εξόδων λειτουργίας και τις οργανικές οντότητες των DPLP. Το 2009, τα εμπορικά προϊόντα αντιπροσώπευαν το […]% του κύκλου εργασιών των DPLP, έναντι […]% για τα προϊόντα που συνδέονται με τη δημόσια υπηρεσία.
(127)
Η μέθοδος αναλυτικής λογιστικής περιλαμβάνει τρία επίπεδα: τους πόρους, τις δραστηριότητες και τα προϊόντα. Στοχεύει στον προσδιορισμό του μέρους των δαπανών που συνδέονται με κάθε προϊόν.
(128)
Οι δαπάνες χωρίζονται σε 398 διαφορετικά είδη δαπανών και 3 954 κέντρα ευθύνης. Για λογιστικούς σκοπούς, ομαδοποιήθηκαν σε 34 ομάδες πόρων και 108 ομάδες κωδικών. Υπάρχουν 986 διαφορετικές δραστηριότητες.
(129)
Οι δαπάνες των πόρων καταλογίζονται στις δραστηριότητες ανάλογα με τη φύση τους: οι «άμεσοι πόροι» συνδέονται άμεσα με μια ειδική δραστηριότητα ενώ οι «έμμεσοι πόροι» συμβάλλουν στην επίτευξη πολλών δραστηριοτήτων και θα πρέπει να καταλογίζονται μέσω μεθόδων κατανομής, ανάλογα με το βαθμό χρήσης του εν λόγω πόρου για κάθε δραστηριότητα. Τέλος, η συνολική συμβολή στη δραστηριότητα περιλαμβάνει τα γενικά έξοδα που δεν μπορούν να καταλογισθούν σε ειδικές δραστηριότητες· συνεπώς, τα έξοδα αυτά καταλογίζονται ομοιόμορφα στο σύνολο των προϊόντων, βάσει της προσαυξημένης τιμής κόστους.
(130)
Οι 986 διαφορετικές δραστηριότητες αποτελούν τα συστατικά στοιχεία της αλυσίδας αξίας κάθε προϊόντος. Ένα μέρος του κόστους που συνδέεται με μια συγκεκριμένη δραστηριότητα επηρεάζει προϊόντα σε συνάρτηση με τη χρήση της εν λόγω δραστηριότητας σε κάθε προϊόν. Το κόστος των μη λειτουργικών δραστηριοτήτων καταρχάς επηρεάζει τις δραστηριότητες εκμετάλλευσης που συνδέονται άμεσα με τα προϊόντα.
(131)
Στο τελευταίο στάδιο της διαδικασίας, οι δαπάνες των δραστηριοτήτων τελικά χρεώνονται για κάθε προϊόν, σύμφωνα με μία μέθοδο κατανομής, συνήθως με βάση τον όγκο. Με άλλα λόγια, όλα τα προϊόντα που χρησιμοποιούν μια δραστηριότητα καταγράφονται λογιστικά με μέρος του κόστους της δραστηριότητας αυτής, που αναλογεί στον όγκο της χρήσης της.
(132)
Η Επιτροπή θεωρεί ότι η μέθοδος αναλυτικής λογιστικής που εφαρμόζεται σήμερα από τα DPLP είναι ικανοποιητική, δεδομένου ότι επηρεάζει σε επαρκές επίπεδο και με ορθό τρόπο όλες τις δαπάνες. Πάντως, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι τα DPLP ανέπτυξαν τη μέθοδο αυτή σταδιακά· μπορεί λοιπόν να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι τα λογιστικά δεδομένα που χρονολογούνται από την έναρξη της περιόδου που καλύπτει η έρευνα, ακόμη και αν συνολικά είναι αξιόπιστα, δεν είναι τόσο εμπεριστατωμένα όσο τα δεδομένα του σημερινού λογιστικού συστήματος.
(133)
Τον Μάρτιο 2011, οι βελγικές αρχές υπέβαλαν στην Επιτροπή μια αναδρομική τροποποίηση της μεθόδου αναλυτικής λογιστικής των DPLP, ενόψει μιας διαφορετικής κατανομής ορισμένων δαπανών μεταξύ των εμπορικών δραστηριοτήτων και των δραστηριοτήτων δημόσιας υπηρεσίας. Η προβλεπόμενη από τις βελγικές αρχές τροποποίηση αφορά το τελευταίο στάδιο κατανομής των δαπανών, όταν τα προϊόντα καταγράφονται λογιστικά μαζί με τις δαπάνες, ανάλογα με τον όγκο χρήσης για κάθε δραστηριότητα.
(134)
Η τροποποίηση αλλάζει τη μέθοδο κατανομής των εξόδων εκμετάλλευσης την οποία εφάρμοζαν μέχρι τώρα τα DPLP. Μετά από την τροποποίηση αυτή, ορισμένες δαπάνες που σχετίζονται με εμπορικά προϊόντα θα περνούσαν στη σφαίρα των δημοσίων υπηρεσιών, πράγμα που θα διεύρυνε τη βάση των δαπανών των δημοσίων υπηρεσιών. Λόγω του γεγονότος αυτού, οι δημόσιες υπηρεσίες θα κάλυπταν ετησίων δαπάνες ύψους […] ευρώ που αυτή τη στιγμή συνδέονται με εμπορικά προϊόντα. Οι άλλες πτυχές της μεθόδου αναλυτικής λογιστικής παραμένουν αμετάβλητες.
(135)
Οι βελγικές αρχές αναφέρουν ότι λόγω της φύσης τους, οι δαπάνες ορισμένων δραστηριοτήτων καθορίζονται σε ένα συγκεκριμένο επίπεδο, σε συνάρτηση με τις ανάγκες δημόσιας υπηρεσίας. Με άλλα λόγια, το κόστος των δραστηριοτήτων αυτών που χρησιμοποιούνται για παροχή δημοσίων υπηρεσιών θα παρέμενε αμετάβλητο ακόμη και αν κανένα εμπορικό προϊόν δεν χρησιμοποιούσε τις εν λόγω δραστηριότητες. Στο βαθμό που αναμένεται ότι ένα εμπορικό προϊόν δεν προκάλεσε την εν λόγω δραστηριότητα, το προϊόν δεν θα πρέπει να απορροφήσει το κόστος εκμετάλλευσης που συνδέεται με την εν λόγω δραστηριότητα, ακόμα και αν τη χρησιμοποιεί.
(136)
Μολονότι οι βελγικές αρχές ισχυρίζονται ότι η αναθεωρηθείσα μεθοδολογία είναι συμβατή με την οδηγία 97/67/ΕΚ, η απόφαση Chronopost (40) και το κοινοτικό πλαίσιο για τις κρατικές ενισχύσεις υπό μορφή αντιστάθμισης για παροχή δημόσιας υπηρεσίας (41) (εφεξής «το πλαίσιο για τις ΥΓΟΣ»), δεδομένου ότι επηρεάζει στα προϊόντα τα άμεσα αποδόσιμα έξοδα και ένα μέρος των κοινών εξόδων και αντικατοπτρίζει καλύτερα τις πραγματικές δαπάνες που συνδέονται με τις υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας, η Επιτροπή θεωρεί ότι η νέα αυτή επιχειρηματολογία δεν μπορεί να γίνει δεκτή για λόγους τυπικούς, οικονομικούς και νομικούς.
(137)
Από τυπική άποψη, η προτεινόμενη μέθοδος δεν χρησιμοποιείται στην πράξη στο πλαίσιο της εσωτερικής λογιστικής των DPLP, αλλά συνίσταται κυρίως σε μία τροποποίηση εκ των υστέρων παλαιότερων δεδομένων. Η αναθεωρημένη μέθοδος δεν έλαβε έγκριση της ρυθμιστικής αρχής ως βάση τιμολόγησης και ούτε χρησιμοποιείται από το κράτος για τον υπολογισμό της αντιστάθμισης των ΥΓΟΣ. Η αναθεωρημένη μέθοδος φαίνεται λοιπόν να αποτελεί μια θεωρητική παρουσίαση που εκπονήθηκε για τους σκοπούς της παρούσας διαδικασίας για τις κρατικές ενισχύσεις. Από οικονομική άποψη, δεν μπορεί να υποτεθεί, όσον αφορά τον καθορισμό της τιμής εσωτερικής μεταβίβασης, ότι τα εμπορικά προϊόντα δεν θα έπρεπε να επιβαρύνονται με τμήμα του κόστους των πόρων που χρησιμοποιούν (σύμφωνα με τη μέθοδο αυτή, για παράδειγμα, τα εμπορικά προϊόντα δεν θα συνέβαλαν στην κάλυψη των δαπανών της διανομής από τους ταχυδρόμους, έστω και εάν αυτοί οι τελευταίοι διανέμουν επίσης εμπορικά προϊόντα). Τέλος, με νομικούς όρους, μία τέτοια τροποποίηση δεν φαίνεται να συνάδει με το άρθρο 14 παράγραφος 3 σημείο β) στοιχείο iv) της οδηγίας 97/67/ΕΚ, στην απόφαση Chronopost (42) και με το πλαίσιο για τις ΥΓΟΣ του 2005 (43), που όλα αυτά απαιτούν τα κοινά στοιχεία κόστους να καταλογίζονται με τον τρόπο που αντιστοιχεί στις εμπορικές δραστηριότητες.
(138)
Ως εκ τούτου, η Επιτροπή δεν θα βασίσει την εκτίμησή της στους τροποποιημένους λογαριασμούς, αλλά στα επικυρωμένα δεδομένα αναλυτικής λογιστικής, σύμφωνα με την οδηγία 97/67/ΕΚ, από το βελγικό ινστιτούτο ταχυδρομικών υπηρεσιών και τηλεπικοινωνιών (το IBPT, που αποτελεί την αρμόδια βελγική κανονιστική αρχή για τον τομέα των ταχυδρομείων (44), που έχουν κοινοποιηθεί προηγουμένως και που βασίζονται στη μέθοδο αναλυτικής λογιστικής που εφαρμόζεται επίσημα από τα DPLP.
6.2. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΛΗΨΗΣ ΤΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ
6.2.1. Ύπαρξη ενίσχυσης κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ
(139)
Το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ προβλέπει ότι «ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές, εκτός αν οι συνθήκες ορίζουν άλλως».
(140)
Ένα μέτρο συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, εφόσον πληρούνται σωρευτικά οι τέσσερις ακόλουθες προϋποθέσεις:
i)
να προσφέρει πλεονέκτημα στο δικαιούχο·
ii)
να νοθεύει ή απειλεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων·
iii)
να χορηγείται από το κράτος ή με κρατικούς πόρους·
iv)
να δύναται να επηρεάσει τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές.
6.2.1.1. Πλεονέκτημα και επιλεκτικότητα
(141)
Βάσει της προσέγγισης που υιοθετήθηκε στην απόφαση Combus (45), οι βελγικές αρχές προβάλλουν το επιχείρημα ότι οι δεσμεύσεις σε θέματα συντάξεων συνιστούσαν αντικανονική επιβάρυνση την οποία δεν όφειλαν να χρηματοδοτήσουν οι ανταγωνιστές και ως εκ τούτου, ότι η ανάληψη από το κράτος δεν συνιστά ενίσχυση.
(142)
Προβάλλουν κυρίως το επιχείρημα ότι, λόγω της έλλειψης ευελιξίας που χαρακτηρίζει το καθεστώς του μονίμου προσωπικού, δεν ήταν δυνατόν για τα DPLP να μειώσει το ποσοστό που αντιπροσωπεύει αυτή η κατηγορία προσωπικού, παρόλο που είναι πολύ πιο επαχθής από το υποθετικό προσωπικό που αποτελείται από εργαζομένους με λιγότερο ευνοϊκές συμβάσεις.
(143)
Πρέπει καταρχάς να υπενθυμιστεί ότι εν γένει η απόφαση Combus δεν έχει επιβεβαιωθεί από το Δικαστήριο. Αντίθετα, η νομολογία του Δικαστηρίου αντικρούει την υπόθεση σύμφωνα με την οποία η αντιστάθμιση ενός διαρθρωτικού μειονεκτήματος θα απέκλειε κάθε χαρακτηρισμό ως ενισχύσεως. Επομένως, απορρέει από την πάγια νομολογία του Δικαστηρίου ότι η ύπαρξη ενίσχυσης πρέπει να αξιολογηθεί με βάση τις επιπτώσεις και όχι τις αιτίες ή τους στόχους της κρατικής παρέμβασης (46). Επίσης, το Δικαστήριο έκρινε ότι η έννοια της ενίσχυσης καλύπτει τα πλεονεκτήματα που παρέχουν οι δημόσιες αρχές τα οποία, υπό διάφορες μορφές, ελαφρύνουν τις επιβαρύνσεις που κανονικά βαρύνουν τον προϋπολογισμό μιας επιχείρησης (47).
(144)
Εξάλλου, το Δικαστήριο ανέφερε ότι οι δαπάνες που σχετίζονται με τις αμοιβές των εργαζομένων βαρύνουν, εκ της φύσεώς τους, τον προϋπολογισμό των επιχειρήσεων, ανεξάρτητα από το εάν αυτές οι δαπάνες απορρέουν ή όχι από νόμιμες υποχρεώσεις ή από συλλογικές συμβάσεις (48). Ως προς αυτό, το Δικαστήριο διαπίστωσε πως το γεγονός ότι τα κρατικά μέτρα στοχεύουν στην αντιστάθμιση των πρόσθετων δαπανών δεν μπορεί να τα απαλλάξει από το χαρακτήρα ενίσχυσης (49).
(145)
Επιπλέον, μπορεί να σημειωθεί ότι το ανταγωνιστικό πλαίσιο στο οποίο εντασσόταν η Combus ήταν διαφορετικό από εκείνο των DPLP. Η Combus έπρεπε να διεξάγει τις δραστηριότητές της στον τομέα των μεταφορών επί εμπορικής βάσης και να λειτουργεί στην αγορά σε συνθήκες ανταγωνισμού παρόμοιες με αυτές των ιδιωτικών εταιρειών λεωφορείων. Μετά από διαδικασία υποβολής προσφορών, οι οργανισμοί δημόσιων συγκοινωνιών εκχωρούν τις δραστηριότητές τους στον τομέα των μεταφορών με λεωφορεία σε ιδιωτικές και δημόσιες επιχειρήσεις. Σύμφωνα με τους κανόνες για την ανάθεση συμβάσεων, οι συμβάσεις ανατίθενται στην «πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά», ανεξάρτητα από το αν ο υποψήφιος αποτελεί δημόσια ή ιδιωτική επιχείρηση. Καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου αξιολόγησης, τα DPLP είχαν μια ευρέως μονοπωλιακή θέση όπου οι οικονομικές πιέσεις ασκούνταν με εντελώς διαφορετικό τρόπο. Επιπλέον, αντίθετα με την υπόθεση Combus, το Βέλγιο δεν έχει, στην περίπτωση αυτή, εγκρίνει καμία νομοθετική διάταξη με σκοπό την κατάργηση ή την προσαρμογή του ειδικού εργασιακού καθεστώτος που εφαρμόζεται στους υπαλλήλους των DPLP ή του τρόπου που αποκτούν τα συνταξιοδοτικά τους δικαιώματα.
(146)
Κατά συνέπεια, η Επιτροπή εκτιμά ότι οι πραγματικές διαφορές μεταξύ της υπόθεσης Combus και της επίμαχης υπόθεσης δικαιολογούν διαφορετικό συμπέρασμα στην παρούσα υπόθεση.
(147)
Προκειμένου να διαπιστωθεί κατά πόσον τα εν λόγω μέτρα περιλαμβάνουν στοιχεία κρατικής ενίσχυσης, πρέπει να καθοριστεί εάν τα μέτρα αυτά παρέχουν οικονομικό πλεονέκτημα στα DPLP, εφόσον τους επιτρέπουν την αποφυγή δαπανών που θα έπρεπε κανονικά να επιβαρύνουν τους οικονομικούς τους πόρους και κατά τον τρόπο αυτό απέτρεψαν τις δυνάμεις της αγοράς να παράγουν τα συνήθη αποτελέσματά τους. Μία ενίσχυση συνίσταται στην ελάφρυνση των δαπανών που βαρύνουν υπό κανονικές συνθήκες τον προϋπολογισμό των επιχειρήσεων, λαμβανομένης υπόψη της φύσης ή της οικονομίας του υπό εξέταση συστήματος δαπανών. Αντίστροφα, θα μπορούσε να ορισθεί η έννοια της «ειδικής δαπάνης», η οποία θα συνίστατο σε μία συμπληρωματική επιβάρυνση σε σχέση με τις συνήθεις επιβαρύνσεις. Η άρση μιας τέτοιας ειδικής δαπάνης δυνάμει μιας νομοθετικής διάταξης δεν θα παρείχε πλεονέκτημα στον δικαιούχο και, ως εκ τούτου, δεν θα συνιστούσε κρατική ενίσχυση.
(148)
Με βάση τη νομολογία του Δικαστηρίου όσον αφορά την ανάλυση της επιλεκτικότητας που συνεπάγεται σύγκριση με ένα πλαίσιο αναφοράς για την εξακρίβωση της συμμόρφωσης ή μη συμμόρφωσης με τη «φύση και την οικονομία του συστήματος» ειδικής μεταχείρισης ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής, σε κανονική κατάσταση της αγοράς από διαρθρωτική άποψη, ο χαρακτηρισμός της «κανονικής» ή «ειδικής» δαπάνης συνεπάγεται τον καθορισμό ενός πλαισίου αναφοράς ή σύγκρισης, με στόχο τον εντοπισμό των επιχειρήσεων που βρίσκονται σε κατάσταση από νομικής και πραγματικής απόψεως, συγκρίσιμη όσον αφορά τον στόχο που επιδιώκουν τα υπό εξέταση μέτρα.
(149)
Ωστόσο, δεν φαίνεται δυνατό να καθοριστεί ένα εξωγενές πλαίσιο αναφοράς το οποίο να επιτρέπει τον προσδιορισμό μιας «συνήθους» συνεισφοράς που θα επωμίζονται επιχειρήσεις οι οποίες βρίσκονται σε νομική και πραγματική κατάσταση συγκρίσιμη με αυτή των DPLP, όσον αφορά τον επιδιωκόμενο στόχο του επίμαχου μέτρου. Ειδικότερα, οι ανταγωνιστές των DPLP είναι επιχειρήσεις ιδιωτικού δικαίου που δραστηριοποιούνται σε ανταγωνιστικές αγορές, ενώ τα DPLP επωφελήθηκαν από νόμιμο μονοπώλιο κατά την περίοδο στην οποία αναφέρεται η αξιολόγηση, πριν από την πλήρη απελευθέρωση το 2011.
(150)
Κατά συνέπεια, για να διαπιστωθεί η ύπαρξη πλεονεκτήματος κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης, η Επιτροπή πρέπει να εξετάσει την κατάσταση των DPLP και να συγκρίνει τις κοινωνικές εισφορές πριν και μετά την ανάληψη του κόστους των συντάξεων.
(151)
Από το νόμο της 6ης Ιουλίου 1971 και έως τη μεταρρύθμιση των συντάξεων του 1997, τα DPLP επιβαρύνθηκαν με το σύνολο του κόστους συνταξιοδότησης και κοινωνικών επιβαρύνσεων των υπαλλήλων τους. Υπό τις συνθήκες αυτές, η Επιτροπή θεωρεί ότι οι δαπάνες αυτές αποτελούν μέρος των συνήθων δαπανών που τα DPLP θα έπρεπε να χρηματοδοτήσουν από ιδίους πόρους, λαμβάνοντας υπόψη τη νομική και πραγματική θέση τους στην ταχυδρομική αγορά του Βελγίου.
(152)
Όπως η ανάληψη του κόστους των συντάξεων που πραγματοποιήθηκε το 1997 και που αποτελεί αντικείμενο της έρευνας επέτρεψε στα DPLP να μην επιβαρυνθούν με δαπάνες τις οποίες κανονικά όφειλαν να χρηματοδοτήσουν από ιδίους πόρους, τα υπό εξέταση μέτρα παρέχουν στον φορέα πλεονέκτημα κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης.
(153)
Το εν λόγω πλεονέκτημα είναι επιλεκτικό, εφόσον αφορά μόνον τα DPLP.
6.2.1.2. Κρατικοί πόροι
(154)
Η ανάληψη του κόστους των συντάξεων χρηματοδοτήθηκε από το κράτος, το οποίο ανέλαβε τις ευθύνες των DPLP όσον αφορά τις συντάξεις.
(155)
Δεδομένου ότι το κράτος καταβάλλει απευθείας τις συντάξεις στο αποχωρήσαν προσωπικό των DPLP από ίδιο προϋπολογισμό, χρησιμοποιεί σαφώς κρατικούς πόρους.
6.2.1.3. Στρέβλωση του ανταγωνισμού και επηρεασμός των συναλλαγών μεταξύ κρατών μελών
(156)
Τα μέτρα που παρουσιάζονται ανωτέρω μπορούν να επηρεάσουν τις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών, δεδομένου ότι τα DPLP δραστηριοποιούνται σε ανοιχτές στον ανταγωνισμό αγορές, όπως οι υπηρεσίες παράδοσης δεμάτων, που χαρακτηρίζονται από σημαντικές διασυνοριακές συναλλαγές. Στην αγορά των δεμάτων, αντιμετωπίζουν ανταγωνισμό από επιχειρήσεις που ασκούν δραστηριότητες σε άλλα κράτη μέλη, όπως οι UPS, FedEx ή επίσης η TNT Express. Τα DPLP ασκούν επίσης δραστηριότητες στην αγορά διανομής τύπου, στην οποία δραστηριοποιούνται ή μπορούν να δραστηριοποιηθούν επιχειρήσεις άλλων κρατών μελών. Τα DPLP δεν είχαν ποτέ αποκλειστικότητα για τη διανομή δεμάτων, εφόσον και άλλες επιχειρήσεις πρότειναν ορισμένες υπηρεσίες διανομής δεμάτων (50) ή άλλες ειδικές ταχυδρομικές υπηρεσίες ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 (51). Επίσης, τα DPLP είναι παρόντα στην αγορά χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών (ταχυδρομικοί τρεχούμενοι λογαριασμοί, λογαριασμοί ταμιευτηρίου και υπηρεσίες πληρωμών), όπου αντιμετωπίζουν τον ανταγωνισμό φορέων οι οποίοι προτείνουν χρηματοπιστωτικά προϊόντα, όπως των τραπεζών και των χρηματοπιστωτικών φορέων. Οι τρεχούμενοι λογαριασμοί και οι λογαριασμοί ταχυδρομικού ταμιευτηρίου που χρησιμοποιούνται για σκοπούς τόσο πληρωμής όσο και αποταμίευσης, ανταγωνίζονται τους τραπεζικούς τρεχούμενους λογαριασμούς και λογαριασμούς αποταμίευσης. Ο τραπεζικός τομέας είχε ήδη ανοίξει στον ανταγωνισμό πριν από το 1992 και χαρακτηριζόταν από εκτεταμένες συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών. Τράπεζες διαφόρων κρατών μελών είναι εγκατεστημένες στο Βέλγιο πριν από το 1992: την εποχή εκείνη, πράγματι, υπήρχαν πάνω από 70 αλλοδαπά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα στο έδαφός του (52).
(157)
Βάσει των ανωτέρω, είναι σαφές ότι οποιοδήποτε κρατικό μέτρο το οποίο παραχωρεί στα DPLP οικονομικό πλεονέκτημα ενδέχεται να επηρεάσει τις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών.
(158)
Για τους λόγους που εκτίθενται στις αιτιολογικές σκέψεις 141 έως 157, η Επιτροπή θεωρεί ότι η ανάληψη του κόστους των συντάξεων συνιστά ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.
6.2.2. Αξιολόγηση του συμβιβάσιμου της ανάληψης του κόστους των συντάξεων με την εσωτερική αγορά, κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ)
(159)
Στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης των συντάξεων του 1997, η επιστροφή στο κράτος εκ μέρους των DPLP του καθαρού ετήσιου συνταξιοδοτικού κόστους παραχώρησε τη θέση της σε μία εξοφλητικού χαρακτήρα συνεισφορά που εναρμόνιζε τις δαπάνες των συντάξεων που επιβαρύνουν τα DPLP με τις αντίστοιχες των ανταγωνιστών τους. Ελλείψει της μεταρρύθμισης αυτής, το επίπεδο του κόστους των συντάξεων θα συνέχιζε να αυξάνεται αισθητά κατά τα επόμενα έτη, ιδίως λόγω της επιδείνωσης του δείκτη μεταξύ ενεργών υπαλλήλων (εισφέροντες) και μη ενεργών υπαλλήλων (δικαιούχοι) κατόπιν της αποφάσεως των DPLP να μην προσλάβουν πλέον μονίμους υπαλλήλους.
(160)
Δεδομένου ότι οι παρεκκλίσεις που προβλέπονται στο άρθρο 107 παράγραφος 2 και στο άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχεία α) και β) της ΣΛΕΕ προφανώς δεν εφαρμόζονται και ότι το Βέλγιο δεν επικαλέστηκε το άρθρο 106 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ σχετικά με τη συμβατότητα της ανάληψης του κόστους των συντάξεων υπέρ των DPLP, η Επιτροπή θα εξετάσει εάν αυτή η ανάληψη μπορεί να κηρυχθεί συμβατή δυνάμει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ, το οποίο προβλέπει ότι οι ενισχύσεις για την προώθηση της αναπτύξεως ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων ή οικονομικών περιοχών, εφόσον δεν αλλοιώνουν τους όρους των συναλλαγών κατά τρόπο που θα αντέκειτο προς το κοινό συμφέρον δύνανται να θεωρηθούν ότι συμβιβάζονται με την εσωτερική αγορά.
(161)
Καταρχάς, η Επιτροπή θα εξετάσει τον βαθμό στον οποίο η ανάληψη του συνόλου των συνταξιοδοτικών δαπανών πληροί έναν στόχο κοινού συμφέροντος και είναι απαραίτητο για τον σκοπό αυτό, πριν εξεταστεί η αναλογικότητα του εν λόγω μέτρου να σταθμιστούν οι θετικές και οι αρνητικές επιπτώσεις της ενίσχυσης.
6.2.2.1. Η απελευθέρωση του τομέα ταχυδρομικών υπηρεσιών αποτελεί σημαντικό στόχο κοινού συμφέροντος
(162)
Το δίκαιο της Ένωσης ενθάρρυνε μια όλο και μεγαλύτερη απελευθέρωση του ταχυδρομικού τομέα από το 1992 με την έκδοση της Πράσινης Βίβλου, η οποία κατέληξε στη συνέχεια στην έκδοση τριών οδηγιών, ήτοι: i) της οδηγίας 97/67/ΕΚ, ii) της οδηγίας 2002/39/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 10ης Ιουνίου 2002, για την τροποποίηση της οδηγίας 97/67/ΕΚ όσον αφορά το περαιτέρω άνοιγμα των κοινοτικών ταχυδρομικών υπηρεσιών στον ανταγωνισμό (53) και iii) της οδηγίας 2008/6/ΕΚ. Έγινε επίσης δεκτό ότι η απελευθέρωση των ταχυδρομικών υπηρεσιών σε επίπεδο ΕΕ μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στο πλαίσιο της στρατηγικής της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση.
(163)
Κατά συνέπεια, πρέπει όχι μόνο να εξασφαλιστεί η παροχή βασικών ταχυδρομικών υπηρεσιών, όπως εκφράζεται στην έννοια της υποχρέωσης παροχής καθολικής υπηρεσίας, αλλά και να εφαρμοστεί με ισότιμους όρους για τον κατεστημένο φορέα, τους ανταγωνιστές που είναι ήδη παρόντες και τους νεοεισερχομένους.
(164)
Στην απόφαση σχετικά με τα γαλλικά ταχυδρομεία, ήδη, η Επιτροπή αναγνώρισε ότι η δημιουργία ίσων όρων όσον αφορά τις εισφορές της κοινωνικής ασφάλισης για τον κατεστημένο φορέα και τους ανταγωνιστές του αποτελεί βασική προϋπόθεση για θεμιτό ανταγωνισμό στον τομέα των ταχυδρομείων. Έκρινε ότι η ανάληψη των υποχρεώσεων χρηματοδότησης των συντάξεων των υπαλλήλων που επιβλήθηκε στα γαλλικά ταχυδρομεία ήταν συμβιβάσιμη με την εσωτερική αγορά, εφόσον οι δημόσιες επιδοτήσεις εγγυώνται ίσους συντελεστές κοινωνικών εισφορών για τα γαλλικά ταχυδρομεία και τους ανταγωνιστές τους. Η Επιτροπή προτίθεται να ακολουθήσει στην προκειμένη περίπτωση την ίδια λογική με εκείνη που εφαρμόζεται στο κεφάλαιο 6.3 της εν λόγω απόφασης που πρέπει να θεωρείται εφαρμοστέα εν προκειμένω, στο βαθμό που είναι κατάλληλη.
6.2.2.2. Ανάγκη κάλυψης του κόστους των συντάξεων
(165)
Η Επιτροπή θεωρεί ότι η μετατροπή των DPLP το 1992 ήταν αναγκαία για την προώθηση του ανταγωνισμού στην αγορά ταχυδρομικών υπηρεσιών: το μέτρο αυτό πράγματι έθεσε τα DPLP και τους ανταγωνιστές τους επί ίσοις όροις όσον αφορά τη νομική μορφή (και επομένως, εξαφάνισε την απεριόριστη κρατική εγγύηση της οποίας επωφελούντο τα DPLP μέχρι τότε, ως δημόσια επιχείρηση).
(166)
Ωστόσο, ούτε το βελγικό κράτος ούτε η «Régie des Postes» δεν είχαν σωρευμένα αποθέματα που να αντιστοιχούν στις σωρευθείσες δεσμεύσεις σχετικά με τις συνταξιοδοτικές υποχρεώσεις. Κατά τη σύστασή τους, το 1992, τα DPLP συνέχισαν να αναλαμβάνουν τις συνταξιοδοτικές υποχρεώσεις, αλλά κανένα αντίστοιχο στοιχείο ενεργητικού δεν καταχωρίστηκε στη λογιστική τους για την κάλυψή τους.
(167)
Συνεπώς, η καταβολή των συντάξεων προοδευτικά κατέστη εξαιρετικά επαχθής για τα DPLP, εφόσον η ηλικία συνταξιοδότησης πλησίαζε για πολλούς υπαλλήλους. Παρότι λήφθηκαν μέτρα (βελτίωση της παραγωγικότητας, προοδευτική μείωση του προσωπικού χάρη στη φυσιολογική αποχώρηση προσωπικού, αναπροσαρμογή των μισθών) για τη βελτίωση της κατάστασης αυτής, αυτό δεν ήταν επαρκές για την επίτευξη βιώσιμης ισορροπίας όσον αφορά τα οικονομικά των DPLP (βλέπε παρακάτω πίνακα 1).
(168)
Αυτό οφειλόταν ιδίως στο ότι η μετατροπή σε επιχείρηση ιδιωτικού δικαίου συνεπαγόταν επίσης για τα DPLP το να μην προσλαμβάνουν μονίμους υπαλλήλους και συμβασιούχους υπαλλήλους (που υπάγονται στη γενική σύμβαση εργασίας και τις διατάξεις του εργατικού δικαίου). Κατά συνέπεια, τα DPLP θα έπρεπε, μετά το 1997, να χρηματοδοτήσουν από ίδια έσοδα συγχρόνως τις συνταξιοδοτικές δαπάνες των συνταξιούχων μονίμων υπαλλήλων και τις κοινωνικές εισφορές που αφορούν την ασφάλιση σύνταξης των συμβασιούχων υπαλλήλων.
(169)
Η αρνητική τάση των ταμειακών ροών των DPLP πρόκειται να επιδεινωθεί με την πάροδο των ετών, δεδομένου ότι οι πληρωμές υψηλότερων συντάξεων πρόκειται να υπερβούν τα έσοδα που προέρχονται από τις δραστηριότητές τους (βλέπε πίνακα 3).
Πίνακας 3
Προσομοιώσεις των ταμειακών ροών των DPLP που πραγματοποιήθηκαν από τις βελγικές αρχές το 1996
(170)
Είναι αδιαμφισβήτητο ότι τα DPLP θα αντιμετώπιζαν πολύ υψηλότερο κόστος εάν όφειλαν να χρηματοδοτούν τις συντάξεις του συνόλου των συνταξιούχων μονίμων υπαλλήλων από τους ίδιους πόρους τους μετά το 1997. Είναι προφανές ότι, ελλείψει ενίσχυσης, η μετάβαση από το νομικό καθεστώς δημόσιας διοίκησης σε εκείνο της ιδιωτικής επιχείρησης θα είχε διακυβευθεί.
(171)
Εξάλλου, μία πλήρης αναχρηματοδότηση του κόστους των συντάξεων μέσω αύξησης των εσόδων από τις νομοθετικά ρυθμιζόμενες ταχυδρομικές αποστολές θα οδηγούσε σε εξαιρετικά υψηλές τιμές αποστολής και σε δυνητικά πολύ σημαντική μείωση του αριθμού των αποστελλόμενων επιστολών, σε βαθμό που η προσφορά καθολικής ταχυδρομικής υπηρεσίας θα διακυβευόταν.
(172)
Εξάλλου, η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι τα υπό εξέταση μέτρα είναι προσαρμοσμένα στο στόχο του κοινοτικού συμφέροντος στον οποίο σκοπούν. Κανένα άλλο μέσο δεν θα μπορούσε να ανταποκριθεί στο ζήτημα αυτό με αποτελεσματικότερο τρόπο. Στους τομείς που εμπίπτουν στο πεδίο των ΥΓΟΣ, θα μπορούσαν ασφαλώς να είχαν εκχωρηθεί αντισταθμίσεις δημόσιας υπηρεσίας, αλλά μία τέτοια προσέγγιση δεν θα ήταν μακροπρόθεσμα βιώσιμη, λόγω του ειδικού διαρθρωτικού χαρακτήρα του προβλήματος.
(173)
Λαμβανομένων υπόψη των στόχων απελευθέρωσης των αγορών ταχυδρομικών υπηρεσιών, που συνίστανται ιδίως στην εγγύηση μιας προσφοράς καθολικών ταχυδρομικών υπηρεσιών καλής ποιότητας σε προσιτές τιμές, και δεδομένου του στόχου της προώθησης του θεμιτού ανταγωνισμού, η ανάληψη του κόστους των συντάξεων συνιστούσε αναγκαίο μέτρο.
6.2.2.3. Αναλογικότητα της ανάληψης του κόστους των συντάξεων
(174)
Η απόφαση για τα γαλλικά ταχυδρομεία περιλαμβάνει την εκτίμηση, εκ μέρους της Επιτροπής, της αναλογικότητας των μέτρων ενίσχυσης που συνδέονται με την κάλυψη των δαπανών για τις συντάξεις που βαρύνουν τους κατεστημένους φορείς του ταχυδρομικού τομέα, όπου εξακολουθούν να απασχολούνται δημόσιοι υπάλληλοι υπό όρους που συμφωνήθηκαν την εποχή που αποτελούσαν μονοπώλιο. Η αναλογικότητα πρέπει να αξιολογηθεί σε σχέση με τη δημιουργία δίκαιων όρων σε αγορές ανοιχτές στον ανταγωνισμό (παραδείγματος χάρη αλληλογραφία, δέματα και χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες). Ο κατεστημένος φορέας οφείλει να καταβάλει εισφορές κοινωνικής ασφάλισης αντίστοιχες με εκείνες των ανταγωνιστών του.
(175)
Επειδή οι συμβασιούχοι των DPLP βρίσκονται από νομική άποψη στην ίδια κατάσταση με τους μισθωτούς οποιασδήποτε ιδιωτικής επιχείρησης, αντίθετα από το μόνιμο προσωπικό που εμπίπτει σε καθεστώς αντίστοιχο με εκείνο των δημοσίων υπαλλήλων, μία σύγκριση των εισφορών που καταβάλλουν τα DPLP για κάθε κατηγορία εργαζομένων επιτρέπει να ελεγχθεί εάν ο εν λόγω φορέας ικανοποιεί, από τότε που απαλλάσσεται του κόστους των συντάξεων, την προϋπόθεση σχετικά με την πληρωμή κοινωνικών εισφορών αντίστοιχων με εκείνες των ανταγωνιστών του.
(176)
Ο συνοπτικός πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει λεπτομερώς τις δαπάνες κοινωνικής ασφάλισης που καταβάλλουν τα DPLP για το μόνιμο προσωπικό τους και τους συμβασιούχους:
Κόστος κοινωνικής ασφάλισης που πραγματοποιείται και καταβάλλεται από τα DPLP
Μόνιμο προσωπικό
Συμβασιούχοι
Συνεισφορά των DPLP στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης, εκ της οποίας 8,86 % για συντάξεις
[…] %
[…] %
Δαπάνες που καλύφθηκαν απευθείας από τα DPLP
[…] %
[…] %
Ασθενείας και αναπηρίας
[…] %
[…] %
Οικογενειακά επιδόματα
[…] %
-
Συμβολή στην καταβολή των αποζημιώσεων (54)
[…] %
Διαρθρωτική μείωση (55)
[…] %
ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΟΥ ΕΡΓΟΔΟΤΗ συνολικά
[…] %
[…] %
ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΕΣ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ
[…] %
[…] %
Συνεισφορά του εργαζομένου στο γενικό σύστημα κοινωνικής ασφάλισης
[…] %
[…] %
(177)
Όπως φαίνεται στον ανωτέρω πίνακα, το επίπεδο της συνεισφοράς των DPLP στο βελγικό σύστημα κοινωνικής ασφάλισης (ποσοστό ονομαστικής αξίας των μισθολογικών δαπανών) είναι σαφώς κατώτερο του ποσοστού της συνεισφοράς των ιδιωτικών επιχειρήσεων ([…]% έναντι […]%).
(178)
Ωστόσο, εάν ληφθούν υπόψη οι άμεσες δαπάνες που βαρύνουν τον εργοδότη για τους σκοπούς της σύγκρισης των πραγματικών συντελεστών κοινωνικών εισφορών, τα δύο ποσοστά είναι πανομοιότυπα, και μάλιστα ελαφρά ανώτερα για τους μονίμους υπαλλήλους των DPLP […]% έναντι […]%).
(179)
Διαπιστώνεται επίσης ότι οι συνεισφορές που καταβάλλονται από τους εργαζομένους είναι πανομοιότυπες στις δύο περιπτώσεις ([…]% έναντι […]%).
(180)
Ο χαμηλότερος ονομαστικός συντελεστής της εισφοράς κοινωνικής ασφάλισης που καταβλήθηκε από τα DPLP για τους μονίμους υπαλλήλους οφείλεται στην εξαίρεση ορισμένων εισφορών κοινωνικής ασφάλισης που δεν εφαρμόζονται στους μονίμους υπαλλήλους (παραδείγματος χάρη επαγγελματικές ασθένειες, ανεργία, εργατικά ατυχήματα). Πάντως, τα ίδια τα DPLP καλύπτουν άμεσα το κόστος των εισφορών που τυγχάνουν απαλλαγής λόγω του ειδικού καθεστώτος του μονίμου προσωπικού τους. Η προσέγγιση αυτή συνεπάγεται υψηλό άμεσο κόστος για τα DPLP.
(181)
Όσον αφορά τη συνεισφορά των ίδιων των εργαζομένων, που θα έπρεπε επίσης να ληφθεί υπόψη, εφόσον οι εργαζόμενοι οφείλουν να καταβάλουν την εν λόγω συνεισφορά με βάση τον μισθό που καταβάλλεται από τον εργοδότη (συνεπώς, συνεισφορά που συνεπάγεται κόστος για αυτόν τον τελευταίο), είναι ελαφρώς υψηλότερη για το μόνιμο προσωπικό από ό,τι για τους συμβασιούχους.
(182)
Οι βελγικές αρχές και τα DPLP διαβίβασαν πληροφορίες που καταδεικνύουν ότι οι άμεσες συνεισφορές παρέμειναν εν γένει σταθερές με την πάροδο του χρόνου.
(183)
Μολονότι οι άμεσες δαπάνες τις οποίες φέρουν άμεσα τα DPLP ([…]%) δεν αντιστοιχούν απόλυτα με τις κοινωνικές εισφορές, πρέπει να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι οι εν λόγω δαπάνες δεν είναι εθελοντικές εισφορές, αλλά απορρέουν απευθείας από το ειδικό καθεστώς των μονίμων υπαλλήλων και κατά συνέπεια επιβάλλονται στα DPLP. Ως εκ τούτου, φαίνεται λογικό να εξομοιωθούν με τις λοιπές υποχρεωτικές δαπάνες κοινωνικής ασφάλισης ως προς την προέλευση και τον σκοπό τους.
(184)
Συνεπώς, πρέπει να ληφθούν υπόψη αυτές οι άμεσες δαπάνες για τον υπολογισμό των πραγματικών κοινωνικών εισφορών των DPLP. Ο συνολικός συντελεστής εισφορών κοινωνικής ασφάλισης που θα προκύψει θα είναι ελαφρώς υψηλότερος για το μόνιμο προσωπικό των DPLP ([…]%) από ό,τι για το προσωπικό επιχειρήσεων του ιδιωτικού τομέα ([…]%).
6.2.2.4. Κριτήριο εξισορρόπησης της ανάληψης του κόστους των συντάξεων
(185)
Η μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού καθεστώτος που εφαρμόζεται στα DPLP σηματοδότησε ένα σημαντικό στάδιο για την προσαρμογή της επιχείρησης στη σταδιακή απελευθέρωση, όπως και ενόψει της πλήρους απελευθέρωσης της βελγικής αγοράς ταχυδρομικών υπηρεσιών, η οποία διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στο πλαίσιο της στρατηγικής της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση.
(186)
Στην απόφαση για την «La Poste», η Επιτροπή ανέφερε ότι η απελευθέρωση του τομέα ταχυδρομικών υπηρεσιών θα μπορούσε να είναι δυσχερέστερη εάν δεν είχαν εγκριθεί τα μεταρρυθμιστικά προγράμματα των συντάξεων (σε σύγκριση με εκείνα που πραγματοποιήθηκαν στο Βέλγιο).
(187)
Η Επιτροπή θεωρεί επίσης ότι τα υπό εξέταση μέτρα, ακόμη και αν δεν αφορούν ένα ειδικό καθεστώς όσον αφορά τις παροχές που καταβάλλονται στους συνταξιούχους, επιτρέπουν να καταστεί βιώσιμος ένας μηχανισμός χρηματοδότησης τον οποίο οι ιστορικές εξελίξεις κατέστησαν παρωχημένο. Η Επιτροπή εκτιμά ότι τα εν λόγω μέτρα εγγράφονται, ως εκ τούτου, στο γενικότερο πλαίσιο της μεταρρύθμισης των συστημάτων συνταξιοδότησης των κρατών μελών, μιας μεταρρύθμισης την οποία υποστηρίζουν ταυτόχρονα το Συμβούλιο και η Επιτροπή.
(188)
Οι αρνητικές επιπτώσεις του μέτρου φαίνονται περιορισμένες δεδομένου ότι, λόγω του παρελθόντος των DPLP και των δραστηριοτήτων τους, είναι προφανές ότι μεγάλο μέρος των υποχρεώσεών τους σε θέματα συντάξεων αφορά τις δραστηριότητες του προστατευόμενου τομέα, όπου η νόθευση του ανταγωνισμού είναι από τη φύση την περιορισμένη.
(189)
Το επίμαχο μέτρο θα μπορούσε θεωρητικά να επιτρέψει στα DPLP να διατηρήσουν δεσπόζουσα θέση. Ωστόσο, η Επιτροπή θεωρεί ότι ο κίνδυνος αυτός είναι μικρός διότι τα μέτρα περιορίζονται στην εναρμόνιση των εισφορών που καταβάλλουν τα DPLP με εκείνες των ανταγωνιστών τους.
(190)
Από όσα προαναφέρθηκαν προκύπτει ότι οι αρνητικές επιπτώσεις της ενίσχυσης που χορηγήθηκε στα DPLP είναι περιορισμένες, σε σχέση με τις θετικές επιπτώσεις του μέτρου.
(191)
Δεδομένου ότι τα μέτρα περιορίζονται σε ό,τι είναι απολύτως απαραίτητο για τη δημιουργία ίσων όρων ανταγωνισμού όσον αφορά τις κοινωνικές εισφορές και τον τερματισμό στρέβλωσης του ανταγωνισμού που ζημίωνε τα DPLP, δεν αλλοιώνουν τους όρους των συναλλαγών σε μέτρο που αντίκειται στο κοινό συμφέρον.
(192)
Κατά συνέπεια, η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι το μέτρο ανάληψης του κόστους των συντάξεων που υιοθετήθηκε το 1997 μπορεί να θεωρηθεί ως ενίσχυση συμβιβάσιμη με την εσωτερική αγορά κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ, δεδομένου ότι τα DPLP δεν είναι σε καλύτερη θέση σε σχέση με άλλες επιχειρήσεις όσον αφορά το κόστος κοινωνικής ασφάλισης του μόνιμου προσωπικού τους.
6.3. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΘΜΙΣΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΜΕΤΡΑ
6.3.1. Ύπαρξη ενίσχυσης κατά την έννοια 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ
6.3.1.1. Πλεονέκτημα και επιλεκτικότητα
(193)
Όσον αφορά την αντιστάθμιση του κόστους της δημόσιας υπηρεσίας, η απόφαση Altmark (56) καθορίζει τα κριτήρια που πρέπει να πληροί μια δημόσια παρέμβαση ώστε να μπορεί να θεωρηθεί ως αντιστάθμιση υποχρεώσεων δημόσιας υπηρεσίας και να μην χαρακτηριστεί ως κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.
(194)
Στην προκειμένη περίπτωση, αυτά τα κριτήρια, και ειδικότερα το τέταρτο κριτήριο, δεν πληρούνται: η επιλογή των DPLP δεν πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο μιας διαδικασίας σύναψης δημόσιας σύμβασης. Επιπλέον, οι βελγικές αρχές δεν απέδειξαν ότι το επίπεδο της αντιστάθμισης είχε καθοριστεί βάσει ανάλυσης των δαπανών στις οποίες θα προέβαινε μια μέση επιχείρηση, με χρηστή διαχείριση και κατάλληλα μέσα για την εκτέλεση των υποχρεώσεων δημόσιας υπηρεσίας που της ζητήθηκαν και η Επιτροπή δεν διαθέτει καμία ένδειξη ή πληροφορίες που να δείχνουν ότι το τέταρτο κριτήριο πληρούται.
(195)
Επειδή από τις ετήσιες αντισταθμίσεις δεν έχει επωφεληθεί παρά μία μόνον επιχείρηση και τέθηκαν συμπληρωματικοί πόροι στη διάθεση της εν λόγω επιχείρησης, το μέτρο προσέφερε επιλεκτικό πλεονέκτημα στα DPLP.
(196)
Εισφερθέντα κεφάλαια το 1997: οι βελγικές αρχές παραδέχτηκαν ότι οι εισφορές κεφαλαίων που πραγματοποιήθηκαν το 1997, ύψους 62 εκατ. ευρώ, αποτελούν στην πραγματικότητα την καθυστερημένη πληρωμή μιας αντιστάθμισης ΥΓΟΣ που οφειλόταν για το έτος 1996. Οι εισφορές αυτές πρέπει επομένως να αξιολογηθούν στις ίδιες βάσεις με τις ετήσιες αντισταθμίσεις. Εφόσον οι επιμέρους όροι που ορίζονται στην απόφαση Altmark δεν πληρούνται, το μέτρο προσέφερε επιλεκτικό πλεονέκτημα στα DPLP.
(197)
Εισφερθέντα κεφάλαια το 2003: οι βελγικές αρχές δήλωσαν ότι η εισφορά κεφαλαίων που πραγματοποιήθηκε το 2003 (297,5 εκατ. ευρώ) ήταν σύμφωνη προς την αρχή του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς, και επομένως, δεν αποτελούσε κρατική ενίσχυση. Κατά την άποψή τους, η εν λόγω εισφορά κεφαλαίων είχε στόχο την αύξηση των ιδίων κεφαλαίων των DPLP για την κατασκευή και τον εκσυγχρονισμό των κέντρων διαλογής, τη βελτιστοποίηση των διαδρομών διανομής αλληλογραφίας και τον αυτοματισμό. Τα κεφάλαια που εισέρευσαν αποσκοπούσαν επίσης στην κάλυψη δαπανών προσωπικού που προέκυψαν από τη μείωση του αριθμού των εργαζομένων η οποία συνδέεται με ένα σύστημα πρόωρης συνταξιοδότησης, τη μείωση του χρόνου εργασίας και την αύξηση των μισθών των νέων μελών του προσωπικού.
(198)
Για να καταδείξουν ότι η εν λόγω εισφορά κεφαλαίων ήταν σύμφωνη προς την αρχή του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς, οι βελγικές αρχές πραγματοποίησαν προβλέψεις αποδοτικότητας στο πλαίσιο του στρατηγικού τους σχεδίου, πράγμα που οδήγησε σε ένα επίπεδο αποδοτικότητας ανώτερο του κόστους του κεφαλαίου που θα απαιτούσε ένας ιδιώτης επενδυτής.
(199)
Οι προβλέψεις και ο υπολογισμός των κερδών εκ μέρους των βελγικών αρχών έχουν χαρακτήρα προσανατολισμένο στο μέλλον, είναι πολύ αναλυτικές και συνάδουν με τη μέθοδο που θα χρησιμοποιούσε ένας ιδιώτης επενδυτής:
1.
η αποδοτικότητα υπολογίστηκε χρησιμοποιώντας τη μέθοδο των μελλοντικών ταμειακών ροών που έχουν αναχθεί στην παρούσα αξία, που λαμβάνει υπόψη τη μελλοντική ανάπτυξη της επιχείρησης και την ικανότητα των επενδύσεων να μπορούν να αποφέρουν οικονομικό όφελος και ταμειακές ροές για τους μετόχους·
2.
τρία διαφορετικά σενάρια: ένα αισιόδοξο σενάριο, ένα απαισιόδοξο σενάριο και το πιθανότερο σενάριο, που τελικά επιλέχτηκε για την αξιολόγηση της ευαισθησίας των προβλέψεων·
3.
οι προβλέψεις δείχνουν αύξηση του περιθωρίου κέρδους σε […] % το 2007 (βλέπε πίνακα 4) και ένα ποσοστό εσωτερικής απόδοσης που υπολογίζεται σε […] % για την περίοδο 2003-2012 (βλέπε πίνακα 5), δηλαδή ποσοστό υψηλότερο από εκείνο του […] % που προσδιορίστηκε από ανεξάρτητο εμπειρογνώμονα (Τράπεζα Degroof) ως το περιθώριο κέρδους που οι ιδιώτες επενδυτές του ταχυδρομικού τομέα θα έκριναν κατάλληλο.
Πίνακας 4
Προβλέψεις εκ των προτέρων σχετικά με τα κέρδη από την περίοδο 2003-2007 που πραγματοποίησαν οι βελγικές αρχές
[…]
(Πηγή: Βελγικές αρχές)
Πίνακας 5
Υπολογισμός του εσωτερικού ποσοστού απόδοσης εκ των προτέρων που πραγματοποιήθηκε από τις βελγικές αρχές για το πιθανότερο σενάριο
[…]
(Πηγή: Βελγικές αρχές)
(200)
Μπορεί επίσης να σημειωθεί ότι η στιβαρότητα των προβλέψεων επικυρώθηκε γενικά από τα χρηματοοικονομικά αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν κατά τα επόμενα έτη (βλέπε πίνακα 6). Λόγω της αύξησης της αποδοτικότητας, τα DPLP άρχισαν τη διανομή μερισμάτων από το 2007.
Πίνακας 6
Κέρδη εκ των υστέρων για την περίοδο 2003-2007
[…]
(Πηγή: Βελγικές αρχές)
(201)
Τα αποτελέσματα που σημειώθηκαν σε δεκαετή περίοδο είναι επίσης σύμφωνα με τις προβλέψεις του 2003, δεδομένου ότι το ποσοστό εσωτερικής απόδοσης εκ των υστέρων θα έπρεπε να ανέλθει σε […] %, ήτοι ένα επίπεδο ανώτερο εκείνου του […]% που προβλέφθηκε το 2003.
(202)
Παρόλο που η απόδοση της επένδυσης η οποία πραγματοποιήθηκε από το βελγικό κράτος φαίνεται επαρκής για την επιβεβαίωση της τήρησης, βάσει της εν λόγω επένδυσης, της αρχής του ιδιώτη επενδυτή σε οικονομία αγοράς, πρέπει να επισημανθεί ότι τα αναμενόμενα έσοδα, που χρησιμεύουν ως βάση για την αξιολόγηση της αποδοτικότητας, περιελάμβαναν, κρατικές ενισχύσεις και, ιδίως, τις ετήσιες αντισταθμίσεις που καταβλήθηκαν στα DPLP.
(203)
Ωστόσο, τα εν λόγω μέτρα κρατικής ενίσχυσης έχουν σαφώς διαφορετικούς στόχους και δεν έχουν καμία χρονολογική σχέση με την εισφορά κεφαλαίων που πραγματοποιήθηκε το 2003.
(204)
Επιπλέον, η αβεβαιότητα που ενδέχεται να ανακύψει, για έναν ιδιώτη επενδυτή, από τη μη κοινοποιηθείσα ενίσχυση υπέρ των DPLP μετριάστηκε από τη ρητή έγκριση της εισφοράς κεφαλαίων που χορηγήθηκε από την Επιτροπή με βάση την απόφασή της του 2003. Κατά τη στιγμή της υλοποίησης της επένδυσης, κάθε ιδιώτης επενδυτής με καλές προοπτικές απόδοσης θα είχε πιθανότατα αναλάβει τον κίνδυνο να πραγματοποιήσει την εν λόγω επένδυση μετά την έγκριση της θετικής απόφασης της Επιτροπής, έστω και αν η εν λόγω απόφαση δεν είχε ακόμη οριστικό χαρακτήρα. Για τη λήψη της απόφασης αυτής, ένας ιδιώτης επενδυτής δεν θα είχε αναμείνει πολλά χρόνια δηλαδή μέχρι την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης του Πρωτοδικείου και του Δικαστηρίου. Κατά συνέπεια, η μεταγενέστερη ακύρωση της απόφασης αυτής αποτελεί ένα γεγονός που δεν ήταν προβλέψιμο τη στιγμή που πραγματοποιήθηκε η επένδυση, αλλά θα πρέπει να φαινόταν απίθανο, δεδομένου ότι οι αποφάσεις της Επιτροπής θεωρούνται ως νόμιμες όσο δεν έχουν ακυρωθεί.
(205)
Συνεπώς, η Επιτροπή θεωρεί ότι η εισφορά κεφαλαίων που πραγματοποιήθηκε το 2003 μπορεί να θεωρηθεί ότι συνάδει με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς και δεν συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.
(206)
Εισφορά κεφαλαίων το 2006: οι βελγικές αρχές ανέφεραν ότι η εισφορά κεφαλαίων που πραγματοποιήθηκε το 2006 (ύψους 40 εκατ. ευρώ) ήταν σύμφωνη με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή σε οικονομία της αγοράς και επομένως δεν αποτελούσαν κρατική ενίσχυση.
(207)
Η εισφορά αυτή πραγματοποιήθηκε βάσει των ίδιων όρων με εκείνους που εφαρμόζονται σε ιδιώτη επενδυτή: η αύξηση κεφαλαίου των DPLP συστάθηκε από το Δημόσιο (ύψους 40 εκατ. ευρώ) και από την Post Invest Europe (μέχρι ποσού 300 εκατ. ευρώ), σε τιμή ισοδύναμη ανά μετοχή (pari passu). Η Post Invest Europe ήταν τότε εξωτερικός επενδυτής που δεν είχε καμία σχέση με τα DPLP ή με το βελγικό κράτος.
(208)
Επιπλέον, η τιμή έκδοσης των μετοχών καθορίστηκε σωστά. Για τον υπολογισμό της τιμής των νέων μετοχών που έχουν εκδοθεί, η Τράπεζα Επενδύσεων προς την οποία στράφηκαν οι βελγικές αρχές έκρινε ότι η συνολική αξία των DPLP κυμαινόταν μεταξύ […] και […] ευρώ. Το κράτος τελικά επέλεξε το ποσό των […] ευρώ για το σύνολο της επιχείρησης πριν από τις εισφορές κεφαλαίων. Οι υποθέσεις σχετικά με το επίπεδο απόδοσης και τον κίνδυνο με βάση ένα κοινό επιχειρηματικό σχέδιο στηρίχτηκαν σε διαπιστώσεις που συνδέονται με τη βελτιστοποίηση των κερδών μακροπρόθεσμα. Τα αποτελέσματα που σημειώθηκαν στη συνέχεια από τα DPLP, μετά την αύξηση κεφαλαίου του 2006 (βλέπε παρακάτω) επιβεβαιώνουν επίσης την ισχύ των υποθέσεων και των παραμέτρων που λήφθηκαν υπόψη κατά τη στιγμή της απόφασης για επένδυση.
Πίνακας 7
Αποτελέσματα των DPLP για το διάστημα μεταξύ 2006 και 2010
[…]
(Πηγή: Βελγικές αρχές)
(209)
Η Επιτροπή θεωρεί ότι η εισφορά κεφαλαίων που πραγματοποιήθηκε το 2006 ύψους 40 εκατ. ευρώ, συνάδει σαφώς προς τη συμπεριφορά ιδιώτη επενδυτή σε οικονομία της αγοράς και ως εκ τούτου δεν συνιστά κρατική ενίσχυση.
(210)
Η απαλλαγή από τον φόρο εταιρειών, αν και ενδέχεται να προσδώσει πλεονέκτημα στα DPLP, λόγω του γεγονότος μιας ενδεχόμενης μείωσης του ποσού της οφειλόμενης φορολογίας, αν όχι της απαλλαγής της, δεν παρήγαγε κανένα συγκεκριμένο πλεονέκτημα. Πράγματι, από το 1992 έως το 2005, έτος κατά το οποίο η εν λόγω απαλλαγή καταργήθηκε, το σωρευτικό αποτέλεσμα των DPLP μετά τη φορολογία ήταν αρνητικό. Παρότι το καθαρό αποτέλεσμα, υπήρξε, για ορισμένα έτη, θετικό, η έκπτωση φόρου που θα είχε μεταφερθεί από το ένα έτος στο άλλο θα είχε επιτρέψει στα DPLP να μην πληρώνουν φόρο, ακόμη και αν είχαν υπαχθεί στο καθεστώς φόρου εταιρειών. Κατά συνέπεια, αυτή η απαλλαγή δεν εξετάζεται λεπτομερέστερα στην παρούσα απόφαση.
(211)
Οι απαλλαγές φόρου ακίνητης περιουσίας και τοπικών φόρων, αντίθετα, τοποθετούν τα DPLP σε ευνοϊκότερη θέση από εκείνη των λοιπών επιχειρήσεων, εφόσον τα απαλλάσσουν από υποχρεώσεις που θα έπρεπε κανονικά να επωμισθούν. Κατά συνέπεια, οι απαλλαγές αυτές τους προσφέρουν επιλεκτικό πλεονέκτημα.
(212)
Οι βελγικές αρχές ισχυρίστηκαν ότι η μεταβίβαση ακινήτων αποτελούσε μια εσωτερική αναδιοργάνωση κρατικών περιουσιακών στοιχείων, εφόσον τα DPLP τότε ανήκαν εξολοκλήρου στο κράτος. Ωστόσο, η μεταβίβαση ακινήτων έθεσε στη διάθεση των DPLP νέα στοιχεία ενεργητικού που προηγουμένως ανήκαν στο κράτος. Τα DPLP χρησιμοποιούσαν ήδη τα κτίρια αυτά ενώ ανήκαν στο κράτος, αλλά δεν είχαν την κυριότητά τους. Η μεταβίβαση του νόμιμου τίτλου ιδιοκτησίας έδωσε στα DPLP, χωριστή επιχείρηση από το κράτος, δικαιώματα κυριότητας επί των ακινήτων. Συνεπώς, τα DPLP απέκτησαν πρόσθετους πόρους σε σχέση με την κατάσταση που επικρατούσε πριν από τη μεταβίβαση. Κατά συνέπεια, το εν λόγω μέτρο τους παρέχει επιλεκτικό πλεονέκτημα.
(213)
Ελλείψει κρατικής εγγύησης, τα DPLP δεν θα μπορούσαν να είχαν λάβει δάνειο βάσει των ίδιων όρων. Οι βελγικές αρχές έκριναν ότι οι τιμές της αγοράς θα ήταν έως 40 μονάδες βάσης υψηλότερες, ενώ η προμήθεια εγγύησης που καταβλήθηκε στο κράτος ήταν 25 μονάδες βάσης.
(214)
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής για την εφαρμογή των άρθρων 87 και 88 της Συνθήκης ΕΚ στις κρατικές ενισχύσεις με τη μορφή εγγυήσεων (57) [σημείο 3.2. δ)], «η ανάληψη του κινδύνου θα πρέπει κανονικά να ανταμείβεται με μια κατάλληλη προμήθεια εγγύησης επί του ποσού επί του οποίου παρέχεται εγγύηση ή αντεγγύηση. Σε περίπτωση που η τιμή που καταβλήθηκε για την εγγύηση είναι τουλάχιστον ίση με την αντίστοιχη προμήθεια αναφοράς που εφαρμόζεται στις χρηματοπιστωτικές αγορές, η εγγύηση δεν περιλαμβάνει στοιχεία ενίσχυσης. Εάν στις χρηματοπιστωτικές αγορές δεν εφαρμόζονται αντίστοιχες προμήθειες αναφοράς, το συνολικό χρηματοοικονομικό κόστος του δανείου που καλύπτεται από την εγγύηση, συμπεριλαμβανομένου του επιτοκίου του δανείου και της προμήθειας εγγύησης θα πρέπει να συγκριθεί με την αγοραία τιμή παρόμοιου μη εγγυημένου δανείου». Δεδομένου ότι η προμήθεια εγγύησης δεν φαίνεται να συνάδει προς την αγορά, η κρατική εγγύηση επέτρεψε στα DPLP να επιτύχουν χρηματοδότηση με κόστος κατώτερο από εκείνο που θα έπρεπε κανονικά να επωμισθούν.
(215)
Ως εκ τούτου, το μέτρο χορήγησε επιλεκτικό πλεονέκτημα στα DPLP που ισοδυναμεί με τη διαφορά μεταξύ του επιτοκίου που θα έπρεπε να καταβάλουν τα DPLP ελλείψει κρατικής εγγύησης και του πραγματικού επιτοκίου συν την προμήθεια εγγύησης. Το πλεονέκτημα που επιτεύχθηκε ήταν, κάθε έτος, 15 μονάδες βάσης στο αποπληρωτέο κεφάλαιο. Συνεπώς, το πλεονέκτημα μπορεί να εκτιμάται σε 1,5 εκατ. ευρώ για όλη τη διάρκεια του δανείου.
6.3.1.2. Ύπαρξη κρατικών πόρων
(216)
Η ετήσια αντιστάθμιση των ΥΓΟΣ χρηματοδοτήθηκε από τον προϋπολογισμό του βελγικού κράτους, σύμφωνα με τις διαδοχικές συμβάσεις διαχείρισης που συνάφθηκαν μεταξύ των DPLP και του βελγικού κράτους. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που κοινοποιήθηκαν από το βελγικό κράτος, οι εισφορές κεφαλαίων που έγιναν το 1997 αντιπροσωπεύουν de facto αντιστάθμιση ΥΓΟΣ και κατά συνέπεια πρέπει να περιλαμβάνονται στο μέρος αυτό της απόφασης.
(217)
Οι φορολογικές απαλλαγές είχαν ως αποτέλεσμα τη μείωση των φορολογικών εσόδων του κράτους, λόγω της μείωσης των εσόδων που θα πραγματοποιούσε το κράτος ελλείψει των εν λόγω απαλλαγών. Κατά συνέπεια, συνεπάγονται μεταβίβαση κρατικών πόρων που συνίσταται σε απώλεια εσόδων για το βελγικό κράτος.
(218)
Τα ακίνητα που μεταβιβάστηκαν στα DPLP ανήκαν προηγουμένως στο κράτος. Το κράτος εκχώρησε την κυριότητα στα DPLP, μειώνοντας κατά τον τρόπο αυτό τα δικά του στοιχεία ενεργητικού και αυξάνοντας τα στοιχεία ενεργητικού των DPLP. Κατά συνέπεια, το μέτρο αποτελεί μεταφορά κρατικών πόρων.
(219)
Η εγγύηση για το δάνειο χορηγήθηκε από το κράτος το οποίο ανέλαβε κινδύνους από τον προϋπολογισμό του χωρίς αντάλλαγμα· ως εκ τούτου, συνιστά κρατικούς πόρους με τη μορφή διαφυγόντων εσόδων.
(220)
Σύμφωνα με την απόφαση Preussen Elektra (58), τα έσοδα από τις υπηρεσίες διανομής ταχυδρομείου δεν αποτελούν κρατικούς πόρους, δεδομένου ότι οι τιμές που καταβλήθηκαν από τους χρήστες χρηματοδοτήθηκαν από ιδίους πόρους, που διαφεύγουν του κρατικού ελέγχου.
(221)
Ωστόσο, όσον αφορά την αξιολόγηση της συμβατότητας, τα έσοδα αυτά είναι σε άμεση σχέση με την παροχή μιας υπηρεσίας γενικού συμφέροντος στον ταχυδρομικό τομέα και, κατά συνέπεια, πρέπει να ληφθούν υπόψη, σύμφωνα με το σημείο 17 των κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με τις ΥΓΟΣ και το άρθρο 7 της οδηγίας 97/67/ΕΚ, για τον καθορισμό της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας της αντιστάθμισης.
6.3.1.3. Στρέβλωση του ανταγωνισμού και επηρεασμός των συναλλαγών μεταξύ κρατών μελών
(222)
Τα μέτρα μπορούν να επηρεάσουν τις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών για τους ίδιους λόγους με εκείνους που αναφέρονται στην αιτιολογική σκέψη 156 ανωτέρω.
6.3.1.4. Ανακεφαλαιωτικός πίνακας των μέτρων ενισχύσεων
(223)
Για τους λόγους που εκτίθενται στις αιτιολογικές σκέψεις (193) έως (222), τα ακόλουθα μέτρα συνιστούν κρατικές ενισχύσεις κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ:
α)
ετήσια αντιστάθμιση ΥΓΟΣ (1992-2010)·
β)
εισφορές κεφαλαίου που πραγματοποιηθήκαν το 1997·
γ)
απαλλαγή από τον φόρο ακίνητης περιουσίας (1992-2005)·
δ)
μεταφορά των κτιρίων το 1992·
ε)
εγγύηση που χορήγησε το κράτος το 2004.
6.3.2. Υφιστάμενη ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 108 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ
(224)
Ορισμένα από τα μέτρα που εξετάζονται στην προκειμένη περίπτωση θα μπορούσαν να θεωρηθούν ως υφιστάμενες ενισχύσεις κατά την έννοια του άρθρου 108 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.
6.3.2.1. Απαλλαγές από τον φόρο εισοδήματος και από τον φόρο ακίνητης περιουσίας
(225)
Οι απαλλαγές από τον φόρο επιχειρήσεων και από τον φόρο ακίνητης περιουσίας χορηγήθηκαν στα DPLP όταν ανήκαν στη δημόσια διοίκηση, δηλαδή πριν το 1971, και είναι προγενέστερες της προσχώρησης του Βελγίου στην ΕΟΚ. Αυτές δεν μεταβλήθηκαν έκτοτε. Τα μέτρα αυτά, συνεπώς, συνιστούν υφιστάμενες ενισχύσεις.
(226)
Η απαλλαγή από τον φόρο επιχειρήσεων καταργήθηκε το 2005, ενώ η απαλλαγή από τον φόρο ακίνητης περιουσίας εξακολουθεί να εφαρμόζεται.
6.3.2.2. Απελευθέρωση της ταχυδρομικής αγοράς
(227)
Σύμφωνα με τις βελγικές αρχές, όλα τα προγενέστερα μέτρα από την απελευθέρωση των ταχυδρομικών αγορών το 1999 πρέπει να θεωρηθούν ως υφιστάμενες ενισχύσεις. Ωστόσο, τα εν λόγω μέτρα χορηγήθηκαν για το σύνολο των δραστηριοτήτων DPLP, παρούσες σε ανταγωνιστικές αγορές (όπως είναι οι αγορές διανομής δεμάτων και χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών) ήδη πολύ πριν από την έναρξη ισχύος της οδηγίας 97/67/ΕΚ το 1999. Κατά συνέπεια, σύμφωνα με την απόφαση Alzetta (59), μια τέτοια ενίσχυση δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι καθίσταται υφιστάμενη ενίσχυση λόγω της εξέλιξης της εσωτερικής αγοράς: Μπορεί να θεωρηθεί υφιστάμενη ενίσχυση για έναν συγκεκριμένο δικαιούχο στον βαθμό που αυτός ασκούσε δραστηριότητες αποκλειστικά σε αγορές που δεν ήταν ανοικτές στον ανταγωνισμό όταν η ενίσχυση τέθηκε σε εφαρμογή.
(228)
Το επιχείρημα αυτό δεν μπορεί κατά συνέπεια να γίνει δεκτό από την Επιτροπή.
6.3.2.3. Δεκαετής προθεσμία παραγραφής
(229)
Ο ισχυρισμός σύμφωνα με τον οποίο η δεκαετής προθεσμία παραγραφής θα πρέπει να αρχίσει από την έναρξη της τρέχουσας διαδικασίας επίσημης έρευνας, το 2009, δεν μπορεί να γίνει δεκτός. Η απόφαση του Δικαστηρίου το 2009 δεν ακύρωσε το σύνολο των πράξεων της προηγούμενης έρευνας. Άφησε μόνο να εννοηθεί ότι οι πράξεις αυτές θα έπρεπε να παρακινήσουν την Επιτροπή να κινήσει επίσημη διαδικασία έρευνας (60).
(230)
Αντίθετα, δεδομένου ότι η Επιτροπή είχε θέσει την πρώτη πράξη έρευνας στις 23 Δεκεμβρίου 2002, όταν είχε υποβάλει την πρώτη αίτηση πληροφοριών από τις βελγικές αρχές, τα μέτρα που εφαρμόστηκαν πριν από τις 23 Δεκεμβρίου 1992 πρέπει να θεωρηθούν ως υφιστάμενες ενισχύσεις.
6.3.3. Συμβατότητα της αντιστάθμισης των ΥΓΟΣ βάσει του άρθρου 106 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ
(231)
Η συμβατότητα της αντιστάθμισης των ΥΓΟΣ αξιολογείται σύμφωνα με το άρθρο 106 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ και το πλαίσιο ΥΓΟΣ. Το πλαίσιο ΥΓΟΣ εφαρμόζεται από την έναρξη ισχύος του, στις 29 Νοεμβρίου 2005. Δεδομένου ότι συνίσταται κυρίως σε κωδικοποίηση κανόνων που υπήρχαν ήδη πριν από την έναρξη ισχύος του, θα γίνεται επίσης αναφορά σε αυτούς κατά την αξιολόγηση μέτρων προγενέστερων της έναρξης ισχύος του.
6.3.3.1. Πεδίο αξιολόγησης που καθορίζεται με βάση την εντολή που δίδεται από τις συμβάσεις διαχείρισης
(232)
Στις παρατηρήσεις τους, οι βελγικές αρχές και τα DPLP εξέφρασαν την έντονη αντίθεσή τους στο να προβαίνει η Επιτροπή, σύμφωνα με την προσέγγιση που υιοθετήθηκε προηγουμένως για την αξιολόγηση άλλων υποθέσεων που αφορούσαν ενισχύσεις που χορηγήθηκαν παράνομα κατά το παρελθόν, σε συνολική ανάλυση όλης της βοήθειας που χορηγήθηκε στα DPLP στο σύνολο της περιόδου, πράγμα που προϋποθέτει ότι αυτή η ενίσχυση χρηματοδότησε αδιακρίτως όλες τις αποστολές δημόσιας υπηρεσίας που έχουν ανατεθεί στην επιχείρηση. Οι βελγικές αρχές και τα DPLP ισχυρίστηκαν ότι στην προκειμένη περίπτωση, αντίθετα από ό, τι συμβαίνει σε άλλες υποθέσεις, οι συμβάσεις διαχείρισης που έχουν συνάψει οριοθετούν επακριβώς το πεδίο των δραστηριοτήτων των DPLP για τις οποίες προοριζόταν η ενίσχυση, καθώς και τα ποσά ενίσχυσης που θα απαιτούνταν για αυτές τις δραστηριότητες (61).
(233)
Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι εν λόγω συμβάσεις διαχείρισης ορίζουν αυστηρά τα αντίστοιχα δικαιώματα και υποχρεώσεις του κράτους και του δικαιούχου της ενίσχυσης καθορίζοντας τις παραμέτρους για τον υπολογισμό της αντιστάθμισης που ο τελευταίος μπορεί να απαιτήσει για τις ειδικές δραστηριότητες που απαριθμούνται και για τις περιόδους που αναφέρονται στις υποχρεώσεις αυτές. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή θα βασίσει την εκτίμησή της στις διατάξεις των διαφόρων συμβάσεων διαχείρισης.
(234)
Οι ΥΓΟΣ, των οποίων το συμβιβάσιμο της ενίσχυσης πρέπει να ελέγχεται, ορίζονται στις εντολές που έχουν καθοριστεί από το κράτος μέλος. Η αποστολή δημόσιας υπηρεσίας, την οποία τα DPLP πρέπει να εκπληρώσουν, τους ανατίθεται με διαδοχικές διοικητικές πράξεις για την έγκριση των συμβάσεων διαχείρισης που συνάπτουν με το κράτος ανά πενταετία περίπου. Οι συμβάσεις αυτές αναπτύσσουν και συμπληρώνουν τις διατάξεις του νόμου περί ταχυδρομείων.
(235)
Κάθε επόμενη σύμβαση διαχείρισης αποτελεί ειδική εντολή που περιγράφει τα καθήκοντα δημόσιας υπηρεσίας που πρέπει να εκπληρώνουν τα DPLP και καθορίζει τη διάρκεια της εντολής, καθώς και τις βασικές παραμέτρους βάσει των οποίων υπολογίζεται η καταβλητέα από το κράτος αντιστάθμιση. Οι συμβάσεις διαχείρισης προσδιορίζουν τις δραστηριότητες που λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό του ποσού της οικονομικής αντιστάθμισης που χορηγείται από το κράτος.
(236)
Το συμβιβάσιμου των μέτρων ενίσχυσης πρέπει να εκτιμηθεί σύμφωνα με το άρθρο 106 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ, εφόσον η αντιστάθμιση χορηγήθηκε για τη χρηματοδότηση των δαπανών που πραγματοποιούνται για την εκπλήρωση των αποστολών δημόσιας υπηρεσίας. Η αντιστάθμιση θα είναι συμβιβάσιμη εφόσον δεν αντισταθμίζει υπερβολικά τις πρόσθετες δαπάνες που βαρύνουν τα DPLP κατά την άσκηση των καθηκόντων δημόσιας υπηρεσίας που τους έχουν ανατεθεί από τις συμβάσεις διαχείρισης, συμπεριλαμβανομένου ενός εύλογου κέρδους. Τυχόν υπεραντιστάθμιση θα αποτελεί αντικείμενο ανάκτησης.
(237)
Το πεδίο εκτίμησης της υπεραντιστάθμισης περιλαμβάνει τις ΥΓΟΣ για τις οποίες οι διατάξεις των διαδοχικών συμβάσεων διαχείρισης προβλέπουν αντιστάθμιση.
(238)
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι οι διατάξεις των διαδοχικών συμβάσεων διαχείρισης παρουσιάζουν ορισμένες διαφορές. Συνεπώς, η υπεραντιστάθμιση πρέπει να υπολογίζεται με βάση τις ειδικές παραμέτρους που ορίζονται σε καθεμία από τις συμβάσεις.
(239)
Στην πρώτη σύμβαση διαχείρισης (1992-1996), η αντιστάθμιση των ΥΓΟΣ πρέπει να καλύπτει το σύνολο των δημόσιων υπηρεσιών. Οι διατάξεις αυτής της πρώτης σύμβασης διαχείρισης δεν κατανέμουν την αντιστάθμιση μεταξύ των διαφόρων δημόσιων υπηρεσιών ανάλογα με το κατά πόσο δικαιούνται ή όχι να απαιτήσουν αντιστάθμιση βάσει της εν λόγω σύμβασης.
(240)
Κατά συνέπεια, πρέπει να θεωρηθεί ότι η αντιστάθμιση που προβλέπεται στη σύμβαση αυτή καλύπτει τις πρόσθετες δαπάνες που προκύπτουν από την εκπλήρωση όλων των αποστολών δημόσιας υπηρεσίας, χωρίς διάκριση. Για την περίοδο αυτή, ο έλεγχος της ενδεχόμενης υπεραντιστάθμισης θα αφορά επομένως όλα τα μέτρα δημόσιας υπηρεσίας: την καθολική ταχυδρομική υπηρεσία (υποχρέωση παροχής καθολικής υπηρεσίας-OSU), καθώς και τη διανομή του τύπου και άλλες αποστολές που ανατίθενται στις DPLP.
(241)
Αντίθετα με την πρώτη σύμβαση διαχείρισης, η δεύτερη, η τρίτη και η τέταρτη σύμβαση διαχείρισης προβλέπουν την παροχή ενίσχυσης σε ορισμένες ΥΓΟΣ που καθορίζονται σ ‘αυτήν. Οι ΥΓΟΣ που δικαιούνται αντιστάθμισης είναι: η διανομή ημερήσιων εφημερίδων και περιοδικών, καθώς και οι άλλες δημόσιες υπηρεσίες που απαριθμούνται στην αιτιολογική σκέψη (33). Οι ρήτρες περί καθορισμού των υπηρεσιών που τυγχάνουν ενίσχυσης περιλαμβάνονται στις συμβάσεις διαχείρισης: άρθρο 7 της δεύτερης σύμβασης διαχείρισης, άρθρο 15 της τρίτης σύμβασης διαχείρισης και άρθρα 12 και 13 της τέταρτης σύμβασης διαχείρισης.
(242)
Η καθολική ταχυδρομική υπηρεσία, αντίθετα, δεν λαμβάνει καμία αντιστάθμιση βάσει των συμβάσεων διαχείρισης, με εξαίρεση την πρώτη.
(243)
Οι δαπάνες και τα έσοδα σχετικά με την καθολική ταχυδρομική υπηρεσία δεν μπορούν, συνεπώς, να ληφθούν υπόψη κατά τον υπολογισμό της υπεραντιστάθμισης, εκτός, όπου ενδείκνυται, από τα πλεονάζοντα κέρδη από τον τομέα ανατιθέμενων κατ’ αποκλειστικότητα ταχυδρομικών υπηρεσιών (62).
6.3.3.2. Υπολογισμός της υπεραντιστάθμισης
(244)
Λόγω των διαφορών μεταξύ των εντολών δημόσιας υπηρεσίας που αναφέρονται στις αιτιολογικές σκέψεις (239) έως (243), η ενδεχόμενη υπεραντιστάθμιση υπολογίζεται χωριστά για την πρώτη σύμβαση διαχείρισης από τις τρεις συμβάσεις διαχείρισης που ακολούθησαν.
(245)
Επιπλέον της κάλυψης των δαπανών που πραγματοποιούνται για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας, το πλαίσιο ΥΓΟΣ προβλέπει επίσης την αντιστάθμιση ενός συντελεστή εύλογου κέρδους (63).
(246)
Το σημείο 18 του πλαισίου ΥΓΟΣ ορίζει ότι με τον όρο εύλογο κέρδος «νοείται ποσοστό απόδοσης του ιδίου κεφαλαίου που λαμβάνει υπόψη τον κίνδυνο ή την έλλειψη κινδύνου για την επιχείρηση λόγω της κρατικής παρέμβασης, ιδίως εάν το κράτος παρέχει αποκλειστικά ή ειδικά δικαιώματα. Κανονικά το ποσοστό αυτό δεν πρέπει να υπερβαίνει το μέσο ποσοστό στο σχετικό τομέα τα τελευταία έτη. Στους τομείς όπου δεν υπάρχει επιχείρηση αντίστοιχη με την ανάδοχο επιχείρηση της υπηρεσίας γενικού οικονομικού συμφέροντος, η σύγκριση μπορεί να γίνει με επιχειρήσεις που βρίσκονται σε άλλα κράτη μέλη ή, εάν κριθεί απαραίτητο, σε άλλους τομείς υπό την προϋπόθεση ότι λαμβάνονται υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του κάθε τομέα. Για να προσδιοριστεί σε τι ανέρχεται το εύλογο κέρδος, το κράτος μέλος μπορεί να θεσπίσει κριτήρια παροχής κινήτρων, σε συνάρτηση, μεταξύ άλλων, με την ποιότητα της παρεχόμενης υπηρεσίας και με τα οφέλη όσον αφορά την παραγωγική αποτελεσματικότητα».
(247)
Το αντίστοιχο επίπεδο εύλογου κέρδους πρέπει να επιλέγεται λαμβάνοντας υπόψη διάφορες παραμέτρους, ιδίως τον μέσο όρο για τον οικείο τομέα, τον κίνδυνο που συνδέεται με τις δραστηριότητες της επιχείρησης και, ανάλογα με την περίπτωση, τα κριτήρια παροχής κινήτρων που συνδέονται με την εν λόγω εταιρεία.
(248)
Για τον καθορισμό ενός επιπέδου εύλογου κέρδους, η Επιτροπή βασίστηκε σε αρκετές μελέτες εμπειρογνωμόνων, που εκτίθενται λεπτομερέστερα παρακάτω. Βάσει των μελετών και του επιπέδου κινδύνου κάθε σύμβασης διαχείρισης, η Επιτροπή καθόρισε ένα φάσμα επιπέδων εύλογου κέρδους για τα DPLP που αφορά, αφενός, την ταχυδρομική διανομή και, αφετέρου, τη διανομή του τύπου για καθεμία από τις τέσσερις διαχειριστικές συμβάσεις. Οι εν λόγω μελέτες έχουν ως κοινό χαρακτηριστικό τους το γεγονός ότι προσπαθούν να καθορίσουν ομάδες επιχειρήσεων επαρκώς συγκρίσιμες από άποψη δραστηριοτήτων και προφίλ κινδύνου σε σχέση με τον εν λόγω παραδοσιακό ταχυδρομικό φορέα και να καθορίσουν ένα επίπεδο αναφοράς κέρδους για τον τελευταίο βασιζόμενο στα κέρδη που παρατηρήθηκαν σε αυτές τις συγκρίσιμες επιχειρήσεις.
(249)
Όσον αφορά ιδίως τον κίνδυνο, η Επιτροπή επιθυμεί να υπογραμμίσει ότι τα DPLP, καθ’ όλη την υπό εξέταση περίοδο, είχαν να αντιμετωπίσουν ανταγωνισμό χαμηλό ή ανύπαρκτο για τη μεγάλη πλειονότητα των δραστηριοτήτων τους, είτε επειδή κατείχαν ένα διά νόμου προστατευμένο μονοπώλιο (ισχύει για την πλειονότητα των υπηρεσιών διανομής ταχυδρομείου) είτε επειδή κατείχαν δεσπόζουσα θέση που χαρακτηρίζεται από πολύ υψηλά μερίδια αγοράς και από φραγμούς εισόδου που σχηματίζονται μέσω επιδοτήσεων των τιμών κάτω του κόστους (διανομή του τύπου, για παράδειγμα). Σύμφωνα με την Επιτροπή, αυτό το γεγονός πρέπει να ληφθεί υπόψη σε όλες τις συγκριτικές μελέτες που πραγματοποιούνται για εταιρείες οι οποίες, αν και παρέχουν παρόμοιες υπηρεσίες με εκείνες των DPLP, ήταν υποχρεωμένες να ασκούν τη δραστηριότητά τους σε ένα ανταγωνιστικό περιβάλλον.
(250)
Εξάλλου, ο βαθμός έκθεσης σε κινδύνους ενός παραδοσιακού ταχυδρομικού φορέα εξαρτάται κατά κύριο λόγο από τα χαρακτηριστικά του μηχανισμού ρύθμισης που θεσπίστηκε από τις δημόσιες αρχές.
(251)
Όσον αφορά την ταχυδρομική διανομή, τομέα στον οποίο η υποχρέωση παροχής καθολικής υπηρεσίας των DPLP χρηματοδοτείτο κυρίως χάρη στις τιμές των γραμματοσήμων (64), η Επιτροπή θεωρεί ότι ο κίνδυνος είναι αισθητά διαφορετικός· ανάλογα με το κατά πόσο οι τιμές των γραμματοσήμων ήταν προσαρμοσμένες περισσότερο ή λιγότερο συχνά από τη ρυθμιστική αρχή (π.χ., στις αρχές κάθε έτους ή απλά κάθε φορά που αυτό ήταν αναγκαίο) για τη σταθερή κάλυψη του καθαρού κόστους της υποχρέωσης παροχής καθολικής υπηρεσίας ή κατά πόσο οι τιμές των γραμματοσήμων (65) είχαν καθοριστεί εκ των προτέρων για μεγάλο χρονικό διάστημα (π.χ. για τέσσερα ή πέντε έτη) στο πλαίσιο μιας μακροπρόθεσμης σύμβασης (66). Ο πρώτος τρόπος ρύθμισης των τιμών ενέχει για την εν λόγω επιχείρηση ένα αρκετά χαμηλό κίνδυνο, στον βαθμό που οι τιμές των γραμματοσήμων προσαρμόζονται με κάποια συχνότητα ώστε να διατηρηθεί μια σταθερή χρηματοοικονομική ισορροπία μεταξύ των εσόδων και των δαπανών. Αυτή η μορφή ρύθμισης προστατεύει τα περιθώρια κέρδους της εταιρείας έναντι των αβεβαιοτήτων. Ο δεύτερος τρόπος συνεπάγεται μεγαλύτερο κίνδυνο, διότι εκθέτει την επιχείρηση στις συνέπειες των μεταβολών των δαπανών και των εσόδων για μια μεγάλη χρονική περίοδο.
(252)
Ομοίως, για ό, τι αφορά τη διανομή του τύπου (υποχρέωση παροχής καθολικής υπηρεσίας που χρηματοδοτείται μέσω οικονομικών αντισταθμίσεων), η διαφορά είναι σημαντική ανάλογα με το κατά πόσο η αντιστάθμιση βασίζεται σε καθαρές πραγματικές δαπάνες (καθαρές δαπάνες που έχουν όντως πραγματοποιηθεί) ή σε καθαρές δαπάνες που προβλέπονται για μακρά χρονική περίοδο. Έτσι, η αντιστάθμιση που καταβάλλεται υπό μορφή κατ’ αποκοπή ποσού που καλύπτει τις καθαρές δαπάνες που θα προκύψουν στη διάρκεια μιας μακράς περιόδου που ακολουθεί εκθέτει την επιχείρηση σε όλες τις μεταβολές εσόδων και δαπανών. Η επιχείρηση αντιμετωπίζει τότε υψηλότερο κίνδυνο απ’ ό, τι σε περίπτωση πλήρους αντιστάθμισης με βάση τις δαπάνες και τα έσοδα που καθορίζονται εκ των υστέρων.
(253)
Εάν η σύμβαση που συνδέει την επιχείρηση και τις δημόσιες αρχές είναι τέτοια ώστε η δημόσια υπηρεσία να συνοδεύεται από ορισμένο βαθμό κινδύνου, για παράδειγμα επειδή εκθέτει την παραδοσιακή επιχείρηση σε σημαντικές μεταβολές των εσόδων και δαπανών, το εύλογο κέρδος που δικαιούται η παραδοσιακή επιχείρηση πρέπει να είναι ανάλογο με το αντίστοιχο επίπεδο κινδύνου που διατρέχει. Αντίθετα, αν η σύμβαση μεταξύ της παραδοσιακής επιχείρησης και των δημόσιων αρχών είναι τέτοια ώστε η δημόσια υπηρεσία δεν συνοδεύεται από σημαντικό κίνδυνο, το επιτρεπόμενο εύλογο κέρδος πρέπει επίσης να είναι χαμηλό.
(254)
Η Επιτροπή παρατηρεί επίσης ότι το επίπεδο του αναλαμβανόμενου κινδύνου από την εταιρεία και το ύψος των αποζημιώσεων που δικαιούται αυτή για βελτίωση της αποτελεσματικότητας συνδέονται στενά. Έτσι, οι δημόσιες αρχές μπορούν να καθορίσουν εκ των προτέρων ένα επίπεδο καθορισμένης αντιστάθμισης που προβλέπει και ενσωματώνει τις βελτιώσεις της αποτελεσματικότητας που η επιχείρηση θα πρέπει κανονικά να πραγματοποιεί κατά τη διάρκεια της εντολής. Εκθέτοντας την επιχείρηση σε όλες τις μεταβολές δαπανών και εσόδων, η σύμβαση την προτρέπει να καταστεί πιο αποτελεσματική και να βελτιώσει τη σχέση κόστους - αποδοτικότητας. Ταυτόχρονα, την ωθεί να διατρέξει μεγαλύτερο κίνδυνο. Σε κάποιο βαθμό, ο κίνδυνος και τα κίνητρα για αποδοτικότητα συμβαδίζουν. Κατά τον ίδιο τρόπο, μια ανώτατη τιμή που καθορίζεται εκ των προτέρων για μεγάλο χρονικό διάστημα παρακινεί κατά κανόνα περισσότερο σε μεγαλύτερη απόδοση, αλλά είναι επίσης περισσότερο παρακινδυνευμένη για την εν λόγω εταιρεία.
(255)
Για να εξετάσει το ζήτημα του ποσοστού εύλογου κέρδους των DPLP, η Επιτροπή στηρίζεται σε διάφορες μελέτες εμπειρογνωμόνων:
(256)
Μελέτη WIK: Στο πλαίσιο της υπόθεσης C 36/07, μια διαδικασία κρατικών ενισχύσεων που αφορούσε τον γερμανικό ταχυδρομικό φορέα Deutsche Post AG (εφεξής ο «DP»), η Επιτροπή ζήτησε από τη WIK Consult να εκπονήσει μελέτη σχετικά με το κατάλληλο επίπεδο εύλογου κέρδους για τους παραδοσιακούς φορείς εκμετάλλευσης των ταχυδρομικών υπηρεσιών (67) (εφεξής: «η μελέτη WIK»). Οι σχετικές πτυχές της μελέτης WIK κοινοποιήθηκαν στο Βέλγιο στις 25 Μαρτίου 2010 και στις τις 7 Φεβρουαρίου 2011. Η Επιτροπή έλαβε τις παρατηρήσεις του Βελγίου σχετικά με τη μελέτη WIK στις 23 Απριλίου 2010 και την 1η Μαρτίου 2011.
(257)
Μελέτη Deloitte: Στις 23 Απριλίου 2010, η Επιτροπή έλαβε μια μελέτη που πραγματοποιήθηκε από τη Deloitte (68) (εφεξής η «μελέτη Deloitte») στην οποία η τελευταία παρείχε τη γνώμη της σχετικά με το επίπεδο εύλογου κέρδους προς καθιέρωση για τις καθολικές υπηρεσίες του DP. Η μελέτη αυτή διαβιβάστηκε στο Βέλγιο στις 9 Δεκεμβρίου 2011. Η Επιτροπή έλαβε τις παρατηρήσεις του Βελγίου σχετικά με τη μελέτη Deloitte στις 26 Δεκεμβρίου 2011.
(258)
Μελέτη CRA: Την 1η Μαρτίου 2011, το Βέλγιο υπέβαλε μελέτη της Charles Rivers Associates (69) η οποία αμφισβητούσε τη μελέτη WIK (εφεξής «CRA»).
(259)
Στην εν λόγω μελέτη, η WIK καθορίζει ένα εύλογο κέρδος αναφοράς για τον DP. Συγκεκριμένα, καταρχάς η WIK αναλύει τις αποστολές και τον κίνδυνο του DP και συμπεραίνει ότι ο τελευταίος διασφαλίζει κυρίως τις αποστολές ρουτίνας και αντιμετωπίζει περιορισμένο επιχειρηματικό κίνδυνο (70). Βάσει της ανάλυσης αυτής, η WIK επιλέγει τις επιχειρήσεις για τη σύγκριση, δηλαδή, καθορίζει τη σύνθεση των ομάδων αναφοράς που θα επιτρέψουν τον καθορισμό του εύλογου κέρδους αναφοράς. Γενικά, η WIK τονίζει ότι η διαδικασία αξιολόγησης που υιοθετήθηκε επαναλαμβάνει τις αρχές της μεθοδολογίας τύπου που χρησιμοποιείται για τις τιμές αναφοράς της αποδοτικότητας στις τιμές μεταβίβασης (71). Τέτοιου είδους μεθοδολογία όχι μόνο εφαρμόζεται στους εθνικούς κανονισμούς σε θέματα τιμών μεταβίβασης, αλλά επίσης και στις αρχές του ΟΟΣΑ όσον αφορά τις τιμές μεταβίβασης (εφεξής οι αρχές του ΟΟΣΑ) (72).
(260)
Η WIK χρησιμοποιεί πολλά μέσα μέτρησης της αποδοτικότητας και κάνει διάκριση μεταξύ του συντελεστή εσωτερικής απόδοσης, που βασίζεται στις ταμειακές ροές και θεωρείται ως το θεωρητικά ορθό όργανο μέτρησης της αποδοτικότητας μιας δραστηριότητας, και άλλων δεικτών που προέρχονται από τα λογιστικά στοιχεία (ποσοστό απόδοσης), όπως η απόδοση απασχολούμενου κεφαλαίου, η απόδοση ιδίων κεφαλαίων, η απόδοση του ενεργητικού και τα κέρδη εκμετάλλευσης (73). Όπως εξηγείται στο κεφάλαιο 5 της μελέτης, η WIK προτείνει εν προκειμένω να χρησιμοποιήσει τον δείκτη των κερδών εκμετάλλευσης ως δείκτη της αποδοτικότητας. Ένα από τα πλεονεκτήματα αυτού του μέσου είναι ότι εξαρτάται μόνο από τα λογιστικά στοιχεία επί των μεικτών κερδών (74) και επί των πωλήσεων, δύο θέσεις εύκολα παρατηρήσιμες στους λογαριασμούς της εταιρείας. Συν τοις άλλοις, η χρήση του δείκτη των κερδών εκμετάλλευσης αποτρέπει την εκτίμηση και την κατανομή περιουσιακών στοιχείων μεταξύ των διαφόρων υπηρεσιών, πράγμα που θα καθίστατο αναγκαίο για ένα δείκτη αναφοράς βασιζόμενο στα κεφάλαια, όπως ο δείκτης απόδοσης ιδίων κεφαλαίων και ο δείκτης απόδοσης απασχολούμενου κεφαλαίου, και συνήθως αποτελεί ένα δύσκολο εγχείρημα. Η WIK επισημαίνει επίσης ότι ένας δείκτης αναφοράς που βασίζεται στα κέρδη εκμετάλλευσης συνιστάται στο κατά πόσο οι επιχειρήσεις που χρησιμοποιούνται για τη σύγκριση και η εταιρεία που υπόκειται σε συγκριτική μελέτη ανήκουν στον ίδιο κλάδο/τομέα, πράγμα που εξασφαλίζει ομοιογένεια της δομής των μεικτών κερδών και των πωλήσεων.
(261)
Όσον αφορά τη σύνθεση της ομάδας αναφοράς, η WIK καταλήγει ότι χρειάζεται να βρεθεί μια συμβιβαστική λύση ανάμεσα στη συγκρισιμότητα των επιχειρήσεων που συμπεριλήφθηκαν στο δείγμα και το μέγεθος αυτού. Η WIK αποκλείει την προσθήκη παραδοσιακών ευρωπαϊκών ταχυδρομικών φορέων στο δείγμα επειδή οι τιμές τους ήταν ρυθμισμένες σε μια αγορά, κλειστή στον ανταγωνισμό στις περισσότερες χώρες καθ’ όλη την υπό εξέταση περίοδο. Για τον ίδιο λόγο, ο αριθμός των εταιρειών οι οποίες βρίσκονται σε άμεσο ανταγωνισμό με τους παραδοσιακούς ταχυδρομικούς φορείς είναι αρκετά περιορισμένος. Πρόκειται κυρίως για εταιρείες μικρότερου μεγέθους. Για να συγκροτήσει μια ισόρροπη ομάδα συγκρίσιμων επιχειρήσεων, η WIK περιλαμβάνει ταυτόχρονα στο δείγμα τους άμεσους ανταγωνιστές στις εθνικές αγορές και τους μεγάλους διεθνείς φορείς, όπως οι διεθνείς εταιρείες ταχυμεταφορών (UPS, FedEx, DHL), οι οποίες ασκούν δραστηριότητες περισσότερο διακινδυνευμένες και υψηλότερης έντασης κεφαλαίου από έναν παραδοσιακό ταχυδρομικό φορέα παρόντα σε μία προστατευμένη εθνική αγορά.
(262)
Σχετικά με το θέμα του συμβιβασμού ανάμεσα στη συγκρισιμότητα και το μέγεθος του δείγματος, η WIK προβλέπει τρεις ομάδες αναφοράς: i) την ομάδα αναφοράς Ι, ή περιορισμένο τομέα των δεμάτων, που περιλαμβάνει τις εταιρείες οι οποίες δραστηριοποιούνται κυρίως στην παροχή υπηρεσιών δεμάτων (10 εταιρείες, που κρίνονται ιδιαίτερα συγκρίσιμες με τους παρόχους καθολικής ταχυδρομικής υπηρεσίας)· ii) την ομάδα αναφοράς ΙΙ, ή ευρύτερο τομέα των δεμάτων, που περιλαμβάνει τις εταιρείες των οποίων η κύρια δραστηριότητα μπορεί να καλύπτει άλλες υπηρεσίες, όπως οι υπηρεσίες ταχυδρομείου (26 εταιρείες που παρουσιάζουν επίπεδο συγκρισιμότητας κάπως χαμηλότερο) και iii) την ομάδα αναφοράς ΙΙΙ, η οποία περιλαμβάνει επίσης τις επιχειρήσεις του τομέα των χερσαίων μεταφορών (1 163 εταιρείες που παρουσιάζουν μικρότερη συγκρισιμότητα) (75). Σύμφωνα με τη WIK, αυτή η προσέγγιση ενισχύει τη στατιστική αξία της τελικής συγκριτικής μελέτης.
(263)
Ένα από τα κριτήρια επιλογής που εφαρμόζονται σε όλες τις ομάδες αναφοράς αφορά το μέγεθος της εταιρείας· μόνο οι εταιρείες των οποίων τα έσοδα υπερβαίνουν τα 3 εκατ. ευρώ λαμβάνονται υπόψη (76). Όσον αφορά την περίοδο που καλύπτεται από τα δεδομένα, δεν υπήρχαν διαθέσιμα αξιόπιστα στοιχεία για την περίοδο 1998-2007 και χρησιμοποιήθηκαν αναδρομικές παρεμβολές για την περίοδο 1990-1997 (77).
(264)
Επιπλέον, η WIK ενσωματώνει την ανάλυση που υιοθετήθηκε στις τιμές μεταβίβασης βάσει της έννοιας του ενδοτεταρτημοριακού εύρους για να ισοκατανείμει τον αντίκτυπο των ακραίων τιμών και για να καθορίσει ένα επίπεδο εύλογου κέρδους (78).
(265)
Η WIK επιτυγχάνει τα ακόλουθα αποτελέσματα για την περίοδο 1998-2007:
α)
ομάδα αναφοράς Ι: 25ο εκατοστημόριο ίσο με -0,42 %, 75ο εκατοστημόριο ίσο με 6,72 % και διάμεσος (50ό εκατοστημόριο) ίσο με 3,86 %·
β)
ομάδα αναφοράς II: 25ο εκατοστημόριο ίσο με -0,45 %, 75ο εκατοστημόριο ίσο με 6,77 % και διάμεσος (50ό εκατοστημόριο) ίσο με 3,48 %·
γ)
ομάδα αναφοράς ΙΙΙ: 25ο εκατοστημόριο ίσο με -0,64 %, 75ο εκατοστημόριο ίσο με 5,57 % και διάμεσος (50ό εκατοστημόριο) ίσο με 2,59 %.
(266)
Η WIK συμπεραίνει ότι ο ευρύτερος τομέας των δεμάτων, ή ομάδα αναφοράς ΙΙ, είναι η καταλληλότερη ομάδα αναφοράς, δεδομένου ότι τα επιτευχθέντα αποτελέσματα είναι σχετικά σταθερά στο χρόνο σε σχέση με την άλλη ομάδα αναφοράς (περιορισμένος τομέας δεμάτων) και επειδή ο τομέας αυτός είναι λειτουργικά πλησιέστερος προς τις δραστηριότητες ταχυδρομείου και δεμάτων από ό,τι η άλλη ομάδα αναφοράς (τομέας των χερσαίων μεταφορών).
(267)
Μια άλλη προσαρμογή πραγματοποιείται για την απόκτηση ενός ανώτατου ορίου του εύλογου κέρδους του DP βασιζόμενη στην ανάλυση του επιχειρηματικού κινδύνου που διατρέχει η επιχείρηση σε σχέση με την ομάδα αναφοράς. Στη βάση αυτή, η WIK προτείνει ως ανώτατο όριο του εύλογου κέρδους του DP την τιμή 3,48 % που αντιστοιχεί στη διάμεση τιμή των κερδών εκμετάλλευσης της ομάδας αναφοράς II. Επιλέγοντας τη διάμεση τιμή αντί του 75ου εκατοστημόριου ως τιμή ανώτερη του εύλογου κέρδους, η WIK επιθυμεί να επισημάνει το γεγονός ότι οι εταιρείες στο δείγμα αναλαμβάνουν ένα μεγαλύτερο κίνδυνο από ό,τι οι παραδοσιακοί ταχυδρομικοί φορείς, δεδομένου ότι δεν τυγχάνουν κανενός ειδικού δικαιώματος.
(268)
Οι βελγικές αρχές θεώρησαν ότι η μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε στην έκθεση WIK ήταν ανακριβής και υπέβαλαν διάφορα έγγραφα (επιστολές, θέσεις και εκθέσεις) στις 23 Απριλίου 2010, την 1η Μαρτίου 2011, στις 14 Ιουνίου 2011, στις 5 Αυγούστου 2011, στις 10 Αυγούστου 2011, στις 14 Δεκεμβρίου 2011 και στις 19 Δεκεμβρίου 2011 απορρίπτοντας την προσέγγιση της έκθεσης WIK και παρουσιάζοντας τη δική τους μέθοδο εκτίμησης ενός ευλόγου κέρδους αναφοράς.
(269)
Σε ένα έγγραφο διατύπωσης θέσεων που έστειλαν στις 5 Αυγούστου 2011, οι βελγικές αρχές ισχυρίστηκαν, κατ’ ουσίαν, ότι το δείγμα που χρησιμοποιήθηκε στη μελέτη WIK δεν ήταν αντιπροσωπευτικό της δραστηριότητας, του μεγέθους, του προφίλ κινδύνου και της περιόδου αναφοράς. Το Βέλγιο ισχυρίζεται, συνεπώς, ότι είναι πολύ δύσκολη η νομιμοποίηση του δείγματος βάσει των κριτηρίων που καθορίζονται στο σημείο 18 του πλαισίου ΥΓΟΣ.
(270)
Στην ίδια θέση, το Βέλγιο ισχυρίζεται επίσης ότι θα ήταν λογικό να γίνει διάκριση ανάμεσα στα περιθώρια κέρδους των δραστηριοτήτων που παρουσιάζουν επίπεδα κινδύνου σημαντικά διαφορετικά: αν η διανομή του τύπου και του ταχυδρομείου είναι δραστηριότητες οι οποίες έχουν διαφορετικό προφίλ κινδύνου, οι βελγικές αρχές διατείνονται ότι θα πρέπει να χρησιμοποιήσουν διαφορετικά επίπεδα εύλογου κέρδους.
(271)
Επιπλέον, οι βελγικές αρχές ισχυρίζονται ότι οι δραστηριότητες των DPLP παρουσιάζουν βελτίωση της παραγωγικότητας και ότι η Επιτροπή θα πρέπει να λάβει υπόψη της την παράμετρο αυτή όταν καθορίζει το ποσοστό εύλογου κέρδους, όπως ορίζει το σημείο 18 των κατευθυντήριων γραμμών του πλαισίου ΥΓΟΣ. Οι βελγικές αρχές επισημαίνουν ότι τα DPLP κατέστησαν κερδοφόρα μετά από πολλές μεταρρυθμίσεις και αφού υπήρξαν ζημιογόνα για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα. Οι δαπάνες των DPLP μειώθηκαν, ιδίως χάρη στο κλείσιμο ταχυδρομικών γραφείων. Το μερίδιο του 50 % που έχουν στην κατοχή τους οι ιδιώτες επενδυτές από το 2006 οδήγησε στη γένεση νέας νοοτροπίας προσανατολισμένης στην αποτελεσματικότητα. Σύμφωνα με τις βελγικές αρχές, η εν λόγω βελτίωση της αποτελεσματικότητας θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά τον καθορισμό του συντελεστή εύλογου κέρδους που μπορεί να χορηγηθεί στα DPLP.
(272)
Την 1η Μαρτίου 2011, οι βελγικές αρχές διαβίβασαν στην Επιτροπή μια έκθεση που συνέταξε η Charles River Associates (CRA) η οποία αντιμετωπίζει επικριτικά τη μελέτη WIK και προτείνει μια άλλη μέθοδο αξιολόγησης του εύλογου κέρδους των DPLP.
(273)
Όσον αφορά τη σύνθεση του δείγματος, η CRA ισχυρίζεται ότι τα τρία δείγματα WIK περιλαμβάνουν πολλές εταιρείες μικρού μεγέθους των οποίων το προφίλ κινδύνου δεν είναι συγκρίσιμο με εκείνο ενός μεγάλου ταχυδρομικού φορέα. Συνεπώς, η CRA αμφισβητεί τα συμπεράσματα της WIK ισχυριζόμενη ότι η παροχή υπηρεσιών διανομής επιστολών από τον εν λόγω παραδοσιακό ταχυδρομικό φορέα συνεπάγεται χαμηλό κίνδυνο και ότι οι εταιρείες που συμπεριλαμβάνονται στις ομάδες αναφοράς επιτρέπουν να γίνει ορθή σύγκριση.
(274)
Η CRA εφιστά την προσοχή στη σχέση μεταξύ της δομής του κόστους μιας επιχείρησης (όσον αφορά την αναλογία του πάγιου και του μεταβλητού κόστους) και τον εμπορικό κίνδυνο που αυτή διατρέχει. Η CRA ισχυρίζεται ότι οι ταχυδρομικοί φορείς αναλαμβάνοντας υποχρέωση παροχής καθολικής υπηρεσίας αντιμετωπίζουν υψηλότερο πάγιο κόστος και είναι συνεπώς περισσότερο εκτεθειμένοι σε μια πτώση της ζήτησης από ό,τι μια εταιρεία με χαμηλότερο πάγιο κόστος. Επιπλέον, η CRA υπογραμμίζει τη διαφορά μεταξύ των κερδών εκμετάλλευσης των μικρών και των μεγάλων εταιρειών των ομάδων WIK (79), πράγμα που σημαίνει, κατά την άποψή της, την ύπαρξη συστηματικών διαφορών μεταξύ των μικρών εταιρειών δεμάτων και των μεγαλύτερων επιχειρήσεων, όπως η UPS και η Fedex, που μπορούν να εξηγηθούν από τη διαφορετική διάρθρωση των εξόδων.
(275)
Η CRA αναλύει, επίσης, διεξοδικότερα τα χαρακτηριστικά ορισμένων μικρών εταιρειών δεμάτων που συμπεριλήφθηκαν στο δείγμα της ομάδας αναφοράς I της WIK και καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το προφίλ κινδύνου δεν είναι συγκρίσιμο με εκείνο ενός μεγάλου ταχυδρομικό φορέα. Η CRA εκτιμά επίσης ότι δεν συντρέχει λόγος να αυξηθεί το μέγεθος αυτού του δείγματος που ήδη μπορεί να συγκριθεί δύσκολα με την προσθήκη των επιχειρήσεων ακόμη λιγότερο συγκρίσιμες.
(276)
Η CRA απορρίπτει το επιχείρημα της WIK σύμφωνα με το οποίο οι ευρωπαϊκοί παραδοσιακοί ταχυδρομικοί φορείς δεν πρέπει να συμπεριλαμβάνονται στο δείγμα, δεδομένου ότι τα κέρδη τους δεν καθορίστηκαν μέσω ανταγωνισμού, αλλά από τη ρύθμιση των τιμών, δεδομένου ότι υπάρχει ο κίνδυνος ότι οι παραδοσιακοί ταχυδρομικοί φορείς μπόρεσαν, χάρη σε αυτή τη ρύθμιση των τιμών, να αποκομίσουν υπερβολικά κέρδη. Η CRA ισχυρίζεται ότι απορρίπτοντας τους άλλους παραδοσιακούς φορείς παροχής ταχυδρομικών υπηρεσιών με σκοπό τη σύγκριση, η WIK βασίζεται στη θεωρητική υπόθεση σύμφωνα με την οποία αυτοί οι υφιστάμενοι ταχυδρομικοί φορείς θα μπορούσαν να προσφέρουν τιμές υπερβολικές, χωρίς όμως να παρέχει εμπειρικά στοιχεία προς επίρρωση του ισχυρισμού της. Εν προκειμένω, η CRA επισημαίνει ότι βάσει των μηχανισμών ρύθμισης των τιμών που εφαρμόζονται σε διάφορα κράτη μέλη, όπως το ανώτατο όριο των τιμών (80), τα υψηλά κέρδη που παρατηρήθηκαν μάλλον θα οφείλονται σε κέρδη παραγωγικότητας παρά σε υψηλές τιμές.
(277)
Η CRA ισχυρίζεται ότι η φυσική μέθοδος υπολογισμού ενός εύλογου περιθωρίου κέρδους για τα DPLP σχετικά με τις υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας έπρεπε να βασίζεται στα διαθέσιμα στοιχεία όσον αφορά τα περιθώρια κέρδους που πραγματοποιήθηκαν από τις δραστηριότητες ταχυδρομείου άλλων ταχυδρομικών φορέων της Δυτικής Ευρώπης. Αυτή η μέθοδος είναι ακόμη πιο φυσική αφού οι εν λόγω δημόσιες υπηρεσίες είναι πρώτα απ’ όλα υπηρεσίες διανομής επιστολών και τα στοιχεία για τα περιθώρια κέρδους που πραγματοποιήθηκαν σχετικά με τις υπηρεσίες διανομής επιστολών των άλλων φορέων παροχής ταχυδρομικών υπηρεσιών της Δυτικής Ευρώπης είναι άμεσα προσβάσιμα και δεν αποκαλύπτουν καμιά ρύθμιση των τιμών αδικαιολόγητα επιεική.
(278)
Η CRA ισχυρίζεται, συγκεκριμένα, ότι η ανάλυση πρέπει να βασίζεται στα περιθώρια μεικτού κέρδους (κέρδη εκμετάλλευσης) που πραγματοποιήθηκαν από τις δραστηριότητες διανομής επιστολών των ταχυδρομικών φορέων της Δυτικής Ευρώπης παρέχουν τομεακές πληροφορίες σχετικά με τα περιθώρια μεικτού κέρδους των δραστηριοτήτων τους διανομής επιστολών ή (εάν οι τομεακές πληροφορίες για τα περιθώρια μεικτού κέρδους δεν ανακοινώνονται) σχετικά με τα συνολικά περιθώρια μεικτού κέρδους των ταχυδρομικών φορέων της Δυτικής Ευρώπης που αντλούν άνω του 75 % των εσόδων τους από τον τομέα των υπηρεσιών διανομής επιστολών. Η CRA εξαιρεί από το δείγμα τους φορείς της Ανατολικής Ευρώπης λόγω της σχετικής αναποτελεσματικότητάς τους σε σχέση με τους ταχυδρομικούς φορείς της Δυτικής Ευρώπης.
(279)
Ως εκ τούτου, η ανάλυση της CRA βασίζεται σε δείγμα 11 ταχυδρομικών φορών της Δυτικής Ευρώπης για την περίοδο 2002-2009 (73 παρατηρήσεις συνολικά). Ο μέσος όρος των κερδών εκμετάλλευσης αυτού του δείγματος είναι […]%, η διάμεση τιμή είναι […]% και το 75ο εκατοστημόριο ισούται με […]% (81). Η CRA υπολογίζει επίσης τον σταθμισμένο μέσο όρο σε ([…]%) και τη μέση τιμή σύμφωνα με τη μέθοδο Winsor σε ([…]%), οι οποίες, όπως και η διάμεση τιμή, δεν μεταβάλλονται από τις ακραίες τιμές (82).
(280)
Όσον αφορά τον ορισμό μιας τιμής αναφοράς για το εύλογο περιθώριο κέρδους, η CRA ισχυρίζεται ότι η χρήση μέσων τιμών δημιουργεί προβλήματα μεθοδολογίας. Η CRA εξηγεί ότι λόγω των μεταβολών των περιθωρίων που παρατηρούνται στο δείγμα, το κρίσιμο όριο το οποίο καθορίζει μια υπερβολική αποδοτικότητα αναμένεται να είναι υψηλότερο από το μέσο όρο ή από κάθε άλλο μέτρο κεντρικής τάσης και θα μπορούσε, για παράδειγμα, να ισούται με το 75ο εκατοστημόριο. Σύμφωνα με τη CRA μια τέτοια προσέγγιση θα συμβάδιζε με τη μέθοδο που χρησιμοποιείται κατά τις έρευνες για τις τιμές μεταβίβασης και που βασίζεται σε ένα διάστημα (π.χ. διατεταρτημοριακό διάστημα ή άλλων εκατοστημόριων).
(281)
Στις 14 Δεκεμβρίου 2011, οι βελγικές αρχές υπέβαλαν στην Επιτροπή ένα έγγραφο που περιλαμβάνει τη θέση των DPLP για τους κινδύνους που διατρέχουν ταχυδρομικοί φορείς και πρότεινε μια μεθοδολογία ενόψει της ανάπτυξης ενός εργαλείου μέτρησης του ασφάλιστρου κινδύνου που προστιθέμενο στο λειτουργικό περιθώριο χωρίς κίνδυνο, θα έδινε ένα εύλογο επίπεδο κερδών εκμετάλλευσης.
(282)
Το έγγραφο δεν εξηγεί με ποιο τρόπο το περιθώριο εκμετάλλευσης χωρίς κίνδυνο (εκφρασμένη σε κέρδη εκμετάλλευσης) θα μπορούσε να προσδιοριστεί εν προκειμένω και δεν αποφαίνεται σαφώς ποια πρέπει να είναι η ακριβώς τα εύλογα κέρδη εκμετάλλευσης με βάση την προτεινόμενη μεθοδολογία. Η ανάλυση εστιάζεται μάλλον στην εκτίμηση των διαφόρων κινδύνων και στον υπολογισμό του ασφάλιστρου κινδύνου που αντανακλά όλους τους τύπους κινδύνου.
(283)
Οι βελγικές αρχές επικεντρώνονται κυρίως σε τρεις βασικές κατηγορίες κινδύνου - τον τομεακό κίνδυνο, τον κίνδυνο που συνδέεται με την υπηρεσία και τον συμβατικό κίνδυνο - και τους συνήθεις τύπους κινδύνου, για κάθε κατηγορία, στους οποίους εκτίθενται οι ταχυδρομικοί φορείς. Η μεθοδολογία εκτίμησης του ασφάλιστρου κινδύνου προβλέπει: i) τον ορισμό ενός «μέγιστου ασφάλιστρου κινδύνου» (83)· ii) τον διαχωρισμό της περιόδου που λαμβάνεται υπόψη σε συμβατικές περιόδους, προκειμένου να αποσαφηνισθούν οι κίνδυνοι που συνδέονται με κάθε σύμβαση· iii) τη χρήση μια απλής κλίμακας για την αξιολόγηση κάθε κινδύνου για κάθε συμβατική περίοδο, (χαμηλό, μεσαίο ή υψηλό)· iv) τη μετατροπή του βαθμού για κάθε κίνδυνο σε ένα συνολικό βαθμό για κάθε μία από τις τρεις μεγάλες κατηγορίες κινδύνων και v) τη μετατροπή των συνολικών βαθμών σε ασφάλιστρα κινδύνων, των οποίων το άθροισμα παρέχει το ασφάλιστρο του συνολικού κινδύνου.
(284)
Επιπλέον, τα παραδείγματα που δίνονται για να αποδειχθεί ότι τα DPLP διατρέχουν κινδύνους υψηλότερους από τον μέσο όρο. Έτσι, οι βελγικές αρχές υποστηρίζουν ότι τα DPLP αντιμετωπίζουν κίνδυνο που συνδέεται με τους υψηλότερους όγκους επειδή πραγματοποιούν ένα σημαντικό μέρος των εσόδων τους από τη δραστηριότητα του «ταχυδρομείου» και επειδή παρουσιάζει σημαντική ανελαστικότητα κόστους που οφείλεται σε ποσοστό των πάγιου κόστους υψηλότερου του μέσου όρου. Άλλος τύπος κινδύνου που θεωρείται πιο υψηλός για τα DPLP είναι ο κίνδυνος που συνδέεται με την ασφάλεια. Σύμφωνα με την ανάλυση, αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι τα DPLP είναι από τους σπάνιους ευρωπαϊκούς ταχυδρομικούς φορείς που διανέμουν κατ’ οίκον τις συντάξεις σε μετρητά.
(285)
Με βάση την αξιολόγηση των διαφόρων κινδύνων, οι βελγικές αρχές συμπεραίνουν ότι η τέταρτη διαχειριστική σύμβαση παρουσιάζει υψηλό επίπεδο των τριών τύπων κινδύνου, ενώ η πρώτη, η δεύτερη και η τρίτη σύμβαση χαρακτηρίζονται από ένα μεσαίο επίπεδο κινδύνου (με μόνη εξαίρεση τον τομεακό κίνδυνο, που θεωρείται χαμηλός για την πρώτη σύμβαση). Οι βελγικές αρχές παρέχουν άλλα παραδείγματα για τον τρόπο μετατροπής σε ασφάλιστρο κινδύνου την ανωτέρω κατάταξη των διαφόρων κινδύνων, με βάση διαφορετικές τιμές για το «μέγιστο ασφάλιστρο κινδύνου».
(286)
Η μελέτη Deloite που αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη (257) ανωτέρω συμβαδίζει με τη μελέτη WIK σε πολλά σημεία:
1.
αμφότερες χρησιμοποιούν την ίδια μεθοδολογία έρευνας εταιρειών συγκρίσιμων όσον αφορά τις λειτουργίες και τον κίνδυνο στις βάσεις δημοσιονομικών δεδομένων·
2.
αμφότερες προτείνουν τη χρήση των κερδών εκμετάλλευσης ως του καταλληλότερου μέτρου αναφοράς για τον καθορισμό του κέρδους αναφοράς (λόγω της έλλειψης δεδομένων, των διαφορών λογιστικής μεταχείρισης μεταξύ των διαφόρων εταιρειών)·
3.
τέλος, οι φορείς παροχής καθολικής ταχυδρομικής υπηρεσίας εξαιρούνται της ομάδας συγκρίσιμων επιχειρήσεων, επειδή λειτουργούν κυρίως σε ρυθμιζόμενες αγορές και απολαύουν αποκλειστικών δικαιωμάτων.
(287)
Όσον αφορά την ομάδα συγκρίσιμων επιχειρήσεων, η κύρια διαφορά μεταξύ της μελέτης WIK και της μελέτης Deloitte αφορά το μέγεθος των εταιρειών που λαμβάνονται υπόψη. Η Deloitte περιλαμβάνει στο δείγμα της μόνο τις εταιρείες των οποίων τα ετήσια έσοδα είναι άνω των 100 εκατ. ευρώ (84). Ο περιορισμός αυτός εξηγείται από την ανάλυση των ιδιαιτεροτήτων των δραστηριοτήτων που σχετίζονται με την παροχή καθολικής υπηρεσίας και τους συναφείς εμπορικούς κινδύνους και της αγοράς (85).
(288)
Η Deloitte κρίνει ειδικότερα ότι οι εταιρείες του τομέα αλληλογραφίας και δεμάτων που εκμεταλλεύονται ευρέα και σύνθετα δίκτυα συλλογής και διανομής μπορούν να συγκριθούν εύλογα με τα DP. Λαμβανομένων υπόψη των οικονομιών κλίμακας, της εμβέλειας και της πυκνότητας που επικρατούν στα ταχυδρομικά δίκτυα και της υψηλής αναλογίας των δαπανών λειτουργίας σε σχέση με το κόστος κεφαλαίου, καθώς και των συναφών κινδύνων (όπως ο κίνδυνος που σχετίζεται με τον όγκο, ο κίνδυνος αντικατάστασης από το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο), οι μεγάλες επιχειρήσεις που εκμεταλλεύονται πολλά προϊόντα του τομέα αλληλογραφίας και δεμάτων προσφέρονται περισσότερο για σύγκριση από τις μικρές ταχυδρομικές επιχειρήσεις. Οι εταιρείες εμπορευματικών μεταφορών και εφοδιασμού μπορούν επίσης - σε μικρότερο βαθμό - να συμβάλουν στη σύγκριση διότι χρησιμοποιούν τα ίδια αγαθά.
(289)
Για να καταδειχθεί η σημασία του μεγέθους των εταιρειών, Deloitte συγκρίνει το δείγμα της με εκείνες της ομάδας αναφοράς WIK II. Η Deloitte επισημαίνει ότι ο μέσος όρος των κερδών εκμετάλλευσης στο δείγμα WIK διαφέρει σημαντικά μεταξύ των ομάδων εταιρειών διαφορετικού μεγέθους (που συνάγεται από τον αριθμό των εργαζομένων) (86). Η Deloitte ισχυρίζεται ότι στο δείγμα της (που βασίζεται σε μεγαλύτερες επιχειρήσεις), δεν υπάρχει, αντιθέτως, στενή σχέση μεταξύ της κλίμακας και την των κερδών εκμετάλλευσης.
(290)
Μετά τη λήξη της διαδικασίας επιλογής του δείγματος, η Deloitte βασίζει την ανάλυσή της σε 7 εταιρείες ταχυδρομικές και δεμάτων, 18 εταιρείες εφοδιασμού και 19 εταιρείες μεταφοράς εμπορευμάτων. Όσον αφορά τον τομέα ταχυδρομείου και δεμάτων, η μικρή ομάδα επτά συγκρίσιμων εταιρειών περιλαμβάνει μεγάλες πολυεθνικές επιχειρήσεις δεμάτων εξπρές όπως η UPS, η FedEx και η TNT Express, καθώς και ορισμένα άλλους ταχυδρομικούς φορείς καταγωγής κυρίως των ΗΠΑ και του ΗΒ (87). Κατ’ αρχήν, το σύνολο δεδομένων καλύπτει την περίοδο 1990-2007, αλλά τα δεδομένα για τα πρώτα έτη είναι, ωστόσο, περιορισμένα η και Deloitte θεωρεί κατά συνέπεια ότι τα αποτελέσματα για τα έτη αυτά είναι λιγότερο αξιόπιστα (88).
(291)
Η Deloitte εξετάζει επιπλέον τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα περισσότερων άλλων μέσων μέτρησης της αποδοτικότητας. Απορρίπτει τη χρήση του συντελεστή εσωτερικής απόδοσης στην προκειμένη περίπτωση, λόγω των πρακτικών δυσκολιών που συνδέονται με την παροχή δεδομένων σχετικά με τις ταμειακές ροές. Απορρίπτει επίσης τη χρήση του δείκτη απόδοσης απασχολούμενου κεφαλαίου και του δείκτη απόδοσης ιδίων κεφαλαίων λόγω, π.χ., διαφορών μεταξύ των εταιρειών όσον αφορά τη λογιστική επεξεργασία των δαπανών και την κεφαλαιακή διάρθρωση (η τελευταία είναι σημαντική για τον δείκτη απόδοσης ιδίων κεφαλαίων). Η απόδοση του ενεργητικού έχει επίσης κριθεί ακατάλληλη δεδομένου ότι επικεντρώνεται στο σύνολο των στοιχείων του ενεργητικού. Η Deloitte προτείνει συνεπώς την επιλογή των κερδών εκμετάλλευσης, αλλά υπογραμμίζει ότι δεδομένου ότι αυτά δεν μετρούν άμεσα την απόδοση του κεφαλαίου, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για σκοπούς συγκριτικής μελέτης υπό την προϋπόθεση ότι οι συγκρινόμενες επιχειρήσεις εμφανίζουν παρόμοια ένταση κεφαλαίου.
(292)
Η Deloitte υπολογίζει ωστόσο, τον δείκτη απόδοσης απασχολούμενου κεφαλαίου (καθώς και τον δείκτη απόδοσης απασχολούμενου κεφαλαίου στην αξία της αγοράς και τον δείκτη απόδοσης του ενεργητικού) για ένα μικρό επιμέρους δείγμα έξι εταιρειών, αλλά εξάγει το συμπέρασμα ότι η κλίμακα και η απόκλιση του δείκτη απόδοσης απασχολούμενου κεφαλαίου μπορεί να αντανακλά διάφορους παράγοντες, γεγονός που επιβάλλει μια συνετή ερμηνεία και βλάπτει τη χρησιμότητά του ως δείκτη αναφοράς. Μεταξύ των παραγόντων αυτών, η Deloitte τονίζει τη σημασία της έντασης κεφαλαίου. Η Deloitte υποστηρίζει ότι όσον αφορά την ένταση κεφαλαίου, η καθολική υπηρεσία του DP είναι πλησιέστερη εκείνης π.χ. της UPS και της Fedex παρά εκείνης των φορέων εμπορευματικών μεταφορών όπως η Kuehne&Nagel ή η Wincanton.
(293)
Η Deloitte υπογραμμίζει επίσης τις σημαντικές διαφορές αποδοτικότητας των εταιρειών με την πάροδο του χρόνου, καθώς και στο πλαίσιο των διαφόρων τομέων όπως και μεταξύ αυτών. Αυτές οι διαφορές, σύμφωνα με την Deloitte, δικαιολογούν τη χρησιμοποίηση των κλιμάκων εύλογου κέρδους παρά μια μοναδική μέση αξία. Μία τέτοια προσέγγιση θα είναι επίσης σκόπιμη λαμβανομένης υπόψη της ανάγκης να μην αδικούνται τα αποτελέσματα άνω του μέσου όρου που επιτυγχάνονται χάρη της βελτίωση της αποτελεσματικότητας.
(294)
Τα αποτελέσματα που συνέλεξε η Deloitte, ανά τομέα και για όλους τους τομείς, συνοψίζονται στον πίνακα 22 της μελέτης Deloitte. Έτσι:
α)
στον ταχυδρομικό τομέα και στον τομέα δεμάτων, για την περίοδο 1998-2007, ο μέσος όρος των ετήσιων μέσων όρων των κερδών εκμετάλλευσης είναι 8,1 %, ο μέσος όρος των ετήσιων διάμεσων τιμών των κερδών εκμετάλλευσης είναι 7,4 %, ο μέσος όρος των ετήσιων 25 εκατοστημορίων είναι 4,8 % και ο μέσος όρος των ετήσιων 75 εκατοστημορίων είναι 12 %·
β)
για το σύνολο των τομέων, για την περίοδο 1990-2007 ο μέσος όρος των ετήσιων μέσων όρων των κερδών εκμετάλλευσης είναι 6 %, ο μέσος όρος των ετήσιων διάμεσων τιμών των κερδών εκμετάλλευσης είναι 5,4 %, ο μέσος όρος των ετήσιων 25 εκατοστημορίων είναι 3,6 % και ο μέσος όρος των ετήσιων 75 εκατοστημορίων είναι 8,1 % (89)·
(295)
Ως δείκτη αναφοράς, η Deloitte προτείνει μια τιμή που βασίζεται στον μέσο όρο των ετήσιων μέσων όρων των κερδών εκμετάλλευσης ίσης με 7,9 % (90)· λαμβανομένης υπόψη της διαφοράς των κερδών εκμετάλλευσης που παρατηρήθηκε, η Deloitte συνάγει επίσης μια εύλογη κλίμακα των κερδών εκμετάλλευσης που βασίζεται στα ετήσια διατεταρτημοριακά διαστήματα (91).
(296)
Η επιλογή ενός δείγματος συγκρίσιμων επιχειρήσεων για τους παραδοσιακούς φορείς εκμετάλλευσης των ταχυδρομικών υπηρεσιών αποτελεί ένα πολύπλοκο έργο. Είναι αυτονόητο ότι η μεγαλύτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στην επιλογή ενός ομίλου επιχειρήσεων που θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως σημείο αναφοράς για τις εμπορικές δραστηριότητες και τον κίνδυνο.
(297)
Οι μελέτες WIK και Deloitte έχουν ως κοινό χαρακτηριστικό τους το γεγονός ότι αφορούν τις εμπορικές εταιρείες που ασκούν δραστηριότητες παρόμοιες με εκείνες των DPLP, αποκλείοντας τους παραδοσιακούς ταχυδρομικούς φορείς εκμετάλλευσης από το δείγμα σύγκρισης. Η CRA, αντίθετα, χρησιμοποιεί ένα δείγμα σύγκρισης που απαρτίζεται αποκλειστικά από άλλους ευρωπαϊκούς παραδοσιακούς φορείς παροχής ταχυδρομικών υπηρεσιών.
(298)
Η Επιτροπή συμμερίζεται τη γνώμη των WIK και Deloitte, σύμφωνα με την οποία τα οφέλη των ταχυδρομικών φορέων εκμετάλλευσης (που χρησιμοποιούνται από την CRA στη συγκριτική μελέτη) δεν είναι οι κανονικές συνθήκες της αγοράς, αλλά οφείλονται σε μεγάλο βαθμό στην επιλογή άλλων κρατών μελών σε θέματα ρύθμισης. Θα μπορούσαν, κατά συνέπεια, να μην αντικατοπτρίζουν κατάλληλα την αντιστάθμιση αναφοράς. Ταυτόχρονα, δεδομένου ότι το δείγμα της CRA αφορά τους παραδοσιακούς ταχυδρομικούς φορείς σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, φαίνεται να συνιστά το δείγμα επιχειρήσεων που πλησιάζουν περισσότερο προς τα DPLP. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή θεωρεί ότι πρέπει να ληφθεί πλήρως υπόψη το δείγμα της CRA, ιδίως για την επαλήθευση μέσω διασταύρωσης των επιπέδων αναφοράς του εύλογου κέρδους (κέρδη εκμετάλλευσης) καθοριζόμενων βάσει των μελετών WIK και Deloitte.
(299)
Τόσο η μελέτη WIK ότι η μελέτη Deloitte αναγνωρίζουν ότι είναι αναγκαία η πρόβλεψη ενός ικανοποιητικού μεγέθους δείγματος για να αντληθούν ουσιώδη συμπεράσματα για τους σκοπούς της συγκριτικής μελέτης. Για τον σκοπό αυτό, οι εν λόγω αρχές βασίζονται σε ένα δείγμα (σχετικά) περιορισμένου αριθμού επιχειρήσεων στον ταχυδρομικό τομέα και των δεμάτων και σε δείγματα ευρύτερα συμπεριλαμβανομένων των εταιρειών στους τομείς της υλικοτεχνικής υποστήριξης και της μεταφοράς εμπορευμάτων. Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι είναι σημαντικό να υπάρχει ένα δείγμα επαρκούς μεγέθους για στατιστικούς σκοπούς. Όσον αφορά τη θέση της CRA εν προκειμένω, η οποία αμφισβητεί τη χρησιμότητα αύξησης του μεγέθους του δείγματος προσθέτοντας εταιρείες λιγότερο συγκρίσιμες, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα ευρύτερα δείγματα που ορίζουν η WIK, και ιδίως η Deloitte, βάσει των μεθόδων επιλογής δειγμάτων, είναι επαρκώς συγκρίσιμα ώστε να χρησιμεύσουν ως σημαντικές ομάδες αναφοράς προκειμένου να αξιολογηθεί το όφελος των DPLP.
(300)
Η μελέτη WIK επιχειρεί να καθορίσει κέρδη εκμετάλλευσης αναφοράς με βάση τρεις ομάδες για λόγους σύγκρισης. Ωστόσο, η Επιτροπή θεωρεί επίσης ότι η μελέτη WIK μπορεί να προσβληθεί σε δύο σημεία χωριστά αν και συνδεόμενα (92): i) Η προσφυγή εκ μέρους της WIK σε δείγματα στα οποία περιλαμβάνονται επίσης πολλές μικρότερες εταιρείες (93) που δεν είναι, προφανώς, συγκρίσιμες με τους παραδοσιακούς ταχυδρομικούς φορείς όπως τα DPLΡ· και ii) οι παραδοχές της WIK σχετικά με το επίπεδο κινδύνου που συνδέεται με τον ταχυδρομικό φορέα που αποτελεί αντικείμενο της έρευνας.
(301)
Η Επιτροπή θεωρεί ότι η κλίμακα των δραστηριοτήτων, καθώς και η διάρθρωση του κόστους των παραδοσιακών ταχυδρομικών φορέων όπως τα DPLP (από κοινού με τον τύπο του ισχύοντος μηχανισμού ρύθμισης) αποτελούν ουσιώδη στοιχεία για την εκτίμηση της συγκριτικής μελέτης των επιπέδων κέρδους.
(302)
Πρώτον, αν το πάγιο κόστος είναι υψηλό (και αφορά, παραδείγματος χάριν, το κόστος του κεφαλαίου ή άλλα πάγια έξοδα που σχετίζονται με το δίκτυο), οι μεγαλύτερες επιχειρήσεις ωφελούνται περισσότερο από τις οικονομίες κλίμακας και της πυκνότητας από ό,τι οι μικρές. Συγκρίνοντας τα μέσα κέρδη εκμετάλλευσης των μεγάλων και των μικρών επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται στο δείγμα της WIK, η μελέτη Deloitte-II κατορθώνει να αποδείξει ότι τα μέσα κέρδη εκμετάλλευσης αυξάνονται με το μέγεθος των επιχειρήσεων (υπολογιζόμενο βάσει του αριθμού των εργαζομένων) (94). Πράγματι, η μέση τιμή του πρώτου τέταρτο (Q1) είναι πολύ χαμηλή στα τρία δείγματα WIK (π.χ. μόνο 0,75 % για το δείγμα WIK II για την περίοδο 1998-2007) (95), γεγονός που μπορεί να σημαίνει μια ορισμένη υπερεκπροσώπηση των (μικρότερων) επιχειρήσεων που υφίστανται ζημίες και αγωνίζονται να παραμείνουν στην αγορά. Συμπεριλαμβάνοντας τόσες μικρές επιχειρήσεις στα δείγματά της (συμπεριλαμβανομένων στο βασικό δείγμα της ομάδας αναφοράς II) η WIK ενδεχομένως έχει υποτιμήσει τα κέρδη εκμετάλλευσης αναφοράς που θα εφαρμόζονταν περισσότερο σε μεγαλύτερες επιχειρήσεις και καλύτερα εδραιωμένες όπως το DP ή τα DPLP.
(303)
Δεύτερον, μολονότι η WIK αναφέρει, ορθώς, το χαμηλό προφίλ κινδύνου της επιχείρησης λόγω του μονοπωλιακού χαρακτήρα των δραστηριοτήτων της, δεν φαίνεται να έχει λάβει επαρκώς υπόψη τα σημαντικά πάγια έξοδα (σε σχέση με τα μεταβλητά) που επιφέρει η υποχρέωση παροχής καθολικής υπηρεσίας, ούτε την εξέλιξη του προφίλ κινδύνου που θα μπορούσαν να οδηγήσουν τις τροποποιήσεις του κανονιστικού καθεστώτος που γνώρισε ο φορέας κατά την πάροδο του χρόνου, ιδίως μεταξύ των διαφόρων περιόδων ρύθμισης (π.χ. οι διαφορετικές συμβάσεις διαχείρισης, στην περίπτωση των DPLP).
(304)
Το μερίδιο των πάγιων δαπανών μπορεί όχι μόνο να αυξηθεί λόγω της υψηλής έντασης κεφαλαίου μιας επιχείρησης (μία από τις εξηγήσεις των υψηλών πάγιων εξόδων), αλλά και επειδή μπορεί να προσαρμόσει το συνολικό κόστος λαμβανομένης υπόψη της υποχρέωσης (που συνδέεται με την υποχρέωση παροχής καθολικής υπηρεσίας) να διατηρήσουν ένα ευρύ δίκτυο διανομής και επειδή αδυνατεί να μειώσει το κόστος λόγω των ισχυουσών συμβάσεων εργασίας. Η υψηλή αναλογία των πάγιων δαπανών (96) θέτει περαιτέρω υπό αμφισβήτηση τη συμπερίληψη των μικρών εταιρειών στις οποίες η διάρθρωση του κόστους (το ποσοστό του πάγιου κόστους/μεταβλητού κόστους) φαίνεται να διαφέρουν σημαντικά (97).
(305)
Όπως περιγράφεται στην εισαγωγή, η Επιτροπή θεωρεί επίσης ότι το επίπεδο έκθεσης στον κίνδυνο ενός παραδοσιακού ταχυδρομικού φορέα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα χαρακτηριστικά του ρυθμιστικού μηχανισμού που συστήθηκε από τις δημόσιες αρχές για τη χρηματοδότηση της υποχρέωσης παροχής καθολικής υπηρεσίας. Η μετάβαση σε ένα μακροπρόθεσμο σύστημα ανώτατων τιμών για την τιμή των γραμματοσήμων (όπως το γνώρισαν τα DPLP το 2006) συνεπάγεται ιδίως σημαντική αύξηση του μεγέθους του κινδύνου που συνδέεται με τον όγκο. Η ύπαρξη τέτοιου κινδύνου κλονίζει την παραδοχή της WIK σχετικά με τον εγγενώς χαμηλό κίνδυνο των δραστηριοτήτων των DPLP, τουλάχιστον για την περίοδο που χαρακτηρίζεται από ένα σύστημα ανώτατων τιμών.
(306)
Λαμβάνοντας υπόψη τα επιχειρήματα που παρουσιάστηκαν στις αιτιολογικές σκέψεις (286) έως (290), η Επιτροπή θεωρεί ότι για την αξιολόγηση του κέρδους των DPLP, τα δείγματα της Deloitte συνιστούν βελτίωση σε σχέση με τα δείγματα της WIK, δεδομένου ότι περιορίζονται σε επιχειρήσεις με υψηλότερο ελάχιστο μέγεθος (ετήσιος κύκλος εργασιών άνω των 100 εκατ. ευρώ).
(307)
Παράλληλα, πρέπει να σημειωθεί ωστόσο ότι για διάφορα θέματα, η προσέγγιση της Deloitte παρουσιάζει επίσης ορισμένες δυνητικές αδυναμίες και τα συμπεράσματά της πρέπει να ερμηνεύονται με σύνεση.
(308)
Τα δείγματα Deloitte φαίνεται να περιλαμβάνουν πολλές εταιρείες των οποίων η ένταση του κεφαλαίου είναι μεγαλύτερη από εκείνη που εφαρμόζεται στους ταχυδρομικούς φορείς (98). Από μεθοδολογική άποψη, τη χρήση των κερδών εκμετάλλευσης ως εργαλείου αξιολόγησης του κέρδους απαιτεί ένα συγκριτικό δείγμα εταιρειών με παρόμοια επίπεδα έντασης κεφαλαίου (που ορίζεται ως ο δείκτης κεφαλαίου/πωλήσεων). Η υπόθεση εργασίας είναι ότι οι εταιρείες που έχουν ίδια κέρδη εκμετάλλευσης θα έχουν απόδοση απασχολούμενου κεφαλαίου αντιστρόφως ανάλογη προς τον δείκτη κεφάλαιο/πωλήσεις (99). Κατά συνέπεια, η προσφυγή στα κέρδη εκμετάλλευσης ως δείκτη αναφοράς της αποδοτικότητας απαιτεί ένταση κεφαλαίου ίδια με εκείνη των εταιρειών που εμφανίζονται στην ομάδα αναφοράς. Παρότι είναι δύσκολο να υπάρξουν αξιόπιστες εκτιμήσεις της έντασης κεφαλαίου (100), φαίνεται ότι οι δραστηριότητες διανομής αλληλογραφίας και τύπου εμφανίζουν ένταση κεφαλαίου χαμηλότερη από ότι οι δεμάτων εξπρές των μεγάλων πολυεθνικών όπως UPS, Fedex, TNT και DHL (101). Κατά συνέπεια, ίσως ο δείκτης εύλογου κέρδους που ορίζεται με βάση τα δείγματα Deloitte υπερεκτιμά το κέρδος αναφοράς που θα πρέπει να εφαρμοστεί σε εταιρείες που παρουσιάζουν την ίδια διάρθρωση του κεφαλαίου με τα DPLP (102).
(309)
Υπό το πρίσμα των πολυάριθμων αβεβαιοτήτων που συνοδεύουν αυτό το εγχείρημα αξιολόγησης, η Επιτροπή θεωρεί δικαιολογημένο να καθορίσει μια εύλογη κλίμακα των κερδών εκμετάλλευσης βάσει των εκτιμήσεων της Deloitte όσον αφορά τη διάμεση τιμή των κερδών εκμετάλλευσης για το ευρύτερο δείγμα όλων των τομέων (5,4 %), καθώς και τη διάμεση τιμή των κερδών εκμετάλλευσης για το δείγμα των εταιρειών που δραστηριοποιούνται στον ταχυδρομικό τομέα και στον τομέα των δεμάτων (7,4 %) (103). Η κλίμακα που προκύπτει κατ’ αυτόν τον τρόπο [5,4 % -7,4 %] θα αποτελούσε, κατά τη γνώμη της Επιτροπής, μια «κλίμακα εξ ορισμού» για το εύλογο κέρδος, τουλάχιστον για τις περιόδους κατά τις οποίες τα DPLP αντιμετώπισαν σημαντικό βαθμό κινδύνου, λαμβανομένης υπόψη της σύμβασης αντιστάθμισης σε ισχύ, και τα σημαντικά κίνητρα για να καταστούν πιο αποτελεσματικά (104).
(310)
Η Επιτροπή θεωρεί ότι η κλίμακα [5,4 % - 7,4 %] είναι κατάλληλη ως τιμή εξ ορισμού, τόσο για τις δραστηριότητες διανομής αλληλογραφίας των DPLP όσο και για τις δραστηριότητες διανομής του τύπου, δεδομένου ότι πρόκειται για δραστηριότητες που συνδέονται στενά και παρουσιάζουν παρόμοια εμπορικά χαρακτηριστικά.
(311)
Είναι αλήθεια ότι τα DPLP έχουν αντιμετωπίσει χαμηλό ή μηδενικό ανταγωνισμό στους σχετικούς τομείς δραστηριότητας (διανομή επιστολών και τύπου). Στη βάση αυτή, τίθεται το ερώτημα αν πρέπει να υπολογιστεί το κέρδος με βάση τη διάμεση τιμή του κέρδους των δειγμάτων εταιρειών που αντιμετωπίζουν ανταγωνισμό και εάν μια τιμή αναφοράς πιο περιοριστική (δηλαδή χαμηλότερη), ως το πρώτο τέταρτο (25ο εκατοστημόριο), δεν θα ήταν επαρκής για μια εταιρεία στη θέση των DPLP. Εντούτοις, η Επιτροπή θεωρεί ότι μια τέτοια προσέγγιση δεν θα αναγνωρίσει επαρκώς την ύπαρξη σημαντικής μεταβολής των επιπέδων κέρδους, τόσο μεταξύ των εταιρειών όσο και με την πάροδο του χρόνου. Επιπλέον, πρέπει να αποφευχθεί οιαδήποτε αδικαιολόγητη κατάργηση των πιθανών βελτιώσεων της αποτελεσματικότητας επιβάλλοντας ένα ανώτατο όριο εξίσου αυστηρό στα κέρδη εκμετάλλευσης που επέτυχε εκ των υστέρων η εταιρεία.
(312)
Στην παρούσα υπόθεση, η Επιτροπή εκτιμά, επίσης, ότι δεν είναι σκόπιμο να βασιστεί σε μέτρα πέραν της διάμεσης τιμής, όπως το τρίτο τέταρτο (105). Δεδομένου ότι η προσέγγιση που θα εφαρμοστεί ορίζει ήδη μια κλίμακα μεταξύ διαφόρων δειγμάτων, η προστιθέμενη αξία από τον συνυπολογισμό, για στατιστικούς σκοπούς, των κλιμάκων εκατέρωθεν της διάμεσης τιμής στα δείγματα (το διατεταρτημοριακό διάστημα χρησιμοποιείται συχνά στις τιμές μεταβίβασης) φαίνεται κάπως περιορισμένη (106). Επομένως η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη τη μεταβολή της διάμεσης τιμής στις διάφορες ομάδες αναφοράς, παρά τη μεταβολή γύρω από τη διάμεση τιμή στο συγκεκριμένο δείγμα (107).
(313)
Αλλά κυρίως, δεδομένου ότι ο τομέας «ταχυδρομείο» των DPLP παρουσιάζει χαμηλότερη ένταση κεφαλαίου από εκείνον των επιχειρήσεων δεμάτων εξπρές (108), φαίνεται ότι η χρησιμοποίηση της διάμεσης τιμής αυτού του τελευταίου δείγματος παρέχει ήδη αυτό καθεαυτό ένα ορισμένο περιθώριο ελιγμών που θα επιτρέψουν να αντιμετωπισθούν τα κυμαινόμενα επίπεδα κέρδους γύρω από τη διάμεση τιμή για τις εταιρείες που παρουσιάζουν χαμηλότερη ένταση κεφαλαίου, όπως τα DPLP, και να επιβραβεύσει επαρκώς τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας, κατά περίπτωση.
(314)
Περισσότεροι διασταυρούμενοι έλεγχοι συνέπειας μπορούν να πραγματοποιηθούν συγκρίνοντας την κλίμακα εξ ορισμού που αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη (308) με άλλες διαθέσιμες εκτιμήσεις του εύλογου κέρδους. Όπως αναφέρθηκε ήδη στην αρχή του παρόντος υποτμήματος, είναι χρήσιμο να γίνει ένας διασταυρούμενος έλεγχος με τα διάμεση τιμή των κερδών εκμετάλλευσης της μελέτης CRA, που ανέρχεται σε […]% (109). Η διάμεση τιμή των κερδών εκμετάλλευσης υπολογίζεται με βάση το δείγμα της ομάδας αναφοράς II της WIK, που περιορίζεται στις επιχειρήσεις με κύκλο εργασιών άνω των 100 εκατ. ευρώ, παρέχει κέρδη εκμετάλλευσης 7,1 %. Η Επιτροπή συμπεραίνει ότι οι αριθμοί αυτοί περιλαμβάνονται στην κλίμακα [5,4 % -7,4 %], πράγμα που ενισχύει τον ισχυρισμό ότι αυτή η κλίμακα μπορεί να θεωρηθεί λογική.
(315)
Σε γενικές γραμμές, η Επιτροπή καταλήγει λοιπόν στο συμπέρασμα ότι ένα εξ ορισμού περιθώριο που περιλαμβάνεται σε μία κλίμακα [5,4 % -7,4 %] φαίνεται να αποτελεί ένα κατάλληλο περιθώριο αναφοράς για το κέρδος, τουλάχιστον για τις περιόδους κατά τις οποίες τα DPLP αντιμετώπισαν σημαντικό βαθμό κινδύνου και σημαντικά κίνητρα για την απόδοση.
(316)
Σε γενικές γραμμές, η Επιτροπή θεωρεί ότι όταν η σύμβαση μεταξύ του παραδοσιακού φορέα και των δημόσιων αρχών είναι τέτοια ώστε η δημόσια υπηρεσία συνδέεται με έναν σημαντικό βαθμό κινδύνου, το εύλογο κέρδος που χορηγείται στον παραδοσιακό φορέα πρέπει να είναι ανάλογο με το αντίστοιχο επίπεδο κινδύνου που διατρέχει. Αντίθετα, εάν η σύμβαση δεν συνεπάγεται παρά μικρό κίνδυνο, το επίπεδο εύλογου κέρδους θα πρέπει να είναι μικρό.
(317)
Στο προηγούμενο τμήμα, η Επιτροπή εξήγησε το διάβημά της με στόχο να καθορίσει μια εξ ορισμού κλίμακα εύλογου κέρδους [5,4 % -7,4 %], που θεωρείται κατάλληλο για τις συμβάσεις που παρουσιάζουν ένα επίπεδο σημαντικού κινδύνου. Είναι δύσκολο να υπολογιστεί η κατάλληλη τιμή αναφοράς από άποψη εύλογης κλίμακας κερδών εκμετάλλευσης σε περιπτώσεις χαμηλού κινδύνου, αλλά είναι προφανές ότι μια τέτοια κλίμακα κερδών εκμετάλλευσης πρέπει να βρίσκεται στην αριστερή πλευρά της κατανομής στο δείγμα επιπέδων κέρδους που παρατηρήθηκαν. Η Επιτροπή θεωρεί δικαιολογημένο, σε αυτή την προοπτική, να υιοθετηθεί μια κλίμακα για το εύλογο κέρδος με βάση το πρώτο τεταρτημόριο (25ο εκατοστημόριο) αντί της διάμεσης τιμής.
(318)
Η προσφυγή στο 25ο εκατοστημόριο ως τιμής αναφοράς για τις συμβάσεις χαμηλού κινδύνου δίνει μια εύλογη κλίμακα κερδών εκμετάλλευσης [3,6 % - 4,8 %] βάσει των διαφόρων δειγμάτων Deloitte.
(319)
Επίσης, μια σύγκριση με τα αποτελέσματα της CRA σχετικά με τους παραδοσιακούς ταχυδρομικούς φορείς μπορεί να αποτελέσει μια χρήσιμη διασταυρούμενη επαλήθευση. Ο μέσος όρος του ετήσιου 25ο εκατοστημόριου υπολογισμένη από την Επιτροπή ισούται με […]%. Η Επιτροπή συμπεραίνει ότι οι αριθμοί αυτοί περιλαμβάνονται στην κλίμακα [3,6 % - 4,8 %], πράγμα που ενισχύει τον ισχυρισμό ότι αυτή η κλίμακα μπορεί να θεωρηθεί λογική.
(320)
Σε γενικές γραμμές, η Επιτροπή καταλήγει λοιπόν στο συμπέρασμα ότι ένα εξ ορισμού περιθώριο που περιλαμβάνεται μέσα σε μία κλίμακα [3,6 % - 4,8 %] φαίνεται να αποτελεί ένα κατάλληλο περιθώριο αναφοράς του κέρδους για τις περιόδους κατά τις οποίες τα DPLP αντιμετώπισαν χαμηλό βαθμό κινδύνου.
(321)
Όπως εξηγείται στην εισαγωγή του παρόντος τμήματος, ο κίνδυνος που αναλαμβάνουν τα DPLP εξαρτάται από τον μηχανισμό αντιστάθμισης που εφαρμόζεται από το Βέλγιο. Αυτός ο μηχανισμός προβλέπεται στις διάφορες διαχειριστικές συμβάσεις που συνάπτονται μεταξύ των DPLP και του βελγικού κράτους και ποικίλλει κατά την πάροδο του χρόνου. Είναι επομένως εύλογο να ληφθούν υπόψη διάφορες κλίμακες για τα «εύλογα κέρδη εκμετάλλευσης» σύμφωνα με τον μηχανισμό αντιστάθμισης που είχε εφαρμοστεί, ο οποίος καθορίζει το επίπεδο του κινδύνου που τα DPLP αντιμετωπίζουν, αλλά και τον βαθμό στον οποίο τα DPLP ωθούνται να βελτιώσουν την παραγωγικότητά τους.
(322)
Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή επιθυμεί να υπογραμμίσει ότι ο χαρακτηρισμός του κινδύνου στις συμβάσεις δεν εξαρτάται από την απλή παρουσία του κινδύνου στις συμβάσεις διαχείρισης των DPLP, και μάλιστα του απόλυτου βαθμού κινδύνου, αλλά μάλλον τον βαθμό στον οποίο ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος ή μικρότερος από εκείνος που συναντάται από τις εταιρείες που εμφανίζονται στις ίδιες ομάδες δειγμάτων. Το ίδιο ισχύει με την ένταση των κινήτρων που προτρέπουν τα DPLP να επιτύχουν βελτίωση της αποτελεσματικότητας. Δεδομένου ότι οι εν λόγω ομάδες δειγμάτων αποτελούνται από εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε ένα ανταγωνιστικό περιβάλλον, συνήθως είναι αντιμέτωπες με σημαντικό κίνδυνο και ισχυρά κίνητρα ώστε να καταστούν πιο αποτελεσματικές.
(323)
Η Επιτροπή θεωρεί ότι η τέταρτη σύμβαση υπηρεσιών διαχείρισης (2006-2010) προβλέπει σαφώς μηχανισμούς που περιλαμβάνουν μακροπρόθεσμες δεσμεύσεις σχετικά με τις τιμές και τη χρηματοδότηση που βασίζονται σε ex ante παραμέτρους. Αυτό εφαρμόζεται στις δραστηριότητες των DPLP που αφορούν τόσο τη διανομή αλληλογραφίας όσο και του τύπου.
(324)
Ειδικότερα, όσον αφορά τη διανομή του τύπου, το άρθρο 9 της τέταρτης διαχειριστικής σύμβασης προβλέπει ότι κατά τη διάρκεια της σύμβασης (συνήθως περίοδος 5 ετών), ο μέσος σταθμισμένος όρος των τιμολογίων για την παροχή υπηρεσιών που ανήκουν στο «δείγμα μικρών χρηστών» δεν θα αυξηθεί ταχύτερα από ότι επιτρέπει ο μηχανισμός καθορισμού ανώτατων τιμών που βασίζεται στον δείκτη υγείας (ειδικό δείκτη των τιμών καταναλωτή) και μπόνους ποιότητας που αντικατοπτρίζει το ποσοστό του ατομικού ταχυδρομείου που διανέμεται εγκαίρως. Σύμφωνα με την Επιτροπή, ο καθορισμός κατ’ αυτόν τον τρόπο των τιμολογίων για όλη την περίοδο της σύμβασης φέρει όλα τα χαρακτηριστικά μιας σύμβασης παροχής κινήτρων, η οποία εκθέτει την εταιρεία σε ένα επίπεδο σημαντικού κινδύνου.
(325)
Όσον αφορά τη διανομή του τύπου, το άρθρο 2 της τέταρτης διαχειριστικής σύμβασης διευκρινίζει ότι κατά τη διάρκεια της σύμβασης, τα τιμολόγια διανομής τύπου δεν μπορούν να αυξηθούν ταχύτερα από τον δείκτη υγείας. Για την κάλυψη του καθαρού κόστους διανομής του τύπου, λαμβανομένων υπόψη τις προβλεπόμενες αποδόσεις το άρθρο 13 παράγραφος 2 ορίζει την ετήσια αντιστάθμιση που τα DPLP δικαιούνται σε 290 613 000 ευρώ (ποσό προσαρμοσμένο για να ληφθεί υπόψη ο πληθωρισμός) (110). Το άρθρο 13 παράγραφος 5 ορίζει ότι εάν το περιεχόμενο ή οι όροι της ΥΓΟΣ αλλάζουν ή εφόσον επέλθει μια σημαντική εξέλιξη του κόστους που τα DPLP δεν δύνανται να θέσουν υπό έλεγχο, τα συμβαλλόμενα μέρη εξετάζουν κατά πόσο η αντιστάθμιση πρέπει να προσαρμοστεί προκειμένου να παρακολουθήσει την εξέλιξη του κόστους. Μια τέτοια προσαρμογή θεσπίζεται με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου. Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι η εν λόγω ρήτρα θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως ρήτρα διαφυγής που επανεισάγει ex post ορισμένα στοιχεία στη σύμβαση (τα οποία προστατεύουν τα DPLP έναντι του κινδύνου). Ωστόσο, η Επιτροπή θεωρεί ότι οι όροι που χρησιμοποιούνται από τις δημόσιες αρχές είναι αρκετά ασαφείς και ότι τα DPLP δεν μπορούν, ως εκ τούτου, να στηριχθούν στη χρήση τους. Εν γένει, η Επιτροπή θεωρεί ότι οι ρυθμίσεις για τις δραστηριότητες των DPLP που συνδέονται με τη διανομή του τύπου προϋποθέτουν μακροπρόθεσμη δέσμευση σχετικά με το επίπεδο αντιστάθμισης.
(326)
Συνεπώς, κατά την Επιτροπή, η τέταρτη σύμβαση διαχείρισης (2006-2010) δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι συνεπάγεται χαμηλό κίνδυνο, αλλά μάλλον ένα σημαντικό βαθμό κινδύνου. Γενικά, η κλίμακα εξ ορισμού [5,4 % -7,4 %] φαίνεται να ταιριάζει στους δύο τύπους δραστηριοτήτων που προβλέπονται από την τέταρτη διαχειριστική σύμβαση που έχει συνάψει.
(327)
Αντίθετα, οι προγενέστερες διαχειριστικές συμβάσεις (μέχρι το 2005) φαίνεται να βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε μηχανισμούς τιμών και αντιστάθμισης με χαμηλό βαθμό κινδύνου για τα DPLP.
(328)
Όσον αφορά τον καθορισμό των τιμών των γραμματοσήμων, η Επιτροπή παρατηρεί ότι οι τρεις πρώτες συμβάσεις διαχείρισης δεν εφαρμόζουν μηχανισμό ανώτατων τιμών του τύπου που χρησιμοποιείται στην τέταρτη σύμβαση διαχείρισης (προβλέπει μακροπρόθεσμη δέσμευση σχετικά με τις τιμές). Οι συμβάσεις αυτές αναφέρονται κυρίως, σε αρκετά γενικές γραμμές, σε τιμολόγια που βασίζονται στις πραγματικές δαπάνες, που καθορίζονται με βάση τις κατάλληλες λογιστικές αρχές (111).
(329)
Κατά τον ίδιο τρόπο, σχετικά με τη διανομή τον τύπο, η Επιτροπή παρατηρεί ότι οι τρεις πρώτες συμβάσεις διαχείρισης δεν προβλέπουν κανένα προϋπολογισμό κατά αποκοπή που καλύπτει την περίοδο της σύμβασης κατά τρόπο παρεμφερή με την τέταρτη διαχειριστική σύμβαση (112). Αναφέρονται μάλλον στις αντισταθμίσεις βάσει των πραγματικών δαπανών (113). Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η δεύτερη σύμβαση ορίζει εξάλλου ένα συνολικό ανώτατο όριο για την αντιστάθμιση, αλλά τα πραγματικά αντισταθμιστικά ποσά που παρατηρήθηκαν κατά τη διάρκεια της περιόδου φαίνεται να θέτουν υπό αμφισβήτηση τον πραγματικά δεσμευτικό χαρακτήρα του ανωτάτου ορίου (114). Η πρώτη σύμβαση διαχείρισης καθόριζε επίσης ετήσια επιχορήγηση (αντιστάθμιση), αλλά η Επιτροπή παρατηρεί ότι, συγχρόνως, η σύμβαση δεν προσδιορίζει ένα μακροπρόθεσμο ανώτατο όριο για τα τιμολόγια κατανομής τύπου.
(330)
Η Επιτροπή είναι λοιπόν της γνώμης ότι η κλίμακα [3,6 % - 4,8 %], που θεωρήθηκε εύλογη επειδή δεν υπήρχε σημαντικός κίνδυνος που να συνδέεται με τη σύμβαση, πρέπει να εφαρμόζεται τόσο στη διανομή του τύπου όσο και στη διανομή ταχυδρομείου για την περίοδο των πρώτων τριών συμβάσεων διαχείρισης.
(331)
Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι μια προσέγγιση βάσει των συμβάσεων προτείνεται επίσης από τις βελγικές αρχές στο έγγραφο που υπέβαλαν στις 14 Δεκεμβρίου 2011. Μολονότι η προτεινόμενη μεθοδολογία εγείρει διάφορα ζητήματα όσον αφορά τους παράγοντες κινδύνου και τον τρόπο με τον οποίο αυτοί σταθμίζονται (115), μια ανάλυση ανά συμβατική περίοδο που ταξινομεί κυρίως τον κίνδυνο που διατρέχουν τα DPLP σε συνάρτηση με μία κλίμακα τριών επιπέδων (χαμηλό, μεσαίο, υψηλό) συνάδει εν πολλοίς με την προσέγγιση που υιοθετήθηκε από την Επιτροπή. Συνολικά, η σχετική κατάταξη που πραγματοποίησαν τα DPLP των συμβάσεων σε όρους κινδύνου φαίνεται συνεπής με την ανάλυση της Επιτροπής, δεδομένου ότι οι βελγικές αρχές εκτιμούν, επίσης, ότι η τέταρτη σύμβαση είναι συνολικά περισσότερο επικίνδυνη από ό,τι οι τρεις πρώτες.
(332)
Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι μια εξ ορισμού κλίμακα του περιθωρίου εκμετάλλευσης (κέρδη εκμετάλλευσης) μεταξύ [5,4 % - 7,4 %] αποτελεί κατάλληλη κλίμακα αναφοράς για τον καθορισμό του εύλογου κέρδους για τις περιόδους κατά τη διάρκεια των οποίων τα DPLP αντιμετώπιζαν σημαντικό κίνδυνο και συνεκτιμά τα ισχυρά κίνητρα για αποδοτικότητα.
(333)
Η Επιτροπή συμπεραίνει επίσης ότι μια κλίμακα των κερδών εκμετάλλευσης μεταξύ [3,6 % - 4,8 %] αποτελεί κατάλληλη κλίμακα αναφοράς για τον καθορισμό του εύλογου κέρδους για τις περιόδους κατά τη διάρκεια των οποίων τα DPLP δεν αντιμετώπιζαν σημαντικό κίνδυνο.
(334)
Προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι προσπάθειες, σύμφωνα με τις βελγικές αρχές, που τα DPLP έχουν καταβάλει για την επίτευξη βελτίωσης της αποδοτικότητας, η Επιτροπή αποφάσισε να επιδείξει σύνεση χρησιμοποιώντας τα ανώτατα όρια των δύο κλιμάκων για τον καθορισμό του εύλογου κέρδους που πρέπει να περιληφθούν στο κόστος των δημοσίων υπηρεσιών. Αυτή η προσέγγιση τονίζεται επίσης στη μελέτη Deloitte [βλέπε αιτιολογική σκέψη (292)] σύμφωνα με την οποία η προσφυγή σε κλίμακες ήταν σκόπιμη λαμβανομένης υπόψη της ανάγκης να μην αδικούνται τα αποτελέσματα άνω του μέσου όρου που επιτεύχθηκαν χάρη σε βελτιώσεις της αποτελεσματικότητας.
(335)
Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι τρεις πρώτες συμβάσεις διαχείρισης (1992-1996, 1997 - 2002 και 2003-2005) παρουσιάζουν χαμηλό κίνδυνο και ότι η χρησιμοποίηση ενός επιπέδου εύλογου κέρδους που αντιστοιχεί σε κέρδη εκμετάλλευσης 4,8 % μπορεί να εφαρμοστεί στη διανομή τόσο του ταχυδρομείου όσο και του τύπου. Θεωρεί, αντίθετα, ότι η τέταρτη σύμβαση διαχείρισης (2006-2010) συνοδεύεται σαφώς από σημαντικά υψηλότερο κίνδυνο, με αποτέλεσμα ένα επίπεδο εύλογου κέρδους που αντιστοιχεί σε κέρδη εκμετάλλευσης 7,4 % μπορεί να εφαρμόζεται στη διανομή τόσο του ταχυδρομείου όσο και του τύπου.
(336)
Η πρώτη σύμβαση διαχείρισης ορίζει ότι η ετήσια αντιστάθμιση που καταβάλλει το Δημόσιο προορίζεται για το σύνολο των αποστολών δημόσιας υπηρεσίας.
(337)
Η ενδεχόμενη υπεραντιστάθμιση πρέπει συνεπώς να υπολογιστεί προσθέτοντας το σύνολο των εξόδων και των εσόδων όλων των αποστολών δημόσιας υπηρεσίας.
(338)
Η ετήσια αντιστάθμιση που καταβάλλει το Δημόσιο για την αποστολή παροχής δημόσιας υπηρεσίας πρέπει να περιλαμβάνεται στα έσοδα. Οι ετήσιες αντισταθμίσεις που έλαβαν τα DPLP στο πλαίσιο της πρώτης σύμβασης διαχείρισης αντιπροσωπεύουν συνολικό ποσό 1,5 δισεκατ. ευρώ.
(339)
Επιπλέον, τα ακόλουθα μέτρα ενίσχυσης πρέπει να λαμβάνονται υπόψη:
Μεταβίβαση ακινήτων
(340)
Η πρώτη σύμβαση διαχείρισης προέβλεπε επίσης μεταβίβαση κρατικών ακινήτων στα DPLP. Αυτή η μεταβίβαση ακινήτων ύψους 112,2 εκατ. ευρώ, για την οποία δεν καταβλήθηκε καμία αντιστάθμιση, πρέπει να περιληφθεί στα έσοδα των DPLP για τους σκοπούς του υπολογισμού της υπεραντιστάθμισης για την περίοδο που καλύπτεται από την πρώτη σύμβαση διαχείρισης. Τα DPLP δεν κατέβαλαν καμία αντιστάθμιση στο κράτος για τη χρήση των κτιρίων κατά τη διάρκεια της περιόδου που προηγήθηκε της μεταβίβασης.
(341)
Το 1997, κατεβλήθη ποσό 62 εκατ. ευρώ από το κράτος στα DPLP και ενεγράφη από αυτά ως εισφορά κεφαλαίου. Οι βελγικές αρχές παραδέχθηκαν στη συνέχεια ότι η εν λόγω μεταβίβαση αντιστοιχούσε πράγματι στην καθυστερημένη καταβολή του υπολοίπου της ετήσιας αντιστάθμισης που προβλεπόταν για το 1996 από την πρώτη σύμβαση διαχείρισης.
(342)
Στην αρχή, το εν λόγω ποσό δεν είχε καταβληθεί εγκαίρως στα DPLP το 1996, ενώ η κρατική αντισταθμιστική πληρωμή δεν υπερέβαινε το ετήσιο ποσό που προβλέπεται από τη σύμβαση διαχείρισης για το εν λόγω έτος.
(343)
Για τους σκοπούς του ελέγχου της υπεραντιστάθμισης, η καταβολή 62 εκατ. ευρώ περιλαμβάνεται στην αντιστάθμιση ΥΓΟΣ για την περίοδο που καλύπτεται από την πρώτη σύμβαση διαχείρισης.
(344)
Ο υπολογισμός της υπεραντιστάθμισης για την πρώτη σύμβαση διαχείρισης μπορεί να συνοψιστεί ως εξής:
-
Καθαρό κόστος (κόστος - έσοδα) όλων των αποστολών δημόσιας υπηρεσίας, συμπεριλαμβανομένης της υποχρέωσης παροχής καθολικής υπηρεσίας
-
Εύλογο κέρδος που έχει εγκριθεί για τις ΥΓΟΣ
+
Ετήσιες αντισταθμίσεις των ΥΓΟΣ
+
Μεταβίβαση ακινήτων
+
Εισφορά κεφαλαίου 1997
=
Υπεραντιστάθμιση
(345)
Σύμφωνα με τις ακόλουθες τρεις συμβάσεις διαχείρισης, ο υπολογισμός της υπεραντιστάθμισης θα λάβει υπόψη μόνον τα έξοδα και τα έσοδα των ΥΓΟΣ που, δυνάμει των διατάξεων αυτών των συμβάσεων, μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο αντιστάθμισης για την παροχή δημόσιας υπηρεσίας. Τα έξοδα και τα έσοδα που αντιστοιχούν στις άλλες ΥΓΟΣ που, σύμφωνα με τις διατάξεις των συμβάσεων διαχείρισης, δεν μπορούν να διεκδικήσουν ενίσχυση δεν λαμβάνονται υπόψη. Οι γενικές ταχυδρομικές υπηρεσίες δεν αποτελούν μέρος των δραστηριοτήτων που τυγχάνουν ενίσχυσης, το ενδεχόμενο καθαρό κόστος δεν θα ληφθεί υπόψη και πρέπει να χρηματοδοτείται εξ ολοκλήρου από ιδίους πόρους των DPLP σύμφωνα με την εντολή δημόσιας υπηρεσίας που ορίζεται από τις συμβάσεις διαχείρισης. Οι δραστηριότητες που, σύμφωνα με τις συμβάσεις διαχείρισης, απολαύουν του ποσού αντιστάθμισης που καθορίζεται σε αυτές περιλαμβάνουν ιδίως τη διανομή του τύπου (εφημερίδες και περιοδικά) και άλλες δημόσιες υπηρεσίες, που απαριθμούνται στην αιτιολογική σκέψη (33).
(346)
Λόγω των φθηνών τιμών που ισχύουν για τη διανομή του τύπου, οι ΥΓΟΣ που λαμβάνουν ενίσχυση παρουσιάζουν εν γένει ζημίες.
(347)
Στον βαθμό που η ενδεχόμενη υπεραντιστάθμιση μιας δεδομένης υπηρεσίας μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη χρηματοδότηση το καθαρό κόστος που προκύπτει από άλλες υποαντισταθμισμένες αποστολές δημόσιας υπηρεσίας, όλες οι δαπάνες και τα έσοδα που συνδέονται με τις ΥΓΟΣ που είναι επιλέξιμες για ενίσχυση στο πλαίσιο των συμβάσεων διαχείρισης, θα προστεθούν για τους σκοπούς του υπολογισμού.
(348)
Οι ετήσιες αντισταθμίσεις που λαμβάνουν τα DPLP δυνάμει των τριών συμβάσεων διαχείρισης αντιπροσωπεύουν συνολικό ποσό των 3,5 δισεκατ. ευρώ.
(349)
Εκτός από τις αντισταθμίσεις που προβλέπονται στις συμβάσεις διαχείρισης, τα DPLP έλαβαν, καθ’ όλη την περίοδο που καλύπτει η έρευνα, αποκλειστικά δικαιώματα που χορηγούνται από το κράτος για την παροχή ανατιθέμενων κατ’ αποκλειστικότητα ταχυδρομικών υπηρεσιών. Μολονότι τα ενδεχόμενα καθαρά πλεονάσματα που προέρχονται από το εν λόγω αποκλειστικό τομέα δεν αποτελούν κρατικούς πόρους για τους σκοπούς του ελέγχου των κρατικών ενισχύσεων και δεν μπορούν, κατά συνέπεια, να αποτελέσουν αντικείμενο εντάλματος είσπραξης σε περίπτωση υπεραντιστάθμισης, μπορούν και πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στο πλαίσιο της εφαρμογής των κανόνων σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις, κατά την εκτίμηση της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας οποιαδήποτε άλλης κρατικής ενίσχυσης που χορηγείται στον εν λόγω φορέα υπό μορφή αντιστάθμισης για την παροχή δημοσίων υπηρεσιών. Συνεπώς, κατά την αξιολόγηση του συμβιβάσιμου της αντιστάθμισης που χορηγήθηκε στα DPLP στο πλαίσιο των διαφόρων συμβάσεων διαχείρισης σύμφωνα με το άρθρο 106 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ, τα πλεονάζοντα κέρδη που πραγματοποίησαν τα βελγικά ταχυδρομεία στον τομέα αυτό αφαιρούνται από το κόστος των ΥΓΟΣ που δικαιούνται αντιστάθμιση για την παροχή δημόσιας υπηρεσίας δυνάμει των διατάξεων των συμβάσεων αυτών.
(350)
Πρέπει να σημειωθεί το γεγονός ότι η εν λόγω αρχή έχει περιληφθεί στο πλαίσιο ΥΓΟΣ, το οποίο ορίζει ότι «εάν η εξεταζόμενη επιχείρηση διαθέτει αποκλειστικά ή ειδικά δικαιώματα που συνδέονται με υπηρεσία γενικού οικονομικού συμφέροντος από την οποία προκύπτουν κέρδη που υπερβαίνουν το εύλογο κέρδος, ή εφόσον απολαύει άλλων πλεονεκτημάτων παρεχομένων από το κράτος, αυτά πρέπει να λαμβάνονται υπόψη, ανεξαρτήτως του χαρακτηρισμού τους σε σχέση με το άρθρο 87 της συνθήκης και να προστίθενται στα έσοδα της επιχείρησης» (116). Η αρχή αυτή αντικατοπτρίζει την προϋπόθεση της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας που είναι εγγενής στο άρθρο 106 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ. Πράγματι, η ενίσχυση που καταβλήθηκε για μια ΥΓΟΣ επιπλέον των πλεοναζόντων κερδών που προκύπτουν από αποκλειστικό ή ειδικό δικαίωμα που χορηγείται στην επιχείρηση και αρκούν από μόνες τους για να καλύψει το κόστος μιας άλλης ΥΓΟΣ, δεν είναι απαραίτητη για την παροχή της ΥΓΟΣ. Ο φορέας που πραγματοποιεί τα πλεονάζοντα κέρδη απολαύει ήδη ενός μέτρου που επιτρέπει να διασφαλιστεί η ΥΓΟΣ υπό συνθήκες οικονομικής ισορροπίας, μολονότι δεν είναι απαραίτητη καμία συμπληρωματική αντιστάθμιση.
(351)
Ως εκ τούτου, οποιοδήποτε πλεονάζον κέρδος του αποκλειστικού τομέα λόγω του αποκλειστικού δικαιώματος που χορηγείται πρέπει να λαμβάνεται υπόψη για την εκτίμηση της αναγκαιότητας αντισταθμίσεων για τις εν λόγω ΥΓΟΣ που χορηγούνται στα DPLP.
(352)
Κατά συνέπεια, όλα τα κέρδη που προκύπτουν από τον αποκλειστικό τομέα που υπερβαίνουν το επίπεδο εύλογου κέρδους λαμβάνονται υπόψη κατά την ανάλυση της υπεραντιστάθμισης των ΥΓΟΣ.
(353)
Ωστόσο, επειδή ο αποκλειστικός τομέας προορίζεται πρωτίστως για τη χρηματοδότηση της παροχής καθολικής υπηρεσίας, κάθε ζημία καταχωρημένη σε άλλους τομείς της καθολικής υπηρεσίας μειώνει τη συμβολή του αποκλειστικού τομέα στα έξοδα των άλλων σχετικών ΥΓΟΣ.
(354)
Επιπλέον, κατά τον ποσοτικό προσδιορισμό του υπερβολικού κέρδους που προκύπτει από τον αποκλειστικό τομέα, είναι αναγκαίο να ληφθεί υπόψη το κόστος που προκύπτει από την υποχρέωση παροχής καθολικής υπηρεσίας, αλλά που καλύπτεται από δραστηριότητες οι οποίες δεν εμπίπτουν στο πεδίο της καθολικής υπηρεσίας. Σύμφωνα με τη νομολογία Chronopost, τα έξοδα του δικτύου λιανικής κατανέμονται σε όλη την αναλυτική λογιστική των DPLP μεταξύ των δραστηριοτήτων οι οποίες απαιτούν να προσφεύγουν στο δίκτυο, η οποία περιλαμβάνει τα προϊόντα καθολικής υπηρεσίας, αλλά όχι μόνο. Ειδικότερα, η υποχρέωση που επιβάλλεται στα DPLP να διατηρεί ένα δίκτυο λιανικής ένα ορισμένου μεγέθους και πυκνότητας, για την παροχή καθολικής ταχυδρομικής υπηρεσίας υψηλής ποιότητας που ορίζεται από τις βελγικές αρχές συνεπάγεται απώλειες για τις εμπορικές δραστηριότητες οι οποίες δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της καθολικής υπηρεσίας δεδομένου ότι ένα μέρος των εξόδων του δικτύου λιανικής καταλογίζεται, σύμφωνα με τη νομολογία Chronopost, στα εμπορικά προϊόντα που χρησιμοποιούν το δίκτυο λιανικής πώλησης.
(355)
Περιορισμοί δικτύου που επιβάλλονται από τις συμβάσεις διαχείρισης: Οι περιορισμοί που επιβάλλονται από το κράτος αφορούν την πυκνότητα και το είδος των σημείων ταχυδρομικής υπηρεσίας (Ταχυδρομικά γραφεία ή/και σημεία ταχυδρομικής εξυπηρέτησης) που συνθέτουν το δίκτυο λιανικής πώλησης. Ορίζονται στις διαδοχικές συμβάσεις διαχείρισης. Έτσι, η τέταρτη σύμβαση υπηρεσιών διαχείρισης (2005-2010) προβλέπει:
α)
τη γενική επιταγή διατήρησης ενός δικτύου που επιτρέπει την εκτέλεση της καθολικής υπηρεσίας και των άλλων δημόσιων υπηρεσιών που ανατίθενται σε DPLP (117)·
β)
την υποχρέωση διατήρησης τουλάχιστον 1 300 σημεία ταχυδρομικής υπηρεσίας (Ταχυδρομικά γραφεία και σημεία ταχυδρομικής εξυπηρέτησης) (118)·
γ)
την υποχρέωση διατήρησης τουλάχιστον 589 ταχυδρομικών γραφείων·
δ)
επιπλέον, η μέγιστη οδική απόσταση μεταξύ κάθε σημείου ταχυδρομικής υπηρεσίας που προσφέρει ένα φάσμα βασικών υπηρεσιών και ταχυδρομικού γραφείου που παρέχει ένα πλήρες φάσμα υπηρεσιών δεν μπορεί να υπερβεί τα 10 km.
(356)
Οι βελγικές αρχές θεωρούν ότι οι ειδικές απαιτήσεις για τον αριθμό και τον τύπο των σημείων ταχυδρομικής υπηρεσίας που συγκροτούν το δίκτυο λιανικής των DPLP αποτελούν υποχρέωση χωριστής εδαφικής παρουσίας που επιβάλλεται από το κράτος πέραν των απαιτήσεων της υποχρέωσης παροχής καθολικής υπηρεσίας. Στη βάση αυτή, το Βέλγιο θεωρεί ότι όλο το καθαρό κόστος που αντιστοιχεί στην εν λόγω ειδική υποχρέωση εδαφικής παρουσίας πρέπει να αντισταθμίζεται από το κράτος.
(357)
Ποσοτικοποίηση του περιορισμού δικτύου: Προκειμένου να καθοριστεί το καθαρό κόστος που η υποχρέωση διατήρησης δικτύου λιανικής που αριθμεί τουλάχιστον 1 300 σημεία ταχυδρομικής υπηρεσίας, εκ των οποίων ένα ελάχιστο αριθμό 589 ταχυδρομικών γραφείων, συνεπάγεται για τα DPLP, οι βελγικές αρχές συνέκριναν το πραγματικό δίκτυο λιανικής, του οποίου η πυκνότητα και ο τύπος των σημείων ταχυδρομικής υπηρεσίας επιβάλλονται από το κράτος, με ένα υποθετικό δίκτυο λιανικής που τα DPLP θα εκμεταλλεύονταν εάν δεν έπρεπε να λάβουν υπόψη τους ειδικούς περιορισμούς. Με άλλα λόγια, το υποθετικό δίκτυο λιανικής είναι αυτό που τα DPLP θα επέλεγαν να εκμεταλλευθούν σε συνθήκες της ελεύθερης αγοράς εάν το κράτος δεν τους επέβαλε τις υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας.
(358)
Οι βελγικές αρχές εκτιμούν ότι αυτό το υποθετικό δίκτυο θα αποτελείται μόνο από σημεία θέση. Τα ταχυδρομικά γραφεία θα καταργούνταν. Ωστόσο, για να διασφαλισθεί η δυνατότητα να συνεχίσουν να εξυπηρετούν τον ίδιο συνολικό όγκο πελατών, τα DPLP πρέπει να αυξήσουν σημαντικά τον αριθμό των σημείων θέσης.
Σύγκριση μεταξύ του υφιστάμενου δικτύου λιανικής πώλησης των DPLP και ενός υποθετικού δικτύου χωρίς υποχρεώσεις που επιβάλλονται από το κράτος
Συνολικός αριθμός των σημείων ταχυδρομικής υπηρεσίας
Ταχυδρομικά γραφεία (α) + ταχυδρομικά σημεία (β)
(α)
Αριθμός ταχυδρομικών γραφείων
(σημεία ταχυδρομικής υπηρεσίας που διαχειρίζονται τα DPLP)
(β)
Αριθμός των ταχυδρομικών σημείων
(σημεία εξυπηρέτησης που βρίσκονται σε χώρους τρίτων)
Πραγματικό δίκτυο λιανικής των DPLP (τέλος 2009)
1 401 =
713 +
688
Υποθετικό δίκτυο λιανικής χωρίς υποχρεώσεις που επιβάλλονται από το κράτος (σύμφωνα με τις βελγικές αρχές)
[…] =
[…] +
[…]
Υποχρέωση δικτύου λιανικής που επιβάλλεται από το κράτος
Ελάχιστο 1 300
Ελάχιστο 589
Καμία υποχρέωση
(359)
Όπως προκύπτει από τον παραπάνω πίνακα, το πραγματικό δίκτυο λιανικής DPLP ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις του κράτους: ο συνολικός αριθμός των σημείων ταχυδρομικής υπηρεσίας και ο αριθμός των ταχυδρομικών γραφείων υπερβαίνουν αμφότεροι το απαιτούμενο επίπεδο. Αντίθετα, το υποθετικό δίκτυο που τα DPLP θα εκμεταλλεύονταν εάν τους επιτρεπόταν να επιλέξουν το δίκτυο λιανικής με αποκλειστικά εμπορικές εκτιμήσεις θα ήταν πολύ διαφορετικό: ο συνολικός αριθμός των ταχυδρομικών σημείων θα αυξανόταν, αλλά τα ταχυδρομικά γραφεία που διαχειρίζονται τα DPLP θα καταργούνταν.
(360)
Πραγματικότητα του περιορισμού δικτύου: πρέπει να διευκρινιστεί ότι ο περιορισμός που το κράτος επιβάλλει στα DPLP δεν είναι σαφώς καθορισμένος.
(361)
Πρώτον, το δίκτυο που πράγματι διατηρούν τα DPLP είναι σημαντικότερο από εκείνο που απαιτείται από το κράτος. Τόσο ο συνολικός αριθμός των σημείων ταχυδρομικής υπηρεσίας όσο και ο αριθμός των ταχυδρομικών γραφείων υπερβαίνουν το ελάχιστο επίπεδο που απαιτείται από το κράτος, πράγμα που θα μπορούσε αφήσει να εννοηθεί ότι οι υποχρεώσεις που πρέπει να τηρεί δεν επιβαρύνουν τα DPLP, τα οποία διατηρούν με τη βούλησή τους ένα δίκτυο του σημερινού μεγέθους.
(362)
Οι βελγικές αρχές εξηγούν αυτό το πλεόνασμα ταχυδρομικών γραφείων από τον όρο της απόστασης 10 km, από την ανάγκη να διαθέτουν ένα περιθώριο ασφαλείας για την αντιμετώπιση απροσδόκητης κατάργησης ταχυδρομικών σημείων και από την πρόθεσή τους να παρατείνουν τον ελάχιστο απαιτούμενο αριθμό ταχυδρομικών γραφείων σε 650 στην επόμενη σύμβαση διαχείρισης, μολονότι θα ήταν αντιπαραγωγικό να ευθυγραμμισθούν με τον αριθμό που έχει ορισθεί κλείνοντας ταχυδρομικά γραφεία και ανοίγοντας τα εκ νέου μετά από κάποιο χρονικό διάστημα. Οι βελγικές αρχές προβάλλουν το επιχείρημα ότι αυτοί είναι οι λόγοι για τους οποίους τα DPLP δεν ήταν σε θέση να μειώσουν περισσότερο τον αριθμό των ταχυδρομείων για να προσεγγίσουν το απαιτούμενο ελάχιστο των 589. Σύμφωνα με αυτές, παρά το ονομαστικό πλεόνασμα των σημείων ταχυδρομικής υπηρεσίας, η σημερινή κατάσταση του δικτύου, που αριθμεί 713 ταχυδρομικά γραφεία, υπαγορεύεται, πράγματι, από τις απαιτήσεις του κράτους.
(363)
Δεύτερον, η μέθοδος που επέλεξαν οι βελγικές αρχές στηρίζεται στον αναδρομικό υπολογισμό των δαπανών λιανικού δικτύου από το 2009 έως το 1992. Αυτός ο αναδρομικός υπολογισμός συνεπάγεται αναπόφευκτα μεθοδολογικές αβεβαιότητες. Το επιχειρησιακό μοντέλο των ταχυδρομικών σημείων δεν είναι αναγκαστικά διαθέσιμο από το 1992. Επιπλέον, κατά το παρελθόν, το προσωπικό των DPLP ήταν αποτελείτο ουσιαστικά από μονίμους υπαλλήλους των οποίων οι μισθολογικές δαπάνες ήταν πολύ ανελαστικές. Επειδή τα ταχυδρομικά σημεία δεν διαχειρίζονται από προσωπικό των DPLP, οι μόνιμοι υπάλληλοι που δεν θα είναι πλέον τοποθετημένοι σε ταχυδρομικά γραφεία θα εξακολουθήσουν να αμείβονται από τα DPLP. Συνεπώς, είναι απίθανο το ενδεχόμενο κλείσιμο ταχυδρομείων στην αρχή της περιόδου που καλύπτει η έρευνα να οδηγήσει σε άμεση μείωση των μισθολογικών δαπανών. Αντίθετα, αυτού του είδους οι οικονομίες θα μπορούσαν να επιτευχθούν, σε κάποιο βαθμό, το 2009, επειδή στο προσωπικό συμπεριλαμβάνονταν περισσότεροι συμβασιούχοι. Λαμβανομένης υπόψη της σταδιακής μετάβασης σε προσωπικό υπό καθεστώς λιγότερο ανελαστικό και των διαδοχικών βελτιώσεων του συστήματος αναλυτικής λογιστικής, μπορεί να θεωρηθεί ότι τα λογιστικά δεδομένα σχετικά με τα πιο πρόσφατα οικονομικά έτη δεν υπόκεινται σε τέτοια στρέβλωση. Ωστόσο, δεδομένου ότι πάνω από 20 000 υπάλληλοι εργάζονται για τα DPLP και δεν μπορούν ούτε να χρησιμοποιηθούν στα ταχυδρομικά σημεία ούτε και να απολυθούν, η αντικατάσταση όλων των ταχυδρομικών γραφείων από ταχυδρομικά σημεία παραμένει, ακόμα και σήμερα, επιλογή θεωρητική και μη ρεαλιστική.
(364)
Οι βελγικές αρχές τονίζουν ωστόσο ότι, κατά το παρελθόν, το κόστος των ενδεχόμενων απολύσεων θα είχε αντισταθμιστεί από τις εξοικονομήσεις από το κόστος εκμετάλλευσης και από την πώληση κτιρίων που είχαν καταστεί άχρηστα. Όσον αφορά την αξιοπιστία των στοιχείων σχετικά με την περίοδο 1992-2002, οι βελγικές αρχές ισχυρίζονται ότι στην πράξη, το κόστος του δικτύου λιανικής είναι πιθανό να έχει υποεκτιμηθεί, διότι ορισμένα στοιχεία που θα μπορούσαν να θεωρηθούν κόστος δικτύου έχουν ομαδοποιηθεί σε άλλα κέντρα κόστους. Κατά συνέπεια, οι αδυναμίες της μεθόδου αναδρομικού υπολογισμού θα αντιμετωπισθούν με τις άλλες υποθέσεις, συνετές, που χρησιμοποιούνται από τις βελγικές αρχές για τον υπολογισμό του κόστους των προηγούμενων οικονομικών ετών.
(365)
Ύπαρξη ειδικής υποχρέωσης γεωγραφικής παρουσίας: Ακόμα κι αν γίνει δεκτή η ύπαρξη περιορισμού δικτύου, ο ισχυρισμός των βελγικών αρχών, σύμφωνα με τον οποίο η υποχρέωση αυτή συνοδεύεται από μία διακριτή αποστολή γεωγραφικής παρουσίας δεν φαίνεται δικαιολογημένη. Φαίνεται όντως ότι οι συμβάσεις διαχείρισης δεν περιέχουν συγκεκριμένες διατάξεις που να καθορίζουν μια πραγματική υποχρέωση γεωγραφικής παρουσίας που θα ήταν ξεχωριστή και θα υπερέβαινε τις απαιτήσεις των υποχρεώσεων παροχής καθολικής υπηρεσίας και τις λοιπές υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας. Αντίθετα, οι διαχειριστικές συμβάσεις που συνάπτονται μεταξύ των DPLP και του βελγικού κράτους διευκρινίζουν ότι ο περιορισμός του δικτύου έχει ως αποκλειστικό στόχο να εξασφαλίσει την καθολική υπηρεσία και τις άλλες ΥΓΟΣ (διανομή ημερήσιων εφημερίδων και περιοδικών, λογαριασμοί και ταχυδρομικές επιταγές,…) και το κόστος δικτύου που απαιτείται για τον σκοπό αυτόν έχει, a priori, ήδη εγγραφεί στους λογαριασμούς των διαφόρων υπηρεσιών (119). Επιπλέον, οι συμβάσεις διαχείρισης δεν προβλέπουν κανένα μηχανισμό που να αποσκοπεί στην αντιστάθμιση των δαπανών μιας υποχρέωσης γεωγραφικής παρουσίας. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η υποχρέωση να προσδιοριστούν εκ των προτέρων οι παράμετροι για τον υπολογισμό της αντιστάθμισης εισήχθη στο πλαίσιο για τις ΥΓΟΣ του 2005 και διαπιστώθηκε, για την περίοδο μετά το 2005, μια υπεραντιστάθμιση των δαπανών των ΥΓΟΣ που επιβαρύνουν τα DPLP [βλέπε αιτιολογική σκέψη (383)].
(366)
Πρέπει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με το άρθρο 3 της οδηγίας 97/67/ΕΚ, τα κράτη μέλη οφείλουν να επιβάλουν στους παραδοσιακούς ταχυδρομικούς φορείς την υποχρέωση παροχής καθολικής υπηρεσίας κατάλληλης ποιότητας, ιδίως από άποψη γεωγραφικής κάλυψης. Η εν λόγω γεωγραφική κάλυψη, που υπάρχει στην παρούσα υπόθεση όσον αφορά το Βέλγιο δεν είναι, ωστόσο, παρά μία από τις πολλαπλές πτυχές της υποχρέωσης παροχής καθολικής υπηρεσίας. Στις διαχειριστικές συμβάσεις που αναθέτουν την αποστολή της καθολικής υπηρεσίας στα DPLP, η Επιτροπή δεν έχει διαπιστώσει καμία αναφορά σε πρόσθετη αποστολή που να υποχρεώνει τον παραδοσιακό ταχυδρομικό φορέα να διατηρεί ένα πιο σημαντικό δίκτυο, με περισσότερο γραφεία από όσα απαιτεί η γεωγραφική κάλυψη που προβλέπεται από την υποχρέωση παροχής δημόσιας υπηρεσίας και άλλων συναφών δημόσιων υπηρεσιών, που θα ανταποκρίνεται σε μια λογική συνοχή ή για τη χωροταξική ανάπτυξη. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ταχυδρομικό γραφείο των DPLP για να διασφαλίσει την παροχή καθολικής υπηρεσίας συμβάλλει στην εδαφική συνοχή (120), αλλά από νομική άποψη, η υποχρέωση να διατηρήσει το ταχυδρομείο αυτό συνδέεται με την ανάγκη εξασφάλισης καθολικής ταχυδρομικής υπηρεσίας και άλλων συναφών υπηρεσιών κατάλληλης ποιότητας. Σύμφωνα με τη σχετική νομολογία, για την επίκληση μιας συμπληρωματικής γεωγραφικής αποστολής, πρέπει τα DPLP να επιφορτισθούν με μια ξεχωριστή και σαφώς καθορισμένη αποστολή να διατηρούν γραφεία πέραν του ταχυδρομικού δικτύου το μέγεθος της οποίας καθορίστηκε για την καθολική υπηρεσία. Η εντολή αυτή πρέπει να καθορίζει τις υποχρεώσεις, τις απορρέουσες δαπάνες, καθώς και το σύστημα χρηματοδότησης των καθαρών δαπανών της συμπληρωματικής γεωγραφικής αποστολής.
(367)
Η Επιτροπή δεν βρίσκει κανένα αυτών των στοιχείων στις διαχειριστικές συμβάσεις που συνάπτονται μεταξύ του κράτους και των DPLP. Οι βελγικές αρχές και τα DPLP τείνουν στην πραγματικότητα να δικαιολογήσει εκ των υστέρων και τεχνητά την ύπαρξη ξεχωριστής γεωγραφικής αποστολής υποστηρίζοντας ότι η εδαφική κάλυψη που καθορίζεται στις συμβάσεις διαχείρισης έχει μια διττή αιτιολόγηση: προκύπτει ταυτόχρονα από την αποστολή παροχής καθολικής υπηρεσίας και από μία υποτιθέμενη γεωγραφική αποστολή η οποία υπερβαίνει την υποχρέωση παροχής καθολικής υπηρεσίας. Ωστόσο, οι αντίστοιχες συμβάσεις δεν περιλαμβάνουν καμία διάταξη που να μαρτυρεί μια υποτιθέμενη ξεχωριστή γεωγραφική αποστολή που υποχρεώνει τα DPLP να διατηρούν ένα δίκτυο μεγαλύτερο από εκείνο που προβλέπεται για τους σκοπούς της παροχής της καθολικής υπηρεσίας.
(368)
Πρέπει να σημειωθεί ότι ο τεχνητός χαρακτήρας των ισχυρισμών των βελγικών αρχών και των DPLP προκύπτει επίσης και από το δικό τους σκεπτικό. Για να μειώσουν το ύψος μιας ενδεχόμενης υπεραντιστάθμισης, οι βελγικές αρχές επιθυμούν η Επιτροπή να θεωρήσει τις δαπάνες που προκύπτουν από μια πρόσθετη γεωγραφική αποστολή που υπερβαίνει την υποχρέωση παροχής καθολικής υπηρεσίας ως τη διαφορά μεταξύ του πραγματικού κόστους ενός πλήρους ταχυδρομικού γραφείου και του κόστους ενός υποθετικού ταχυδρομικού σημείου που θα το αντικαθιστούσε. Αυτό το σκεπτικό δεν βασίζεται σε ένα πιο σημαντικό υποθετικό δίκτυο που τα DPLP διατηρούν για την επίτευξη των γεωγραφικών στόχων. Περιορίζονται να προβάλουν το επιπλέον που προκύπτει από την κάλυψη της καθολικής υπηρεσίας, που, σύμφωνα με τις συμβάσεις διαχείρισης, δεν στοιχειοθετεί κανένα δικαίωμα για ενίσχυση. Αυτή η απουσία γεωγραφικού στόχου επιβεβαιώνεται από το γεγονός ότι οι βελγικές αρχές θα πρέπει να αυξήσουν σημαντικά τον αριθμό των ταχυδρομικών σημείων για την παροχή της καθολικής υπηρεσίας, αφού είναι αδύνατο να την εξασφαλίσει ο ίδιος αριθμός ταχυδρομικών σημείων.
(369)
Ωστόσο, μπορεί να παρατηρηθεί ότι, παρά το γεγονός ότι δεν φαίνεται δυνατό να γίνει δεκτός ο ισχυρισμός των βελγικών αρχών που επικαλούνται μια πραγματική υποχρέωση και ξεχωριστή γεωγραφική παρουσία, o περιορισμός δικτύου που επιβάλλει το βελγικό κράτος, το οποίο απαιτεί τη διατήρηση ενός δικτύου για την εξασφάλιση της παροχής καθολικής υπηρεσίας και άλλων δημόσιων υπηρεσιών, δεν αφορά μόνο τις υπηρεσίες αυτές· συνεπάγεται επίσης πρόσθετο κόστος για τις εμπορικές υπηρεσίες.
(370)
Σύμφωνα με τη λογιστική βάσει δραστηριοτήτων, και σύμφωνα με τη νομολογία Chronopost, όλες οι δραστηριότητες που χρησιμοποιούν το δίκτυο λιανικής συμβάλλουν σε αυτό το κοινό κόστος, όπως εξηγείται στην αιτιολογική σκέψη (354). Κατά συνέπεια, όλα τα προϊόντα, συμπεριλαμβανομένων των εμπορικών προϊόντων, συμβάλλουν στο κόστος του δικτύου. Οι δαπάνες που προκύπτουν από την υποχρέωση που είχε επιβληθεί από το κράτος, διατήρησης ταχυδρομικών γραφείων επιβαρύνουν τα εμπορικά προϊόντα, που φαίνεται ότι υφίστανται συνεχώς ζημίες, παρόλο που πωλούνται στην τιμή της αγοράς. Τα DPLP παρέχουν εμπορικές υπηρεσίες από το δίκτυο διότι χρηματοδοτούν μέρος των πάγιων εξόδων του τελευταίου και με τον τρόπο αυτό συμβάλλουν έμμεσα στην καθολική υπηρεσία.
(371)
Από οικονομική άποψη, φαίνεται συνετό, κατά την αξιολόγηση της υπεραντιστάθμισης των DPLP, να ληφθούν υπόψη οι ζημίες των εμπορικών προϊόντων, που προκύπτουν από τις υποχρεώσεις καθολικής υπηρεσίας και άλλες δημόσιες υπηρεσίες. Εάν τα DPLP έχουν οικονομικό συμφέρον να χρησιμοποιήσουν το δίκτυο λιανικής πώλησης των εμπορικών προϊόντων, αυτό θα έχει ως συνέπεια, υπό το πρίσμα της αναλυτικής λογιστικής, ότι ένα μέρος του κόστους του δικτύου το οποίο, ειδάλλως, θα καταλογιζόταν στη δημόσια υπηρεσία θα καταλογίζεται στα εμπορικά προϊόντα που φαίνεται, ως εκ τούτου, να παρουσιάζουν έλλειμμα.
(372)
Επομένως, ο υπολογισμός της υπεραντιστάθμισης εν προκειμένω μπορεί να συνοψισθεί ως εξής:
-
Καθαρό κόστος (έξοδα - έσοδα) των ΥΓΟΣ
-
Εύλογο κέρδος που έχει εγκριθεί για τις ΥΓΟΣ
+
Ετήσιες αντισταθμίσεις των ΥΓΟΣ
+
Πλεονάζοντα κέρδη σε πλεόνασμα προερχόμενα από τον αποκλειστικό τομέα καθολικής υπηρεσίας (κατόπιν χρηματοδότησης της καθολικής υπηρεσίας, συμπεριλαμβανομένου του πρόσθετου κόστους δικτύου που συνεπάγεται για τις εμπορικές υπηρεσίες)
=
Υπεραντιστάθμιση
(373)
Το συμβιβάσιμο της εισφοράς κεφαλαίου του 1997 πρέπει να αξιολογηθεί κατωτέρω, σε σχέση με την αξιολόγηση του συμβιβάσιμου των ετήσιων αντισταθμίσεων για ΥΓΟΣ, δεδομένου ότι δεν πρόκειται για ξεχωριστή ανακεφαλαιοποίηση, αλλά για πληρωμή που συνδέεται με την αντιστάθμιση για τις αποστολές δημόσιας υπηρεσίας για την περίοδο 1992-1996.
(374)
Επειδή η εισφορά κεφαλαίου του 2003 δεν αποτελεί κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, δεν τίθεται ζήτημα συμβατότητας της ενίσχυσης.
(375)
Επειδή η εισφορά κεφαλαίου του 2006 δεν αποτελεί κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, δεν τίθεται ζήτημα συμβατότητας της ενίσχυσης.
(376)
Πρέπει να σημειωθεί ότι η κρατική εγγύηση δεν εμφανίζεται στη σύμβαση διαχείρισης ως αντιστάθμιση των υποχρεώσεων δημόσιας υπηρεσίας, μολονότι η συμβατότητά της δεν μπορεί να εκτιμηθεί βάσει του άρθρου 106 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ. Επειδή οι βελγικές αρχές δεν υπέδειξαν καμία άλλη βάση στην οποία μπορεί να στηριχθεί η συμβατότητα και η Επιτροπή δεν έχει εντόπισε καμία, το μέτρο συνιστά ενίσχυση λειτουργίας ασυμβίβαστη με την εσωτερική αγορά και, συνεπώς, πρέπει να ανακτηθεί.
(377)
Όπως ήδη αναφέρθηκε, η απαλλαγή από τον φόρο εταιρειών δεν είχε προσδώσει κανένα πλεονέκτημα στα DPLP και, κατά συνέπεια, δεν αποτελεί κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.
(378)
Οι απαλλαγές του φόρου ακίνητης περιουσίας και των τοπικών φόρων συνιστούν κρατικές ενισχύσεις κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, αλλά πρέπει να θεωρηθούν ως υφιστάμενες ενισχύσεις, διότι έχουν εφαρμοσθεί πριν από την έναρξη ισχύος της Συνθήκης. Πρέπει εξάλλου να σημειωθεί ότι τα εν λόγω φορολογικά μέτρα δεν περιλαμβάνονται στις συμβάσεις διαχείρισης ως αντιστάθμιση των υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας.
(379)
Κατά συνέπεια, οι φορολογικές απαλλαγές δεν επηρεάζουν τον υπολογισμό της υπεραντιστάθμισης, ο οποίος βασίζεται στις δαπάνες με τις οποίες πράγματι επιβαρύνθηκαν τα DPLP (που καλύπτουν ήδη τις επιπτώσεις αυτών των φορολογικών απαλλαγών).
(380)
Οι φορολογικές απαλλαγές, επομένως, θα αντιμετωπισθούν στο πλαίσιο χωριστής διαδικασίας σχετικά με τις υφιστάμενες ενισχύσεις, σύμφωνα με τα άρθρα 17, 18 και 19 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου, της 22ας Μαρτίου 1999, για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του άρθρου 93 της συνθήκης ΕΚ (121).
6.3.3.3. Υπολογισμός του ποσό της υπεραντιστάθμισης
(381)
Το ποσό της υπεραντιστάθμισης μπορεί να υπολογιστεί με βάση την αξιολόγηση που περιγράφεται στην ενότητα 6.3.3.2. Σύμφωνα με το μηχανισμό χρηματοδότησης της δημόσιας υπηρεσίας που εφαρμόζεται από τις βελγικές αρχές στις συμβάσεις διαχείρισης, η εν λόγω υπεραντιστάθμιση θα υπολογιστεί χωριστά για κάθε περίοδο ανάθεσης.
Πρώτη σύμβασης διαχείρισης: 1992-1996
(σε χιλιάδες ευρώ)
-
Καθαρό κόστος της δημόσιας υπηρεσίας:
:
-
[…]
-
Δαπάνες δικτύου που προκύπτουν
:
-
[…]
-
Εύλογο επιτρεπόμενο κέρδος
:
-
[…]
(κέρδη εκμετάλλευσης) 4,8 %):
+
Αποζημιώσεις που καταβάλλει το κράτος
:
+
[…]
+
Εισφορά κεφαλαίου (1997)
:
+
62 000
(καθυστερημένη αντιστάθμιση ΥΓΟΣ)
+
Μεταβίβαση ακινήτων
:
+
112 209
=
Υπεραντιστάθμιση
=
[…]
Δεύτερη σύμβαση διαχείρισης: 1997-2002
Υπολογισμός των πλεοναζόντων κερδών από το πλεόνασμα του αποκλειστικού τομέα της καθολικής υπηρεσίας (OSU R)
(σε χιλιάδες ευρώ)
+
Πλεονάζοντα κέρδη από OSU + R
:
+
[…]
(κέρδη από OSU R που υπερβαίνουν τα κέρδη εκμετάλλευσης 4,8 %)
Δαπάνες δικτύου που συνεπάγεται ο OSU
:
[…]
Καθαρό κόστος OSU NR
:
[…]
(OSU NR ζημία)
Εύλογο κέρδος OSU NR
:
[…]
(κέρδη εκμετάλλευσης 4,8 %)
=
Κόστος της καθολικής υπηρεσίας πριν να χρηματοδοτηθούν από τον αποκλειστικό τομέα
=
[…]
Πλεονάζοντα κέρδη που προκύπτουν από το πλεόνασμα του αποκλειστικού τομέα και τα οποία μειώνουν τις καθαρές δαπάνες των ΥΓΟΣ
=
[…]
Υπολογισμός της υπεραντιστάθμισης:
(σε χιλιάδες ευρώ)
-
Καθαρό κόστος της δημόσιας υπηρεσίας
:
-
[…]
-
Εύλογο επιτρεπόμενο κέρδος
:
-
[…]
(κέρδη εκμετάλλευσης 4,8 %)
+
Αντισταθμίσεις που καταβάλλει το κράτος
:
+
1 286 461
+
Πλεονάζοντα κέρδη από το πλεόνασμα του OSU R
+
[…]
=
Υπεραντιστάθμιση
=
[…]
Τρίτη σύμβαση διαχείρισης: 2003-2005
Υπολογισμός των κερδών πλεόνασμα από το πλεόνασμα του αποκλειστικού τομέα της καθολικής υπηρεσίας (OSU R)
(σε χιλιάδες ευρώ)
+
OSU πλεονάζοντα κέρδη + R
:
+
[…]
(κέρδη OSU R που υπερβαίνουν τα κέρδη εκμετάλλευσης 4,8 %)
Δαπάνες δικτύου που συνεπάγεται ο OSU
:
[…]
Καθαρό κόστος OSU NR
:
-
[…]
(OSU NR δικαιούχου)
Εύλογο κέρδος OSU
:
[…]
(κέρδη εκμετάλλευσης 4,8 %)
=
Δαπάνες που προκύπτουν από την OSU Πρέπει να χρηματοδοτούνται από τον αποκλειστικό τομέα
=
[…]
(Δεν υπάρχουν ζημίες προς χρηματοδότηση)
Πλεονάζοντα κέρδη που προκύπτουν από το πλεόνασμα του αποκλειστικού τομέα και τα οποία μειώνουν τις καθαρές δαπάνες των ΥΓΟΣ
=
[…]
Υπολογισμός της υπεραντιστάθμισης:
(σε χιλιάδες ευρώ)
-
Καθαρό κόστος της δημόσιας υπηρεσίας
:
-
[…]
-
Εύλογο επιτρεπόμενο κέρδος
:
-
[…]
(κέρδη εκμετάλλευσης 7,4 %)
+
Αντισταθμίσεις που καταβάλλει το κράτος
:
+
677 985
+
Πλεονάζοντα κέρδη από το πλεόνασμα του OSU R
:
+
[…]
=
Υπεραντιστάθμιση
=
[…]
Τέταρτη σύμβαση διαχείρισης: 2006-2010
Υπολογισμός των κερδών πλεόνασμα από το πλεόνασμα του αποκλειστικού τομέα της καθολικής υπηρεσίας (OSU R)
(σε χιλιάδες ευρώ)
+
OSU πλεονάζοντα κέρδη + R
:
+
[…]
(κέρδη OSU R υπερβαίνουν τα κέρδη εκμετάλλευσης 7,4 %)
OSU nr δικαιούχου
:
[…]
Καθαρό κόστος OSU NR
:
[…]
(OSU nr δικαιούχου)
Εύλογο κέρδος OSU
:
[…]
(κέρδη εκμετάλλευσης 7,4 %)
=
Δαπάνες που προκύπτουν από τον OSU και πρέπει να χρηματοδοτούνται από τον αποκλειστικό τομέα
=
[…]
(Δεν υπάρχουν ζημίες προς χρηματοδότηση)
Πλεονάζοντα κέρδη που προκύπτουν από το πλεόνασμα του αποκλειστικού τομέα = […] και τα οποία μειώνουν τις καθαρές δαπάνες των ΥΓΟΣ
=
[…]
Υπολογισμός της υπεραντιστάθμισης:
(σε χιλιάδες ευρώ)
-
Καθαρό κόστος της δημόσιας υπηρεσίας
:
-
[…]
-
Εύλογο επιτρεπόμενο κέρδος
:
-
[…]
(κέρδη εκμετάλλευσης 7,4 %)
+
Αντισταθμίσεις που καταβάλλει το κράτος:
:
+
1 568 787
+
Πλεονάζοντα κέρδη από το πλεόνασμα του OSU R
:
+
[…]
=
Υπεραντιστάθμιση
=
[…]
Άλλα μέτρα
Κρατική εγγύηση
(σε χιλιάδες ευρώ)
Εγγύηση που χορήγησε το Δημόσιο το 2004:
1 500
=
1 500
(382)
Όπως συμφωνήθηκε με τις βελγικές αρχές (122), η μέθοδος η «πιο αντικειμενική και πιο ισορροπημένη» προκειμένου να οριστεί το χρονικό διάστημα που λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό της συνολικής υπεραντιστάθμισης στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι η προσέγγιση ανά «σύμβαση προς σύμβαση».Η Επιτροπή δεν έχει καμία αντίρρηση να δεχθεί το αίτημα των βελγικών αρχών. Πράγματι, η μέθοδος αυτή παρουσιάζει μεγαλύτερη προβλεψιμότητα και ασφάλεια δικαίου για τα συμβαλλόμενα μέρη και τείνει επίσης να μειώσει τον κίνδυνο υπεραντιστάθμισης. Κάθε περίοδος θα εξεταστεί χωριστά και καμία υποαντιστάθμιση ή υπεραντιστάθμιση δεν θα μεταφερθεί από μία περίοδο σε άλλη.
(383)
Ωστόσο, οι βελγικές αρχές προβάλλουν το επιχείρημα ότι πριν από την έναρξη ισχύος του πλαισίου για τις ΥΓΟΣ του 2005, η Επιτροπή εφήρμοζε, σταθερά, μια συνολική μέθοδο υπολογισμού της υπο/υπεραντιστάθμισης. Σε αυτή τη βάση, οι βελγικές αρχές ζήτησαν ειδικά να συγκεντρωθούν τα έτη προ του 2005 (123) για τους σκοπούς συνολικού υπολογισμού της υπο/υπεραντιστάθμισης.
(384)
Η Επιτροπή παρατηρεί ότι για μια υποαντιστάθμιση που διαπιστώθηκε για τις τρεις συμβάσεις διαχείρισης πριν από το 2005, το να συγκεντρωθούν όλα τα έτη δεν θα είχε καμία επίπτωση επί το ποσό της υπεραντιστάθμισης που πρέπει να ανακτηθεί.
(385)
Επιπλέον, η Επιτροπή παρατηρεί ότι, μετά την έκδοση του πλαισίου για τις ΥΓΟΣ του 2005, οι «παραμέτροι για τον υπολογισμό, τον έλεγχο και την αναθεώρηση της αντιστάθμισης» πρέπει να έχουν προηγουμένως καθοριστεί στην πράξη ή τις πράξεις που αναθέτουν την εντολή (124). Η τέταρτη διαχειριστική σύμβαση επειδή δεν προβλέπει καμία αντιστάθμιση για τις δαπάνες, όποιες και να είναι, που πραγματοποιούνται εκτός της περιόδου ισχύος (2006-2010), η αρνητική αντιστάθμιση που διαπιστώθηκε για τις περιόδους που δεν καλύπτονται από την εν λόγω σύμβαση δεν μπορεί να αντισταθμιστεί με μια ενδεχόμενη υπεραντιστάθμιση που καταβάλλεται στα DPLP.
(386)
Η Επιτροπή συμπεραίνει ότι τα DPLP έχουν λάβει υπεραντιστάθμιση ύψους 415 εκατ. ευρώ για την εκτέλεση της δημόσιας αποστολής τους, ιδίως κατά την περίοδο εφαρμογής της τέταρτης σύμβασης διαχείρισης. Η υπεραντιστάθμιση συνιστά ενίσχυση ασυμβίβαστη, και επιβάλλεται να ανακτηθεί.
7. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
(387)
Η ανάληψη του κόστους των συντάξεων οι ετήσιες μεταφορές δημοσίων πόρων, οι μεταβιβάσεις κτιρίων, η εισφορά κεφαλαίου του 1997, οι φορολογικές απαλλαγές και η κρατική εγγύηση συνιστούν μέτρα ενίσχυσης κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, δεδομένου ότι έχουν απαλλάξει τα DPLP από δαπάνες που κατά κανόνα επιβαρύνουν τις ιδιωτικές εταιρείες.
(388)
Οι εισφορές κεφαλαίου του 2003 και του 2006 δεν συνιστούν ενισχύσεις κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, δεδομένου ότι το κράτος ενήργησε σύμφωνα με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή σε οικονομία της αγοράς.
(389)
Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι το Βέλγιο έθεσε παρανόμως τα μέτρα σε εφαρμογή κατά παράβαση του άρθρου 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ, με εξαίρεση την εισφορά κεφαλαίου 2003, που κοινοποιήθηκε δεόντως στην Επιτροπή πριν τεθεί σε εκτέλεση, και φορολογικές απαλλαγές, που αποτελούν υφιστάμενες ενισχύσεις.
(390)
Η κάλυψη των συντάξεων δεν έθεσε τα DPLP σε ευνοϊκότερη κατάσταση από εκείνη των ανταγωνιστών της όσον αφορά τις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης. Το μέτρο μπορεί συνεπώς να κηρυχθεί συμβιβάσιμο βάσει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ.
(391)
Οι ετήσιες αντισταθμίσεις που χορηγήθηκαν στο πλαίσιο της τέταρτης σύμβασης διαχείρισης συνιστούν ασυμβίβαστες ενισχύσεις σύμφωνα με το άρθρο 106 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ στον βαθμό που υπήρξε υπεραντιστάθμιση για τα DPLP.
(392)
Η εγγύηση που χορήγησε το κράτος συνιστά ασυμβίβαστη ενίσχυση.
(393)
Η απαλλαγή του φόρου ακίνητης περιουσίας και η απαλλαγή από τοπικούς φόρους αποτελούν υφιστάμενες ενισχύσεις και εξετάζονται χωριστά, στο πλαίσιο μιας διαδικασίας για τις υφιστάμενες ενισχύσεις, σύμφωνα με τα άρθρα 17, 18 και 19 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999.
(394)
Σύμφωνα με το σημείο 5 του πλαισίου ΥΓΟΣ, η παρούσα απόφαση δεν θίγει τις διατάξεις της Ένωσης που ισχύουν στους τομείς των δημοσίων συμβάσεων και του ανταγωνισμού,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Η κρατική ενίσχυση υπό τη μορφή ανάληψης του κόστους των συντάξεων, που χορηγήθηκε στα De Post-La Poste (DPLP, νυν bpost) και τέθηκε σε εφαρμογή από το Βέλγιο, είναι συμβιβάσιμη με την εσωτερική αγορά κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Άρθρο 2
Η κρατική ενίσχυση υπό μορφή αντιστάθμισης του κόστους παροχής δημόσιας υπηρεσίας, που χορηγήθηκε στα De Post-La Poste (DPLP, νυν bpost) και τέθηκε σε εφαρμογή παράνομα από το Βέλγιο κατά παράβαση του άρθρου 108 παράγραφος 3 της Συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ, είναι ασυμβίβαστη με την εσωτερική αγορά.
Άρθρο 3
Οι εισφορές κεφαλαίου στα (De Post-La Poste (DPLP, νυν bpost) από το Βέλγιο το 2003 και 2006 δεν συνιστούν ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Άρθρο 4
Η κρατική ενίσχυση υπό μορφή κρατικής εγγύησης που χορηγήθηκε στα De Post-La Poste (DPLP, νυν bpost) και τέθηκε σε εφαρμογή παράνομα από το Βέλγιο κατά παράβαση του άρθρου 108 παράγραφος 3 της Συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ, είναι ασυμβίβαστη με την εσωτερική αγορά.
Άρθρο 5
1. Το Βέλγιο οφείλει να ανακτήσει τις μη συμβιβάσιμες ενισχύσεις που χορηγήθηκαν στο πλαίσιο των μέτρων που αναφέρονται στα άρθρα 2 και 4.
2. Τα ανακτώμενα ποσά περιλαμβάνουν τόκους από την ημερομηνία κατά την οποία τέθηκαν στη διάθεση του δικαιούχου μέχρι τον χρόνο της πραγματικής τους ανάκτησης.
3. Οι τόκοι υπολογίζονται με τη μέθοδο του ανατοκισμού σύμφωνα με το κεφάλαιο V του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 794/2004 της Επιτροπής (125) και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 271/2008 ο οποίος τροποποιεί τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 794/2004.
4. Το Βέλγιο ακυρώνει όλες τις εκκρεμούσες πληρωμές των ενισχύσεων που χορηγούνται στο πλαίσιο των μέτρων που αναφέρονται στα άρθρα 2 και 4, με ισχύ από την ημερομηνία έκδοσης της παρούσας απόφασης.
Άρθρο 6
1. Η ανάκτηση των ενισχύσεων που χορηγήθηκαν στο πλαίσιο των μέτρων που αναφέρονται στα άρθρα 2 και 4 είναι άμεση και αποτελεσματική.
2. Το Βέλγιο οφείλει να διασφαλίσει ότι η παρούσα απόφαση θα τεθεί σε εφαρμογή εντός τεσσάρων μηνών από την ημερομηνία της κοινοποίησής της.
Άρθρο 7
1. Εντός δύο μηνών από την κοινοποίηση της παρούσας απόφασης, το Βέλγιο διαβιβάζει στην Επιτροπή τις ακόλουθες πληροφορίες:
α)
το συνολικό ποσό (κεφάλαιο και τόκους) προς ανάκτηση από τον δικαιούχο·
β)
λεπτομερή περιγραφή των μέτρων που έχει ήδη λάβει και προγραμματίσει για να συμμορφωθεί με την παρούσα απόφαση·
γ)
έγγραφα που αποδεικνύουν ότι έχει δοθεί εντολή στον δικαιούχο να επιστρέψει την ενίσχυση.
2. Το Βέλγιο τηρεί ενήμερη την Επιτροπή σχετικά με την πρόοδο των εθνικών μέτρων που ελήφθησαν για την εκτέλεση της παρούσας απόφασης μέχρι να ολοκληρωθεί η ανάκτηση των ενισχύσεων που χορηγούνται στο πλαίσιο των μέτρων που αναφέρονται στα άρθρα 2 και 4. Υποβάλλει αμέσως, με απλό αίτημα της Επιτροπής, όλες τις πληροφορίες σχετικά με τα μέτρα που έχει ήδη λάβει και προγραμματίσει για να συμμορφωθεί με την παρούσα απόφαση. Παρέχει επίσης λεπτομερείς πληροφορίες για τα ποσά των ενισχύσεων και των τόκων που έχουν ήδη ανακτηθεί από τον δικαιούχο.
Άρθρο 8
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στο Βασίλειο του Βελγίου.
Βρυξέλλες, 25 Ιανουαρίου 2012.