РЕГЛАМЕНТ (ЕС) № 911/2010 НА ЕВРОПЕЙСКИЯ ПАРЛАМЕНТ И НА СЪВЕТА
от 22 септември 2010 година
относно европейската програма за мониторинг на Земята (ГМОСС) и нейните начални операции (2011-2013 г.)
(текст от значение за ЕИП)
ЕВРОПЕЙСКИЯТ ПАРЛАМЕНТ И СЪВЕТЪТ НА ЕВРОПЕЙСКИЯ СЪЮЗ,
като взеха предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 189 от него,
като взеха предвид предложението на Европейската комисия,
като взеха предвид становището на Европейския икономически и социален комитет (1),
след консултация с Комитета на регионите,
в съответствие с обикновената законодателна процедура (2),
като имат предвид, че:
(1)
На своето заседание, проведено на 15 и 16 юни 2001 г. в Гьотеборг, Европейският съвет се споразумя за стратегия за устойчиво развитие с цел взаимното укрепване на икономическите и социалните политики, както и политиките за околната среда, и добави екологично измерение към Лисабонския процес.
(2)
В своята Резолюция от 21 май 2007 г. относно европейската космическа политика (3), приета на четвъртото съвместно и съпътстващо заседание на Съвета на Европейския съюз и на Съвета на Европейската космическа агенция на министерско равнище, учреден в съответствие с член 8, параграф 1 от Рамковото споразумение между Европейската общност и Европейската космическа агенция (4) („Съвета по въпросите на космическото пространство“), Съветът отчете реалния и потенциалния принос на космическите дейности за осъществяването на Лисабонската стратегия за растеж и трудова заетост чрез осигуряване на технологии и услуги, подпомагащи зараждащото се европейско общество на знанието, и чрез принос за европейското единство и подчерта, че Космосът представлява важен елемент от Стратегията за устойчиво развитие на Европа.
(3)
Резолюцията, озаглавена „Развиване на европейската космическа политика“ (5), от 26 септември 2008 г., приета на петото съвместно и съпътстващо заседание на Съвета по въпросите на космическото пространство, подчерта необходимостта от разработване на адекватни инструменти и схеми на финансиране на ЕС при отчитане на специфичните особености на космическия сектор, потребността от подобряване на конкурентоспособността му като цяло и тази на производствените му подразделения и необходимостта от балансирана производствена структура, както и създаване на възможност за дългосрочни инвестиции на Съюза за научни изследвания, свързани с Космоса, и прилагането на устойчиви космически приложения в полза на Европа и нейните граждани, по-специално като се разгледат всички последици за политиката, свързана с Космоса, в рамките на следващата финансова перспектива.
(4)
Резолюцията на Европейския парламент от 20 ноември 2008 г. относно Европейска политика за космическото пространство: Европа и Космосът (6) подчерта необходимостта да се намерят подходящите за европейската политика за космическото пространство инструменти и финансови схеми на ЕС, за да се допълнят заделените средства по Седмата рамкова програма на Европейската общност за научни изследвания, технологично развитие и демонстрационни дейности (2007-2013 г.) („Седмата рамкова програма“), така че да се позволи на различните стопански субекти да планират своите действия в средносрочен и дългосрочен план, и изтъкна, че в следващата финансова рамка следва да се предвидят адекватни инструменти и схеми за финансиране на ЕС, които да позволят дългосрочни инвестиции на Съюза за научни изследвания, свързани с Космоса, и прилагането на устойчиви космически приложения в полза на Европа и нейните граждани.
(5)
Глобалният мониторинг на околната среда и сигурността (ГМОСС) е инициатива за мониторинг на Земята, осъществявана под ръководството на Съюза и реализирана в партньорство с държавите-членки и Европейската космическа агенция (ЕКА). Нейната основна цел е да предоставя, под контрола на Съюза, информационни услуги, които дават достъп до точни данни и информация в областта на околната среда и сигурността и са пригодени за нуждите на ползвателите. По този начин ГМОСС следва да подпомага по-доброто използване на промишления потенциал на политиките на иновации, научни изследвания и технологично развитие в областта на наблюдението на Земята. ГМОСС следва да бъде, наред с другото, ключов инструмент за подкрепа на биологичното разнообразие, управлението на екосистемите и смекчаването на последиците от изменението на климата и адаптирането към него.
(6)
За да бъде постигната целта на ГМОСС на устойчива основа, е необходимо да се координират дейностите на различните партньори, ангажирани с ГМОСС, и да се разработи, създаде и използва капацитет за извършване на услуги и наблюдения, който отговаря на изискванията на ползвателите, без да се засягат съответните национални и европейски ограничения от съображения за сигурност.
(7)
В този контекст Комисията следва да бъде подпомагана от комитет в осигуряването на координацията на приноса за ГМОСС от Съюза, държавите-членки и междуправителствените агенции, като използва съществуващия капацитет възможно най-пълноценно и идентифицира пропуските, които трябва да бъдат преодолени на равнището на Съюза. Той следва също да подпомага Комисията при мониторинга на последователното изпълнение на ГМОСС. Той следва да следи развитието на политиката и да осигурява възможности за обмен на добри практики в рамките на ГМОСС.
(8)
Комисията, подпомагана от комитета, следва да отговаря за изпълнението на политиката за сигурност на ГМОСС. За тази цел следва да бъде създаден специфичен състав на комитета („Съвет по сигурността“).
(9)
ГМОСС следва да е ориентиран към ползвателите, като изисква постоянното и ефективно участие на ползвателите, особено по отношение на определянето и утвърждаването на изискванията за услугите. С цел повишаване на стойността на ГМОСС за ползвателите, техният принос следва да се търси активно чрез провеждане на редовни консултации с крайните ползватели от публичния и частния сектор. Необходимо е също да се създаде специален орган („Форум на ползвателите“) с цел да се улесни определянето на нуждите на ползвателите, проверката на съответствието на услугите и координацията на ГМОСС с неговите ползватели от публичния сектор.
(10)
С цел осигуряване на рамка за гарантиране на пълен и открит достъп до информацията, генерирана от услугите на ГМОСС, и до данните, събрани посредством инфраструктурата на ГМОСС, като същевременно се обезпечава необходимата защита на тази информацията и на тези данни, на Комисията следва да се предостави правомощието да приема делегирани актове в съответствие с член 290 от Договора за функционирането на Европейския съюз („ДФЕС“) по отношение на условията за регистрация и лицензиране на ползвателите на ГМОСС и на критериите за ограничаване на достъпа до данните и информацията на ГМОСС, като се вземат предвид политиките в областта на данните и информацията на доставчиците на данни, необходими за ГМОСС, и без да се засягат националните правила и процедури, приложими за космическата и in situ инфраструктура под национален контрол. Изключително важно е Комисията да проведе подходящи консултации в хода на подготвителната си работа, включително на равнище експерти.
(11)
С цел осигуряване на еднакви условия за прилагането на настоящия регламент и на делегираните актове, приети въз основа на настоящия регламент, на Комисията следва да бъдат предоставени изпълнителни правомощия да приема, въз основа на условията и критериите, установени от делегираните актове, конкретни мерки за ограничаване на достъпа до информацията, генерирана от услугите на ГМОСС, и до данните, събрани посредством специалната инфраструктура на ГМОСС, включително индивидуални мерки, като се отчита чувствителният характер на въпросната информация и данни. На Комисията следва също да се предоставят изпълнителни правомощия за координация на доброволния принос на държавите-членки и потенциалната синергия със съответни инициативи на национално равнище, на равнището на Съюза и на международно равнище, за определяне на максималния размер на съфинансиране за безвъзмездните средства, за приемане на мерки за определяне на техническите изисквания, за да се гарантират контролът и целостта на системата в рамките на космическия компонент на специалната програма ГМОСС и за да се контролират достъпът до и работата с технологиите, осигуряващи сигурността на космическия компонент на специалната програма ГМОСС, и за приемане на годишната работна програма на ГМОСС.
Съгласно член 291 ДФЕС правилата и общите принципи относно реда и условията за контрол от страна на държавите-членки върху упражняването на изпълнителните правомощия от страна на Комисията се установяват предварително в регламент, който се приема в съответствие с обикновената законодателна процедура. До приемането на такъв нов регламент продължава да се прилага Решение 1999/468/ЕО на Съвета от 28 юни 1999 г. за установяване на условията и реда за упражняване на изпълнителните правомощия, предоставени на Комисията (7), с изключение на процедурата по регулиране с контрол, която не се прилага.
(12)
Тъй като ГМОСС се основава на партньорство между Съюза, ЕКА и държавите-членки, Комисията следва да се стреми да продължи неотдавна установения диалог с ЕКА и държавите-членки, които притежават значителни космически активи.
(13)
Услугите на ГМОСС са необходими, за да се насърчи използването на информационните източници от страна на частния сектор на постоянна основа, като така се способства за иновациите и по този начин се добавя стойност от доставчиците на услуги, много от които са малки и средни предприятия (МСП).
(14)
ГМОСС се състои както от развойни дейности, така и от оперативна дейност. По отношение на операциите, в своите трети насоки, приети на заседанието на Съвета по въпросите на Космоса на 28 ноември 2005 г., Съветът изказа подкрепа за етапния подход за осъществяването на ГМОСС, основан на ясно определени приоритети, като се започне с разработването на три бързи услуги в областта на ответните действия при извънредни ситуации, мониторинга на земната повърхност и наблюдението на моретата и океаните.
(15)
Първите оперативни услуги в областта на ответните действия при извънредни ситуации и мониторинга на земната повърхност бяха финансирани като подготвителни действия в съответствие с член 49, параграф 6, буква б) от Регламент (ЕО, Евратом) № 1605/2002 на Съвета от 25 юни 2002 г. относно Финансовия регламент, приложим за общия бюджет на Европейските общности (8) („Финансовия регламент“).
(16)
В допълнение на развойните дейности, финансирани по тематичната област „Космическо пространство“, включени в Седмата рамкова програма, за периода 2011-2013 г. е необходимо действие на Съюза, за да се гарантира приемственост по отношение на подготвителните действия и да се създадат оперативни услуги на по-трайна основа в области, които са достатъчно зрели в техническо отношение и с доказан потенциал за развитие на услуги надолу по веригата.
(17)
В своето съобщение от 12 ноември 2008 г., озаглавено „Глобален мониторинг на околната среда и сигурността: за повече сигурност на планетата“, Комисията очерта подхода си към управлението и финансирането на ГМОСС и указа намерението си да делегира техническото изпълнение на ГМОСС на специализирани единици, включително на ЕКА за космическия компонент на ГМОСС, което се дължи на уникалните възможности и експертните познания, които предлага агенцията.
(18)
Комисията следва да възложи координацията на техническото изпълнение на услугите на ГМОСС, когато е подходящо, на компетентни органи на Съюза или междуправителствени организации, като Европейската агенция за околната среда и Европейския център за средносрочни метеорологични прогнози.
(19)
Оперативните услуги в областта на управлението на извънредни ситуации и ответните действия при хуманитарни кризи са необходими за координирането на съществуващия капацитет на Съюза и неговите държави-членки, за по-добра готовност за ответни действия и възстановяване във връзка с природни и причинени от човека бедствия, които често имат също и отрицателно въздействие върху околната среда. Тъй като изменението на климата би могло да доведе до увеличаване броя на извънредните ситуации, ГМОСС ще бъде от основно значение за подкрепата на мерките за адаптиране към изменението на климата. Поради това услугите на ГМОСС следва да предоставят геопространствена информация в подкрепа на ответните действия при извънредни ситуации и хуманитарни кризи.
(20)
Услугите за мониторинг на земната повърхност са важни за мониторинга на биологичното разнообразие и екосистемите и подкрепят мерките за смекчаването на последиците от изменението на климата и адаптирането към него, както и за управлението на широк кръг ресурси и политики, повечето от които имат връзка с природната среда: почвата, водите, селското стопанство, горите, енергията и комуналните услуги, застроените райони, съоръженията за отдих, инфраструктурата и транспорта. Оперативните услуги на ГМОСС за мониторинг на земната повърхност са необходими както на европейско, така и на глобално равнище и се разработват в сътрудничество с държавите-членки, с трети държави в Европа и партньори извън Европа, както и с ООН.
(21)
Услугите на ГМОСС в областта на морската среда са важни за поддържането на интегриран европейски капацитет за изготвяне на прогнози и мониторинг на океаните и за бъдещото предоставяне на основни климатични променливи (ECVs). Те са основен елемент за мониторинга на изменението на климата, мониторинга на морската среда и подкрепата за транспортната политика.
(22)
Услугите за мониторинг на атмосферата са важни за проследяването на качеството на въздуха, атмосферната химия и състава на атмосферата. Те са също основен елемент за мониторинга на изменението на климата и бъдещото предоставяне на основни климатични променливи. Необходимо е информацията за състоянието на атмосферата да се предоставя редовно на регионално и световно равнище.
(23)
Услугите в областта на сигурността са важна част от инициативата ГМОСС. Европа ще има полза от използването на космически и in situ активи в подкрепа на изпълнението на услугите, които отговарят на предизвикателствата, пред които е изправена Европа в областта на сигурността, по-конкретно граничния контрол, наблюдението на моретата и подкрепата за външните действия на Съюза.
(24)
Мониторингът на изменението на климата следва да осигурява възможност за адаптиране и смекчаване на неговите последици. Той следва по-специално да допринася за предоставянето на основни климатични променливи, анализ и прогнози за климата на равнище, съответстващо на адаптирането и смекчаването на последиците, както и за предоставянето на съответните услуги.
(25)
Предоставянето на оперативни услуги, финансирани по настоящия регламент, зависи от достъпа до данни, събрани посредством космическа инфраструктура и съоръжения, намиращи се на борда на летателни апарати и плавателни съдове, и наземни съоръжения („in situ инфраструктура“), както и програми за проучвания. Следователно, при пълно зачитане на принципите на субсидиарност и пропорционалност, достъпът до необходимите данни следва да бъде гарантиран и при необходимост може да се оказва подкрепа на събирането на in situ данни в допълнение на съществуващите дейности на Съюза и национални дейности. Необходимо е да се гарантира трайната наличност на прилежащата in situ и космическа инфраструктура за наблюдение, включително космическата инфраструктура, специално разработена за ГМОСС в рамките на космическия компонент на програмата на ЕКА за ГМОСС („Sentinels“). Началните операции на първите Sentinels следва да започнат през 2012 г.
(26)
Комисията следва да гарантира взаимното допълване на свързаните с ГМОСС научноизследователски и развойни дейности съгласно Седмата рамкова програма, приноса на Съюза към началните операции на ГМОСС, дейностите на партньорите по ГМОСС и вече съществуващите структури, като например европейските центрове за данни.
(27)
Началните операции на ГМОСС следва да бъдат осъществявани съгласувано с други съответни политики на Съюза, инструменти и действия, по-специално с политиките за околна среда, сигурност, конкурентоспособност и иновации, сближаване, научни изследвания, транспорт, конкуренция и международно сътрудничество, европейската програма Глобална навигационна спътникова система (ГНСС) и защитата на личните данни. Наред с това данните на ГМОСС следва да поддържат съгласуваността с пространствените референтни данни на държавите-членки и да подкрепят развитието на инфраструктурата за пространствена информация в Съюза, установена с Директива 2007/2/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 14 март 2007 г. за създаване на инфраструктура за пространствена информация в Европейската общност (INSPIRE) (9). ГМОСС следва също да допълва Общата информационна система за околната среда (SEIS) и дейностите на Съюза в областта на ответните действия при извънредни ситуации.
(28)
ГМОСС и неговите начални операции следва да се разглеждат като европейски принос към изграждането на Глобалната система за наблюдение на Земята (GEOSS), разработена в рамките на Групата за наблюдение на Земята (GEO).
(29)
Споразумението за Европейското икономическо пространство и рамковите споразумения с държави кандидати и потенциални кандидати предвиждат участието на тези държави в програмите на Съюза. Участието на други трети държави и на международни организации следва да бъде направено възможно посредством сключване на международни споразумения за тази цел.
(30)
Настоящият регламент установява за цялата продължителност на началните операции на ГМОСС финансов пакет от 107 милиона евро, представляващ основна референтна сума по смисъла на точка 37 от Междуинституционалното споразумение от 17 май 2006 г. между Европейския парламент, Съвета и Комисията за бюджетната дисциплина и доброто финансово управление (10) („Междуинституционалното споразумение“) за бюджетния орган в годишната бюджетна процедура. Предвидено е този финансов пакет да бъде допълнен със сумата от 209 милиона евро, отпусната по темата „Космическо пространство“ от Седмата рамкова програма за научноизследователски действия, съпътстващи началните операции на ГМОСС, които следва да се управляват в съответствие с приложимите правила и процедури за вземане на решение в Седмата рамкова програма. Тези два източника на финансиране следва да бъдат управлявани координирано, за да се гарантира постоянен напредък в изпълнението на ГМОСС.
(31)
Този финансов пакет е съвместим с тавана на подфункция 1а от многогодишната финансова рамка („МФР“) за периода 2007-2013 г., но оставащият резерв по подфункция 1а за периода 2007-2013 г. е твърде малък. Следва да бъде подчертано, че годишната сума ще бъде определена по време на годишната бюджетна процедура в съответствие с точка 37 от Междуинституционалното споразумение.
(32)
Ако е възможно, фондът следва да бъде увеличен допълнително, за да могат да бъдат предоставени бюджетни кредити за поети задължения за космическия компонент още по време на настоящата МФР. По-конкретно това се отнася до функционирането на серия А на спътниците Sentinels, стартирането на серия Б и осигуряването на основни части за серия В.
(33)
За тази цел Комисията следва да проучи, в контекста на средносрочния преглед на настоящата МФР и преди края на 2010 г., възможността за допълнително финансиране на ГМОСС в рамките на общия бюджет на Съюза по време на МФР за периода 2007-2013 г.
(34)
Отпускането на допълнително финансиране по настоящия регламент в допълнение към вече заделената сума от 107 милиона евро следва да се разглежда в контекста от дискусии за бъдещето на европейската космическа политика, особено по отношение на обществените поръчки и управлението.
(35)
Комисията следва също така да представи дългосрочна стратегия за финансиране на бъдещата МФР през първата половина на 2011 г., без да се засягат резултатите от текущите преговори за МФР за периода 2014-2020 г.
(36)
При финансовото планиране Комисията следва да гарантира запазването на непрекъснатост на подаваните данни по време на и след края на периода на началните операции ГМОСС (2011-2013 г.) и възможността за използване на услугите без прекъсвания и ограничения.
(37)
В съответствие с Финансовия регламент държави-членки, трети държави и международни организации следва да могат да правят принос към програмите въз основа на подходящи споразумения.
(38)
Информацията от ГМОСС следва да бъде изцяло и открито достъпна, без да се засягат съответните ограничения от съображения за сигурност или политиките по отношение на данните, провеждани от държавите-членки и други организации, които предоставят данни и информация на ГМОСС. Това е необходимо, за да се насърчи най-широкото потребление и съвместното ползване на данни и информация от наблюдение на Земята в съответствие с принципите на SEIS, INSPIRE и GEOSS. При пълния и открит достъп до данните следва също така да се взема предвид предоставянето на съществуващи търговски данни и да се насърчава укрепването на пазарите на наблюдение на Земята в Европа, по-специално в секторите надолу по веригата, с оглед повишаване на растежа и заетостта.
(39)
Съгласно съобщението на Комисията от 28 октомври 2009 г., озаглавено „Глобален мониторинг на околната среда и сигурността (ГМОСС): предизвикателства и следващи стъпки, отнасящи се до космическия компонент“, следва да се прилага политика на безплатен и свободен достъп до данни за Sentinels чрез безплатно лицензиране и онлайн режим на достъп, при спазване на изискванията за сигурност. Такъв подход има за цел максимално да бъдат оползотворени данните от Sentinels във връзка с възможно най-широк спектър от приложения и да се стимулира възприемането от страна на крайните ползватели на информация, извлечена от наблюдението на Земята.
(40)
Действията, финансирани по настоящия регламент, следва да бъдат подложени на мониторинг и оценка, за да бъдат възможни корекции.
(41)
Следва също да бъдат предприети и подходящи мерки, за да се предотвратят нередности и измами и да се направят необходимите стъпки за възстановяване на загубени, погрешно платени или неправилно използвани средства, в съответствие с Регламент (ЕО, Евратом) № 2988/95 на Съвета от 18 декември 1995 г. за защита на финансовите интереси на Европейските общности (11), Регламент (Евратом, ЕО) № 2185/96 на Съвета от 11 ноември 1996 г. относно контрола и проверките на място, извършвани от Комисията за защита на финансовите интереси на Европейските общности срещу измами и други нередности (12), и Регламент (ЕО) № 1073/1999 на Европейския парламент и на Съвета от 25 май 1999 г. относно разследванията, провеждани от Европейска служба за борба с измамите (OLAF) (13).
(42)
Тъй като целта на настоящия регламент, а именно създаването на ГМОСС и осъществяването на началните ѝ операции, не може да бъде постигната в достатъчна степен от държавите-членки, защото началните операции на ГМОСС включват също общоевропейски капацитет и зависят от координираното предоставяне на услуги във всички държави-членки, което е необходимо да бъде координирано на равнището на Съюза и следователно с оглед на обхвата на действието може да бъде постигнато по-добре на равнището на Съюза, Съюзът може да приеме мерки в съответствие с принципа на субсидиарност, уреден в член 5 от Договора. В съответствие с принципа на пропорционалност, уреден в същия член, настоящият регламент не надхвърля необходимото за постигане на споменатите цели, особено по отношение на ролята на Комисията като координатор на националните дейности,
ПРИЕХА НАСТОЯЩИЯ РЕГЛАМЕНТ:
Член 1
Предмет
С настоящия регламент се създава европейската програма за мониторинг на Земята с наименование „ГМОСС“ и се определят правила за осъществяването на нейните начални операции за периода 2011-2013 г.
Член 2
Обхват на ГМОСС
1. Програмата ГМОСС доразвива научноизследователските дейности, проведени съгласно Решение № 1982/2006/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 18 декември 2006 г. относно Седмата рамкова програма на Европейската общност за научни изследвания, технологично развитие и демонстрационни дейности (2007-2013 г.) (14) и космическия компонент на програмата ГМОСС на ЕКА.
2. Програмата ГМОСС се състои от следното:
а)
компонент на услугите, който гарантира достъп до информация в подкрепа на следните области:
-
мониторинг на атмосферата;
-
мониторинг на изменението на климата в подкрепа на политиките за адаптиране и смекчаване на последиците от него;
-
управление на извънредни ситуации;
-
мониторинг на земната повърхност;
-
мониторинг на морската среда;
-
сигурност;
б)
космически компонент, гарантиращ устойчиво наблюдение от Космоса за областите на услугите, посочени в буква а);
в)
in situ компонент, гарантиращ наблюдение посредством инсталации, намиращи се на борда на летателни апарати и плавателни съдове, и наземни инсталации за областите на услугите, посочени в буква а).
Член 3
Начални операции на ГМОСС (2011-2013 г.)
1. Началните операции на програмата ГМОСС обхващат периода 2011-2013 г. и могат да включват оперативни действия в следните области:
(1)
областите на услугите, посочени в член 2, параграф 2, буква а);
(2)
мерки в подкрепа на възприемането на услугите от потребителите;
(3)
достъп до данни;
(4)
подкрепа за събирането на in situ данни;
(5)
космическия компонент на ГМОСС.
2. Целите на оперативните действия, посочени в параграф 1, са определени в приложението.
Член 4
Организационни разпоредби
1. Комисията гарантира координирането на програмата ГМОСС с дейности на национално равнище, на равнището на Съюза и на международно равнище, по-конкретно GEOSS. Изпълнението и функционирането на ГМОСС се основава на партньорства между Съюза и държавите-членки съобразно съответните им правила и процедури. Доброволният принос на държавите-членки и потенциалната синергия със съответните инициативи на национално равнище, на равнището на Съюза и на международно равнище се координират в съответствие с процедурата по консултиране, посочена в член 16, параграф 5.
2. Комисията управлява средствата, предназначени за дейностите съгласно настоящия регламент, в съответствие с Финансовия регламент и процедурата за управление, посочена в член 16, параграф 4. Тя гарантира допълняемостта и последователността на програмата ГМОСС по отношение на други съответни политики, инструменти и действия на Съюза, по-специално свързани с околната среда, сигурността, конкурентоспособността и иновациите, сближаването, научните изследвания (по-конкретно свързаните с ГМОСС дейности по Седмата рамкова програма, без да се засяга Решение № 1982/2006/ЕО), транспорта и конкуренцията, международното сътрудничество, европейските програми за Глобална навигационна спътникова система (ГНСС), защитата на личните данни и съществуващите права на интелектуална собственост, Директива 2007/2/ЕО, Общата информационна система за околната среда (SEIS) и дейностите на Съюза в областта на ответните действия при извънредни ситуации.
3. Тъй като ГМОСС е програма, ориентирана към ползвателите, Комисията гарантира, че спецификациите на услугите отговарят на нуждите на ползвателите. За тази цел тя определя прозрачен механизъм за редовно участие и консултация с ползвателите, който позволява установяването на нуждите на ползвателите на равнището на Съюза и на национално равнище. Комисията гарантира координацията със съответните ползватели от публичния сектор в държавите-членки, трети държави и международни организации. Комисията установява независимо нуждата от данни за услугите след консултации с Форума на ползвателите.
4. Техническата координация и осъществяването на космическия компонент на ГМОСС се делегира на ЕКА, като при необходимост тя разчита на Европейската организация за разработване на метеорологични спътници (EUMETSAT).
5. Комисията възлага координацията на техническото изпълнение на услугите на ГМОСС, при необходимост, на компетентните органи на Съюза или междуправителствени организации.
Член 5
Предоставяне на услуги
1. Комисията предприема подходящи мерки за осигуряване на ефективна конкуренция при предоставянето на услугите на ГМОСС и за насърчаване на участието на МСП. Комисията улеснява използването на резултатите от услугите на ГМОСС за развитието на сектора надолу по веригата.
2. Предоставянето на услуги на ГМОСС е децентрализирано, при необходимост, с цел да се интегрират на европейско равнище съществуващите масиви от космически, in situ и референтни данни и капацитет в държавите-членки, като по този начин се избягва дублирането. Избягва се придобиването на нови данни, които дублират съществуващите източници, освен ако използването на съществуващи или подлежащи на надграждане масиви от данни е технически невъзможно или свързано с големи разходи.
3. Като взема предвид становището на Форума на ползвателите, Комисията може да определи или утвърди подходящи процедури за сертифициране на генерирането на данни в рамките на програмата ГМОСС. Тези процедури са прозрачни и подлежащи на проверка и одит с цел да се гарантират автентичността, проследяването и целостта на данните за ползвателя. В своите договорни споразумения с операторите на услуги на ГМОСС Комисията гарантира прилагането на тези процедури.
4. Комисията докладва всяка година относно резултатите, постигнати при изпълнението на настоящия член.
Член 6
Форми на финансиране от Съюза
1. Финансирането от Съюза може да приеме следните правни форми:
а)
споразумения за делегиране;
б)
безвъзмездни средства;
в)
договори за обществени поръчки.
2. При предоставянето на финансиране от Съюза се гарантират реална конкуренция, прозрачност и равнопоставеност. Когато има основание за това, безвъзмездните средства от Съюза могат да бъдат предоставяни под специфични форми, включително рамкови споразумения за партньорство или съфинансиране на безвъзмездни средства за оперативни разходи или безвъзмездни средства за действие. Безвъзмездните средства за оперативни разходи за организации, преследващи цели от общоевропейски интерес, не са подчинени на разпоредбите за постепенно намаляване на финансирането на Финансовия регламент. За безвъзмездни средства максималният размер на съфинансиране се определя в съответствие с процедурата по управление, посочена в член 16, параграф 4.
3. Комисията докладва относно разпределението на средствата на Съюза за всяка от дейностите, посочени в член 3, параграф 1, и относно процеса на оценка и резултатите от процедурите за възлагане на обществени поръчки и сключените договори въз основа на настоящия член, след възлагането на договорите.
Член 7
Участие на трети държави
Следните държави могат да участват в оперативните действия, посочени в член 3:
1.
държавите от Европейската асоциация за свободна търговия (ЕАСТ), които са договарящи се страни по Споразумението за ЕИП, в съответствие с условията, установени в Споразумението за ЕИП;
2.
държавите кандидати, както и потенциални кандидати, включени в процеса на стабилизиране и асоцииране в съответствие със сключените с тези държави рамкови споразумения или протокол към споразумение за асоцииране за установяване на общите принципи за участие на тези държави в програми на Съюза;
3.
Конфедерация Швейцария, други трети държави, различни от посочените в точки 1 и 2, и международни организации в съответствие със споразуменията, сключени от Съюза с такива трети държави или международни организации съгласно член 218 ДФЕС, които установяват условията и подробните правила за тяхното участие.
Член 8
Финансиране
1. Финансовият пакет, предназначен за оперативните дейности, посочени в член 3, параграф 1, възлиза на 107 милиона евро.
2. Бюджетните кредити се разрешават ежегодно от бюджетния орган в границите, определени в МФР.
3. Трети държави и международни организации могат също да предоставят допълнително финансиране на програмата ГМОСС.
Допълнителните средства, посочени в първа алинея, се разглеждат като целеви приходи в съответствие с член 18 от Финансовия регламент.
Член 9
Политика на ГМОСС в областта на данните и информацията
1. Политиката в областта на данните и информацията за действия, финансирани по програмата ГМОСС, има следните цели:
а)
насърчаване на ползването и обмена на данни и информация от ГМОСС;
б)
пълен и открит достъп до информацията, генерирана от услугите на ГМОСС, и данните, събрани посредством инфраструктурата на ГМОСС, при спазването на съответните международни споразумения, ограничения от съображения за сигурност и условия за лицензиране, включително регистрация и прием на лицензии на ползватели;
в)
укрепване на пазарите на наблюдение на Земята в Европа, по-специално сектора надолу по веригата, с оглед създаването на възможности за растеж и откриване на нови работни места;
г)
принос към устойчивото и непрекъснато предоставяне на данни и информация от ГМОСС;
д)
подкрепа на европейските научноизследователски, технологични и иновационни общности.
2. С цел осигуряване на рамка за гарантиране на постигането на целта на политиката на ГМОСС в областта на данните и информацията, посочена в параграф 1, буква б), като същевременно се предвижда необходимата защита на информацията, генерирана от услугите на ГМОСС, и на данните, събрани посредством специалната инфраструктура на ГМОСС, Комисията може да приеме с делегирани актове в съответствие с член 10 и при спазване на условията, определени в членове 11 и 12, следните мерки, като взема предвид политиките в областта на данните и информацията на доставчиците на данни, необходими за ГМОСС, и без да се засягат националните правила и процедури, приложими за космическата и in situ инфраструктурата под национален контрол:
а)
мерки за определяне на условията за регистрация и лицензиране на ползвателите на ГМОСС;
б)
мерки за определяне на критериите за ограничаване на достъпа до информацията, генерирана от услугите на ГМОСС, и до данните, събрани посредством специалната инфраструктура на ГМОСС.
Член 10
Упражняване на делегирането
1. Правомощията за приемане на делегираните актове, посочени в член 9, параграф 2, се предоставят на Комисията до 31 декември 2013 г.
2. Веднага след като приеме делегиран акт, Комисията нотифицира едновременно Европейския парламент и Съвета за него.
3. Правомощията за приемане на делегирани актове се предоставят на Комисията при условията, предвидени в членове 11 и 12.
Член 11
Оттегляне на делегирането
1. Делегирането на правомощия, посочено в член 9, параграф 2, може да бъде оттеглено по всяко време от Европейския парламент или от Съвета.
2. Институцията, започнала вътрешна процедура за вземане на решение дали да оттегли делегирането на правомощия, полага усилия да уведоми за това другата институция и Комисията в разумен срок преди вземането на окончателно решение, като посочва делегираните правомощия, които може да бъдат оттеглени, както и евентуалните причини за оттеглянето.
3. С решението за оттегляне се прекратява делегирането на правомощия, посочено в същото решение. То поражда действие незабавно или на по-късна дата, посочена в него. Решението за оттегляне не засяга действителността на делегираните актове, които вече са в сила. То се публикува в Официален вестник на Европейския съюз.
Член 12
Възражения срещу делегирани актове
1. Европейският парламент или Съветът могат да възразят срещу делегирания акт в срок от два месеца от датата на нотификацията.
По инициатива на Европейския парламент или на Съвета този срок се удължава с два месеца.
2. Ако към момента на изтичането на посочения срок нито Европейският парламент, нито Съветът не е възразил срещу делегирания акт, той се публикува в Официален вестник на Европейския съюз и влиза в сила на посочената в него дата.
Делегираният акт може да се публикува в Официален вестник на Европейския съюз и да влезе в сила преди изтичането на посочения срок, ако Европейският парламент и Съветът са информирали Комисията за намерението си да не правят възражения.
3. Ако Европейският парламент или Съветът възразят срещу делегиран акт, той не влиза в сила. Институцията, която възразява срещу делегирания акт, посочва причините за това.
Член 13
Мерки за прилагане относно политиката в областта на данните и информацията и относно управлението на сигурността на компонентите и информацията на ГМОСС
1. Въз основа на критериите, посочени в член 9, параграф 2, буква б), Комисията приема конкретни мерки в съответствие с процедурата по регулиране, посочена в член 16, параграф 3, за ограничаване на достъпа до информацията, генерирана от услугите на ГМОСС, и до данните, събрани посредством специалната инфраструктура на ГМОСС.
2. Комисията гарантира цялостната координация по отношение на сигурността на компонентите и услугите на ГМОСС, като отчита необходимостта от надзор и включването на изискванията за сигурност на всички нейни елементи, без да се засягат националните правила и процедури, приложими за космическата и in situ инфраструктурата под национален контрол. По-специално Комисията приема, в съответствие с процедурата по регулиране, посочена в член 16, параграф 3, мерки за определяне на техническите изисквания, за да се гарантират контролът и целостта на системата в рамките на космическия компонент на специалната програма ГМОСС и за да се контролират достъпът до и работата с технологиите, осигуряващи сигурността на космическия компонент на специалната програма ГМОСС.
Член 14
Мониторинг и оценка
1. Комисията извършва мониторинг и оценка на изпълнението на оперативните действия, посочени в член 3, параграф 1.
2. Комисията предоставя на Европейския парламент, на Съвета, на Европейския икономически и социален комитет и на Комитета на регионите междинен доклад за оценка до 31 декември 2012 г. и последващ доклад за оценка до 31 декември 2015 г.
Член 15
Мерки за прилагане
1. Комисията приема годишна работна програма съгласно член 110 от Финансовия регламент и членове 90 и 166 от Регламент (ЕО, Евратом) № 2342/2002 на Комисията от 23 декември 2002 г. относно определянето на подробни правила за прилагането на Регламент (ЕО, Евратом) № 1605/2002 на Съвета относно Финансовия регламент, приложим към общия бюджет на Европейските общности (15) в съответствие с процедурата за управление, посочена в член 16, параграф 4 от настоящия регламент;
2. Отпуснатите финансови средства за програмата ГМОСС могат също да покриват разходи, свързани с дейности за подготовка, мониторинг, контрол, одит и оценка, които са пряко необходими за управлението на програмата ГМОСС и постигането на нейните цели, и по-специално проучвания, срещи, информационни и публикационни дейности, заедно с всички други разходи за техническа и административна помощ, които Комисията може да извърши за управлението на програмата ГМОСС.
Член 16
Комитет за ГМОСС
1. Комисията се подпомага от комитет („Комитет за ГМОСС“).
2. Комитетът за ГМОСС може да заседава в специфичен състав с оглед на разглеждането на конкретни въпроси, по-специално такива, свързани със сигурността („Съвет по сигурността“).
3. При позоваване на настоящия параграф се прилагат членове 5 и 7 от Решение 1999/468/ЕО, като се вземат предвид разпоредбите на член 8 от него.
Срокът, предвиден в член 5, параграф 6 от Решение 1999/468/ЕО, се определя на два месеца.
4. При позоваване на настоящия параграф се прилагат членове 4 и 7 от Решение 1999/468/ЕО, като се вземат предвид разпоредбите на член 8 от него.
Срокът, предвиден в член 4, параграф 3 от Решение 1999/468/ЕО, се определя на два месеца.
5. При позоваване на настоящия параграф се прилагат членове 3 и 7 от Решение 1999/468/ЕО, като се вземат предвид разпоредбите на член 8 от него.
Член 17
Форум на ползвателите
1. Създава се Форум на ползвателите като специален орган. Форумът консултира Комисията по отношение на определянето и утвърждаването на нуждите на ползвателите и координацията на програмата ГМОСС с нейните ползватели от публичния сектор.
2. Форумът на ползвателите се председателства от Комисията. Той е съставен от ползватели на ГМОСС от публичния сектор, определени от държавите-членки.
3. Секретариатът на Форума на ползвателите се осигурява от Комисията.
4. Форумът на ползвателите приема свой вътрешен правилник.
5. Комитетът за ГМОСС се информира относно становището на Форума на ползвателите по отношение на изпълнението на програмата ГМОСС.
Член 18
Защита на финансовите интереси на Съюза
1. Комисията гарантира защитата на финансовите интереси на Съюза при изпълнение на дейности, финансирани по настоящия регламент, чрез прилагане на превантивни мерки против измама, корупция и други незаконни действия, чрез ефективни проверки и чрез възстановяване на недължимо изплатени суми и, ако се открият нередности, чрез ефективни, съразмерни и възпиращи санкции, в съответствие с Регламент (ЕО, Евратом) № 2988/95, Регламент (Евратом, ЕО) № 2185/96 и Регламент (ЕО) № 1073/1999.
2. За дейности на Съюза, финансирани по настоящия регламент, „нередност“ по смисъла на член 1, параграф 2 от Регламент (ЕО, Евратом) № 2988/95 означава всяко нарушение на разпоредба на правото на Съюза или всяко неизпълнение на договорно задължение в резултат на действие или бездействие от икономически оператор, което има или би могло да има за резултат нарушаването на общия бюджет на Съюза посредством извършването на неоправдан разход.
3. Споразуменията, произтичащи от настоящия регламент, включително споразуменията, сключени с участващи трети държави и международни организации, предвиждат надзор и финансов контрол, упражнявани от Комисията или от всеки упълномощен от нея представител, както и одити от Сметната палата, извършвани на място, ако това е необходимо.
Член 19
Влизане в сила
Настоящият регламент влиза в сила на двадесетия ден след датата на публикуването му в Официален вестник на Европейския съюз.
Настоящият регламент е задължителен в своята цялост и се прилага пряко във всички държави-членки.
Съставено в Страсбург на 22 септември 2010 година.
ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 911/2010 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΊΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 22ας Σεπτεμβρίου 2010
για το ευρωπαϊκό πρόγραμμα παρακολούθησης της γης (GMES) και τις αρχικές του επιχειρήσεις (2011-2013)
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη:
τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 189,
την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (1),
Μετά από διαβούλευση με την Επιτροπή των Περιφερειών,
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (2),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Κατά τη συνεδρίασή του στις 15 και 16 Ιουνίου 2001 στο Gothenburg, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε να υιοθετήσει στρατηγική βιώσιμης ανάπτυξης, ώστε να ενισχυθούν αμοιβαία η οικονομική, η κοινωνική και η περιβαλλοντική πολιτική και προσέθεσε την περιβαλλοντική διάσταση στη διαδικασία της Λισαβόνας,
(2)
Με το ψήφισμά του της 21ης Μαΐου 2007 για την Ευρωπαϊκή Διαστημική Πολιτική (3) που εγκρίθηκε κατά την τέταρτη κοινή και επακόλουθη συνεδρίαση του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Συμβουλίου του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος σε υπουργικό επίπεδο, το οποίο θεσπίστηκε σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 1 της συμφωνίας-πλαισίου μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Διαστήματος (4) («Διαστημικό Συμβούλιο»), το Συμβούλιο αναγνώρισε ότι οι διαστημικές δραστηριότητες συμβάλλουν, τόσο πραγματικά όσο και δυνητικά, στη στρατηγική της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση παρέχοντας τεχνολογίες και υπηρεσίες γενικής εφαρμογής για την αναδυόμενη ευρωπαϊκή κοινωνία της γνώσης και συμβάλλοντας στην ευρωπαϊκή συνοχή και υπογράμμισε ότι το διάστημα αποτελεί σημαντικό στοιχείο της στρατηγικής για την αειφόρο ανάπτυξη της Ευρώπης.
(3)
Το ψήφισμα για την προώθηση της ευρωπαϊκής διαστημικής πολιτικής (5), της 26ης Σεπτεμβρίου 2008, που εγκρίθηκε κατά την πέμπτη κοινή και επακόλουθη συνεδρίαση του Διαστημικού Συμβουλίου, τόνισε την ανάγκη διαμόρφωσης κατάλληλων μέσων και χρηματοδοτικών συστημάτων σε επίπεδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες του διαστημικού τομέα, την ανάγκη να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα συνολικά και του σχετικού κλάδου ειδικότερα και την ανάγκη ισορροπημένης βιομηχανικής δομής, καθώς και την ανάγκη πρόβλεψης κατάλληλων μακροχρόνιων επενδύσεων της Ένωσης για τη διαστημική έρευνα και τη λειτουργία βιώσιμων διαστημικών εφαρμογών προς όφελος της Ένωσης και των πολιτών της, εξετάζοντας ειδικότερα όλες τις επιπτώσεις των πολιτικών που αφορούν το διάστημα στα πλαίσια της επόμενης δημοσιονομικής προοπτικής.
(4)
Το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 20ής Νοεμβρίου 2008 σχετικά με μία Ευρωπαϊκή Διαστημική Πολιτική: πώς να φέρουμε το Διάστημα στη Γη (6) τόνισε την ανάγκη να εξευρεθούν επαρκή μέσα της ΕΕ και τρόποι χρηματοδότησης για την Ευρωπαϊκή Διαστημική Πολιτική, που θα συμπληρώσουν τις χορηγήσεις από το 7ο πρόγραμμα-πλαίσιο για δραστηριότητες έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης (2007-2013) («έβδομο πρόγραμμα-πλαίσιο»), ώστε οι διάφοροι οικονομικοί φορείς να μπορέσουν να προγραμματίσουν τις δράσεις τους μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, και τόνισε ότι το επόμενο δημοσιονομικό πλαίσιο θα πρέπει να προβλέψει επαρκή μέσα και μηχανισμούς ευρωπαϊκής χρηματοδότησης που θα επιτρέψουν μακροπρόθεσμες επενδύσεις της Ένωσης στον τομέα της διαστημικής έρευνας και των βιώσιμων διαστημικών εφαρμογών προς όφελος της Ένωσης και των πολιτών της.
(5)
Η παγκόσμια παρακολούθηση για το περιβάλλον και την ασφάλεια (GMES) έχει αποτελέσει πρωτοβουλία παρακολούθησης της γης που αναλήφθηκε από την Ένωση και εκτελείται στο πλαίσιο εταιρικής σχέσης με τα κράτη μέλη και τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος («ΕΟΔ»). Πρωταρχικός στόχος της είναι η παροχή υπηρεσιών πληροφόρησης, υπό τον έλεγχο της Ένωσης, οι οποίες θα δίνουν πρόσβαση σε ακριβή στοιχεία και πληροφορίες στον τομέα του περιβάλλοντος και της ασφάλειας και θα είναι προσαρμοσμένες στις ανάγκες των χρηστών. Με τον τρόπο αυτό, το GMES θα επιτύχει καλύτερη εκμετάλλευση του βιομηχανικού δυναμικού των πολιτικών καινοτομίας, έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης στον τομέα της γεωσκόπησης. Το GMES θα πρέπει να αποτελέσει, μεταξύ άλλων, βασικό εργαλείο για την υποστήριξη της βιοποικιλότητας, τη διαχείριση του οικοσυστήματος και τον μετριασμό των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής και την προσαρμογή σ’ αυτήν.
(6)
Για να επιτευχθεί βιώσιμα ο στόχος του GMES, απαιτείται να συντονιστούν οι δραστηριότητες των διαφόρων εταίρων που εμπλέκονται στο GMES και να αναπτυχθεί, να εγκαθιδρυθεί και να λειτουργεί υπηρεσία και δυναμικό επισκόπησης που θα ανταποκρίνονται στα αιτήματα των χρηστών, με την επιφύλαξη των σχετικών εθνικών και ευρωπαϊκών περιορισμών όσον αφορά την ασφάλεια.
(7)
Στο πλαίσιο αυτό, μια επιτροπή θα πρέπει να επικουρεί την Επιτροπή με την εξασφάλιση του συντονισμού των συνεισφορών της Ένωσης, των κρατών μελών και των διακυβερνητικών οργανισμών προς το GMES, με τη βέλτιστη χρήση των υφιστάμενων δυνατοτήτων και τον εντοπισμό των ελλείψεων που θα αντιμετωπίζονται σε επίπεδο Ένωσης. Θα πρέπει να επικουρεί επίσης την Επιτροπή με παρακολούθηση της συνεκτικής υλοποίησης του GMES. Θα πρέπει να παρακολουθεί την εξέλιξη της πολιτικής και να διευκολύνει ανταλλαγές ορθής πρακτικής εντός του GMES.
(8)
Η Επιτροπή, επικουρούμενη από την επιτροπή, θα πρέπει να είναι υπεύθυνη για την υλοποίηση της πολιτικής ασφάλειας της GMES. Για τον σκοπό αυτό, θα πρέπει να καθορισθεί συγκεκριμένη διάρθρωση της επιτροπής (στο εξής «συμβούλιο ασφαλείας»).
(9)
Το GMES θα πρέπει να καθοδηγείται από τους χρήστες και απαιτεί, συνεπώς, τη συνεχή, αποτελεσματική συμμετοχή χρηστών, ιδίως όσον αφορά τον καθορισμό και την επικύρωση των απαιτήσεων παροχής υπηρεσίας. Προκειμένου να αυξηθεί η αξία του στους χρήστες, η συνεισφορά τους θα πρέπει να επιδιώκεται ενεργώς μέσω τακτικών διαβουλεύσεων με τελικούς χρήστες από τον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα. Θα πρέπει επίσης να συγκροτηθεί συναφές όργανο (το «φόρουμ χρηστών») για τη διευκόλυνση του προσδιορισμού των απαιτήσεων των χρηστών, της εξακρίβωσης της συμμόρφωσης των υπηρεσιών και του συντονισμού του GMES με τους χρήστες του δημόσιου τομέα.
(10)
Με σκοπό την παροχή πλαισίου που θα εξασφαλίζει την πλήρη και ελεύθερη πρόσβαση σε πληροφόρηση παραγόμενη από υπηρεσίες του GMES και σε στοιχεία συλλεγόμενα μέσω της υποδομής του GMES, εξασφαλίζοντας συγχρόνως την αναγκαία προστασία της πληροφόρησης αυτής και των εν λόγω στοιχείων, θα πρέπει να ανατεθεί η αρμοδιότητα στην Επιτροπή να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 290 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης («ΣΛΕΕ») όσον αφορά την καταγραφή και τους όρους χορήγησης αδειών στους χρήστες του GMES, καθώς και τους όρους περιορισμού της πρόσβασης στα δεδομένα και στην πληροφόρηση του GMES, λαμβάνοντας συγχρόνως υπόψη τις πολιτικές για τα δεδομένα και την πληροφόρηση των παρόχων δεδομένων που απαιτούνται για το GMES και με την επιφύλαξη των εθνικών διατάξεων και διαδικασιών που εφαρμόζονται στις διαστημικές και επιτόπιες υποδομές υπό εθνικό έλεγχο. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό η Επιτροπή να προβαίνει στις δέουσες διαβουλεύσεις κατά τη διάρκεια του προπαρασκευαστικού έργου της, συμπεριλαμβανομένων των διαβουλεύσεων σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων.
(11)
Για την εξασφάλιση ενιαίων όρων εφαρμογής του παρόντος κανονισμού και των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων που εκδίδονται βάσει αυτού, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές εξουσίες για την έκδοση, βάσει των όρων και κριτηρίων που θεσπίζονται με τις κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις, ειδικών μέτρων περιορισμού της πρόσβασης στην παραγόμενη από τις υπηρεσίες του GMES πληροφόρηση και στα συλλεγόμενα μέσω της σχετικής υποδομής του GMES στοιχεία, συμπεριλαμβανομένων επιμέρους μέτρων που να λαμβάνουν υπόψη τον ευαίσθητο χαρακτήρα των εν λόγω πληροφοριών και των δεδομένων. Θα πρέπει επίσης να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές εξουσίες για το συντονισμό των εθελούσιων συνεισφορών των κρατών μελών και των πιθανών συνεργειών με σχετικές εθνικές, ενωσιακές και διεθνείς πρωτοβουλίες, για τον καθορισμό του ανώτατου ποσοστού συγχρηματοδότησης για επιχορηγήσεις, για την έγκριση μέτρων που θα καθορίζουν τις τεχνικές απαιτήσεις προκειμένου να εξασφαλιστούν ο έλεγχος και η ακεραιότητα του συστήματος εντός του ειδικού προγράμματος του διαστημικού σκέλους του GMES και για τον έλεγχο της πρόσβασης σε τεχνολογίες και τον χειρισμό τεχνολογιών, οι οποίες παρέχουν ασφάλεια στο ειδικό πρόγραμμα του διαστημικού σκέλους του GMES, καθώς και για την έγκριση του ετήσιου προγράμματος εργασίας του GMES.
Σύμφωνα με το άρθρο 291 της ΣΛΕΕ, οι γενικοί κανόνες και αρχές σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών της αρμοδιοτήτων από την Επιτροπή θεσπίζονται εκ των προτέρων μέσω κανονισμού εγκρινόμενου κατά τη συνήθη νομοθετική διαδικασία. Μέχρις ότου εκδοθεί ο νέος αυτός κανονισμός, συνεχίζει να ισχύει η απόφαση 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 1999, για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή (7), με εξαίρεση τη διαδικασία της κανονιστικής επιτροπής με έλεγχο, που δεν έχει εφαρμογή εδώ.
(12)
Επειδή το GMES βασίζεται σε εταιρική σχέση μεταξύ της Ένωσης, του ΕΟΔ και των κρατών μελών, η Επιτροπή θα πρέπει να επιδιώξει να συνεχίσει το διάλογο που ξεκίνησε πρόσφατα με τον ΕΟΔ και τα κράτη μέλη που διαθέτουν σχετικό διαστημικό υλικό.
(13)
Οι υπηρεσίες GMES είναι αναγκαίες για την ενδυνάμωση της χρήσης των πηγών πληροφόρησης από τον ιδιωτικό τομέα σε διαρκή βάση, διευκολύνοντας με τον τρόπο αυτόν την καινοτομία, με αποτέλεσμα την πρόσθεση αξίας από τους παρόχους υπηρεσιών, πολλοί από τους οποίους είναι μικρού και μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεις (ΜΜΕ).
(14)
Το GMES περιλαμβάνει συγχρόνως αναπτυξιακές δραστηριότητες και επιχειρήσεις. Όσον αφορά τις ενέργειες, το Συμβούλιο, με το τρίτο σύνολο προσανατολισμών του, που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο Διαστήματος κατά τη συνεδρίαση της 28ης Νοεμβρίου 2005, υποστήριξε τη σταδιακή προσέγγιση για την υλοποίηση του GMES σύμφωνα με σαφώς καθορισμένες προτεραιότητες, αρχίζοντας από την ανάπτυξη των τριών ταχείας εφαρμογής υπηρεσιών στον τομέα της παρέμβασης σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, την παρακολούθηση της ξηράς και τις θαλάσσιες υπηρεσίες.
(15)
Οι πρώτες επιχειρησιακές υπηρεσίες στον τομέα της παρέμβασης σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης και παρακολούθησης της ξηράς χρηματοδοτήθηκαν ως προπαρασκευαστικές ενέργειες σύμφωνα με το άρθρο 49 παράγραφος 6 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου, της 25ης Ιουνίου 2002, για τη θέσπιση του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (8) (στο εξής «δημοσιονομικός κανονισμός»).
(16)
Πέραν των αναπτυξιακών δραστηριοτήτων που χρηματοδοτούνται βάσει του θεματικού τομέα διαστήματος που περιλαμβάνεται στο 7ο πρόγραμμα-πλαίσιο, είναι αναγκαία η δράση της Ένωσης κατά την περίοδο 2011-2013 για την εξασφάλιση της συνέχειας με τις προπαρασκευαστικές ενέργειες και την καθιέρωση επιχειρησιακών υπηρεσιών σε μονιμότερη βάση σε τομείς επαρκούς τεχνικής ωριμότητας με αποδεδειγμένο δυναμικό για την ανάπτυξη των κατάντην υπηρεσιών.
(17)
Με την ανακοίνωσή της τής 12ης Νοεμβρίου 2008 με τίτλο «Παγκόσμια παρακολούθηση του περιβάλλοντος και της ασφάλειας (GMES): μέριμνα για έναν ασφαλέστερο πλανήτη», η Επιτροπή υπογράμμισε την προσέγγισή της όσον αφορά τη διακυβέρνηση και τη χρηματοδότηση του GMES και υπέδειξε την πρόθεσή της να αναθέσει την τεχνική υλοποίηση του GMES σε ειδικευμένους φορείς, περιλαμβανομένου του ΕΟΔ για το διαστημικό σκέλος του GMES, λόγω της μοναδικής του θέσης και εμπειρογνωμοσύνης.
(18)
Η Επιτροπή, εφόσον απαιτείται, θα πρέπει να αναθέτει το συντονισμό της τεχνικής εκτέλεσης των υπηρεσιών GMES σε αρμόδια όργανα της Ένωσης ή αρμόδιους διακυβερνητικούς οργανισμούς, όπως ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος και το Ευρωπαϊκό Κέντρο Μεσοπρόθεσμων Μετεωρολογικών Προγνώσεων.
(19)
Οι επιχειρησιακές υπηρεσίες στον τομέα της διαχείρισης των καταστάσεων έκτακτης ανάγκης και παρέμβασης σε ανθρωπιστικές ανάγκες είναι αναγκαίες για τον συντονισμό του υφιστάμενου δυναμικού της Ένωσης και των κρατών μελών της ώστε να είναι καλύτερα προετοιμασμένο, να παρεμβαίνει και να επανέρχεται σε κατάσταση λειτουργίας μετά από φυσικές και ανθρωπογενείς καταστροφές, που συχνά έχουν αρνητικό αντίκτυπο και στο περιβάλλον. Καθώς η κλιματική αλλαγή θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση των καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, το GMES θα έχει ουσιώδη σημασία για την υποστήριξη μέτρων προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή. Οι υπηρεσίες GMES θα πρέπει, κατά συνέπεια, να παρέχουν γεωδιαστημική πληροφόρηση για την υποστήριξη των καταστάσεων έκτακτης και ανθρωπιστικής ανάγκης.
(20)
Οι υπηρεσίες παρακολούθησης της ξηράς είναι σημαντικές για την παρακολούθηση της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημάτων και την υποστήριξη μέτρων για τον μετριασμό των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής και την προσαρμογή σε αυτήν και τη διαχείριση της προσαρμογής ευρείας δέσμης πόρων και πολιτικών, οι περισσότερες των οποίων σχετίζονται με το φυσικό περιβάλλον: έδαφος, νερό, γεωργία, δάση, ενέργεια και κοινωφελείς εγκαταστάσεις, δομημένες περιοχές, εγκαταστάσεις ψυχαγωγίας, έργα υποδομής και μεταφορές. Οι επιχειρησιακές υπηρεσίες παρακολούθησης της ξηράς είναι αναγκαίες τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο, αναπτυσσόμενες σε συνεργασία με κράτη μέλη, τρίτες χώρες στην Ευρώπη και εταίρους εκτός Ευρώπης και στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών.
(21)
Οι υπηρεσίες GMES στον τομέα του θαλάσσιου περιβάλλοντος είναι σημαντικές για την υποστήριξη της ολοκληρωμένης ευρωπαϊκής ικανότητας για την πρόβλεψη και παρακολούθηση των ωκεανών και τη μελλοντική παροχή βασικών κλιματολογικών μεταβλητών («ECV»). Αποτελούν βασικό στοιχείο για την παρακολούθηση της κλιματικής αλλαγής, την παρακολούθηση του θαλάσσιου περιβάλλοντος και την υποστήριξη της πολιτικής μεταφορών.
(22)
Οι υπηρεσίες παρακολούθησης της ατμόσφαιρας είναι σημαντικές για την παρακολούθηση της ποιότητας του αέρα, της χημείας και της σύνθεσης της ατμόσφαιρας. Αποτελούν επίσης βασικό στοιχείο για την παρακολούθηση της κλιματικής αλλαγής και τη μελλοντική παροχή ECV. Η παροχή πληροφοριών για την κατάσταση της ατμόσφαιρας είναι αναγκαία σε τακτική βάση και σε περιφερειακό και παγκόσμιο επίπεδο.
(23)
Οι υπηρεσίες ασφαλείας αποτελούν σημαντικό τμήμα της πρωτοβουλίας GMES. Η Ευρώπη θα επωφεληθεί από τη χρήση διαστημικού και επιτόπιου υλικού προς υποστήριξη της υλοποίησης υπηρεσιών που ανταποκρίνονται στις προκλήσεις τις οποίες αντιμετωπίζει η Ευρώπη στον τομέα της ασφάλειας, κυρίως στον έλεγχο των συνόρων, στη θαλάσσια επιτήρηση και στην υποστήριξη των εξωτερικών δράσεων της Ένωσης.
(24)
Η παρακολούθηση της κλιματικής αλλαγής θα επιτρέψει την προσαρμογή και τον μετριασμό των συνεπειών της. Θα συμβάλει ιδίως στην παροχή ECV, στην ανάλυση και στην πρόβλεψη του κλίματος σε κλίμακα σχετική με την προσαρμογή και τον μετριασμό και στην παροχή σχετικών υπηρεσιών.
(25)
Η παροχή επιχειρησιακών υπηρεσιών χρηματοδοτούμενων βάσει του παρόντος κανονισμού εξαρτάται από την πρόσβαση σε δεδομένα συλλεγόμενα με τη βοήθεια διαστημικής υποδομής και εναέριων, θαλάσσιων και επίγειων μέσων («επιτόπια υποδομή») και προγραμμάτων εποπτείας. Τηρώντας πλήρως τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, η πρόσβαση στα αναγκαία δεδομένα θα πρέπει να είναι κατά συνέπεια εξασφαλισμένη και, εφόσον απαιτείται, να μπορεί να υποστηρίζεται η επιτόπια συλλογή στοιχείων συμπληρωματικών των υφιστάμενων ενωσιακών και εθνικών δραστηριοτήτων. Χρειάζεται να εξασφαλιστεί η συνεχής διαθεσιμότητα της υποστηρικτικής επιτόπιας και διαστημικής υποδομής παρατήρησης, συμπεριλαμβανομένης της διαστημικής υποδομής που έχει ειδικά αναπτυχθεί από το GMES στο πλαίσιο του διαστημικού σκέλους του προγράμματος GMES του ΕΟΔ («φρουροί»). Οι πρώτοι φρουροί θα πρέπει να εισέλθουν σε επιχειρησιακή φάση το 2012.
(26)
Η Επιτροπή θα πρέπει να εξασφαλίσει τη συμπληρωματικότητα των σχετικών με το GMES δραστηριοτήτων έρευνας και ανάπτυξης βάσει του έβδομου προγράμματος-πλαισίου, τη συμβολή της Ένωσης στις αρχικές επιχειρήσεις του GMES, τις δραστηριότητες των εταίρων του GMES και προϋφιστάμενες δομές, όπως τα ευρωπαϊκά κέντρα δεδομένων.
(27)
Οι αρχικές επιχειρήσεις του GMES θα πρέπει να εφαρμόζονται κατά τρόπο συνεπή προς τις λοιπές σχετικές πολιτικές, μηχανισμούς και ενέργειες της Ένωσης, ιδίως το περιβάλλον, την ασφάλεια, την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία, τη συνοχή, τις πολιτικές έρευνας, μεταφορών, ανταγωνισμού και διεθνούς συνεργασίας, το πρόγραμμα του ευρωπαϊκού παγκόσμιου δορυφορικού συστήματος πλοήγησης (GNSS) και την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Περαιτέρω, το GMES θα πρέπει να διασφαλίσει τη συνοχή των δεδομένων του με τα διαστημικά δεδομένα αναφοράς των κρατών μελών και να υποστηρίξει τη δημιουργία υποδομής χωρικών πληροφοριών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, που θεσπίστηκε με την οδηγία 2007/2/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Μαρτίου 2007, για τη δημιουργία υποδομής χωρικών πληροφοριών στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα (Inspire) (9). Το GMES επίσης θα πρέπει να συμπληρώνει το ενιαίο σύστημα πληροφοριών για το περιβάλλον (SEIS) και τις δραστηριότητες της Ένωσης στον τομέα της παρέμβασης σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης.
(28)
Το GMES και οι αρχικές επιχειρήσεις του θα πρέπει να θεωρούνται η ευρωπαϊκή συνεισφορά στη δημιουργία του παγκόσμιου δικτύου των συστημάτων γεωσκόπησης (GEOSS) που θα αναπτυχθεί εντός του πλαισίου της Ομάδας Γεωσκόπησης (GEO).
(29)
Η συμφωνία του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου και οι συμφωνίες-πλαίσια με υποψήφιες και δυνητικά υποψήφιες χώρες προβλέπουν τη συμμετοχή των εν λόγω χωρών σε ενωσιακά προγράμματα. Η συμμετοχή άλλων τρίτων χωρών και διεθνών οργανισμών θα πρέπει να μπορεί να καταστεί δυνατή μέσω της σύναψης διεθνών συμφωνιών για τον σκοπό αυτόν.
(30)
Ο παρών κανονισμός καθορίζει, για τη συνολική διάρκεια των αρχικών επιχειρήσεων του GMES, χρηματοδοτικό κονδύλιο ύψους 107 εκατομμυρίων EUR που αποτελεί, για την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή, προνομιακή αναφορά, κατά την έννοια του σημείου 37 της διοργανικής συμφωνίας της 17ης Μαΐου 2006 μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής για δημοσιονομική πειθαρχία και χρηστή δημοσιονομική διαχείριση (10) («διοργανική συμφωνία»), κατά την ετήσια διαδικασία του προϋπολογισμού. Προβλέπεται ότι το χρηματοδοτικό αυτό κονδύλιο θα συμπληρωθεί με ποσό ύψους 209 εκατομμυρίων EUR από το τμήμα διαστήματος του έβδομου προγράμματος-πλαισίου για ερευνητικές ενέργειες που θα συνοδεύουν τις αρχικές επιχειρήσεις του GMES, η διαχείριση του οποίου θα πρέπει να πραγματοποιείται σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες και μέσω των διαδικασιών λήψης αποφάσεων που προβλέπονται με το έβδομο πρόγραμμα-πλαίσιο. Η διαχείριση των δύο αυτών χρηματοδοτικών πηγών θα πρέπει να πραγματοποιείται συντονισμένα, προκειμένου να εξασφαλισθεί διαρκής πρόοδος στην εκτέλεση του GMES.
(31)
Το εν λόγω χρηματοδοτικό κονδύλιο είναι συμβατό με το ανώτατο όριο της υποκατηγορίας 1α του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου («ΠΔΠ») 2007-2013, αλλά το εναπομένον περιθώριο στην υποκατηγορία 1α για την περίοδο 2011-2013 είναι πολύ μικρό. Θα πρέπει να υπογραμμιστεί ότι το ετήσιο ποσό θα αποφασίζεται στο πλαίσιο της ετήσιας διαδικασίας του προϋπολογισμού, σύμφωνα με το σημείο 37 της διοργανικής συμφωνίας.
(32)
Η χρηματοδότηση θα πρέπει κατά το δυνατόν να αυξηθεί περαιτέρω, ούτως ώστε να μπορούν να χορηγηθούν πιστώσεις υποχρεώσεων για το διαστημικό σκέλος ήδη κατά το τρέχον ΠΔΠ. Συγκεκριμένα, πρόκειται για τη λειτουργία της σειράς Α των δορυφόρων-φρουρών, την έναρξη της σειράς Β καθώς και την προμήθεια βασικών κατασκευαστικών στοιχείων για τη σειρά Γ.
(33)
Προς τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή, στο πλαίσιο της ενδιάμεσης αναθεώρησης του τρέχοντος ΠΔΠ, και πριν από το τέλος του 2010, θα πρέπει εξετάσει τη δυνατότητα πρόσθετης χρηματοδότησης για το GMES, στο πλαίσιο του γενικού προϋπολογισμού της Ένωσης κατά το ΠΔΠ 2007-2013.
(34)
Η παροχή οιασδήποτε πρόσθετης χρηματοδότησης στον παρόντα κανονισμό, επιπλέον των 107 εκατομμυρίων EUR που έχουν ήδη διατεθεί, θα πρέπει να εξεταστεί στο πλαίσιο συζητήσεων σχετικά με το μέλλον της ευρωπαϊκής διαστημικής πολιτικής, κυρίως σχετικά με τις προμήθειες και τη διακυβέρνηση.
(35)
Η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να υποβάλει μακροπρόθεσμη χρηματοδοτική στρατηγική για το μελλοντικό ΠΔΠ κατά το πρώτο εξάμηνο του 2011, με την επιφύλαξη της έκβασης των διαπραγματεύσεων για το ΠΔΠ 2014-2020.
(36)
Η Επιτροπή, στο πλαίσιο του δημοσιονομικού προγραμματισμού της, θα πρέπει να εξασφαλίσει ότι η συνεχής διάθεση δεδομένων διατηρείται τόσο κατά τη διάρκεια όσο και μετά τη λήξη της περιόδου των αρχικών επιχειρήσεων του GMES (2011-2013), καθώς και τη δυνατότητα χρήσης των υπηρεσιών χωρίς διακοπές και περιορισμούς.
(37)
Σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό, τα κράτη μέλη, οι τρίτες χώρες και οι διεθνείς οργανισμοί θα είναι ελεύθεροι να συμβάλλουν στα προγράμματα βάσει σχετικών συμφωνιών.
(38)
Οι πληροφορίες GMES θα πρέπει να είναι πλήρως και ελεύθερα προσβάσιμες, με την επιφύλαξη των σχετικών περιορισμών ασφαλείας ή των πολιτικών περί δεδομένων των κρατών μελών και λοιπών οργανισμών που συμβάλλουν στις πληροφορίες και τα δεδομένα προς το GMES. Τούτο είναι αναγκαίο για την προαγωγή της χρήσης και της ανταλλαγής των στοιχείων και πληροφοριών από τη γεωσκόπηση σύμφωνα με τις αρχές των SEIS, Inspire και GEOSS. Η πλήρης και ελεύθερη πρόσβαση στα δεδομένα θα πρέπει επίσης να λαμβάνει υπόψη τις υφιστάμενες διατάξεις όσον αφορά τα δεδομένα εμπορικού χαρακτήρα και θα πρέπει να προωθεί ισχυρότερες αγορές γεωσκόπησης στην Ευρώπη, ιδίως στους κατάντην τομείς, για την αύξηση της ανάπτυξης και της απασχόλησης.
(39)
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής της 28ης Οκτωβρίου 2009 με τίτλο «Παγκόσμια παρακολούθηση του περιβάλλοντος και της ασφάλειας (GMES): Προκλήσεις και επόμενα βήματα για τη συνιστώσα “διάστημα”», θα πρέπει να υπάρξει πλήρης και ανοιχτή πολιτική για την πρόσβαση στα στοιχεία που θα προκύψουν από τις αποστολές «Sentinel» μέσω συστήματος δωρεάν αδειοδότησης και ηλεκτρονικής πρόσβασης, με την επιφύλαξη των θεμάτων ασφαλείας. Η προσέγγιση αυτή επιδιώκει τη βελτιστοποίηση της επωφελούς χρήσης των στοιχείων που θα προκύψουν από τις αποστολές «Sentinel» για το ευρύτερο δυνατό φάσμα εφαρμογών και σκοπεύει να υποκινήσει την απορρόφηση πληροφοριών που βασίζονται σε στοιχεία γεωσκόπησης από τους τελικούς χρήστες.
(40)
Οι ενέργειες που χρηματοδοτούνται σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό θα πρέπει να παρακολουθούνται και να αξιολογούνται, ώστε να καθίστανται δυνατές αναπροσαρμογές.
(41)
Θα πρέπει επίσης να λαμβάνονται κατάλληλα μέτρα για την πρόληψη παρατυπιών και περιπτώσεων απάτης και να κινούνται οι αναγκαίες διαδικασίες για την ανάκτηση απολεσθέντων, αχρεωστήτως καταβληθέντων ή κακώς χρησιμοποιηθέντων κονδυλίων, σύμφωνα με τις διατάξεις του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2988/95 του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 1995, σχετικά με την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (11), του κανονισμού (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 του Συμβουλίου, της 11ης Νοεμβρίου 1996, σχετικά με τους ελέγχους και εξακριβώσεις που διεξάγει επιτοπίως η Επιτροπή με σκοπό την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων από απάτες και λοιπές παρατυπίες (12) και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Μαΐου 1999, σχετικά με τις έρευνες που πραγματοποιούνται από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) (13).
(42)
Καθόσον ο στόχος του παρόντος κανονισμού, ήτοι η θέσπιση του προγράμματος GMES και των αρχικών του επιχειρήσεων, δεν δύναται να επιτευχθεί επαρκώς και αποτελεσματικώς από τα κράτη μέλη, δεδομένου ότι οι αρχικές επιχειρήσεις του GMES θα περιλαμβάνουν επίσης πανευρωπαϊκό δυναμικό και εξαρτώνται από τη συντονισμένη παροχή υπηρεσιών σε όλα τα κράτη μέλη που πρέπει να συντονιστεί σε επίπεδο Ένωσης και δύνανται, επομένως, λόγω της κλίμακας των ενεργειών, να επιτευχθούν καλύτερα σε ενωσιακό επίπεδο, η Ένωση δύναται να θεσπίσει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας του άρθρου 5 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας του ιδίου άρθρου, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία για την επίτευξη του στόχου αυτού όρια, ιδίως όσον αφορά το ρόλο της Επιτροπής ως συντονιστή των εθνικών δραστηριοτήτων,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Αντικείμενο
Ο παρών κανονισμός θεσπίζει το ευρωπαϊκό πρόγραμμα παρακολούθησης της γης καλούμενο GMES και τους κανόνες για την υλοποίηση των αρχικών επιχειρήσεών του κατά την περίοδο 2011-2013.
Άρθρο 2
Πεδίο εφαρμογής του GMES
1. Το πρόγραμμα GMES στηρίζεται στις ερευνητικές δραστηριότητες που εκτελούνται βάσει της απόφασης αριθ. 1982/2006/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 2006, σχετικά με το έβδομο πρόγραμμα-πλαίσιο δραστηριοτήτων έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (2007-2013) (14) και του διαστημικού σκέλους του προγράμματος GMES του ΕΟΔ.
2. Το πρόγραμμα GMES περιλαμβάνει τα εξής:
α)
το σκέλος υπηρεσιών που διασφαλίζει την πρόσβαση σε πληροφορίες και υποστηρίζει τους εξής τομείς:
-
παρακολούθηση της ατμόσφαιρας,
-
παρακολούθηση της κλιματικής αλλαγής για να υποστηριχθούν οι πολιτικές προσαρμογής και μετριασμού,
-
διαχείριση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης,
-
παρακολούθηση της ξηράς,
-
παρακολούθηση του θαλάσσιου περιβάλλοντος,
-
ασφάλεια·
β)
το διαστημικό σκέλος, που διασφαλίζει βιώσιμη διαστημική επισκόπηση για τους σημειούμενους στο στοιχείο α) τομείς υπηρεσιών·
γ)
το επιτόπιο σκέλος, που διασφαλίζει παρατηρήσεις δι’ εναέριων, θαλάσσιων και επίγειων εγκαταστάσεων για τους σημειούμενους στο στοιχείο α) τομείς υπηρεσιών.
Άρθρο 3
Αρχικές επιχειρήσεις του GMES (2011-2013)
1. Οι αρχικές επιχειρήσεις του GMES καλύπτουν την περίοδο 2011-2013 και δύνανται να περιλαμβάνουν επιχειρησιακές ενέργειες στους εξής τομείς:
1)
τομείς υπηρεσιών κατά το άρθρο 2 παράγραφος 2 στοιχείο α)·
2)
μέτρα υποστήριξης ανάληψης υπηρεσιών από χρήστες·
3)
πρόσβαση σε δεδομένα·
4)
υποστήριξη και επιτόπια συλλογή δεδομένων·
5)
το διαστημικό σκέλος του GMES.
2. Οι στόχοι των επιχειρησιακών ενεργειών που σημειώνονται στην παράγραφο 1 προσδιορίζονται στο παράρτημα.
Άρθρο 4
Οργανωτικές ρυθμίσεις
1. Η Επιτροπή διασφαλίζει τον συντονισμό του προγράμματος GMES με δραστηριότητες σε εθνικό, ενωσιακό και διεθνές επίπεδο, ιδίως με το GEOSS. Η υλοποίηση και η λειτουργία του GMES βασίζεται σε εταιρικές σχέσεις μεταξύ της Ένωσης και των κρατών μελών, σύμφωνα με τους αντίστοιχους κανόνες και διαδικασίες τους. Οι εθελοντικές συνεισφορές των κρατών μελών και οι πιθανές συνέργειες με σχετικές εθνικές, ενωσιακές και διεθνείς πρωτοβουλίες συντονίζονται σύμφωνα με τη διαδικασία συμβουλευτικής επιτροπής στην οποία παραπέμπει το άρθρο 16 παράγραφος 5.
2. Η Επιτροπή διαχειρίζεται τα κονδύλια που διατίθενται για τις δραστηριότητες που προβλέπονται από τον κανονισμό σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό και βάσει της διαδικασίας διαχείρισης στην οποία παραπέμπει το άρθρο 16 παράγραφος 4. Διασφαλίζει τη συμπληρωματικότητα και τη συνοχή του προγράμματος GMES με άλλες σχετικές πολιτικές, μηχανισμούς και ενέργειες της Ένωσης, που σχετίζονται ειδικότερα με το περιβάλλον, την ασφάλεια, την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία, τη συνοχή, την έρευνα (ιδίως τις δραστηριότητες του έβδομου προγράμματος-πλαισίου που συνδέονται με το GMES, με την επιφύλαξη της απόφασης αριθ. 1982/2006/ΕΚ), τις μεταφορές και τον ανταγωνισμό, τη διεθνή συνεργασία, τα προγράμματα του ευρωπαϊκού παγκόσμιου δορυφορικού συστήματος πλοήγησης (GNSS), την προστασία των προσωπικών δεδομένων και τα υφιστάμενα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, την οδηγία 2007/2/ΕΚ, το ενιαίο σύστημα πληροφοριών για το περιβάλλον (SEIS) και τις δραστηριότητες της Ένωσης στον τομέα της παρέμβασης σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης.
3. Καθόσον το GMES αποτελεί πρόγραμμα που καθοδηγείται από τους χρήστες, η Επιτροπή διασφαλίζει ότι οι προδιαγραφές της παροχής υπηρεσίας ανταποκρίνονται στις ανάγκες των χρηστών. Προς τον σκοπό αυτό, θεσπίζει διαφανή μηχανισμό για συμμετοχή του τακτικού χρήστη και διαβούλευση με αυτόν, παρέχοντας τη δυνατότητα προσδιορισμού των απαιτήσεων του χρήστη σε ενωσιακό και εθνικό επίπεδο. Η Επιτροπή διασφαλίζει συντονισμό με σχετικούς χρήστες του δημόσιου τομέα στα κράτη μέλη, στις τρίτες χώρες και στους διεθνείς οργανισμούς. Οι απαιτήσεις της υπηρεσίας παροχής δεδομένων θεσπίζονται από την Επιτροπή ανεξάρτητα, μετά από διαβούλευση με το φόρουμ των χρηστών.
4. Στον ΕΟΔ ανατίθεται ο τεχνικός συντονισμός και η τεχνική υλοποίηση του διαστημικού σκέλους του GMES, με υποστήριξη από την Ευρωπαϊκή Οργάνωση για την Εκμετάλλευση Μετεωρολογικών Δορυφόρων (EUMETSAT), εφόσον απαιτείται.
5. Η Επιτροπή, εφόσον απαιτείται, αναθέτει τον συντονισμό της τεχνικής υλοποίησης των υπηρεσιών GMES σε αρμόδια όργανα της Ένωσης ή αρμόδιους διακυβερνητικούς οργανισμούς.
Άρθρο 5
Παροχή υπηρεσίας
1. Η Επιτροπή λαμβάνει κατάλληλα μέτρα για τη διασφάλιση ουσιαστικού ανταγωνισμού στην παροχή υπηρεσιών GMES και για την προώθηση της συμμετοχής των ΜΜΕ. Η Επιτροπή διευκολύνει τη χρήση της απόδοσης των υπηρεσιών του GMES για την ανάπτυξη του κατάντην τομέα.
2. Εφόσον απαιτείται, η παροχή υπηρεσιών GMES αποκεντρώνεται, προκειμένου να ενσωματώσει σε ευρωπαϊκό επίπεδο υφιστάμενους καταλόγους διαστημικών δεδομένων, επιτόπιων δεδομένων και δεδομένων αναφοράς, καθώς και ικανότητες στα κράτη μέλη, αποφεύγοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο την επικάλυψη έργου. Η προμήθεια νέων δεδομένων τα οποία επικαλύπτουν υφιστάμενες πηγές αποφεύγεται, εκτός εάν η χρήση υφιστάμενων ή αναβαθμίσιμων συνόλων δεδομένων δεν είναι τεχνικώς εφικτή ή αποδοτική από άποψη κόστους.
3. Η Επιτροπή, λαμβάνοντας υπόψη τη γνώμη του φόρουμ των χρηστών, μπορεί να καθορίσει ή να επικυρώσει κατάλληλες διαδικασίες για την πιστοποίηση της παραγωγής δεδομένων εντός του πλαισίου του προγράμματος GMES. Οι εν λόγω διαδικασίες είναι διαφανείς, επαληθεύσιμες και ελέγξιμες, ώστε να εξασφαλίζεται αυθεντικότητα, δυνατότητα ανίχνευσης και ακεραιότητα των δεδομένων για το χρήστη. Στις συμβατικές ρυθμίσεις της με φορείς υπηρεσιών GMES, η Επιτροπή διασφαλίζει ότι οι διαδικασίες αυτές εφαρμόζονται.
4. Η Επιτροπή υποβάλλει ετήσια έκθεση σχετικά με τα επιτευχθέντα αποτελέσματα από την εφαρμογή του παρόντος άρθρου.
Άρθρο 6
Μορφές χρηματοδότησης της Ένωσης
1. Η χρηματοδότηση της Ένωσης δύναται να λάβει τις ακόλουθες νομικές μορφές:
α)
συμφωνίες εξουσιοδότησης·
β)
επιδοτήσεις·
γ)
συμβάσεις δημοσίων προμηθειών.
2. Κατά την παροχή χρηματοδότησης από την Ένωση διασφαλίζονται πραγματικός ανταγωνισμός, διαφάνεια και ισότιμη μεταχείριση. Εφόσον δικαιολογείται, οι επιδοτήσεις της Ένωσης δύνανται να παρέχονται με συγκεκριμένες μορφές, περιλαμβανομένων συμβάσεων-πλαισίων εταιρικής σχέσης ή επιχειρησιακών συγχρηματοδοτήσεων ή επιδοτήσεων ενεργειών. Οι επιδοτήσεις της λειτουργίας φορέων που επιδιώκουν στόχους γενικού ευρωπαϊκού συμφέροντος δεν υπόκεινται στις διατάξεις του δημοσιονομικού κανονισμού περί σταδιακής μείωσης. Για τις επιδοτήσεις, το μέγιστο ποσοστό συγχρηματοδότησης αποφασίζεται σύμφωνα με τη διαδικασία της διαχειριστικής επιτροπής στην οποία παραπέμπει το άρθρο 16 παράγραφος 4.
3. Η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση σχετικά με την παροχή κονδυλίων της Ένωσης σε κάθε μία από τις δραστηριότητες που καθορίζονται με το άρθρο 3 παράγραφος 1 και σχετικά με τη διαδικασία αξιολόγησης και τα αποτελέσματα των προσφορών προμηθειών και των συμβάσεων που συνάπτονται βάσει του παρόντος άρθρου, μετά την ανάθεση των συμβάσεων.
Άρθρο 7
Συμμετοχή τρίτων χωρών
Οι εξής χώρες δύνανται να συμμετέχουν στις επιχειρησιακές ενέργειες που σημειώνονται στο άρθρο 3:
1)
χώρες της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών (ΕΖΕΣ) που είναι συμβαλλόμενα μέρη της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στη συμφωνία για τον ΕΟΧ·
2)
οι υποψήφιες χώρες, καθώς και δυνητικά υποψήφιες χώρες που περιλαμβάνονται στη διαδικασία σταθεροποίησης και σύνδεσης σύμφωνα με τις συμφωνίες-πλαίσια ή το πρωτόκολλο συμφωνίας σύνδεσης, με βάση τις γενικές αρχές για τη συμμετοχή των χωρών αυτών σε προγράμματα της Ένωσης που έχουν συναφθεί με τις εν λόγω χώρες·
3)
η Ελβετική Συνομοσπονδία, άλλες τρίτες χώρες μη περιλαμβανόμενες στα σημεία 1) και 2) και διεθνείς οργανισμοί, σύμφωνα με συμφωνίες που συνάπτει η Ένωση με τις εν λόγω τρίτες χώρες ή τους διεθνείς αυτούς οργανισμούς σύμφωνα με το άρθρο 218 ΣΛΕΕ, με τις οποίες καθορίζονται οι προϋποθέσεις και οι αναλυτικοί κανόνες για τη συμμετοχή τους.
Άρθρο 8
Χρηματοδότηση
1. Το χρηματοδοτικό κονδύλιο που διατίθεται για τις επιχειρησιακές ενέργειες που σημειώνονται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 ανέρχεται σε 107 εκατομμύρια EUR.
2. Οι πιστώσεις εγκρίνονται σε ετήσια βάση από την αρχή προϋπολογισμού εντός των ορίων που προβλέπονται στο ΠΔΠ.
3. Τρίτες χώρες ή διεθνείς οργανισμοί δύνανται επίσης να προσφέρουν συμπληρωματική χρηματοδότηση για το πρόγραμμα GMES.
Η συμπληρωματική χρηματοδότηση στην οποία αναφέρεται το πρώτο εδάφιο αντιμετωπίζεται ως έσοδο για ειδικό προορισμό, σύμφωνα με το άρθρο 18 του δημοσιονομικού κανονισμού.
Άρθρο 9
Πολιτική δεδομένων και πληροφοριών του GMES
1. Η πολιτική δεδομένων και πληροφοριών σχετικά με ενέργειες που χρηματοδοτούνται βάσει του προγράμματος GMES έχει τους εξής στόχους:
α)
προαγωγή της χρήσης και από κοινού εκμετάλλευσης των πληροφοριών και στοιχείων του GMES·
β)
πλήρη και ελεύθερη πρόσβαση σε πληροφόρηση παραγόμενη από υπηρεσίες GMES και στοιχεία συλλεγόμενα μέσω της υποδομής του GMES, με την επιφύλαξη των σχετικών διεθνών συμφωνιών, των περιορισμών ασφαλείας και των όρων αδειοδότησης, συμπεριλαμβανομένης της καταχώρισης και αποδοχής των αδειών χρήσης·
γ)
ενδυνάμωση των αγορών γεωσκόπησης στην Ευρώπη, ιδίως του κατάντην τομέα, με σκοπό να καταστεί δυνατή η ανάπτυξη και η δημιουργία θέσεων εργασίας·
δ)
συμβολή στη βιωσιμότητα και στη συνέχεια της διάθεσης δεδομένων και πληροφοριών του GMES·
ε)
υποστήριξη των ευρωπαϊκών κοινοτήτων έρευνας, τεχνολογίας και καινοτομίας.
2. Για το σκοπό παροχής πλαισίου που να διασφαλίζει την επίτευξη του στόχου της πολιτικής για την πληροφόρηση και τα δεδομένα του GMES κατά το στοιχείο β) της παραγράφου 1, διασφαλίζοντας παράλληλα την αναγκαία προστασία της πληροφόρησης που παράγεται από τις υπηρεσίες του GMES και των στοιχείων που συλλέγονται μέσω της σχετικής υποδομής του GMES, η Επιτροπή μπορεί να εκδώσει, με κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 10 και με την επιφύλαξη των διατάξεων των άρθρων 11 και 12, τα εξής μέτρα, λαμβάνοντας υπόψη τις πολιτικές για τα δεδομένα και την πληροφόρηση των παρόχων δεδομένων που χρειάζονται για το GMES και με την επιφύλαξη των εθνικών κανόνων και διαδικασιών που εφαρμόζονται στις διαστημικές και τις επιτόπιες υποδομές υπό εθνικό έλεγχο:
α)
μέτρα για τη θέσπιση των όρων καταχώρισης και αδειοδότησης των χρηστών του GMES·
β)
μέτρα καθορισμού των κριτηρίων περιορισμού της πρόσβασης στην παραγόμενη πληροφόρηση από τις υπηρεσίες GMES και στα συλλεγόμενα δεδομένα μέσω της σχετικής υποδομής του GMES.
Άρθρο 10
Άσκηση της εξουσιοδότησης
1. Οι αρμοδιότητες για την έκδοση των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων στις οποίες αναφέρεται το άρθρο 9 παράγραφος 2, ανατίθενται στην Επιτροπή έως τις 31 Δεκεμβρίου 2013.
2. Η Επιτροπή, μόλις εκδώσει κατ’ εξουσιοδότηση πράξη, την κοινοποιεί ταυτοχρόνως στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.
3. Οι αρμοδιότητες για την έκδοση κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων ανατίθενται στην Επιτροπή υπό τις προϋποθέσεις των άρθρων 11 και 12.
Άρθρο 11
Ανάκληση της εξουσιοδότησης
1. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο μπορούν ανά πάσα στιγμή να ανακαλέσουν την εξουσιοδότηση που προβλέπει το άρθρο 9 παράγραφος 2.
2. Το θεσμικό όργανο που έχει κινήσει εσωτερική διαδικασία για να αποφασιστεί εάν θα ανακληθεί η ανάθεση αρμοδιότητας επιδιώκει να ενημερώσει το άλλο θεσμικό όργανο και την Επιτροπή εντός εύλογου χρονικού διαστήματος πριν από τη λήψη της τελικής απόφασης, αναφέροντας την ανατεθείσα αρμοδιότητα που θα μπορούσε να ανακληθεί, καθώς και τους πιθανούς λόγους της ανάκλησης.
3. Η απόφαση ανάκλησης περατώνει την εξουσιοδότηση που προσδιορίζεται στην εν λόγω απόφαση. Παράγει αποτελέσματα αμέσως ή σε μεταγενέστερη ημερομηνία που καθορίζεται με αυτήν. Δεν επηρεάζει την ισχύ των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων που ισχύουν ήδη. Δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Άρθρο 12
Αντιρρήσεις σε κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις
1. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο δύνανται να διατυπώσουν αντίρρηση σε κατ’ εξουσιοδότηση πράξη εντός δύο μηνών από την ημερομηνία κοινοποίησης.
Με πρωτοβουλία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή του Συμβουλίου, η προθεσμία αυτή παρατείνεται κατά δύο μήνες.
2. Εάν, κατά τη λήξη της εν λόγω προθεσμίας, ούτε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ούτε το Συμβούλιο έχουν αντιταχθεί στην κατ’ εξουσιοδότηση πράξη, η κατ’ εξουσιοδότηση πράξη δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αρχίζει να ισχύει από την ημερομηνία που ορίζεται σ’ αυτήν.
Η κατ’ εξουσιοδότηση πράξη μπορεί να δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και να τεθεί σε ισχύ πριν από τη λήξη της εν λόγω προθεσμίας, εάν και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενημερώσουν την Επιτροπή για την πρόθεσή τους να μην εγείρουν αντιρρήσεις.
3. Εάν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο εκφράσουν αντιρρήσεις σε κατ’ εξουσιοδότηση πράξη, αυτή δεν τίθεται σε ισχύ. Το θεσμικό όργανο που εκφράζει αντιρρήσεις σε κατ’ εξουσιοδότηση πράξη εκθέτει τους σχετικούς λόγους.
Άρθρο 13
Εκτελεστικά μέτρα σχετικά με την πολιτική για τα δεδομένα και την πληροφόρηση και σχετικά με τη διακυβέρνηση της ασφάλειας των συνιστωσών και της πληροφόρησης του προγράμματος GMES
1. Με βάση τα κριτήρια του άρθρου 9 παράγραφος 2 στοιχείο β), η Επιτροπή εκδίδει συγκεκριμένα μέτρα σύμφωνα με την κανονιστική διαδικασία στην οποία παραπέμπει το άρθρο 16 παράγραφος 3, σχετικά με τον περιορισμό στην πρόσβαση στην πληροφόρηση που παράγεται από υπηρεσίες GMES και στα δεδομένα που συλλέγονται μέσω της σχετικής υποδομής του GMES.
2. Η Επιτροπή εξασφαλίζει τον γενικό συντονισμό όσον αφορά την ασφάλεια των σκελών και των υπηρεσιών του GMES, λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη για εποπτεία και ενσωμάτωση των απαιτήσεων ασφάλειας όλων των στοιχείων του, με την επιφύλαξη των εθνικών κανόνων και διαδικασιών που εφαρμόζονται στις διαστημικές και στις επιτόπιες υποδομές υπό εθνικό έλεγχο. Ειδικότερα, η Επιτροπή εκδίδει μέτρα, σύμφωνα με την κανονιστική διαδικασία στην οποία παραπέμπει το άρθρο 16 παράγραφος 3, τα οποία καθορίζουν τεχνικές απαιτήσεις προκειμένου να εξασφαλιστεί ο έλεγχος και η ακεραιότητα του συστήματος εντός του ειδικού προγράμματος του διαστημικού σκέλους του GMES και να ελέγχεται η πρόσβαση προς και ο χειρισμός των τεχνολογιών, οι οποίες παρέχουν ασφάλεια στο ειδικό πρόγραμμα του διαστημικού σκέλους του GMES.
Άρθρο 14
Παρακολούθηση και αξιολόγηση
1. Η Επιτροπή παρακολουθεί και αξιολογεί την υλοποίηση των επιχειρησιακών ενεργειών που σημειώνονται στο άρθρο 3 παράγραφος 1.
2. Η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο, στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών ενδιάμεση έκθεση αξιολόγησης μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2012 και τελική εκ των υστέρων έκθεση αξιολόγησης έως τις 31 Δεκεμβρίου 2015.
Άρθρο 15
Μέτρα εφαρμογής
1. Η Επιτροπή εγκρίνει το ετήσιο πρόγραμμα εργασίας δυνάμει του άρθρου 110 του δημοσιονομικού κανονισμού και τα άρθρα 90 και 166 του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2342/2002 της Επιτροπής, της 23ης Δεκεμβρίου 2002, για τη θέσπιση των κανόνων εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου, για τη θέσπιση του Δημοσιονομικού Κανονισμού που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (15) σύμφωνα με τη διαδικασία διαχείρισης στην οποία παραπέμπει το άρθρο 16 παράγραφος 4 του παρόντος κανονισμού.
2. Η διάθεση χρηματοδότησης για το πρόγραμμα GMES δύναται επίσης να καλύπτει δαπάνες σχετιζόμενες με δραστηριότητες προπαρασκευής, παρακολούθησης, ελέγχου, λογιστικού ελέγχου και αξιολόγησης που απαιτούνται άμεσα για τη διαχείριση του προγράμματος GMES και την επίτευξη των στόχων του και ειδικότερα μελέτες, συνεδριάσεις, ενέργειες πληροφόρησης και δημοσίευσης, μαζί με κάθε είδους λοιπές δαπάνες τεχνικής και διοικητικής συνδρομής που θα μπορούσαν να προκύψουν για την Επιτροπή σχετικά με τη διαχείριση του προγράμματος GMES.
Άρθρο 16
Επιτροπή GMES
1. Η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή καλούμενη «επιτροπή GMES».
2. Η επιτροπή GMES μπορεί να συνεδριάζει με συγκεκριμένες συνθέσεις για την αντιμετώπιση συγκεκριμένων ζητημάτων, κυρίως όσων σχετίζονται με την ασφάλεια («συμβούλιο ασφαλείας»).
3. Όταν γίνεται μνεία της παρούσας παραγράφου, εφαρμόζονται τα άρθρα 5 και 7 της απόφασης 1999/468/ΕΚ, λαμβανομένων υπόψη των διατάξεων του άρθρου 8 αυτής.
Η προθεσμία του άρθρου 5 παράγραφος 6 της απόφασης 1999/468/ΕΚ ορίζεται δίμηνη.
4. Όταν γίνεται μνεία της παρούσας παραγράφου, εφαρμόζονται τα άρθρα 4 και 7 της απόφασης 1999/468/ΕΚ, λαμβανομένων υπόψη των διατάξεων του άρθρου 8 αυτής.
Η προθεσμία του άρθρου 4 παράγραφος 3 της απόφασης 1999/468/ΕΚ ορίζεται δίμηνη.
5. Όταν γίνεται μνεία της παρούσας παραγράφου, εφαρμόζονται τα άρθρα 3 και 7 της απόφασης 1999/468/ΕΚ, λαμβανομένων υπόψη των διατάξεων του άρθρου 8 αυτής.
Άρθρο 17
Φόρουμ χρηστών GMES
1. Με τον παρόντα κανονισμό δημιουργείται το φόρουμ χρηστών ως ειδικό όργανο. Συμβουλεύει την Επιτροπή όσον αφορά τον καθορισμό και την επικύρωση απαιτήσεων των χρηστών και όσον αφορά το συντονισμό του προγράμματος GMES με τους χρήστες του δημόσιου τομέα.
2. Η προεδρία του φόρουμ χρηστών ασκείται από την Επιτροπή. Απαρτίζεται από χρήστες GMES του δημόσιου τομέα διοριζόμενους από τα κράτη μέλη.
3. Η γραμματειακή υποστήριξη του φόρουμ χρηστών παρέχεται από την Επιτροπή.
4. Το φόρουμ χρηστών εγκρίνει τον εσωτερικό κανονισμό του.
5. Η επιτροπή GMES τηρείται πλήρως ενήμερη σχετικά με τις συμβουλές του φόρουμ χρηστών για την υλοποίηση του προγράμματος GMES.
Άρθρο 18
Προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης
1. Η Επιτροπή εξασφαλίζει ότι, κατά την υλοποίηση δράσεων που χρηματοδοτούνται δυνάμει του παρόντος κανονισμού, τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης προστατεύονται με την εφαρμογή προληπτικών μέτρων κατά της απάτης, της διαφθοράς και κάθε άλλης παράνομης δραστηριότητας, μέσω της διενέργειας αποτελεσματικών ελέγχων και με την είσπραξη αδικαιολογήτως καταβληθέντων ποσών και, σε περίπτωση που διαπιστωθούν παρατυπίες, με την επιβολή αποτελεσματικών, αναλογικών και αποτρεπτικών ποινών, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2988/95, τον κανονισμό (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 και τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1073/1999.
2. Για τις δράσεις της Ένωσης που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού, η έννοια της παρατυπίας που αναφέρεται στο άρθρο 1 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2988/95 σημαίνει κάθε παράβαση διάταξης του ενωσιακού δικαίου ή κάθε παράβαση συμβατικής υποχρέωσης που προκύπτει από πράξη ή παράλειψη ενός οικονομικού φορέα, με πραγματικό ή ενδεχόμενο αποτέλεσμα να ζημιωθεί ο γενικός προϋπολογισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης λόγω αδικαιολόγητης δαπάνης.
3. Συμφωνίες που απορρέουν από τον παρόντα κανονισμό, συμπεριλαμβανομένων συμφωνιών που συνάπτονται με συμμετέχουσες τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς, προβλέπουν την εποπτεία και τον οικονομικό έλεγχο από μέρους της Επιτροπής ή οιουδήποτε εκπροσώπου που θα εξουσιοδοτηθεί από αυτήν και λογιστικούς ελέγχους από το Ελεγκτικό Συνέδριο, εφόσον χρειαστεί και επιτόπιους ελέγχους.
Άρθρο 19
Έναρξη ισχύος
Ο παρών κανονισμός τίθεται σε ισχύ την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Στρασβούργο, 22 Σεπτεμβρίου 2010.