РЕШЕНИЕ ЗА ИЗПЪЛНЕНИЕ НА КОМИСИЯТА
от 28 юли 2011 година
за освобождаване на търсенето на нефт и природен газ и добива на нефт в Дания, без да са включени Гренландия и Фарьорските острови, от прилагането на Директива 2004/17/ЕО на Европейския парламент и на Съвета относно координирането на процедурите за възлагане на поръчки от възложители, извършващи дейност в секторите на водоснабдяването, енергетиката, транспорта и пощенските услуги
(нотифицирано под номер C(2011) 5312)
(само текстът на датски език е автентичен)
(текст от значение за ЕИП)
(2011/481/ЕС)
ЕВРОПЕЙСКАТА КОМИСИЯ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз,
като взе предвид Директива 2004/17/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 31 март 2004 г. относно координирането на процедурите за възлагане на поръчки от възложители, извършващи дейност в секторите на водоснабдяването, енергетиката, транспорта и пощенските услуги (1), и по-специално член 30, параграфи 4 и 6 от нея,
като взе предвид искането, подадено от Кралство Дания по електронната поща на 26 май 2011 г.,
като има предвид, че:
I. ФАКТИ
(1)
На 26 май 2011 г. Комисията получи с електронно писмо искане, подадено от Дания в съответствие с член 30, параграф 4 от Директива 2004/17/ЕО.
(2)
Искането, подадено от Кралство Дания, се отнася до търсенето на нефт и природен газ и до добива на нефт в Дания, без да са включени Гренландия и Фарьорските острови. В съответствие с предходни решения на Комисията в областта на сливанията (2), в искането са описани две различни дейности, а именно:
а)
търсене на нефт и природен газ; и
б)
добив на нефт.
В съответствие с гореспоменатите решения на Комисията, за целите на настоящото решение понятието „добив“ ще обхваща и „разработването“, т. е. създаването на подходяща инфраструктура за бъдещ добив (нефтени платформи, тръбопроводи, терминали и др.). Освен това, съгласно установената практика на Комисията „разработването, добивът и продажбата на суров нефт“ представлява „единен релевантен продуктов пазар“ (3). Следователно за целите на настоящото решение в „добив“ се включват както „разработването“, така и (първата) продажба на нефт.
(3)
Като концесионери или оператори в датските концесии за нефт и/или природен газ участват 29 предприятия, като трима оператори носят отговорност за сега съществуващия добив на нефт и природен газ. Това са Mærsk Olie og Gas A/S („Mærsk“, оператор за 15 находища), DONG E&P A/S („Dong“, оператор за 3 находища) и Hess Denmark ApS („Hess“, оператор за 1 находище) (4). Освен това Wintershall Nordzee B.V. и Altinex Oil Denmark A/S (NORECO) в качеството на оператори са направили открития в неразработени басейни, в които понастоящем не се осъществява добив. С цел споделяне на риска, управлението на дейностите по проучването и добива най-често се осъществяват чрез споразумения за смесени дружества, в които една страна е определена за „оператор“, а другите страни в смесеното дружество получават пропорционален дял от нефта и природния газ, добити от консорциума. Участниците, които не са оператори, контролират изцяло къде, кога и на кого продават и, следователно, те са едновременно и партньори, и конкуренти на операторите.
(4)
Искането се подава (и съответно се заверява) от Konkurrence- og Forbrugerstyrelsen (датския орган за защита на конкуренцията и на потребителите).
II. ПРАВНА УРЕДБА
(5)
В член 30 от Директива 2004/17/ЕО е посочено, че за поръчките, предназначени да способстват изпълнението на някоя от дейностите, за които се отнася Директива 2004/17/ЕО, посочената директива не се прилага, ако в съответната държава-членка, където се извършва дейността, тази дейност е пряко изложена на конкуренция на пазари, достъпът до които не е ограничен. Прякото излагане на конкуренция се оценява въз основа на обективни критерии, като се отчитат характерните особености на съответния сектор. Достъпът се счита за неограничен, ако въпросната държава-членка е изпълнила и прилага съответните разпоредби на законодателството на ЕС относно отварянето на даден сектор или на част от него.
(6)
Тъй като Дания е въвела и прилага Директива 94/22/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 30 май 1994 г. относно условията за предоставяне и ползване на разрешения за проучване, изследване и производство на въглеводороди (5), в съответствие с член 30, параграф 3, първа алинея от Директива 2004/17/ЕО следва да се счита, че достъпът до пазара не е ограничен. Прякото излагане на конкуренция на определен пазар следва да се оценява въз основа на различни критерии, от които нито един сам по себе си не е от решаващо значение.
(7)
При оценяването дали съответните оператори са изложени на пряка конкуренция на пазарите, за които се отнася настоящото решение, следва да бъдат взети под внимание пазарният дял на основните пазарни участници и степента на концентрация, съществуваща на тези пазари. Тъй като условията за различните видове дейности, попадащи в обхвата на настоящото решение, се различават, следва да се прави отделна оценка за всяка дейност/пазар.
(8)
Настоящото решение не засяга прилагането на правилата за защита на конкуренцията.
III. ОЦЕНКА
(9)
В посочените в съображение 2 по-горе предходни решения на Комисията се счита, че всяка една от двете дейности, предмет на това искане (търсене на нефт и природен газ и добив на нефт), представлява отделен продуктов пазар. Поради това те следва да бъдат разгледани поотделно.
(10)
Според установената практика на Комисията (6) проучването на нефт и природен газ представлява единен релевантен продуктов пазар, тъй като не е възможно от самото начало да бъде определено дали проучването ще доведе до откриване на нефт или на природен газ. Освен това, в рамките на дългогодишната практика на Комисията е установено, че географският обхват на този пазар включва целия свят. Тъй като нищо не показва, че в този случай определението би било различно, то се запазва за целите на настоящото решение.
(11)
Пазарните дялове на операторите, развиващи дейности в областта на търсенето на нефт и природен газ, могат да бъдат измерени посредством три показателя: капиталови разходи, доказани запаси и очакван добив. Установено е, че използването на капиталовите разходи за измерване на пазарните дялове на операторите на пазара на търсенето на нефт и природен газ е неподходящо, включително поради големите разлики между изискваните равнища на инвестиции, които са необходими в различните географски райони. Така например, необходимите инвестиции за търсене на нефт и природен газ в Северно море са значително по-големи в сравнение със съответните инвестиции в Близкия изток.
(12)
Обикновено за оценка на пазарните дялове на икономическите оператори в този сектор се използват останалите два параметъра, а именно дяловете на доказаните запаси и на очаквания добив (7).
(13)
Към 31 декември 2009 г. доказаните световни запаси на нефт и природен газ възлизат, според наличната информация, на общо 385,58 милиарда нормални кубични метра нефтен еквивалент („нм3 н.е.“) (8). Към 31 декември 2009 г. общите доказани запаси на нефт и газ в Дания възлизат на малко над 0,19 милиарда нм3 н.е. (9), или малко повече от 0,05 %. Делът в тези запаси на отделните възложители, които извършват дейност в Дания, е дори още по-малък. Според наличната информация, съществува пряка взаимовръзка между доказаните запаси на нефт и природен газ и очаквания бъдещ добив. Следователно нищо в наличната информация не показва, че пазарният дял на отделните възложители, които извършват дейност в Дания, би бил съществено различен, ако бъде изразен на база очакван добив вместо на база на дела на доказаните запаси. Като се имат предвид зависимостите между доказаните запаси и реалния добив, тези факти могат да бъдат разглеждани и като показатели за състоянието на конкуренцията на разглеждания тук пазар.
(14)
Пазарът на търсене на находища на нефт и природен газ не е силно концентриран. Освен с държавните предприятия, този пазар се характеризира и с присъствието на три международни вертикално интегрирани частни предприятия, така наречените „свръхголеми“ предприятия (BP, ExxonMobil и Shell), както и няколко от така наречените „големи“ предприятия. Така посочените данни показват наличието на пряко излагане на конкуренция.
(15)
Според установената практика на Комисията (10) разработването и добивът на (суров) нефт представлява отделен продуктов пазар, чийто географски обхват включва целия свят. Тъй като нищо не показва, че в този случай определението би било различно, то се запазва за целите на настоящото решение. Съгласно наличната информация (11), общият световен добив на нефт през 2009 г. е възлизал на 79,948 милиона барела дневно. През същата година добивът в Дания e бил 0,265 милиона барела дневно, което съответства на пазарен дял от 0,33 %. Делът през 2009 г. на отделните възложители, които извършват дейност в Дания, е както следва: със световен добив на нефт от 381 хиляди (12) барела на ден, делът на Mærsk е 0,5 % от световния добив на нефт; световният добив на Dong е 23 хиляди барела нефт дневно, което му определя пазарен дял от 0,029 % от световния добив на нефт; и, накрая, при общ добив от 11 575 барела дневно, делът на Hess е 0,014 % от световния добив на нефт.
(16)
За целите на настоящия анализ е важно да се вземе предвид степента на концентрация, съществуваща на съответния пазар като цяло. С оглед на горепосоченото Комисията отбелязва, че пазарът за добив на суров нефт се характеризира с присъствието на големи държавни предприятия, както и на три международни вертикално интегрирани частни предприятия (така наречените „свръхголеми“ предприятия: BP, ExxonMobil и Shell, чиито дялове от добива на нефт през 2009 г. възлизат съответно на 3,2 %, 3,0 % и 2 %), както и на определен брой т. нар. „големи“ предприятия (13). Тези фактори показват, че на пазара присъстват няколко участници, между които може да се предполага, че съществува реална конкуренция.
IV. ЗАКЛЮЧЕНИЯ
(17)
Предвид факторите, разгледани в съображения 5-16, условието за пряко излагане на конкуренция, посочено в член 30, параграф 1 от Директива 2004/17/ЕО, се счита за изпълнено в Дания, без да са включени Гренландия и Фарьорските острови, относно следните услуги:
а)
търсене на нефт и природен газ; и
б)
добив на нефт.
(18)
Тъй като условието за неограничен достъп до пазара се счита за изпълнено, Директива 2004/17/ЕО не следва да се прилага нито при възлагане от възложителите на поръчки, предназначени да способстват изпълнението на изброените в букви а) и б) от съображение 17 услуги в Дания, с изключение на Гренландия и Фарьорските острови, нито при организирането на конкурси за проекти за упражняване на такава дейност в този географски район.
(19)
Обикновено от проучваните находища могат да бъдат добивани и нефт, и природен газ, в различни съотношения. Добивът на природен газ не е предмет на горепосоченото искане за освобождаване и разпоредбите на Директива 2004/17/ЕО продължават да се прилагат за този сектор. В случаите, в които от едно находище се добиват както нефт, така и природен газ, се напомня, че по отношение на договорите за възлагане на обществени поръчки, обхващащи няколко дейности, се прилага член 9 от Директива 2004/17/ЕО. Това означава, че когато възложителят възлага „смесена“ обществена поръчка, която включва извършването както на дейности, освободени от прилагането на Директива 2004/17/ЕО, така и на дейности, които не са освободени, под внимание ще се вземат дейностите, за които договорът е основно предназначен. При подобни смесени обществени поръчки, включващи основно добива на природен газ, се прилагат разпоредбите на Директива 2004/17/ЕО. Ако е невъзможно обективно да се определи за коя дейност е предназначен основно договорът, същият се възлага в съответствие с правилата, посочени в член 9, параграфи 2 и 3 от Директива 2004/17/ЕО.
(20)
Настоящото решение се основава на правната и фактическата обстановка от май 2011 г. до юли 2011 г., както е видно от предоставена от датските власти информация. Настоящото решение може да бъде преразгледано, ако вследствие на съществени промени в правната или фактическата обстановка вече не са изпълнени условията за прилагането на член 30, параграф 1 от Директива 2004/17/ЕО.
(21)
Мерките, предвидени в настоящото решение, са в съответствие със становището на Консултативния комитет по обществени поръчки,
ПРИЕ НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ:
Член 1
Директива 2004/17/ЕО не се прилага за договорите, с които възложителите възлагат обществени поръчки, и които са предназначени да способстват извършването на следните услуги в Дания, с изключение на Гренландия и Фарьорските острови:
а)
търсене на нефт и природен газ; и
б)
добив на нефт.
Член 2
Адресат на настоящото решение е Кралство Дания.
Съставено в Брюксел на 28 юли 2011 година.
ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΉ ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 28ης Ιουλίου 2011
σχετικά με την εξαίρεση της αναζήτησης πετρελαίου και φυσικού αερίου και της εκμετάλλευσης πετρελαίου στη Δανία, εκτός της Γροιλανδίας και των Νήσων Φερόε, από την εφαρμογή της οδηγίας 2004/17/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, περί συντονισμού των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων στους τομείς του ύδατος, της ενέργειας, των μεταφορών και των ταχυδρομικών υπηρεσιών
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2011) 5312]
(Το κείμενο στη δανική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(2011/481/ΕΕ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη την οδηγία 2004/17/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 31ης Μαρτίου 2004, περί συντονισμού των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων στους τομείς του ύδατος, της ενέργειας, των μεταφορών και των ταχυδρομικών υπηρεσιών (1), και ιδίως το άρθρο 30 παράγραφοι 4 και 6,
Έχοντας υπόψη το αίτημα που υπέβαλε το Βασίλειο της Δανίας με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο στις 26 Μαΐου 2011,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
I. ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ
(1)
Στις 26 Μαΐου 2011 η Επιτροπή έλαβε το αίτημα της Δανίας το οποίο της υπεβλήθη με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο δυνάμει του άρθρου 30 παράγραφος 4 της οδηγίας 2004/17/ΕΚ.
(2)
Το αίτημα που υπεβλήθη από το Βασίλειο της Δανίας αφορά την αναζήτηση πετρελαίου και φυσικού αερίου και την εκμετάλλευση πετρελαίου στη Δανία, εκτός της Γροιλανδίας και των Νήσων Φερόε. Ευθυγραμμιζόμενο με παλαιότερες αποφάσεις της Επιτροπής για συγχωνεύσεις (2), το αίτημα περιελάμβανε δύο διακριτές δραστηριότητες, και συγκεκριμένα:
α)
αναζήτηση πετρελαίου και φυσικού αερίου και
β)
παραγωγή πετρελαίου.
Σύμφωνα με τις προαναφερθείσες αποφάσεις της Επιτροπής, για την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας θα θεωρηθεί ότι η «παραγωγή» περιλαμβάνει και την «ανάπτυξη», δηλαδή τη δημιουργία επαρκούς υποδομής για μελλοντική παραγωγή (εξέδρες πετρελαίου, αγωγοί, τερματικοί σταθμοί κ.λπ.). Επιπλέον, σύμφωνα με πάγια πρακτική της Επιτροπής, «η ανάπτυξη, η παραγωγή και οι πωλήσεις αργού πετρελαίου» συνιστούν «μια σχετική αγορά προϊόντος» (3). Έτσι, για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, η «παραγωγή» θα εκλαμβάνεται ότι συμπεριλαμβάνει τόσο την «ανάπτυξη», όσο και την (πρώτη) πώληση πετρελαίου.
(3)
29 εταιρείες συμμετέχουν ως κάτοχοι άδειας ή φορείς εκμετάλλευσης στην εκχώρηση της εκμετάλλευσης πετρελαίου και/ή φυσικού αερίου στη Δανία, ενώ τρεις φορείς είναι υπεύθυνοι για τη σημερινή παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου. Πρόκειται για τις εταιρείες Mærsk Olie og Gas A/S (η «Mærsk» εκμεταλλεύεται 15 πεδία), DONG E&P A/S (η «Dong» εκμεταλλεύεται 3 πεδία) και Hess Denmark ApS (η «Hess» εκμεταλλεύεται 1 πεδίο) (4). Επιπλέον, η Wintershall Nordzee BV και η Altinex Oil Denmark A/S (NORECO) ανακάλυψαν ως φορείς εκμετάλλευσης αναξιοποίητα πεδία χωρίς σημερινή παραγωγή. Για λόγους επιμερισμού των κινδύνων, η συνήθης διαχείριση των δραστηριοτήτων αναζήτησης και εκμετάλλευσης πραγματοποιείται μέσω συμφωνιών κοινοπραξίας, στις οποίες το ένα μέρος ορίζεται ως «φορέας εκμετάλλευσης» και τα λοιπά μέρη της κοινοπραξίας λαμβάνουν κατ’ αναλογία μερίδιο σε οποιαδήποτε ποσότητα πετρελαίου και φυσικού αερίου παράγεται από την κοινοπραξία. Οι μη επιχειρησιακοί συμμετέχοντες ελέγχουν απολύτως το πού, το πότε και σε ποιον πωλούν και, επομένως, είναι συγχρόνως εταίροι και ανταγωνιστές των φορέων εκμετάλλευσης.
(4)
Το αίτημα υποβάλλεται και, ως εκ τούτου, εγκρίνεται από την Konkurrence- og Forbrugerstyrelsen (αρχή ανταγωνισμού και καταναλωτών της Δανίας).
II. ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
(5)
Το άρθρο 30 της οδηγίας 2004/17/ΕΚ προβλέπει ότι οι συμβάσεις που προορίζονται να επιτρέψουν την άσκηση δραστηριότητας που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 2004/17/ΕΚ δεν υπόκεινται στην εν λόγω οδηγία, εάν η δραστηριότητα, στο κράτος μέλος όπου ασκείται, είναι απευθείας εκτεθειμένη στον ανταγωνισμό σε αγορές στις οποίες η πρόσβαση δεν είναι περιορισμένη. Η άμεση έκθεση στον ανταγωνισμό εκτιμάται με βάση αντικειμενικά κριτήρια, λαμβανομένων υπόψη των συγκεκριμένων χαρακτηριστικών του σχετικού τομέα. Η πρόσβαση σε μια αγορά θεωρείται ότι δεν περιορίζεται, εφόσον το κράτος μέλος έχει ενσωματώσει στο εθνικό δίκαιο και εφαρμόζει τις διατάξεις της σχετικής νομοθεσίας της ΕΕ για την ελευθέρωση ενός συγκεκριμένου τομέα ή μέρους του.
(6)
Δεδομένου ότι η Δανία έχει ενσωματώσει και θέσει σε εφαρμογή την οδηγία 94/22/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Μαΐου 1994, για τους όρους χορήγησης και χρήσης των αδειών έρευνας, αναζήτησης και παραγωγής υδρογονανθράκων (5), η πρόσβαση στην αγορά πρέπει να θεωρείται ότι δεν είναι περιορισμένη, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 30 παράγραφος 3 πρώτο εδάφιο της οδηγίας 2004/17/ΕΚ. Η απευθείας έκθεση στον ανταγωνισμό σε συγκεκριμένη αγορά πρέπει να εκτιμάται βάσει διαφόρων κριτηρίων, κανένα από τα οποία δεν είναι, από μόνο του, αποφασιστικής σημασίας.
(7)
Για τους σκοπούς αξιολόγησης του κατά πόσον οι σχετικοί φορείς εκμετάλλευσης είναι απευθείας εκτεθειμένοι στον ανταγωνισμό στις αγορές που αφορά η παρούσα απόφαση, λαμβάνεται υπόψη το μερίδιο αγοράς των κύριων εμπλεκομένων και ο βαθμός συγκέντρωσης στις εν λόγω αγορές. Δεδομένου ότι ποικίλλουν οι συνθήκες για τις διάφορες δραστηριότητες που καλύπτονται από την παρούσα απόφαση, διενεργείται χωριστή αξιολόγηση για κάθε δραστηριότητα/αγορά.
(8)
Με την παρούσα απόφαση δεν θίγεται η εφαρμογή των κανόνων περί ανταγωνισμού.
III. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ
(9)
Στις προηγούμενες αποφάσεις της Επιτροπής που αναφέρονται ανωτέρω στην αιτιολογική σκέψη 2, καθεμία από τις δύο δραστηριότητες που αποτελούν το αντικείμενο του αιτήματος αυτού (αναζήτηση πετρελαίου και φυσικού αερίου, παραγωγή πετρελαίου) έχει θεωρηθεί ότι αποτελεί ξεχωριστή αγορά προϊόντος. Συνεπώς, οι δραστηριότητες αυτές πρέπει να εξεταστούν ξεχωριστά.
(10)
Σύμφωνα με πάγια πρακτική της Επιτροπής (6), η αναζήτηση πετρελαίου και φυσικού αερίου αποτελεί μια από τις σχετικές αγορές προϊόντος, δεδομένου ότι δεν είναι δυνατόν να καθοριστεί εξαρχής κατά πόσον η αναζήτηση θα καταλήξει στην εξεύρεση πετρελαίου ή φυσικού αερίου. Επιπλέον, βάσει της ίδιας μακροχρόνιας πρακτικής της Επιτροπής έχει διαπιστωθεί ότι το γεωγραφικό πεδίο της εν λόγω αγοράς είναι παγκόσμιο. Δεδομένου ότι δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι ο ορισμός θα διέφερε στην περίπτωση αυτή, θα διατηρηθεί για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης.
(11)
Τα μερίδια στην αγορά των φορέων εκμετάλλευσης που ασκούν δραστηριότητα αναζήτησης μπορούν να μετρηθούν με τη χρησιμοποίηση τριών μεταβλητών: δαπάνες κεφαλαίου, βεβαιωμένα αποθέματα και αναμενόμενη παραγωγή. Η χρησιμοποίηση των δαπανών κεφαλαίου για τη μέτρηση των μεριδίων των φορέων εκμετάλλευσης στην αγορά αναζήτησης έχει αποδειχθεί ακατάλληλη, μεταξύ άλλων λόγω των σημαντικών διαφορών ανάμεσα στα απαιτούμενα επίπεδα επενδύσεων που είναι αναγκαίες στις διάφορες γεωγραφικές περιοχές. Συνεπώς, απαιτούνται μεγαλύτερες επενδύσεις για την αναζήτηση πετρελαίου και φυσικού αερίου στη Βόρειο Θάλασσα σε σύγκριση με την αναζήτηση, π.χ. στη Μέση Ανατολή.
(12)
Για την αξιολόγηση των μεριδίων αγοράς που ελέγχουν οι οικονομικοί φορείς στον εν λόγω τομέα έχουν κατά κανόνα εφαρμοστεί δύο άλλες παράμετροι, δηλαδή το μερίδιο βεβαιωμένων αποθεμάτων τους και η αναμενόμενη παραγωγή (7).
(13)
Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, στις 31 Δεκεμβρίου 2009, τα παγκόσμια συνδυασμένα βεβαιωμένα αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου ανέρχονταν συνολικά σε 385,58 δισεκατ. κανονικά κυβικά μέτρα ισοδύναμου πετρελαίου (εφεξής Sm3 ι.π.) παγκοσμίως (8). Από την 31η Δεκεμβρίου 2009, τα συνδυασμένα βεβαιωμένα αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου στη Δανία ήταν ελαφρώς μεγαλύτερα από 0,19 δισεκατ. Sm3 ι.π. (9), δηλαδή ήταν ελαφρώς μεγαλύτερα από 0,05 %. Το αντίστοιχο μερίδιο των μεμονωμένων αναθετουσών αρχών που δραστηριοποιούνται στη Δανία είναι προφανώς ακόμη μικρότερο. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, υπάρχει άμεση συνάρτηση μεταξύ των βεβαιωμένων αποθεμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου και της προσδοκώμενης μελλοντικής παραγωγής. Συνεπώς, κανένα από τα διαθέσιμα πληροφοριακά στοιχεία δεν υποδεικνύει ότι το μερίδιο των μεμονωμένων αναθετουσών αρχών που δραστηριοποιούνται στην αγορά στη Δανία θα ήταν σημαντικά διαφορετικό εάν είχε μετρηθεί με βάση την προσδοκώμενη παραγωγή μάλλον, παρά με βάση το μερίδιό τους στα βεβαιωμένα αποθέματα. Δεδομένης της συνάφειας μεταξύ βεβαιωμένων αποθεμάτων και πραγματικής παραγωγής, τα εν λόγω αριθμητικά στοιχεία μπορούν να θεωρηθούν ως ένδειξη επίσης της κατάστασης του ανταγωνισμού στην εν λόγω εξεταζόμενη αγορά.
(14)
Η αγορά αναζήτησης δεν χαρακτηρίζεται από υψηλό βαθμό συγκέντρωσης. Με εξαίρεση ορισμένες εταιρείες κρατικής ιδιοκτησίας, η αγορά χαρακτηρίζεται από την παρουσία τριών άλλων κάθετα οργανωμένων ιδιωτικών εταιρειών σε διεθνές επίπεδο, οι οποίες ονομάζονται «υπερμείζονες» (BP, ExxonMobil και Shell), καθώς και ορισμένων άλλων που συγκαταλέγονται στις αποκαλούμενες «μεγάλες». Τα στοιχεία αυτά συνιστούν ένδειξη άμεσης έκθεσης σε ανταγωνισμό.
(15)
Κατά την πάγια πρακτική της Επιτροπής (10), η ανάπτυξη και η παραγωγή (αργού) πετρελαίου αποτελεί ξεχωριστή αγορά προϊόντος, της οποίας το γεωγραφικό πεδίο είναι παγκόσμιο. Δεδομένου ότι δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι ο ορισμός θα διέφερε στην περίπτωση αυτή, διατηρείται για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία (11), η συνολική παγκόσμια ημερήσια παραγωγή πετρελαίου ανήλθε σε 79 948 εκατ. βαρέλια, το 2009. Το ίδιο έτος, η συνολική ημερήσια παραγωγή της Δανίας ανήλθε σε 0,265 εκατ. βαρέλια, με αποτέλεσμα το μερίδιο αγοράς της να ανέρχεται σε 0,33 %. Εξετάζοντας το μερίδιο των μεμονωμένων αναθετουσών αρχών που δραστηριοποιούνται στη Δανία για το 2009, η κατάσταση έχει ως εξής: με παγκόσμια παραγωγή 381 χιλιάδες (12) βαρέλια ημερησίως, η Mærsk ελέγχει μερίδιο 0,5 % της παραγωγής πετρελαίου παγκοσμίως· η παγκόσμια παραγωγή της Dong, που ανέρχεται σε 23 χιλιάδες βαρέλια πετρελαίου ημερησίως της δίνει μερίδιο αγοράς 0,029 % της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου· τέλος, η συνολική παραγωγή της Hess που ανέρχεται σε 11 575 χιλιάδες βαρέλια πετρελαίου ημερησίως της δίνει μερίδιο αγοράς 0,014 % της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου.
(16)
Για τους σκοπούς της παρούσας ανάλυσης, είναι σημαντικό να ληφθούν υπόψη ο βαθμός συγκέντρωσης στη σχετική αγορά συνολικά. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η αγορά παραγωγής αργού πετρελαίου χαρακτηρίζεται από την παρουσία μεγάλων κρατικών εταιρειών και τριών άλλων κάθετα οργανωμένων ιδιωτικών εταιρειών σε διεθνή κλίμακα (των αποκαλούμενων «υπερμειζόνων»: BP, ExxonMobil και Shell, των οποίων τα μερίδια στην παραγωγή πετρελαίου ανήλθαν το 2009 σε 3,2 %, 3,0 % και 2 %), όπως και ορισμένων επονομαζομένων «μεγάλων» εταιρειών (13). Τα στοιχεία αυτά υποδεικνύουν ότι η αγορά περιλαμβάνει ορισμένο αριθμό εμπλεκομένων μεταξύ των οποίων μπορούμε να συνάγουμε ότι υφίσταται αποτελεσματικός ανταγωνισμός.
IV. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
(17)
Λαμβανόμενων υπόψη των παραγόντων οι οποίοι εξετάζονται στις αιτιολογικές σκέψεις 5 έως 16, ο όρος της άμεσης έκθεσης στον ανταγωνισμό που τίθεται στο άρθρο 30 παράγραφος 1 της οδηγίας 2004/17/ΕΚ πρέπει να θεωρηθεί ότι πληρούται στη Δανία, εκτός της Γροιλανδίας και των Νήσων Φερόε, όσον αφορά τις ακόλουθες υπηρεσίες:
α)
αναζήτηση πετρελαίου και φυσικού αερίου και
β)
παραγωγή πετρελαίου.
(18)
Εφόσον θεωρείται ότι πληρούται η προϋπόθεση της χωρίς περιορισμό πρόσβασης στην αγορά, η οδηγία 2004/17/ΕΚ δεν πρέπει να εφαρμόζεται όταν οι αναθέτουσες αρχές συνάπτουν συμβάσεις που έχουν σκοπό να επιτρέψουν την παροχή των υπηρεσιών οι οποίες παρατίθενται στα στοιχεία α) και β) της αιτιολογικής σκέψης 17 στη Δανία, εκτός της Γροιλανδίας και των Νήσων Φερόε, ούτε όταν προκηρύσσονται διαγωνισμοί σχεδιασμού για την άσκηση τέτοιας δραστηριότητας στην εν λόγω γεωγραφική περιοχή.
(19)
Σε γενικές γραμμές τα πεδία αναζήτησης μπορούν να παράγουν πετρέλαιο και φυσικό αέριο, αλλά σε διαφορετικές αναλογίες. Η παραγωγή φυσικού αερίου δεν υπόκειται στο εν λόγω αίτημα εξαίρεσης, και οι διατάξεις της οδηγίας 2004/17/ΕΚ εξακολουθούν να ισχύουν για αυτόν τον τομέα. Σε περιπτώσεις όπου ένα πεδίο παράγει πετρέλαιο και φυσικό αέριο, υπενθυμίζεται ότι οι συμβάσεις προμηθειών που αφορούν τις διάφορες δραστηριότητες υπόκεινται στις διατάξεις του άρθρου 9 της οδηγίας 2004/17/ΕΚ. Αυτό σημαίνει ότι όταν μια αναθέτουσα αρχή δεσμεύεται σε σύναψη «μεικτής» σύμβασης για τη στήριξη αμφότερων των δραστηριοτήτων (δηλαδή των δραστηριοτήτων που εξαιρούνται από την εφαρμογή της οδηγίας 2004/17/ΕΚ και των δραστηριοτήτων που δεν εξαιρούνται), πρέπει να δίνεται έμφαση στις δραστηριότητες για τις οποίες προορίζεται κυρίως η σύμβαση. Σε περίπτωση σύναψης «μεικτής» σύμβασης, της οποίας σκοπός είναι κυρίως η στήριξη της παραγωγής αερίου, εφαρμόζεται η διάταξη της οδηγίας 2004/17/ΕΚ. Εάν αντικειμενικά είναι αδύνατο να προσδιοριστεί για ποια δραστηριότητα προορίζεται κυρίως η σύμβαση, η σύμβαση συνάπτεται σύμφωνα με τους κανόνες που αναφέρονται στο άρθρο 9 παράγραφοι 2 και 3 της οδηγίας 2004/17/ΕΚ.
(20)
Η παρούσα απόφαση βασίζεται στη νομική και πραγματική κατάσταση από τον Μάιο του 2011 έως τον Ιούλιο του 2011, όπως προκύπτει από τις πληροφορίες που διαβίβασαν οι αρχές της Δανίας. Δύναται να αναθεωρηθεί εφόσον, λόγω σημαντικών μεταβολών στη νομική ή στην πραγματική κατάσταση, δεν πληρούνται πλέον οι όροι εφαρμογής του άρθρου 30 παράγραφος 1 της οδηγίας 2004/17/ΕΚ.
(21)
Τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση είναι σύμφωνα με τη γνώμη της συμβουλευτικής επιτροπής για τις δημόσιες συμβάσεις,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Η οδηγία 2004/17/ΕΚ δεν εφαρμόζεται στις συμβάσεις που συνάπτουν οι αναθέτουσες αρχές και οι οποίες έχουν σκοπό να επιτρέψουν την παροχή των κατωτέρω υπηρεσιών στη Δανία, εκτός της Γροιλανδίας και των Νήσων Φερόε:
α)
αναζήτηση πετρελαίου και φυσικού αερίου και
β)
παραγωγή πετρελαίου.
Άρθρο 2
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στο Βασίλειο της Δανίας.
Βρυξέλλες, 28 Ιουλίου 2011.