РЕШЕНИЕ НА КОМИСИЯТА
от 9 март 2012 година
относно Държавна помощ SA.12522 (C 37/08) - Франция - Прилагане на решение „Sernam 2“
(нотифицирано под номер C(2012) 1616)
(Само текстът на френски език е автентичен.)
(текст от значение за ЕИП)
(2012/398/ЕС)
ЕВРОПЕЙСКАТА КОМИСИЯ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз (ДФЕС), и по-специално член 108, параграф 2, алинея първа (1);
като взе предвид Споразумението за Европейското икономическо пространство, и по-специално член 62 от него, параграф 1, буква а);
след като покани заинтересованите страни да представят техните коментари относно посочените членове (2);
като има предвид, че:
1. ПРОЦЕДУРА
1.1. ОБЩ КОНТЕКСТ НА ПРОЦЕДУРАТА
(1)
На 23 май 2001 г. Комисията е одобрила помощ за преструктурирането на КД „Sernam“ (командитно дружество), което е „Sernam SA“ през декември 2001 г. („решение Sernam 1“) (3).
(2)
На 20 октомври 2004 г. Комисията е приела окончателно решение, с което потвърждава, че одобрената помощ с решение „Sernam 1“ на стойност 503 млн. EUR съответства на вътрешния пазар при определени условия („решение Sernam 2“) (4). Това решение се отнася също така за наличието на допълнителна помощ в размер на 41 млн. EUR, която е несъвместима с вътрешния пазар и Франция следва да възстанови.
(3)
С писмо от 24 юни 2005 г., първо трето лице („първи жалбоподател“) се жалва от неправилното прилагане на решението „Sernam 2“ (5).
(4)
На 22 февруари 2006 г. първият жалбоподател предяви иск за неправомерно бездействие срещу Комисията поради това, че навремето не е предприела действия относно неговата жалба.
(5)
С писмо от 10 април 2006 г. второ заинтересовано лице, дружеството „Mory Group“ („втори жалбоподател“) също така е внесло жалба до Комисията (6).
(6)
Двамата жалбоподатели оценяват по същество, че решението „Sernam 2“ е неправомерно приложено, и са поискали от Комисията да образува нова формална процедура за преглед относно прилагането от Франция на решението „Sernam 2“.
(7)
С писмо от 16 юли 2008 г. Комисията е информирала Франция за решението да открие процедурата, предвидена в член 108, параграф 2 от ДФЕС по отношение на прилагането от Франция на решението „Sernam 2“„решение за откриване“). Комисията по-специално е изразила своите опасения относно съвместимостта на решението „Sernam 2“ с избраните методи от Франция, според нея, за прилагане на това решение и възможността тези методи да предложат нови държавни помощи.
(8)
Решението на Комисията да открие процедурата е публикувано в Официален вестник на Европейския съюз (7). Доводите на двамата жалбоподатели са обобщени в съображение 16. Със същото решение Комисията е поканила заинтересованите лица да представят техните коментари относно прилагането от Франция на решението „Sernam 2“.
(9)
На 8 октомври 2008 г. френските органи са представили своите коментари относно решението за откриване на процедура.
(10)
Комисията е получила коментарите в тази връзка от част от заинтересованите страни. Първият жалбоподател е предоставил своите коментари на 13 ноември 2008 година. Националното железопътно дружество („SNCF“) е съобщило коментарите си на 6 февруари 2009 г. Инвестиционният фонд „Butler Capital Partners“ („BCP“) е представил коментарите си на 9 февруари 2009 г. Комисията е изпратила получените коментари на Франция на 25 март 2009 г. като ѝ дава възможност да ги коментира и е получила коментарите на френските органи относно коментарите на първия жалбоподател на 7 май 2009 г.
(11)
На 15 март 2011 г. вторият жалбоподател е заставил Комисията да пусне в действие „следствените действия“ с оглед проверка на условията за прилагане на решението „Sernam 2“. Комисията е отговорила на 18 май 2011 г. като е посочила предприетите следствени действия от приемането на решението за откриване на процедура.
(12)
На 25 ноември 2009 г. и на 29 ноември 2011 г. Комисията е отправила искания за предоставяне на информация от френските органи. Отговорите са получени съответно на 15 януари 2010 г. и на 25 януари 2012 г.
1.2. НАЦИОНАЛЕН КОНТЕКСТ НА ПРОЦЕДУРАТА
(13)
На 3 януари 2007 г. дружеството „Mory group“ е отправило искане до френските органи за издаването на две дебитни нареждания: 1) едното срещу „Sernam SA“ по отношение на помощта в размер на 4 млн. EUR, обявена за несъвместима с общия пазар чрез решението „Sernam 2“ и което, според него, не би било предмет на ефективно възстановяване от Франция и 2) другото срещу ползвателя (необозначен) на помощи за преструктурирането на „Sernam SA“, привидно отпуснати от Франция с цел функциониране на прехвърлянето на активи на „Sernam SA“ (относно подробностите на тази операция, вж. раздел 2.4 от настоящото решение).
(14)
Министърът на икономиката, финансите и промишлеността е отхвърлил молбите на втория жалбоподател с писмо. Решението за отхвърляне е било предмет на обжалване за превишаване на правомощие от дружеството „Mory group“ пред административния съд на Париж. Доколкото е известно на Комисията, този съдебен спор продължава да се разглежда.
(15)
Освен това е започнато производство по несъстоятелност на 31 януари 2012 г. по отношение на дружеството „Sernam Xpress“ („Sernam Xpress“). „Sernam Xpress“ е дружество, което е получило нефинансовите активи и пасиви на „Sernam SA“ по време на операцията по прехвърляне на активите на „Sernam SA“ (във връзка с подробностите по тази операция, вж. раздел 2.4). Търговският съд на Нантер е постановил период на наблюдение в рамките на шест месеца и е насрочил ново заседание на 27 март 2012 г.
2. ОПИСАНИЕ
2.1. ПРЕДПРИЯТИЕТО „SERNAM“
(16)
От създаването си през 1970 г. от SNCF като вътрешна услуга, дейностите на предприятието „Sernam“ представляват куриерски дейности и дейности по експресен транспорт на колетни пратки и палети (8).
(17)
На 1 февруари 2000 г. всички дейности на „Sernam“ са предоставени на клон и по този начин е създадено КД „Sernam“ (командитно дружество). КД „Sernam“ е превърнато в акционерно дружество („Sernam SA“) на 21 декември 2001 г. През 2005 г. „Sernam SA“ е наброявало 10 оперативни клона, както и дружество за пътни доставки, дружеството „Sernam Transport Route“.
(18)
На 17 октомври 2005 година, „Sernam Xpress“ е получил нефинансовите активи и пасиви на „Sernam SA“ по случай на прехвърлянето на дейностите на „Sernam SA“ на „Financière Sernam“ (за подробностите по тази операция, вж. раздел 2.4). Тогава „Financière Sernam“ е притежавало 100 % от „Sernam Xpress“.
(19)
През 2006 г. „BCP“ е влязло с дялово участие в размер на 51,8 % от капитала на „Sernam Xpress“. В същото време „Sernam Xpress“ е придобило дружеството „Coulonge“, транспортно предприятие, установено в Лимож.
(20)
През 2011 г. дружествата „Financière Sernam“ и „Sernam Xpress“ са задължени да възстановят собствения си капитал преди края на отчетната година. Тъй като BCP не е внесло необходимия капитал, се е преминало към две операции.
(21)
Първо, през май 2011 г. „Sernam Xpress“ е внесло марката „Sernam“ в опреативния клон на дружеството „Sernam Services“ (този влог е оценен на 15 млн. EUR).
(22)
Второ, на 30 юни 2011 г., дружеството „Sernam Xpress“ е разпуснато и дружеството „Financière Sernam“, единствен акционер, придобива наследството на „Sernam Xpress“ (операция, наречена „универсално прехвърляне на наследство“).
(23)
Съответно групата „Sernam“ днес е съставена от „Financière Sernam“ и клоновете на бившето „Sernam Xpress“, които са вече споменатто „Sernam Services“ и дружеството „Aster“(„Aster“). „Aster“ е бившето дружество „Sernam Transport Route“. „Sernam Xpress“ е продало този клон през 2005 г. и е предоставило гаранция относно оборота на купувача. През март 2008 г. „Sernam Xpress“ е купило отново дружеството, което междувременно е променило наименованието си на „Aster“. Към момента на повторната покупка „Sernam Xpress“ е внесло 5 млн. EUR в текуща сметка на „ASTER“. Тази сума в текущата сметка е оставена на „ASTER“ по време на съвет, проведен през юли. През декември 2011 г. дружеството „Financière Sernam“, което междувременно е придобило „Sernam Xpress“ (вж. съображение 22), рекапитализира дружеството „ASTER“ като му вписва в текуща сметка сумата от 5 599 998 EUR.
(24)
Поради продължаващото влошаване на финансовото положение на групата „Sernam“ на 31 януари 2011 г. е открита процедура по несъстоятелност по отношение на дружествата „Financière Sernam“ и „Sernam Services“. На 3 февруари 2011 г. клонът „Aster“ е обявен в ликвидация с временно продължаване на дейността. Търговският съд на Нантер е постановил период на наблюдение в рамките на шест месеца и е насрочил ново заседание на 27 март 2012 г.
2.2. РЕШЕНИЕ „SERNAM 1“ ОТ 23 МАЙ 2001 Г.
(25)
В решението „Sernam 1“ Комисията е разрешила помощ в размер на 503 млн. EUR като помощ за преструктуриране на „SCS Sernam“. Тази помощ е разрешена по-специално въз основа на ангажимента на Франция да продаде предприятието. В действителност 60 % от капитала на „SCS Sernam“ е трябвало да бъде изкупен от дружеството „Géodis“ АД (9), дружество за транспорт и логистика от общ характер, чиито акции се продават на Парижката фондова борса. Така „Géodis“ АД е трябвало да бъде изцяло и неограничено отговорно за задълженията на „SCS Sername“ (10) и да покрие допълнителните разходи за преструктуриране на стойност 67 млн. 60 EUR. „SCS Sernam“ от своя страна се е ангажирало да намали броя на експлоатационните площадки от 107 на 72 в рамките на периода от 1999 г. до 2004 г., да намали своя оборот с 18 %, да намали своя персонал и да извърши преструктуриране с посочения по-горе бюджет в определения срок, т.е. преди началото на 2004 г.
2.3. РЕШЕНИЕ „SERNAM 2“ ОТ 20 ОКТОМВРИ 2004 Г.
(26)
В своето решение „Sernam 2“ Комисията е констатирала, че разрешената помощ в размер на 503 млн. EUR по силата на решението „Sernam 1“ е платена при различни условия от предвидените с решението „Sernam 1“, по-специално поради възстановяването от „Géodis“ на 15 % (вместо предвидените 60 %) от частите на „SCS Sernam“. Освен това „Géodis“ се е отказал да допринесе лично за разходите за преструктуриране на предприятието в размер на 67 млн. EUR.
(27)
По отношение на тези елементи Комисията е наложила условия за разрешението за предоставяне на помощи в размер на 503 млн. EUR за преструктурирането на „Sernam SA“. Член 3 от решението „Sernam 2“, който съдържа тези условия, гласи следното:
„Член 3
1. Без да се накърняват разпоредбите на параграф 2 е необходимо да бъдат спазени следните условия:
а)
„Sernam“ ще може да упражнява единствено дейност по експедиране на пратки по релсов път съгласно замисъла „Тrain bloc express“ (TBE). В тази връзка, Френската национална железопътна компания гарантира, че за развитието на товарния железопътен превоз (TBE) всеки друг оператор, който подаде искане, ще се ползва със същите условия, които са предложени на „Sernam“.
б)
От своя страна, „Sernam“ ще трябва в продължение на следващите две години, считано от датата на съобщаване на настоящото решение, да замени изцяло собствените си средства и услуги за пътен превоз със средства и услуги за пътен превоз на едно или повече икономически и юридически независими от Френската национална железопътна компания (SNCF) дружества, подбрани въз основа на открита, прозрачна и недискриминационна процедура.
Под начини и услуги за пътен превоз на „Sernam“ се разбират всички пътнотранспортни средства, т.е. колите за пътен превоз на дружество „Sernam“, които то напълно притежава или е взело (под наем или на лизинг).
Дружествата, които ще поемат пътните операции на „Sernam“, ще трябва да осигурят със собствени средства целия комплект пътнотранспортни услуги.
2. В случай че „Sernam“ продаде наведнъж всичките си активи до 30 юни 2005 г. на пазарна цена, на юридически независимо от Френската национална железопътна компания дружество и въз основа на открита, прозрачна и недискриминационна процедура, условията по параграф 1 не се прилагат.“
(28)
В решението „Sernam 2“ Комисията е разкрила също така, че френските органи са предоставили допълнителна помощ на „Sernam“ в размер на 41 млн. EUR. Тя е счела тази помощ за несъвместима с вътрешния пазар и е постановила възстановяването ѝ от Франция.
2.4. ПРЕХВЪРЛЯНЕ НА ДЕЙНОСТИТЕ НА „SERNAM SA“ КЪМ „FINANCIÈRE SERNAM“
(29)
С оглед изпълнението на решението „Sernam 2“, Франция твърди, че е спазила условието, предвидено в член 3, параграф 2. Тя обяснява, че Френската национална железопътна компания е поканила в съобщение за пресата (11), всяка заинтересована страна да се свърже с банка „ABN AMRO“. Тридесет и четири промишлени, финансови групи или консорциуми са били поканени настойчиво да разгледат досието. Писмата за покана за първа обиколка, изпратени от „ABN AMRO“ на страните, които са привлечени от досието, съдържат покана за участие за придобиване на всички активи (в писмото на английски език, използваният термин е „assets“) на „Sernam SA“.
(30)
Според френските власти, икономическото положение на „Sernam“ не е позволило получаването на предложения за положителна валоризация. Всички представени оферти в рамките на тази процедура биха имали за заключение силно отрицателна стойност:
-
[кандидат 1] (предварителна оферта): -120 млн. EUR;
-
[кандидат 2] (предварителна оферта): -90,4 млн. EUR;
-
[кандидат 3] (предварителна оферта): -90,4 млн. EUR;
-
[кандидат 4] (оферта на втори тур): -65,2 млн. EUR;
-
[кандидат 5] (оферта на втори тур): -56,4 млн. EUR.
(31)
При липсата на твърда оферта, екипът на ръководството на „Sernam SA“, чрез дружество, което предстои да се създаде и наречено най-напред „Bidсо“, след което „Financière Sernam“, прави оферта за възстановяване.
2.4.1. Дата на влизане в сила на операциите по прехвърляне на дейностите на „Sernam“ на „Financière Sernam“
(32)
Настоящата оферта е изпратена до Френската национална железопътна компания на 30 юни 2005 г. и на същия ден е приета по принцип от Генералната дирекция на Френската национална железопътна компания. Междувременно формалното заключение на меморандума за разбирателство между всички заинтересовани страни се нуждае от формалности. Меморандумът за разбирателство между Френската национална железопътна компания, „Sernam SA“, „Sernam Xpress“ (един от 10-те клона, 100 % притежавани от „Sernam SA“, създаден през 2002 г.) и управителите на бъдещото дружество „Financière Sernam“, е подписан на 21 юли 2005 г. (наричан по-долу „меморандум за разбирателство от 25 юли 2005 г.“). „Financière Sernam“ е регистрирано в търговския регистър на 14 октомври 2005 г. Различните операции по прехвърляне на дейностите на „Sernam“ на „Financière Sernam“, посочени по-подробно в следващите съображения, са извършени на 17 октомври 2005 г.
2.4.2. Различните операции по прехвърляне на дейностите на „Sernam“ на „Financière Sernam“
(33)
Френските органи са посочили, че прехвърлянето на дейностите на „Sernam“ на „Financière Sernam“ се е осъществило на четири етапа:
а)
Френската национална железопътна компания е рекапитализирала своя клон „Sernam SA“ на 100 % в размер на 57 млн. EUR;
б)
„Sernam SA“ е дало влог на своя клон „Sernam Xpress“, притежаван на 100 %, разпределен по всички елементи на активи, включително рекапитализиране в размер на 57 млн. EUR, посочено в буква а), и на пасиви на „Sernam“, единствено с изключение на пасивите, наречени „финансови“ (заем за участие, договорен от дружеството „Sernam SA“ при групата на Френската национална железопътна компания (SNCF), пасив за изпълнението на договора „IBM - GPS“;), на стойност 38,5 млн. EUR. (12) В противовес на този влог, „Sernam SA“ е получил част от „Sernam Xpress“ на номинална стойност от 100 EUR.
в)
След това „Sernam Xpress“ е преминал към увеличение на капитала с 2 млн. EUR, което е било изцяло поето от Френската национална железопътна компания; вследствие на тази операция, Френската национална железопътна компания притежава мажоритарен дял от „Sernam Xpress“.
г)
„Sernam SA“ и Френската национална железопътна компания са преотстъпили на „Financière Sernam“ срещу 2 млн. EUR всички свои дялове, притежавани в „Sernam Xpress“, които представляват целия капитал на „Sernam Xpress“.
(34)
На 15 декември 2005 г.„Sernam SA“ е обявено в ликвидация по съдебен ред. В пасивите на тази ликвидация са отбелязани 41 млн. EUR, които следва да се възстановят на Френската национална железопътна компания по силата на решението „Sernam 2“. (13)
(35)
Операциите са представени в следната таблица:
(36)
Меморандумът за разбирателство от 21 юли 2005 г. предвижда, освен рекапитализирането от Френската национална железопътна компания, съответно на „Sernam SA“ на стойност 57 млн. EUR и на „Sernam Xpress“ на стойност 2 млн. EUR, гаранциите, предоставени от Френската национална железопътна компания на „Financière Sernam“ (описани подробно в съображения 72 до 85 на решението за откриване на процедура) и уговорка в случай на отрицателно решение на Комисията в рамките на пет години след сключването на меморандума за разбирателство (посочен подробно в съображение 117 от решението за откриване на порцедура).
2.5. ПРИЧИНИ, КОИТО СА ДОВЕЛИ ДО ОТКРИВАНЕТО НА ПРОЦЕДУРА
(37)
В решението от 16 юли 2008 г. Комисията е изразила желание да провери дали Франция е спазила добре, както твърди, член 3, параграф 2 от решението „Sernam 2“ и дали процедурата за възстановяване на несъвместимата помощ от 41 млн. EUR, избрана от Франция, а именно вписването в държавния дълг на фалита на „Sernam SA“, би позволило премахването на нарушаването на конкуренцията, предизвикано от тази помощ. Освен това Комисията е пожелала да провери дали операцията по прехвърлянето на активи на „Sernam SA“ не е отстъпила място на нови държавни помощи, несъвместими с вътрешния пазар.
2.6. КОМЕНТАРИ НА ЗАИНТЕРЕСОВАНИТЕ СТРАНИ
2.6.1. Коментари на жалбоподателите
(38)
На първо време първият жалбоподател счита, че условията, поставени с решението „Sernam 2“ за продажбата на активи на „Sernam 2“, не са спазени.
(39)
Най-напред, срокът, наложен с решението „Sernam 2“, който е 30 юни 2005 г., за изпълнение на прехвърлянето, не е бил спазен, тъй като операциите по прехвърляне са били одобрени на 17 октомври 2005 г. и прекратяването на действията е трябвало да се случи на същия ден.
(40)
Ставайки въпрос след това за цената на прехвърлянето, първият жалбоподател счита, че тя е била определена единствено чрез позоваване на офертата, направена от „Financière Sernam“. Тази оферта сама по себе си е могла да бъде незаконна, тъй като се е подразбирало предоставянето на нови помощи, по-специално рекапитализирането на „Sernam SA“. Накрая първият жалбоподател подчертава, че „Sernam Xpress“ не е бил независимо дружество на „Sernam SA“, както Комисията посочва в своето решение за откриване на процедура.
(41)
От друга страна, операциите за прехвърляне биха представлявали в действителност сделки с акции, т.е. запазване на пазара на субекта ползвател с проста промяна на собственика на субекта.
(42)
Той също така се жалва от нарушението на условието за организиране на продажба посредством прозрачна и открита процедура. Според него продажбата на „Sernam Xpress“ след двойното рекапитализиране на „Sernam SA“ и на „Sernam Xpress“, е трябвало да бъде подложенa на обществена консултация и на покана за представяне на предложения, отколкото продажбата на „Sernam SA“.
(43)
На второ място, първият жалбоподател се жалва относно извършените манипулации при оценката на прехвърлените активи и пасиви и подоценката на продадения субект.
(44)
На трето място, първият жалбоподател изброява серия от мерки, които, според него, биха създали условия за нови помощи: рекапитализирането на 57 млн.EUR, неизплащането на 41 млн. EUR незаконна помощ, оставянето на финансовите вземания на Френската национална железопътна компания от „Sernam SA“. Всички тези мерки биха били помощи, несъвместими с вътрешния пазар.
(45)
На четвърто място първият жалбоподател подчертава, че „Sernam SA“ е трябвало по-скоро да бъде ликвидирано, отколкото отстъпено. Той споделя опасенията на Комисията по отношение на вземането под внимание на някои разходи при изчислението на ликвидацията и счита, че в в нито един момент не е ясно дали действителното преструктуриране на „Sernam “ е струвало по-малко от разходите за ликвидация.
(46)
Първият жалбоподател заключава, че френските органи не само са се освободили от задължението за възстановяване на помощ от 41 млн. EUR, обявена за несъвместима, но също така са предоставили нови помощи на стойност най-малко 95 млн. EUR, към които е подходящо да се добавят различните помощи, отпуснати под формата на гаранции.
(47)
Вторият жалбоподател от своя страна не е представил коментари относно решението за откриване на процедура.
2.6.2. Коментари на заинтересованите страни, които считат, че решението „Sernam 2“ е било спазено
2.6.2.1. Коментари на Френската национална железопътна компания
(48)
Френската национална железопътна компания е спазила условието, предвидено в член 3, параграф 2 от решението „Sernam 2“. Тя твърди, че е продала наведнъж всички активи на „Sernam“ преди 30 юни 2005 г. на пазарна цена на дружество, което няма юридическа връзка, и посредством прозрачна и открита процедура.
(49)
Според Френската национална железопътна компания операциите по прехвърляне биха били неделими и едновременни. Комисията не би могла при това положение да премине към тяхното изкуствено разлагане.
(50)
Тя счита, че в случай на отрицателна цена, принципът на частния инвеститор при пазарна икономика би бил спазен, ако цената на прекратяването е по-ниска от цената на ликвидацията, което би подкрепило държавата акционер, и представя подробни коментари, за да докаже твърдението.
(51)
Накрая, тя подчертава, че задължението относно възстановяването на помощта от 41 млн. EUR е било отбелязано в пасива на ликвидацията на „Sernam SA“.
2.6.2.2. Коментари на „Butler Capital Partners“
(52)
Първо, „BCP“ прави уточнения във връзка с намесата му в капитала на „Sernam Xpress“.
(53)
Второ, „BCP“ уточнява набелязаната цел от повторната покупка на дружеството „Coulonge“.
(54)
Трето, „BCP“ оспорва, че „Sernam Xpress“ е разполагал с излишни ликвидни средства в резултат на рекапитализирането на 57 и 2 млн. EUR. „BCP“ е трябвало да налее повторно 6 млн. EUR в касата, за да достигне минималното приемливо равнище на каса, като се имат предвид финансовите загуби.
(55)
Четвърто, „BCP“ твърди, че помощта от 41 млн. EUR е била прехвърлена на „Sernam Xpress“. „BCP“ счита, че подобно положение би било предвидено единствено ако е доказано, че прехвърлянето на дейностите на „Sernam SA“ не е извършено на пазарна цена. Следователно, според „BCP“ прехвърлянето е било извършено вследствие на открита, прозрачна и недискриминационна процедура. „BCP“ припомня също така, че процесът по прехвърляне е придружен от експертиза.
(56)
Накрая, що се отнася до последствията от поемането на контрола на „Sernam“, „BCP“ прави анализ на увеличението на капитал от продажба и счита, че съгласно съдебната практика Banks (14) и SMI (15), възстановяването на хипотетична помощ не може да тежи на „Financière Sernam“ или на неговия клон „Sernam Xpress“.
2.7. КОМЕНТАРИ НА ФРАНЦИЯ
2.7.1. По отношение на спазването на решението „Sernam 2“
2.7.1.1. По отношение на спазването на срока на продажбата
(57)
Френските органи считат, че твърдата оферта за поемане на дейностите, правно обвързваща за купувача, е представена на 30 юни 2005 г. и е приета на същия ден от Френската национална железопътна компания, което е гарантирало споразумението по отношение на френското право в областта на договорите.
2.7.1.2. По отношение на продажната цена
(58)
Френските органи считат, че решението „Sernam 2“ не е забранявало продажба на отрицателна цена и че съдебната практика признава, че то може да представлява пазарна цена.
(59)
Активите са щели да бъдат продадени на отрицателната цена от 57 млн. EUR, което съответства на сумата за рекапитализиране на „Sernam SA“ от Френската национална железопътна компания. Тази цена би била по-добра от представените първоначално индикативни оферти и би представлявала единствената твърда оферта, предложена от пазара на Френската национална железопътна компания. Тя е валидирана от множество независими експерти (ABN Amro, Oddo Corporate Finance/Paul Hastings и Комисията по участия и трансфери).
(60)
Според френските органи предварителното рекапитализиране, извършвано от Френската национална железопътна компания, е само форма на изпълнение. Комисията не е могла следователно да се позове на това рекапитализиране, за да оспори пазарната стойност на активите на „Sernam“, тъй като дори наличието на пазарна цена би изключило всякаква квалификация на помощта за цялата отрицателна цена.
2.7.1.3. По отношение на продажбата на активи
(61)
В отговор на анализа на Комисията, според която прехвърлянето на дейностите на „Sernam SA“ на „Financière Sernam“ би било съставено от две последователни операции, а именно: 1) еднократно прехвърляне между членовете на група на активи на „Sernam SA“ към „Sernam Xpress“ (на този етап 100 % от клон на „Sernam SA“), след което 2) продажба на „Sernam Xpress“ на „Financière Sernam“, което съответства на сделка с акции, а не на продажба на активи, френските органи считат, че става въпрос за изкуствено и необосновано разлагане.
(62)
Първо, операциите по прехвърляне съответстват на „операция влог-прехвърляне“, извършено посредством рекапитализиране, а именно неделима операция, която е била изпълнена поради две причини: 1) френското право не позволява да се премине към продажба на активи посредством негативна цена и 2) подходящо е да се гарантира, че приобретателят няма правна връзка с Френската национална железопътна компания.
(63)
Като се има предвид трайно дефицитното икономическо положение (натрупаните загуби през последните четири финансови години, които предшестват прехвърлянето, в размер на 309,2 млн. EUR), активите на „Sernam SA“ са имали обща отрицателна стойност.
(64)
За да се съобрази със забраната за продажба на отрицателна цена във френското право и за да осигури икономическа неутралност на операцията по прехвърляне, използването на опитни лица в случай на отрицателна цена на активите за продажба се състои в това да се предвиди, че 1) цената, платена от купувача ще бъде символична, и 2) да се пусне в действие механизъм, предназначен за обезщетение на купувача (било то участие на продавача до увеличение на капитала преди преди прехвърлянето или оставяне от страна на продавача на кредитите, които той е задържал срещу преотстъпеното дружество).
(65)
Освен това с цел да се избегне всяко разглеждане на валидността на операцията от кредиторите на „Sernam SA“ или на всяка финансова година от страна на последните, които упражняват правото си на противопоставяне, е подходящо да се присъединят към всички активи необходимите пасиви за продължаване на дейността на „Sernam“. Проста продажба на активи не би позволила присъединяването на тези пасиви.
(66)
Следователно е подходящо да се премине към частичен влог на активи, подчинен на режим на разделяния, посочен в членове L.236-16 до L.236-21 от Френския търговски кодекс. В това отношение френските органи уточняват, че влогът би бил равностоен на продажба, като съдържа също така прехвърляне на собственост, като се заплаща от трети лица от дружеството бенефициент на влога.
(67)
Както по силата на член 3, параграф 2 от решението „Sernam 2“ купувачът не може да има правна връзка с Френската национална железопътна компания, така не е възможно да се осъществи влагането на всички активи заедно директно към „Financière Sernam“, тъй като в този случай, „Sernam SA“ е щял автоматично да стане акционер на „Financière Sernam“. Това би обяснило, че е имало частичен влог на активи на „Sernam Xpress“, след приключване на „Sernam Xpress“ във „Financière Sernam“.
(68)
Според френските органи частичният влог на активи на „Sernam Xpress“ не представлява в никакъв случай прехвърляне между членове на група, тъй като „Sernam Xpress“ е „фиктивно дружество“, използвано за поставяне на всички активи на „Sernam SA“ с оглед позволяване на тяхното едновременно прехвърляне от купувача - дружеството „Financière Sernam“, а не за следване на дейността на дружеството-майка. Тези активи бяха поставени и внесени на пазарната им стойност в „Sernam Xpress“ за целите на извършването на операцията. При всички положения, влогът на активи е щял да съдържа трансфер на собственост, за който „Sernam Xpress“ е щял да издаде част от 100 EUR номинална стойност. Според френските органи това действие представлява действителната стойност на внесените активи и пасиви, която е рекапитализирана на стойност 57 млн. EUR.
(69)
Френските органи са приложили към своите коментари в отговор на решението за откриване становище на професора по право Nicolas Molfessis, според който „[l]френското право […] не би позволило на Френската национална железопътна компания да отстъпи пряко всички активи на„Sernam“ на „Financière Sernam“; приложимите законови правила, които задължават Френската национална железопътна компания да пусне в действие операция по влог-прехвърляне, за да спази наложените от Комисията изисквания:
-
тъй като френското право не взема предвид самата концепция за продажба на отрицателна цена, операцията не е могла да бъде извършена на пазарна цена, както е посочено от Комисията, без предварително рекапитализиране;
-
тъй като френското право не взема предвид цифрата на прехвърляне на дълга, и тъй като подчинява прекратяването на договора на предварителното съгласие на всички страни по него, които отстъпват, съгласие, което на практика е невъзможно да се получи, необходимото прехвърляне на пасива за експлоатация вследствие на дейността е наложило употребата на техника за частичен влог на активи, за да бъде преодоляна тази пречка. Прибягването към техника за частичен влог на активи е наложило поставянето на дружество, „Sernam Xpress“, за да се спази условието за липса на правна връзка между продавача и приобретателя, наложено от Комисията.
Приложената схема от „Sernam“ трябва да бъде счетена за прехвърляне на всички активи:
-
Операцията по влог-прехвърляне, добре позната на практика, е била счетена от Касационния съд за прехвърляне на активи всеки път, когато са налице признаци за неделимост между двете операции, като последните имат за цел in fine прехвърлянето на активи;
-
Тази неделимост определено се характеризира в настоящия случай с различни споразумения, подписани между страните, които много ясно подчертават волята на страните да разглеждат различните операции като взаимозависими и които нямат друга крайна цел освен прехвърлянето от „Sernam“ на активи на „Financière Sernam“.“
(70)
Според френските органи активите на „Sernam SA“ са продадени всички на дружество, което няма правна връзка с Френската национална железопътна компания, на отрицателна пазарна цена, вследствие на преговори за прехвърляне, проведени в рамките на открито, прозрачно, безусловно и недискриминационно конкурентно възлагане, съгласно условията, посочени в член 3, параграф 2 от решението „Sernam 2“.
2.7.1.4. По отношение на откритото и прозрачно естество на процедурата за подбор
(71)
За френските органи твърдението, съгласно което изпратеното досие до потенциалните купувачи на активи на „Sernam SA“ не се е позовавало на продажбата на „Sernam Xpress“, а на продажбата на активи на „Sernam SA“, е фактически погрешно. От друга страна изискването за открита, прозрачна и недискриминационна процедура за възлагане на поръчка няма да доведе до нова процедура за възлагане на поръчка след рекапитализирането, тъй като то е пряк резултат единствено от процедурата за възлагане на поръчка и отрицателната стойност, която произтича от нея.
2.7.1.5. Относно правните очаквания
(72)
Френските органи считат, че като се предвиди изрично възможността за преминаване към прехвърляне на всички активи на „Sernam“, решението „Sernam 2“ е щяло да доведе до очаквания за ръководителя на Френската национална железопътна компания и за френските органи, основани на факта, че е разрешено да се процедира по този начин. Откриването на процедура по разглеждане на държавните помощи не признава всъщност правните очаквания, които френските органи са имали по отношение на решението „Sernam 2“, и още повече, че те са действали в пълна прозрачност с Комисията, като ѝ предоставят всички съответни обяснения относно формите на това прехвърляне.
2.7.2. По отношение на твърденията за извършени манипулации по време на валоризацията на активи и пасиви, прехвърлени от „Sernam SA“ на „Sernam Xpress“
(73)
По отношение на твърденията за манипулации, извършени по време на валоризацията, френските органи отхвърлят най-напред отстъпката от 22 млн.EUR, която е трябвало да бъде направена при валоризацията на активите. Всъщност що се отнася до операцията за частичен влог на активи, последвана от прехвърляне, приложимото отчетно законодателство изисква валоризация не на нетната отчетна стойност, както твърди първият жалбоподател, а въз основа на действителните стойности на внесените активи и пасиви. Тези стойности се оценяват в зависимост от пазарната цена или от независими експертизи. Отчетните правила в сила са били приложени също така за валоризацията на кредитите за отстрочени данъци. По отношение на оценката на портфейла от марки, тя се основава на оценка, извършена от Европейската комисия на 23 май 2001 година по време на влога на Френската национална железопътна компания към „SCS Sernam“.
(74)
Що се отнася до валоризацията на пасив, френските органи считат, че единствено необходимите пасиви за извършване на дейността на дружеството бенефециент на влога ще бъдат прехвърлени. От друга страна валоризацията на отрицателната репутация съответства единствено на отчетната транзакция на отрицателната пазарна стойност в размер на 57 млн. EUR.
2.7.3. По отношение на липсата на задължение за възстановяване на помощта в размер на 41 млн. EUR на „Sernam Xpress“
(75)
Френските органи се възползват, че различието между сделка с акции и сделка с активи, по отношение на което почива аргументацията, която Комисията е разработила в рамките на делата SMI (16) и CDA (17), не е подходящо в конкретния случай.
2.7.3.1. Относно разлагането на операция между прехвърляне в група и сделка с акции
(76)
Поради причините, посочени в съображения 61 до 70, френските органи считат, че операциите за прехвърляне на дейностите на „Sernam SA“ на „Financière Sernam“ не представляват прехвърляне в група, последвано от сделка с акции, а прехвърляне на активи на трето лице.
(77)
При условие на индивидуалност, те изтъкват, че пазарната цена на „Sernam Xpress“ непременно е взела предвид съществуването на заем от 41 млн. EUR, ако помощта е прехвърлена. При тази хипотеза, отрицателната цена е щяла да бъде 98 млн. EUR (57 + 41). Следователно „платената“ отрицателна цена, която е получена в действителност, от „Financière Sernam“ е щяла да бъде само 57 млн. EUR. От този момент продавачът е щял да реализира икономия от 41 млн. EUR, но именно той е щял да запази икономическата полза от помощта. В този контекст се позовават на решението Banks. (18)
2.7.3.2. Относно спазването на условията, посочени в решения CDA и SMI
(78)
Френските органи се възползват, че в своето Решение CDA, Съдът е отчел, че фактът, че CDA е продължил дейността на предприятия, бенефициенти на помощи, не позволява в качеството си на такъв да покаже наличието на желание за предотвратяване на въздействията от ред на възстановяване (19).
(79)
Съдът е уточнил, че не е имало желание за пердотвратяване на въздействията от ред на възстановяване в случай, когато покупна цена, съответстваща на пазарна, е заплатена от CDA за поемане на елементите на активи на дружеството LCA. (20)
(80)
Според френските органи „Sernam Xpress“, което е придобило собственост на активи и на част от пасиви на „Sernam SA“ на пазарна стойност, като тази операция не прехвърлила на „Sernam Xpress“ ефективното упражняване на предимството, породено от отпускането на помощ в размер на 41 млн. EUR. Освен това Комисията не може да прави извод от факта, че вследствие на повторната покупка на своите активи, „Sernam SA“ е останало като изпразнена „черупка“ по отношение на която не би било възможно да се получи възстановяване на помощта, обявена за несъвместима. Този довод, който вече е развит в Решението CDA, е отхвърлен от Съда (21).
(81)
Френските органи подчертават, че прехвърлянето на всички дейности на „Sernam SA“ е възможност, която е изрично предвидена от Комисията. Фактът за Френската национална железопътна компания да продаде всички активи на Sernam на пазарна цена на дружество посредством прозрачна и открита процедура, не може в никакъв случай да бъде счетен като отклонение.
(82)
Още повече, че самата Комисия е счела, че подобно предотвратяване е изключено „когато, освен че се намесва в пазарната цена, „едновременното“ предотвратяване на активите на дружеството бенефициент се оперира в рамките на безусловна и открита процедура за всички конкуренти на това дружество“ (22).
(83)
По отношение на твърдението на Комисията (23), съгласно което оперирането не само е позволило поставянето на активите на сигурно място, както разрешава Решение CDA, но също така създаване на структура, която позволява да се финансират новите инвестиции като повторното закупуване на дружеството „Сoulonge“, ако е достатъчно да се посочи, че придобиването от „Sernam Xpress“ на дружеството „Сoulonge Services“ е извършено едновременно с поемането на управлението на „Sernam Xpress“ от BCP и че дружеството „Sernam Xpress“ е могло да окаже подкрепа във връзка с поемането на управлението от BCP чрез финансова инжекция, разходвана за преминаване към придобиването.
(84)
Оттогава, противно на опасенията, които изразява Комисията, това, което френските органи определят като „трети критерий“ от Решението CDA, е също така спазено.
2.7.4. По отоншение на новите помощи за „Sernam Xpress“ и/или „Financière Sernam“
(85)
Що се отнася до съществуването на нови помощи в Меморандума за разбирателство от 21 юли 2005 г. (рекапитализирането от Френската национална железопътна компания на около 57 млн. EUR на „Sernam SA“; рекапитализирането от Френската национална железопътна компания на 2 млн. EUR на „Sernam Xpress“; гаранции, предоставени от Френската национална железопътна компания на „Financière Sernam“, клауза за прехвърляне), френските органи смятат, че когато продажбата се извършва по пазарна цена по силата на процедура за възлагане на обществени поръчки, позрачна и открита и на цена, по-ниска от цената на ликвидация, тя няма да включва елементи на помощ.
(86)
Освен това, отрицателната цена, представена от „Financière Sernam“ съответства на оценките на независими експерти.
(87)
Френските органи уточняват от друга страна, че клаузата за прехвърляне е включена в Меморандума за съгласие от 21 юли 2005 г. по искане на „Financière Sernam“ и единствено за защита срещу риск от отрицателно решение на Комисията. Френските органи оценяват, че никакво прехвърляне не би било възможно без този вид клауза и твърдят, че Комисията не е взела предвид тази клауза в свое предишно дело. (24)
3. ОЦЕНКА НА КОМИСИЯТА
3.1. ПРИПОМНЯНЕ НА ОСНОВАНИЯТА, ПОСОЧЕНИ В ЧЛЕН 3 ОТ РЕШЕНИЕТО „SERNAM 2“
(88)
В началото Комисията припомня, че настоящата процедура е открита по силата на член 16 от Регламент (ЕО) № 659/1999 на Съвета от 22 март 1999 година за установяване на подробни правила за прилагането на член 93 от Договора заЕО (25), тъй като Комисията е имала основания да счита, че Франция е приложила неправомерно разрешената помощ при условията, посочени в решението „Sernam 2“, и това става след неправомерното прилагане на разрешената помощ, също съгласно условията, посочени в решението „Sernam 1“.
(89)
Комисията счита за подходящо да припомни причините, които са довели до налагането на условията,предвидени в член 3 от решението „Sernam 2“: (26)
„[…] Като се има предвид неправомерното прилагане на помощ, установено по-горе, и увеличаването на продължителността на плана за преструктуриране, Комисията счита, че „Sernam“ трябва да предостави специална компенсация чрез устойчиво оттегляне от пазарните сегменти, който главно разполагат със свръхкапацитет, за да може одобрението на част от въпросната помощ да бъде оправдано.
В действителност, предоставянето на държавни помощи в пазарите в положение на структурен свръхкапацитет или дори намаляващ, би довело до незабавно разрешение за предприятие, което е трябвало да прекратява дейността си вследствие на своите трудности, да заема изкуствено пазарни дялове, които са изключително насърчени в ущърб на конкурентните предприятия, и финансово стабилни. Така трябва да се избегне помощта, която има нежелани последици, които водят до изгонване от насърчения пазар на финансово стабилните предприятия в полза на тези, които се оказват неспособни да оцелеят със собствени средства.
В този смисъл Комисията счита, че „Sernam“ трябва да постоянно да оттегля дейността си в пазарните сегменти със свръхкапацитет, в конкретния случай на пазарния сегмент на групиране/традиционни куриерски услуги, транспортирани по шосе.
Докато такова оттегляне е предприето вече от Sernam, Комисията счита, че не е достатъчно и това трябва да продължава непрекъснато. Поради тази причина тя счита за необходимо да наложи условия, които: i) ще позволят на „Sernam“ да продължи развитието си в посока на иновационна диверсификация към пазарен сегмент, който следва да се развива (което всъщност не е в свръхкапацитет) и ii) ще позволят да се заменят, на пазарните сегменти със свръхкапацитет или в застой, услугите на „Sernam“ с услуги на други оператори, което има за цел освобождаване на пазарните дялове от „Sernam“ в тези сегменти).
[…]
Комисията също така припомня, че в случай на продажба на цялото предприятие „Sernam“ (активи и пасиви), предвидено от френските органи, условията на решението (възстановяване на пътническите дейности на „Sernam“ от други предприятия и разнообразяване на дейностите на „Sernam“ към железопътен товарен транспорт) във всички случаи трябва да се прилагат. В замяна на това, ако „Sernam“ [трябва] да продаде своите активи „наведнъж“, Комисията припомня, че тези две условия, посочени по-горе, свързани с преструктурирането на компанията, няма да се прилагат, като се има предвид, че „Sernam“ няма да функционира повече под своята правна форма и ще пусне своите пазарни дялове в полза на независим купувач (което може де факто да продължи дейността си с активите на „Sernam“).„
(90)
Решението „Sernam 2“ предвижда два различни сценария за продажба на „Sernam SA“: продажба на цялото предприятие „Sernam SA“ (активи и пасиви), и продажба единствено на активи. В първата хипотеза, предприятието, което придобива активи и пасиви е предмет на условията, посочени в член 3, параграф 1, от решението „Sernam 2“; във втората хипотеза, тези условия не се прилагат.
(91)
От друга страна е подходящо да се припомни по-широкия контекст, в който се вписват решенията „Sernam 1“ и „Sernam 2“ от Комисията. „Sernam SA“, дружество, което постоянно се намира в дефицит, се възползва от оперативните държавни помощи, които му се предоставят от дружеството-майка, Френската национална железопътна компания, и които са необходими за оцеляването на предприятието.
(92)
Беше необходимо да се постави край на изкуственото оцеляване на дружество, което заема неоснователно големи пазарни дялове, тъй като то не е конкурентоспособно. В резултат на това, от една страна, процесът на редовно предоставяне на средства от държавата на дружеството „Sernam“ приключва, а от друга страна нарушенията на конкуренцията, създадени от предоставянето на средства, трябва да изчезнат, като бъдат заменени с компенсаторни мерки. Така трябва да бъдат възстановени 41 млн. EUR несъвместими незаконни помощи, отпуснати на дружеството „Sernamentre“ 2001 и 2004 и трябваше да бъдат спрени компенсаторните мерки, които сосвобождават пазарни дялове в противовес на 503 млн. EUR помощ за преструктуриране.
(93)
Следователно Комисията счита, от самото начало, че начинът по който Франция е продължила да изпълнява решението от 2004 г. противоречи директно на посочените цели. В действителност френските органи са продължили отпускането на оперативни помощи под прикритието на изпълнението на това решение и са положили усилия да запазят икономическата продължителност на предприятието, без да освобождават пазарни дялове, а напротив, държейки да укрепят конкурентното положение на предприятието.
(94)
Следва на този етап да се премине към методично разглеждане на начините, изпълнени от френските органи за постигането на техните цели.
3.2. НЕПРАВОМЕРНО ПРИЛАГАНЕ НА ПОМОЩТА, РАЗРЕШЕНА С РЕШЕНИЕТО „SERNAM 2“
(95)
Френските органи са потвърдили, че условията, посочени в член 3, параграф 1 от решението „Sernam 2“, не са спазени. Оттогава Комисията може да се задоволи да извърши проверка дали Франция е спазила условията, посочени в член 3, параграф 2 от решението „Sernam 2“. За припомняне този параграф е обозначен както следва:
„В случай че „Sernam“ продаде наведнъж всичките си активи до 30 юни 2005 г. на пазарна цена, на юридически независимо от Френската национална железопътна компания дружество и въз основа на открита, прозрачна и недискриминационна процедура, условията по параграф 1 не се прилагат.“
(96)
Както ще бъде посочено по-долу, Франция не е спазила тези условия.
3.2.1. Прехвърлянето на дейностите не е осъществено на 30 юни 2005 г.
(97)
В резултат на това, коментарите на френските органи и на първия жалбоподател на 30 юни 2005 г., че ръководството на Френската национална железопътна компания е приело по принцип само твърдата оферта на „Sernam“. Меморандумът за разбирателство, който ангажира всички страни в транзакцията е бил подписан на 21 юли 2005 г. и различните операции по прехвърляне са изпълнени на 17 октомври 2005 г.
(98)
Комисията е заключила, че прехвърлянето на дейностите на „Sernam SA“ на „Financière Sernam“ не се е случило по-късно от 30 юни 2005 г., както обаче условието, поставено от решението „Sernam 2“ е изисквало. Единствено тази причина е достатъчна, за да се заключи, че Франция е приложила неправомерно помощта, разрешена условно с решението „Sernam 2“.
3.2.2. Прехвърлянето на дейности не представлява продажба (27)
(99)
Договорът за продажба в правния ред на държавите-членки на Съюза почива върху принципите, развити с римското право (emptio venditio). Продажбата се състои в прехвърлянето на собственост на благо срещу заплащане на цена. Тази цена трябва да бъде, както подчертава френското правителство по отношение на френското право, положителна цена.
(100)
Транзакция, чрез която лицето, което иска да прехвърли собствеността на едно или повече блага, предлага пари на лицето, което ги взема, не представлява продажба, а различен вид договор.
(101)
В настоящия случай Френската национална железопътна компания е заплатила 59 млн. EUR, съответно на „Sernam SA“ 57 млн. EUR и на „Sernam Xpress“ 2 млн. EUR и е предоставила различни гаранции на „Financière Sernam“. Плащането в размер на 2 млн. EUR от „Financière Sernam“ в полза на Френската национална железопътна компания и на „Sernam SA“ неутрализира рекапитализирането на „Sernam Xpress“, но не на другите елементи от транзакцията. От този момент, договорът, сключен между Френската национална железопътна компания и „Financière Sernam“ не може да бъде квалифициран като договор за продажба. Това от друга страна не е оспорено от френските органи, които обясняват, че различните операции по прехвърляне на дейности на„Sernam SA“ на „Financière Sernam“ не представляват продажба, тъй като френското право не би им позволило да осъществяват продажба, която би постигнала този резултат.
(102)
Комисията заключава, че договорът, сключен между Френската национална железопътна компания и „Financière Sernam“ не представлява продажба. Също така поради тази причина, член 3, параграф 2 от решението „Sernam 2“ не е спазен, тъй като не е налице продажба. Следователно Франция е извършила неправомерно прилагане на разрешената помощ по условен начин посредством решението „Sernam 2“.
3.2.3. Прехвърлянето на активи не представлява продажба на активи, а прехвърляне на съвкупност (активи и пасиви) на „Sernam SA“
(103)
Дори да се приеме, че прехвърлянето на дейности на „Sernam SA“ към „Financière Sernam“ представлява продажба, спазването на член 3, параграф 2 от Решение „Sernam 2“ предполага, че тази продажба се отнася единствено до активите, а не до цялостта (активи и пасиви) на „Sernam SA“. Това се дължи на съображение 217 от Решение „Sernam 2“, посочено в съображение 89 от настоящото решение.
(104)
Както е определено в раздел 2.4., прехвърлянето на дейности на „Sernam SA“ чрез Френската национална железопътна компания към „Financière Sernam“ се основава на използването от „Sernam SA“ на неговото дъщерно дружество, което притежава изцяло, „Sernam Xpress“, на което са прехвърлени активите на „Sernam SA“, както и неговите пасиви, с изключение на някои негови задължения по отношение на дружеството майка, Френската национална железопътна компания. Преди това прехвърляне, капиталовата основа на „Sernam SA“ е била рекапитализирана в размер на 57 млн. EUR и този свеж капитал е бил включен в прехвърлените активи. След извършване на прехвърлянето, капиталовата основа на „Sernam Xpress“ се е рекапитализирала в размер на 2 млн. EUR. Акциите на „Sernam Xpress“ са били продадени на „Financière Sernam“ за същата сума (2 млн. EUR).
(105)
Както е посочено в раздел 2.7.1.3., френските органи обосновават това действие с двойното ограничение на френското право и на Решение „Sernam 2“.
(106)
Те се позовават, че общият резултат от действието е същият като този от продажба на активи. То би трябвало да се разбира като продажба на всички активи на „Sernam SA“ съгласно член 3, параграф 2 от Решение „Sernam 2“.
(107)
Комисията достигна до различно заключение, поради две причини.
3.2.3.1. Прехвърлянето представлява прехвърляне на всички активи и пасиви в рамките на група, последвано от продажба на акции (share deal) на дъщерното дружество, които ги е получило.
(108)
Извършеното действие от Френската национална железопътна компания е позволило на „Financière Sernam“ да придобие акциите „Sernam Xpress“, следователно да извърши продажба на акции („share deal“).
(109)
Несъмнено, първо, Френската национална железопътна компания е извършила действие, квалифицирано от френското право, според френските органи, като „частичен апорт на активи“ (в действителност на активи и пасиви). При все това, дори анализирано отделно, това действие няма да бъде квалифицирано като „продажба на активи на трета страна“. Тя е извършена за отрицателна цена от 57 млн. EUR и следователно не представлява продажба (вж. раздел 3.2.2.). Освен това, тя се отнася не само до активите, но и до всички пасиви, с изключение на някои задължения на „Sernam SA“ по отношение на дружеството майка, Френската национална железопътна компания. Става дума за прехвърляне на цялост (активи и пасиви) на „Sernam SA“, а не за продажба само на активи (вж. също така раздел 3.2.3.2.).
(110)
В крайна сметка, това прехвърляне се извършва към дъщерно дружество, притежавано изцяло от „Sernam Xpress“, образувание ad hoc и предназначено да получава активите и пасивите на „Sernam SA“ с единствената цел да бъде препродадено на „Financière Sernam“. Този апорт не е извършен за трето и независимо предприятие от Френската национална железопътна компания.
(111)
Като втора стъпка, акциите на „Sernam Xpress“ са продадени на „Financière Sernam“, което вече не представлява продажба на активи на трета страна, а прехвърляне на акции или „share deal“ (и всъщност прехвърляне на цялостта на предприятието).
(112)
Поради това, никое от действията, извършени от Френската национална железопътна компания, не представлява продажба на всички активи на „Sernam SA“ на дружество без юридическа връзка с Френската национална железопътна компания и условията, посочени в член 3, параграф 2 от Решение „Sernam 2“, не са спазени.
3.2.3.2. Прехвърлянето не се ограничава до активите, а обхваща цялостта (активи и пасиви) на „Sernam SA“.
(113)
Съображение 217 от Решение „Sernam 2“, посочено в съображение 89 от настоящото решение, установява, от една страна, ясно разграничаване между продажба на активите, а от друга страна, продажба на цялостта (активи и пасиви) на „Sernam SA“. От това съображение ясно е видно, че ако френските органи е трябвало, както са възнамерявали в момента на приемането на Решение„Sernam 2“, да извършат продажба на цялостта (активи и пасиви) на „Sernam SA“, те са били длъжни да спазят условията, посочени в член 3, параграф 2 от Решение „Sernam 2“.
(114)
Резултатът от различните действия по прехвърляне е, че „Financière Sernam“, придобивайки „Sernam Xpress“, придобива цялостта от активи и пасиви на „Sernam SA“ в момента на приемането на Решение „Sernam 2“, със следните изключения: от една страна, активите са нараснали чрез инжекции от 57 млн. EUR в полза на „Sernam SA“ и на 2 млн. EUR в полза на „Sernam Xpress“ (вж. също така раздел 3.2.4. от настоящото решение) и, от друга страна, пасивите са намалели от размера на акционерния заем, изтеглен от „Sernam SA“ от групата SNCF, пасив, свързан с прекратяването на договора „IBM - GPS“, и от размера на задължението за обезщетяване на несъвместимата помощ от 41 млн. EUR.
(115)
Следователно, тези корекции в маржа не могат да скрият факта, че голяма част от активите и пасивите на „Sernam SA“ реално е прехвърлена първо на „Sernam Xpress“ и след това на „Financière Sernam“.
(116)
Прехвърлянето на дейности не представлява продажба на активи, а прехвърляне на цялостта (активи и пасиви) на „Sernam SA“, с няколко изключения. Следователно и поради тази причина също така, условията, посочени в член 3, параграф 2 от Решение „Sernam 2“, не са спазени.
3.2.4. Прехвърлянето не се ограничава до активите, които е притежавала „Sernam SA“ в момента на Решение „Sernam 2“, а се е увеличило на 59 млн. EUR.
(117)
От страната на активите, Комисията отбелязва също така, че сумата от 59 млн. EUR е добавена чрез рекапитализациите на „Sernam SA“ и на „Sernam Xpress“ и че, в икономически план, като се вземе под внимание плащането от 2 млн. EUR от „Financière Sernam“, тази добавка е от 57 млн. EUR. Такава добавка към активите не е разрешена от член 3, параграф 2 от Решение „Sernam 2“.
3.2.5. Прехвърлянето на дейности не се е извършило посредством прозрачна и открита процедура
(118)
Френските органи са организирали първо прозрачна и открита процедура. При все това, в края на процедурата, Френската национална железопътна компания не е получила никаква обвързваща оферта.
(119)
Вследствие на неуспеха на прозрачната и открита процедура, договорът относно различните действия по прехвърляне на дейностите на „Sernam SA“ е сключен с „Financière Sernam“. Тъй като последното дружество не е участвало като такова и автономно в прозрачната и открита процедура, прехвърлянето на дейности в крайна сметка не е извършено посредством прозрачна и открита процедура.
(120)
Поради тази причина също така, условията, посочени в член 3, параграф 2 от Решение „Sernam 2“, не са спазени.
3.2.6. Финализирането на продажба на активи не е спазена
(121)
В съображение 217 от Решение „Sernam 2“ е обяснено финализирането на продажба на активи както следва:
„Sernam […] ще освободи пазарните си дялове в полза на независимия купувач (който ще може de facto да продължи дейностите му с активите на „Sernam“).“
(122)
Финализирането на продажба на активите е трябвало да освободи пазарните дялове и активите на „Sernam SA“, както и да позволи на трета страна да използва тези активи. Продажбата на активите е имала за цел да се прекрати икономическата дейност на „Sernam SA“.
(123)
Следователно, в случая, дружеството „Sernam SA“ е придобито в своята цялост чрез своето ограничаване, прегрупирано в бъдещото дружество „Financière Sernam“. Икономическата приемственост е обща; освен това, предприятието се освобождава от голяма част от задължението си и е получило свеж капитал в размер на 59 млн. EUR, от които 57 млн. остават икономически за сметка на Френската национална железопътна компания. Поради това, освен факта, че извършената операция не спазва условията, посочени в член 3, параграф 2 от Решение „Sernam 2“, тя не позволява да се постигнат преследваните цели с това решение. Тя води при все това икономическия субект до укрепване, което може да увеличи нарушаването на конкуренцията, което мерките, наложени с решението, са имали за цел да смекчат.
3.2.7. Доводите, представени от страна на Франция, не позволяват да се докаже спазването на член 3, параграф 2 от Решение „Sernam 2“.
(124)
Доводът на Франция, според който действията, взети в тяхната цялост, биха били равностойни на продажба на всички активи, не може да бъде приет. Всъщност, по естество, първата характеристика на продажба на всички активи е да не се основава на продажба на акции. Поради това, Комисията не може да приеме довода, според който няколко различни правни акта (частичен апорт на активи и на пасиви, след това share deal) биха били равностойни на даден правен акт (продажба на активи) поради това, че единият от правните актове, действително въведен, представлява отричане на търсения правен акт.
(125)
По същия начин, доводът, според който пряка продажба на активи на „Sernam SA“ на „Financière Sernam“ не е възможна във френското право, не може да бъде приет. Първо, следва да се припомни, че Решение „Sernam 2“ е оставило на Франция два алтернативни начина за изпълнение на това решение. Като се приема, че продажбата на активи се оказва неприложима, френските органи винаги биха могли да изпълнят решението като следват възможността, предвидена с член 3, параграф 1 от Решение „Sernam 2“ (разделяне на дейностите, характерни за „Sernam SA“ единствено по експедиране на пратки по релсов път, като пътният превоз е договорен). Второ, ако кредиторите - трети лица наистина са се противопоставили на продажба на отрицателна цена, дружеството „Sernam SA“ би могло да бъде предмет на колективна процедура, така че продажбата на активи би могла да се извърши в рамките на тази процедура.
(126)
В крайна сметка, ако френските органи са изпитвали затруднения да изпълнят Решение „Sernam 2“, те е следвало да се обърнат към Комисията, за да се достигне, със съгласието на Комисията, до решение относно друга схема съгласно принципа на лоялното сътрудничество, предвиден с член 4, параграф 3 от Договора за Европейския съюз (ДЕС). Ако френските органи са посетили Комисията на 24 ноември 2004 г. и са ѝ писали официално на 21 декемви 2004 г., за да я информират за избора да се продадат всички активи, без да опишат основните елементи, следва да се подчертае, че в който и да било момент Франция не е уведомила Комисията за промяна на плана за преструктуриране, одобрен условно от последната в Решение „Sernam 2“. Следователно, раздел 3.2.3., Насоки на Общността за държавните помощи за оздравяване и преструктуриране на предприятия в затруднение, (28) потвърждава, че държава членка не може да се отклонява от план за преструктуриране без уведомяване и предварително одобрение от страна на Комисията.
(127)
Следователно, Комисията никога не е давала съгласието си за прехвърляне на дейности на „Sernam SA“ към „Financière Sernam“, извършено от Франция.
3.2.8. Заключение: Франция не е спазила член 3 от Решение „Sernam 2“ и е злоупотребила с помощта от 503 млн. EUR.
(128)
В заключение, Комисията счита, че член 3 от Решение „Sernam 2“ не е бил спазен. Следователно, с помощта за преструктурирането от 503 млн. EUR, разрешена условно с Решение „Sernam 2“, е злоупотребено.
3.2.9. Помощта от 503 млн. EUR е несъвместима с вътрешния пазар.
(129)
Тъй като помощта от 503 млн. EUR е използвана от получателя в нарушение на Решение „Sernam 2“, тя не е съвместима с вътрешния пазар въз основа на това решение.
(130)
Според практиката на Съда на ЕС, държавата членка следва да направи позоваване на основанията за съвместимост на една помощ. Тъй като Франция не е направила позоваване на нито едно основание за съвместимост, Комисията стига до заключението, че помощта от 503 млн. EUR е несъвместима с вътрешния пазар и трябва да бъде върната, заедно с лихвите, считано от датата на нейното предоставяне.
(131)
Това възстановяване трябва да се извърши от дружеството „Financière Sernam“, както и от дъщерните му дружества, по-специално „Sernam Services“ и „Aster“, които понастоящем продължават икономическата дейност като са се възползвали от помощта, преди упражнявана от „Sernam SA“ (понастоящем ликвидирано) и след това от „Sernam Xpress“ (чиито активи са придобити от „Financière Sernam“ след универсално правоприемство на притежанието). Всъщност следва да се приеме най-напред, че дружеството „Sernam Xpress“ е придобило всички активи и част от пасивите на дружеството „Sernam SA“ в резултат на сделка, извършена в рамките на групата. „Sernam Xpress“ е продължило икономическата дейност на „Sernam SA“ (вж. също така подробните доказателства в раздел 3.3.). След това, поради универсалното правоприемство на активи, „Financière Sernam“ представлява законния приемник на „Sernam Xpress“. В крайна сметка, „Financière Sernam“, както и дъщерните му дружества, по-специално „Sernam Service“ и „Aster“ продължават икономическата дейност на „Sernam SA“ и на „Sernam Xpress“ и продължават да се възползват от помощта от 503 млн. EUR, първоначално отпусната на „Sernam SA“.
3.3. ВЪЗСТАНОВЯВАНЕ НА ПОМОЩТА ОТ 41 МЛН. EUR
(132)
Държавната помощ от 41 млн. EUR, която е трябвало да бъде възстановена от Франция от получателя съгласно Решение „Sernam 2“, е била записана в пасива на фалита на дружеството „Sernam SA“.
(133)
Френските органи считат, че съгласно член 4 от Решение „Sernam 2“, прехвърлянето на дейности на „Sernam SA“ към „Financière Sernam“ посредством процедура, която те окачествяват като прозрачна и открита, би довело до разделяне на задължението за възстановяване единствено на дружеството „Sernam SA“.
(134)
Член 4 от Решение „Sernam 2“ е със следното съдържание:
„Всяка пълна или частична продажба на „Sernam“ се извършва на пазарна цена и и въз основа на открита за всички конкуренти и прозрачна процедура. При тези условия, в случай че дружество „Sernam“ продължи дейността си, негова ще бъде отговорността за възстановяването на помощта от 41 млн. EUR.“
(135)
Член 4 разграничава дали е имало или не прекъсване на икономическата дейност на „Sernam“. В случай на изчезване на тази дейност, липсва основание за възстановяване от тези, които са придобили активите на пазарна цена в рамките на прозрачна и открита процедура.
(136)
Комисията отбелязва, от друга страна, че в практиката си, Съдът и Общият съд придават решаващо значение на същите тези фактори.
(137)
По дело SMI (29) се разграничават две хипотези в случай на продажба на дейности, които са се възползвали от помощ, а именно продажбата на дялови участия на предприятието, в резултат на която предприятието, което се е възползвало от помощите, запазва статута си на юридическо лице (share deal), и продажбата на всички или част от активите на предприятието на друго предприятие, в резултат на която подпомогнатата икономическа дейност не се упражнява повече от същото юридическо лице (asset deal).
(138)
По отношение на share deal, Съдът на ЕС приема, че: (30)
„[…] в случаите, в които дружество, което е получило неправомерна държавна помощ, се придобива на пазарна цена, т.е. на най-високата цена, която даден частен инвеститор е бил готов да заплати за това дружество при нормални условия на конкуренция в ситуацията, в която то се е намирало - особено след получаването на държавни помощи, - елементът на държавна помощ се оценява спрямо пазарната цена и се включва в покупната цена. При такива условия, купувачът се е ползвал от предимство по отношение на останалите оператори на пазара (вж. също дело от 20 септември 2001 г., Banks, C-390/98, Recueil, стр. I-6117, точка 77).
Когато става дума за настоящия въпрос, предприятието, на което държавните помощи са били отпуснати, запазва статута си на юридическо лице и продължава да извършва дейностите, субсидирани с държавните помощи. Поради това е обичайно това предприятие, което запазва конкурентното предимство, свързано с посочените помощи, и то е това, което е длъжно да възстанови сума, равна на тази на помощите. […]“
(139)
По отношение на asset deal, Съдът на ЕС процедира по следния начин: (31)
„определено е възможно, в случай на създаване на отделени дружества с цел продължаване на някои от дейностите на предприятието, получило помощта, при несъстоятелност на това предприятие дружествата също по необходимост да бъдат задължени да възстановят въпросната помощ, ако бъде установено, че те действително продължават да се възползват от конкурентното предимство, свързано с получаването на помощта. Такъв би могъл всъщност да бъде случаят, по-специално, когато тези дружества за разделяне извършват придобиването на акиви на дружеството в производство по ликвидация без да платят в замяна цена в съответствие с условията на пазара или когато се установи, че създаването на такива дружества би могло да доведе до заобикаляне на задължението за възстановяване на тези помощи.“
(140)
Същото това разграничаване може да се открие в решение по дело Seleco. (32) В това решение по дело Съдът на ЕС потвърждава, че може да се наложи Комисията да изисква възстановяването да не се ограничава до първоначалното предприятие, а да се разпростре и върху предприятието, което осигурява трайното му съществуване с помощта на средствата за производство, които са му били прехвърлени, когато определени елементи на прехвърлянето позволяват да се установи наличието на икономическа приемственост между двете образувания. Съдът на ЕС също така е приел полезността на следните показатели с цел да се установи икономическа приемственост: предметът на прехвърлянето (активи и пасиви, запазване на работната сила, групи активи), цената на прехвърлянето, идентичността на акционерите или на собствениците на предприятието приобретател и на предприятието прехвърлител, моментът на извършване на прехвърлянето (след началото на проучването, откриването на процедурата или окончателното решение) или пък икономическата логика на сделката. (33)
(141)
Изглежда уместно да се отбележи, че продажбите на активи по делата SMI и Seleco са извършени в рамките на колективна процедура, под надзора на съдия. Те са се отнасяли само до част от активите на предприятия, подлежащи на колективната процедура. Освен това, Съдът на ЕС не е установил, че те не са отговаряли на пазарните условия.
(142)
Общият съд е анализирал asset deal в решение по дело CDA (34) и по-специално е проверил дали е имало в конкретния случай индикации, позволяващи да се заключи заобикаляне на разпореждане за възстановяване чрез частична продажба на активи. Общият съд е счел, че такова желание не е било установено от Комисията в конкретния случай и че CDA не е запазило ефективното изпълнение на конкурентното предимство, свързано с получаването на отпуснатите помощи. Общият съд е основал тази констатация на два фактологични елемента: продажбата е била ограничена до част от активите, продадени en bloc и този начин на действие (именно продажбата en bloc) е позволила да се получи сума по-висока от тази, която би била получена чрез продажбата отделно на елементите от въпросните активи.
(143)
Следва да се разгледа прехвърлянето на дейности на „Sernam SA“ към „Financière Sernam“ в светлината на критериите, разработени от Съда и Общия съд, с цел да се установи дали е уместно да се разшири възстановяването до „Financière Sernam“ и дъщерните му дружества, „Sernam Services“ и „Aster“.
(144)
По отношение първо на прехвърлянето на всички активи и пасиви, с изключение на три финансови пасива (акционерен заем, изтеглен от „Sernam SA“ от групата SNCF, пасив, свързан с прекратяването на договора „IBM - GPS“; задължение за обезщетяване на несъвместимата помощ от 41 млн. EUR) от „Sernam SA“ за „Sernam Xpress“, Комисията счита, че това прехвърляне е покрило цялостта на предприятието (вж. раздел 3.2.3.). Така че има икономическа приемственост между „Sernam SA“ и „Sernam Xpress“. Това разграничава настоящия случай от фактите, които са дали повод за дела SMI, Seleco и CDA, които са се отнасяли само до продажбата на част от активите. Освен това, прехвърлянето е извършено в рамките на групата. След окончателно решение на Комисията, с което се нарежда възстановяването на помощта и нейната единствена икономическа логика е да се позволи продължаването на дейностите по „Sernam 2“, без да се спазват условията, наложени с член 3 от Решение „Sernam 2“. Всички критерии, за да се покаже икономическата приемственост по смисъла на решението и делото Seleco, са налице.
(145)
Комисията отбелязва, че впрочем прехвърлянето към „Sernam Xpress“ не съответства на пазарните условия. Прехвърлянето към „Sernam Xpress“ се е извършило при отрицателна цена и не е в резултат на прозрачна и открита процедура (вж. раздел 3.2.5.). Към отрицателната цена от 57 млн. EUR, която е замислена като оперативна помощ, позволяваща да се покрият загубите на „Sernam Xpress“ за 2005 и 2008 г., (35) се добавя опростяването на задължение на Френската национална железопътна компания към „Sernam SA“ за сума от 38,5 млн. EUR (вж. съображение 27). В крайна сметка, Комисията отбелязва също така, че пасивите, които остават в „Sernam SA“, са задължения към трети страни, а не към Френската национална железопътна компания. С капиталова инжекция от 57 млн. EUR, Френската национална железопътна компания е позволила на „Sernam Xpress“, поне за периода 2005-2008 г., да изплати тези кредити в тяхната цялост. Ако, в замяна, Френската национална железопътна компания е продала само активите на положителна цена, задълженията на „Sernam SA“ по отношение на трети страни са били платени само в размер на приходите от продажбата. Това е допълнителен признак, че договорното равновесие между Френската национална железопътна компания и „Financière Sernam“ не съответства на пазарните условия.
(146)
Също така следва да се отбележи, че отрицателната цена от 57 млн. EUR е по-висока от най-добрата оферта, получена по време на безрезултатната тръжна процедура, която е била отрицателна цена от 56,4 млн. EUR (оферта от втори кръг [кандидат 5]).
(147)
Прехвърлянето е позволило на „Sernam Xpress“ да избегне разпореждането за възстановяване от 41 млн. EUR, което е било задължение на „Sernam SA“ и му е позволило да продължи дейностите на „Sernam SA“ без да се налага да възстановява тази помощ и без да се налага да спазва условията на член 3 от Решение „Sernam 2“.
(148)
Поради тези причини, Комисията стига до заключението, че прехвърлянето на дейности на „Sernam SA“ към „Sernam Xpress“, в резултат на което „Sernam Xpress“ е запазило ефективното изпълнение на конкурентното предимство, свързано с получаването на отпуснатите помощи. Всъщност е имало икономическа приемственост между двете дружества, а прехвърлянето съответства на заобикаляне на разпореждането за възстановяване, което е задължение на „Sernam SA“.
(149)
Както е обяснено в дела SMI и Seleco, продажбата на акции на дружество - получател на незаконосъобразна помощ от акционер на трета страна не оказва влияние върху задължението за възстановяване. Следователно, продажбата на дялови участие на „Sernam Xpress“ на „Financière Sernam“ не е довела до освобождаване на „Sernam Xpress“ от задължението за възстановяване на помощта от 41 млн. EUR.
(150)
В резултат на сливането между „Sernam Xpress“ и „Financière Sernam“, задължението за възстановяване се е прехвърлило на „Financière Sernam“. Освен това, дружеството и дъщерните му дружества, по-специално „Sernam Service“ и „Aster“, продължават дейността на „Sernam SA“ и на „Sernam Xpress“ и продължават да се възползват от помощта от 41 млн. EUR, първоначално отпусната на „Sernam SA“.
(151)
От друга страна, поради причините, изложени в точка 3.4 по-долу, доводите, изведени от френските органи за прилагането на принципа на инвеститора в условията на пазарна икономика, трябва да бъдат отстранени.
3.4. ОТНОСНО НОВИТЕ ПОМОЩИ, ОТПУСНАТИ НА „SERNAM XPRESS“
(152)
Меморандумът за разбирателство от 21 юли 2005 г. предвижда известен брой мерки, които биха могли да представляват нови помощи (вж. съображение 36 по-долу). Комисията следва да провери дали тези мерки представляват нови помощи и дали, ако е приложимо, тези помощи могат да бъдат обявени за съвместими с вътрешния пазар.
(153)
Според френските органи, всички тези мерки ще бъдат в съответствие с принципа на инвеститора в условията на пазарна икономика. Френската национална железопътна компания би прехвърлила дейностите на „Sernam SA“ към дружеството, което е представило най-добрата оферта при прозрачна и открита тръжна процедура, и тази оферта, дори да се състои в отрицателна цена, ще бъде с по-малко разходи за държавата акционер, отколкото ликвидацията на „Sernam“.
(154)
Комисията счита, че при положение на възстановяване на помощта, не е уместно да се прилага принципа на пазарния инвеститор. Държавата действа при възстановяването на помощ според задълженията, които има съгласно правото на Съюза, а не като държава акционер.
(155)
Комисията отбелязва, от друга страна, че член 3, параграф 2 от Решение „Sernam 2“ предвижда продажбата на активи като еквивалент на компенсаторните мерки, наложени с член 3, параграф 1. Съгласно точка 40 от Насоки на Общността за държавните помощи за оздравяване и преструктуриране на предприятия в затруднение (36), прекратяването на губеща дейност не може да се счита за компенсаторна мярка. Отрицателната цена, одобрена между Френската национална железопътна компания и „Financière Sernam“, показва, че става дума за прекратяването на губеща дейност, което не може да бъде еквивалент на компенсаторна мярка. В случая, отрицателната цена съответства на оперативна помощ за предприятието, което по естество е неспособно да намали нарушаването на конкуренцията.
(156)
От друга страна, ако трябва да се приеме позицията, защитавана от Франция, Франция би могла да избегне задължението си за възстановяване от „Sernam SA“ и от всяко дружество, което продължава икономическата си дейност с несъвместимата помощ от 41 млн. EUR, обявена за несъвместима с Решение „Sernam 2“, както и помощта от 503 млн. EUR, прилагана със злоупотреба. Такъв резултат би бил в пълно противоречие със съдебната практика на Съда на ЕС, според която държавата членка се приканва да възстанови помощта незабавно като използва всички налични правови мерки, включително конфискацията на активите на предприятието и, при необходимост, неговата ликвидация, ако то не е в състояние да извърши въпросното възстановяване. (37)
(157)
Приемането на позицията, защитавана от Франция, би достигнало също така до дискриминация между частното предприятие и обществото предприятие. Докато държавата би се стремила към възстановяването от частното дружество, ако е необходимо до неговата ликвидация, публичното предприятие би могло да избегне тази съдба при единственото условие, че е по-евтино за държавата да го продаде за отрицателна цена, отколкото да възстанови неправомерните и несъвместими помощи, които е получило.
(158)
Поради тези причини, Комисията счита, че Франция не може да прибегне до принципа за частния оператор в условията на пазарна икономика, за да избегне мерките, предвиден с Меморандума за разбирателство от 21 юли 2005 година за понятието „държавна помощ“.
(159)
Следва да се установи дали въпросните мерки са поверили предимство на „Sernam Xpress“ или на „Financière Sernam“. Тези две предприятия, които по-късно се сливат, не е необходимо да се прави разграничаване между отпуснатите предимства за едното или за другото. Останалите три критерия за наличието на помощ са изпълнени: мерките са предоставени от ресурсите на публично предприятие, Френската национална железопътна компания; Френската национална железопътна компания представлява орган от публичния сектор (EPIC), предмет на много внимателно наблюдение от държавата; за отпускането на предимството също така отговаря държавата. Тъй като „Sernam Xpress“/„Financière Sernam“ действат в областта на пътния транспорт, който е отворен за конкуренция в рамките на Съюза, предимството рискува да наруши конкуренцията и да повлияе върху обмена между държавите членки.
3.4.1. Относно рекапитализацията от 57 млн. EUR на „Sernam SA“ чрез Френската национална железопътна компания
(160)
Чрез рекапитализацията от 57 млн. EUR на „Sernam SA“ чрез Френската национална железопътна компания, „Sernam SA“ е получила значително финансово предимство, с което не разполагат неговите конкуренти. Това предимство след това е прехвърлено с другите активи и пасиви на „Sernam Xpress“.
3.4.2. Относно рекапитализацията от 2 млн. EUR на „Sernam Xpress“ чрез Френската национална железопътна компания
(161)
Чрез рекапитализацията от 2 млн. EUR на „Sernam Xpress“ чрез Френската национална железопътна компания, „Sernam Xpress“ е получила значително финансово предимство, с което не разполагат неговите конкуренти. При все това, Комисията отбелязва, че Френската национална железопътна компания е получила от „Financière Sernam“ плащане от 2 млн. EUR, което неутрализира рекапитализацията от 2 млн. EUR, каквато оттогава не е поверявана предварително.
3.4.3. Относно отказа от вземания на Френската национална железопътна компания към „Sernam SA“
(162)
Както е обяснено в съображение 33, прехвърлянето на дейности на „Sernam SA“ към „Financière Sernam“ не обхваща кредита на Френската национална железопътна компания към „Sernam SA“ за сума от 38,5 млн. EUR. Като отказва тези кредити, Френската национална железопътна компания предоставя предимство на сума, равна на „Sernam Xpress“/„Financière Sernam“.
3.4.4. Относно гаранциите, предоставени от Френската национална железопътна компания
(163)
При прехвърлянето на дейности на „Sernam SA“ към „Financière Sernam“, Френската национална железопътна компания е предоставила следните гаранции:
-
тя се е ангажирала да приключи в определен срок подготовката на съответия обект (Valenton), необходим за експлоатацията на товарния железопътен превоз (TBE), в противен случай с наказание от глоба от 1 милион EUR в случай на закъснение;
-
тя се е ангажирала да покрие евентуално увеличение на наемите на новите експлоатационни площадки, с ограничение до разлика от най-много 3 млн. EUR;
-
тя е удължила с три години правото на връщане на […] железничари, преместени в рамките на „Sernam“;
-
тя е удължила с три години социален протокол, гарантиращ на […] работниците в „Sernam“ преразпределение в рамките на Френската национална железопътна компания в случай на освобождаване от работа (от „Sernam“);
-
Френската национална железопътна компания е гарантирала „продължителността на товарния железопътен превоз (TBE)“ (38) и достъпа до товарния железопътен превоз (39). В това отношение, Френската национална железопътна компания е платила 3 млн. EUR на „Sernam Xpress“.
(164)
Що се отнася до първите две гаранции е очевидно, че те предоставят предимство на „Sernam Xpress“/„Financière Sernam“. Всъщност, при липса на тези две гаранции, „Sernam Xpress“/„Financière Sernam“ е трябвало да понесат въпросните разходи.
(165)
Що се отнася до гаранциите „TBE“, Комисията счита, че те намаляват значително риска за „Sernam Xpress“/„Financière Sernam“. Тя им предоставя предимство.
(166)
Според Франция, гаранцията, предоставена на железничарите, в действителност е в полза на Френската национална железопътна компания. Всъщност, Френската национална железопътна компания би преместила известен брой железничари в рамките на „Sernam SA“. Тези железничари, разходите във връзка с които са понесени от „Sernam SA“, биха притежавали правото да се върнат във Френската национална железопътна компания при поискване. В светлината на опасенията, които една приватизация би могла да породи, Френската национална железопътна компания е разширила периода, през който железничарите могат да упражняват това право с цел да се избегне масово връщане от тяхна страна, което би било по-скъпо за Френската национална железопътна компания при поискване.
(167)
Комисията счита, че при липса на тази гаранция, железничарите най-вероятно биха поискали връщането си във Френската национална железопътна компания в момента на прехвърляне на дейностите. „Sernam Xpress“ би трябвало да ги замести с нови работници с частен статут. Комисията счита, че е вероятно във връзка с въпроса заплатата на тези нови работници да бъде по-висока от тази на железничарите, което би компенсирало допълнителните разходи за „Sernam Xpress“ в резултат на техния по-ограничен опит или още трудности за набиране на голям брой нови работници в кратък период от време.
(168)
По отношение на разширяването на гаранцията за преразпределение за срок от три години, Франция счита, че е индивидуално право, предоставено на някои работници от Френската национална железопътна компания. Нито „Financière Sernam“, нито „Sernam Xpress“ не биха били страни по това споразумение.
(169)
Комисията не споделя този анализ. Всъщност, тази гаранция прави по-привлекателно оставането на работа в „Sernam Xpress“ през въпросния период без „Sernam Xpress“ да трябва да понесе и най-малките допълнителни разходи.
(170)
Комисията стигна до заключението, че гаранциите, получени от Френската национална железопътна компания в протокола от 21 юли 2005 г., с изключение на гаранцията за железничарите, предоставят предимство на „Sernam Xpress“/„Financière Sernam“.
(171)
Докато стойността на първите три гаранции може лесно да се изчисли (1 милион EUR, 3 млн. EUR и 3 млн. EURсъответно), случаят за гаранцията за преразпределение на работниците не е такъв. Франция е трябвало да установи увеличение на заплатата, което „Sernam Xpress“/„Financière Sernam“ е трябвало да предостави на работниците при липса на такава гаранция за постигане на същата цел.
3.4.5. Относно продажната цена
(172)
В съображение 164 от решението за откриване, Комисията също така си е задала въпроса относно познаването дали „платената“ отрицателна цена от „ Financière Sernam“ е отговоряла на пазарната стойност. В това отношение, Комисията отбелязва, че междувременно е настъпило сливане между „Sernam Xpress“ и „Financière Sernam“ и че евентуална помощ за „Financière Sernam“, състояща се от твърде завишена отрицателна цена, не би надвишила 57 млн. EUR помощ, които „Sernam Xpress“ е получила като нова помощ. Поради това вече не е необходимо произнасяне по въпроса за евентуална помощ за купувача.
3.4.6. Заключение относно наличието на нови помощи
(173)
Мерките от Меморандума за разбирателство от 21 юли 2005 година, описани в настоящия раздел 3.4, представляват нови помощи за „Sernam Xpress“/„Financière Sernam“.
3.4.7. Несъвместимост с вътрешния пазар и възстановяване
(174)
Според практиката на Съда на ЕС, държавата членка следва да направи позоваване на основанията за съвместимост на една помощ. Тъй като Франция не се е позовала на никаква причина за несъвместимост, Комисията стига до заключението, че тези помощи са несъвместими с вътрешния пазар и трябва да бъдат възстановени, увеличени заедно с лихвите.
(175)
Това възстановяване следва да се извърши от „Financière Sernam“, както и от дъщерните му дружества, по-специално „Sernam Service“ и „Aster“, които понастоящем продължават икономическата дейност, получила помощта, преди упражнявана от „Sernam Xpress“ (слято с „Financière Sernam“).
3.5. ОТНОСНО КЛАУЗАТА
(176)
Меморандумът за раззбирателство от 21 юли 2005 година съдържа клауза в случай на отрицателно решение на Европейската комисия в рамките на петте години след сключването на Меморандума за разбирателство. Тази клауза би могла да представлява също така нова помощ. При все това, в подобен случай, решението би се състояло в нейната неприложимост. Тъй като клаузата всъщност остава неприложима, този резултат е постигнат. Следователно не е необходимо да се анализира допълнително въпросната клауза.
3.6. ОТНОСНО ОПРАВДАНИТЕ ОЧАКВАНИЯ
(177)
Доводът, изтъкнат от френските органи, според който постъпките (като тяхното посещение в Комисията на 24 ноември 2004 г. и тяхното писмо от 21 декември 2004 г.), извършени добросъвестно пред Комисията в съответствие с тяхното задължение за сътрудничество, би породил оправдани очаквания в съотвествието на прехвърлянето на дейности на „Sernam SA“ към „Financière Sernam“ с Решение Sernam 2 и правото на Съюза не би могло да бъде запазено.
(178)
Всъщност, информацията, съобщена от Франция, е била ограничена до информиране на Комисията за избора да се продадат всички активи без да се описват основните елементи на действията по прехвърляне на активи на „Sernam SA“. По-специално, Информационна бележка от 21 декември 2004 година до Комисията е ограничена до посочване на някои елементи относно организацията на процеса на прехвърляне на активи, относно неговото открито и прозрачно естество с цел да се стигне до продажба при пазарна цена преди 30 юни 2005 г.
(179)
Никой от следните елементи не е поставен на вниманието на Комисията:
1)
факта, че предвиденото прехвърляне се основава на прехвърляне на активи и пасиви в рамките на групата в рамките на друг правен субект („Sernam Xpress“), последвано от прехвърляне на този друг субект (share deal);
2)
факта, че част от пасивите ще бъдат прехвърлени с активите и че само разпореждането за възстановяване относно помощта от 41 млн. EUR и задълженията на Френската национална железопътна компания за сума от 38,5 млн. EUR ще останат в пасива на „Sernam SA“;
3)
факта, че Франция е склонна да рекапитализира „Sernam SA“ и „Sernam Xpress“ в случай на предложение за възстановяване на дружеството при отрицателна цена.
(180)
Поради липса на информация относно тези елементи, Комисията не е могла да предвиди начина, по който Франция в крайна сметка изпълнява Решение „Sernam 2“. Напротив, Бележка от 21 декември 2004 година подсказва, че прехвърлянето ще бъде извършено без разграничаване между пасивите и при положителна цена, тъй като тя посочва, че „[]след като продажбата бъде изпълнена, продуктите, получени в резултат от нея, ще бъдат използвани за възстановяването на пасивите на юридическото лице „Sernam“, сред които несъвместимата помощ, в рамките на обичайните национални процедури“.
(181)
Ако, като се има предвид отрицателното естество на цените, предложени за активите на „Sernam SA“, възможността за рекапитализация (елемент 3) се е показала само при получаването на офертите, поне принципът на продажба на активи с част от пасиви (елемент 2) е трябвало по принцип да бъде познат на Франция, когато е изготвила своята Бележка от 21 декември 2004 година. Въпреки това, френските органи не могат да претендират да се възползват от оправдани очаквания без да са информирали непосредствено на 21 декември 2004 г. или по-късно Комисията за тези съществени елементи.
(182)
Не на последно място, ако френските органи са изпитвали затруднения да изпълнят Решение „Sernam 2“, те е следвало да се обърнат към Комисията, за да се достигне, със съгласието на Комисията, до решение относно друга схема съгласно принципа на лоялното сътрудничество, предвиден с член 4, параграф 3 от ДЕС. Раздел 3.2.3 от Насоки на Общността за държавните помощи за оздравяване и преструктуриране на предприятия в затруднение (40) потвърждава, че в съответствие с този общ принцип, държава членка не може да се отклонява от плана за възстановяване без нотификация и предварително одобрение от Комисията.
(183)
Освен това, Комисията никога не е давала каквото и да било съгласие за прехвърляне на дейности на „Sernam SA“ към „Financière Sernam“, извършено от Франция.
(184)
Комисията стигна до заключението, че нито Франция, нито получателите на помощта не могат да се позоват на каквито и да било оправдани очаквания.
4. ВЪЗСТАНОВЯВАНЕ
(185)
Комисията стигна до заключението, че условията на Решение „Sernam 2“ не са били спазени. Следователно, с мерките за помощ, разрешени с Решение „Sernam 2“, е било злоупотребено съгласно член 16 от Регламент (ЕО) № 659/1999. Поради липса на позоваване на съображения за съвместимост от Франция за тези помощи, те са несъвместими с вътрешния пазар. Франция трябва да предприеме всички мерки, за да извърши възстановяването на тези помощи и лихви.
(186)
Размерът на тези суми възлиза на 503 млн. EUR. Той се състои, от една страна, от различни помощи за възстановяването на сума от 2 938 млн. франка или 448 млн. EUR. Тези помощи са представени в таблица 3 от Решение от 30 април 2003 година, чиито основни елементи са отчетени в таблицата по-долу:
(FRF million)
Initial capital
44
Financing of losses 2000
698
Financing of losses 2001
252
Financing of restructuring: SNCF contribution
1 300
Financing of restructuring: equity loan from SNCF
250
Additional costs for railwaymen
394
Total restructuring aid
2 938
(187)
За да се достигне сумата от 503 млн. EUR, следва да се добави сумата на помощите, изплатени в рамките на договорите за транспортиране на багажи и на преса за сума от 34 млн. EUR и в рамките на договори за снабдяване за сума от 21 млн. EUR.
(188)
За повече информация, Решение „Sernam 1“ от 23 май 2001 година съдържа по-подробно описание.
(189)
За да се извърши ефективно и незабавно възстановяване на помощта, френските органи следва да предоставят дата, на която всяка помощ е била предоставена на разположение на получателя (41). От тази дата лихвите при възстановяване ще трябва да се изчисляват за всяка мярка с натрупване в съответствие с глава V от Регламент (ЕО) № 794/2004 (42).
(190)
Освен това, помощта от 41 млн. EUR, вече счетена за несъвместима с Решение „Sernam 2“, трябва да бъде възстановена, увеличена заедно с лихвите, изчислени по същия метод.
(191)
В крайна сметка, рекапитализацията от 57 млн. EUR, опростяването на задължения към „Sernam SA“ от Френската национална железопътна компания на стойност 38,5 млн. EUR и гаранциите, получени от Френската национална железопътна компания при прехвърлянето на дейности от „Sernam SA“ към „Financière Sernam“, с изключение на гаранцията, предоставена на железничарите, представляват също така държавни помощи, несъвместими с вътрешния пазар. Тези нови помощи трябва да бъдат възстановени, увеличени с лихвите, изчислени по същия метод. За метода на изчисление на сумите, които следва да се възстановят, Комисията препраща към съображения 171 и 189 от настоящото решение.
(192)
За да се установи сумата на помощта, която следва да се възстанови, Франция може да вземе предвид евентуалните суми, получени от Френската национална железопътна компания в рамките на ликвидацията на дружеството „Sernam SA“ за възстановяването на помощта от 41 млн. EUR плюс лихвите и/или акционерния заем плюс лихвите.
(193)
В случай, че Френската национална железопътна компания е получила общо възстановяване за всички задължения, Франция би могла да вземе предвид евентуалните суми, възстановени от Френската национална железопътна компания в резултат на ликвидацията на „Sernam SA“, само пропорционално на съотношението между сумата на двете мерки за помощ, които са били регистрирани и общата сума на задълженията, вписани в пасива на дружеството „Sernam SA“.
(194)
Това възстановяване, включително възстановяването на помощите, първоначално отпуснати за „Sernam SA“ и за „Sernam Xpress“, следва да се извършат от „Financière Sernam“, както и от дъщерните му дружества, „Sernam Service“ и „Aster“, които понастоящем продължават икономическата дейност като са се възползвали от помощта, преди упражнявана от „Sernam SA“ (понастоящем ликвидирано) а, преди това, от „Sernam SA“.
(195)
Ясно е, че „Sernam Xpress“ и оперативните му дъщерни дружества „Sernam Services“ и „Aster“ са продължили икономическата дейност на „Sernam SA“, тъй като прехвърлянето на дейности на „Sernam SA“ към „Financière Sernam“, извършено от Франция, е имало точно тази цел. От друга страна, елементите от досието показват, че „Sernam Xpress“, „Sernam Services“ и „Aster“ са продължили да извършват дейността като са се възползвали от помощта според текущия бизнесплан на „Sernam SA“ и със същия персонал. След това, на 30 юни 2011 г., дружеството „Financière Sernam“, едноличен собственик, е закрило дружеството „Sernam Xpress“ и е погълнало активите му. „Financière Sernam“ представлява по този начин законен приемник на „Sernam Xpress“, както и негов икономически наследник, тъй като „Financière Sernam“ е това дружество, което притежава и контролира пряко оперативните дъщерни дружества, които са „Sernam Services“ и „Aster“. Освен това, „Financière Sernam“ и дъщерните му дружества, по-специално „Sernam Services“ и „Aster“, продължават дейността на „Sernam SA“ и на „Sernam Xpress“ и продължават да се възползват от помощта. От друга страна, през май 2011 г., „Sernam Services“ е получило апорт на активи, с прехвърлянето на марката „Sernam“, която е оценена на стойност 15 млн. EUR, без да плати подходяща компенсираща полза. Що се отнася до „Aster“, от друга страна, то се е възползвало през март 2008 г. от апорт от 5 млн. EUR в безналична форма, сума, която е оставена в негова полза през юли 2008 г.; от друга страна, тя е била рекапитализирана през декември 2011 г. с оставяне на 5 599 998 EUR, вписани в безналична форма. Тези две дъщерни дружества са се възползвали от помощите, първоначално отпуснати за „Sernam SA“ и за „Sernam Xpress“ не само в качеството на дружества, участващи в групата и поради факта, че те продължават дейността, но и поради факта за прехвърлянето на някои активи или мерки за рекапитализация в тяхна полза.
(196)
Следва да се уточни, че „Sernam SA“ е резултат от преобразуването в акционерно дружество на „Sernam SCS“ в края на 2011 г. (вж. по този въпрос Решение „Sernam 2“, съображение 11). „Sernam SCS“ по този начин е първоначалният получател на част от въпросните помощи.
(197)
Тъй като дружеството „Financière Sernam“, както и дъщерното му дружество „Sernam Services“, които са поставени под финансов надзор, на 31 януари 2012 г., и „Aster“, дъщерно дружество на „Financière Sernam“, по отношение на което е започнало производство за съдебна ликвидация на 3 февруари 2012 г., френските органи се приканват да определят сумата на помощите, да изчислят лихвите, да възстановят в най-кратки срокове, за да могат те да бъдат регистрирани в пасива на тези предприятия.
ПРИЕ НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ:
Член 1
1. Държавните помощи в размер на 503 млн. EUR, отпуснати от Франция за „Sernam SCS“ (станало „Sernam SA“) и одобрени от Комисията с Решение 2006/367/ЕО (43) от 20 октомври 2004 година са били иизползвани със злоупотреба. Те са несъвместими с вътрешния пазар. От тези помощи са се възползвали също така „Sernam Xpress“, както и „Financière Sernam“ и дъщерните му дружества, „Sernam Services“ и „Aster“.
2. От държавната помощ в размер на 41 млн. EUR, отпусната от Франция на „Sernam SCS“ и обявена за несъвместима с Решение „Sernam 2“, също така се е възползвало дружеството „Sernam Xpress“, както и „Financière Sernam“ и дъщерните му дружества, „Sernam Services“ и „Aster“.
3. Рекапитализацията от 57 млн. EUR на „Sernam SA“ от Френската национална железопътна компания, опростяването на задължения към „Sernam SA“ от Френската национална железопътна компания на стойност 38,5 млн. EUR и гаранциите, получени от Френската национална железопътна компания при прехвърлянето на дейности на „Sernam SA“ към „Financière Sernam“, с изключение на гаранцията, предоставена на железничарите, представляват също така държавни помощи, несъвместими с вътрешния пазар.
Член 2
1. Франция трябва да възстанови помощите, посочени в член 1, от „Financière Sernam“ и дъщерните му дружества, „Sernam Services“ и „Aster“.
2. Сумите, които следва да се възстановят, генерират лихви от датата, от която те са били предоставени на разположение на получателя, до тяхното ефективно възстановяване.
3. Лихвата се изчислява с натрупване в съответствие с глава V от Регламент (ЕО) № 794/2004 на Комисията от 21 април 2004 година.
Член 3
1. Възстановяването на помощта, посочена в член 1, е незабавно и ефективно.
2. Франция осигурява прилагането на настоящото решение в срок от четири месеца от датата, на която е уведомена за него.
3. В рамките на това изпълнение, Франция може да вземе предвид евентуалните суми, възстановени от Френската национална железопътна компания след ликвидацията на „Sernam SA“ при условията, посочени по-горе.
Член 4
1. В срок от два месеца от уведомяването за настоящото решение Франция предоставя на Комисията следната информация:
а)
датата, на която всяка мярка за помощ е била предоставена на разположение на получателя, общата сума (главница и лихви), която получателят трябва да възстанови за всяка от мерките за помощ;
б)
подробно описание на вече предприетите мерки за изпълнение на настоящото решение и на планираните такива;
в)
документи, доказващи, че на получателя е наредено да възстанови помощта.
2. Франция информира редовно Комисията за хода на националните мерки, предприети за прилагане на настоящото решение, до окончателното възстановяване на помощта, посочена в член 1. При искане от страна на Комисията, Франция предоставя незабавно информация за вече предприетите мерки за изпълнение на настоящото решение и за планираните такива. Тя предоставя също така подробна информация относно размера на помощта и лихвите, които вече са възстановени от получателя.
Член 5
Адресат на настоящото решение е Френската република.
Съставено в Брюксел на 9 март 2012 година.
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ,
της 9ης Μαρτίου 2012,
σχετικά με την Κρατική ενίσχυση SA.12522 (C 37/08) - Γαλλία - Εφαρμογή της απόφασης «Sernam 2»
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2012) 1616]
(Το κείμενο στη γαλλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό.)
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(2012/398/ΕΕ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), και ιδίως το άρθρο 108 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο (1)·
Έχοντας υπόψη τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α)·
Αφού κάλεσε τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τις διατάξεις των προαναφερόμενων άρθρων (2),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
1. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
1.1. ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
(1)
Στις 23 Μαΐου 2001, η Επιτροπή ενέκρινε ενίσχυση αναδιάρθρωσης της SCS Sernam (ετερόρρυθμη εταιρεία), η οποία τον Δεκέμβριο του 2001 μετατράπηκε σε Sernam SA («η απόφαση Sernam 1») (3).
(2)
Στις 20 Οκτωβρίου 2004, η Επιτροπή εξέδωσε τελική απόφαση η οποία επιβεβαιώνει ότι η εγκριθείσα με την απόφαση Sernam 1 ενίσχυση, ύψους 503 εκατ. ευρώ, είναι συμβιβάσιμη με την εσωτερική αγορά υπό ορισμένες προϋποθέσεις («απόφαση Sernam 2») (4). Η εν λόγω απόφαση αφορά επίσης την ύπαρξη συμπληρωματικής ενίσχυσης 41 εκατ. ευρώ που είναι ασυμβίβαστη με την εσωτερική αγορά, την οποία η Γαλλία οφείλει να ανακτήσει.
(3)
Με επιστολή τής 24ης Ιουνίου 2005, υποβλήθηκε μια πρώτη καταγγελία από τρίτο («ο πρώτος καταγγέλλων») για καταχρηστική εφαρμογή της απόφασης Sernam 2 (5).
(4)
Στις 22 Φεβρουαρίου 2006, ο εν λόγω πρώτος καταγγέλλων άσκησε επίσης προσφυγή λόγω παραλείψεως κατά της Επιτροπής, διότι αυτή δεν αντέδρασε έγκαιρα μετά την καταγγελία του.
(5)
Με επιστολή της 10ης Απριλίου 2006, ένα δεύτερο ενδιαφερόμενο μέρος, η εταιρεία Mory Group («ο δεύτερος καταγγέλλων») υπέβαλε επίσης καταγγελία στην Επιτροπή (6).
(6)
Οι δύο καταγγέλλοντες θεωρούσαν ουσιαστικά ότι η απόφαση Sernam 2 είχε εφαρμοστεί με τρόπο καταχρηστικό και ζήτησαν από την Επιτροπή να κινήσει νέα επίσημη διαδικασία έρευνας σχετικά με την εφαρμογή εκ μέρους της Γαλλίας της απόφασης Sernam 2.
(7)
Με επιστολή 16ης Ιουλίου 2008, η Επιτροπή ενημέρωσε τη Γαλλία για την απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία του άρθρου 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ σε σχέση με την εφαρμογή από τη Γαλλία της απόφασης Sernam 2 («απόφαση για την κίνηση διαδικασίας»). Η Επιτροπή αμφισβήτησε ιδίως το συμβιβάσιμο με την απόφαση Sernam 2 των τρόπων που επέλεξε η Γαλλία για να εφαρμόσει, κατά τους ισχυρισμούς της, αυτή την απόφαση και εξέτασε την πιθανότητα αυτοί οι τρόποι εφαρμογής να ενέχουν στοιχεία νέων κρατικών ενισχύσεων.
(8)
Αυτή η απόφαση της Επιτροπής να κινήσει τη διαδικασία δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (7). Τα επιχειρήματα των δύο καταγγελλόντων συνοψίζονται στην αιτιολογική σκέψη 16 της εν λόγω απόφασης. Με την ίδια απόφαση, η Επιτροπή κάλεσε τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με την εφαρμογή της απόφασης Sernam 2 από τη Γαλλία.
(9)
Στις 8 Οκτωβρίου 2008, οι γαλλικές αρχές υπέβαλαν τις παρατηρήσεις τους επί της απόφασης για την κίνηση διαδικασίας.
(10)
Η Επιτροπή έλαβε τις παρατηρήσεις ενδιαφερόμενων μερών για το θέμα. Ο πρώτος καταγγέλλων υπέβαλε παρατηρήσεις στις 13 Νοεμβρίου 2008. Η εθνική Εταιρεία Σιδηροδρόμων («SNCF») κοινοποίησε τις παρατηρήσεις της στις 6 Φεβρουαρίου 2009. Η εταιρεία επενδύσεων χαρτοφυλακίου Butler Capital Partners («BCP») υπέβαλε παρατηρήσεις στις 9 Φεβρουαρίου 2009. Η Επιτροπή διαβίβασε τις παρατηρήσεις που έλαβε στη Γαλλία στις 25 Μαρτίου 2009, παρέχοντάς της τη δυνατότητα να τις σχολιάσει και έλαβε τα σχόλια των γαλλικών αρχών επί των παρατηρήσεων του πρώτου καταγγέλλοντα στις 7 Μαΐου 2009.
(11)
Στις 15 Μαρτίου 2011, ο δεύτερος καταγγέλλων προειδοποίησε την Επιτροπή να θέσει σε εφαρμογή «διερευνητικές ενέργειες» για να επαληθεύσει τους όρους εφαρμογής της απόφασης Sernam 2. Η Επιτροπή απάντησε στις 18 Μαΐου 2011, αναφέροντας τις διερευνητικές ενέργειες που ανέλαβε μετά την έκδοση της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας.
(12)
Στις 25 Νοεμβρίου 2009 και 29 Νοεμβρίου 2011, η Επιτροπή έστειλε αιτήσεις πληροφοριών στις γαλλικές αρχές. Οι απαντήσεις ελήφθησαν αντίστοιχα στις 15 Ιανουαρίου 2010 και 25 Ιανουαρίου 2012.
1.2. ΕΘΝΙΚΟ ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
(13)
Στις 3 Ιανουαρίου 2007, η εταιρεία Mory group ζήτησε από τις γαλλικές αρχές να εκδώσουν δύο διατάγματα για χρεωστικά σημειώματα: 1) το ένα σε βάρος της Sernam SA για την ενίσχυση 41 εκατ. ευρώ η οποία κηρύχθηκε ασυμβίβαστη με την κοινή αγορά με την απόφαση Sernam 2 και η οποία, κατά την άποψή τους, δεν ανακτήθηκε πραγματικά από τη Γαλλία και 2) το άλλο σε βάρος του δικαιούχου (δεν ορίζεται) ενισχύσεων αναδιάρθρωσης της Sernam SA που εικάζεται ότι χορήγησε η Γαλλία για τη μεταβίβαση των στοιχείων ενεργητικού της Sernam SA (σχετικά με τις λεπτομέρειες αυτής της πράξης, βλέπε τμήμα 2.4 της παρούσας απόφασης).
(14)
Ο υπουργός Οικονομίας, Οικονομικών και Βιομηχανίας απέρριψε τα αιτήματα του δεύτερου καταγγέλλοντα με επιστολή. Κατά της εν λόγω απορριπτικής απόφασης η εταιρεία Mory group άσκησε προσφυγή για υπέρβαση εξουσίας ενώπιον του Διοικητικού Πρωτοδικείου Παρισίων. Εξ όσων γνωρίζει η Επιτροπή, η υπόθεση είναι σε εκκρεμότητα.
(15)
Επιπλέον, στις 31 Ιανουαρίου 2012, κινήθηκε διαδικασία δικαστικής εξυγίανσης κατά της εταιρείας Sernam Xpress («Sernam Xpress»). Η Sernam Xpress ήταν ο αποδέκτης των μη χρηματοπιστωτικών στοιχείων ενεργητικού και παθητικού της Sernam SA κατά την πράξη μεταβίβασης των περιουσιακών στοιχείων της Sernam SA (λεπτομερή στοιχεία αυτής της πράξης βλέπε στο τμήμα 2.4). Το Εμποροδικείο της Nanterre αποφάσισε περίοδο παρακολούθησης έξι μηνών και όρισε συνεδρίαση για τις 27 Μαρτίου 2012.
2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ
2.1. Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ SERNAM
(16)
Από τότε που δημιουργήθηκε το 1970 από την SNCF ως εσωτερική υπηρεσία, οι δραστηριότητες της επιχείρησης Sernam ήταν υπηρεσίες ταχυμεταφορών και μεταφοράς δεμάτων εξπρές και παλετών (8).
(17)
Την 1η Φεβρουαρίου 2000, το σύνολο της δραστηριότητας της Sernam μεταβιβάστηκε σε μια θυγατρική και έτσι συστάθηκε η SCS Sernam (ετερόρρυθμη εταιρεία). Η SCS Sernam μετατράπηκε σε ανώνυμη εταιρεία (Sernam SA) στις 21 Δεκεμβρίου 2001. Η Sernam SA είχε το 2005 δέκα λειτουργικές θυγατρικές καθώς και μια εταιρεία παροχής υπηρεσιών οδικών μεταφορών, την Sernam Transport Route.
(18)
Στις 17 Οκτωβρίου 2005, η Sernam Xpress ανέλαβε τα μη χρηματοπιστωτικά περιουσιακά στοιχεία ενεργητικού και παθητικού της Sernam SA κατά τη διαβίβαση των δραστηριοτήτων της Sernam SA στην Financière Sernam (για τα λεπτομερή στοιχεία αυτής της πράξης, βλέπε τμήμα 2.4). Έτσι, η Financière Sernam απέκτησε το 100 % της Sernam Xpress.
(19)
Κατά τη διάρκεια του 2006, η BCP εισήλθε κατά ποσοστό 51,8 % στο μετοχικό κεφάλαιο της Sernam Xpress. Ταυτόχρονα, η Sernam Xpress αγόρασε την εταιρεία Coulonge, μεταφορική εταιρεία εγκατεστημένη στη Limoges.
(20)
Κατά τη διάρκεια του 2001, οι Financière Sernam και Sernam Xpress υποχρεώθηκαν να προβούν σε ανασύσταση των ίδιων κεφαλαίων τους πριν το τέλος της χρήσης. Επειδή η BCP δεν εισέφερε το αναγκαίο κεφάλαιο, αυτό πραγματοποιήθηκε σε δύο πράξεις.
(21)
Πρώτον, τον Μάιο του 2011, η Sernam Xpress εισέφερε το σήμα Sernam στη λειτουργική θυγατρική της την Sernam Services (η αξία αυτής της εισφοράς αποτιμάται σε 15 εκατ. ευρώ).
(22)
Δεύτερον, στις 30 Ιουνίου 2011, έγινε εκκαθάριση της Sernam Xpress και η εταιρεία Financière Sernam, μοναδική συνδεδεμένη εταιρεία, απορρόφησε τα περιουσιακά στοιχεία της (πράξη που αποκαλείται «καθολική μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων»).
(23)
Κατά συνέπεια, ο όμιλος Sernam αποτελείται σήμερα από τη Financière Sernam και τις θυγατρικές της πρώην Sernam Xpress, δηλαδή την ήδη προαναφερθείσα Sernam Services και την εταιρεία Aster («Aster»). Η Aster είναι η πρώην Sernam Transport Route. Η Sernam Xpress είχε πωλήσει αυτήν τη θυγατρική τον Δεκέμβριο του 2005 και παρείχε στον αγοραστή εγγύηση για τον κύκλο εργασιών της. Τον Μάρτιο του 2008, η Sernam Xpress εξαγόρασε την εταιρεία, η οποία είχε στο μεταξύ μετονομαστεί σε Aster. Κατά την εξαγορά, η Sernam Xpress εισέφερε κεφάλαιο 5 εκατ. ευρώ στην ASTER σε τρεχούμενο λογαριασμό. Το ποσό αυτό παραχωρήθηκε στην ASTER σε συνεδρίαση του διοικητικού συμβουλίου τον Ιούλιο. Το Δεκέμβριο του 2011, η Financière Sernam, που στο μεταξύ είχε απορροφήσει την Sernam Xpress (βλέπε αιτιολογική σκέψη 22) ανακεφαλαιοποίησε την εταιρεία ASTER διαθέτοντάς της ποσό 5 599 998 ευρώ εγγεγραμμένων σε τρεχούμενο λογαριασμό.
(24)
Επειδή η χρηματοοικονομική κατάσταση του ομίλου Sernam συνέχισε να επιδεινώνεται, στις 31 Ιανουαρίου 2011, κινήθηκε διαδικασία δικαστικής εξυγίανσης σε βάρος των εταιρειών Financière Sernam και Sernam Services. Στις 3 Φεβρουαρίου 2011, η θυγατρική Aster τέθηκε υπό εκκαθάριση με προσωρινή συνέχιση της δραστηριότητας. Το εμποροδικείο της Nanterre όρισε περίοδο παρακολούθησης έξι μηνών και όρισε νέα συνεδρίαση για τις 27 Μαρτίου 2012.
2.2. Η ΑΠΟΦΑΣΗ SERNAM 1 ΤΗΣ 23ΗΣ ΜΑΪΟΥ 2001
(25)
Στην απόφασή της Sernam 1, η Επιτροπή ενέκρινε ενίσχυση ύψους 503 εκατ. ευρώ για την αναδιάρθρωση της SCS Sernam. Η ενίσχυση αυτή εγκρίθηκε ιδίως βάσει δέσμευσης της Γαλλίας ότι η Sernam θα πωληθεί. Πράγματι, το 60 % του κεφαλαίου της Sernam θα μεταβιβαζόταν στην Geodis (9), εταιρεία μεταφορών και διακίνησης εμπορευμάτων ιδιωτικού δικαίου εισηγμένη στην παράλληλη αγορά του Χρηματιστηρίου του Παρισιού. Έτσι, η Geodis έπρεπε να αναλάβει πλήρως τα χρέη της SCS Sernam χωρίς περιορισμούς (10) και να καλύψει τα πρόσθετα έξοδα αναδιάρθρωσης της Sernam ύψους 67 εκατ. ευρώ. Η SCS Sernam δεσμευόταν από πλευράς της να μειώσει τον αριθμό των λειτουργικών εγκαταστάσεων που διέθετε από 107 σε 72 κατά το διάστημα από το 1999 έως το 2004, τον κύκλο εργασιών της κατά 18 %, να μειώσει το προσωπικό της και να προβεί στην αναδιάρθρωσή της με τον προϋπολογισμό που προαναφέρθηκε και εντός της καθορισθείσας προθεσμίας, δηλαδή πριν τις αρχές του 2004.
2.3. Η ΑΠΟΦΑΣΗ SERNAM 2 ΤΗΣ 20ΗΣ ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2004
(26)
Στην απόφασή της Sernam 2, η Επιτροπή έκρινε ότι η εγκριθείσα με την απόφαση Sernam 1 ενίσχυση των 503 εκατ. ευρώ καταβλήθηκε με διαφορετικούς όρους από αυτούς που προέβλεπε η απόφαση Sernam 1, ιδίως λόγω της αγοράς από την Géodis του 15 % (αντί του 60 % που είχε προβλεφθεί) των μεριδίων της SCS Sernam. Επιπλέον, η Géodis αρνήθηκε να εισφέρει το ποσό των 67 εκατ. ευρώ με δικά της κεφάλαια στο κόστος αναδιάρθρωσης της επιχείρησης.
(27)
Με βάση τα ανωτέρω στοιχεία, η Επιτροπή επέβαλε όρους για την έγκριση της καταβολής της ενίσχυσης ύψους 503 εκατ. ευρώ για την αναδιάρθρωση της Sernam SA. Το άρθρο 3 της απόφασης Sernam 2 που περιέχει αυτούς τους όρους είναι διατυπωμένο ως εξής:
«Άρθρο 3
1. Με την επιφύλαξη της παραγράφου 2, πρέπει να τηρηθούν οι κάτωθι όροι:
α)
Η Sernam θα μπορεί να αναπτύξει μόνον τις δραστηριότητες σιδηροδρομικής διοχέτευσης των ταχυμεταφορών με βάση την ιδέα της Κλειστής Αμαξοστοιχίας express, («TBE»). Εν προκειμένω, η SNCF εγγυάται να παρέχει σε κάθε άλλο μεταφορέα που της το ζητήσει τους ίδιους όρους με εκείνους που παρέχει στη Sernam για την ανάπτυξη της σιδηροδρομικής μεταφοράς φορτίου, την «TBE».
β)
Αντιθέτως, η Sernam οφείλει, κατά τη διάρκεια των δύο επόμενων ετών από την ημερομηνία κοινοποίησης της παρούσας απόφασης, να προβεί σε πλήρη αντικατάσταση των ιδίων μέσων και της εξυπηρέτησης οδικής μεταφοράς από μέσα και εξυπηρέτηση οδικής μεταφοράς μιας ή περισσότερων επιχειρήσεων νομικά και οικονομικά ανεξάρτητων από την SNCF που θα επιλεγούν με ανοικτή, διαφανή και χωρίς διακρίσεις διαδικασία.
Ίδια μέσα και δρομολόγια οδικής μεταφοράς της Sernam είναι όλα τα οδικά μέσα - δηλαδή τα οχήματα οδικής μεταφοράς - της εταιρείας Sernam που έχει στην κυριότητά της ή που διαθέτει με χρηματοδοτική ή απλή μίσθωση.
Οι επιχειρήσεις που θα αναλάβουν τις οδικές δραστηριότητες της Sernam οφείλουν να εξασφαλίσουν την παροχή οδικής μεταφοράς με δικούς τους πόρους.
2. Σε περίπτωση που μέχρι τις 30 Ιουνίου 2005 η Sernam πωλήσει ταυτόχρονα όλα τα στοιχεία του ενεργητικού της, με την τιμή της αγοράς, σε εταιρεία χωρίς νομικό δεσμό με την SNCF, με διαφανή και ανοικτή διαδικασία, δεν εφαρμόζονται οι όροι της παραγράφου 1».
(28)
Στην απόφαση Sernam 2, η Επιτροπή έκρινε επίσης ότι οι γαλλικές αρχές κατέβαλαν συμπληρωματική ενίσχυση 41 εκατ. ευρώ στην Sernam. Έκρινε ότι η ενίσχυση αυτή είναι ασυμβίβαστη με την εσωτερική αγορά και διέταξε την ανάκτησή της από τη Γαλλία.
2.4. Η ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΤΗΣ SERNAM SA ΣΤΗΝ FINANCIERE SERNAM
(29)
Για τους σκοπούς της εκτέλεσης της απόφασης Sernam 2, η Γαλλία ισχυρίζεται ότι τήρησε τον όρο του άρθρου 3 παράγραφος 2. Εξηγεί ότι η SNCF κάλεσε, με δελτίο τύπου (11), κάθε ενδιαφερόμενο να έλθει σε επαφή με την Τράπεζα ABN AMRO. Ζητήθηκε από 34 βιομηχανικούς και χρηματοπιστωτικούς ομίλους ή κοινοπραξίες να μελετήσουν τον φάκελο. Οι επιστολές πρόσκλησης για τον πρώτο γύρο, που απέστειλε η ABN AMRO στα μέρη που εξέτασαν τον φάκελο, περιέχουν πρόσκληση υποβολής προσφορών για την εξαγορά του συνόλου των περιουσιακών στοιχείων της Sernam SA (η επιστολή ήταν συνταγμένη στην αγγλική γλώσσα και χρησιμοποιήθηκε ο όρος assets).
(30)
Σύμφωνα με τις γαλλικές αρχές, η οικονομική κατάσταση της Sernam δεν επέτρεψε την υποβολή προτάσεων θετικής αποτίμησης. Όλες οι προσφορές οι οποίες υποβλήθηκαν στο πλαίσιο αυτής της διαδικασίας αφορούσαν μια εξαιρετικά υψηλή αρνητική τιμή:
-
[υποψήφιος 1] (προκαταρκτική προσφορά): -120 εκατ. ευρώ
-
[υποψήφιος 2] (προκαταρκτική προσφορά): -90,4 εκατ. ευρώ
-
[υποψήφιος 3] (προκαταρκτική προσφορά): -90,4 εκατ. ευρώ
-
[υποψήφιος 4] (προσφορά δεύτερου γύρου): -65,2 εκατ. ευρώ
-
[υποψήφιος 5] (προσφορά δεύτερου γύρου): -56,4 εκατ. ευρώ.
(31)
Ελλείψει δεσμευτικής προσφοράς, η διοίκηση της Sernam SA, υπέβαλε, μέσω μιας άλλης νέας εταιρείας που ονομάστηκε αρχικά Bidco, και στη συνέχεια Financière Sernam, προσφορά εξαγοράς.
2.4.1. Πραγματική ημερομηνία των πράξεων μεταβίβασης των δραστηριοτήτων της Sernam στην Financière Sernam
(32)
Η προσφορά αυτή υποβλήθηκε στην SNCF στις 30 Ιουνίου 2005 και έγινε καταρχήν αποδεκτή από τη διοίκηση της SNCF αυθημερόν. Παρ’ όλα αυτά, απαιτούνταν διατυπώσεις για την επίσημη σύναψη του πρωτοκόλλου συμφωνίας ανάμεσα σε όλα τα εμπλεκόμενα μέρη. Το πρωτόκολλο συμφωνίας μεταξύ της SNCF, της Sernam SA, Sernam Xpress (μία από τις 10 κατά 100 % θυγατρικές της Sernam SA, που συστάθηκε το 2002) και τη διοίκηση της μελλοντικής εταιρείας Financière Sernam υπεγράφη στις 21 Ιουλίου 2005 (εφεξής «πρωτόκολλο συμφωνίας της 21ης Ιουλίου 2005»). Η Financière Sernam καταχωρίστηκε στο μητρώο εταιρειών στις 14 Οκτωβρίου 2005. Οι διάφορες πράξεις μεταβίβασης των δραστηριοτήτων της Sernam, που περιγράφονται αναλυτικά στις ακόλουθες αιτιολογικές σκέψεις, πραγματοποιήθηκαν στις 17 Οκτωβρίου 2005.
2.4.2. Οι διάφορες πράξεις μεταβίβασης των δραστηριοτήτων της Sernam στη Financière Sernam
(33)
Οι γαλλικές αρχές ανέφεραν ότι η μεταβίβαση των δραστηριοτήτων της Sernam στη Financière Sernam αναλύεται σε τέσσερα στάδια:
α)
η SNCF ανακεφαλαιοποίησε την κατά 100 % θυγατρική της Sernam SA με ποσό 57 εκατ. ευρώ·
β)
η Sernam SA πραγματοποίησε προς όφελος της κατά 100 % θυγατρικής της Sernam Xpress εισφορά για όλα τα στοιχεία ενεργητικού της, συμπεριλαμβανομένων των 57 εκατ. ευρώ της ανακεφαλαιοποίησης που αναφέρεται στο στοιχείο α) και παθητικού της Sernam με εξαίρεση μόνον τα επονομαζόμενα «χρηματοπιστωτικά» στοιχεία παθητικού (συμμετοχικό δάνειο που συνήψε η εταιρεία Sernam SA με τον όμιλο SNCF, παθητικό από την καταγγελία της σύμβασης «IBM - GPS») ποσού 38,5 εκατ. ευρώ (12). Σε αντάλλαγμα αυτής της εισφοράς, η Sernam SA εισέπραξε μερίδιο της Sernam Xpress ονομαστικής αξίας 100 ευρώ·
γ)
η Sernam Xpress προέβη στη συνέχεια σε αύξηση κεφαλαίου ύψους 2 εκατ. ευρώ, το οποίο καλύφθηκε εξ ολοκλήρου από την SNCF· μετά από αυτή την πράξη, η SNCF κατείχε την πλειοψηφία των μετοχών της Sernam Xpress·
δ)
η Sernam SA και η SNCF εκχώρησαν έναντι τιμήματος 2 εκατ. ευρώ στη Financière Sernam το σύνολο των μετοχών τους στην Sernam Xpress, που αντιπροσωπεύουν το σύνολο του κεφαλαίου της τελευταίας.
(34)
Η Sernam SA τέθηκε υπό δικαστική εκκαθάριση στις 15 Δεκεμβρίου 2005. Το ποσό των 41 εκατ. ευρώ που έπρεπε να επιστραφεί στην SNCF κατ’ εφαρμογή της απόφασης Sernam 2 εγγράφηκε στο παθητικό αυτής της εκκαθάρισης. (13)
(35)
Οι πράξεις απεικονίζονται στον ακόλουθο πίνακα:
(36)
Το πρωτόκολλο συμφωνίας της 21ης Ιουλίου 2005 προέβλεπε, εκτός από την ανακεφαλαιοποίηση από την SNCF της Sernam SA με 57 εκατ. ευρώ και της Sernam Xpress με 2 εκατ. ευρώ αντίστοιχα, εγγυήσεις που παρείχε η SNCF στη Financière Sernam (περιγράφονται αναλυτικά στις αιτιολογικές σκέψεις 72 έως 85 της απόφασης για την κίνηση διαδικασίας) και ρήτρα υπαναχώρησης σε περίπτωση αρνητικής απόφασης της Επιτροπής εντός πέντε ετών από τη σύναψη του πρωτοκόλλου συμφωνίας (που περιγράφεται αναλυτικά στην αιτιολογική σκέψη 117 της απόφασης για την κίνηση διαδικασίας).
2.5. ΛΟΓΟΙ ΠΟΥ ΟΔΗΓΗΣΑΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ
(37)
Με την απόφαση της 16ης Ιουλίου 2008, η Επιτροπή θέλησε να επαληθεύσει αν η Γαλλία τήρησε, όπως ισχυρίζεται, το άρθρο 3 παράγραφος 2 της απόφασης Sernam 2 και αν η μέθοδος ανάκτησης της παράνομης ενίσχυσης των 41 εκατ. ευρώ που επέλεξε η Γαλλία, δηλαδή την εγγραφή της απαίτησης του κράτους στην πτώχευση της Sernam SA, επέτρεπε να εξαλειφθεί ή νόθευση του ανταγωνισμού που προκλήθηκε από την εν λόγω ενίσχυση. Ακόμη, η Επιτροπή θέλησε να επαληθεύσει ότι η πράξη μεταβίβασης των περιουσιακών στοιχείων της Sernam SA δεν συνεπαγόταν τη χορήγηση νέων ενισχύσεων ασυμβίβαστων με την εσωτερική αγορά.
2.6. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΩΝ
2.6.1. Παρατηρήσεις των καταγγελλόντων
(38)
Σε ένα πρώτο στάδιο, ο πρώτος καταγγέλλων θεωρεί ότι δεν τηρήθηκαν οι όροι της απόφασης Sernam 2 για την πώληση των περιουσιακών στοιχείων της Sernam SA.
(39)
Καταρχάς, δεν τηρήθηκε η προθεσμία που όρισε η απόφαση της Sernam 2, δηλαδή η 30ή Ιουνίου 2005, για την πραγματοποίηση της μεταβίβασης, εφόσον οι πράξεις μεταβίβασης εγκρίθηκαν στις 17 Οκτωβρίου 2005 και η μεταβίβαση των μετοχών έπρεπε να γίνει την ίδια ημέρα.
(40)
Όσον αφορά στη συνέχεια την τιμή της μεταβίβασης, ο πρώτος καταγγέλλων θεωρεί ότι αυτή καθορίστηκε αποκλειστικά με αναφορά στην προσφορά που υπέβαλε η Financière Sernam. Η προσφορά αυτή ήταν η ίδια παράνομη διότι προϋπέθετε τη χορήγηση νέων ενισχύσεων, ιδίως την ανακεφαλαιοποίηση της Sernam SA. Τέλος, ο πρώτος καταγγέλλων επισημαίνει ότι η Sernam Xpress δεν ήταν εταιρεία ανεξάρτητη από την Sernam SA, όπως απέδειξε η Επιτροπή στην απόφασή της για την κίνηση της διαδικασίας.
(41)
Εξάλλου, οι πράξεις μεταβίβασης αποτελούσαν στην πραγματικότητα ένα share deal (συμφωνία μεταβίβασης μεριδίων), δηλαδή σκοπό είχαν να διατηρηθεί στην αγορά η δικαιούχος οντότητα με απλή αλλαγή του ιδιοκτήτη της.
(42)
Καταγγέλλει επίσης την παραβίαση του όρου να πραγματοποιηθεί η πώληση με διαφανή και ανοικτή διαδικασία. Κατά την άποψή του, η πώληση της Sernam Xpress, έπρεπε να είχε υποβληθεί σε δημόσια διαβούλευση και πρόσκληση υποβολής προσφορών, μετά τη διπλή ανακεφαλαιοποίηση της Sernam SA και της Sernam Xpress, και όχι μόνο της Sernam SA.
(43)
Σε ένα δεύτερο στάδιο, ο πρώτος καταγγέλλων καταγγέλλει νοθεύσεις κατά την αποτίμηση της αξίας των μεταβιβασθέντων στοιχείων ενεργητικού και παθητικού και την υποεκτίμηση της πωληθείσας οντότητας.
(44)
Σε ένα τρίτο στάδιο, ο πρώτος καταγγέλλων παραθέτει ένα σύνολο μέτρων που κατά την άποψή του θα συνιστούσαν νέες ενισχύσεις: η ανακεφαλαιοποίηση με 57 εκατ., η μη είσπραξη των 41 εκατ. της παράνομης ενίσχυσης, η παραίτηση από τις χρηματοοικονομικές απαιτήσεις της SNCF έναντι της Sernam SA. Όλα τα μέτρα αυτά ήταν κατά την άποψή του ασυμβίβαστα με την εσωτερική αγορά.
(45)
Σε ένα τέταρτο στάδιο, ο πρώτος καταγγέλλων επισημαίνει ότι η Sernam SA έπρεπε να εκκαθαριστεί και όχι να μεταβιβαστεί. Συμμερίζεται τις αμφιβολίες της Επιτροπής όσον αφορά τον συνυπολογισμό ορισμένων εξόδων κατά τον υπολογισμό της εκκαθάρισης και θεωρεί ότι σε καμία χρονική στιγμή δεν φαίνεται ότι το πραγματικό κόστος της αναδιάρθρωσης της Sernam ήταν χαμηλότερο από το κόστος μιας εκκαθάρισης.
(46)
Εν κατακλείδι, ο πρώτος καταγγέλλων υποστηρίζει ότι οι γαλλικές αρχές όχι μόνο δεν τήρησαν την υποχρέωσή τους να ανακτήσουν την ενίσχυση των 41 εκατ. ευρώ που κηρύχθηκε ασυμβίβαστη, αλλά χορήγησαν και νέες ενισχύσεις ύψους τουλάχιστον 95 εκατ. ευρώ, στις οποίες πρέπει να προστεθούν και διάφορες ενισχύσεις που χορηγήθηκαν υπό μορφή εγγυήσεων.
(47)
Ο δεύτερος καταγγέλλων, από την πλευρά του, δεν υπέβαλε παρατηρήσεις επί της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας.
2.6.2. Παρατηρήσεις των ενδιαφερόμενων μερών που κρίνουν ότι η απόφαση Sernam 2 έχει πράγματι τηρηθεί
2.6.2.1. Παρατηρήσεις της SNCF
(48)
Η SNCF θεωρεί ότι τήρησε τον όρο που προβλέπεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 της απόφασης Sernam 2. Ισχυρίζεται ότι πώλησε τα περιουσιακά στοιχεία της Sernam στο σύνολό τους, πριν την 30ή Ιουνίου 2005, στην αγοραία τιμή, σε εταιρεία η οποία δεν είχε νομική σχέση και με διαφανή και ανοικτή διαδικασία.
(49)
Κατά την SNCF, οι πράξεις μεταβίβασης ήταν άρρηκτα συνδεδεμένες μεταξύ τους και πραγματοποιήθηκαν ταυτόχρονα. Η Επιτροπή δεν θα μπορούσε, συνεπώς, να τις αποσυνδέσει με τεχνητό τρόπο.
(50)
Θεωρεί ότι σε περίπτωση αρνητικής τιμής, το κριτήριο του ιδιώτη επενδυτή σε οικονομία της αγοράς τηρείται, εάν το κόστος της μεταβίβασης είναι κατώτερο από το κόστος εκκαθάρισης με το οποίο θα επιβαρυνόταν το κράτος ως μέτοχος και υποβάλλει αναλυτικές παρατηρήσεις για να το αποδείξει.
(51)
Τέλος, επισημαίνει ότι η υποχρέωση σχετικά με την επιστροφή της ενίσχυσης των 41 εκατ. ευρώ θα εγγράφονταν στο παθητικό της εκκαθάρισης της Sernam SA.
2.6.2.2. Παρατηρήσεις της Butler Capital Partners
(52)
Σε ένα πρώτο στάδιο, η BCP διατυπώνει διευκρινίσεις για τη συμμετοχή της στο κεφάλαιο της Sernam Xpress.
(53)
Σε ένα δεύτερο στάδιο, η BCP προσδιορίζει τον σκοπό της εξαγοράς της εταιρείας Coulonge.
(54)
Σε ένα τρίτο στάδιο, η BCP αμφισβητεί ότι η Sernam Xpress διέθετε ταμειακό πλεόνασμα μετά την ανακεφαλαίωση των 57 και 2 εκατ. ευρώ. Η BCP χρειάστηκε να επανεισφέρει ποσό 6 εκατ. ευρώ για να ανέλθουν τα ταμειακά διαθέσιμα σε ένα αποδεκτό επίπεδο, δεδομένων των ζημιών που έπρεπε να χρηματοδοτηθούν.
(55)
Σε ένα τέταρτο στάδιο, η BCP αμφισβητεί ότι το όφελος από την ενίσχυση των 41 εκατ. ευρώ μεταβιβάστηκε στην Sernam Xpress. Η BCP θεωρεί ότι μια παρόμοια κατάσταση θα μπορούσε να προβλεφθεί μόνο εάν αποδεικνυόταν ότι η μεταβίβαση των δραστηριοτήτων της Sernam SA δεν πραγματοποιήθηκε σε αγοραία τιμή. Όμως, κατά την BCP, η μεταβίβαση πραγματοποιήθηκε μετά από ανοικτή, διαφανή και χωρίς διακρίσεις διαδικασία. Η BCP διευκρινίζει επίσης ότι η διαδικασία της μεταβίβασης συνοδεύτηκε με εμπειρογνωμοσύνη
(56)
Τέλος, όσον αφορά τις συνέπειες της απόκτησης του ελέγχου της Sernam, η BCP αναλύει την αύξηση του κεφαλαίου ως πώληση και θεωρεί ότι, σύμφωνα με την απόφαση του Δικαστηρίου στην υπόθεση Banks (14) και SMI (15), η ανάκτηση μιας υποθετικής ενίσχυσης δεν θα βάρυνε τη Financière Sernam ή τη θυγατρική της Sernam Xpress.
2.7. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΑΣ
2.7.1. Όσον αφορά την τήρηση της απόφασης Sernam 2
2.7.1.1. Σχετικά με την τήρηση της προθεσμίας για την πώληση
(57)
Οι γαλλικές αρχές θεωρούν ότι η δεσμευτική προσφορά εξαγοράς, που είναι δεσμευτική από νομική άποψη για τον αγοραστή, υποβλήθηκε στις 30 Ιουνίου 2005 και έγινε αποδεκτή αυθημερόν από την SNCF, γεγονός που κατέστησε τη συμφωνία αμετάκλητη με βάση το γαλλικό δίκαιο των συμβάσεων.
2.7.1.2. Ως προς την τιμή πώλησης
(58)
Οι γαλλικές αρχές θεωρούν ότι η απόφαση Sernam 2 δεν απαγόρευε την πώληση σε αρνητική τιμή και η νομολογία αναγνωρίζει ότι η τιμή αυτή θα μπορούσε να αποτελεί μια αγοραία τιμή.
(59)
Τα περιουσιακά στοιχεία πωλήθηκαν στην αρνητική τιμή των 57 εκατ. ευρώ που αντιστοιχεί στο ποσό της ανακεφαλαιοποίησης της Sernam SA από την SNCF. Η τιμή αυτή ήταν καλύτερη από τις ενδεικτικές προσφορές που είχαν υποβληθεί αρχικά και αποτελούσε την καλύτερη δεσμευτική προσφορά που προτάθηκε από φορείς της αγοράς στην SNCF. Επικυρώθηκε από διάφορες ανεξάρτητες εμπειρογνωμοσύνες (ABN Amro, Oddo Corporate Finance/Paul Hastings και της Επιτροπής Συμμετοχών και Μεταβιβάσεων)
(60)
Σύμφωνα με τις γαλλικές αρχές, η προηγούμενη ανακεφαλαιοποίηση που πραγματοποίησε η SNCF είναι απλώς μία μέθοδος εφαρμογής. Η Επιτροπή δεν θα μπορούσε, συνεπώς, να αναφερθεί σε αυτή την ανακεφαλαιοποίηση για να αμφισβητήσει την αγοραία αξία των περιουσιακών στοιχείων της Sernam, ενώ και μόνο η ύπαρξη μιας αγοραίας τιμής θα απέκλειε κάθε χαρακτηρισμό του συνόλου της αρνητικής τιμής ως ενίσχυση.
2.7.1.3. Όσον αφορά την πώληση περιουσιακών στοιχείων
(61)
Απαντώντας στην ανάλυση της Επιτροπής, βάσει της οποίας η μεταβίβαση των δραστηριοτήτων της Sernam SA στη Financière Sernam αποτελούνταν από δύο διαδοχικές πράξεις, ήτοι: 1) μεταφορά εντός του ομίλου του συνόλου των περιουσιακών στοιχείων της Sernam SA στην Sernam Xpress (η οποία τη στιγμή εκείνη ήταν κατά 100 % θυγατρική της Sernam SA), στη συνέχεια 2) πώληση της Sernam Xpress στη Financière Sernam, που αντιστοιχεί σε share deal και όχι σε πώληση περιουσιακών στοιχείων, οι γαλλικές αρχές θεωρούν ότι πρόκειται για τεχνητό και αδικαιολόγητο διαχωρισμό.
(62)
Καταρχάς, οι πράξεις μεταβίβασης αντιστοιχούσαν σε «πράξη εισφοράς-μεταβίβασης» που εφαρμόστηκε μέσω ανακεφαλαιοποίησης, δηλαδή μια άρρηκτα συνδεδεμένη πράξη που πραγματοποιήθηκε για δύο λόγους: 1) το γαλλικό δίκαιο δεν επέτρεπε την πώληση περιουσιακών στοιχείων σε αρνητική τιμή και, 2) έπρεπε να εξασφαλιστεί ότι ο αγοραστής δεν είχε νομικό δεσμό με την SNCF.
(63)
Δεδομένης της οικονομικής κατάστασης της Sernam SA που παρουσίαζε διαρκώς ελλείμματα (οι συσσωρευμένες ζημίες των τεσσάρων τελευταίων χρήσεων πριν από την εκχώρηση ανέρχονταν σε 309,2 εκατ. ευρώ), η συνολική αξία των περιουσιακών της στοιχείων ήταν αρνητική.
(64)
Για να υπάρξει συμμόρφωση με την απαγόρευση μιας πώλησης σε αρνητική τιμή σύμφωνα με το γαλλικό δίκαιο και για να διασφαλιστεί η οικονομική ουδετερότητα της πράξης μεταβίβασης, κατά πάγια πρακτική, όταν η αξία των προς μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων είναι αρνητική: 1) ο αγοραστής καταβάλλει μια συμβολική τιμή και 2) τίθεται σε εφαρμογή μηχανισμός αποζημίωσης του αγοραστή (είτε συμμετοχή του πωλητή σε αύξηση κεφαλαίου πριν τη μεταβίβαση, είτε παραίτηση του πωλητή από αξιώσεις που θα είχε έναντι της μεταβιβασθείσας επιχείρησης).
(65)
Επιπλέον, για να αποφευχθεί το ενδεχόμενο να αμφισβητήσουν οι πιστωτές της Sernam SA την εγκυρότητα της πράξης ή να ασκήσουν το δικαίωμά τους να αντιταχθούν σε αυτήν, έπρεπε να συνυπολογιστεί στο σύνολο των περιουσιακών στοιχείων το παθητικό που ήταν αναγκαίο για τη συνέχιση της δραστηριότητας της Sernam. Μια απλή πώληση των περιουσιακών στοιχείων δεν θα επέτρεπε τον συνυπολογισμό του εν λόγω παθητικού.
(66)
Θα έπρεπε συνεπώς να γίνει μερική εισφορά στοιχείων ενεργητικού που υπόκειται στο καθεστώς των διασπάσεων που προβλέπεται στα άρθρα L.236-16 έως L.236-21 του γαλλικού εμπορικού κώδικα. Ως προς αυτό, οι γαλλικές αρχές διευκρινίζουν ότι η εισφορά θα ισοδυναμούσε με πώληση καθόσον συνεπάγεται επίσης μεταβίβαση ιδιοκτησίας, εφόσον πληρώνεται με τίτλους που εκδίδονται από τη δικαιούχο εταιρεία της εισφοράς.
(67)
Εφόσον το άρθρο 3 παράγραφος 2 της απόφασης Sernam 2 απαγόρευε να έχει ο αγοραστής νομικό δεσμό με την SNCF, δεν ήταν δυνατό να πραγματοποιηθεί η εισφορά στοιχείων ενεργητικού ως συνόλου απευθείας στη Financière Sernam διότι, σε αυτή την περίπτωση, η Sernam SA θα γινόταν αυτομάτως, εκ του γεγονότος της ίδιας της εισφοράς, μέτοχος της Financière Sernam. Αυτό εξηγεί τη μερική εισφορά περιουσιακών στοιχείων στη Sernam Xpress και στη συνέχεια μεταβίβαση της Sernam Xpress στη Financière Sernam.
(68)
Σύμφωνα με τις γαλλικές αρχές, η μερική μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων στη Sernam Xpress δεν συνιστά σε καμία περίπτωση μεταβίβαση εντός του ομίλου, εφόσον η Sernam Xpress είναι «εικονική εταιρεία» που χρησιμοποιείται για τη στέγαση του συνόλου των στοιχείων ενεργητικού της Sernam SA με αποκλειστικό σκοπό να καταστεί δυνατή η ταυτόχρονη μεταβίβασή τους στον αγοραστή - την εταιρεία Financière Sernam - και όχι για να συνεχίσει τη δραστηριότητα της μητρικής εταιρείας. Αυτά τα στοιχεία ενεργητικού θα τοποθετούνταν και θα εισφέρονταν στην αγοραία αξία τους στην Sernam Xpress για την υλοποίηση της πράξης. Σε κάθε περίπτωση, η εισφορά περιουσιακών στοιχείων θα εμπεριείχε τη μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων για τα οποία η Sernam Xpress εξέδωσε μετοχή ονομαστικής αξίας 100 ευρώ. Σύμφωνα με τις γαλλικές αρχές, η μετοχή αυτή αντιπροσωπεύει την τιμή της πραγματικής αξίας της εισφοράς των στοιχείων ενεργητικού και παθητικού, η οποία ανακεφαλαιοποιήθηκε με 57 εκατ. ευρώ.
(69)
Οι γαλλικές αρχές επισύναψαν στις παρατηρήσεις τους επί της απόφασης για την κίνηση διαδικασίας τη γνώμη του καθηγητή νομικής Νικολάου Μολφέση, κατά τον οποίο «το γαλλικό δίκαιο […] δεν επέτρεπε στην SNCF να μεταβιβάσει απευθείας το σύνολο των περιουσιακών στοιχείων της Sernam στην Financière Sernam· οι ισχύοντες νομικοί κανόνες υποχρέωναν την SNCF να εφαρμόσει μια πράξη εισφοράς - μεταβίβασης για να συμμορφωθεί με τους όρους που έθεσε η Επιτροπή:
-
επειδή στο γαλλικό δίκαιο δεν υφίσταται καν η έννοια της πώλησης σε αρνητική τιμή, η πράξη δεν ήταν δυνατόν να πραγματοποιηθεί με την αγοραία τιμή, όπως επέβαλε η Επιτροπή, χωρίς προηγούμενη ανακεφαλαιοποίηση·
-
επειδή στο γαλλικό δίκαιο δεν υφίσταται η δυνατότητα της μεταβίβασης χρέους και προϋπόθεση για τη μεταβίβαση σύμβασης είναι η προηγούμενη συμφωνία όλων των συμβαλλομένων, συμφωνία η οποία στην πράξη ήταν αδύνατο να επιτευχθεί, η μεταβίβαση του παθητικού λειτουργίας που είναι αναγκαία για τη συνέχιση της δραστηριότητας επέβαλε την προσφυγή στη μέθοδο της μερικής εισφοράς περιουσιακών στοιχείων για την υπέρβαση αυτού του εμποδίου. Η προσφυγή στη μέθοδο της μερικής εισφοράς περιουσιακών στοιχείων επέβαλε την παρεμβολή μιας εταιρείας, της Sernam Xpress, για να τηρηθεί ο όρος που έθεσε η Επιτροπή να μην υπάρχει νομικός δεσμός μεταξύ του εκχωρούντος και του εκδοχέα.
Το σχήμα που έθεσε σε λειτουργία η Sernam πρέπει να εξομοιωθεί με μεταβίβαση των περιουσιακών στοιχείων ως συνόλου:
-
η πράξη της εισφοράς -μεταβίβασης, μολονότι είναι γνωστή στην πράξη, εξομοιωνόταν από το Cour de cassation με μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων κάθε φορά που βάσει των ενδείξεων ήταν αδύνατος ο διαχωρισμός μεταξύ των δύο πράξεων, εφόσον αυτές αποσκοπούν σε τελική ανάλυση στη μεταβίβαση των περιουσιακών στοιχείων·
-
αυτή η αδυναμία διαχωρισμού υφίσταται ασφαλώς στην προκειμένη περίπτωση, εφόσον από τις διάφορες συμβάσεις που έχουν συνάψει τα μέρη συνάγεται σαφέστατα η βούληση των μερών να θεωρηθούν οι διάφορες πράξεις ως αλληλοεξαρτώμενες και δεν είχαν κανέναν άλλο σκοπό εκτός από τη μεταβίβαση των περιουσιακών στοιχείων της Sernam στη Financière Sernam.»
(70)
Σύμφωνα με τις γαλλικές αρχές, τα περιουσιακά στοιχεία της Sernam SA πωλήθηκαν ως σύνολο σε μια εταιρεία χωρίς νομικό δεσμό με την SNCF σε αρνητική τιμή η οποία αντιστοιχεί σε μια αγοραία τιμή, μετά από διαπραγμάτευση της μεταβίβασης που έγινε στο πλαίσιο ανοικτού, διαφανούς, χωρίς όρους και διακρίσεις διαγωνισμού, σύμφωνα με τους όρους που έθεσε το άρθρο 3 παράγραφος 2 της απόφασης Sernam 2.
2.7.1.4. Σχετικά με τον ανοικτό και διαφανή χαρακτήρα της διαδικασίας επιλογής
(71)
Για τις γαλλικές αρχές, ο ισχυρισμός ότι ο φάκελος που διαβιβάστηκε στους δυνητικούς αγοραστές των περιουσιακών στοιχείων της Sernam SA δεν περιείχε αναφορά στην πώληση της Sernam Xpress αλλά στην πώληση των περιουσιακών στοιχείων της Sernam SA είναι ουσιαστικά αναληθής. Εξάλλου, η απαίτηση μιας ανοικτής, διαφανούς και χωρίς διακρίσεις διαδικασίας υποβολής προσφορών δεν συνεπαγόταν την προκήρυξη νέας πρόκλησης υποβολής προσφορών μετά την ανακεφαλαιοποίηση, εφόσον αυτή ήταν το άμεσο αποτέλεσμα της πρόσκλησης υποβολής προσφορών και της αρνητικής τιμής που προέκυψε από αυτήν.
2.7.1.5. Σχετικά με τη δικαιολογημένη εμπιστοσύνη
(72)
Οι γαλλικές αρχές θεωρούν ότι με το να προβλέψει ρητά τη δυνατότητα μεταβίβασης των περιουσιακών στοιχείων της Sernam ως συνόλου, η απόφαση Sernam 2 δημιούργησε στην SNCF καθώς και στις γαλλικές αρχές προσδοκίες με βάση το γεγονός ότι επιτρεπόταν να ενεργήσουν με αυτόν τον τρόπο. Η κίνηση της διαδικασίας εξέτασης των κρατικών ενισχύσεων αγνοεί, συνεπώς, τη δικαιολογημένη εμπιστοσύνη που δημιούργησε στις γαλλικές αρχές η απόφαση Sernam 2 και πολύ περισσότερο διότι αυτές ενήργησαν με πλήρη διαφάνεια έναντι της Επιτροπής, παρέχοντάς της όλες τις χρήσιμες εξηγήσεις σχετικά με τα λεπτομερή στοιχεία αυτής της μεταβίβασης.
2.7.2. Σχετικά με τις εικαζόμενες χειραγωγήσεις κατά την αποτίμηση της αξίας των στοιχείων ενεργητικού και παθητικού που μεταβιβάστηκαν από τη Sernam SA στη Sernam Xpress
(73)
Αναφορικά με τις υποτιθέμενες χειραγωγήσεις που υπήρξαν κατά την αποτίμηση της αξίας, οι γαλλικές αρχές απορρίπτουν καταρχήν την τιμή των 22 εκατ. με την οποία αποτιμήθηκε η αξία των περιουσιακών στοιχείων. Πράγματι, όσον αφορά μια πράξη μερικής εισφοράς περιουσιακών στοιχείων πριν από μεταβίβαση, οι ισχύουσες λογιστικές διατάξεις θα απαιτούσαν την αποτίμηση όχι στην καθαρή λογιστική αξία όπως ισχυρίζεται ο πρώτος καταγγέλλων, αλλά βάσει των πραγματικών αξιών των μεταβιβαζόμενων στοιχείων ενεργητικού και παθητικού. Η εκτίμηση αυτών των αξιών έγινε σε συνάρτηση με την αγοραία τιμή ή με ανεξάρτητες εμπειρογνωμοσύνες. Εφαρμόστηκαν επίσης οι ισχύοντες λογιστικοί κανόνες για την αποτίμηση της αξίας των μεταφερόμενων φορολογικών ελαφρύνσεων. Όσον αφορά την αποτίμηση του χαρτοφυλακίου εμπορικών σημάτων, αυτή βασιζόταν σε εκτίμηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 23ης Μαΐου 2001, όταν πραγματοποιήθηκε η εισφορά της SNCF στην SCS Sernam.
(74)
Όσον αφορά την αποτίμηση της αξίας του παθητικού, οι γαλλικές αρχές θεωρούν ότι μεταβιβάστηκαν μόνο τα στοιχεία παθητικού που ήταν αναγκαία για τη συνέχιση της δραστηριότητας της δικαιούχου εταιρείας της εισφοράς. Εξάλλου, η αποτίμηση της απαξίας (badwill) αντιστοιχούσε μόνο στη λογιστική μεταγραφή της αρνητικής αγοραίας τιμής των 57 εκατ. ευρώ.
2.7.3. Σχετικά με τη μη ύπαρξη υποχρέωσης ανάκτησης της ενίσχυσης των 41 εκατ. ευρώ της Sernam Xpress
(75)
Οι γαλλικές αρχές υποστηρίζουν ότι η διάκριση μεταξύ μιας συμφωνίας μεταβίβασης εταιρικών μεριδίων (share deal) και μιας συμφωνίας μεταβίβασης στοιχείων ενεργητικού (asset deal), στην οποία βασίζεται το επιχείρημα που ανέπτυξε η Επιτροπή στο πλαίσιο των υποθέσεων SMI (16) και CDA (17), δεν είναι συναφές στην εξεταζόμενη υπόθεση.
2.7.3.1. Σχετικά με τον διαχωρισμό της πράξης ανάμεσα σε μεταβίβαση εντός του ομίλου και σε share deal
(76)
Για τους λόγους που παρατίθενται στις αιτιολογικές σκέψεις 61 έως 70, οι γαλλικές αρχές θεωρούν ότι οι πράξεις μεταβίβασης των δραστηριοτήτων της Sernam SA στη Financière Sernam δεν συνιστούν μεταβίβαση εντός του ομίλου και στη συνέχεια μιας share deal, αλλά μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων σε τρίτο.
(77)
Επικουρικώς, υποστηρίζουν ότι η αγοραία τιμή της Sernam Xpress θα λάμβανε αναγκαστικά υπόψη την ύπαρξη του χρέους των 41 εκατ. ευρώ, εάν μεταβιβαζόταν η ενίσχυση. Σε αυτή την περίπτωση, η αρνητική τιμή θα ήταν 98 εκατ. ευρώ (57 + 41). Όμως, η «καταβληθείσα» αρνητική τιμή - στην πραγματικότητα εισπραχθείσα από την Financière Sernam ήταν μόνο 57 εκατ. ευρώ. Συνεπώς, ο πωλητής εξοικονόμησε ποσό 41 εκατ. ευρώ και, κατά συνέπεια, αυτός αποκόμισε το οικονομικό όφελος της ενίσχυσης. Παραπέμπουν σχετικά στην απόφαση Banks. (18)
2.7.3.2. Ως προς την τήρηση των όρων των αποφάσεων CDA και SMI
(78)
Οι γαλλικές αρχές υποστηρίζουν ότι, στην απόφασή του στην υπόθεση CDA, το Δικαστήριο έκρινε πως το γεγονός ότι η CDA συνέχισε τη δραστηριότητα των επιχειρήσεων που ήταν δικαιούχοι της ενίσχυσης δεν μπορούσε από μόνο του να αποδείξει την ύπαρξη βούλησης να καταστρατηγηθούν τα αποτελέσματα μιας διαταγής ανάκτησης (19).
(79)
Το Δικαστήριο διευκρίνισε ότι δεν υπήρχε βούληση αποφυγής των συνεπειών της διαταγής ανάκτησης, εφόσον η CDA κατέβαλε τιμή αγοράς σύμφωνη με την αγοραία αξία για την εξαγορά των στοιχείων ενεργητικού της εταιρείας LCA. (20)
(80)
Σύμφωνα με τις γαλλικές αρχές, εφόσον η Sernam Xpress αγόρασε τα στοιχεία ενεργητικού και μέρος του παθητικού της Sernam SA στην αγοραία τιμή τους, με την πράξη αυτή δεν μεταβιβάστηκε στη Sernam Xpress το πραγματικό πλεονέκτημα που δημιούργησε η χορήγηση της ενίσχυσης 41 εκατ. ευρώ. Επιπλέον, η Επιτροπή δεν θα μπορούσε να ισχυριστεί ότι μετά την εξαγορά αυτών των περιουσιακών στοιχείων, η Sernam SA θα παρέμενε ως εικονική εταιρεία από την οποία δεν θα ήταν δυνατό να εξασφαλιστεί η επιστροφή της ενίσχυσης που κρίθηκε ασυμβίβαστη. Το επιχείρημα αυτό που είχε ήδη αναπτυχθεί στην απόφαση CDA απορρίφθηκε από το Δικαστήριο (21).
(81)
Οι γαλλικές αρχές τονίζουν ότι η μεταβίβαση των περιουσιακών στοιχείων της Sernam SA ως συνόλου ήταν μια δυνατότητα που προέβλεψε ρητά η Επιτροπή. Το γεγονός ότι η SNCF μεταβίβασε σε μια εταιρεία τα περιουσιακά στοιχεία της Sernam ως σύνολο στην τιμή της αγοράς με διαφανή και ανοικτή διαδικασία δεν θα μπορούσε, συνεπώς, σε καμία περίπτωση να θεωρηθεί ως καταστρατήγησή της.
(82)
Αυτό ενισχύεται και από το γεγονός ότι η ίδια η Επιτροπή έκρινε ότι δεν υπήρχε περίπτωση παρόμοιας καταστρατήγησης «εφόσον, η «εν ομάδι» εκποίηση αγαθών της δικαιούχου εταιρείας, εκτός του ότι πραγματοποιήθηκε στην τιμή της αγοράς, εντάσσεται στο πλαίσιο διαδικασίας μη υποκείμενης σε συγκεκριμένους όρους και ανοικτής σε όλους τους ανταγωνιστές της εταιρείας αυτής» (22).
(83)
Αναφορικά με το επιχείρημα της Επιτροπής (23) ότι η πράξη δεν επέτρεψε μόνο την προστασία των περιουσιακών στοιχείων, όπως ενέκρινε η απόφαση CDA, αλλά και τη δημιουργία ενός μηχανισμού που επιτρέπει τη χρηματοδότηση νέων επενδύσεων, όπως η εξαγορά της εταιρείας Coulonge, αρκεί η διαπίστωση ότι η εξαγορά της εταιρείας Coulogne Services από τη Sernam Xpress έγινε ταυτόχρονα με την απόκτηση του ελέγχου της Sernam Xpress από την BCP και ότι η Sernam Xpress μπόρεσε να αποκτήσει τον έλεγχο της BCP με εισφορά νέου χρήματος για την πραγματοποίηση αυτής της εξαγοράς..
(84)
Συνεπώς, σε αντίθεση με τις αμφιβολίες που διατυπώνει η Επιτροπή, τηρείται επίσης αυτό που οι γαλλικές αρχές προσδιορίζουν ως «το τρίτο κριτήριο» της απόφασης CDA.
2.7.4. Σχετικά με τις νέες ενισχύσεις της Sernam Xpress ή/και της Financière Sernam
(85)
Αναφορικά με την ύπαρξη νέων ενισχύσεων στο πρωτόκολλο συμφωνίας της 21ης Ιουλίου 2005 (ανακεφαλαιοποίηση της Serman SA από την SNCF με 57 εκατ. ευρώ, ανακεφαλαιοποίηση της Sernam Xpress από την SNCF με 2 εκατ. ευρώ, παροχή εγγυήσεων από την SNCF στη Financière Sernam, ρήτρα υπαναχώρησης), οι γαλλικές αρχές θεωρούν ότι στην περίπτωση πώλησης στην τιμή της αγοράς με ανοικτό και διαφανή διαγωνισμό και για κόστος χαμηλότερο από το κόστος μιας εκκαθάρισης, αυτή δεν ενέχει στοιχεία ενίσχυσης.
(86)
Επιπλέον, η αρνητική τιμή που παρουσίασε η Financière Sernam αντιστοιχούσε στις εκτιμήσεις ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων.
(87)
Οι γαλλικές αρχές διευκρινίζουν, εξάλλου, ότι η ρήτρα υπαναχώρησης περιλήφθηκε στο πρωτόκολλο συμφωνίας της 21ης Ιουλίου 2005 με αίτηση της Financière Sernam και αποκλειστικά για να προστατευθεί έναντι του κινδύνου μιας αρνητικής απόφασης της Επιτροπής. Οι γαλλικές αρχές θεωρούν ότι χωρίς την ύπαρξη παρόμοιας ρήτρας θα ήταν αδύνατη οποιαδήποτε μεταβίβαση και ισχυρίζονται ότι η Επιτροπή δεν είχε αμφισβητήσει αυτή τη ρήτρα σε προηγούμενη υπόθεση. (24)
3. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
3.1. ΥΠΕΝΘΥΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 3 ΤΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ SERNAM 2
(88)
Προκαταρκτικά, η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι η παρούσα διαδικασία κινήθηκε κατ’ εφαρμογή του άρθρου 16 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου, της 22ας Μαρτίου 1999 για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του άρθρου 93 της Συνθήκης ΕΚ (25), διότι η Επιτροπή διέθετε ενδείξεις ότι η Γαλλία εφάρμοσε με τρόπο καταχρηστικό την υπό όρους ενίσχυση που επέτρεψε η απόφαση Sernam 2 και μάλιστα μετά την καταχρηστική εφαρμογή της εγκριθείσας ενίσχυσης, επίσης υπό όρους, με την απόφαση Sernam 1.
(89)
Η Επιτροπή θεωρεί ότι οφείλει να υπενθυμίσει τους λόγος που την οδήγησαν να επιβάλλει τους όρους που προβλέπονται στο άρθρο 3 της απόφασης Sernam 2 (26):
«[…]δεδομένης της καταχρηστικής εφαρμογής της ανωτέρω διαπιστωθείσας ενίσχυσης και της παράτασης του σχεδίου αναδιάρθρωσης, η Επιτροπή κρίνει ότι η Sernam οφείλει να προσφέρει ειδικό αντισταθμιστικό μέτρο αποσυρόμενη συνεχώς από τμήματα της αγοράς που ουσιαστικά έχουν διαρθρωτική υπερεπάρκεια δυναμικού, έτσι ώστε να μπορεί να δικαιολογηθεί η έγκριση μέρους της συγκεκριμένης ενίσχυσης.
Πράγματι, η χορήγηση κρατικών ενισχύσεων σε αγορές με διαρθρωτικό πλεόνασμα ή ακόμη και σε παρακμή θα είχε ως συνέπεια να επιτραπεί σε μια επιχείρηση, η οποία θα όφειλε να παύσει τις δραστηριότητές της, λόγω δεδηλωμένων δυσχερειών, να κατέχει με τεχνητό τρόπο άκρως οριζόμενα μερίδια της αγοράς σε βάρος ανταγωνιστριών επιχειρήσεων οικονομικά υγιών. Πρέπει επίσης να αποφευχθεί το ανεπιθύμητο αποτέλεσμα της ενίσχυσης να εκδιωχθούν από την αγορά επιχειρήσεις οικονομικά υγιείς προς όφελος εκείνων που αποδεικνύονται αδύναμες να επιβιώσουν με δικά τους μέσα.
Υπό την έννοια αυτή, η Επιτροπή κρίνει ότι η Sernam οφείλει να απαγκιστρωθεί μόνιμα από τις δραστηριότητές της στα τμήματα της αγοράς που παρουσιάζουν πλεόνασμα, και συγκεκριμένα στο τμήμα της αγοράς ομαδοποίησης/συνήθων οδικών ταχυμεταφορών.
Μολονότι η Sernam έχει ήδη αρχίσει να αποσύρεται, η Επιτροπή κρίνει ότι αυτό δεν αρκεί και ότι πρέπει να αποσυρθεί μόνιμα. Για τον λόγο αυτό θεωρεί ότι χρειάζεται να επιβληθούν όροι οι οποίοι: θα επιτρέψουν στη Sernam να συνεχίσει την ανάπτυξή της προς την κατεύθυνση μιας καινοτόμου διαφοροποίησης σε ένα αναπτυσσόμενο τμήμα της αγοράς (το οποίο επομένως δεν έχει πλεονάζον δυναμικό) και ii) θα επιτρέψουν να υποκατασταθούν, στα τμήματα της αγοράς με πλεονάζον δυναμικό, σε στασιμότητα ή σε παρακμή, οι υπηρεσίες της Sernam από τις υπηρεσίες άλλων φορέων (γεγονός που θα έχει ως αποτέλεσμα να ελευθερωθούν τα μερίδια της Sernam σε αυτά τα τμήματα της αγοράς).
[…]
Η Επιτροπή υπενθυμίζει επίσης ότι, σε περίπτωση που πωληθεί εξ ολοκλήρου η Sernam (με τα στοιχεία ενεργητικού της και παθητικού της) όπως σκοπεύουν οι γαλλικές αρχές, οι όροι της απόφασης (ανάληψη των δραστηριοτήτων οδικής μεταφοράς της Sernam από άλλες επιχειρήσεις και στροφή των δραστηριοτήτων της Sernam προς τη σιδηροδρομική μεταφορά φορτίου) πρέπει ούτως ή άλλως να τηρηθούν. Αντίθετα, εάν η Sernam πωλήσει τα στοιχεία του ενεργητικού της «όλα μαζί», η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι οι δύο όροι που προαναφέρθηκαν, οι οποίοι αφορούν την αναδιάρθρωση της εταιρείας, δεν θα ισχύσουν, διότι η Sernam δεν θα λειτουργεί πλέον με τη σημερινή νομική μορφή της και θα έχει ελευθερώσει τα μερίδιά της στην αγορά προς όφελος του ανεξάρτητου αγοραστή (ο οποίος θα μπορεί εκ των πραγμάτων να συνεχίσει τις δραστηριότητές του με τα στοιχεία ενεργητικού της Sernam).»
(90)
Η απόφαση Sernam 2 προβλέπει λοιπόν δύο διαφορετικά σενάρια πώλησης για την Sernam SA: την πώληση του συνόλου της Sernam SA (ενεργητικού και παθητικού) και την πώληση αποκλειστικά των στοιχείων ενεργητικού. Σύμφωνα με το πρώτο σενάριο, η εταιρεία που θα αγοράσει το ενεργητικό και το παθητικό υπόκειται στους όρους που ορίζονται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 της απόφασης Sernam 2· με βάση το δεύτερο σενάριο, οι όροι αυτοί δεν εφαρμόζονται.
(91)
Πρέπει, εξάλλου, να υπενθυμιστεί το ευρύτερο πλαίσιο στο οποίο εντάσσονται οι αποφάσεις Sernam 1 και Sernam 2 της Επιτροπής. Η Sernam SA, εταιρεία που παρουσίαζε διαρκώς ελλείμματα, λάμβανε λειτουργικές ενισχύσεις του κράτους, τις οποίες της χορηγούσε η μητρική της εταιρεία SNCF και ήταν αναγκαίες για την επιβίωση της επιχείρησης.
(92)
Ήταν αναγκαίο να τεθεί τέρμα στην τεχνητή επιβίωση μιας εταιρείας η οποία κατείχε αδικαιολόγητα μερίδια αγοράς, ενώ δεν ήταν ανταγωνιστική. Συνεπώς, θα έπρεπε να λήξει, αφενός, η διαδικασία συστηματικής διάσωσης της εταιρείας Sernam από το κράτος και, αφετέρου, να εξαλειφθούν οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού που προκαλούσε αυτή η συστηματική διάσωση, δηλαδή να ληφθούν αντισταθμιστικά μέτρα. Έπρεπε, συνεπώς, να ανακτηθούν τα 41 εκατ. ευρώ των παράνομων ενισχύσεων που κρίθηκαν ασυμβίβαστες, οι οποίες χορηγήθηκαν στην εταιρεία Sernamentre το 2001 και το 2004 και να ληφθούν αντισταθμιστικά μέτρα που θα απελευθέρωναν μερίδια αγοράς σε αντιστάθμιση της ενίσχυσης αναδιάρθρωσης των 503 εκατ. ευρώ.
(93)
Η Επιτροπή διαπιστώνει επίσης ότι ο τρόπος με τον οποίο η Γαλλία εφάρμοσε την απόφαση του 2004 βρίσκεται σε ευθεία αντίθεση με τους στόχους της απόφασης. Πράγματι, οι γαλλικές αρχές συνέχισαν να χορηγούν λειτουργικές ενισχύσεις, με την πρόφαση ότι εκτελούν αυτή την απόφαση, και προσπάθησαν να διατηρήσουν την οικονομική συνέχεια της επιχείρησης, χωρίς να ελευθερώνουν μερίδια αγοράς αλλά, αντιθέτως, επιχειρώντας να ενισχύσουν την ανταγωνιστική θέση αυτής της επιχείρησης.
(94)
Πρέπει στο παρόν στάδιο να διεξαχθεί μεθοδική εξέταση των μέσων που εφάρμοσαν οι γαλλικές αρχές για να επιτύχουν τους στόχους τους.
3.2. ΚΑΤΑΧΡΗΣΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΠΟΥ ΕΓΚΡΙΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ SERNAM 2
(95)
Οι γαλλικές αρχές επιβεβαιώνουν ότι δεν τηρήθηκαν οι όροι του άρθρου 3 παράγραφος 1 της απόφασης Sernam 2. Συνεπώς, η Επιτροπή μπορεί να περιοριστεί στο να επαληθεύσει αν η Γαλλία τήρησε τους όρους του άρθρου 3 παράγραφος 2 της απόφασης Sernam 2. Προς υπενθύμιση, η εν λόγω παράγραφος αναφέρει:
«Σε περίπτωση που η Sernam πωλήσει όλα μαζί τα στοιχεία του ενεργητικού της, με την τιμή της αγοράς, σε εταιρεία χωρίς νομικό δεσμό με την SNCF, με διαφανή και ανοικτή διαδικασία, δεν εφαρμόζονται οι όροι της παραγράφου 1».
(96)
Όπως θα αποδειχθεί στη συνέχεια, η Γαλλία δεν τήρησε αυτούς τους όρους.
3.2.1. Η μεταβίβαση των δραστηριοτήτων δεν πραγματοποιήθηκε στις 30 Ιουνίου 2005
(97)
Από τις παρατηρήσεις των γαλλικών αρχών και του πρώτου καταγγέλλοντα προκύπτει ότι η διοίκηση της SNCF αποδέχτηκε μόνο καταρχήν την προσφορά της Financière Sernam. Το πρωτόκολλο συμφωνίας που δεσμεύει όλα τα μέρη γι’ αυτή την πράξη υπεγράφη, ωστόσο, μόλις την 21η Ιουλίου 2005 και οι διάφορες πράξεις μεταβίβασης εκτελέστηκαν μόλις στις 17 Οκτωβρίου 2005.
(98)
Η Επιτροπή συνάγει ότι η διαβίβαση των δραστηριοτήτων της Sernam SA στη Financière Sernam δεν πραγματοποιήθηκε το αργότερο στις 30 Ιουνίου 2005, όπως επέβαλε ο όρος της απόφασης Sernam 2. Και μόνο αυτός ο λόγος θα αρκούσε ήδη για να κριθεί ότι η Γαλλία εφάρμοσε καταχρηστικά την εγκριθείσα ενίσχυση για την οποία είχε τεθεί ως όρος η εφαρμογή της απόφασης Sernam 2.
3.2.2. Η μεταβίβαση των δραστηριοτήτων δεν συνιστά πώληση (27)
(99)
Η σύμβαση πώλησης στις έννομες τάξεις των κρατών μελών της Ένωσης βασίζεται στις αρχές του ρωμαϊκού δικαίου («emptio venditio»). Η πώληση συνίσταται στη μεταβίβαση της ιδιοκτησίας ενός αγαθού έναντι της καταβολής ενός τιμήματος. Η τιμή αυτή πρέπει, όπως υπογραμμίζει η γαλλική κυβέρνηση βάσει του γαλλικού δικαίου, να είναι μια τιμή θετική.
(100)
Μια πράξη με την οποία το πρόσωπο που επιθυμεί να μεταβιβάσει την ιδιοκτησία ενός ή περισσότερων αγαθών προσφέρει το χρήμα στο πρόσωπο που τα αγοράζει δεν συνιστά πώληση, αλλά σύμβαση διαφορετικού τύπου.
(101)
Στην προκειμένη περίπτωση, η SNCF κατέβαλε ποσό 59 εκατ. ευρώ, προβαίνοντας στην ανακεφαλαιοποίηση της Sernam SA με 57 εκατ. ευρώ και της Sernam Xpress με 2 εκατ. ευρώ αντίστοιχα και παρείχε διάφορες εγγυήσεις στη Financière Sernam. Η καταβολή 2 εκατ. ευρώ από τη Financière Sernam στην SNCF και στη Sernam SA ακυρώνει την ανακεφαλαιοποίηση της Sernam Xpress, αλλά όχι τα άλλα στοιχεία της συναλλαγής. Συνεπώς, η σύμβαση που συνήψαν η SNCF και η Financière Sernam δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως σύμβαση πώλησης. Αυτό, εξάλλου, δεν αμφισβητείται από τις γαλλικές αρχές, οι οποίες εξηγούν ότι οι διάφορες πράξεις μεταβίβασης των δραστηριοτήτων της Sernam SA στη Financière Sernam δεν συνιστούν πώληση, διότι το γαλλικό δίκαιο δεν θα τους επέτρεπε να πραγματοποιήσουν μια πώληση που θα είχε αυτό το αποτέλεσμα.
(102)
Η Επιτροπή κρίνει ότι η συναφθείσα σύναψη μεταξύ της SNCF και της Financière Sernam δεν συνιστά πώληση. Για τον λόγο αυτό επίσης, δεν τηρήθηκε το άρθρο 3 παράγραφος 2 της απόφασης Sernam 2, διότι δεν υπήρξε πώληση. Κατά συνέπεια, η Γαλλία προέβη σε καταχρηστική εφαρμογή της ενίσχυσης για την έγκριση της οποίας τέθηκαν όροι με την απόφαση Sernam 2.
3.2.3. Η μεταβίβαση δραστηριοτήτων δεν συνιστά πώληση στοιχείων ενεργητικού, αλλά μεταβίβαση του συνόλου (ενεργητικού και παθητικού) της Sernam SA
(103)
Ακόμη και αν θεωρηθεί ότι η μεταβίβαση των δραστηριοτήτων της Sernam SA στη Financière Sernam συνιστά πώληση, η τήρηση του άρθρου 3 παράγραφος 2 της απόφασης Sernam 2 προϋποθέτει ότι η πώληση αυτή αφορά αποκλειστικά τα στοιχεία ενεργητικού και όχι το σύνολο (ενεργητικό και παθητικό) της Sernam SA. Αυτό συνάγεται από την αιτιολογική σκέψη 217 της απόφασης Sernam 2, η οποία παρατίθεται στην αιτιολογική σκέψη 49 της παρούσας απόφασης.
(104)
Όπως εξηγήθηκε στο τμήμα 2.4, η μεταβίβαση των δραστηριοτήτων της Sernam SA από την SNCF στη Financière Sernam βασίζεται στη χρησιμοποίηση από την Sernam SA της κατά 100 % θυγατρικής της Sernam Xpress, στην οποία διαβιβάστηκαν τα περιουσιακά στοιχεία της Sernam SA καθώς και το παθητικό της, με εξαίρεση ορισμένες από τις οφειλές της στη μητρική εταιρεία της, την SNCF. Πριν από αυτή τη μεταβίβαση, η SNCF προέβη σε ανακεφαλαιοποίηση της Sernam SA με ποσό 57 εκατ. ευρώ και αυτά τα νέα κεφάλαια περιελήφθησαν στα μεταβιβασθέντα περιουσιακά στοιχεία. Αφού πραγματοποιήθηκε η μεταβίβαση, η SNCF προέβη σε ανακεφαλαιοποίηση της Sernam Xpress με ποσό 2 εκατ. ευρώ. Τότε οι μετοχές της Sernam Xpress πωλήθηκαν στη Financière Sernam για το ίδιο ποσό (2 εκατ. ευρώ).
(105)
Όπως αναφέρεται στο τμήμα 2.7.1.3, οι γαλλικές αρχές δικαιολογούν αυτή την πράξη με τον διπλό περιορισμό του γαλλικού δικαίου και της απόφασης Sernam 2.
(106)
Υποστηρίζουν ότι το συνολικό αποτέλεσμα της πράξης είναι ταυτόσημο με αυτό μιας πώλησης των περιουσιακών στοιχείων. Έπρεπε, συνεπώς, να εξομοιωθεί με πώληση των περιουσιακών στοιχείων της Sernam SA ως σύνολο κατά την έννοια του άρθρου 3 παράγραφος 2 της απόφασης Sernam 2.
(107)
Η Επιτροπή καταλήγει σε διαφορετικό συμπέρασμα, για δύο λόγους.
3.2.3.1. Η μεταβίβαση συνίσταται σε μεταβίβαση των στοιχείων ενεργητικού και παθητικού ως σύνολο στο εσωτερικό ενός ομίλου, της οποίας έπεται πώληση εταιρικών μεριδίων (share deal) της θυγατρικής που τις εισέπραξε
(108)
Η πράξη που πραγματοποίησε η SNCF επέτρεψε στη Financière Sernam να αγοράσει τις μετοχές της Sernam Xpress, δηλαδή να πραγματοποιήσει πώληση μετοχών («share deal»)».
(109)
Ασφαλώς, σε ένα πρώτο στάδιο, η SNCF προέβη σε μια πράξη η οποία χαρακτηρίζεται από το γαλλικό δίκαιο, σύμφωνα με τις γαλλικές αρχές, ως «μερική εισφορά περιουσιακών στοιχείων» (στην πραγματικότητα στοιχείων ενεργητικού και παθητικού). Εντούτοις, ακόμη και αν αναλυθεί μεμονωμένα, η πράξη αυτή δεν θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως πώληση περιουσιακών στοιχείων σε τρίτο». Πραγματοποιήθηκε με αρνητική τιμή 57 εκατ. ευρώ και, κατά συνέπεια, δεν συνιστά πώληση (βλέπε τμήμα 3.2.2). Επιπλέον, δεν αφορά μόνο τα στοιχεία ενεργητικού, αλλά και το σύνολο του παθητικού, με εξαίρεση ορισμένες οφειλές της Sernam SA προς τη μητρική της εταιρεία, την SNCF. Επρόκειτο, συνεπώς, για μια μεταβίβαση του συνόλου (των στοιχείων ενεργητικού και παθητικού) της Sernam SA, και όχι μια πώληση μόνο των στοιχείων ενεργητικού (βλέπε επίσης τμήμα 3.2.3.2.).
(110)
Τέλος, η μεταβίβαση αυτή πραγματοποιήθηκε σε μία κατά 100 % θυγατρική, την Sernam Xpress, οντότητα που συστάθηκε επί τούτου για να δεχθεί τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού της Sernam SA με αποκλειστικό σκοπό να μεταπωληθεί η ίδια στη Financière Sernam. Άρα, αυτή η εισφορά δεν πραγματοποιήθηκε σε μια τρίτη και ανεξάρτητη από την SNCF επιχείρηση.
(111)
Σε ένα δεύτερο στάδιο, οι μετοχές της Sernam Xpress πωλήθηκαν στη Financière Sernam, πράξη που δεν συνιστά πώληση περιουσιακών στοιχείων σε έναν τρίτο, αλλά μεταβίβαση μετοχών ή μεριδίων (share deal) (και συνεπώς μεταβίβαση του συνόλου της επιχείρησης).
(112)
Συνεπώς, καμία από τις πράξεις που εκτέλεσε η SNCF δεν συνιστά πώληση της ολότητας των περιουσιακών στοιχείων της Sernam SA σε μια εταιρεία χωρίς νομικό δεσμό με την SNCF, ούτε τηρήθηκαν οι όροι του άρθρου 3 παράγραφος 2 της απόφασης Sernam 2.
3.2.3.2. Η μεταβίβαση δεν περιορίζεται στα στοιχεία ενεργητικού, αλλά περιλαμβάνει το σύνολο (ενεργητικό και παθητικό) της Sernam SA
(113)
Η αιτιολογική σκέψη 217 της απόφασης Sernam 2, που παρατίθεται στην αιτιολογική σκέψη 89 της παρούσας απόφασης, κάνει σαφή διάκριση ανάμεσα, αφενός, σε μια πώληση των στοιχείων ενεργητικού και, αφετέρου, σε μια πώληση του συνόλου (ενεργητικό και παθητικό) της Sernam SA. Από την εν λόγω αιτιολογική σκέψη συνάγεται σαφώς ότι, εάν οι γαλλικές αρχές όφειλαν, όπως το εννοούσαν κατά την έκδοση της απόφασης Sernam 2, να προβούν σε πώληση της ολότητας (στοιχεία ενεργητικού και παθητικού) της Sernam SA, θα ήταν υποχρεωμένες να τηρήσουν τους όρους του άρθρου 3 παράγραφος 1 της απόφασης Sernam 2.
(114)
Οι διάφορες πράξεις μεταβίβασης είχαν ως αποτέλεσμα η Financière Sernam, αγοράζοντας την Sernam Xpress, να αποκτήσει το σύνολο των στοιχείων ενεργητικού και παθητικού της Sernam SA τη στιγμή της έκδοσης της απόφασης Sernam 2, με τις ακόλουθες εξαιρέσεις: αφενός, τα στοιχεία ενεργητικού αυξήθηκαν με τις εισφορές των 57 εκατ. ευρώ στην Sernam SA και των 2 εκατ. ευρώ στη Sernam Xpress (βλέπε επίσης το τμήμα 3.2.4. της παρούσας απόφασης) και, αφετέρου, τα στοιχεία του παθητικού αφαιρέθηκαν από το ποσό του συμμετοχικού δανείου που συνήψε η εταιρεία Sernam SA από τον όμιλο SNCF, παθητικό που αφορά την καταγγελία της σύμβασης «IBM - GPS», και από το ποσό της υποχρέωσης επιστροφής της μη συμβιβάσιμης ενίσχυσης των 41 εκατ. ευρώ.
(115)
Όμως, αυτές οι οριακές προσαρμογές δεν μπορούν να συγκαλύψουν το γεγονός ότι ο κύριος όγκος των στοιχείων ενεργητικού και παθητικού της Sernam SA μεταβιβάστηκε πρώτα στην Sernam Xpress και στη συνέχεια στη Financière Sernam.
(116)
Η μεταβίβαση των δραστηριοτήτων δεν συνιστά, συνεπώς, πώληση των στοιχείων ενεργητικού, αλλά μεταβίβαση της ολότητας (ενεργητικού και παθητικού) της Sernam SA, με ορισμένες εξαιρέσεις. Συνεπώς, και γι’ αυτόν επίσης τον λόγο, δεν τηρήθηκαν οι όροι του άρθρου 3 παράγραφος 2 της απόφασης Sernam 2.
3.2.4. Η μεταβίβαση δεν περιοριζόταν στα στοιχεία ενεργητικού που είχε στην κατοχή της η Sernam SA όταν εκδόθηκε η απόφαση Sernam 2, αλλά αυξήθηκε κατά 59 εκατ. ευρώ.
(117)
Όσον αφορά τα στοιχεία ενεργητικού, η Επιτροπή επισημαίνει ότι, το ποσό των 59 εκατ. ευρώ προστέθηκε με τις ανακεφαλαιοποιήσεις της Sernam SA και της Sernam Xpress και ότι, στο οικονομικό επίπεδο, λαμβάνοντας υπόψη την πληρωμή των 2 εκατ. ευρώ από την Financière Sernam, αυτό το πρόσθετο ποσό ανέρχεται σε 57 εκατ. ευρώ. Αυτή η εισφορά στα στοιχεία ενεργητικού δεν επιτρέπεται από το άρθρο 3 παράγραφος 2 της απόφασης Sernam 2.
3.2.5. Η μεταβίβαση των δραστηριοτήτων δεν πραγματοποιήθηκε με διαφανή και ανοικτή διαδικασία
(118)
Οι γαλλικές αρχές οργάνωσαν σε ένα πρώτο στάδιο μια διαφανή και ανοικτή διαδικασία. Όμως, στο τέλος αυτής της διαδικασίας, η SNCF δεν έλαβε καμία δεσμευτική προσφορά.
(119)
Μετά την αποτυχία της διαφανούς και ανοικτής διαδικασίας, συνάφθηκε με την Financière Sernam η σύμβαση που αφορά τις διάφορες πράξεις μεταβίβασης των δραστηριοτήτων της Sernam SA. Επειδή η Financière Sernam δεν είχε συμμετάσχει ως εταιρεία και αυτόνομα στη διαφανή και ανοικτή διαδικασία, η μεταβίβαση των δραστηριοτήτων δεν πραγματοποιήθηκε τελικά με διαφανή και ανοικτή διαδικασία.
(120)
Και για το λόγο αυτό επίσης, δεν τηρήθηκαν οι όροι του άρθρου 3 παράγραφος 2 της απόφασης Sernam 2.
3.2.6. Δεν τηρήθηκε ο σκοπός της πώλησης των στοιχείων ενεργητικού
(121)
Η αιτιολογική σκέψη 217 της απόφασης Sernam 2 εξηγεί τον σκοπό μιας πώλησης στοιχείων ενεργητικού ως εξής:
«Η Sernam […] θα είχε ελευθερώσει τα μερίδιά της στην αγορά προς όφελος του ανεξάρτητου αγοραστή (ο οποίος θα μπορεί εκ των πραγμάτων να συνεχίσει τις δραστηριότητές του με τα στοιχεία ενεργητικού της Sernam).»
(122)
Ο σκοπός μιας πώλησης των στοιχείων ενεργητικού ήταν, λοιπόν, να ελευθερωθούν τα μερίδια αγοράς και τα στοιχεία ενεργητικού της Sernam SA, προκειμένου να μπορέσει ένας τρίτος να χρησιμοποιήσει αυτά τα στοιχεία ενεργητικού. Η πώληση των στοιχείων ενεργητικού αποσκοπούσε, συνεπώς, στη διακοπή της οικονομικής δραστηριότητας της Sernam SA.
(123)
Όμως, στην προκειμένη περίπτωση, η Sernam SA αγοράστηκε στο σύνολό της από τα στελέχη της, τα οποία στη συνέχεια συγκεντρώθηκαν στη Financière Sernam. Υπάρχει απόλυτη οικονομική συνέχεια· επιπλέον, η επιχείρηση απαλλάχθηκε από ένα σημαντικό μέρος του χρέους της και εισέπραξε νέα κεφάλαια ύψους 59 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 57 εξακολουθούν να βαρύνουν την SNCF. Συνεπώς, εκτός από το γεγονός ότι η πράξη που εκτελέστηκε δεν τηρεί τους όρους του άρθρου 3 παράγραφος 2 της απόφασης Sernam 2, δεν επιτρέπει ούτε την επίτευξη των στόχων που επεδίωκε η εν λόγω απόφαση. Αντίθετα, έχει ως αποτέλεσμα την ενίσχυση μιας οικονομικής οντότητας που μπορεί να προκαλέσει μεγαλύτερες στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό τις οποίες ακριβώς προσπαθούσαν να μετριάσουν τα μέτρα που επιβλήθηκαν με την απόφαση.
3.2.7. Τα επιχειρήματα που προέβαλε η Γαλλία δεν μπορούν να αποδείξουν την τήρηση του άρθρου 3 παράγραφος 2 της απόφασης Sernam 2
(124)
Το επιχείρημα της Γαλλίας ότι στο σύνολό τους οι εν λόγω πράξεις ισοδυναμούσαν με πώληση των στοιχείων ενεργητικού ως συνόλου δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Πράγματι, από τη φύση του, το πρώτο χαρακτηριστικό μιας πώλησης περιουσιακών στοιχείων ως συνόλου είναι να μην έγκειται σε πώληση μετοχών. Συνεπώς, η Επιτροπή δεν μπορεί να αποδεχθεί το επιχείρημα ότι το σύνολο διαφόρων νομικών πράξεων (μερική εισφορά στοιχείων ενεργητικού και παθητικού και στη συνέχεια share deal) ισοδυναμεί με μια δεδομένη νομική πράξη (πώληση στοιχείων ενεργητικού), όταν η μία από τις νομικές πράξεις που εφαρμόστηκαν στην πράξη συνιστά ακύρωση της επιδιωκόμενης νομικής πράξης.
(125)
Επίσης, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό ούτε το επιχείρημα ότι βάσει του γαλλικού δικαίου είναι αδύνατη η άμεση πώληση των στοιχείων ενεργητικού της Sernam SA στη Financière Sernam. Καταρχάς, πρέπει να υπενθυμιστεί ότι η απόφαση της Sernam 2 παρείχε στη Γαλλία δύο εναλλακτικούς τρόπους να εκτελέσει την εν λόγω απόφαση. Εάν υποτεθεί ότι η πώληση των στοιχείων ενεργητικού ήταν αδύνατη, οι γαλλικές αρχές μπορούσαν να εκτελέσουν την απόφαση εφαρμόζοντας τη δυνατότητα που προβλέπει το άρθρο 3 παράγραφος 1 της απόφασης Sernam 2 (περιορισμό των ίδιων δραστηριοτήτων της Sernam SA μόνο στις δραστηριότητες σιδηροδρομικής ταχυμεταφοράς, με υπεργολαβία των οδικών μεταφορών). Δεύτερον, εάν οι τρίτοι πιστωτές ήταν πράγματι αντίθετοι με μια πώληση σε αρνητική τιμή, η Sernam SA θα μπορούσε να υπαχθεί σε συλλογική διαδικασία, ώστε να είναι δυνατή η πώληση στοιχείων ενεργητικού στο πλαίσιο αυτής της διαδικασίας.
(126)
Τέλος, εάν οι γαλλικές αρχές είχαν δυσκολίες να υλοποιήσουν την απόφαση Sernam 2, όφειλαν να επαναφέρουν το θέμα στην Επιτροπή για να καταλήξουν σε συμφωνία με αυτήν, σε μια λύση που θα αφορούσε έναν άλλο τρόπο βάσει της αρχής της καλόπιστης συνεργασίας που προβλέπει το άρθρο 4 παράγραφος 3 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ). Μολονότι οι γαλλικές αρχές επισκέφθηκαν την Επιτροπή στις 24 Νοεμβρίου 2004 και την ενημέρωσαν εγγράφως επίσημα στις 21 Δεκεμβρίου 2004 για την επιλογή τους να πωλήσουν τα περιουσιακά στοιχεία ως σύνολο, χωρίς να περιγράψουν τα βασικά στοιχεία, πρέπει να τονιστεί ότι ουδέποτε η Γαλλία κοινοποίησε στην Επιτροπή τροποποίηση του εγκριθέντος σχεδίου αναδιάρθρωσης για το οποίο τέθηκαν όροι στην απόφαση Sernam 2. Εντούτοις, το τμήμα 3.2.3 των κοινοτικών κατευθυντήριων γραμμών για τις κρατικές ενισχύσεις διάσωσης και αναδιάρθρωσης προβληματικών επιχειρήσεων (28) επιβεβαιώνει ότι ένα κράτος μέλος δεν μπορεί να παρεκκλίνει από το σχέδιο αναδιάρθρωσης χωρίς κοινοποίηση και προηγούμενη έγκριση από την Επιτροπή.
(127)
Όμως, η Επιτροπή ουδέποτε έδωσε την έγκρισή της για τη μεταβίβαση δραστηριοτήτων της Sernam SA στη Financière Sernam, την οποία πραγματοποίησε η Γαλλία.
3.2.8. Συμπέρασμα: Η Γαλλία δεν τήρησε το άρθρο 3 της απόφασης Sernam 2 και εφάρμοσε με καταχρηστικό τρόπο την ενίσχυση των 503 εκατ. ευρώ
(128)
Εν κατακλείδι, η Επιτροπή έχει την άποψη ότι δεν τηρήθηκε το άρθρο 3 της απόφασης Sernam 2. Συνεπώς, η ενίσχυση αναδιάρθρωσης ύψους 503 εκατ. ευρώ που εγκρίθηκε υπό το όρο που έθεσε η απόφαση Sernam 2 εφαρμόστηκε με καταχρηστικό τρόπο.
3.2.9. Η ενίσχυση των 503 εκατ. ευρώ είναι ασυμβίβαστη με την εσωτερική αγορά.
(129)
Εφόσον η ενίσχυση των 503 εκατ. ευρώ χρησιμοποιήθηκε από τον δικαιούχο κατά παράβαση της απόφασης Sernam 2, δεν είναι συμβιβάσιμη με την εσωτερική αγορά βάσει της εν λόγω απόφασης.
(130)
Σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου, το κράτος μέλος μπορεί να επικαλεστεί τους λόγους του συμβιβάσιμου μιας ενίσχυσης. Εφόσον η Γαλλία δεν επικαλέστηκε κανέναν λόγο συμβατότητας, η Επιτροπή κρίνει ότι η ενίσχυση των 503 εκατ. ευρώ είναι ασυμβίβαστη με την εσωτερική αγορά και πρέπει να ανακτηθεί, προσαυξημένη με τόκους από την ημερομηνία της χορήγησής της.
(131)
Η ενίσχυση αυτή πρέπει να επιστραφεί από την Financière Sernam καθώς και τις θυγατρικές της, ιδίως τις Sernam Services και Aster, οι οποίες συνεχίζουν σήμερα την οικονομική δραστηριότητα η οποία ωφελήθηκε από την ενίσχυση, την οποία άλλοτε ασκούσε η Sernam SA (σήμερα έχει εκκαθαριστεί) και στη συνέχεια η Sernam Xpress (τα περιουσιακά στοιχεία της οποίας απορροφήθηκαν από την Financière Sernam μετά την καθολική μεταβίβαση των περιουσιακών στοιχείων της). Πράγματι, πρέπει καταρχάς να ληφθεί υπόψη ότι στην Sernam Xpress μεταβιβάστηκε το σύνολο των στοιχείων ενεργητικού και ένα μέρος του παθητικού της Sernam SA μετά από μια πράξη που πραγματοποιήθηκε στο εσωτερικό του ομίλου. Η Sernam Xpress συνέχισε συνεπώς την οικονομική δραστηριότητα της Sernam SA (βλέπε επίσης την αναλυτική απόδειξη στο τμήμα 3.3). Στη συνέχεια, λόγω της καθολικής μεταβίβασης των περιουσιακών στοιχείων, η Financière Sernam είναι ο νόμιμος διάδοχος της Sernam Xpress. Τέλος, η Financière Sernam καθώς και οι θυγατρικές της, ιδίως η Sernam Service και η Aster, συνεχίζουν τη δραστηριότητα της Sernam SA και της Sernam Xpress και εξακολουθούν να ωφελούνται από την ενίσχυση των 503 εκατ. ευρώ που αρχικά χορηγήθηκε στη Sernam SA.
3.3. Η ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΤΩΝ 41 ΕΚΑΤ. ΕΥΡΩ
(132)
Η κρατική ενίσχυση ύψους 41 εκατ. ευρώ την οποία η Γαλλία έπρεπε να ανακτήσει από τον δικαιούχο της, κατ’ εφαρμογή της απόφασης Sernam 2, εγγράφηκε στο παθητικό της εκκαθάρισης της εταιρείας Sernam SA.
(133)
Οι γαλλικές αρχές θεωρούν ότι, βάσει του άρθρου 4 της απόφασης Sernam 2, η μεταβίβαση των δραστηριοτήτων της Sernam SA στη Financière Sernam μέσω διαδικασίας την οποία χαρακτηρίζουν διαφανή και ανοικτή είχε ως αποτέλεσμα να περιοριστεί η υποχρέωση ανάκτησης μόνο στην εταιρεία Sernam SA.
(134)
Το άρθρο 4 της απόφασης Sernam 2 αναφέρει τα ακόλουθα:
«Οποιαδήποτε μερική ή εξ ολοκλήρου πώληση της Sernam πρέπει να πραγματοποιηθεί με την τιμή της αγοράς και με διαδικασία διαφανή και ανοικτή σε όλους τους ανταγωνιστές. Υπό τους όρους αυτούς, η επιστροφή της ενίσχυσης ύψους 41 εκατ. ευρώ θα βαρύνει την εταιρεία Sernam, εφόσον αυτή εξακολουθεί να υφίσταται.»
(135)
Το άρθρο 4 κάνει διάκριση με βάση το αν υπήρξε ή όχι διακοπή της οικονομικής δραστηριότητας της Sernam. Σε περίπτωση εξαφάνισης αυτής της δραστηριότητας, δεν υφίσταται ζήτημα ανάκτησης από αυτούς που αγόρασαν τα στοιχεία στην αγοραία τιμή στο πλαίσιο μιας διαφανούς και ανοικτής διαδικασίας.
(136)
Η Επιτροπή επισημαίνει, εξάλλου, ότι οι αποφάσεις του Δικαστηρίου και του Πρωτοδικείου αποδίδουν καθοριστική σημασία στους ίδιους παράγοντες.
(137)
Η απόφαση SMI (29) κάνει διάκριση μεταξύ δύο υποθέσεων σε περίπτωση πώλησης δραστηριοτήτων για τις οποίες έχει χορηγηθεί ενίσχυση, δηλαδή της πώλησης εταιρικών μεριδίων της επιχείρησης, μετά την οποία η επιχείρηση που έλαβε τις ενισχύσεις διατηρεί τη νομική προσωπικότητά της (share deal), και της πώλησης όλων ή ενός μέρους των στοιχείων ενεργητικού της επιχείρησης σε μια άλλη επιχείρηση, μετά την οποία η οικονομική δραστηριότητα που έλαβε την ενίσχυση δεν ασκείται πλέον από το ίδιο νομικό πρόσωπο (asset deal).
(138)
Όσον αφορά το share deal, το Δικαστήριο έκρινε ότι (30):
«[…] όταν επιχείρηση που έλαβε παράνομη κρατική ενίσχυση αγοράζεται στην τιμή της αγοράς, δηλαδή στην πιο υψηλή τιμή που ένας ιδιώτης επενδυτής δρων υπό τις συνήθεις συνθήκες ανταγωνισμού θα ήταν διατεθειμένος να καταβάλει για την εταιρεία αυτή ως είχε, ιδίως μετά τη λήψη κρατικών ενισχύσεων, η ενίσχυση εκτιμήθηκε στην τιμή της αγοράς και περιλήφθηκε στην τιμή πωλήσεως. Υπό τις συνθήκες αυτές, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι η εν λόγω επιχείρηση ευνοήθηκε σε σχέση με άλλους επιχειρηματίες της αγοράς (βλέπε, συναφώς, απόφαση της 20ής Σεπτεμβρίου 2001, C-390/98, Banks, Συλλογή 2001, σ. I-6117, σκέψη 77).
Στην υπό κρίση υπόθεση, η επιχείρηση στην οποία χορηγήθηκαν παράνομες ενισχύσεις διατηρεί τη νομική της προσωπικότητα και εξακολουθεί να ασκεί, για δικό της λογαριασμό, τις επιδοτούμενες από τις κρατικές ενισχύσεις δραστηριότητες. Επομένως, υπό κανονικές συνθήκες η επιχείρηση αυτή διατηρεί το συνδεόμενο με τις εν λόγω ενισχύσεις ανταγωνιστικό πλεονέκτημα και, ως εκ τούτου, αυτή οφείλει να επιστρέψει ποσό ίσο προς αυτό των ενισχύσεων. Επομένως, δεν μπορεί να ζητηθεί από τον αγοραστή να επιστρέψει τις ενισχύσεις αυτές. […]»
(139)
Όσον αφορά το asset deal, το Δικαστήριο έκρινε τα ακόλουθα: (31)
«Ασφαλώς, δεν μπορεί να αποκλειστεί ότι, στην περίπτωση συστάσεως διάδοχων εταιρειών με σκοπό τη συνέχιση μέρους των δραστηριοτήτων της λαβούσας τις ενισχύσεις επιχειρήσεως μετά την πτώχευσή της, οι εν λόγω εταιρείες ενδέχεται επίσης να υποχρεωθούν να επιστρέψουν τις εν λόγω ενισχύσεις, εφόσον αποδειχθεί ότι επωφελούνται στην πράξη από το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα που συνδέεται με τις εν λόγω ενισχύσεις. Συγκεκριμένα, αυτό θα μπορούσε μεταξύ άλλων να ισχύσει στην περίπτωση που οι εταιρείες αυτές αγοράζουν στοιχεία του ενεργητικού της υπό εκκαθάριση εταιρείας χωρίς να καταβάλουν τίμημα σύμφωνο με τους όρους της αγοράς ή εφόσον αποδειχθεί ότι σκοπός της συστάσεως των εταιρειών αυτών ήταν η διαφυγή της υποχρεώσεως επιστροφής των εν λόγω ενισχύσεων.»
(140)
Η ίδια διάκριση γίνεται και στην απόφαση Seleco. (32) Στην απόφαση αυτή, το Δικαστήριο επιβεβαιώνει ότι η Επιτροπή μπορεί να υποχρεωθεί να απαιτήσει η ανάκτηση της ενίσχυσης να μην σταματήσει στην αρχική εταιρεία, αλλά να επεκταθεί στην επιχείρηση που συνεχίζει τη δραστηριότητα της αρχικής επιχείρησης χρησιμοποιώντας μέσα παραγωγής που της έχουν μεταβιβαστεί, όταν ορισμένα στοιχεία της μεταβίβασης οδηγούν στο συμπέρασμα ότι υφίσταται οικονομική συνέχεια μεταξύ των δύο επιχειρήσεων. Το Δικαστήριο δέχτηκε επίσης τη συνάφεια των ακόλουθων δεικτών για να διαπιστώσει την ύπαρξη οικονομικής συνέχειας: το αντικείμενο της μεταβίβασης (στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού, χρησιμοποίηση του ίδιου εργατικού δυναμικού, δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία), το τίμημα της μεταβίβασης, την ταυτότητα των μετόχων ή των ιδιοκτητών της αγοράστριας και της αρχικής επιχείρησης, τον χρόνο πραγματοποίησης της μεταβίβασης (μετά την έναρξη της έρευνας, την κίνηση της διαδικασίας ή την έκδοση της οριστικής απόφασης) ή, ακόμη, την οικονομική λογική της πράξης (33).
(141)
Κρίνεται επίσης σκόπιμο να τονιστεί ότι οι πωλήσεις στοιχείων ενεργητικού στις υποθέσεις SMI και Seleco πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο συλλογικής διαδικασίας, υπό την εποπτεία δικαστή. Αφορούσαν μόνο μέρος των στοιχείων ενεργητικού των επιχειρήσεων που ήταν αντικείμενο συλλογικής διαδικασίας. Εξάλλου, σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου, δεν διαπιστώθηκε ότι αυτές δεν αντιστοιχούσαν σε συνθήκες της αγοράς.
(142)
Το Πρωτοδικείο ανέλυσε μια συμφωνία μεταβίβασης στοιχείων ενεργητικού στην απόφαση CDA (34) και επαλήθευσε κυρίως αν υπήρχαν στην εν λόγω περίπτωση ενδείξεις που θα επέτρεπαν να διαπιστωθεί καταστρατήγηση της διάταξης για ανάκτηση της ενίσχυσης μέσω μερικής πώλησης στοιχείων ενεργητικού. Το Πρωτοδικείο έκρινε ότι η Επιτροπή δεν είχε διαπιστώσει παρόμοια βούληση στη συγκεκριμένη περίπτωση και ότι η CDA δεν αποκόμισε πραγματικά ανταγωνιστικό πλεονέκτημα επωφελούμενη από τις χορηγηθείσες ενισχύσεις. Αυτή η διαπίστωση του Πρωτοδικείου βασίστηκε σε δύο πραγματικά στοιχεία: η πώληση είχε περιοριστεί σε ένα μέρος των στοιχείων ενεργητικού, τα οποία πωλήθηκαν ως σύνολο και αυτός ο τρόπος δράσης (δηλαδή η πώληση ως σύνολο) επέτρεψε να εισπραχθεί ένα υψηλότερο τίμημα από αυτό που θα είχε επιτευχθεί με τη χωριστή πώληση των εν λόγω στοιχείων ενεργητικού.
(143)
Πρέπει, λοιπόν, να εξεταστεί η μεταβίβαση των δραστηριοτήτων της Sernam SA στη Financière Sernam με βάση τα κριτήρια που ανέπτυξαν το Δικαστήριο και το Πρωτοδικείο, προκειμένου να διαπιστωθεί αν πρέπει να επεκταθεί η ανάκτηση στη Financière Sernam και τις θυγατρικές της, τη Sernam Services και την Aster.
(144)
Όσον αφορά καταρχήν τη μεταβίβαση του συνόλου των στοιχείων ενεργητικού και παθητικού, με εξαίρεση τα τρία χρηματοπιστωτικά στοιχεία παθητικού (συμμετοχικό δάνειο που συνήψε η εταιρεία Sernam SA από τον όμιλο SNCF, το στοιχείο παθητικού σε σχέση με την καταγγελία της σύμβασης «IBM - GPS»· υποχρέωση επιστροφής της παράνομης ενίσχυσης των 41 εκατ. ευρώ), της Sernam SA στη Sernam Xpress, η Επιτροπή παρατηρεί ότι η μεταβίβαση αυτή κάλυψε το σύνολο της επιχείρησης (βλέπε τμήμα 3.2.3). Υπάρχει, συνεπώς, οικονομική συνέχεια μεταξύ της Sernam SA και της Sernam Xpress. Αυτή είναι και η ειδοποιός διαφορά ανάμεσα στην παρούσα υπόθεση και τα πραγματικά περιστατικά που οδήγησαν στις αποφάσεις SMI, Seleco και CDA, τα οποία αφορούσαν μόνο την πώληση μέρους των στοιχείων ενεργητικού. Επιπλέον, η μεταβίβαση πραγματοποιήθηκε στο εσωτερικό ενός ομίλου. Πραγματοποιήθηκε μετά από μια οριστική απόφαση της Επιτροπής η οποία διέτασσε την ανάκτηση της ενίσχυσης με αποκλειστικό οικονομικό σκοπό να επιτρέψει τη συνέχιση των δραστηριοτήτων της Sernam 2 χωρίς να πρέπει να τηρηθούν οι όροι που επέβαλε το άρθρο 3 της απόφασης Sernam 2. Πληρούνται, συνεπώς, όλα τα κριτήρια για να αποδειχθεί η οικονομική συνέχεια σύμφωνα με το πνεύμα της απόφασης της Επιτροπής και της απόφασης του Δικαστηρίου στην υπόθεση Seleco.
(145)
Η Επιτροπή παρατηρεί, κατά τα λοιπά, ότι η μεταβίβαση στη Sernam Xpress δεν ανταποκρίνεται στις συνθήκες της αγοράς. Η μεταβίβαση στη Sernam Xpress πραγματοποιήθηκε σε αρνητική τιμή και δεν είναι αποτέλεσμα διαφανούς και ανοικτής διαδικασίας (βλέπε τμήμα 3.2.5). Στην αρνητική τιμή των 57 εκατ. ευρώ, η οποία επινοήθηκε ως λειτουργική ενίσχυση που θα επέτρεπε την κάλυψη των ζημιών της Sernam Xpress για τα έτη 2005 έως 2008, (35) προστέθηκε η παραίτηση από την αξίωση της SNCF έναντι της Sernam SA για ποσό 38,5 εκατ. ευρώ (βλέπε αιτιολογική σκέψη 27). Τέλος, η Επιτροπή επισημαίνει επίσης ότι τα στοιχεία παθητικού που παραμένουν στην Sernam SA είναι οφειλές προς τρίτους και όχι προς την SNCF. Με την εισφορά κεφαλαίου 57 εκατ. ευρώ, η SNCF έδωσε τη δυνατότητα στη Sernam Xpress, για την περίοδο από το 2005 έως το 2008, να εξοφλήσει το σύνολο των οφειλών της. Εάν, αντ’ αυτού, η SNCF είχε πωλήσει μόνο τα στοιχεία ενεργητικού σε μια θετική τιμή, οι οφειλές της Sernam SA έναντι των τρίτων θα είχαν εξοφληθεί μόνο μέχρι το ποσό των εσόδων από την πώληση. Αυτό είναι μία επιπλέον ένδειξη ότι η συμβατική ισορροπία ανάμεσα στην SNCF και τη Financière Sernam δεν ανταποκρίνεται στις συνθήκες της αγοράς.
(146)
Πρέπει επίσης να επισημανθεί ότι η αρνητική τιμή των 57 εκατ. ευρώ είναι υψηλότερη από την καλύτερη προσφορά που παραλείφθηκε κατά την άκαρπη διαδικασία υποβολής προσφορών, η οποία ήταν μια αρνητική τιμή 56,4 εκατ. ευρώ (προσφορά δεύτερου γύρου [5ος υποψήφιος]).
(147)
Η μεταβίβαση έδινε στη Sernam Xpress τη δυνατότητα να παρακάμψει την εντολή ανακτήσεως των 41 εκατ. ευρώ σε βάρος της Sernam SA και της επέτρεπε να συνεχίσει τις δραστηριότητες της Sernam SA χωρίς να είναι αναγκασμένη να επιστρέψει αυτή την ενίσχυση και χωρίς να οφείλει να τηρήσει τους όρους του άρθρου 3 της απόφασης Sernam 2.
(148)
Για τους ανωτέρω λόγους, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η μεταφορά των δραστηριοτήτων της Sernam SA στη Sernam Xpress είχε ως αποτέλεσμα να εξακολουθήσει η Sernam Xpress να απολαμβάνει πράγματι το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα που συνδέεται με το όφελος από τις χορηγηθείσες ενισχύσεις. Πράγματι, υπήρξε οικονομική συνέχεια ανάμεσα στις δύο εταιρείες και η μεταβίβαση αντιστοιχεί σε παράκαμψη της εντολής ανάκτησης της ενίσχυσης σε βάρος της Sernam SA.
(149)
Όπως εξηγείται στις αποφάσεις SMI και Seleco, η πώληση μετοχών μιας εταιρείας που έχει λάβει παράνομη ενίσχυση από ένα μέτοχο σε ένα τρίτο δεν επηρεάζει την υποχρέωση ανάκτησης της ενίσχυσης από τη δικαιούχο εταιρεία. Κατά συνέπεια, η πώληση εταιρικών μεριδίων της Sernam Xpress στη Financière Sernam δεν είχε ως αποτέλεσμα την απαλλαγή της Sernam Xpress από την υποχρέωση να επιστρέψει την ενίσχυση των 41 εκατ. ευρώ.
(150)
Μετά τη συγχώνευση της Sernam Xpress με τη Financière Sernam, η υποχρέωση ανάκτησης μεταβιβάστηκε στη Financière Sernam. Επιπροσθέτως, η εταιρεία αυτή και οι θυγατρικές της, ιδίως η Sernam Services και η Aster, συνεχίζουν τη δραστηριότητα της Sernam SA και της Sernam Xpress και εξακολουθούν, συνεπώς, να επωφελούνται από την ενίσχυση των 41 εκατ. ευρώ που αρχικά είχε χορηγηθεί στη Sernam SA.
(151)
Εξάλλου, για τους λόγους που παρατίθενται στο σημείο 3.4 ανωτέρω, τα επιχειρήματα που προβάλλουν οι γαλλικές αρχές σχετικά με την εφαρμογή της αρχής του ιδιώτη επενδυτή σε οικονομία αγοράς πρέπει να απορριφθούν.
3.4. ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΝΕΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΠΟΥ ΧΟΡΗΓΗΘΗΚΑΝ ΣΤΗ SERNAM XPRESS
(152)
Το πρωτόκολλο συμφωνίας της 21ης Ιουλίου 2005 προβλέπει ορισμένα μέτρα τα οποία θα μπορούν να αποτελέσουν νέες ενισχύσεις (βλέπε αιτιολογική σκέψη 36 ανωτέρω). Η Επιτροπή οφείλει να επαληθεύσει εάν τα μέτρα αυτά συνιστούν νέες ενισχύσεις και, εάν όντως έτσι συμβαίνει, αν οι ενισχύσεις αυτές μπορεί να κριθούν, κατά περίπτωση, συμβιβάσιμες με την εσωτερική αγορά.
(153)
Σύμφωνα με τις γαλλικές αρχές, όλα τα μέτρα αυτά είναι σύμφωνα με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή σε οικονομία της αγοράς. Η SNCF μεταβίβασε τις δραστηριότητες της Sernam SA στην εταιρεία που υπέβαλε την καλύτερη προσφορά στο πλαίσιο διαφανούς και ανοικτής διαδικασίας υποβολής προσφορών και η προσφορά αυτή, μολονότι συνίσταται σε αρνητική τιμή, ήταν λιγότερο επαχθής για το κράτος μέτοχο από την εκκαθάριση της Sernam.
(154)
Η Επιτροπή θεωρεί ότι, σε μια κατάσταση ανάκτησης ενίσχυσης, δεν τίθεται θέμα εφαρμογής της αρχής του ιδιώτη επενδυτή. Το κράτος ενεργεί κατά την ανάκτηση μιας ενίσχυσης βάσει των υποχρεώσεων με τις οποίες βαρύνεται κατ’ εφαρμογή του δικαίου της Ένωσης και όχι ως κράτος - μέτοχος.
(155)
Η Επιτροπή επισημαίνει, εξάλλου, ότι το άρθρο 3 παράγραφος 2 της απόφασης Sernam 2 θεώρησε την πώληση στοιχείων ενεργητικού ως ισοδύναμο των αντισταθμιστικών μέτρων που επέβαλε το άρθρο 3 παράγραφος 1. Σύμφωνα με την παράγραφο 40 των κοινοτικών κατευθυντήριων γραμμών όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων (36), η μεταβίβαση μιας ελλειμματικής δραστηριότητας δεν μπορεί να θεωρηθεί αντισταθμιστικό μέτρο. Η αρνητική τιμή που συμφωνήθηκε μεταξύ της SNCF και της Financière Sernam αποδεικνύει ότι πρόκειται για μεταβίβαση μιας ελλειμματικής δραστηριότητας η οποία δεν μπορεί να αποτελεί ισοδύναμο ενός αντισταθμιστικού μέτρου. Στην προκειμένη περίπτωση, η αρνητική τιμή αντιστοιχεί σε λειτουργική ενίσχυση στην επιχείρηση, γεγονός που δεν μπορεί να συμβάλει στη μείωση των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού.
(156)
Εξάλλου, εάν γινόταν αποδεκτή η θέση την οποία υποστηρίζει η Γαλλία, τότε η Γαλλία θα μπορούσε να αποφύγει την υποχρέωσή της να ανακτήσει από την Sernam SA και από κάθε εταιρεία η οποία συνεχίζει την οικονομική δραστηριότητά της την παράνομη ενίσχυση των 41 εκατ. ευρώ η οποία κρίθηκε ασυμβίβαστη με την απόφαση Sernam 2 καθώς και την ενίσχυση των 503 εκατ. ευρώ που εφαρμόστηκε με καταχρηστικό τρόπο. Αυτό θα συνιστούσε κατάφωρη παραβίαση της νομολογίας του Δικαστηρίου, σύμφωνα με την οποία το κράτος μέλος καλείται να ανακτήσει άμεσα την ενίσχυση κάνοντας χρήση όλων των διαθέσιμων ένδικων μέσων, συμπεριλαμβανομένης της κατάσχεσης των περιουσιακών στοιχείων της επιχείρησης και, εάν παραστεί ανάγκη, της εκκαθάρισης της επιχείρησης, εάν αυτή δεν είναι σε θέση να επιστρέψει την εν λόγω ενίσχυση (37).
(157)
Η αποδοχή της θέσης που υποστηρίζει η Γαλλία θα οδηγούσε επίσης σε διάκριση ανάμεσα σε μια ιδιωτική επιχείρηση και σε μια δημόσια επιχείρηση. Ενώ το κράτος θα επεδίωκε την ανάκτηση της ενίσχυσης από την ιδιωτική επιχείρηση, εάν ήταν αναγκαίο ακόμη και μέσω της εκκαθάρισής της, η δημόσια επιχείρηση θα μπορούσε να αποφύγει αυτή τη «μοίρα» με μόνη προϋπόθεση να αποδείξει ότι είναι λιγότερο δαπανηρό για το κράτος να την πωλήσει σε αρνητική τιμή παρά να ανακτήσει τις παράνομες και ασυμβίβαστες ενισχύσεις τις οποίες εισέπραξε η επιχείρηση.
(158)
Για τους ανωτέρω λόγους, η Επιτροπή θεωρεί ότι η Γαλλία δεν μπορεί να επικαλείται την αρχή του ιδιώτη επενδυτή σε οικονομία της αγοράς για να εξαιρεθούν από την έννοια της κρατικής ενίσχυσης τα μέτρα που προβλέπει το πρωτόκολλο συμφωνίας της 21ης Ιουλίου 2005.
(159)
Πρέπει, συνεπώς, να διαπιστωθεί αν τα υπό εξέταση μέτρα παρείχαν πλεονέκτημα στη Sernam Xpress ή στη Financière Sernam. Εφόσον αυτές οι δύο επιχειρήσεις συγχωνεύθηκαν στη συνέχεια, δεν είναι αναγκαίο να γίνει διάκριση ανάμεσα στα πλεονεκτήματα που παρασχέθηκαν στη μία ή την άλλη. Τα άλλα τρία κριτήρια για την ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης πληρούνται: τα μέτρα χρηματοδοτήθηκαν με πόρους μιας δημόσιας επιχείρησης, της SNCF· η SNCF είναι δημόσιος οργανισμός (EPIC) που υπόκειται σε στενότατη εποπτεία του κράτους· η παροχή του πλεονεκτήματος καταλογίζεται, συνεπώς, και στο κράτος. Εφόσον η Sernam Xpress και η Financière Sernam δραστηριοποιούνται στις οδικές μεταφορές, τομέα ανοικτό στον ανταγωνισμό στο εσωτερικό της Ένωσης, το πλεονέκτημα υπάρχει κίνδυνος να προκαλέσει στρεβλώσεις του ανταγωνισμού και να επηρεάσει τις μεταξύ των κρατών μελών συναλλαγές.
3.4.1. Σχετικά με την ανακεφαλαιοποίηση της Sernam SA από την SNCF με 57 εκατ. ευρώ
(160)
Με την ανακεφαλαιοποίηση της Sernam SA από την SNCF με 57 εκατ. ευρώ, η Sernam SA αποκόμισε σημαντικό οικονομικό πλεονέκτημα που δεν διέθεταν οι ανταγωνιστές της. Το πλεονέκτημα αυτό μεταβιβάστηκε στη συνέχεια με τα άλλα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού στη Sernam Xpress.
3.4.2. Σχετικά με την ανακεφαλαιοποίηση της Sernam Xpress από την SNCF με 2 εκατ. ευρώ
(161)
Με την ανακεφαλαιοποίηση της Sernam Xpress από την SNCF με 2 εκατ. ευρώ, η Sernam Xpress αποκόμισε σημαντικό οικονομικό πλεονέκτημα που δεν διαθέτουν οι ανταγωνιστές της. Εντούτοις, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η SNCF εισέπραξε από τη Financière Sernam ποσό 2 εκατ. ευρώ το οποίο ακυρώνει την ανακεφαλαιοποίηση των 2 εκατ. ευρώ, η οποία συνεπώς δεν απέφερε πλεονέκτημα.
3.4.3. Σχετικά με την παραίτηση της SNCF από τις αξιώσεις της έναντι της Sernam SA
(162)
Όπως εξηγείται στην αιτιολογική σκέψη 33, η μεταβίβαση των δραστηριοτήτων της Sernam SA στη Financière Sernam δεν περιλαμβάνει δύο αξιώσεις της SNCF έναντι της Sernam SA για ποσό 38,5 εκατ. ευρώ. Παραιτούμενη από αυτές τις αξιώσεις, η SNCF παρέχει πλεονέκτημα ισοδύναμου ποσού στη Sernam Xpress/Financière Sernam.
3.4.4. Σχετικά με τις παρασχεθείσες από την SNCF εγγυήσεις
(163)
Κατά τη μεταβίβαση των δραστηριοτήτων της Sernam SA στη Financière Sernam, η SNCF παρέσχε τις κατωτέρω εγγυήσεις:
-
δεσμεύτηκε να ολοκληρώσει εντός καθορισμένης προθεσμίας τη διευθέτηση ενός ειδικού χώρου (Valenton) που ήταν αναγκαίος για την εκμετάλλευση της ΤΒΕ, διαφορετικά θα κατέβαλε πρόστιμο 1 εκατ. ευρώ σε περίπτωση καθυστέρησης·
-
δεσμεύτηκε να καλύψει ενδεχόμενη αύξηση των μισθωμάτων των νέων εγκαταστάσεων εκμετάλλευσης, που περιορίζεται σε μέγιστη διαφορά 3 εκατ. ευρώ·
-
παρέτεινε κατά τρία έτη το δικαίωμα επιστροφής […] αποσπασμένων σιδηροδρομικών υπαλλήλων στη Sernam·
-
παρέτεινε κατά τρία έτη την εφαρμογή κοινωνικού πρωτοκόλλου που εγγυούταν την επαναπρόσληψη […] εργαζομένων της Sernam στην SNCF σε περίπτωση απόλυσης (από την Sernam)·
-
η SNCF εγγυήθηκε τη «βιωσιμότητα των μεταφορών με κλειστή κατεπείγουσα αμαξοστοιχία (TBE)» (38) και την πρόσβαση στην υπηρεσία TBE (39). Για τον σκοπό αυτό, η SNCF κατέβαλε ποσό 3 εκατ. ευρώ στη Sernam Xpress.
(164)
Όσον αφορά τις δύο πρώτες εγγυήσεις, είναι προφανές ότι παρέχουν πλεονέκτημα στην Sernam Xpress/Financière Sernam. Πράγματι, εάν δεν υπήρχαν αυτές οι δύο εγγυήσεις, η Sernam Xpress/Financière Sernam θα ήταν αναγκασμένες να επιβαρυνθούν οι ίδιες με τα εν λόγω έξοδα.
(165)
Όσον αφορά τις εγγυήσεις για την υπηρεσία TBE, η Επιτροπή θεωρεί ότι αυτές μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο της Sernam Xpress/Financière Sernam. Τους παρέχουν, συνεπώς, πλεονέκτημα.
(166)
Κατά την άποψη των γαλλικών αρχών, η εγγύηση που παρασχέθηκε στους σιδηροδρομικούς υπαλλήλους ήταν στην πραγματικότητα προς όφελος της SNCF. Πράγματι, η SNCF απέσπασε ορισμένους σιδηροδρομικούς υπαλλήλους στη Sernam SA. Οι εν λόγω υπάλληλοι, το κόστος των οποίων βάρυνε τη Sernam SA, θα διατηρούσαν το δικαίωμα επανένταξης τους στην SNCF με απλή αίτηση. Εξαιτίας των φόβων που θα μπορούσε να δημιουργήσει μια ιδιωτικοποίηση, η SNCF παρέτεινε την περίοδο κατά την οποία οι σιδηροδρομικοί υπάλληλοι θα μπορούσαν να ασκήσουν αυτό το δικαίωμα, έτσι ώστε να αποφευχθεί μια μαζική επιστροφή αυτών των υπαλλήλων, η οποία θα ήταν επαχθέστερη για την SNCF.
(167)
Η Επιτροπή θεωρεί ότι, αν δεν υπήρχε η εν λόγω ενίσχυση, οι σιδηροδρομικοί υπάλληλοι θα είχαν ζητήσει κατά πάσα πιθανότητα να επανενταχθούν στην SNCF τη στιγμή της μεταβίβασης των δραστηριοτήτων. Η Sernam Xpress θα έπρεπε να τους αντικαταστήσει με νέους εργαζόμενους με σύμβαση ιδιωτικού δικαίου. Η Επιτροπή θεωρεί ότι είναι πιθανό, στην προκειμένη περίπτωση, ο μισθός αυτών των νέων υπαλλήλων να ήταν χαμηλότερος από τον μισθό των σιδηροδρομικών υπαλλήλων, γεγονός που θα αντιστάθμιζε το πρόσθετο κόστος για τη Sernam Xpress λόγω της πιο περιορισμένης πείρας τους ή ακόμη των δυσκολιών πρόσληψης σημαντικού αριθμού νέων απασχολουμένων σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα.
(168)
Όσον αφορά την παράταση της εγγύησης επαναπρόσληψης για διάστημα τριών ετών, η Γαλλία θεωρεί ότι αυτό συνιστά ατομικό δικαίωμα που παρέχεται σε ορισμένους υπαλλήλους της SNCF. Ούτε η Financière Sernam, ούτε η Sernam Xpress ήταν μέρη αυτής της συμφωνίας.
(169)
Η Επιτροπή συμμερίζεται αυτή την ανάλυση. Πράγματι, η εγγύηση αυτή καθιστά ελκυστικότερο το να παραμείνει κάποιος εργαζόμενος στη Sernam Xpress κατά τη διάρκεια της εν λόγω περιόδου, χωρίς η Sernam Xpress να είναι αναγκασμένη να επωμισθεί το παραμικρό πρόσθετο κόστος.
(170)
Η Επιτροπή κρίνει ότι οι εγγυήσεις που παρείχε η SNCF στο πρωτόκολλο της 21ης Ιουλίου 2005, με εξαίρεση την εγγύηση για τους σιδηροδρομικούς υπαλλήλους, προσφέρει πλεονέκτημα στη Sernam Xpress/Financière Sernam.
(171)
Ενώ η αξία των τριών πρώτων εγγυήσεων μπορεί εύκολα να προσδιοριστεί ποσοτικά (1 εκατ. ευρώ, 3 εκατ. ευρώ και 3 εκατ. ευρώ αντίστοιχα), δεν ισχύει το ίδιο για την εγγύηση της επαναπρόσληψης των εργαζομένων. Η Γαλλία θα έπρεπε να καθορίσει την αύξηση μισθών που θα έπρεπε να χορηγήσουν η Sernam Xpress/lFinancière Sernam στους εργαζομένους σε περίπτωση που δεν υπήρχαν αυτές οι εγγυήσεις, προκειμένου να επιτευχθεί ο ίδιος στόχος.
3.4.5. Σχετικά με την τιμή πώλησης
(172)
Στην αιτιολογική σκέψη 164 της απόφασης για την κίνηση διαδικασίας, η Επιτροπή εξέτασε ακόμη αν η αρνητική τιμή που «κατέβαλε» η Financière Sernam αντιστοιχούσε πράγματι στην αγοραία αξία. Ως προς αυτό, η Επιτροπή επισημαίνει ότι, στο μεταξύ, πραγματοποιήθηκε η συγχώνευση ανάμεσα στη Sernam Xpress και τη Financière Sernam, και ότι μια πιθανή ενίσχυση στη Financière Sernam που συνίσταται σε μια υπερβολικά υψηλή αρνητική τιμή δεν υπερέβαινε τα 57 εκατ. ευρώ της ενίσχυσης την οποία εισέπραξε η Sernam Xpress ως νέα ενίσχυση. Συνεπώς, δεν είναι πλέον αναγκαίο να αποφανθεί για το ζήτημα μιας πιθανής ενίσχυσης στον αγοραστή.
3.4.6. Συμπέρασμα ως προς την ύπαρξη νέων ενισχύσεων
(173)
Τα μέτρα του πρωτοκόλλου συμφωνίας της 21ης Ιουλίου 2005 που περιγράφονται στο παρόν τμήμα 3.4 συνιστούν νέες ενισχύσεις υπέρ της Sernam Xpress/Financière Sernam.
3.4.7. Ασυμβίβαστο με την εσωτερική αγορά και ανάκτηση
(174)
Σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου, ένα κράτος μέλος μπορεί να επικαλείται του λόγους του συμβιβάσιμου μιας ενίσχυσης. Εφόσον η Γαλλία δεν έχει επικαλεστεί κανένα λόγο συμβατότητας, η Επιτροπή κρίνει ότι οι ενισχύσεις αυτές είναι ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά και πρέπει να ανακτηθούν, προσαυξημένες με τόκους.
(175)
Η εν λόγω ανάκτηση πρέπει να γίνει από τη Financière Sernam καθώς και από τις θυγατρικές της, ιδίως τη Sernam Service και την Aster, οι οποίες συνεχίζουν σήμερα την οικονομική δραστηριότητα που ωφελήθηκε από την ενίσχυση, την οποία άλλοτε ασκούσε η Sernam Xpress (που συγχωνεύθηκε με τη Financière Sernam).
3.5. ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΡΗΤΡΑ ΥΠΑΝΑΧΩΡΗΣΗΣ
(176)
Το πρωτόκολλο συμφωνίας της 21ης Ιουλίου 2005 περιέχει ρήτρα υπαναχώρησης σε περίπτωση αρνητικής απόφασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής εντός των επόμενων 5 ετών από τη σύναψη του πρωτοκόλλου συμφωνίας. Η ρήτρα αυτή θα μπορούσε επίσης να συνιστά νέα ενίσχυση. Εντούτοις, παράλληλα, το διορθωτικό μέτρο θα ήταν η μη εφαρμογή της. Εφόσον η εν λόγω ρήτρα δεν εφαρμόστηκε στην πράξη, το αποτέλεσμα αυτό έχει επιτευχθεί. Δεν είναι, συνεπώς, αναγκαίο να αναλυθεί διεξοδικότερα η εν λόγω ρήτρα.
3.6. ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΜΕΝΗ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗ
(177)
Δεν είναι δυνατό να γίνει αποδεκτό το επιχείρημα που επικαλούνται οι γαλλικές αρχές ότι τα διαβήματα προς την Επιτροπή (όπως η επίσκεψη στην Επιτροπή στις 24 Νοεμβρίου 2004 και η ηλεκτρονική επιστολή τους της 21ης Δεκεμβρίου 2004), στα οποία προέβησαν καλόπιστα σύμφωνα με την υποχρέωσή τους να συνεργαστούν, δικαιολογούσαν την εμπιστοσύνη ότι η μεταβίβαση των δραστηριοτήτων της Sernam SA στη Financière Sernam ήταν σύμφωνη με την απόφαση Sernam 2 και με το δίκαιο της Ένωσης.
(178)
Στην πραγματικότητα, οι κοινοποιηθείσες από τις γαλλικές αρχές πληροφορίες περιορίζονταν στο να ενημερώσουν την Επιτροπή σχετικά με την επιλογή πώλησης των στοιχείων ενεργητικού ως συνόλου χωρίς να περιγράψουν τα βασικά στοιχεία της πράξης μεταβίβασης των περιουσιακών στοιχείων της Sernam SA. Συγκεκριμένα, το ενημερωτικό σημείωμα της 21ης Δεκεμβρίου 2004 προς την Επιτροπή περιοριζόταν σε ορισμένα στοιχεία σχετικά με την οργάνωση της διαδικασίας μεταβίβασης των περιουσιακών στοιχείων, τον ανοικτό και διαφανή χαρακτήρα της για να επιτευχθεί μια πώληση σε μια αγοραία τιμή πριν την 30ή Ιουνίου 2005.
(179)
Η Επιτροπή δεν ενημερώθηκε για κανένα από τα κατωτέρω στοιχεία:
1)
το γεγονός ότι η προβλεφθείσα μεταβίβαση βασιζόταν σε μεταφορά εντός του ομίλου των στοιχείων ενεργητικού και παθητικού σε μια άλλη νομική οντότητα (Sernam Xpress), και στη συνέχεια τη μεταβίβαση αυτής της επιχείρησης σε μια άλλη οντότητα (share deal)·
2)
το γεγονός ότι μέρος του παθητικού θα μεταβιβαζόταν με τα στοιχεία ενεργητικού και μόνο η εντολή ανάκτησης για τα 41 εκατ. ευρώ και οι απαιτήσεις της SNCF για ποσό 38,5 εκατ. ευρώ θα παρέμεναν στο παθητικό της Sernam SΑ·
3)
για το ότι η Γαλλία είχε την πρόθεση να ανακεφαλαιοποιήσει τη Sernam SA και τη Sernam Xpress σε περίπτωση που η προσφορά αγοράς θα ήταν σε αρνητική τιμή.
(180)
Εφόσον δεν υπήρξε ενημέρωση ως προς τα ανωτέρω στοιχεία, δεν ήταν δυνατό να προβλέψει η Επιτροπή τον τρόπο με τον οποίο τελικά η Γαλλία εφάρμοσε την απόφαση Sernam 2. Αντίθετα, το σημείωμα της 21ης Δεκεμβρίου 2004 αφήνει να εννοηθεί ότι η μεταβίβαση θα πραγματοποιείτο χωρίς διάκριση ανάμεσα στα στοιχεία παθητικού και σε μια θετική τιμή, εφόσον αναφέρει ότι «όταν πραγματοποιηθεί η μεταβίβαση, το προϊόν που θα προέλθει από αυτήν θα χρησιμοποιηθεί για την κάλυψη του παθητικού του νομικού προσώπου Sernam, μεταξύ των οποίων και η μη συμβιβάσιμη ενίσχυση, στο πλαίσιο των συνήθων εθνικών διαδικασιών».
(181)
Μολονότι, λαμβανομένου υπόψη του αρνητικού πρόσημου των τιμών που προσφέρθηκαν για τα περιουσιακά στοιχεία της Sernam SA, το ενδεχόμενο μιας ανακεφαλαιοποίησης (στοιχείο 3) δεν εκδηλώθηκε πριν από την παραλαβή των προσφορών, η Γαλλία έπρεπε τουλάχιστον να γνωρίζει την αρχή μιας πώλησης των στοιχείων ενεργητικού με ένα μέρος του παθητικού (στοιχείο 2) όταν συνέταξε το σημείωμα της 21ης Δεκεμβρίου 2004. Σε κάθε περίπτωση, οι γαλλικές αρχές δεν μπορούν να επικαλούνται το ευεργέτημα της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης εφόσον δεν ενημέρωσαν με δική τους πρωτοβουλία, στις 21 Δεκεμβρίου 2004 ή αργότερα, την Επιτροπή σχετικά με αυτά τα ουσιώδη στοιχεία.
(182)
Τέλος, και κατά κύριο λόγο, εάν οι γαλλικές αρχές αντιμετώπιζαν δυσκολίες να εκτελέσουν την απόφαση Sernam 2, έπρεπε να επανέλθουν στην Επιτροπή για να επιτύχουν, σε συμφωνία με αυτήν, μια λύση για μια διαφορετική έκβαση, σύμφωνα με την αρχή της ειλικρινούς συνεργασίας που προβλέπεται από το άρθρο 4 παράγραφος 3 της ΣΕΕ. Το τμήμα 3.2.3 των κοινοτικών κατευθυντήριων γραμμών όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων (40) επιβεβαιώνει ότι, κατ’ εφαρμογή αυτής της γενικής αρχής, ένα κράτος μέλος δεν μπορεί να παρεκκλίνει από το σχέδιο αναδιάρθρωσης χωρίς την προηγούμενη ενημέρωση και συγκατάθεση της Επιτροπής.
(183)
Επιπλέον, η Επιτροπή ουδέποτε έδωσε οιαδήποτε συγκατάθεση για τη μεταβίβαση των δραστηριοτήτων της Sernam SA στη Financière Sernam που πραγματοποίησε η Γαλλία.
(184)
Συνεπώς, η Επιτροπή κρίνει ότι ούτε η Γαλλία ούτε οι δικαιούχοι της ενίσχυσης μπορούν να επικαλούνται οιαδήποτε δικαιολογημένη εμπιστοσύνη.
4. ΑΝΑΚΤΗΣΗ
(185)
Η Επιτροπή έκρινε ότι δεν τηρήθηκαν οι όροι της απόφασης Sernam 2. Κατά συνέπεια, τα μέτρα ενίσχυσης που εγκρίθηκαν με την απόφαση Sernam 2 εφαρμόστηκαν με τρόπο καταχρηστικό κατά την έννοια του άρθρου 16 του κανονισμού αριθ. 659/1999. Εφόσον η Γαλλία δεν επικαλέστηκε λόγους συμβιβάσιμου αυτών των ενισχύσεων, αυτές είναι ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά. Η Γαλλία οφείλει, συνεπώς, να λάβει όλα τα μέτρα για να ανακτήσει τα ποσά αυτών των ενισχύσεων προσαυξημένα με τόκους.
(186)
Το ποσό αυτών των ενισχύσεων ανέρχεται σε 503 εκατ. ευρώ. Αποτελείται, αφενός, από διάφορες ενισχύσεις αναδιάρθρωσης ποσού 2 938 εκατ. φράγκων, ήτοι 448 εκατ. ευρώ. Οι ενισχύσεις αυτές παρουσιάζονται στον πίνακα 3 της απόφασης της 30ής Απριλίου 2003, τα βασικά στοιχεία του οποίου παρατίθενται στον κατωτέρω πίνακα:
(σε εκατ. γαλλικά φράγκα)
Αρχικό κεφάλαιο
44
Χρηματοδότηση ζημιών 2000
698
Χρηματοδότηση ζημιών 2001
252
Χρηματοδότηση αναδιάρθρωσης: εισφορά SNCF
1 300
Χρηματοδότηση αναδιάρθρωσης: συμμετοχικό δάνειο της SNCF
250
Πρόσθετο κόστος σιδηροδρομικών υπαλλήλων
394
Σύνολο της ενίσχυσης αναδιάρθρωσης
2 938
(187)
Για να προκύψει το ποσό των 503 εκατ. ευρώ πρέπει να προστεθούν τα ποσά των ενισχύσεων που καταβλήθηκαν στο πλαίσιο των συμβάσεων μεταφοράς αποσκευών και εντύπων ύψους 34 εκατ. ευρώ και στο πλαίσιο των συμβάσεων προμηθειών ύψους 21 εκατ. ευρώ.
(188)
Αναλυτικότερα, βλέπε απόφαση Sernam 1 της 23ης Μαΐου 2001.
(189)
Για να ανακτήσουν αποτελεσματικά και άμεσα την ενίσχυση, οι γαλλικές αρχές πρέπει να κοινοποιήσουν την ημερομηνία κατά την οποία κάθε ενίσχυση τέθηκε στη διάθεση του δικαιούχου (41). Από αυτή την ημερομηνία πρέπει να υπολογιστούν οι τόκοι για κάθε μέτρο σε σύνθετη βάση, σύμφωνα με το κεφάλαιο V του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 794/2000 (42).
(190)
Επιπλέον, η ενίσχυση των 41 εκατ. ευρώ που έχει ήδη κριθεί ασυμβίβαστη με την απόφαση Sernam 2 πρέπει να ανακτηθεί, προσαυξημένη με τόκους που θα υπολογιστούν με την ίδια μέθοδο.
(191)
Τέλος, η ανακεφαλαιοποίηση με 57 εκατ. ευρώ, η παραίτηση της SNCF από τις αξιώσεις της έναντι της Sernam SA για ποσό 38,5 εκατ. ευρώ και οι εγγυήσεις που παρείχε η SNCF κατά τη μεταβίβαση των δραστηριοτήτων της Sernam SA στη Financière Sernam, με εξαίρεση την εγγύηση που παρασχέθηκε στους σιδηροδρομικούς υπαλλήλους, συνιστούν επίσης κρατικές ενισχύσεις ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά. Αυτές οι νέες ενισχύσεις πρέπει να ανακτηθούν προσαυξημένες με τόκους υπολογιζόμενους με την ίδια μέθοδο. Για τη μέθοδο υπολογισμού των προς ανάκτηση ποσών, η Επιτροπή παραπέμπει στις αιτιολογικές σκέψεις 171 και 189 της παρούσας απόφασης.
(192)
Για να καθοριστεί το προς ανάκτηση ποσό της ενίσχυσης, η Γαλλία μπορεί να λάβει υπόψη ενδεχόμενα ποσά που εισέπραξε η SNCF στο πλαίσιο της εκκαθάρισης της εταιρείας Sernam SA για την επιστροφή της ενίσχυσης των 41 εκατ. συν τους τόκους ή/και του συμμετοχικού δανείου συν τους τόκους.
(193)
Σε περίπτωση που επιστραφεί στην SNCF το σύνολο των απαιτήσεων της, η Γαλλία θα μπορεί να λάβει υπόψη τα τυχόν ποσά που ανέκτησε η SNCF μετά την εκκαθάριση της Sernam SA, μόνο ως προς τη σχέση ανάμεσα στο ποσό των δύο μέτρων ενίσχυσης που έχουν καταγραφεί και το συνολικό ποσό των απαιτήσεων που έχουν εγγραφεί στο παθητικό της εταιρείας Sernam SA.
(194)
Αυτά τα ποσά, περιλαμβανομένης της ανάκτησης των ενισχύσεων που αρχικά χορηγήθηκαν στη Sernam SA και στη Sernam Xpress, πρέπει να επιστραφούν από την Financière Sernam καθώς και τις θυγατρικές της, τη Sernam Service και την Aster, οι οποίες συνεχίζουν σήμερα την οικονομική δραστηριότητα που ωφελήθηκε από τις ενισχύσεις, την οποία ασκούσε στο παρελθόν η Sernam Xpress (που συγχωνεύθηκε με τη Financière Sernam) και πριν από αυτήν η Sernam SA.
(195)
Δεν υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία ότι η Sernam Xpress και οι λειτουργικές θυγατρικές της Sernam Services και Aster συνέχισαν την οικονομική δραστηριότητα της Sernam SA, εφόσον η μεταβίβαση των δραστηριοτήτων της Sernam SA στη Financière Sernam, την οποία εφάρμοσε η Γαλλία, είχε ακριβώς αυτόν τον σκοπό. Εξάλλου, από τα στοιχεία του φακέλου συνάγεται ότι η Sernam Xpress, η Sernam Services και η Aster εξακολούθησαν να ασκούν τη δραστηριότητα που ήταν αποδέκτης της ενίσχυσης με βάση το τρέχον επιχειρηματικό σχέδιο της Sernam SA και με το ίδιο προσωπικό. Στη συνέχεια, στις 30 Ιουνίου 2011, η Financière Sernam, μοναδική συνδεδεμένη εταιρεία, διέλυσε την εταιρεία Sernam Xpress και απορρόφησε τα περιουσιακά στοιχεία της. Συνεπώς, η Financière Sernam είναι ο νόμιμος διάδοχος της Sernam Xpress καθώς και οικονομικός διάδοχός της, εφόσον αυτή (η Financière Sernam) έχει σήμερα την ιδιοκτησία και ασκεί τον άμεσο έλεγχο των λειτουργικών θυγατρικών, δηλαδή της Sernam Services και της Aster. Επιπλέον, η Financière Sernam και οι θυγατρικές της, ιδίως η Sernam Services και η Aster, συνεχίζουν τη δραστηριότητα της Sernam SA και της Sernam Xpress και εξακολουθούν, συνεπώς, να ωφελούνται από την ενίσχυση. Εξάλλου, τον Μάιο του 2011, η Sernam Services έλαβε εισφορά περιουσιακών στοιχείων, με τη μεταβίβαση του σήματος Sernam, το οποίο αποτιμάται σε 15 εκατ. ευρώ, χωρίς να καταβάλει επαρκές αντάλλαγμα. Η Aster από την πλευρά της έλαβε, αφενός, τον Μάρτιο του 2008, εισφορά 5 εκατ. ευρώ σε τρεχούμενο λογαριασμό (τον Ιούλιο του 2008 υπήρξε προς όφελός της παραίτηση από την αξίωση αυτού του ποσού)· αφετέρου, ανακεφαλαιοποιήθηκε τον Δεκέμβριο του 2011 με την παραίτηση από την απαίτηση ποσού 5 599 998 ευρώ εγγεγραμμένων σε τρεχούμενο λογαριασμό. Αυτές οι δύο θυγατρικές έχουν ωφεληθεί, συνεπώς, από τις ενισχύσεις που είχαν αρχικά χορηγηθεί στη Sernam SA και τη Sernam Xpress, όχι μόνο ως εταιρείες που ανήκουν στον όμιλο και λόγω του γεγονότος ότι συνεχίζουν τη δραστηριότητα, αλλά και λόγω της μεταβίβασης ορισμένων στοιχείων ενεργητικού ή μέτρων ανακεφαλαιοποίησης προς όφελός τους.
(196)
Πρέπει να διευκρινιστεί ότι και η ίδια η Sernam SA προήλθε από τη μετατροπή της Sernam SA σε ανώνυμη εταιρεία στα τέλη του 2001 (σχετικά με το θέμα αυτό βλέπε την απόφαση Sernam 2, αιτιολογική σκέψη 11). Η Sernam SCS υπήρξε, με τον τρόπο αυτό, ο αρχικός δικαιούχος ενός μέρους των επίμαχων ενισχύσεων.
(197)
Δεδομένου ότι η εταιρεία Financière Sernam καθώς και η θυγατρική της Sernam Services τέθηκαν σε καθεστώς δικαστικής εξυγίανσης στις 31 Ιανουαρίου 2012 και η Aster, θυγατρική της Financière Sernam, τέθηκε σε καθεστώς δικαστικής εκκαθάρισης στις 3 Φεβρουαρίου 2012, καλούνται οι γαλλικές αρχές να καθορίσουν το ποσό των ενισχύσεων, προσαυξημένο με τόκους, που πρέπει να ανακτήσουν το συντομότερο δυνατό, ώστε να το εγγράψουν στο παθητικό αυτών των επιχειρήσεων.
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
1. Οι κρατικές ενισχύσεις ποσού 503 εκατ. ευρώ που χορήγησε η Γαλλία στη Sernam SCS (η οποία μετατράπηκε σε Sernam SA) και εγκρίθηκαν από την Επιτροπή με την απόφαση 2006/367/ΕΚ (43) της 20ής Οκτωβρίου 2004 χρησιμοποιήθηκαν με καταχρηστικό τρόπο. Είναι ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά. Οι ενισχύσεις αυτές ωφέλησαν επίσης τη Sernam Xpress καθώς και τη Financière Sernam και τις θυγατρικές τους Sernam Services και Aster.
2. Η κρατική ενίσχυση ύψους 41 εκατ. ευρώ που χορήγησε η Γαλλία στη Sernam SCS και κηρύχθηκε ασυμβίβαστη με την απόφαση Sernam 2 ωφέλησε επίσης την Sernam Xpress, καθώς και τη Financière Sernam και τις θυγατρικές της, ιδίως τη Sernam Services και την Aster.
3. Η ανακεφαλαιοποίηση της Sernam SA από την SNCF με ποσό 57 εκατ. ευρώ, η παραίτηση της SNCF από τις αξιώσεις της έναντι της Sernam SA για ποσό 38,5 εκατ. ευρώ και οι εγγυήσεις τις οποίες παρείχε η SNCF κατά τη μεταβίβαση των δραστηριοτήτων της Sernam SA στη Financière Sernam, με εξαίρεση την εγγύηση που παρασχέθηκε στους σιδηροδρομικούς υπαλλήλους, συνιστούν κρατικές ενισχύσεις ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά.
Άρθρο 2
1. Η Γαλλία οφείλει να ανακτήσει τις αναφερόμενες στο άρθρο 1 ενισχύσεις από την Financière Sernam και τις θυγατρικές της Sernam Services και Aster.
2. Τα προς ανάκτηση ποσά περιλαμβάνουν τόκους παραγόμενους από την ημερομηνία κατά την οποία τέθηκαν στη διάθεση του δικαιούχου μέχρι την ημερομηνία της πραγματικής ανάκτησής τους.
3. Οι τόκοι υπολογίζονται με τη μέθοδο του ανατοκισμού σύμφωνα με τις διατάξεις του κεφαλαίου V του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 794/2004 της Επιτροπής, της 21ης Απριλίου 2004.
Άρθρο 3
1. Η ανάκτηση της ενίσχυσης που αναφέρεται στο άρθρο 1 είναι άμεση και πραγματική.
2. Η Γαλλία μεριμνά για την εκτέλεση της παρούσας απόφασης εντός τεσσάρων μηνών από την ημερομηνία κοινοποίησής της.
3. Στο πλαίσιο της εκτέλεσης της παρούσας απόφασης, η Γαλλία μπορεί να συνυπολογίσει τυχόν ποσά που ανέκτησε η SNCF μετά την εκκαθάριση της Sernam SA με τους προαναφερθέντες όρους.
Άρθρο 4
1. Εντός δύο μηνών από την κοινοποίηση της παρούσας απόφασης, η Γαλλία υποβάλλει στην Επιτροπή τις ακόλουθες πληροφορίες:
α)
την ημερομηνία κατά την οποία κάθε μέτρο ενίσχυσης τέθηκε στη διάθεση του δικαιούχου, το συνολικό ποσό (αρχικό ποσό και τόκοι) που πρέπει να ανακτηθεί από το δικαιούχο για καθένα από τα μέτρα ενίσχυσης·
β)
αναλυτική περιγραφή των μέτρων που έχουν ήδη ληφθεί και αυτών που προβλέπονται για τη συμμόρφωση με την παρούσα απόφαση·
γ)
τα έγγραφα που αποδεικνύουν ότι έχει δοθεί εντολή στους δικαιούχους να επιστρέψουν την ενίσχυση.
2. Η Γαλλία τηρεί ενήμερη την Επιτροπή σχετικά με την πρόοδο των εθνικών μέτρων που ελήφθησαν για την εκτέλεση της παρούσας απόφασης μέχρι να ολοκληρωθεί η ανάκτηση της ενίσχυσης που αναφέρεται στο άρθρο 1. Υποβάλλει αμέσως, μετά από απλή αίτηση της Επιτροπής, κάθε πληροφορία σχετικά με τα μέτρα που έχει ήδη λάβει ή σχεδιάζει να λάβει για να συμμορφωθεί με την παρούσα απόφαση. Παρέχει επίσης λεπτομερείς πληροφορίες για τα ποσά των ενισχύσεων και των τόκων που έχουν ήδη ανακτηθεί από τον δικαιούχο.
Άρθρο 5
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στη Γαλλική Δημοκρατία.
Βρυξέλλες, 9 Μαρτίου 2012.