РЕШЕНИЕ НА КОМИСИЯТА
от 15 септември 2010 година
относно държавна помощ C 8/09 (ex N 357/08), която Италия планира да предостави на Fri-El Acerra S.r.l.
(нотифицирано под номер C(2010) 6159)
(само текстът на италиански език е автентичен)
(текст от значение за ЕИП)
(2011/110/ЕС)
ЕВРОПЕЙСКАТА КОМИСИЯ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 108, параграф 2, първа алинея от него,
като взе предвид Споразумението за създаване на Европейското икономическо пространство, и по-специално член 62, параграф 1, буква а) от него,
като прикани заинтересованите страни да представят мненията си в съответствие с посочените по-горе разпоредби (1) и като взе предвид техните мнения,
като има предвид, че:
1. ПРОЦЕДУРА
(1)
На 22 май 2008 г. се проведе среща преди уведомяването между отделите на Комисията и италианските власти.
(2)
С електронно уведомление от 16 юли 2008 г., заведено като получено от Комисията на същата дата, италианските власти, в съответствие с член 108, параграф 3 от ДФЕС, уведомиха Комисията за намерението си да предоставят ad hoc помощ на Fri-El Acerra S.r.l.
(3)
С писма от 2 септември 2008 г. (D/53398) и 12 декември 2008 г. (D/54895) Комисията поиска допълнителна информация, която италианските власти предоставиха с писма от 1 октомври 2008 г. (A/20101), 22 октомври 2008 г. (A/22018) и 19 януари 2009 г., като последната е заведена като получена от Комисията на 21 януари 2009 г. (A/1460).
(4)
На 10 март 2009 г. Комисията реши да открие процедурата, предвидена в член 108, параграф 2 от ДФЕС, по отношение на помощта. Решението за откриване на процедурата беше публикувано в Официален вестник на 24 април 2009 г. (2) Комисията прикани заинтересованите страни да представят своите мнения.
(5)
На 15 май 2009 г. получателят на помощта, Fri-El Acerra S.r.l., представи своите становища относно решението за откриване на процедурата (A/11823). На 9 юни 2009 г. тези становища бяха изпратени на Италия за мнение (D/52516). На 7 юли 2009 г. италианските власти поискаха удължаване с три месеца на срока за представяне на мнения (A/16162). На 20 август 2009 г. службите на Комисията отговориха, че удължават с един месец срока за представяне на мнения (D/53581). На 10 септември 2009 г. италианските власти поискаха спешно свикване на среща за обсъждане на случая със службите на Комисията (A/19513). На 18 септември 2009 г. италианските власти представиха мнения, които да бъдат обсъдени на срещата (A/20172); срещата се проведе в Брюксел на 24 септември 2009 г. в присъствието на адвокати, представляващи органа, който предоставя помощта (регион Campania), и получателя (Fri-El Acerra S.r.l.).
(6)
С писмо от 21 октомври 2009 г. (D/54421) службите на Комисията напомниха на италианските власти, че на срещата те са се съгласили да предоставят допълнителни документи и информация. В крайна сметка италианските власти предоставиха тези материали на 2 ноември 2009 г., като пратката беше заведена като получена от Комисията на същата дата (A/23266). С писмо от 23 декември 2009 г. (D/55541) службите на Комисията поискаха от италианските власти да предоставят допълнителни документи, ако разполагат с такива. С писмо от 1 февруари 2010 г. (A/1892) италианските власти предоставиха различни документи с произход главно от получателя на помощта. Италия предостави допълнителни пояснения с електронно съобщение от 5 май 2010 г.
2. ПОДРОБНО ОПИСАНИЕ НА МЯРКАТА ЗА ПОМОЩ
(7)
Италианските власти уведомиха за намерението си да предоставят ad hoc регионална помощ на Fri-El Acerra S.r.l. в съответствие с Насоките за национална регионална помощ за 2007-2013 г. (3) (наричани по-долу „Насоките от 2007 г.“) за преустройването на закритата топлоелектрическа централа, намираща се в град Acerra, регион Campania, в електроцентрала, захранвана с растително масло (течни горива от биомаса). Campania е регион по NUTS II, който отговаря на условията за регионална помощ съгласно член 107, параграф 3, буква а) от ДФЕС и който съгласно Картата на регионалните държавни помощи на Италия за 2007-2013 г. (4) има стандартен таван на регионална помощ за големи предприятия в размер на 30 % от брутния еквивалент на помощта (БЕП). Според италианските власти помощта е предназначена за насърчаване на регионалното развитие.
2.1. Получател на помощта
(8)
Получателят на помощта е дружеството Fri-El Acerra S.r.l.(наричано по-долу „Friеl Acerra“). Friеl Acerra е създадено на 20 декември 2005 г. под формата на дружество с ограничена отговорност, в което 95 % от дяловете се притежават от Fri-El Acerra Holding S.r.l., а останалите 5 % - от NGP S.p.A (наричано по-долу „NGP“), което е собственикът на закритата топлоелектрическа централа. На 9 февруари 2006 г. NGP временно увеличи своето дялово участие във Friеl Acerra от 5 % на 90,5 % в замяна на прехвърлянето към Friеl Acerra на своя клон, чиято дейност е свързана с електроцентралата. Няколко дни по-късно, на 20 февруари 2006 г., участието на NGP в капитала беше намалено до 49 %, а няколко месеца след това - на 10 октомври 2006 г., неговият размер от 5 % беше възстановен.
(9)
Към момента на постъпване на уведомлението за мярката 95 % от дяловете на дружеството Friеl Acerra се притежават от Fri-El Acerra Holding, а останалите 5 % принадлежат на NGP. През януари 2009 г. италианските власти осведомиха Комисията, че на 11 декември 2008 г. NGP е решило да се откаже от собствеността върху Friеl Acerra. Поради това понастоящем Friеl е дружество, което се притежава изцяло от Fri-El Acerra Holding S.r.l., което от своя страна е под контрола на Fri-El Group Green Power S.p.A.
(10)
Fri-El Green Power S.p.A. (наричано по-долу „Fri-El Group“) е създадено в провинция Bolzano през 1994 г. от тримата братя Gostner: то произвежда и продава електроенергия от възобновяеми енергийни източници. Основният предмет на дейност на Fri-El Group е производството на вятърна енергия, която се произвежда в 19 вятърни енергийни паркове в Италия. Инвестиционният проект в Acerra е първият проект, в рамките на който групата, към която принадлежи получателят, ще произвежда енергия от течна биомаса, като същевременно са в процес на разработване и други електроцентрали, използващи биомаса и биогаз (5).
(11)
Дружеството NGP е създадено през 2003 г. вследствие на продажбата на производството на полиестерен полимер в Acerra от страна на Montefibre, производител на акрилни и полиестерни влакна. NGP е изпада в затруднение и е получава помощ за преструктуриране, възлизаща общо на 20,87 млн. EUR, за която Комисията е уведомена (NN 15/2007, C 14/2007). Комисията одобри помощта за NGP на 16 юли 2008 г. (6) Част от представения от италианските власти план за преструктуриране е продажбата на закритата топлоелектрическа централа.
(12)
Италианските власти предоставиха данни, които потвърждават, че през 2006 г. както получателят на помощта, така и Fri-El Group са били МСП.
(13)
В хода на оценката италианските власти предоставиха информация относно промените в структурата на собствеността на получателя на помощта. Тази информация показа, че при прехвърлянето на собствеността върху закритата топлоелектрическа централа през февруари 2006 г. бившият собственик на активите NGP е притежавал 90,5 % от дяловете във Friеl Acerra. Впоследствие, в течение на 2006 г., делът на NGP във Friеl Acerra е намалял до 5 %
2.2. Инвестиционният проект
(14)
Инвестиционният проект, за който е изпратено уведомление, е бил осъществен в регион Campania, в промишлената зона на град Acerra. Проектът предвижда закупуването на закритата топлоелектрическа централа, собственост на NGP, и преустройството ѝ в електроцентрала, захранвана с растително масло, предимно палмово масло.
(15)
Новата електроцентрала е оборудвана с четири двигателя с вътрешно горене Wärtsilä 18V46, всеки от които е с мощност 17,2 MW, и една парна турбина с мощност 6 MW. Общото производство на електроенергия и топлоенергия възлиза на 74,8 MW.
(16)
Италианските власти осведомиха Комисията, че работата по проекта е започнала през юли 2007 г. и се е очаквало да бъде завършена през 2009 г. При все това закупуването на старата електроцентрала в действителност е започнало през февруари 2006 г. Според публично достъпна информация използващата биогорива електроцентрала функционира от 2009 г. насам (7).
(17)
Италианските власти предоставиха на Комисията разрешителни и лицензии с оглед на съответствието на инвестиционния проект с националната и европейската нормативна уредба за опазване на околната среда.
2.3. Приемливи разходи за проекта
(18)
Общите приемливи разходи за проекта възлизат на 80 635 000 EUR в номинална стойност (8), които включват 3 300 000 EUR за проектиране и проучвания за осъществимост, 60 920 000 EUR за ново оборудване и машини (новата централа, използваща биогорива), а останалата част от разходите са за съществуващата инфраструктура и строителни работи. Разходите за закупуване на съществуващата инфраструктура включват разходи за закупуване на закритата топлоелектрическа централа (8296000 EUR) и стоманените резервоари за гориво (4200000 EUR), които преди това са принадлежали на NGP.
(19)
Италианските власти предоставиха на Комисията подробности относно покупката от страна на Friel Acerra на закритата електроцентрала на NGP, като поясниха, че когато NGP е записало свои дялове при увеличаването на капитала на Friеl Acerra, то е прехвърлило на Friеl Acerra клона на своето предприятие, чийто предмет на дейност е свързан с електроцентралата, на обща стойност 8 296 520 EUR; от които 3 771 043 EUR са задължения към трети страни, а разликата, закръглена до 4 525 000 EUR, е разпределена за резерви. Италианските власти предоставиха външна оценка, която потвърждава стойността на електроцентралата.
(20)
Италианските власти също така предоставиха копие от споразумението между Friеl Acerra и NGP за продажбата на резервоарите за гориво. Договорената цена е била 4 200 000 EUR. Въпреки искането на Комисията по време на етапа на предварителната оценка италианските власти не представиха никаква външна оценка, която да потвърди стойността на тези резервоари за гориво.
(21)
Италианските власти заявиха, че направените от получателя на помощта разходи са възлизали на 35 000 000 EUR през 2007 г. и на 45 635 000 EUR през 2008 г.
2.4. Финансиране на инвестицията
(22)
Италианските власти заявиха, че сумата от 21 000 000 EUR, равняваща се на 25 % от общите разходи за инвестицията, които възлизат на 80 635 000 ЕUR (номинална стойност), ще бъде финансирана със собствени средства от Friеl Acerra; помощта ще възлиза на 19 500 000 EUR, а останалата част ще бъде осигурена чрез краткосрочни и средносрочни/дългосрочни банкови заеми.
2.5. Правно основание за ad hoc мярката за помощ
(23)
Италианските власти заявиха, че Friеl Acerra е започнало инвестиционния проект за преустройване на електроцентралата в Acerra през 2006 г. (на датата на закупуване на закритата електроцентрала) въз основа на ангажимент, поет от италианските власти по програмното споразумение за координирани действия в зоната на град Acerra, засегната от индустриалната криза, в която NGP S.p.A. осъществява дейност (Accordo di programma per l’attuazione coordinata dell’intervento nell’area di crisi industriale della NGP Spa di Acerra). Според италианските власти стимулиращият ефект е виден от програмното споразумение, което е имало обвързваща правна сила.
(24)
Програмното споразумение е сключено на 15 юли 2005 г. между националните, регионалните и местните власти и NGP, Montefibre и Edison S.p.A. и се отнася за дейностите, осъществявани в обекта на NGP и другите дейности, осъществявани в зоната на град Acerra. В споразумението обаче не се споменава помощта за преустройване на закритата електроцентрала. В него се изброяват инвестициите, които да бъдат осъществени, и мерките, които да бъдат предприети с цел преструктуриране на NGP. Енергийното дружество Edison S.p.A., което не е свързано с Friеl Acerra, е посочено към този момент като бъдещ инвеститор в съществуващата електроцентрала, но в крайна сметка то се оттегля от сделката. Впоследствие програмното споразумение е изменено с протокол от 6 април 2006 (9) г. и протокол от 8 април 2008 г.
(25)
Решението на регион Campania да предостави ad hoc регионална помощ на Friеl Acerra за преустройването на електроцентралата в Acerra е взето на 26 октомври 2007 г.
(26)
В първоначалното уведомление италианските власти предоставят хронология на събитията и заявяват, че правното основание за помощта е посочено в следните документи:
-
протоколът от 8 април 2008 г. за изменение на програмното споразумение и
-
Резолюция № 1857 на изпълнителната власт на регион Campania, 26 октомври 2007 г. (10).
2.6. Помощта
(27)
Мярката, за която е изпратено уведомление, се отнася за помощ за придобиването и преустройването на съществуващ обект, който е бил закрит. Помощта ще бъде под формата на преки безвъзмездни средства, възлизащи общо на 19,5 млн. EUR в номинална стойност.
3. ОСНОВАНИЯ ЗА ОТКРИВАНЕ НА ОФИЦИАЛНАТА ПРОЦЕДУРА ПО РАЗСЛЕДВАНЕ
(28)
След предварителна оценка на мярката Комисията изрази съмнения дали помощта, за която е изпратено уведомление, може да бъде счетена за съвместима с вътрешния пазар съгласно член 107, параграф 3, буква в) от ДФЕС в светлината на Насоките от 2007 г. и реши да открие процедурата, предвидена в член 108, параграф 2 от ДФЕС. Съмненията, изразени от Комисията в това решение, са разяснени по-долу.
(29)
Комисията изрази съмнения дали помощта ще има стимулиращия ефект, който се изисква съгласно параграф 38 от Насоките от 2007 г.: „Що се отнася до ad hoc помощи, преди започване на работа по проекта компетентният орган издава писмо, с което обявява намерението си да предостави помощта, при условие че мярката бъде одобрена от Комисията“. Документът, който италианските власти посочиха като писмо за намерение - програмното споразумение от 15 юли 2005 г. - изглежда не изпълнява тези условия, тъй като в него нито се предоставя помощ за проекта, нито се посочват получателят, проектът или размерът на помощта. Получателят на помощта е официално определен впоследствие на 20 декември 2005 г. Според информацията, с която разполага Комисията, проектът е започнал през февруари 2006 г. с придобиването на закритата топлоелектрическа централа, което представлява първият приемлив разход за целите на мярката за помощ, за която е изпратено уведомление, докато първият документ, който може да бъде счетен за писмо за намерение по смисъла на параграф 38 от Насоките от 2007 г., е бил издаден от регион Campania много по-късно - на 26 октомври 2007 г.
(30)
Комисията също така изрази съмнения дали част от съществуващите активи, и по-специално закритата топлоелектрическа централа, са били закупени от независим инвеститор по смисъла на параграфи 34 и 35 от Насоките от 2007 г., в които се предвижда: „При придобиване на обект се вземат предвид само разходите за закупуване на активи от трети страни“ и „Придобиването на активи, непосредствено свързани с даден обект, също може да бъде счетено за първоначална инвестиция, при условие че обектът … е закупен от независим инвеститор“. Към момента на сделката получателят на помощта Friеl Acerra е дружество, контролирано от собственика на продаваните активи NGP. По-конкретно, към момента на прехвърляне на активите NGP притежава 90,5 % от дяловете във Friеl Acerra: на 9 февруари 2006 г. капиталът на Friеl Acerra е увеличен от 10 000 EUR на 100 000 EUR, като това увеличение на капитала е било подписано единствено от NGP. По този начин NGP временно е увеличило своето дялово участие във Friеl Acerra от 5 % на 90,5 %. След прехвърлянето от 9 февруари 2006 г. процесът, който води до оттеглянето на NGP като мажоритарен акционер във Friеl Acerra, протича почти незабавно. Както вече бе посочено в съображение 8, само няколко дни по-късно, на 20 февруари 2006 г., делът на NGP в капитала е намален до 49 %, а няколко месеца по-късно, на 10 октомври 2006 г., той е сведен до 5 %.
(31)
Не е ясно дали последващото закупуване от NGP на другите съществуващи активи - резервоарите за гориво - е било осъществено „при пазарни условия“, както се изисква в параграфи 34 и 52 от Насоките от 2007 г. Италианските власти не предоставиха оценка от независим експерт, в която ясно да се посочва пазарната цена на резервоарите за гориво.
(32)
Регионалният принос на ad hoc помощта за Friеl Acerra не е доказан, както се изисква в параграф 10 от Насоките от 2007 г.: „Ако по изключение се предвижда предоставянето на ad hoc индивидуална помощ за отделно дружество […], държавата-членка е длъжна да докаже, че проектът способства за изпълнението на една последователна стратегия за регионално развитие“. Създаването (или запазването) на 25 работни места срещу помощ в размер на 19,5 млн. EUR и приносът на захранваната с биогорива електроцентрала с мощност 75 MW към регионалния енергиен дефицит от 2 489 MW не изглеждат достатъчни, а помощта изглежда непропорционална на въздействието на проекта. Освен това не е ясно доказано, че проектът ще допринесе за съживяването на промишлената зона Acerra.
(33)
Комисията поиска от италианските власти и от трети страни да представят становищата си по въпроса дали новата електроцентрала, захранвана с палмово масло, в действителност ще допринесе за развитието на зоната Acerra и на регион Campania.
(34)
В решението Комисията също така поиска от италианските власти да предоставят становища във връзка с прилагането на Насоките на Общността относно държавната помощ за защита на околната среда (11) (наричани по-долу „Насоките за опазване на околната среда от 2008 г.“).
4. СТАНОВИЩА, ПОЛУЧЕНИ ОТ ТРЕТИ СТРАНИ, И МНЕНИЯ НА ДЪРЖАВАТА-ЧЛЕНКА
(35)
Както беше посочено по-горе, Комисията получи становища от получателя на помощта Friеl Acerra на 15 май 2009 г. Италианските власти изразиха мнението си относно тези становища с писма от 18 септември и 2 ноември 2009 г. На 1 февруари 2010 г., след допълнително искане от Комисията, италианските власти предадоха на Комисията документите на получателя.
4.1. Резюме на становищата на получателя Friеl Acerra
(36)
По отношение на стимулиращия ефект Friеl Acerra се позовава на различни документи, подписани от италианските власти в периода между 2004 г. и 2008 г. с цел съживяване на промишлената зона Acerra. По-конкретно, Friеl Acerra се позовава на меморандума за разбирателство от 12 май 2004 г. (12), програмното споразумение от 15 юли 2005 г. (13), протоколът от 6 април 2006 г. към програмното споразумение (14), Резолюция № 1857 на изпълнителната власт на регион Campania (15) и протоколът от 8 април 2008 г. към програмното споразумение (16). Friеl Acerra твърди по същество, че при изразяване на своите съмнения в решението за откриване на процедурата Комисията не е отчела надлежно тези документи, и по-специално подписаното на 15 юли 2005 г. програмно споразумение, което според тях е инструмент с обвързваща правна сила по отношение на помощта за всички мерки, които то е предприело впоследствие.
(37)
Комисията за надзор на изпълнението на програмното споразумение е провела две заседания - на 29 септември и 6 октомври 2005 г., протоколите от които Италия е предоставила на Комисията; на второто от тези заседания представителят на NGP е посочил Friеl Acerra като потенциален инвеститор, който е проявил интерес към придобиването на старата електроцентрала при условие че инвестиционният проект може да получи регионална помощ.
(38)
Friеl Acerra счита, че правните очаквания са били подсилени от първото изменение към програмното споразумение, подписано от италианските власти на 6 април 2006 г., в член 3 от което ясно се посочва задължението на регион Campania да предостави финансова подкрепа за проекта за новата електроцентрала, захранвана с биогорива. Поради това Friеl Acerra счита, че регион Campania е поел правно задължение да предостави помощ за инвестицията много преди 7 юни 2006 г., когато Friеl Acerra е подало официално първото заявление за предоставяне на помощ. Мерките, предприети впоследствие от регион Campania на 26 октомври 2007 г. и на 8 април 2008 г., само са потвърдили това задължение.
(39)
По въпроса за приемливите разходи Friеl Acerra изразява съгласие с Комисията, че към момента на прехвърлянето на активите (закритата електроцентрала) двете дружества NGP и Friеl Acerra не са били независими едно от друго, тъй като NGP е упражнявало контрол върху Friеl Acerra с 90,5 % от дяловете. При все това Friеl Acerra подчертава, че сделката е била сключена при пазарни условия, тъй като покупната цена е била определена по стойност, установена от независим експерт. Friel Acerra добавя, че в течение на 2006 г. делът на NGP във Friеl Acerra е намалял до 5 %. За да премахне каквото и да било евентуално съмнение, че би могло да съществува предимство, предоставено на NGP, Fri-El Group е придобило останалите 5 % от NGP на 11 декември 2008 г. Поради това Friеl Acerra счита, че временният контрол от NGP не отразява средносрочна до дългосрочна икономическа обосновка, а е резултат от избрания специфичен механизъм за прехвърлянето на активите (закритата електроцентрала).
(40)
Цената, платена за другите активи, които Friеl Acerra е закупило от NGP (резервоарите за гориво), е определена в предварителния договор за покупка от 8 март 2006 г. и Friеl Acerra потвърждава, че тя е отразявала пазарната стойност на активите. Като доказателство за това Friеl Acerra е предоставило нов документ за оценка на стойността на резервоарите за гориво, изготвен от същия независим експерт, който е оценил стойността на закритата електроцентрала. В този нов експертен доклад, изготвен ex post през 2009 г. по време на етапа на официалното разследване, се посочват изрично пазарните цени на тези използвани активи към ноември 2008 г. и се потвърждава цената, платена на NGP от получателя на помощта.
(41)
Що се отнася до приноса на проекта за регионалното развитие, на първо място Friеl Acerra обръща внимание на създадените 25 работни места. Friеl Acerra също така подчертава, че захранваната с биогорива електроцентрала представлява част от новата стратегия за развитие на промишлената зона на град Acerra. Тази стратегия за развитие отчита необходимостта от нови инвестиции с ниска степен на въздействие върху околната среда, каквато е захранваната с биогорива електроцентрала на Friеl Acerra. С изключение на частта, заемана преди това от Montefibre, Агенцията за развитие на промишлеността на провинция Неапол (17) възнамерява да превърне зоната в притегателен център за иновации в авиационната промишленост. Всичко това би оказало значително въздействие върху заетостта, околната среда и социалните и икономически условия в региона, а захранваната с биогорива електроцентрала на Friеl Acerra има положителен принос към стратегията.
(42)
Накрая, по отношение на екологичните аспекти Friеl Acerra се позовава на същите програмни документи на регион Campania, които са посочени по-рано от италианските власти: насоките от 2002 г. за устойчиво развитие в енергийния сектор, в които се определят целите на регионалната енергийна политика; планът за действие за регионално икономическо развитие от 2006 г. и регионалния план за природосъобразна енергия от 2008 г. Friеl Acerra счита, че във всички тези документи ясно се посочва нуждата от захранвана от възобновяеми енергийни източници електроцентрала в регион Campania.
4.2. Резюме на мненията на държавата-членка
(43)
В писмото си от 18 септември 2009 г. италианските власти предоставиха подробни аргументи във връзка с изискването за стимулиращ ефект, предвидено в параграф 38 от Насоките от 2007 г. По-специално те считат, че в Насоките от 2007 г. не се посочва ясно формата на изискваното писмо за намерение.
(44)
Те повтарят, че подписаното на 15 юли 2005 г. програмно споразумение е имало обвързващ характер и потвърждават отново, че административното производство е започнало не по-късно от меморандума за разбирателство от 2004 г., който включва ангажимент от страна на публичните органи за предоставяне на стимули за съживяване на промишлената зона на град Acerra. Те отбелязват, че в първото изменение към програмното споразумение с дата 6 април 2006 г. изрично се посочва Friеl Acerra, както и че в него се заявява, че регион Campania възнамерява да предостави стимули за инвестицията в новата електроцентрала.
(45)
Италианските власти твърдят, че идентичността на частните субекти, които ще осъществяват проекта, няма никакво значение, дотолкова доколкото проектът остава в рамките на договорения обхват и договорените социално-икономически и промишлени цели. Те подчертават накрая, че ако не са съществували стимули, инвеститорът не би разположил своето предприятие във въпросната зона, което е видно от протокола от проведеното на 6 октомври 2005 г. заседание на Комисията за надзор на изпълнението на програмното споразумение.
(46)
Италианските власти потвърждават позицията на Friеl Acerra по отношение на взаимната независимост на Friеl Acerra и NGP: единственият и изключителен собственик на проекта и получател на помощта е Friеl Acerra - дружество, което е напълно независимо от NGP. Те посочват, че NGP временно е притежавало дял във Friеl Acerra за кратък период от време (18) като последица от механизма, избран от страните за прехвърляне на електроцентралата. В своето писмо от 2 ноември 2009 г. италианските власти разясняват причините, поради които електроцентралата е прехвърлена от NGP на Friеl Acerra не чрез продажба на активите, а най-напред чрез прехвърляне на част от предприятието на Friеl Acerra и след това чрез прехвърляне на дяловото участие на NGP на Fri-El Group; това по същество се дължи на a) данъчни съображения; б) възможността за плащане на вноски; и в) въпроси, свързани с издаването на разрешителни.
(47)
Що се отнася до определянето на стойността на активите, италианските власти отбелязват, че Friеl Acerra е платило за закритата електроцентрала сума, равностойна на определената от независим експерт цена и поради тази причина не изглежда, че има място за каквото и да било евентуално съмнение за това дали прехвърлянето на електроцентралата е било осъществено между независими страни, както и за това, че при всички случаи то е било осъществено при пазарни условия.
(48)
Същите съображения във връзка с независимостта между NGP и Friеl Acerra естествено са приложими и по отношение на придобиването на резервоарите за гориво. От което следва, че продажбата на резервоарите също е била осъществена между независими страни. Освен това и при придобиването на резервоарите за гориво страните са определили стойността на активите при строго съблюдаване на пазарните условия и чрез прилагане на същите критерии и параметри, които са били приложени от независимия експерт в доклада за оценка на електроцентралата.
(49)
Що се отнася до регионалния принос, в своите становища италианските власти потвърждават отново, че инвестиционният проект ще:
-
увеличи заетостта чрез пряко създаване на 25 работни места;
-
има умножаващ ефект в резултат на концентрацията на значителни промишлени инициативи в зоната на Acerra, като създаде поне 10 допълнителни работни места, свързани с доставката и складирането на палмово масло и съдействието при транспортирането му;
-
изиграе съществена роля в стратегията за развитие на промишлената зона Acerra чрез съживяването на зоната в социален и промишлен план, както и по отношение на заетостта, и чрез създаването в зоната на електроцентрала с ниска степен на въздействие върху околната среда;
-
спомогне за преодоляване на енергийния дефицит в региона по отношение на качеството на електроенергията, която ще се произвежда от възобновяеми енергийни източници (течни горива от биомаса); със своята производствена мощност от 75 MW централата ще играе важна роля за постигане на регионалната цел за производство на 200 MW електроенергия от биомаса до 2013 г., определена в регионалния план за природосъобразна енергия (PEAR) от 2008 г.
(50)
Към писмото си от 2 ноември 2009 г. италианските власти прилагат и меморандум от Министерството на икономическото развитие от 21 октомври 2009 г., който има за цел да потвърди приноса на проекта за регионалното развитие. С меморандума министерството потвърждава, че:
-
програмното споразумение от 15 юли 2005 г. се фокусира върху: „изготвянето на пакет от инвестиции за диверсификация на промишлените дейности в зоната […]; модернизирането на основната спомагателна инфраструктура - електроцентралата и пречиствателните инсталации - с цел, наред с друго, повторно наемане на уволнени работници; и комбинирането на финансиране от централното правителство и от регион Campania с цел финансиране на стимулите, необходими за привличане на нови инвестиции.“
-
ще бъдат преследвани три основни икономически и промишлени цели: a) да се предотврати закриването на най-новата част от производствените помещения на SIMPE (преди NGP); б) да се започне процес на диверсификация на промишлените дейности в зона, която в миналото е била доминирана от една голяма икономическа група и по този начин да се намали рискът от повтарящи се кризи в стопанската дейност; и в) да се използва потенциалът на промишлена агломерация като Acerra, която е особено тежко засегната от безработица и социални затруднения.
-
положени са големи усилия във всички сфери за насърчаване на нови инвестиции, които имат за цел оформянето на „промишления парк“ в Acerra, предложен от регион Campania в програмното споразумение.
(51)
В писмото си от 2 ноември 2009 г. италианските власти изразяват мнението си относно съответствието на електроцентралата със законовите изисквания, регулиращи възобновяемите енергийни източници, и снабдяването ѝ с гориво, с което показват, че използваната технология позволява електроцентралата да бъде захранвана не само с палмово масло, но също така и с кокосово масло, масло от копра или рапицово семе или други подобни биогорива на растителна основа, без да се засяга нормалното ѝ функциониране или производителност.
4.3. Допълнителни документи от получателя на помощта, предоставени от държавата-членка
(52)
За да разберат напълно процеса на вземане на решения, на 23 декември 2009 г. службите на Комисията поискаха от италианските власти да предоставят всякакви налични допълнителни документи с дата от преди момента, в който Friеl Acerra е започнало инвестиционния проект, които биха могли да послужат за обосноваване на решението за инвестиране.
(53)
Италианските власти отговориха на 1 февруари 2010 г., като повториха, че в протокола от заседанието от 6 октомври 2005 г. Fri-El Group ясно се посочва като алтернативен инвеститор след оттеглянето на Edison. В този протокол представителят на NGP заявява, че Fri-El Group очаква регионална помощ.
(54)
Към своя отговор италианските власти приложиха допълнително писмо от получателя на помощта, към което са приложени вътрешни документи на Fri-El Group: меморандум от консултант, в който се посочва възможността за придобиване на електроцентралата на NGP в Acerra след оттеглянето на Edison; два последователни договора със същия консултант и вътрешен доклад от 26 януари 2006 г., в който се прави преглед на финансовата осъществимост на проекта със и без регионална помощ.
5. ОЦЕНКА НА МЯРКАТА ЗА ПОМОЩ
5.1. Държавна помощ
(55)
В член 107, параграф 1 от ДФЕС се предвижда, че освен когато е предвидено друго в договорите, всяка помощ, предоставена от държава-членка или чрез ресурси на държава-членка, под каквато и да било форма, която нарушава или заплашва да наруши конкуренцията чрез поставяне в по-благоприятно положение на определени предприятия или производството на някои стоки, доколкото засяга търговията между държавите-членки, е несъвместима с вътрешния пазар.
(56)
Помощта се предоставя от италианските власти под формата на преки безвъзмездни средства. Поради това помощта може да се счита за предоставена от държавата-членка и чрез ресурси на държава-членка по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС.
(57)
Помощта се предоставя на едно дружество, Friеl Acerra, и поради това тя е избирателна.
(58)
Помощта се предоставя за инвестиция, свързана с производството на електроенергия. Пазарът на електроенергия постепенно започна да се отваря за конкуренцията, по-специално с влизането в сила на Директива 96/92/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 19 декември 1996 г. относно общите правила за вътрешния пазар на електроенергия (ОВ L 27, 30.1.1997 г., стр. 20) - процес, довел до пълната либерализация на сектора на 1 юли 2007 г. (19) Освен това в този сектор в Италия е имало известна конкуренция дори преди влизането в сила на законодателството на Общността (20). Тъй като продуктът се търгува между държави-членки, вероятно е мярката да засегне търговията между държавите-членки.
(59)
Предоставената на Friеl Acerra помощ ще освободи дружеството от разходи, които по правило то е трябвало да поеме само, ако трябваше да изгради подобна електроцентрала, и по този начин помощта му предоставя икономическо предимство пред неговите конкуренти.
(60)
Мярката нарушава или заплашва да наруши конкуренцията, тъй като поставя Friеl Acerra и неговия продукт в по-благоприятно положение спрямо конкурентите му.
(61)
Поради това Комисията счита, че мярката, за която е изпратено уведомление, представлява държавна помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС.
(62)
След като установи, че мярката, за която е изпратено уведомление, представлява държавна помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС, Комисията трябва да проучи дали тя може да бъде счетена за съвместима с вътрешния пазар.
5.2. Законосъобразност на мярката за помощ
(63)
Италия е спазила изискването за отделно уведомление, предвидено в член 108, параграф 3 от ДФЕС, като е изпратила уведомление за помощта за Friеl Acerra преди да я приведе в действие.
5.3. Правно основание за оценката
(64)
След като установи, че мярката, за която е изпратено уведомление, представлява държавна помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС, Комисията трябва да проучи дали тя може да бъде счетена за съвместима с вътрешния пазар съгласно едно от изключенията в член 107, параграфи 2 и 3 от ДФЕС.
5.3.1. Член 107, параграф 2 от ДФЕС
(65)
Изключенията в член 107, параграф 2 от ДФЕС се отнасят за помощи със социален характер, предоставени на отделни потребители, помощи за отстраняване на щети, причинени от природни бедствия или други извънредни събития, и помощи, предоставени за отделни региони във Федерална република Германия, и не са приложими в настоящия случай.
5.3.2. Член 107, параграф 3, буква а) от ДФЕС
(66)
В член 107, параграф 3, буква а) от ДФЕС се предвижда разрешаване на помощите за насърчаване на икономическото развитие на региони, където жизненото равнище е необичайно ниско или където има високо равнище на непълна заетост. Както беше разяснено в раздел 2 от настоящото решение, регион Campania отговаря на условията за отпускане на помощ съгласно това изключение.
(67)
Комисията отбелязва, че целта на помощта е насърчаване на регионалното развитие и мярката представлява регионална помощ ad hoc за инвестиции. Комисията посочва, че инвестиционният проект, който италианските власти възнамеряват да подпомогнат, е започнал през 2006 г. Поради това възниква въпросът дали мярката трябва да бъде оценена съгласно Насоките от 2007 г. или съгласно насоките за национална регионална помощ, които обхващат периода 2000-2006 г. (наричани по-долу „Насоките от 1998 г.“ (21).
(68)
Правилата за прилагането ratione temporis на двата документа с насоки са определени в параграф 105 от Насоките от 2007 г.: Насоките от 2007 г. се прилагат за всички регионални помощи, предоставяни след 31 декември 2006 г., а Насоките от 1998 г. се прилагат за всички регионални помощи, които са отпуснати или предстои да бъдат предоставени преди 2007 г. В настоящия случай помощта не е била разрешена преди 2007 г., въпреки че проектът е започнал през 2006 г. Първият акт, за който може да се счита, че с него се отпуска помощ на получателя, е решението на регион Campania от 26 октомври 2007 г. (вж. раздел 5.4.1.5) (22). Следователно съвместимостта на помощта с вътрешния пазар съгласно член 107, параграф 3, буква а) от ДФЕС трябва да бъде оценена въз основа на Насоките от 2007 г.
5.3.3. Член 107, параграф 3, букви б), в) и г) от ДФЕС
(69)
Мярката не може да бъде счетена за помощ за важен проект от общоевропейски интерес или за преодоляването на сериозни затруднения в икономиката на Италия съгласно предвиденото в член 107, параграф 3, буква б) от ДФЕС. Тя не е помощ за насърчаване на културата и опазване на наследството съгласно предвиденото в член 107, параграф 3, буква г) от ДФЕС.
(70)
Изключението в член 107, параграф 3, буква в) от ДФЕС позволява разрешаването на помощи, които имат за цел да улеснят развитието на някои икономически дейности, доколкото тези помощи не засягат по неблагоприятен начин условията на търговия до степен, която противоречи на общия интерес: Комисията отбелязва, че помощта за опазване на околната среда може да бъде обявена за съвместима на това основание, при условие че тя изпълнява условията на Насоките на Общността относно държавната помощ за защита на околната среда (23) („Насоките за опазване на околната среда от 2008 г.“).
(71)
Италианските власти не са изложили никакви аргументи, с които да предположат, че въпросната помощ би могла да бъде съвместима с други разпоредби на Договора или с други правила, рамки или насоки за държавни помощи.
5.4. Съвместимост съгласно член 107, параграф 3, буква а) в светлината на Насоките от 2007 г.
(72)
В Насоките от 2007 г. са определени условията за одобряване на регионална инвестиционна помощ в раздели 2 („Обхват“) и 4 („Регионална инвестиционна помощ“). В настоящия случай трябва да се спазват разпоредбите на параграф 10 по отношение на приноса, който следва да имат ad hoc мерките към стратегията за регионално развитие, както и разпоредбите на точки 4.1 („Форма и тавани на помощта“) и 4.2 („Приемливи разходи“), в които се установяват следните изисквания:
- Стимулиращ ефект: за да се гарантира, че регионалната помощ реално стимулира осъществяването на инвестиции, които без нея не биха се реализирали в подпомаганите региони, параграф 38 от Насоките от 2007 г. гласи, че: „Що се отнася до ad hoc помощи, преди започване на работа по проекта компетентният орган издава писмо, с което обявява намерението си да предостави помощта, при условие че мярката бъде одобрена от Комисията“.
- Принос за последователна стратегия за регионално развитие: параграф 10 от Насоките от 2007 г. гласи, че: „Ако по изключение се предвижда предоставянето на ad hoc индивидуална помощ за отделно дружество […], държавата-членка е длъжна да докаже, че проектът способства за изпълнението на една последователна стратегия за регионално развитие“.
- Приемливи разходи: точното определение за приемливи разходи е дадено в параграфи 34, 35 и 36 и 50-56 от Насоките от 2007 г.
- Собствен принос на получателя: в параграф 39 от Насоките от 2007 г. се изисква получателят да участва финансово с 25 %.
- Запазване на инвестицията в региона: в параграф 40 от Насоките от 2007 г. се изисква инвестицията да бъде запазена в региона минимум пет години (или три години за МСП).
- Тавани на помощта: таваните на помощта са определени в параграфи 42-49 от Насоките от 2007 г.
(73)
Комисията вече направи оценка съответствието на предложената мярка за помощ в параграф 34, раздел 3.3 от решението за откриване на официалната процедура по разследване (24). В параграф 34, подточка i) тя разясни, че мярката за помощ засяга един проект за първоначална инвестиция, а именно за създаването на нов промишлен обект. Придобиването на активи, пряко свързани с даден промишлен обект, в настоящия случай закритата топлоелектрическа централа и използваните резервоари за гориво, може също да бъде счетено за първоначална инвестиция, при условие че активите са закупени от независим инвеститор (вж. параграфи 34-35 от Насоките от 2007 г.): този аспект ще бъде оценен в раздел 5.4.3 по-долу. Параграф 34, подточка vi) от решението за откриване на процедурата гласи, че получателят трябва да участва финансово с минимум 25 % от приемливите разходи със средства, в които няма нито един елемент на публична помощ (вж. параграф 39 от Насоките от 2007 г.). Параграф 34, подточка vii) от решението за откриване на процедурата гласи, че помощта се предоставя при поемане на задължение за запазване на инвестицията минимум пет години след осъществяването ѝ (вж. параграф 40 от Насоките от 2007 г.). В параграф 34, подточки ii) и iii) се посочва, че интензитет на помощта, за който е изпратено уведомление, е под приложимия регионален таван от 30 % БЕП, коригиран в съответствие с параграф 67 от Насоките от 2007 г. (вж. параграфи 42-49 от Насоките от 2007 г.). В параграф 34, подточка iv) се посочва, че помощта за разходите по предварителни проучвания и консултации е под прага от 50 %, разрешен за МСП (вж. параграф 51 от Насоките от 2007 г.).
(74)
По-долу Комисията ще оцени изпълнението на условията, свързани със стимулиращия ефект, приноса за регионално развитие и приемливите инвестиционни разходи.
5.4.1. Стимулиращ ефект (параграф 38 от Насоките от 2007 г.)
(75)
Параграф 38 от Насоките от 2007 г. гласи следното:
-
„Важно е да се гарантира, че регионалната помощ реално стимулира направата на инвестиции, които без нея не биха се реализирали в подпомаганите региони. Следователно подпомагане по схеми за помощ се допуска само при условие че бенефициерът е подал молба за отпускане на помощ и след това органът, отговарящ за администрирането на помощта е потвърдил писмено, че запазвайки си правото на обстойна проверка, по принцип счита проекта за отговарящ на изискванията по схемата преди започване на работа по проекта. Трябва да бъде включено изрично позоваване на двете условия във всички схеми за помощ. Що се отнася до ad hoc помощи, преди започване на работа по проекта компетентният орган издава писмо, с което обявява намерението си да предостави помощта, при условие че мярката бъде одобрена от Комисията. Ако работата започне, преди да са изпълнени условията, установени в настоящия параграф, проектът става изцяло неприемлив за подпомагане.“
-
Бележка под линия 39 гласи: „Ако помощта подлежи на индивидуално уведомяване и одобряване от Комисията, потвърждението за съответствие задължително се дава под условие, че Комисията постанови решение, с което одобрява помощта.“
-
Бележка под линия 40 гласи: „Започване на работа“ означава започване на строителните работи или поемане на първия твърд ангажимент за поръчване на оборудване, изключвайки предварителните проучвания за осъществимост.
-
Бележка под линия 41 гласи: „Единственото изключение от тези правила са случаите на одобрени данъчни схеми за помощ, при които данъчното облекчение или намаление за съответните разходи се предоставя автоматически, без субективна преценка от страна на властите.“
(76)
Според установената съдебна практика:
Комисията може да обяви дадена мярка за помощ за съвместима с член 87, параграф 3 от Договора за ЕО единствено ако тя констатира, че помощта допринася за постигането на една от изброените цели и че предприятието получател не може да постигне тази цел само със собствени средства при нормални пазарни условия. С други думи, за да може дадена помощ да се ползва от една от дерогациите, съдържащи се в член 87, параграф 3 от Договора за ЕО, тя трябва не само да изпълнява една от целите, посочени в член 87, параграф 3, букви а), б), в) или г) от Договора за ЕО, но освен това тя трябва да бъде необходима за постигането на тези цели (Решение на Първоинстанционния съд по дело T187/99 Agrana Zucker und Stärke/Комисията, Сборник 2001 г., стр. II1587, точка 74).
Помощ, която подобрява финансовото състояние на предприятието получател без да е необходима за постигането на целите, посочени в член 87, параграф 3 от Договора за ЕО, не може да бъде счетена за съвместима с общия пазар (Решение на Съда на Европейските общности от 15 април 2008 г. по дело C-390/06 Nuova Agricast, Сборник 2008 г., стр. I - 2577, точка 68; вж. в същия смисъл Решение на Съда на Европейските общности от 24 февруари 1987 г. по дело 310/85 Deufil/Комисия, Сборник 1987 г., стр. 901, точка 18, и от 5 октомври 1994 г. по дело C-400/92 Германия/Комисия, Сборник 1994 г., стр. I - 4701, точки 12, 20 и 21) (25).
Първоинстанционният съд е възприел същия подход по дело (26), включващо ad hoc мярка съгласно предишните насоки за национална регионална помощ (27), където пояснява, че разпоредбите относно стимулиращия ефект са приложими също така и за ad hoc мерки. Той потвърди, че Комисията може да основава своята оценка на стимулиращия ефект на обстоятелство с хронологичен характер (28).
(77)
Установена практика на Комисията в нейните решения във връзка с ad hoc мерки за помощ (29), които подлежат на одобрение съгласно Насоките от 2007 г. е, че за да бъде счетено за доказателство за стимулиращ ефект по смисъла на параграф 38 от Насоките от 2007 г., в предоставеното от отговорния орган писмено потвърждение трябва да бъдат посочени поне инвестиционният проект, за който ще бъде осигурена подкрепа, размерът на приемливите разходи и размерът на помощта, като то трябва да включва условна клауза.
(78)
Италианските власти и получателят са предоставили редица документи, които според тях представляват писмено потвърждение по смисъла на параграф 38 от Насоките от 2007 г. Комисията ще анализира всеки един от тях, за да провери дали той изпълнява условията, предвидени в параграф 38 от Насоките от 2007 г. Преди това Комисията трябва да определи датата, на която е започнало осъществяването на проекта.
5.4.1.1. Дата, на която е започнало осъществяването на проекта
(79)
Италианските власти осведомиха Комисията, че работата по проекта е започнала през юли 2007 г. Комисията обаче посочва, че закупуването на закритата топлоелектрическа централа е започнало на 9 февруари 2006 г. с прехвърлянето към Friel Acerra на клон от предприятието NGP, чийто предмет на дейност е свързан с електроцентралата. Тъй като придобиването на активи, пряко свързани с даден промишлен обект (в този случай закритата електроцентрала) се счита за първоначална инвестиция, датата, на която е започнало осъществяването на проекта, е датата на закупуване на закритата топлоелектрическа централа. Поради това Комисията счита, че датата, на която е започнало осъществяването на проекта, е 9 февруари 2006 г. При все това Комисията отбелязва, че нейните констатации във връзка със стимулиращия ефект са щели да останат непроменени, ако е било счетено, че съответната дата е 4 август 2006 г., на която Friеl Acerra е направила поръчка до Wärtsilä за доставката на новата електростанция или дори 23-30 юли 2007 г., когато Friеl Acerra е започнало работа по изграждането на новата централа, използваща биогорива.
5.4.1.2. Програмното споразумение от 15 юли 2005 г.
(80)
Комисията счита, че описаният в съображения 23 и 24 документ не може да бъде счетен за писмено потвърждение по смисъла на член 38 от Насоките от 2007 г., тъй като той се отнася основно за плана за оздравяване и преструктуриране за NGP (30). Предмет на документа е изграждането на нова електроцентрала, но в него се посочва друго дружество (Edison) и друг проект (нова топлоелектрическа централа с мощност 400 MW) и не се посочва какъвто и да било план за предоставяне на помощ за този проект. В програмното споразумение се посочва единствено, че NGP, Edison и италианските власти следва да сключат допълнително споразумение в срок от 60 дни, което в действителност не е било направено. Както беше разяснено в съображение 24, Edison е дружество, което не е свързано по никакъв начин с Friеl Acerra.
(81)
Италианските власти заявиха, че в Насоките от 2007 г. не се посочва точната форма на изискваното писмено потвърждение, но Комисията счита, че това твърдение не оправдава твърдението, че изискванията на параграф 38 от Насоките от 2007 г. са спазени от който и да било документ, в който се прави неясно позоваване на евентуален проект за помощ. В тази връзка Комисията посочва, че е в програмното споразумение не се споменава нито инвестиционният проект, който ще бъде подпомогнат (използващата биогорива електроцентрала), нито размерът на приемливите разходи, нито пък размерът на помощта. В него дори не се посочва, че се планира предоставянето на някаква помощ за преустройването на закритата електроцентрала. В изискванията за представяне на доказателство за стимулиращ ефект, посочени в параграф 38 от Насоките от 2007 г., ясно се посочват инвестиционен проект, помощ, получател и необходимост от одобрение на Комисията. Поради това даден документ, с който се установява наличието на стимулиращ ефект, трябва да съдържа цялата тази информация.
(82)
Комисията не може да приеме твърдението на италианските власти, че програмното споразумение от 15 юли 2005 г. е породило правни очаквания, че ще бъдат налични субсидии за всеки един проект, свързан с производството на електроенергия в промишлената зона на град Acerra, тъй като в програмното споразумение не се посочва, че ще бъде предоставена помощ за тази цел.
(83)
Комисията заключава, че програмното споразумение от 15 юли 2005 г. не отговаря на изискванията на параграф 38 от Насоките от 2007 г.
5.4.1.3. Изменението от 6 април 2006 г. към програмното споразумение
(84)
Програмното споразумение е изменено на 6 април 2006 г. от регион Campania и NGP (вж. съображение 36 по-горе). Комисията отчита, че изменението се позовава на алтернативен план за електроцентралата, съгласно който тя ще бъде преустроена с цел използване на биогорива, като в него се предвижда помощ за проект по схема за групово освобождаване, и по-специално мярка 1.12 от оперативната програма за регион Campania (31).
(85)
Комисията посочва обаче, че схемата не би могла да обхване цялата държавна помощ, планирана за проекта на Friеl Acerra, тъй като от нея са изключени проекти, при които размерът на помощта е щял да бъде значителен, т.е. проекти с приемливи разходи, възлизащи на над 25 млн. EUR и интензитет на помощта над 17,5 % БЕП, както и проекти, за които общият размер на помощта е превишавал 15 млн. EUR. Освен това в освободената схема придобиването на използвани машини и оборудване е изключено от приемливите разходи (32).
(86)
Дори ако Комисията счете, че изменението от 6 април 2006 г. е представлява писмо за отпускане на помощ (каквото то не е), писмото не би отговаряло на изискванията на параграф 38 от Насоките от 2007 г., тъй като, първо, изменението е било направено след започване на работата (9 февруари 2006 г.) и, второ, изменението, подобно на първоначалното програмно споразумение, не включва цялата информация, която се изисква да се съдържа в дадено писмо за намерение, и по-специално в него не се посочва размерът на приемливите разходи или размерът на помощта, която ще бъде предоставена, и не се съдържа условна клауза. Трето, в писмото изрично се посочва регионална схема, чийто срок на действие е изтекъл на 31 декември 2006 г. (33) Комисията вече взе решение, че стимулиращият ефект не може да прехвърлян от една схема за помощ към друга, тъй като всяка схема е самостоятелна и има свои собствени условия за приемливост (34); това важи с още по-голяма сила за случаите, в които националните органи са се позовали на възможността за подпомагане, предоставяно по специфична схема, съгласно която в действителност не би било разрешено предоставянето на помощ в размер като този на разглежданата в настоящия документ помощ, или за проект от този мащаб.
(87)
Комисията заключава, че изменението от 6 април 2006 г. към програмното споразумение от 15 юли 2005 г. не отговоря на изискванията на параграф 38 от Насоките от 2007 г. и че във всеки случай то е с дата след датата, на която е започнало осъществяването на проекта.
(88)
В течение на 2006 г. преди изтичането на срока на действие на съществуващите схеми за помощ Friеl Acerra е кандидатствало за държавна помощ два пъти: на 7 юни 2006 г. то е кандидатствало за 30 000 000 EUR по мярка 1.12 от оперативната програма за регион Campania за периода 2000--2006 г., а на 18 декември 2006 г. е кандидатствало за 43 396 000 EUR по национална схема № 488/1992, изменена и одобрена като мярка за държавна помощ N 715/99 (35). В Комисията няма сведения за каквато и да било положителна реакция спрямо тези искания от страна на италианските власти. Въпреки това през февруари 2006 г. Friеl Acerra вече е започнало работа чрез придобиване на активите от NGP, а на 4 август 2006 г. е направило поръчката до Wärtsilä за доставката на новата електроцентрала. Накрая, Friеl Acerra е започнало строителните работи по новата електроцентрала, захранвана с биогорива, в периода 23-30 юли 2007 г. Следователно тези заявления не могат да бъдат счетени за писмо за намерение по смисъла на параграф 38 от Насоките от 2007 г. и не доказват, че помощта има действителен стимулиращ ефект.
5.4.1.4. Разрешението на регион Campania от 9 октомври 2006 г.
(89)
Друг документ, който се посочва от италианските органи в техните мнения, а именно разрешението, предоставено от регион Campania на 9 октомври 2006 г. (36), се отнася до административните разрешения за техническото преустройване на съществуващата електроцентрала, а не за помощ, предоставяна от регионалните власти за тази цел. Поради това този документ не може да се счита за писмо за намерение по смисъла на параграф 38 от Насоките от 2007 г., а и е с дата след датата, на която е започнало осъществяването на проекта.
5.4.1.5. Решението на регион Campania от 26 октомври 2007 г.
(90)
Комисията счита, че резолюцията на изпълнителната власт на регион Campania от 26 октомври 2007 г., посочена в параграфи 25, 26, 29 и 68 по-горе (Deliberazione della Giunta Regionale della Regione Campania № 1857) е първият документ, издаден от италианските власти, който има обвързваща правна сила за тях да предоставят помощта на Friеl Acerra и който отговаря на изискванията на параграф 38 от Насоките от 2007 г. В този документ ясно се определят инвестиционният проект (захранваната с биогорива електроцентрала) и размерът на помощта (максимум 19,5 млн. EUR) и се поставя условие за уведомление до Комисията и за нейното одобрение.
(91)
Тъй като работата по проекта e започнала през февруари 2006 г. - повече от година и половина преди датата на този документ, Комисията счита, че проектът, за който е изпратено уведомление, не отговаря на изискванията за стимулиращ ефект, предвидени в параграф 38 от Насоките от 2007 г. (37). Уведомлението за проекта е изпратено едва на 16 юли 2008 г. Прието през октомври 2007 г. решение на регионалните власти, което съдържа условен ангажимент за предоставяне на помощ, не може да се разглежда като решаващ фактор, предоставящ на Friеl Acerra стимул за осъществяване на инвестиционен проект, който всъщност е започнал със закупуването на централата през февруари 2006 г. Приетото през октомври 2007 г. решение на регионалните власти не може да бъде счетено за достатъчно за доказване на стимулиращия ефект на помощта, дори ако се приеме, че датата, на която е започнала работата по проекта, е датата на първите строителни работи, извършени от Friеl Acerra през юли 2007 г., тъй като тези работи също предхождат решението.
5.4.1.6. Протокол от проведено на 6 октомври 2005 г. заседание на комисията за надзор на изпълнението на програмното споразумение от 15 юли 2005 г.
(92)
Като доказателство за наличието на стимулиращ ефект за проекта на Friеl Acerra италианските власти допълнително се позовават и на протокола от провелото се на 6 октомври 2005 г. заседние на комисията за надзор на изпълнението на програмното споразумение от 15 юли 2005 г. Според протокола от това заседание представителят на NGP за първи път посочва Fri-El Group като потенциален инвеститор, който е проявил интерес към поемането на закритата електроцентрала. Посочено е, че интересът на Fri-El Group е мотивиран от наличието на регионална помощ за сектора, която би могла да намали финансовите разходи на промишления обект, който по това време не е бил твърде конкурентоспособен.
(93)
Комисията счита, че наличието на това изявление в протокола не предполага твърдо и обвързващо намерение от страна на италианските власти да предоставят помощ за инвестиционния проект, подлежаща освен това на одобрение от Комисията. Изявлението е направено от представител на NGP, дружество в затруднено положение, което търси купувач за закритата си електроцентрала. Комисията отбелязва също, че протоколът не съдържа никакви изявления от страна на италианските власти, които да потвърждават, че очакванията на Fri-El Group за регионална инвестиционна помощ ще бъдат изпълнени.
(94)
Комисията подчертава, че писмото за намерение несъмнено трябва да бъде писмен документ с произход от органа, компетентен да предостави помощта, а не от представителя на дружество, което не е получател на помощта и което има интерес от продажбата на въпросния актив (топлоелектрическата централа). Освен това този протокол не отговаря на минималните изисквания, предвидени в параграф 38 от Насоките от 2007 г. относно съдържанието на писмото за намерение.
5.4.1.7. Вътрешни документи на дружеството
(95)
Що се отнася до другите документи, предоставени от италианските власти (вж. съображение 54), Комисията счита, че в контекста на ясната формулировка на последното изречение на параграф 38 от Насоките от 2007 г. и факта, че писмото за намерение трябва да бъде с произход от органа, компетентен да предостави помощта, вътрешните документи на дружеството не могат да се считат за равностойни на писмо за намерение, което демонстрира намерението на властите да предоставят помощ за регионален инвестиционен проект.
(96)
При всички случаи тези документи всъщност по-скоро потвърждават, че решението за инвестиране е било взето без твърд и обвързващ ангажимент от италианските власти да предоставят помощта. По-специално, във вътрешен доклад от 26 януари 2006 г. е направена оценка на финансовата осъществимост на проекта със и без регионална помощ. Това показва, че са разглеждани и двете хипотези. В доклада се заключава, че ако Friеl Acerra не получи регионална инвестиционна помощ, проектът би бил по-нерентабилен и по-рисков. Въпреки това, само няколко седмици по-късно - на 9 февруари 2006 г., Friеl Acerra дава ход на инвестицията чрез придобиване на закритата електроцентрала на NGP. Нито италианските власти, нито получателят твърдят, че между 26 януари 2006 г. и 9 февруари 2006 г. е имало някакво събитие, което може да е указало или потвърдило намерението на италианските власти да предоставят помощ.
5.4.1.8. Заключение: няма стимулиращ ефект
(97)
Поради това Комисията счита, че проектът, за който е изпратено уведомление, не отговаря на условията по отношение на стимулиращия ефект на ad hoc помощ, посочени в параграф 38 от Насоките от 2007 г., в който се предвижда, че стимулиращият ефект трябва да се докаже преди започване на работата по проекта с писмо за намерение от компетентните органи, в което се посочва, че инвестиционният проект по принцип може да получи помощ, подлежаща на одобрение от Комисията.
5.4.2. Принос за една последователна стратегия за регионално развитие (параграф 10 от Насоките от 2007 г.)
(98)
Най-напред Комисията напомня, че съгласно параграф 10 от Насоките от 2007 г. ad hoc регионалната помощ трябва да се разглежда като допустима само по изключение. Поради това държавата-членка трябва да докаже, че ad hoc регионалната помощ способства за регионалното развитие чрез пораждането на положителни ефекти по отношение например на създаването на работни места (брой на работните места, създадени пряко и косвено от инвестицията), трансфера на обучение и знания, умножаване и разпростиране на положителни ефекти, които генерират допълнителни инвестиции от свързани доставчици на услуги и производители, като същевременно ограничава нарушаването на конкуренцията.
(99)
Комисията взема предвид факта, че прякото създаване (или запазване) на 25 работни места и косвеното разкриване на 10 работни места действително представляват принос за регионалното развитие. Комисията обаче счита, че броят на създадените работни места е очевидно непропорционален на сумата, която се предоставя като помощ - 19,5 млн. EUR, което означава, че ad hoc помощта за пряко създадено работно място е 780 000 EUR; непропорционалността е особено впечатляваща в сравнение с голям брой мерки за ad hoc регионална помощ, които Комисията е одобрила през последните години (38), при които средната помощ за запазено или създадено работно място е под 70 000 EUR. Това заключение остава в сила дори ако се има предвид фактът, че разходите за създаване или запазване на работни места могат да се различават между отделните държави-членки.
(100)
На второ място, Комисията счита, че формалните условия, определени за производството на електроенергия в различните документи за програмиране и планиране на регионалното развитие (39), по-специално целта за мощност от 200 MW за производство на електроенергия от биомаса до 2013 г., определена в регионалния план за природосъобразна енергия от 2008 г., не осигуряват съществен и значим аргумент за тази ad hoc регионална помощ. Приносът на електроцентралата на Friel Acerra, която е с мощност 74,8 MW и годишно производство от 600 GWh, е незначителен в сравнение с общия регионален дефицит на електроенергия от 15 000 GWh годишно. Комисията счита, че наличието на функциониращ енергиен пазар не оправдава нуждата от тази конкретна инвестиция. Комисията признава, че инвестиционният проект може да спомогне за постигане на други формални цели, поставени в различни документи за регионално програмиране, но смята, че приносът му по отношение на електроенергията, произведена от възобновяеми източници, едва ли е достатъчно оправдание за ad hoc регионална помощ за едно дружество.
(101)
По време на етапа на уведомление италианските власти многократно заявиха, че електроцентралата ще произвежда енергия за промишлената зона Acerra, като предпазва предприятията, които ще се установят там, от риска от сривове в електрозахранването. Този аргумент отпадна на етапа на официално разследване, тъй като Италия потвърди, че Friеl Acerra трябва да продава продукцията си на енергийния пазар, като се свърже с националната мрежа (40). Поради това отпада един от основните доводи, приведен за обосновка по време на уведомлението, тъй като произведената от Friеl Acerra електроенергия ще бъде продавана на националния енергиен пазар, а работещата с биогорива нова електроцентрала е пряко свързана с националната мрежа.
(102)
С оглед на информацията, предоставена от италианските власти по време на официалното разследване, Комисията взема под внимание аргумента, че развитието на промишлената зона Acerra може да бъде засегнато по неблагоприятен начин, ако инвестиционният проект Friеl Acerra бъде прекратен, тъй като това би дало още един негативен сигнал на потенциалните инвеститори в региона, който вече е силно засегнат от социални и икономически затруднения. Другите предприятия, които са проявили интерес към установяване на територията на промишлената зона, може да се оттеглят, което би оказало допълнително негативно влияние върху западнал градски район, който вече е в криза. Трябва обаче да се отбележи, че ако дадена мярка за помощ няма предварителен стимулиращ ефект, фактът, че Комисията я обявява за несъвместима не може да попречи на други инвеститори да се установят на територията на същия промишлен обект или да лиши други мерки за помощ от собствения им стимулиращ ефект.
(103)
Накрая Комисията отбелязва, че италианските власти не са представили конкретни данни, които доказват, че инвестицията би довела до трансфер на обучение или знания, до умножаване или разпростиране на положителни ефекти, подобни на ефектите, демонстрирани в повечето случаи на ad hoc регионална помощ, одобрени от Комисията през последните години (41).
(104)
Поради посочените тук причини и като се имат предвид следваната в миналото практика, както и всички възможни приложими фактори (ограниченият брой на работните места, създадени пряко и косвено от проекта; незначителният принос за регионалната енергийна политика; липсата на пряка доставка на енергия за промишлената зона липсата на ефект на разпростиране, и най-вече че посоченият по-горе цялостен размер на помощта за създадено или запазено работно място очевидно е бъде прекомерен), Комисията заключава, че инвестицията не допринася за постигане на една последователна стратегия за регионално развитие съгласно изискванията на параграф 10 от Насоките от 2007 г.
5.4.3. Приемливи разходи (параграфи 34, 35 и 36 и 50-56 от Насоките от 2007 г.)
(105)
Независимо от икономическата обосновка, предоставена от италианските власти, прехвърлянето на активите (електроцентралата) от NGP на Friеl Acerra не е осъществено в пълно съответствие с правилата. Купувачът Friеl Acerra потвърждава, че към момента на прехвърлянето NGP e упражнявало контрол върху него с 90,5 % от дяловете.
(106)
Въпреки това, временното дялово участие на NGP във Friеl Acerra изглежда е свързано с избрания метод на прехвърляне на съществуващата централа между две официално независими страни, при който клон на предприятие на една от страните е бил прехвърлен на другата страна под формата на непарична вноска в капитала. Клонът на предприятието на NGP е станал вноска в съвместното предприятие, след което дяловете са били продадени на Friеl Group; след приключването на сделката двете дружества отново са станали независими. Изискването цената на закритата топлоелектрическа централа да бъде оценена от независим експерт е било изпълнено в съответствие с принципите и целта на параграф 35 от Насоките от 2007 г.
(107)
Комисията заключава, че формално прехвърлянето на закритата топлоелектрическа централа не съответства напълно на параграф 35 от Насоките от 2007 г., съгласно който даден обект трябва да бъде „закупен от независим инвеститор“, но че във всички случаи той е бил спазен по същество. Платената от Friеl цена за закритата електроцентрала е била стойността, оценена от независим експерт, и скоро след приключване на прехвърлянето на активите купувачът е станал независим от продавача NGP.
(108)
По отношение на другите използвани активи, включени в приемливите разходи, Комисията приема представената от италианските власти и от Friеl Acerra обосновка, че дори да не е имало никаква официална ex ante оценка от независим експерт, прехвърлянето на използваните резервоари за гориво е било осъществено между две независими страни при пазарни условия. Платената за тези активи цена съответства на пазарната цена, както е потвърдено в новия документ, изготвен от същия независим експерт, който преди това е оценил стойността на закритата електроцентрала.
(109)
Следователно придобиването на активите, пряко свързани с обекта, т.е. закритата топлоелектрическа централа и използваните резервоари за гориво, може да бъде счетено за първоначална инвестиция по смисъла на параграф 35 от Насоките от 2007 г.
5.4.4. Съвместимост с Насоките от 2007 г.
(110)
Въпреки че някои от предвидените в Насоките от 2007 г. изисквания за регионална инвестиционна помощ са изпълнени, Комисията заключава, че не са изпълнени споменатите по-горе задължения за регионална ad hoc помощ за инвестиционен проект по отношение на стимулиращия ефект и регионалния принос. Поради това Комисията заключава, че мярката не може да бъде обявена за съвместима в съответствие с член 107, параграф 3, буква а) от ДФЕС и с Насоките от 2007 г.
5.5. Съвместимост с Насоките за опазване на околната среда от 2008 г.
(111)
Нито на етапа на предварителната оценка, нито на етапа на официалното разследване италианските власти не са предоставили отговор по отношение на становището на Комисията, че Насоките за опазване на околната среда изглеждат по-целесъобразни за оценката на мерки от този вид, при които целите и инвестициите са свързани с енергетиката и околната среда (използваща биогорива електроцентрала).
(112)
В раздел 1.3.4 от Насоките за опазване на околната среда от 2008 г. се изисква мерките да имат стимулиращ ефект. Поради това в точка 27 се предвижда, че „трябва да се провери дали въпросната инвестиция не би била предприета без държавна помощ.“
(113)
Както е разяснено в раздел 5.4.1 по-горе, в настоящия случай инвестицията е предприета преди органът, който е бил компетентен за предоставянето на помощта, изрично да е изразил каквото и да било твърдо намерение действително да направи това. Следователно помощта, за която е изпратено уведомление, не може да има какъвто и да било стимулиращ ефект и дори само поради тази причина изискванията на Насоките за опазване на околната среда от 2008 г. не са спазени.
(114)
Освен това Комисията отбелязва, че въпреки отправената за тази цел изрична покана Италия не е предоставила информацията, необходима с цел да се докаже, че мярката изпълнява условията за предоставяне на инвестиционна помощ за възобновяема енергия, посочени в Насоките за опазване на околната среда от 2008 г. (точки 102-106).
(115)
Комисията посочва, че държавата-членка е тази, която трябва да докаже, че дадена мярка за помощ е съвместима (42). Тъй като Италия не е предоставила информация по този въпрос, Комисията не разполага с достатъчно информация, въз основа на която да направи заключение за спазването на останалите критерии от Насоките за опазване на околната среда от 2008 г.
(116)
Комисията заключава, че мярката за помощ не може да бъде обявена за съвместима с вътрешния пазар, нито с член 107, параграф 3, буква в) от ДФЕС, с Насоките за опазване на околната среда от 2008 г. или с която и да било от другите клаузи за изключения по ДФЕС. Поради това мярката следва да бъде забранена.
6. ЗАКЛЮЧЕНИЯ
(117)
В решението си за откриване на официална процедура по разследване Комисията разяснява защо има съмнения, че разглежданата мярка може да се ползва от изключението по член 107, параграф 3, буква а) от ДФЕС; причините са представени в обобщен вид в раздел 3 от настоящото решение. Тези съмнения не бяха разсеяни напълно от информацията и твърденията, съдържащи се в становищата, предоставени от италианските власти и от получателя на помощта.
(118)
Комисията заключава, че ad hoc регионалната помощ в полза на Friеl Acerra, за която италианските власти са изпратили уведомление и която е описана в раздел 2 от настоящото решение, не изпълнява всички изисквания, предвидени в Насоките от 2007 г. за съвместимост с вътрешния пазар по смисъла на член 107, параграф 3, буква а) от ДФЕС, нито всички изисквания, предвидени в Насоките за опазване на околната среда от 2008 г. за съвместимост с вътрешния пазар по смисъла на член 107, параграф 3, буква в) от ДФЕС. Няма други основания за съвместимост, които могат да бъдат приложени.
(119)
Тъй като не може да се ползва от нито едно от другите изключения, предвидени в ДФЕС, мярката за помощ не може да бъде приведена в действие. Според италианските власти помощта все още не е предоставена; поради това не е необходимо да се разпорежда нейното възстановяване.
ПРИЕ НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ:
Член 1
Държавната помощ в размер на 19,5 млн. EUR, която Италия планира да предостави на Fri-El Acerra S.r.l., е несъвместима с вътрешния пазар.
Поради това не се разрешава привеждането в действие на помощта.
Член 2
Италия уведомява Комисията в срок от два месеца от датата на уведомлението за настоящото решение за мерките, предприети за неговото спазване.
Член 3
Адресат на настоящото решение е Италианската република.
Съставено в Брюксел на 15 септември 2010 година.
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 15ης Σεπτεμβρίου 2010
σχετικά με την κρατική ενίσχυση C 8/09 (πρώην N 357/08) που η Ιταλία προτίθεται να χορηγήσει υπέρ της Fri-El Acerra S.r.l.
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2010) 6159]
(Το κείμενο στην ιταλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(2011/110/ΕΕ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 108 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,
Έχοντας υπόψη τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),
αφού κάλεσε τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τα προαναφερθέντα άρθρα (1) και έλαβε υπόψη τις εν λόγω παρατηρήσεις,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
1. ΔΙΑΔΙΚΑΣΊΑ
(1)
Στις 22 Μαΐου 2008 έλαβε χώρα συνάντηση προκοινοποίησης μεταξύ των υπηρεσιών της Επιτροπής και των ιταλικών αρχών.
(2)
Με ηλεκτρονική επιστολή της 16ης Ιουλίου 2008, που πρωτοκολλήθηκε από την Επιτροπή την ίδια ημέρα, οι ιταλικές αρχές κοινοποίησαν στην Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 108 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ την πρόθεσή τους να χορηγήσουν ενίσχυση ad hoc στην Fri-El Acerra S.r.l.
(3)
Με επιστολές της 2ας Σεπτεμβρίου 2008 (D/53398) και της 12ης Δεκεμβρίου 2008 (D/54895), η Επιτροπή ζήτησε συμπληρωματικές πληροφορίες, τις οποίες οι ιταλικές αρχές παρέσχον με επιστολές της 1ης Οκτωβρίου 2008 (A/20101), της 22ας Οκτωβρίου 2008 (A/22018) και της 19ης Ιανουαρίου 2009. Η τελευταία επιστολή πρωτοκολλήθηκε από την Επιτροπή την 21η Ιανουαρίου 2009 (A/1460).
(4)
Στις 10 Μαρτίου 2009, η Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει τη διαδικασία του άρθρου 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ όσον αφορά την εν θέματι ενίσχυση. Η απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας δημοσιεύθηκε στις 24 Απριλίου 2009 στην Επίσημη Εφημερίδα (2). Η Επιτροπή κάλεσε τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν τις σχετικές παρατηρήσεις τους.
(5)
Στις 15 Μαΐου 2009, ο δικαιούχος της ενίσχυσης, Fri-El Acerra S.r.l., υπέβαλε τις παρατηρήσεις του όσον αφορά την απόφαση κίνησης της διαδικασίας (A/11823). Στις 9 Ιουνίου 2009 αυτές οι παρατηρήσεις διαβιβάστηκαν στην Ιταλία δίνοντάς της τη δυνατότητα να τις σχολιάσει (D/52516). Στις 7 Ιουλίου 2009, οι ιταλικές αρχές ζήτησαν παράταση τριών μηνών της προθεσμίας για την υποβολή των παρατηρήσεών τους (A/16162). Στις 20 Αυγούστου 2009, οι υπηρεσίες της Επιτροπής απάντησαν (D/53581) ορίζοντας μια νέα προθεσμία με παράταση ενός μηνός. Στις 10 Σεπτεμβρίου 2009, οι ιταλικές αρχές ζήτησαν (A/19513) επειγόντως συνεδρίαση με τις υπηρεσίες της Επιτροπής για να συζητήσουν την υπόθεση στις 18 Σεπτεμβρίου 2009, υπέβαλαν τις παρατηρήσεις τους (A/20172) προς συζήτηση κατά τη συνεδρίαση, η οποία έλαβε χώρα στις Βρυξέλλες στις 24 Σεπτεμβρίου 2009 παρουσία των νομικών εκπροσώπων του οργανισμού που χορηγεί την ενίσχυση (Περιφέρεια Καμπανίας) και του δικαιούχου (Fri-El Acerra S.r.l.).
(6)
Με επιστολή της 21ης Οκτωβρίου 2009 (D/54421) οι υπηρεσίες της Επιτροπής ζήτησαν από τις ιταλικές αρχές να υποβάλουν τις πληροφορίες και τα συμπληρωματικά έγγραφα που είχαν συμφωνηθεί στη συνεδρίαση. Στις 2 Νοεμβρίου 2009, οι ιταλικές αρχές χορήγησαν τελικά αυτά τα έγγραφα και τις πληροφορίες, που πρωτοκολλήθηκαν από την Επιτροπή την ίδια ημέρα (A/23266). Με επιστολή της 23ης Δεκεμβρίου 2009 (D/55541) οι υπηρεσίες της Επιτροπής ζήτησαν από τις ιταλικές αρχές να παράσχουν, εάν ήταν διαθέσιμα, άλλα έγγραφα. Με επιστολή της 1ης Φεβρουαρίου 2010 (A/1892) οι ιταλικές αρχές υπέβαλαν διάφορα έγγραφα, κυρίως του δικαιούχου της ενίσχυσης. Τέλος, η Ιταλία παρέσχε περαιτέρω διευκρινίσεις με μήνυμα μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 5ης Μαΐου 2010.
2. ΛΕΠΤΟΜΕΡΗΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ
(7)
Οι ιταλικές αρχές κοινοποίησαν την πρόθεσή τους να χορηγήσουν, στο πλαίσιο των κατευθυντηρίων γραμμών σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα 2007-2013 (3) (εφεξής «οι κατευθυντήριες γραμμές 2007»), ενίσχυση ad hoc περιφερειακού χαρακτήρα υπέρ της Fri-El Acerra S.r.l. για τη μετατροπή ενός ανενεργού σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας σε σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας που τροφοδοτείται με φυτικά έλαια (βιορευστά) στην Acerra (Καμπανία). Η Καμπανία είναι περιοχή επιλέξιμη για ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα (NUTS II) κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο α) της ΣΛΕΕ, με ένα τυποποιημένο ανώτατο όριο περιφερειακής ενίσχυσης για μεγάλες επιχειρήσεις 30 % του Ακαθάριστου Ισοδύναμου Επιχορήγησης (ΑΙΕ) σύμφωνα με τον χάρτη των κρατικών ενισχύσεων περιφερειακού χαρακτήρα για την Ιταλία 2007-2013 (4). Οι ιταλικές αρχές είχαν την πρόθεση μέσω της ενίσχυσης να προωθήσουν την περιφερειακή ανάπτυξη.
2.1. Ο δικαιούχος της ενίσχυσης
(8)
Η Fri-El Acerra S.r.l (εφεξής, «Friel Acerra») είναι ο δικαιούχος της ενίσχυσης. Η Friel Acerra συστήθηκε υπό μορφή εταιρείας περιορισμένης ευθύνης στις 20 Δεκεμβρίου 2005, ελεγχόμενη κατά 95 % από την Fri-El Acerra Holding S.r.l. και κατά 5 % από την NGP SpA (εφεξής, «NGP»), ιδιοκτήτρια του ανενεργού σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Στις 9 Φεβρουαρίου 2006, η NGP αύξησε προσωρινά τη συμμετοχή της στη Friel Acerra από 5 % σε 90,5 % ως αντάλλαγμα της εκχώρησης της Friel Acerra του κλάδου της σχετικά με τον σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Μερικές μέρες αργότερα, στις 20 Φεβρουαρίου 2006, η συμμετοχή της NGP μειώθηκε στο 49 % και μερικούς μήνες αργότερα, στις 10 Οκτωβρίου 2006, κατήλθε εκ νέου στο 5 %.
(9)
Κατά τον χρόνο της κοινοποίησης του μέτρου, η Friel Acerra ήταν ελεγχόμενη κατά 95 % από τη Fri-El Acerra Holding S.r.l. και, για το υπόλοιπο 5 %, από την NGP. Τον Ιανουάριο 2009, οι ιταλικές αρχές ενημέρωσαν την Επιτροπή ότι, στις 11 Δεκεμβρίου 2008, η NGP είχε αποφασίσει να αποσυρθεί από την ιδιοκτησία της Friel Acerra. Σήμερα, η Friel Acerra ελέγχεται κατά συνέπεια κατά 100 % από την Fri-El Acerra Holding S.r.l., εταιρεία ελεγχόμενη από τον όμιλο Fri-El Green Power S.p.A.
(10)
Ο όμιλος Fri-El Green Power SpA (εφεξής, «όμιλος Friel») ιδρύθηκε το 1994 στην επαρχία του Bolzano από τους τρεις αδερφούς Gostner και δραστηριοποιείται στην παραγωγή και στην πώληση ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές. Ακριβέστερα, ο όμιλος Friel δραστηριοποιείται στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από αιολική ενέργεια, παράγοντας ηλεκτρική ενέργεια σε 19 αιολικά πάρκα στην Ιταλία. Το σχέδιο επενδύσεων της Acerra είναι το πρώτο στο οποίο ο όμιλος στον οποίο ανήκει ο δικαιούχος παράγει ενέργεια από υγρή βιομάζα, ενώ είναι υπό εξέλιξη άλλοι σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από βιομάζα και βιοαέριο (5).
(11)
Η NGP προήλθε το 2003 από τον διαχωρισμό των δραστηριοτήτων, στην Acerra, παραγωγής πολυεστερικού πολυμερούς της Montefibre, παραγωγού ακρυλικού και πολυεστερικών ινών. Η NGP αντιμετώπισε οικονομικές δυσκολίες και έτυχε ενίσχυσης για την αναδιάρθρωση, η οποία κοινοποιήθηκε στην Επιτροπή (NN15/2007, C14/2007), συνολικού ποσού 20,87 εκατ. ευρώ. Η Επιτροπή ενέκρινε την ενίσχυση υπέρ της NGP στις 16 Ιουλίου 2008 (6). Η πώληση του ανενεργού σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας αποτελούσε ένα από τα στοιχεία του σχεδίου αναδιάρθρωσης που υπέβαλαν οι ιταλικές αρχές.
(12)
Οι ιταλικές αρχές χορήγησαν στοιχεία που επιβεβαίωναν τον χαρακτηρισμό ως ΜΜΕ, το 2006, του δικαιούχου της ενίσχυσης και του ομίλου Friel.
(13)
Κατά τη διάρκεια της αξιολόγησης, οι ιταλικές αρχές παρέσχον πληροφορίες σχετικά με τις εξελίξεις του ιδιοκτησιακού καθεστώτος του δικαιούχου της ενίσχυσης, από την οποία προκύπτει ότι τη στιγμή της μεταβίβασης της ιδιοκτησίας του ανενεργού σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας (Φεβρουάριος 2006), η NGP, προηγούμενος ιδιοκτήτης των στοιχείων ενεργητικού, κατείχε συμμετοχή 90,5 % στην Friel Acerra. Κατόπιν, κατά τη διάρκεια του 2006, η συμμετοχή της NGP στην Friel Acerra κατήλθε στο 5 %.
2.2. Το επενδυτικό σχέδιο
(14)
Το επενδυτικό σχέδιο που κοινοποιήθηκε υλοποιείται στην Περιφέρεια Καμπανίας, στη βιομηχανική περιοχή της Acerra. Το σχέδιο αφορά την αγορά του ανενεργού σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας ιδιοκτησίας της NGP και τη μετατροπή του σε σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας τροφοδοτούμενο με φυτικά έλαια, κυρίως φοινικέλαιο.
(15)
Ο νέος σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας απαρτίζεται από τέσσερις κινητήρες καύσης Wärtsilä, τύπου 18V46, ισχύος μονάδας 17,2 MW και από έναν ατμοστρόβιλο 6 MW. Η συνολική παραγωγή του σταθμού, όσον αφορά ηλεκτρική ενέργεια και θερμότητα, είναι 74,8 MW.
(16)
Οι ιταλικές αρχές δήλωσαν ότι η υλοποίηση του σχεδίου άρχισε τον Ιούλιο 2007 και προβλεπόταν να ολοκληρωθεί το 2009. Παρ’ όλα ταύτα, η πράξη αγοράς του παλαιού σταθμού ηλεκτρικής ενέργειας άρχισε τον Φεβρουάριο 2006. Σύμφωνα με τις δημοσίως διαθέσιμες πληροφορίες, ο σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από βιοκαύσιμα λειτουργεί από το 2009 (7).
(17)
Υπογραμμίζεται ότι οι ιταλικές αρχές παρέσχον στην Επιτροπή εξουσιοδοτήσεις και άδειες σχετικά με τη συμβατότητα του επενδυτικού σχεδίου με τις εθνικές και ευρωπαϊκές περιβαλλοντικές νομοθεσίες.
2.3. Επιλέξιμες δαπάνες του σχεδίου
(18)
Οι συνολικές επιλέξιμες επενδυτικές δαπάνες του σχεδίου ανέρχονται σε 80,635 εκατ. ευρώ σε ονομαστική αξία (8), εκ των οποίων 3,3 εκατ. ευρώ για σχεδιασμό και μελέτες σκοπιμότητας, 60,920 εκατ. ευρώ για νέα μηχανήματα και εγκαταστάσεις (ο νέος σταθμός παραγωγής ενέργειας από βιοκαύσιμα), και το υπόλοιπο ποσό για την αγορά της υπάρχουσας υποδομής και άλλων κτιρίων και συναφών. Οι δαπάνες αγοράς της υπάρχουσας υποδομής περιλαμβάνουν τις δαπάνες για την αγορά του ανενεργού σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας (8,296 εκατ. ευρώ) και το συγκρότημα χαλύβδινων δεξαμενών (4,2 εκατ. ευρώ) που ανήκαν προηγουμένως στην NGP.
(19)
Η Ιταλία παρέσχε στην Επιτροπή τις λεπτομέρειες αγοράς από την Friel Acerra του ανενεργού σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από την NGP, εξηγώντας ότι η τελευταία, στο πλαίσιο της αύξησης του κεφαλαίου της Friel Acerra, της εκχώρησε τον επιχειρηματικό τομέα της σχετικά με τον σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας για συνολική αξία 8 296 520 ευρώ, εκ των οποίων 3 771 043 ευρώ χρεών έναντι τρίτων, και καταλογίζοντας στα αποθέματα ενεργητικού τη διαφορά (στρογγυλοποιημένη σε 4,525 εκατ. ευρώ). Οι ιταλικές αρχές παρέσχον εξωτερική πραγματογνωμοσύνη προς επιβεβαίωση της αξίας του σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.
(20)
Επιπλέον, η Ιταλία παρέσχε αντίγραφο της συμφωνίας όσον αφορά την πώληση του συγκροτήματος δεξαμενών, που συνήφθη μεταξύ της Friel Acerra και της NGP, στη συμφωνηθείσα τιμή των 4,2 εκατ. ευρώ. Παρά το αίτημα της Επιτροπής, κατά τη διάρκεια του σταδίου προκαταρκτικής αξιολόγησης, οι ιταλικές αρχές δεν υπέβαλαν εξωτερική αξιολόγηση που να επιβεβαιώνει αυτή την αξία.
(21)
Οι ιταλικές αρχές δηλώνουν ότι οι δαπάνες που πραγματοποίησε ο δικαιούχος της ενίσχυσης ανήλθαν σε 35 εκατ. ευρώ το 2007 και σε 45,635 εκατ. ευρώ το 2008.
2.4. Χρηματοδότηση της ενίσχυσης
(22)
Οι ιταλικές αρχές κοινοποίησαν ότι 21 εκατ. ευρώ, που αντιστοιχούν στο 25 % των συνολικών δαπανών της επένδυσης, ίσων με 80,635 εκατ. ευρώ (ονομαστική αξία), χρηματοδοτήθηκαν μέσω ιδίων πόρων της Friel Acerra· 19,5 εκατ. ευρώ αντιστοιχούσαν στο ποσό της ενίσχυσης, ενώ το υπόλοιπο καλύφθηκε από βραχυπρόθεσμα και μεσομακροπρόθεσμα τραπεζικά δάνεια.
2.5. Νομική βάση της ενίσχυσης ad hoc
(23)
Οι ιταλικές αρχές δηλώνουν ότι η Friel Acerra ξεκίνησε το επενδυτικό σχέδιο για τη μετατροπή του σταθμού παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος της Acerra το 2006 (τη στιγμή της αγοράς του ανενεργού σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας), βάσει της υποχρέωσης που ανέλαβαν αυτές δυνάμει της προγραμματικής συμφωνίας (προγραμματική συμφωνία για τη συντονισμένη εφαρμογή της παρέμβασης στον τομέα της βιομηχανικής κρίσης της NGP Spa di Acerra). Σύμφωνα με τις ιταλικές αρχές, το αποτέλεσμα κινήτρου θα έπρεπε να προκύψει από την προγραμματική συμφωνία, λαμβανομένης υπόψη της δεσμευτικής νομικής της ισχύος.
(24)
Η προγραμματική συμφωνία υπεγράφη στις 15 Ιουλίου 2005 από τις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές με την NGP, την Montefibre και την Edison SpA και αφορά το εργοστάσιο της NGP, καθώς και άλλες δραστηριότητες στην περιοχή της Acerra. Ωστόσο, η συμφωνία δεν αναφέρει την ενίσχυση για τη μετατροπή του ανενεργού σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά απαριθμεί τις επενδύσεις και τα μέτρα προς υλοποίηση για την αναδιάρθρωση της NGP. Η εταιρεία παραγωγής ενέργειας Edison SpA (που δεν συνδέεται με την Friel Acerra) εμφανιζόταν εκείνη την εποχή ως μελλοντικός επενδυτής στον υπάρχοντα σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά στο τέλος αποσύρθηκε από την πράξη. Η προγραμματική συμφωνία τροποποιήθηκε ακολούθως από πρωτόκολλο στις 6 Απριλίου 2006 (9) και από πρωτόκολλο στις 8 Απριλίου 2008.
(25)
Η απόφαση της Περιφέρειας της Καμπανίας με τη δέσμευση χορήγησης ενίσχυσης ad hoc περιφερειακού χαρακτήρα στην Friel Acerra για τη μετατροπή του σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της Acerra εκδόθηκε στις 26 Οκτωβρίου 2007.
(26)
Στην αρχική κοινοποίηση, οι ιταλικές αρχές παρέσχον χρονολογικό κατάλογο των γεγονότων και ενημέρωσαν ότι τα ακόλουθα έγγραφα θα έπρεπε να θεωρηθούν ως η νομική βάση της ενίσχυσης, ιδίως:
-
Πρωτόκολλο της 8ης Απριλίου 2008 που τροποποιεί την προγραμματική συμφωνία, και
-
Απόφαση της Περιφερειακής Αρχής της Περιφέρειας της Καμπανίας αριθ. 1857 της 26ης Οκτωβρίου 2007 (10).
2.6. Η ενίσχυση
(27)
Το κοινοποιηθέν μέτρο αφορά ενίσχυση για την αγορά και τη μετατροπή υφισταμένου σταθμού ο οποίος είχε κλείσει. Το μέτρο συνίσταται σε άμεση επιχορήγηση του συνολικού ποσού 19,5 εκατ. ευρώ, σε ονομαστική αξία.
3. ΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ
(28)
Μετά από προκαταρκτική αξιολόγηση του μέτρου, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες όσον αφορά το συμβιβάσιμο της κοινοποιηθείσας ενίσχυσης με την εσωτερική αγορά κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ στο πλαίσιο των κατευθυντηρίων γραμμών 2007, και αποφάσισε να κινήσει τη διαδικασία του άρθρου 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ. Στην απόφασή της, η Επιτροπή εξέφρασε τις αμφιβολίες που εκτίθενται στη συνέχεια.
(29)
Η Επιτροπή αμφιβάλλει ότι πληρούται ο όρος που αφορά το αποτέλεσμα κινήτρου που αναφέρεται στο σημείο 38 των κατευθυντηρίων γραμμών 2007: «Σε περίπτωση ενίσχυσης ειδικού σκοπού (ad hoc), η αρμόδια αρχή πρέπει να έχει συντάξει επιστολή προθέσεων, υπό την αίρεση της έγκρισης της ενίσχυσης από την Επιτροπή, ως προς τη χορήγηση της ενίσχυσης πριν από την έναρξη των εργασιών του σχεδίου». Το έγγραφο που ανέφεραν οι ιταλικές αρχές ως δήλωση προθέσεων (η προγραμματική συμφωνία της 15ης Ιουλίου 2005) δεν φαινόταν να πληροί αυτούς τους όρους, αφού δεν χορηγεί ενισχύσεις για το σχέδιο ούτε αναφέρει τον δικαιούχο της ενίσχυσης, το σχέδιο και το ποσό της ενίσχυσης. Ο δικαιούχος της ενίσχυσης ορίστηκε επισήμως εκ των υστέρων, στις 20 Δεκεμβρίου 2005. Σύμφωνα με τις πληροφορίες στη διάθεση της Επιτροπής, το σχέδιο άρχισε τον Φεβρουάριο 2006 με την αγορά του ανενεργού σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας (πρώτες επιλέξιμες δαπάνες στο πλαίσιο των κοινοποιηθεισών ενισχύσεων), ενώ το έγγραφο που μπορεί να θεωρηθεί ως δήλωση προθέσεων κατά την έννοια του σημείου 38 των κατευθυντηρίων γραμμών 2007 εκδόθηκε από την Περιφέρεια Καμπανίας πολύ αργότερα, στις 26 Οκτωβρίου 2007.
(30)
Η Επιτροπή αμφιβάλλει επίσης ότι μέρος των υφιστάμενων στοιχείων ενεργητικού (ο ανενεργός σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας) αγοράστηκε από έναν ανεξάρτητο επενδυτή κατά την έννοια των σημείων 34 και 35 των κατευθυντηρίων γραμμών 2007, οι οποίες ορίζουν: «Σε περίπτωση αγοράς μιας εγκατάστασης, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη μόνο η δαπάνη αγοράς περιουσιακών στοιχείων τρίτων», και «η αγορά περιουσιακών στοιχείων που συνδέονται άμεσα με μια εγκατάσταση είναι δυνατόν να θεωρηθεί αρχική επένδυση, υπό την προϋπόθεση ότι η εγκατάσταση […] αγοράζεται από ανεξάρτητο επενδυτή». Τη στιγμή της πράξης, η Friel Acerra, δικαιούχος της ενίσχυσης, ελεγχόταν από την NGP, ιδιοκτήτη των περιουσιακών στοιχείων. Ακριβέστερα, η NGP κατείχε συμμετοχή 90,5 % στην Friel τη στιγμή της μεταβίβασης των περιουσιακών στοιχείων: στις 9 Φεβρουαρίου 2006 το κεφάλαιο της Friel Acerra αυξήθηκε από 10 000 ευρώ σε 100 000 ευρώ και αυτή η αύξηση κεφαλαίου πραγματοποιήθηκε αποκλειστικά από την NGP. Κατά συνέπεια, η NGP αύξησε προσωρινά τη συμμετοχή της στην Friel Acerra από 5 % σε 90,5 %. Μετά τη μεταβίβαση της 9ης Φεβρουαρίου 2006, η διαδικασία που οδήγησε στην απόσυρση της NGP ως μετόχου πλειοψηφίας στην Friel Acerra υπήρξε σχεδόν άμεση. Όπως περιγράφεται στην αιτιολογική σκέψη 8, μερικές μόνο ημέρες κατόπιν (20 Φεβρουαρίου 2006), η συμμετοχή της NGP μειώθηκε στο 49 % και μερικούς μήνες κατόπιν (10 Οκτωβρίου 2006) στο 5 %.
(31)
Δεν είναι σαφές εάν η ακόλουθη αγορά άλλων υφισταμένων στοιχείων ενεργητικού (δεξαμενές) από την NGP έλαβε χώρα «υπό συνθήκες της αγοράς», όπως ορίζεται στα σημεία 34 και 52 των κατευθυντηρίων γραμμών 2007. Οι ιταλικές αρχές δεν παρέσχον καμία πραγματογνωμοσύνη ανεξάρτητου εμπειρογνώμονα που να καθορίζει σαφώς την τιμή των δεξαμενών στην αγορά.
(32)
Η συμβολή σε περιφερειακό επίπεδο της ad hoc ενίσχυσης υπέρ της Friel Acerra δεν έχει αποδειχθεί σύμφωνα με τα όσα ορίζονται στο σημείο 10 των κατευθυντηρίων γραμμών 2007: «Οσάκις, κατ’ εξαίρεση, πρόκειται να χορηγηθεί ατομική ενίσχυση ειδικού σκοπού (ad hoc) σε μία και μόνο επιχείρηση […], εναπόκειται στο κράτος μέλος να αποδείξει ότι το αντίστοιχο σχέδιο συμβάλλει στην ευόδωση μιας συνεπούς στρατηγικής περιφερειακής ανάπτυξης». Η δημιουργία (ή η διατήρηση) 25 θέσεων εργασίας έναντι ενίσχυσης 19,5 εκατ. ευρώ και η συμβολή του σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με βιοκαύσιμα παραγωγικής ικανότητας 75 MW στην επίλυση του ενεργειακού ελλείμματος της Περιφέρειας ύψους 2 489 MW φαίνονται ανεπαρκείς και η ενίσχυση δυσανάλογη προς την επίπτωση του σχεδίου. Δεν έχει αποδειχθεί σαφώς ούτε και η συμβολή του σχεδίου στην ανάκαμψη της βιομηχανικής ζώνης της Acerra.
(33)
Η Επιτροπή ζήτησε από τις ιταλικές αρχές και από τους τρίτους να σχολιάσουν το ζήτημα της αποτελεσματικής συμβολής του νέου σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας που τροφοδοτείται με φοινικέλαιο στην ανάπτυξη της περιοχής της Acerra και της Περιφέρειας της Καμπανίας.
(34)
Επιπλέον, η Επιτροπή ζήτησε, στην απόφαση, από τις ιταλικές αρχές σχόλια όσον αφορά τις διατάξεις των κοινοτικών κατευθυντηρίων γραμμών σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος (11) (κατευθυντήριες γραμμές για το περιβάλλον 2008).
4. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΛΗΦΘΗΣΑΝ ΑΠΟ ΤΡΙΤΟΥΣ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΜΕΛΟΥΣ
(35)
Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, η Επιτροπή έλαβε παρατηρήσεις από τον δικαιούχο της ενίσχυσης, Friel Acerra, στις 15 Μαΐου 2009. Αυτές οι παρατηρήσεις σχολιάστηκαν από τις ιταλικές αρχές με επιστολές της 18ης Σεπτεμβρίου 2009 και της 2ας Νοεμβρίου 2009. Μετά από περαιτέρω αίτημα της Επιτροπής, την 1η Φεβρουαρίου 2010 οι ιταλικές αρχές παρέσχον στην Επιτροπή έγγραφα του δικαιούχου της ενίσχυσης.
4.1. Περίληψη των παρατηρήσεων του δικαιούχου Friel Acerra
(36)
Όσον αφορά το αποτέλεσμα κινήτρου, η Friel Acerra παραπέμπει σε διάφορα έγγραφα που υπεγράφησαν από τις ιταλικές αρχές μεταξύ 2004 και 2008 για την ανάκαμψη της βιομηχανικής ζώνης της Acerra. Ειδικότερα, η Friel Acerra αναφέρει το μνημόνιο συμφωνίας της 12ης Μαΐου 2004 (12), την προγραμματική συμφωνία της 15ης Ιουλίου 2005 (13), το συμπληρωματικό πρωτόκολλο στην προγραμματική συμφωνία της 6ης Απριλίου 2006 (14), όπως και την απόφαση της Περιφερειακής Αρχής της Περιφέρειας της Καμπανίας αριθ. 1857 (15) και το συμπληρωματικό πρωτόκολλο στην προγραμματική συμφωνία της 8ης Απριλίου 2008 (16). Το βασικό επιχείρημα της Friel Acerra είναι ότι οι αμφιβολίες που εξέφρασε η Επιτροπή στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας δεν λαμβάνουν καθόλου υπόψη αυτά τα έγγραφα και ιδίως την προγραμματική συμφωνία που υπεγράφη στις 15 Ιουλίου 2005, η οποία σύμφωνα με, τη Friel Acerra συνιστά μία νομικά δεσμευτική πράξη για τις ενισχύσεις υπέρ όλων των ακόλουθων παρεμβάσεών της.
(37)
Στη δεύτερη των δύο συνεδριάσεων της επιφορτισμένης με την υλοποίηση της προγραμματικής συμφωνίας επιτροπής, οι οποίες έλαβαν χώρα αντιστοίχως στις 29 Σεπτεμβρίου και στις 6 Οκτωβρίου 2005 (και των οποίων η Ιταλία παρέσχε τα πρακτικά στην Επιτροπή), ο όμιλος Friel αναφέρθηκε από τον εκπρόσωπο της NGP ως δυνητικός επενδυτής με ενδιαφέρον στην αγορά του παλαιού σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας υπό τον όρο ότι το επενδυτικό σχέδιο θα ετύγχανε περιφερειακής ενίσχυσης.
(38)
Η Friel Acerra φρονεί ότι η θεμιτή εμπιστοσύνη ενισχύθηκε από την πρώτη τροποποίηση της προγραμματικής συμφωνίας, που υπεγράφη στις 6 Απριλίου 2006 από τις ιταλικές αρχές, η οποία αναφέρεται ρητώς, στο άρθρο 3, στην υποχρέωση της Περιφέρειας της Καμπανίας να στηρίξει οικονομικά το σχέδιο του νέου σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με βιοκαύσιμα. Κατά συνέπεια, η Friel Acerra φρονεί ότι η Περιφέρεια της Καμπανίας ήταν νομικά δεσμευμένη να στηρίξει την επένδυσή της πολύ πριν την 7η Ιουνίου 2006, όταν η επιχείρηση υπέβαλε επίσημα το πρώτο αίτημα ενίσχυσης. Οι μεταγενέστερες πράξεις της Περιφέρειας της Καμπανίας, στις 26 Οκτωβρίου 2007 και στις 8 Απριλίου 2008, επιβεβαίωσαν απλά αυτή την υποχρέωση.
(39)
Όσον αφορά τις επιλέξιμες δαπάνες, η Friel Acerra συμφωνεί με την Επιτροπή όσον αφορά το γεγονός ότι, τη στιγμή της μεταβίβασης των περιουσιακών στοιχείων (ο ανενεργός σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας), οι δύο επιχειρήσεις NGP και Friel Acerra δεν ήταν ανεξάρτητες, αφού η NGP έλεγχε το 90,5 % της Friel Acerra. Ωστόσο, η Friel Acerra υπογραμμίζει ότι η πράξη πραγματοποιήθηκε υπό συνθήκες της αγοράς, δεδομένου ότι η τιμή αγοράς είχε οριστεί στην αξία που είχε καθορίσει ένας ανεξάρτητος εμπειρογνώμονας. Η Friel Acerra προσθέτει ότι η συμμετοχή της NGP στην επιχείρηση κατήλθε στο 5 % ήδη κατά τη διάρκεια του 2006. Για να εξαλείψει όλες τις ενδεχόμενες αμφιβολίες όσον αφορά ένα πιθανό πλεονέκτημα για την NGP, ο όμιλος Friel εξαγόρασε από την NGP και το υπόλοιπο 5 % στις 11 Δεκεμβρίου 2008. Η επιχείρηση θεωρεί κατά συνέπεια ότι ο προσωρινός έλεγχος της NGP δεν αντικατοπτρίζει μια μεσομακροπρόθεσμη οικονομική λογική, αλλά οφείλεται σε ένα συγκεκριμένο τρόπο που επιλέχθηκε για τη μεταβίβαση των στοιχείων του ενεργητικού (ο ανενεργός σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας).
(40)
Όσον αφορά την τιμή που κατεβλήθη για τα άλλα στοιχεία ενεργητικού που αγόρασε η Friel Acerra από την NGP (το συγκρότημα δεξαμενών), όπως όριζε η σύμβαση προσωρινής αγοράς της 8ης Μαρτίου 2006, ο δικαιούχος της ενίσχυσης επιβεβαιώνει ότι αυτό αντανακλά την αξία στην αγορά των στοιχείων ενεργητικού. Για να το αποδείξει, ο δικαιούχος της ενίσχυσης παρουσίασε ένα νέο έγγραφο που περιέχει εκτίμηση της αξίας του συγκροτήματος δεξαμενών, που διενήργησε ο ίδιος ανεξάρτητος εμπειρογνώμονας που εκτίμησε την αξία του ανενεργού σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Αυτή η νέα πραγματογνωμοσύνη, που συντάχθηκε εκ των υστέρων το 2009 κατά στο στάδιο της διαδικασίας επίσημης έρευνας, αναφέρεται ρητώς στις τιμές στην αγορά αυτών των στοιχείων ενεργητικού που χρησιμοποιήθηκαν τον Νοέμβριο 2008 και επιβεβαιώνει την τιμή που κατέβαλε στην NGP ο δικαιούχος της ενίσχυσης.
(41)
Όσον αφορά τη συμβολή του σχεδίου στην περιφερειακή ανάπτυξη, η Friel Acerra αναφέρει καταρχάς τις 25 θέσεις εργασίας που δημιουργήθηκαν. Επιπλέον, η επιχείρηση υπογραμμίζει ότι ο σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με βιοκαύσιμα εμπίπτει στη νέα στρατηγική ανάπτυξης της βιομηχανικής ζώνης της Acerra. Αυτή η αναπτυξιακή στρατηγική λαμβάνει υπόψη την ανάγκη νέων επενδύσεων χαμηλού περιβαλλοντικού αντικτύπου (όπως, ακριβώς, ο σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με βιοκαύσιμα της Friel Acerra). Επιπλέον, με εξαίρεση της περιοχής της πρώην Montefibre, η κοινοπραξία για την περιοχή βιομηχανικής ανάπτυξης της Επαρχίας της Νεάπολης (17) προτίθεται να μετατρέψει τη ζώνη σε έναν πόλο καινοτομίας για την αεροναυτική βιομηχανία. Όλα αυτά θα είχαν σημαντικό αντίκτυπο στην απασχόληση, στο περιβάλλον και στις κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες της Περιφέρειας, ο δε σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με βιοκαύσιμα της Friel Acerra συμβάλλει θετικά σ’ αυτή τη στρατηγική.
(42)
Τέλος, όσον αφορά τις περιβαλλοντικές πτυχές, η Friel Acerra παραπέμπει στα ίδια έγγραφα προγραμματισμού της Περιφέρειας της Καμπανίας που αναφέρθηκαν προηγουμένως από τις ιταλικές αρχές: οι κατευθυντήριες γραμμές όσον αφορά την αειφόρο ανάπτυξη στον τομέα ενέργειας του 2002, που καθορίζουν τους στόχους της περιφερειακής πολιτικής ενέργειας· το σχέδιο δράσης για την περιφερειακή οικονομική ανάπτυξη του 2006 και το περιβαλλοντικό σχέδιο ενέργειας του 2008. Η επιχείρηση φρονεί ότι όλα αυτά τα έγγραφα καταδεικνύουν σαφώς την ανάγκη ενός σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας που τροφοδοτείται με ανανεώσιμες πηγές στην Περιφέρεια της Καμπανίας.
4.2. Περίληψη των σχολίων του κράτους μέλους
(43)
Με επιστολή της 18ης Σεπτεμβρίου 2009, οι ιταλικές αρχές υπέβαλαν λεπτομερή επιχειρηματολογία όσον αφορά την προϋπόθεση του αποτελέσματος κινήτρου που ορίζεται στο σημείο 38 των κατευθυντηρίων γραμμών 2007. Ειδικότερα, οι ιταλικές αρχές θεωρούν ότι οι κατευθυντήριες γραμμές 2007 δεν διασαφηνίζουν ρητώς τη μορφή της δήλωσης προθέσεων.
(44)
Οι ιταλικές αρχές επαναλαμβάνουν τη δεσμευτική φύση της προγραμματικής συμφωνίας που υπεγράφη στις 15 Ιουλίου 2005 και επαναβεβαιώνουν ότι η κίνηση της διοικητικής διαδικασίας ανάγεται τουλάχιστον στο μνημόνιο συμφωνίας του 2004, που περιείχε τη δέσμευση από μέρους των θεσμικών αρχών να χορηγήσουν κίνητρα για την ανάκαμψη της βιομηχανικής ζώνης της Acerra. Επίσης, αυτές παρατηρούν ότι το πρώτο πρωτόκολλο της 6ης Απριλίου 2006, που τροποποιεί την προγραμματική συμφωνία, περιέχει έμμεση αναφορά στην Friel Acerra και δηλώνει ότι η Περιφέρεια της Καμπανίας προτίθεται να χορηγήσει κίνητρα για την επένδυση στο νέο σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.
(45)
Οι ιταλικές αρχές δηλώνουν επίσης ότι η ταυτότητα των ιδιωτών που χαρακτηρίζονται ως «φορείς υλοποίησης» έχει μικρή σημασία, στο μέτρο που το σχέδιο αρχίζει με τους όρους του συμφωνηθέντος μεγέθους και των κοινωνικοοικονομικών και βιομηχανικών στόχων του. Τέλος, αυτές υπογραμμίζουν ότι, ελλείψει αυτών των κινήτρων, ο επενδυτής δεν θα μετέφερε σε εκείνη τη ζώνη τις δραστηριότητές του, όπως προκύπτει από τα πρακτικά της συνεδρίασης της επιτροπής που έχει επιφορτιστεί με την υλοποίηση της προγραμματικής συμφωνίας, η οποία έλαβε χώρα στις 6 Οκτωβρίου 2005.
(46)
Όσον αφορά την ανεξαρτησία μεταξύ Friel Acerra και NGP, οι ιταλικές αρχές επιβεβαίωσαν τη θέση της Friel Acerra και το γεγονός ότι ο ανάδοχος του σχεδίου και δικαιούχος της κοινοποιηθείσας ενίσχυσης είναι μόνο και αποκλειστικά αυτή η εταιρεία - πλήρως ανεξάρτητη από την NGP. Οι ιταλικές αρχές αναφέρουν ότι η προσωρινή παρουσία της NGP στο μετοχικό κεφάλαιο της Friel Acerra διήρκεσε για σύντομο χρονικό διάστημα (18) λόγω του τρόπου που επέλεξαν τα μέρη για τη μεταβίβαση του σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Στην επιστολή της 2ας Νοεμβρίου 2009, οι ιταλικές αρχές εξηγούν ότι η μέθοδος που υιοθετήθηκε για τη μεταβίβαση του σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από την NGP στην Friel Acerra, στην αρχή με εκχώρηση του επιχειρηματικού κλάδου στην Friel Acerra και ακολούθως με τη μεταβίβαση των μεριδίων από την NGP (στον όμιλο Friel), εναλλακτικά ως προς την αγοραπωλησία των εν λόγω στοιχείων ενεργητικού, οφείλεται ουσιαστικά: α) σε λόγους φορολογικού χαρακτήρα· β) στην κλιμάκωση της πληρωμής των δόσεων· και γ) για λόγους αδειοδότησης.
(47)
Όσον αφορά τον καθορισμό της αξίας των στοιχείων ενεργητικού, οι ιταλικές αρχές παρατηρούν ότι η Friel Acerra, για τον ανενεργό σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, κατέβαλε το ισοδύναμο της αξίας που προέκυψε από τις πραγματογνωμοσύνες ενός ανεξάρτητου εμπειρογνώμονα και ότι, γι’ αυτόν τον σκοπό, δεν μπορεί να υπάρξει αμφιβολία αφενός για το γεγονός ότι η μεταβίβαση του σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας έλαβε χώρα μεταξύ ανεξαρτήτων νομικών προσώπων και αφετέρου, και εν πάση περιπτώσει, ότι η πράξη έλαβε χώρα υπό συνθήκες της αγοράς.
(48)
Και για ότι αφορά την αγορά του συγκροτήματος δεξαμενών, ισχύουν φυσικά όσα επισημάνθηκαν όσον αφορά την ανεξαρτησία μεταξύ NGP και Friel Acerra. Επίσης, δεν προκύπτει ότι η εκχώρηση του συγκροτήματος δεξαμενών πραγματοποιήθηκε «μεταξύ ανεξαρτήτων νομικών προσώπων». Άλλωστε, και στην περίπτωση της αγοράς του συγκροτήματος δεξαμενών, τα μέρη εννοούσαν να ακολουθήσουν ρητώς τις αξίες της αγοράς με στόχο τον καθορισμό της αξίας του αγαθού, εφαρμόζοντας τα ίδια κριτήρια και παραμέτρους που χρησιμοποίησε ο ανεξάρτητος εμπειρογνώμονας στην έκθεσή του για την προκαθορισμένη εκτίμηση όσον αφορά τον σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.
(49)
Όσον αφορά την περιφερειακή συμβολή, οι ιταλικές αρχές, στα σχόλια που παρέσχον, επαναβεβαίωσαν ότι το επενδυτικό σχέδιο:
-
θα αύξανε την απασχόληση, κατά 25 άμεσα δημιουργηθείσες θέσεις εργασίας·
-
θα είχε πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα, οφειλόμενο στη συγκέντρωση σημαντικών βιομηχανικών πρωτοβουλιών στη ζώνη της Acerra, με τουλάχιστον 10 περαιτέρω μονάδες εργασίας συνδεόμενες με τις δραστηριότητες προμήθειας και αποθήκευσης του φοινικελαίου και συνδρομής στις μεταφορές·
-
θα ήταν σημαντικό για την αναπτυξιακή στρατηγική του βιομηχανικού πόλου της Acerra, με τη βιομηχανική, εργασιακή και κοινωνική ανάκαμψη του βιομηχανικού τομέα της Acerra, αφενός, και την υλοποίηση, στον ίδιο χώρο, ενός σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας χαμηλού περιβαλλοντικού αντικτύπου·
-
θα συνέβαλε στην κατάργηση του ενεργειακού ελλείμματος στην Περιφέρεια όσον αφορά την ποιότητα της ενέργειας, παραγόμενη από ανανεώσιμες πηγές (βιορευστά). Υπό αυτό το πρίσμα ο σταθμός, με ισχύ 75 MW, θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο για την επίτευξη του στόχου των 200 MW από βιομάζα στην Περιφέρεια, το 2013. Αυτός ο στόχος αναφέρεται στο περιφερειακό περιβαλλοντικό ενεργειακό σχέδιο (PEAR) του 2008.
(50)
Οι ιταλικές αρχές συνήψαν επίσης στην επιστολή τους της 2ας Νοεμβρίου 2009 σημείωμα του Υπουργείου Οικονομικής Ανάπτυξης, της 21ης Οκτωβρίου 2009, που είχε ως στόχο να επιβεβαιώσει τη συμβολή του σχεδίου στην περιφερειακή ανάπτυξη. Σε αυτό το σημείωμα, το Υπουργείο επιβεβαιώνει ότι:
-
η προγραμματική συμφωνία της 15ης Ιουλίου 2005 εστιαζόταν: «στην κατασκευή ενός συνόλου επενδύσεων για τη διαφοροποίηση των βιομηχανικών δραστηριοτήτων της περιοχής […]· τον εκσυγχρονισμό των βασικών υποδομών στήριξης (σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και σταθμός καθαρισμού), με σκοπό την επαναπασχόληση των εργαζομένων· στην παροχή πόρων από την ιταλική κυβέρνηση και από την Περιφέρεια της Καμπανίας για τη χρηματοδότηση των απαραίτητων κινήτρων για τις νέες επενδύσεις»·
-
θα επιδιώκονταν τρεις οικονομικοί και παραγωγικοί στόχοι: α) αποφυγή του κλεισίματος του νεότερου μέρους του εργοστασίου SIMPE (πρώην NGP)· β) έναρξη διαδικασίας διαφοροποίησης των βιομηχανικών δραστηριοτήτων σε μια περιοχή που χαρακτηριζόταν στο παρελθόν από την ηγεμονική παρουσία ενός και μόνου μεγάλου επιχειρηματικού ομίλου, με επακόλουθη μείωση των κινδύνων επαναλαμβανομένων κρίσεων· γ) αξιοποίηση ενός βιομηχανικού συγκροτήματος όπως εκείνου της περιοχής της Acerra η οποία βαρύνεται σημαντικά από προβλήματα ανεργίας και κοινωνικής δυσχέρειας·
-
η δραστηριότητα προαγωγής των νέων επενδύσεων για τον σχεδιασμό του «βιομηχανικού πάρκου» της Acerra που η Περιφέρεια της Καμπανίας πρότεινε στην προγραμματική συμφωνία αποτέλεσε αντικείμενο συνολικής προσέγγισης.
(51)
Στην επιστολή της 2ας Νοεμβρίου 2009, οι ιταλικές αρχές παρέσχον σχόλια όσον αφορά τη συμβατότητα του σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με τη νομοθεσία όσον αφορά τις ανανεώσιμες πηγές και για τα καύσιμα για την τροφοδοσία του, αποδεικνύοντας ότι, πέραν του φοινικελαίου, η τροφοδοσία του σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, λόγω των χαρακτηριστικών της χρησιμοποιούμενης τεχνολογίας, μπορεί να διασφαλιστεί, χωρίς να επηρεάζεται η ομαλή του λειτουργία ή η παραγωγικότητά του, και με έλαιο κοκοφοίνικα, έλαιο κοπρά, έλαιο κράμβης, ή άλλα συναφή φυτικά βιοκαύσιμα.
4.3. Άλλα έγγραφα του δικαιούχου που παρέσχε το κράτος μέλος
(52)
Στις 23 Δεκεμβρίου 2009, με σκοπό να κατανοήσουν πλήρως τη διαδικασία λήψης αποφάσεων, οι υπηρεσίες της Επιτροπής ζήτησαν από τις ιταλικές αρχές να τους παράσχουν (εάν ήταν διαθέσιμα) συμπληρωματικά έγγραφα, προγενέστερα της ημερομηνίας έναρξης του επενδυτικού σχεδίου από μέρους της Friel Acerra, βάσει των οποίων θα ήταν δικαιολογημένη η ίδια απόφαση για την επένδυση.
(53)
Οι ιταλικές αρχές απάντησαν την 1η Φεβρουαρίου 2010, επιμένοντας στο γεγονός ότι τα πρακτικά της συνεδρίασης της 6ης Οκτωβρίου 2005 ορίζουν σαφώς τον όμιλο Friel ως εναλλακτικό επενδυτή μετά την απόσυρση της Edison. Σε αυτά τα πρακτικά η προσδοκία (του ομίλου) της Friel για περιφερειακή στήριξη επιβεβαιώνεται από τον εκπρόσωπο της NGP.
(54)
Οι ιταλικές αρχές συνήψαν στην απάντηση μια άλλη επιστολή του δικαιούχου της ενίσχυσης, συνοδευόμενη από εσωτερικά έγγραφα του ομίλου Friel: ένα σημείωμα συμβούλου επιχειρήσεων που αναφέρει την ύπαρξη της δυνατότητας αγοράς του σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της NGP στην Acerra μετά την απόσυρση της Edison, δύο ακόλουθες συμβάσεις με τον ίδιο σύμβουλο επιχειρήσεων και μία εσωτερική έκθεση, της 26ης Ιανουαρίου 2006, που εξετάζει την οικονομική σκοπιμότητα του σχεδίου με και χωρίς περιφερειακή ενίσχυση.
5. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ
5.1. Διαμόρφωση της κρατικής ενίσχυσης
(55)
Σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, εκτός αν οι συνθήκες ορίζουν άλλως, ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές.
(56)
Η ενίσχυση χορηγείται από τις ιταλικές αρχές υπό μορφή άμεσης επιχορήγησης. Συνεπώς, μπορεί να θεωρηθεί ότι αυτή η στήριξη χορηγείται από το κράτος μέλος και με κρατικούς πόρους κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.
(57)
Η ενίσχυση προορίζεται σε μία μεμονωμένη επιχείρηση, τη Friel Acerra, και συνεπώς είναι επιλεκτική.
(58)
Η ενίσχυση χορηγείται για επένδυση σχετικά με την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας άνοιξε σταδιακά στον ανταγωνισμό, ιδίως από την οδηγία 96/92/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 19ης Δεκεμβρίου 1996, σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας (ΕΕ L 27 του 1997, σ. 20), μια διαδικασία που κατέληξε στην πλήρη απελευθέρωση του τομέα την 1η Ιουλίου 2007 (19). Επιπλέον, και πριν την παρέμβαση του κοινοτικού νομοθέτη, στην Ιταλία υπήρχε ένας ορισμένος ανταγωνισμός στον τομέα (20). Επειδή η ηλεκτρική ενέργεια αποτελεί αντικείμενο συναλλαγών μεταξύ των κρατών μελών, η φύση του μέτρου είναι τέτοια που μπορεί να επηρεάσει τις συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών.
(59)
Η χορηγηθείσα ενίσχυση στην Friel Acerra θα ελαφρύνει την επιχείρηση από τις δαπάνες που θα έπρεπε κανονικά να πραγματοποιήσει εάν έπρεπε να εγκαταστήσει έναν αντίστοιχο σταθμό, γεγονός που σημαίνει ότι η επιχείρηση απολαύει οικονομικού πλεονεκτήματος έναντι των ανταγωνιστών της.
(60)
Το να ευνοηθεί η Friel Acerra και η παραγωγή της έναντι των ανταγωνιστών της σημαίνει ότι ο ανταγωνισμός νοθεύεται ή κινδυνεύει να νοθευτεί.
(61)
Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι το κοινοποιηθέν μέτρο συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.
(62)
Έχοντας καθορίσει ότι το κοινοποιηθέν μέτρο συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, είναι αναγκαίο να εξεταστεί εάν δύναται να θεωρηθεί συμβιβάσιμο με την εσωτερική αγορά.
5.2. Νομιμότητα του μέτρου ενίσχυσης
(63)
Κοινοποιώντας την ενίσχυση υπέρ της Friel Acerra πριν τη χορηγήσει, η Ιταλία τήρησε την προϋπόθεση όσον αφορά τις ατομικές κοινοποιήσεις του άρθρου 108 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ.
5.3. Νομική βάση της αξιολόγησης
(64)
Έχοντας καθορίσει ότι το προαναφερθέν μέτρο αποτελεί κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, είναι απαραίτητο να εξεταστεί εάν αυτή δύναται να θεωρηθεί συμβιβάσιμη με την εσωτερική αγορά υπό το πρίσμα των παρεκκλίσεων που προβλέπονται στο άρθρο 107 παράγραφοι 2 και 3 της ΣΛΕΕ.
5.3.1. Άρθρο 107 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ
(65)
Οι παρεκκλίσεις που προβλέπονται στο άρθρο 107 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ - που αφορούν τις ενισχύσεις κοινωνικού χαρακτήρα προς μεμονωμένους καταναλωτές, τις ενισχύσεις για την επανόρθωση ζημιών που προκαλούνται από φυσικές καταστροφές ή άλλα έκτακτα γεγονότα, και τις ενισχύσεις προς την οικονομία ορισμένων περιοχών της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας - δεν εφαρμόζονται στην παρούσα υπόθεση.
5.3.2. Άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο α) της ΣΛΕΕ
(66)
Το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο α) της ΣΛΕΕ προβλέπει ότι επιτρέπονται οι ενισχύσεις για την προώθηση της οικονομικής αναπτύξεως περιοχών, στις οποίες το βιοτικό επίπεδο είναι ασυνήθως χαμηλό ή στις οποίες επικρατεί σοβαρή υποαπασχόληση, όπως διευκρινίζεται στο τμήμα 2 της παρούσας απόφασης, η Περιφέρεια της Καμπανίας είναι επιλέξιμη για ενισχύσεις κατά την έννοια της παρούσας παρέκκλισης.
(67)
Η Επιτροπή παρατηρεί ότι ο δεδηλωμένος στόχος της ενίσχυσης είναι να προωθήσει την περιφερειακή ανάπτυξη, και το μέτρο αφορά ένα ad hoc σχέδιο περιφερειακής ενίσχυσης στις επενδύσεις. Αυτή επισημαίνει ότι το επενδυτικό σχέδιο που οι ιταλικές αρχές προτίθενται να στηρίξουν άρχισε το 2006. Κατά συνέπεια, είναι αναγκαίο να διασαφηνιστεί εάν το μέτρο μπορεί να αξιολογηθεί υπό το πρίσμα των κατευθυντηρίων γραμμών για τις περιφερειακές ενισχύσεις για την περίοδο 2000-2006 (εφεξής «οι κατευθυντήριες γραμμές 1998») (21) ή των κατευθυντηρίων γραμμών 2007.
(68)
Το σημείο 105 των κατευθυντηρίων γραμμών 2007 ορίζει τους κανόνες σχετικά με τη χρονική εφαρμογή των αντιστοίχων κειμένων. Αυτό ορίζει ότι οι κατευθυντήριες γραμμές 2007 εφαρμόζονται σε όλες τις ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα προς χορήγηση μετά τις 31 Δεκεμβρίου 2006, ενώ οι κατευθυντήριες γραμμές 1998 εφαρμόζονται σε όλες τις ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα που χορηγήθηκαν ή προς χορήγηση πριν το 2007. Στη συγκεκριμένη υπόθεση, η ενίσχυση δεν χορηγήθηκε πριν το 2007, παρόλο που το σχέδιο άρχισε το 2006. Η πρώτη πράξη που μπορεί να θεωρηθεί ως χορήγηση ενίσχυσης στον δικαιούχο είναι η απόφαση της Περιφέρειας της Καμπανίας της 26ης Οκτωβρίου 2007 (βλέπε το τμήμα 5.4.1.5) (22). Συνεπώς, η βάση για την αξιολόγηση της συμβιβασιμότητας της ενίσχυσης με την εσωτερική αγορά κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο α) της ΣΛΕΕ αποτελείται από τις κατευθυντήριες γραμμές 2007.
5.3.3. Άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχεία β), γ) και δ) της ΣΛΕΕ
(69)
Το μέτρο δεν μπορεί να θεωρηθεί ως σημαντικό σχέδιο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος ή ενίσχυση για την άρση σοβαρής διαταραχής της οικονομίας κράτους μέλους, όπως προβλέπεται στο άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της ΣΛΕΕ. Η ενίσχυση δεν έχει ως στόχο την προώθηση του πολιτισμού και της διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς, όπως προβλέπεται στο άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο δ) της ΣΛΕΕ.
(70)
Όσον αφορά την παρέκκλιση του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ που προβλέπει την έγκριση ενισχύσεων για την προώθηση της αναπτύξεως ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων ή οικονομικών περιοχών, εφόσον δεν αλλοιώνουν τους όρους των συναλλαγών κατά τρόπο που θα αντίκειται προς το κοινό συμφέρον, η Επιτροπή παρατηρεί ότι η ενίσχυση για την προστασία του περιβάλλοντος μπορεί να κηρυχθεί συμβιβάσιμη σ’ αυτή τη βάση, υπό την προϋπόθεση ότι πληροί τους όρους που προβλέπονται από τις κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος (23) (εφεξής «κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές για το περιβάλλον 2008»).
(71)
Επιπλέον, οι ιταλικές αρχές προέβαλαν άλλα επιχειρήματα με τα οποία διατείνονται ότι η εν λόγω ενίσχυση θα μπορούσε να είναι συμβιβάσιμη με άλλες διατάξεις της συνθήκης, άλλους κανόνες σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις, κατευθυντήριες γραμμές ή κατευθύνσεις.
5.4. Συμβιβασιμότητα κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο α) της ΣΛΕΕ υπό το πρίσμα των διατάξεων των κατευθυντηρίων γραμμών 2007
(72)
Οι κατευθυντήριες γραμμές 2007 ορίζουν στα κεφάλαια 2 (πεδίο εφαρμογής) και 4 (επενδυτικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα) τις προϋποθέσεις για την έγκριση των επενδυτικών ενισχύσεων περιφερειακού χαρακτήρα. Σε αυτή την περίπτωση, τηρείται το σημείο 10 (συμβολή καθεστώτων ad hoc σε μία στρατηγική περιφερειακής ανάπτυξης) και τα μέρη 4.1 (μορφή και ανώτατα όρια των ενισχύσεων) και 4.2 (επιλέξιμες δαπάνες), που ορίζουν τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
- Αποτέλεσμα κινήτρου: για να διασφαλιστεί ότι οι ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα συνεπάγονται ένα πραγματικό αποτέλεσμα κινήτρου για υλοποίηση επενδύσεων που διαφορετικά δεν θα υλοποιούνταν στις ενισχυόμενες περιοχές, το σημείο 38 των κατευθυντηρίων γραμμών 2007 ορίζει: Σε περίπτωση ενίσχυσης ειδικού σκοπού (ad hoc), η αρμόδια αρχή πρέπει να έχει συντάξει επιστολή προθέσεων, υπό την αίρεση της έγκρισης της ενίσχυσης από την Επιτροπή, ως προς τη χορήγηση της ενίσχυσης πριν από την έναρξη των εργασιών του σχεδίου.
- Συμβολή σε μια συνεπή στρατηγική περιφερειακής ανάπτυξης: Το σημείο 10 των κατευθυντήριων γραμμών του 2007 έχει ως εξής: «Οσάκις, κατ’ εξαίρεση, πρόκειται να χορηγηθεί ατομική ενίσχυση ειδικού σκοπού (ad hoc) σε μία και μόνο επιχείρηση […], εναπόκειται στο κράτος μέλος να αποδείξει ότι το αντίστοιχο σχέδιο συμβάλλει στην ευόδωση μιας συνεπούς στρατηγικής περιφερειακής ανάπτυξης …».
- Επιλέξιμες δαπάνες: Ο ακριβής ορισμός των επιλέξιμων δαπανών εμφανίζεται στα σημεία 34, 35 και 36 και 50-56 των κατευθυντηρίων γραμμών 2007.
- Ίδια συμβολή: το σημείο 39 των κατευθυντηρίων γραμμών 2007 απαιτεί ίδια συμβολή 25 %.
- Διατήρηση της επένδυσης στην περιφέρεια: Το σημείο 40 των κατευθυντηρίων γραμμών 2007 προβλέπει ότι η επένδυση διατηρείται στην οικεία περιφέρεια για περίοδο πέντε ετών (3 έτη στην περίπτωση των ΜΜΕ).
- Ανώτατα όρια των ενισχύσεων: τα σημεία 42-49 των κατευθυντηρίων γραμμών 2007 ορίζουν τα ανώτατα όρια των ενισχύσεων.
(73)
Η Επιτροπή είχε ήδη αξιολογήσει το συμβιβάσιμο του μέτρου ενίσχυσης που προτείνεται στο σημείο 34 του τμήματος 3.3 της απόφασης κίνησης της διαδικασίας επίσημης έρευνας (24). Ακριβέστερα, όπως ήδη έχει εξηγηθεί στο σημείο 34 i) της απόφασης, το μέτρο ενίσχυσης αφορά ένα σχέδιο αρχικής επένδυσης, δηλαδή τη δημιουργία ενός νέου εργοστασίου. Και η αγορά των στοιχείων ενεργητικού άμεσα συνδεδεμένων με ένα εργοστάσιο, στη συγκεκριμένη περίπτωση ο ανενεργός σταθμός παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος και το συγκρότημα χρησιμοποιημένων δεξαμενών, μπορούν να θεωρηθούν αρχική επένδυση, αρκεί τα στοιχεία ενεργητικού να αγορασθούν από ανεξάρτητο επενδυτή (βλέπε τα σημεία 34 και 35 των κατευθυντηρίων γραμμών 2007): αυτό το στοιχείο θα αξιολογηθεί στο τμήμα 5.4.3 που ακολουθεί· στο σημείο vi) βεβαιώνεται ότι ο δικαιούχος της ενίσχυσης παρέχει χρηματοοικονομική συνεισφορά ίση τουλάχιστον με το 25 % των επιλέξιμων δαπανών σε μορφή που δεν περιέχει καμία δημόσια στήριξη (βλέπε το σημείο 39 των κατευθυντηρίων γραμμών 2007)· στο σημείο vii) ότι η ενίσχυση υπόκειται στην προϋπόθεση ότι η επένδυση διατηρείται για διάστημα τουλάχιστον πέντε ετών από την ολοκλήρωση του αντίστοιχου σχεδίου (βλέπε το σημείο 40 των κατευθυντηρίων γραμμών 2007)· στα σημεία ii) και iii) ότι η ένταση της κοινοποιηθείσας ενίσχυσης (βλέπε τα σημεία 42-49 των κατευθυντηρίων γραμμών 2007) είναι χαμηλότερη από το ανώτατο όριο της εφαρμόσιμης περιφερειακής ενίσχυσης του 30 % ΑΙΕ, διορθωμένο σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο σημείο 67 των κατευθυντηρίων γραμμών 2007· στο σημείο iv) παρατηρείται ότι οι ενισχύσεις για τις δαπάνες για προκαταρκτικές μελέτες και για παροχή συμβουλών είναι χαμηλότερες του ανώτατου ορίου του 50 % που επιτρέπεται για τις ΜΜΕ (βλέπε το σημείο 51 των κατευθυντηρίων γραμμών 2007).
(74)
Η Επιτροπή θα αξιολογήσει στα ακόλουθα τμήματα την τήρηση των προϋποθέσεων όσον αφορά το αποτέλεσμα κινήτρου, τη συμβολή στην περιφερειακή ανάπτυξη και τις επιλέξιμες επενδυτικές δαπάνες.
5.4.1. Αποτέλεσμα κινήτρου (σημείο 38 των κατευθυντηρίων γραμμών 2007)
(75)
Το σημείο 38 των κατευθυντηρίων γραμμών προβλέπει τα εξής:
-
Είναι σημαντικό να δημιουργείται η βεβαιότητα ότι η περιφερειακή ενίσχυση θα αποτελέσει πραγματικό κίνητρο για την ανάληψη επενδυτικών πρωτοβουλιών οι οποίες σε διαφορετική περίπτωση δεν θα πραγματοποιούνταν στις ενισχυόμενες περιφέρειες. Έτσι, οι ενισχύσεις αυτές είναι δυνατόν να χορηγηθούν στο πλαίσιο καθεστώτων μόνο εφόσον ο δικαιούχος έχει υποβάλει σχετική αίτηση και η αρχή που είναι αρμόδια για τη διαχείριση του καθεστώτος έχει εν συνεχεία επιβεβαιώσει εγγράφως ότι, υπό την αίρεση λεπτομερούς επαλήθευσης, το σχέδιο ικανοποιεί καταρχήν τους όρους επιλεξιμότητας που τίθενται από το καθεστώς πριν από την έναρξη των εργασιών του σχεδίου. Ρητή αναφορά στις δύο ως άνω προϋποθέσεις πρέπει να περιλαμβάνεται σε όλα τα καθεστώτα ενισχύσεων. Σε περίπτωση ενίσχυσης ειδικού σκοπού, η αρμόδια αρχή πρέπει να έχει συντάξει επιστολή προθέσεων, υπό την αίρεση της έγκρισης της ενίσχυσης από την Επιτροπή, ως προς τη χορήγηση της ενίσχυσης πριν από την έναρξη των εργασιών του σχεδίου. Εάν οι εργασίες αρχίσουν πριν από την ικανοποίηση των όρων που τίθενται στην παρούσα παράγραφο, ολόκληρο το σχέδιο δεν θα είναι επιλέξιμο για ενίσχυση.
-
Η υποσημείωση (39) έχει ως εξής: Στην περίπτωση ενίσχυσης που υπόκειται σε ατομική κοινοποίηση και στην έγκριση της Επιτροπής, η επιβεβαίωση της επιλεξιμότητας πρέπει να γίνεται υπό την αίρεση της έκδοσης απόφασης έγκρισης από την Επιτροπή.
-
Η υποσημείωση (40) έχει ως εξής: Η «έναρξη των εργασιών» σημαίνει είτε την έναρξη των κατασκευαστικών εργασιών είτε την πρώτη επίσημη δέσμευση για την παραγγελία εξοπλισμού. Δεν περιλαμβάνει τις προκαταρκτικές μελέτες σκοπιμότητας.
-
Η υποσημείωση (41) έχει ως εξής: Η μόνη εξαίρεση από τις προϋποθέσεις αυτές γίνεται στην περίπτωση εγκεκριμένων καθεστώτων φορολογικών ενισχύσεων, όπου χορηγείται αυτομάτως φοροαπαλλαγή ή φοροελάφρυνση για τις επιλέξιμες δαπάνες, χωρίς διακριτική ευχέρεια εκ μέρους των αρχών.
(76)
Σύμφωνα με την πάγια νομολογία:
«… επισημαίνεται ότι η Επιτροπή δύναται να κηρύξει μία ενίσχυση συμβιβάσιμη με το άρθρο 87, ν. 3, της συνθήκης ΕΚ μόνον εάν μπορεί να διαπιστώσει ότι η ενίσχυση αυτή συμβάλλει στην επίτευξη ενός από τους προβλεπόμενους στόχους, πράγμα το οποίο δεν θα ήταν δυνατό να επιτευχθεί από τις αποδέκτριες επιχειρήσεις, υπό τις κανονικές συνθήκες της αγοράς με δικές τους ενέργειες. Με άλλα λόγια μια ενίσχυση, για να ισχύσει μια από τις προβλεπόμενες στο άρθρο 87, παράγραφος 3, ΕΚ, παρεκκλίσεις, η κρατική ενίσχυση πρέπει όχι μόνο να συνάδει προς έναν από τους σκοπούς του άρθρου 87, παράγραφος 3, στοιχεία α_, β_, γ_ ή δ_, ΕΚ, αλλά πρέπει επίσης να είναι απαραίτητη για την επίτευξη των σκοπών αυτών.(απόφαση του Δικαστηρίου της 7ης Ιουνίου 2001, στην υπόθεση T-187/99, Agrana Zucker und Stärke/Επιτροπή, Συλλογή σ. II-1587, σημείο 74).
Πράγματι, μία ενίσχυση που παρέχει βελτίωση της οικονομικής κατάστασης της επιχείρησης δικαιούχου χωρίς να είναι αναγκαία για την επίτευξη των σκοπών που προβλέπονται στο άρθρο 87 παράγραφος 3 της ΕΚ δεν μπορεί να θεωρηθεί συμβιβάσιμη με την κοινή αγορά (απόφαση του Δικαστηρίου της 15ης Απριλίου 2008, υπόθεση C-390/06, Nuova Agricast, Συλλογή σ. I-2577, σημείο 68· βλέπε επίσης, γι’ αυτόν τον σκοπό, τις αποφάσεις του Δικαστηρίου της 24ης Φεβρουαρίου 1987, υπόθεση αριθ. 310/85, Deufil/Επιτροπή σ. 901, σημείο 18, και 5ης Οκτωβρίου 1994, υπόθεση C-400/92, Γερμανία/Επιτροπή, Συλλογή σ. I-4701, σημεία 12, 20 και 21).» (25)
Το Πρωτοδικείο υιοθέτησε αυτή τη στάση επίσης και σε υπόθεση (26) που αποτελούσε ένα ad hoc μέτρο σύμφωνα με τις προηγούμενες κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα (27), διευκρινίζοντας ότι οι διατάξεις σχετικά με τα αποτελέσματα κινήτρου εφαρμόζονται και στα ad hoc μέτρα. Το Δικαστήριο επιβεβαιώνει επίσης ότι η Επιτροπή μπορεί να στηρίξει την αξιολόγησή της του αποτελέσματος κινήτρου με αναφορά σε στοιχείο χρονικής φύσεως (28).
(77)
Στην πάγια πρακτική που ακολουθεί κατά τη λήψη αποφάσεων για τα μέτρα ad hoc (29) ενίσχυσης, που εγκρίνονται σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές 2007, η Επιτροπή θεωρεί ότι, για να θεωρηθεί ως απόδειξη του αποτελέσματος κινήτρου κατά την έννοια του σημείου 38 των κατευθυντηρίων γραμμών 2007, η γραπτή επιβεβαίωση της αρμόδιας αρχής πρέπει να περιέχει ένα ελάχιστο αριθμό στοιχείων που προσδιορίζουν τουλάχιστον το επενδυτικό σχέδιο προς στήριξη, το ποσό των επιλέξιμων δαπανών, το ποσό της ενίσχυσης και τη ρήτρα χορήγησης υπό αίρεση.
(78)
Οι ιταλικές αρχές και ο δικαιούχος παρέσχον ορισμένα έγγραφα, που θεωρούν ότι συνιστούν γραπτή επιβεβαίωση κατά την έννοια του σημείου 38 των κατευθυντηρίων γραμμών 2007. Η Επιτροπή θα εξετάσει το καθένα από αυτά για να επαληθεύσει εάν πληρούν τους όρους του σημείου 38 των κατευθυντηρίων γραμμών 2007. Πριν προβεί σε αυτή την εξέταση, η Επιτροπή πρέπει να καθορίσει την ημερομηνία έναρξης της υλοποίησης του σχεδίου.
5.4.1.1. Ημερομηνία έναρξης της υλοποίησης του σχεδίου
(79)
Οι ιταλικές αρχές δήλωσαν ότι η υλοποίηση του σχεδίου άρχισε τον Ιούλιο 2007. Ωστόσο, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η πράξη αγοράς του ανενεργού σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας άρχισε στις 9 Φεβρουαρίου 2006 με τη μεταβίβαση στην Friel Acerra του επιχειρηματικού κλάδου της NGP σχετικά με τον σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Δεδομένου ότι αυτή η αγορά των στοιχείων ενεργητικού που είναι άμεσα συνδεδεμένα με ένα εργοστάσιο (ο ανενεργός σταθμός) θεωρείται αρχική επένδυση, ημερομηνία αγοράς του ανενεργού σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας είναι η ημερομηνία έναρξης της υλοποίησης του σχεδίου. Για αυτό, η Επιτροπή κρίνει ότι η ημερομηνία έναρξης της υλοποίησης είναι η 9η Φεβρουαρίου 2006. Ωστόσο, η ίδια παρατηρεί ότι τα συμπεράσματά της όσον αφορά το αποτέλεσμα κινήτρου θα παρέμεναν αμετάβλητα εάν λαμβανόταν ως σχετική ημερομηνία η 4η Αυγούστου 2006, ημερομηνία κατά την οποία η Friel Acerra έδωσε την παραγγελία για την προμήθεια του νέου σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στο Wärtsilä, ή ακόμα και οι ημέρες από 23-30 Ιουλίου 2007, όταν η Friel Acerra άρχισε τις εργασίες κατασκευής του νέου σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με βιοκαύσιμα.
5.4.1.2. Προγραμματική συμφωνία 15ης Ιουλίου 2005
(80)
Η Επιτροπή θεωρεί ότι αυτό το έγγραφο, που περιγράφεται στην αιτιολογική σκέψη 23 και 24, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως γραπτή επιβεβαίωση κατά την έννοια του σημείου 38 των κατευθυντηρίων γραμμών 2007, αφού αναφέρεται κυρίως στο σχέδιο διάσωσης και διάρθρωσης της NGP (30). Όντως αναφέρεται η κατασκευή ενός νέου σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά αναφέρεται σε άλλη επιχείρηση (Edison), για ένα άλλο σχέδιο (έναν νέο σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας ισχύος 400 MW), και δεν αναφέρει καμία χορήγηση ενισχύσεων γι’ αυτό το σχέδιο. Η προγραμματική συμφωνία που υπεγράφη στις 15 Ιουλίου 2005 αναφέρει μόνον ότι η NGP, η Edison και οι ιταλικές αρχές θα έκλειναν περαιτέρω συμφωνία εντός 60 ημερών (πράγμα που δεν συνέβη). Όπως ήδη αναφέρθηκε στην αιτιολογική σκέψη 24, η εταιρεία Edison δεν είναι κατά κανένα τρόπο συνδεδεμένη με την Friel Acerra.
(81)
Η Επιτροπή φρονεί ότι η επιχειρηματολογία των ιταλικών αρχών σύμφωνα με την οποία οι κατευθυντήριες γραμμές 2007 δεν διευκρινίζουν την ακριβή μορφή της γραπτής επιβεβαίωσης, δεν αρκεί για να θεωρηθεί οποιοδήποτε έγγραφο που κάνει αόριστα αναφορά σε ένα ενδεχόμενο σχέδιο ενίσχυσης ως συμβιβάσιμο με τις προϋποθέσεις του σημείου 38 των κατευθυντηρίων γραμμών 2007. Ως προς αυτό, η Επιτροπή παρατηρεί ότι η προγραμματική συμφωνία που υπεγράφη στις 15 Ιουλίου 2005 δεν αναφέρει ούτε το επενδυτικό σχέδιο προς στήριξη (σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με βιοκαύσιμα) ούτε το ποσό των επιλέξιμων δαπανών, ούτε το ποσό της ενίσχυσης. Ούτε και αναφέρει ότι για τη μετατροπή του ανενεργού σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας προβλέπεται ενίσχυση. Οι προϋποθέσεις σχετικά με την απόδειξη του αποτελέσματος κινήτρου που προβλέπεται στο σημείο 38 των κατευθυντηρίων γραμμών 2007 αναφέρονται σαφώς σε ένα επενδυτικό σχέδιο, σε μια ενίσχυση, σε έναν δικαιούχο και στην απαραίτητη έγκριση της ενίσχυσης από την Επιτροπή. Κατά συνέπεια, ένα έγγραφο για να δικαιολογεί αυτό το αποτέλεσμα κινήτρου πρέπει να περιέχει όλα αυτά τα στοιχεία.
(82)
Η Επιτροπή δεν μπορεί ούτε καν να δεχτεί την επιχειρηματολογία των ιταλικών αρχών σύμφωνα με την οποία η προγραμματική συμφωνία που υπεγράφη στις 15 Ιουλίου 2005 δημιούργησε μια εύλογη προσδοκία επιχορηγήσεων για οποιοδήποτε σχέδιο που προβλέπεται για τη βιομηχανική ζώνη της Acerra σε σχέση με την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, δεδομένου ότι αυτό δεν επιβεβαιώνει ότι η επιχορήγηση θα παρείχετο γι’ αυτόν τον σκοπό.
(83)
Ως εκ τούτου, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η προγραμματική συμφωνία που υπεγράφη στις 15 Ιουλίου 2005 δεν πληροί τις προϋποθέσεις του σημείου 38 των κατευθυντηρίων γραμμών 2007.
5.4.1.3. Η τροποποίηση της προγραμματικής συμφωνίας της 6ης Απριλίου 2006
(84)
Η προγραμματική συμφωνία πραγματοποιήθηκε στις 6 Απριλίου 2006 από την Περιφέρεια της Καμπανίας και από την NGP (βλέπε αιτιολογική σκέψη 36). Η Επιτροπή επισημαίνει ότι αυτή η τροποποίηση περιέχει αναφορά σε ένα εναλλακτικό σχέδιο για τον σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, ήτοι τη μετατροπή του σε σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με βιοκαύσιμα και προβλέπει τη χορήγηση ενισχύσεων στο σχέδιο σύμφωνα με ένα καθεστώς εξαίρεσης κατά κατηγορία, ήτοι το μέτρο 1.12 του επιχειρησιακού προγράμματος της Περιφέρειας της Καμπανίας (31).
(85)
Ωστόσο, η Επιτροπή παρατηρεί ότι αυτό το μέτρο δεν μπορούσε να καλύψει ολόκληρο το ποσό της κρατικής ενίσχυσης που προβλέπεται για το σχέδιο Friel Acerra, αφού απέκλειε ενισχύσεις σημαντικών ποσών, ήτοι σχέδια με επιλέξιμες δαπάνες άνω των 25 εκατ. ευρώ και με ένταση ενίσχυσης άνω του 17,5 % (ESN), και σχέδια για τα οποία το συνολικό ποσό της ενίσχυσης ήταν υψηλότερο των 15 εκατ. ευρώ. Αυτό το καθεστώς εξαίρεσης απέκλειε επίσης από τις επιλέξιμες δαπάνες την αγορά μεταχειρισμένων εγκαταστάσεων και μηχανημάτων (32).
(86)
Κατά συνέπεια, η Επιτροπή παρατηρεί ότι, ακόμη και αν θεωρηθεί η τροποποίηση της 6ης Απριλίου 2006 ως επιστολή με σκοπό τη χορήγηση ενισχύσεων, τούτο δεν θα πληρούσε κατά κανένα τρόπο τις προϋποθέσεις του σημείου 38 των κατευθυντηρίων γραμμών 2007: καταρχάς, αυτή η τροποποίηση είναι μεταγενέστερη της ημερομηνίας έναρξης των εργασιών (9 Φεβρουαρίου 2006)· δεύτερον η τροποποίηση, όπως ήδη η προγραμματική συμφωνία, δεν περιέχει όλα τα στοιχεία που είναι απαραίτητα για να θεωρηθεί ως δήλωση προθέσεων, ιδίως δεν αναφέρει το ποσό των επιλέξιμων δαπανών και το ποσό της προς χορήγηση ενίσχυσης, ούτε περιέχει ρήτρα παροχής υπό αίρεση· τρίτον, αυτή η επιστολή χορήγησης ενισχύσεων αναφέρεται ρητώς σε ένα περιφερειακό καθεστώς που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2006 (33). Η Επιτροπή έχει ήδη αποφασίσει ότι το αποτέλεσμα κινήτρου δεν μπορεί να μεταφερθεί από ένα καθεστώς ενισχύσεων σε ένα άλλο, αφού κάθε καθεστώς είναι ανεξάρτητο και παρουσιάζει τις δικές του προϋποθέσεις επιλεξιμότητας (34), κατά μείζονα λόγο όταν οι εθνικές αρχές έχουν αναφερθεί στη δυνατότητα χορήγησης ενισχύσεων στο πλαίσιο ενός συγκεκριμένου καθεστώτος που δεν επιτρέπει τη χορήγηση ενίσχυσης για ένα ποσό και για ένα σχέδιο μεγέθους όπως εκείνα που προβλέπονται στην παρούσα υπόθεση.
(87)
Κατά συνέπεια, η Επιτροπή συνάγει ότι και η τροποποίηση που πραγματοποιήθηκε στις 6 Απριλίου 2006 στην προγραμματική συμφωνία της 15ης Ιουλίου 2005 δεν πληροί τις προϋποθέσεις του σημείου 38 των κατευθυντηρίων γραμμών του 2007 και, εν πάση περιπτώσει, η ημερομηνία της είναι επόμενη της ημερομηνίας έναρξης υλοποίησης του σχεδίου
(88)
Κατά τη διάρκεια του 2006 (πριν τη λήξη των υφιστάμενων καθεστώτων ενισχύσεων) η Friel Acerra ζήτησε δύο φορές κρατικές ενισχύσεις: Στις 7 Ιουνίου 2006 υπέβαλε αίτηση για 30 εκατ. ευρώ δυνάμει του μέτρου 1.12 του επιχειρησιακού προγράμματος για την Περιφέρεια της Καμπανίας 2000-2006· στις 18 Δεκεμβρίου 2006 υπέβαλε αίτηση για 43 396 000 ευρώ δυνάμει του εθνικού καθεστώτος N. 488/1992, το οποίο τροποποιήθηκε και εγκρίθηκε ως το μέτρο κρατικής ενίσχυσης N 715/99 (35). Η Επιτροπή δεν έλαβε γνώση σχετικά με καμία θετική αντίδραση των ιταλικών αρχών σ'αυτά τα αιτήματα. Ωστόσο, η Friel Acerra είχε ήδη αρχίσει τις εργασίες αγοράζοντας τα στοιχεία ενεργητικού της NGP τον Φεβρουάριο 2006 και ήδη είχε δώσει παραγγελία για την προμήθεια του νέου σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στο Wärtsilä στις 4 Αυγούστου 2006. Η επιχείρηση, τέλος, άρχισε τις εργασίες κατασκευής του νέου σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με βιοκαύσιμα την περίοδο 23-30 Ιουλίου 2007. Κατά συνέπεια, και αυτές οι αιτήσεις δεν δύνανται να θεωρηθούν ως δήλωση προθέσεων κατά την έννοια του σημείου 38 των κατευθυντηρίων γραμμών του 2007 και δεν δύνανται να αποδείξουν ότι η ενίσχυση έχει πράγματι αποτέλεσμα κινήτρου.
5.4.1.4. Η έγκριση της 9ης Οκτωβρίου 2006 της Περιφέρειας της Καμπανίας
(89)
Όσον αφορά ένα άλλο έγγραφο που ανέφεραν οι ιταλικές αρχές στις παρατηρήσεις τους, η έγκριση της 9ης Οκτωβρίου 2006 της Περιφέρειας της Καμπανίας (36), αυτό αφορά διοικητικές εγκρίσεις για την τεχνική μετατροπή του υφιστάμενου σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και όχι την ενίσχυση που οι περιφερειακές αρχές όφειλαν να χορηγήσουν γι’ αυτόν τον σκοπό. Συνεπώς, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως δήλωση προθέσεων κατά την έννοια του σημείου 38 των κατευθυντηρίων γραμμών του 2007 και η ημερομηνία του είναι επόμενη της ημερομηνίας έναρξης της υλοποίησης του σχεδίου.
5.4.1.5. Η απόφαση της Περιφέρειας της Καμπανίας της 26ης Οκτωβρίου 2007
(90)
Η Επιτροπή κρίνει ότι η απόφαση της Περιφερειακής Αρχής της Περιφέρειας της Καμπανίας αριθ. 1857 της 26ης Οκτωβρίου 2007, που έχει ήδη αναφερθεί στις αιτιολογικές σκέψεις 25, 26, 29 και 68, είναι το πρώτο έγγραφο που εξέδωσαν οι ιταλικές αρχές σύμφωνα με το σημείο 38 των κατευθυντηρίων γραμμών 2007 που θα ήταν νομικά δεσμεύσιμο για τη χορήγηση της ενίσχυσης στην Friel Acerra. Το έγγραφο προσδιορίζει σαφώς το επενδυτικό σχέδιο (ο σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με βιοκαύσιμα) και το ποσό της ενίσχυσης (κατ’ ανώτατο όριο 19,5 εκατ. ευρώ) και υπόκειται στην έγκριση της Επιτροπής κατόπιν κοινοποίησης.
(91)
Επειδή οι εργασίες του σχεδίου άρχισαν τον Φεβρουάριο 2006, δηλαδή πέραν του ενάμισι έτους πριν την έκδοση αυτού του εγγράφου, η Επιτροπή φρονεί ότι το κοινοποιηθέν σχέδιο δεν πληροί τις προϋποθέσεις του σημείου 38 των κατευθυντηρίων γραμμών του 2007 (37) και δεν αποδεικνύει το αποτέλεσμα κινήτρου της ενίσχυσης. Ωστόσο, η κοινοποίηση δεν πραγματοποιήθηκε παρά στις 16 Ιουλίου 2008. Μια απόφαση της Περιφέρειας του Οκτωβρίου 2007 που περιέχει μια δέσμευση υπό αίρεση για χορήγηση ενισχύσεων δεν μπορεί να θεωρηθεί καθοριστική για την παροχή στην Friel Acerra ενός κινήτρου για να υλοποιήσει ένα επενδυτικό σχέδιο που άρχισε στην πραγματικότητα τον Φεβρουάριο 2006 με την αγορά του σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Η απόφαση της Περιφέρειας του Οκτωβρίου 2007 δεν μπορεί να θεωρηθεί επαρκής για να αποδείξει το αποτέλεσμα κινήτρου της ενίσχυσης, ακόμη και λαμβάνοντας υπόψη την ημερομηνία των πρώτων εργασιών κατασκευής που πραγματοποίησε η Friel Acerra τον Ιούλιο 2007, δεδομένου ότι και αυτές οι εργασίες είναι προγενέστερες αυτής της απόφασης.
5.4.1.6. Πρακτικά συνεδρίασης της επιφορτισμένης με την υλοποίηση της προγραμματικής συμφωνίας επιτροπής, που έλαβε χώρα στις 6 Οκτωβρίου 2005
(92)
Οι ιταλικές αρχές αναφέρονται επιπλέον στα πρακτικά συνεδρίασης που έλαβε χώρα στις 6 Οκτωβρίου 2005, της επιφορτισμένης με την υλοποίηση της προγραμματικής συμφωνίας επιτροπής, ως απόδειξης του αποτελέσματος κινήτρου για το επενδυτικό σχέδιο της Friel Acerra. Βάσει των πρακτικών, σ’ αυτή τη συνεδρίαση, ο όμιλος Friel αναφέρθηκε για πρώτη φορά από τον εκπρόσωπο της NGP ως δυνητικός επενδυτής που είχε εκδηλώσει ενδιαφέρον για την αγορά του ανενεργού σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Αυτό το ενδιαφέρον οφειλόταν στη διαθεσιμότητα περιφερειακών ενισχύσεων στον τομέα οι οποίες μπορούσαν να μειώσουν το χρηματοοικονομικό κόστος της εγκατάστασης, που εκείνη την εποχή δεν ήταν πολύ ανταγωνιστικό.
(93)
Η Επιτροπή θεωρεί ότι η παρουσία αυτής της δήλωσης στα πρακτικά δεν αποτελεί σημείο της σταθερής και δεσμευτικής πρόθεσης των ιταλικών αρχών να χορηγήσουν ενίσχυση στο επενδυτικό σχέδιο, εξαιρουμένης της έγκρισης του μέτρου από την Επιτροπή. Η δήλωση προέρχεται από τον εκπρόσωπο της NGP, την προβληματική επιχείρηση σε αναζήτηση αγοραστή για τον ανενεργό σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Επίσης, παρατηρεί ότι τα πρακτικά δεν περιέχουν καμία δήλωση των ιταλικών αρχών που να επιβεβαιώνει ότι οι προσδοκίες του ομίλου Friel όσον αφορά την ενίσχυση στην περιφερειακή επένδυση θα υλοποιούνταν.
(94)
Η Επιτροπή υπογραμμίζει το γεγονός ότι μια δήλωση προθέσεων πρέπει σαφώς να είναι σε μορφή γραπτού εγγράφου που να προέρχεται από την αρμόδια αρχή για τη χορήγηση της ενίσχυσης και όχι από τον εκπρόσωπο μιας επιχείρησης η οποία δεν είναι δικαιούχος των ενισχύσεων και ενδιαφέρεται για την πώληση των εν λόγω αγαθών (σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας). Επιπλέον, τα εν λόγω πρακτικά δεν πληρούν τις ελάχιστες απαιτήσεις σχετικά με το περιεχόμενο της δήλωσης προθέσεων, όπως προβλέπεται στο σημείο 38 των κατευθυντηρίων γραμμών του 2007.
5.4.1.7. Εσωτερικά έγγραφα της επιχείρησης
(95)
Τέλος, όσον αφορά τα άλλα έγγραφα που παρέσχον οι ιταλικές αρχές (βλέπε σημείο 54), η Επιτροπή θεωρεί ότι, λαμβανομένης υπόψη της σαφήνειας της τελευταίας φράσης του σημείου 38 των κατευθυντηρίων γραμμών του 2007 και δεδομένου του γεγονότος ότι η δήλωση προθέσεων πρέπει να προέρχεται από την αρχή που είναι αρμόδια για τη χορήγηση των ενισχύσεων, τα εσωτερικά έγγραφα της επιχείρησης δεν μπορούν να εξομοιωθούν με δήλωση προθέσεων που να αποδεικνύει την πρόθεση των δημοσίων αρχών να χορηγήσουν ενισχύσεις για ένα σχέδιο περιφερειακής επένδυσης.
(96)
Εν πάση περιπτώσει, αυτά τα έγγραφα επιβεβαιώνουν μάλλον ότι η απόφαση για την επένδυση ελήφθη δίχως οι ιταλικές αρχές να εκφράσουν σταθερή και δεσμευτική δέσμευση να χορηγήσουν τις ενισχύσεις. Ιδίως, στην εσωτερική έκθεση της 26ης Ιανουαρίου 2006 αξιολογείται η οικονομική σκοπιμότητα του σχεδίου με ή χωρίς ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα. Αυτό αποδεικνύει ότι είχαν ληφθεί υπόψη αμφότερες οι πιθανότητες. Η έκθεση συνάγει ότι σε περίπτωση που η Friel Acerra δεν είχε λάβει ενισχύσεις για τις επενδύσεις περιφερειακού χαρακτήρα, το σχέδιο θα είχε καταλήξει να είναι λιγότερο αποδοτικό και με περισσότερους κινδύνους. Ωστόσο, όχι περισσότερο από δύο εβδομάδες αργότερα, στις 9 Φεβρουαρίου 2006, η Friel Acerra άρχισε την επένδυση με την αγορά του ανενεργού σταθμού της NGP. Τόσο οι ιταλικές αρχές όσο και ο δικαιούχος δεν υποστήριξαν ότι μεταξύ της 26ης Ιανουαρίου 2006 και της 9ης Φεβρουαρίου 2006 συνέβη κάποιο γεγονός που να επικυρώνει ή να επιβεβαιώνει την πρόθεση των ιταλικών αρχών να χορηγήσουν την ενίσχυση.
5.4.1.8. Συμπέρασμα: κανένα αποτέλεσμα κινήτρου
(97)
Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι το κοινοποιηθέν σχέδιο δεν πληροί την προϋπόθεση του σημείου 38 των κατευθυντηρίων γραμμών του 2007 όσον αφορά το αποτέλεσμα κινήτρου της ενίσχυσης ad hoc, το οποίο ορίζει ότι, πριν την έναρξη των εργασιών για το σχέδιο, αυτό το αποτέλεσμα κινήτρου πρέπει να αποδειχθεί μέσω δήλωσης προθέσεων των αρμοδίων αρχών, στην οποία να δηλώνεται ότι το εν λόγω επενδυτικό σχέδιο είναι καταρχήν επιλέξιμο για ενισχύσεις με την επιφύλαξη έγκρισης της Επιτροπής).
5.4.2. Συμβολή σε μια συνεπή στρατηγική περιφερειακής ανάπτυξης (σημείο 10 των κατευθυντηρίων γραμμών του 2007)
(98)
Η Επιτροπή υπενθυμίζει καταρχάς ότι, σύμφωνα με το σημείο 10 των κατευθυντηρίων γραμμών του 2007, οι ad hoc ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα θεωρούνται επιλέξιμες μόνο κατ’ εξαίρεση. Πράγματι, εναπόκειται στο κράτος μέλος να αποδείξει ότι η ad hoc ενίσχυση περιφερειακού χαρακτήρα συμβάλλει στην περιφερειακή ανάπτυξη μέσω θετικών αποτελεσμάτων, για παράδειγμα με τη δημιουργία θέσεων εργασίας (αριθ. άμεσων και έμμεσων θέσεων εργασίας που δημιουργούνται από την επένδυση), επαγγελματική κατάρτιση και μεταφορά τεχνολογίας και αποτελέσματα spillover και πολλαπλασιαστικά για περαιτέρω επενδύσεις από μέρους των συνδεδεμένων υπηρεσιών και παραγωγών, περιορίζοντας παράλληλα τη στρέβλωση του ανταγωνισμού.
(99)
Καταρχάς, η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη το γεγονός ότι η δημιουργία (ή η διατήρηση) 25 άμεσων θέσεων εργασίας και η δημιουργία δέκα έμμεσων θέσεων εργασίας αντιπροσωπεύουν ουσιαστικά συμβολή στην περιφερειακή ανάπτυξη. Η ίδια όμως θεωρεί ότι υπάρχει πρόδηλη δυσαναλογία μεταξύ του αριθμού των θέσεων εργασίας που δημιουργούνται και του ποσού της ενίσχυσης (19,5 εκατ. ευρώ, με ad hoc ενίσχυση ανά άμεση θέση εργασίας ύψους 780 000 ευρώ), ιδίως προβαίνοντας σε σύγκριση με πολλά άλλα μέτρα ad hoc περιφερειακών ενισχύσεων που εγκρίθηκαν κατά τα τελευταία έτη από την Επιτροπή (38), για τις οποίες η μέση ενίσχυση ανά θέση εργασίας (διατήρηση ή δημιουργία) ήταν κάτω των 70 000 ευρώ. Αυτό το συμπέρασμα ισχύει ακόμα και εάν δεν ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι το κόστος της δημιουργίας και της διατήρησης θέσεων εργασίας δύναται να ποικίλλει μεταξύ των διαφόρων κρατών μελών.
(100)
Δεύτερον, η Επιτροπή κρίνει ότι οι τυπικές προϋποθέσεις που ορίζονται στα διάφορα έγγραφα προγραμματισμού και σχεδιασμού της περιφερειακής ανάπτυξης σχετικά με την παραγωγή ενέργειας (39), ιδίως ο στόχος επίτευξης δυνατότητας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας 200 MW από βιομάζα μέχρι το 2013 που ορίζεται στο περιφερειακό περιβαλλοντικό σχέδιο για την ενέργεια 2008, δεν συνιστούν ουσιαστικό και σημαντικό λόγο γι’ αυτό το μέτρο ad hoc ενισχύσεων. Η συμβολή του σταθμού Friel Acerra (με την παραγωγική του ικανότητα 74,8 MW), ίση με 600 GWh ετησίως, είναι αμελητέα σε σύγκριση με το συνολικό περιφερειακό ενεργειακό έλλειμμα που αντιστοιχεί σε 15 000 GWh ετησίως. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η ύπαρξη λειτουργούσας αγοράς ενέργειας δεν δικαιολογεί την αναγκαιότητα αυτής της συγκεκριμένης επένδυσης. Όσον αφορά τους άλλους τυπικούς στόχους που προσδιορίστηκαν στα διάφορα έγγραφα περιφερειακού προγραμματισμού, η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι το επενδυτικό σχέδιο μπορεί να συμβάλει στην επίτευξη αυτών των στόχων, αλλά θεωρεί ότι η συμβολή όσον αφορά την ενέργεια που παράγεται από ανανεώσιμες πηγές αντιπροσωπεύει μετά βίας μια επαρκή δικαιολογία για ad hoc περιφερειακή ενίσχυση σε μία μεμονωμένη επιχείρηση.
(101)
Ένας άλλος λόγος που προέβαλαν επανειλημμένα οι ιταλικές αρχές στο στάδιο της κοινοποίησης ήταν ότι ο σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας θα παρήγε ενέργεια για τη βιομηχανική ζώνη της Acerra, προλαμβάνοντας κινδύνους γενικής διακοπής ρεύματος για τις επιχειρήσεις που θα εγκαθίσταντο στο βιομηχανικό πάρκο. Αυτή η δικαιολογία εγκαταλείφθηκε κατά τη διάρκεια του σταδίου επίσημης έρευνας, αφού η Ιταλία επιβεβαίωσε ότι η Friel Acerra πρέπει να πωλεί την παραγωγή της στην αγορά ενέργειας μέσω σύνδεσης με το εθνικό δίκτυο (40). Ως εκ τούτου, η Επιτροπή παρατηρεί ότι μία από τις βασικές δικαιολογίες που προβλήθηκαν στην κοινοποίηση εκπίπτει, αφού η ενέργεια που παράγεται από την Friel Acerra πωλείται στην εθνική αγορά ενέργειας και ο νέος σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με βιορευστά είναι συνδεδεμένος με το εθνικό δίκτυο.
(102)
Υπό το πρίσμα των πληροφοριών που παρέσχον οι ιταλικές αρχές κατά το στάδιο επίσημης έρευνας, η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη την επιχειρηματολογία σύμφωνα με την οποία η ανάπτυξη του βιομηχανικού χώρου της Acerra θα μπορούσε να ζημιωθεί εάν το επενδυτικό σχέδιο της Friel Acerra διεκόπτετο, αφού αυτό θα έστελνε ακόμα ένα αρνητικό μήνυμα στους δυνητικούς επενδυτές σ’ αυτή την περιοχή, η οποία ήδη έχει πληγεί σοβαρά από κοινωνικές και οικονομικές δυσχέρειες. Οι άλλες επιχειρήσεις που έδειξαν ενδιαφέρον να εγκατασταθούν στην περιοχή θα μπορούσαν να αποσυρθούν, με περαιτέρω αρνητικό αποτέλεσμα για την υποβαθμισμένη αστική περιοχή που διέρχεται ήδη κρίση. Όμως, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι εάν η Επιτροπή κηρύξει μη συμβατή μια ενίσχυση που δεν έχει κανένα αποτέλεσμα κινήτρου ex ante, αυτό δεν μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα να εμποδίσει άλλους επενδυτές να εγκατασταθούν στον ίδιο βιομηχανικό τόπο ή να στερήσει τα άλλα μέτρα ενίσχυσης από τα αντίστοιχα αποτελέσματα κινήτρου.
(103)
Η Επιτροπή παρατηρεί ότι οι ιταλικές αρχές δεν παρέσχον συγκεκριμένα στοιχεία που να αφορούν κάποια δράση επαγγελματικής κατάρτισης ή μεταφοράς γνώσεων ή αποτέλεσμα spillover ή πολλαπλασιαστή της επένδυσης, όπως αντιθέτως συνέβη στο μεγαλύτερο μέρος των περιπτώσεων ad hoc περιφερειακών ενισχύσεων που εγκρίθηκαν από την Επιτροπή τα τελευταία έτη (41).
(104)
Για τους προαναφερθέντες λόγους και λαμβανομένων υπόψη των πρακτικών που ακολουθήθηκαν στο παρελθόν και όλων των ενδεχομένων στοιχείων (περιορισμένος αριθμός άμεσων και έμμεσων θέσεων εργασίας που δημιουργήθηκαν από το σχέδιο, αμελητέα συμβολή στην περιφερειακή πολιτική ενέργειας, απουσία άμεσης παροχής ενέργειας στον βιομηχανικό τόπο, έλλειψη αποτελεσμάτων spillover και πάνω από όλα το ποσό της ενίσχυσης που είναι σαφώς υπερβολικό σε σχέση με τον αριθμό των θέσεων εργασίας που δημιουργούνται ή διατηρούνται), η Επιτροπή συνάγει το συμπέρασμα ότι η επένδυση δεν συμβάλλει σε μια συνεπή στρατηγική περιφερειακής ανάπτυξης, όπως απαιτεί το σημείο 10 των κατευθυντηρίων γραμμών του 2007).
5.4.3. Επιλέξιμες δαπάνες (σημεία 34, 35 και 36 και από 50 έως 56 των κατευθυντηρίων γραμμών του 2007)
(105)
Παρά την οικονομική αιτιολόγηση που προέβαλαν οι ιταλικές αρχές, η μεταβίβαση των στοιχείων ενεργητικού (ο σταθμός παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος) από την NGP στην Friel Acerra δεν πραγματοποιήθηκε με πλήρη τήρηση των κανόνων. Η ίδια η Friel Acerra, ο αγοραστής, βεβαιώνει ότι τη στιγμή της μεταβίβασης ελεγχόταν κατά 90,5 % από την NGP.
(106)
Ωστόσο, η προσωρινή παρουσία της NGP στην Friel Acerra φαίνεται να συνδέεται με τη μέθοδο που επελέγη (εκχώρηση του κλάδου της επιχείρησης) για τη μεταβίβαση του υφισταμένου σταθμού μεταξύ των δύο μερών τυπικά ανεξαρτήτων. Στο τέλος της πράξης (εκχώρηση του κλάδου της επιχείρησης από την NGP στην κοινή επιχείρηση και παραχώρηση των συμμετοχών στον όμιλο Friel), οι δύο επιχειρήσεις κατέστησαν εκ νέου ανεξάρτητες. Επιπλέον, η απαίτηση υπολογισμού της τιμής του ανενεργού σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από έναν ανεξάρτητο εμπειρογνώμονα τηρήθηκε, σύμφωνα με τις αρχές και τους σκοπούς του σημείου 35 των κατευθυντηρίων γραμμών του 2007.
(107)
Όσον αφορά τη μεταβίβαση του ανενεργού σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ωστόσο και ότι παρά τα προβλεπόμενα στο σημείο 35 των κατευθυντηρίων γραμμών του 2007 - που προβλέπει ότι μια εγκατάσταση «αγοράζεται από ανεξάρτητο επενδυτή» - δεν τηρήθηκε εξ ολοκλήρου από τυπικής απόψεως, ούτε πάντως τηρήθηκε και η ουσία. Πράγματι, η τιμή που κατέβαλε η Friel Acerra για τον ανενεργό σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας αντιστοιχεί στην αξία που καθόρισε ο ανεξάρτητος εμπειρογνώμονας και λίγο μετά τη μεταβίβαση των στοιχείων ενεργητικού η αγοράστρια εταιρεία ανεξαρτητοποιήθηκε από την πωλήτρια εταιρεία (NGP).
(108)
Όσον αφορά τα άλλα μεταχειρισμένα στοιχεία ενεργητικού που συμπεριλαμβάνονται στις επιλέξιμες δαπάνες, η Επιτροπή αποδέχεται την επιχειρηματολογία που προέβαλαν οι ιταλικές αρχές και η Friel Acerra, σύμφωνα με την οποία η μεταβίβαση του συγκροτήματος μεταχειρισμένων δεξαμενών πραγματοποιήθηκε μεταξύ δύο ανεξαρτήτων μερών υπό συνθήκες αγοράς, και χωρίς επίσημη ex ante πραγματογνωμοσύνη από έναν ανεξάρτητο εμπειρογνώμονα. Η τιμή που κατεβλήθη γι’ αυτά τα στοιχεία ενεργητικού αντιστοιχεί στην τιμή της αγοράς, όπως βεβαιώνει το νέο έγγραφο που συντάχθηκε από τον ίδιο ανεξάρτητο εμπειρογνώμονα που είχε ήδη υπολογίσει την αξία του ανενεργού σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.
(109)
Ως εκ τούτου, η αγορά αυτών των στοιχείων ενεργητικού άμεσα συνδεδεμένων με την εγκατάσταση, δηλαδή ο ανενεργός σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και το συγκρότημα μεταχειρισμένων δεξαμενών μπορεί να θεωρηθεί ως αρχική επένδυση κατά την έννοια του σημείου 35 των κατευθυντηρίων γραμμών 2007.
5.4.4. Συμπεράσματα σχετικά με το συμβιβάσιμο με τις κατευθυντήριες γραμμές 2007
(110)
Ως εκ τούτου, μολονότι ορισμένες προϋποθέσεις σχετικά με τις ενισχύσεις στις επενδύσεις περιφερειακού χαρακτήρα κατά την έννοια των κατευθυντηρίων γραμμών του 2007 τηρήθηκαν, η Επιτροπή συνάγει το συμπέρασμα ότι δεν εκπληρώθηκαν οι προαναφερθείσες υποχρεώσεις (όσον αφορά το αποτέλεσμα κινήτρου και την περιφερειακή συμβολή) για τις ad hoc συμφωνίες περιφερειακού χαρακτήρα για επενδυτικά σχέδια. Συνεπώς, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το εν λόγω μέτρο δεν μπορεί να κηρυχθεί συμβιβάσιμο με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο α) της ΣΛΕΕ και τις κατευθυντήριες γραμμές 2007.
5.5. Συμβατότητα με τις διατάξεις των κατευθυντηρίων γραμμών για το περιβάλλον 2008
(111)
Τόσο κατά τη διάρκεια του σταδίου προκαταρκτικής αξιολόγησης όσο και κατά τη διάρκεια της επίσημης έρευνας οι ιταλικές αρχές δεν αντέδρασαν στην παρατήρηση της Επιτροπής σύμφωνα με την οποία οι κατευθυντήριες γραμμές για το περιβάλλον 2008 φαίνονται περισσότερο σχετικές με τις αξιολογήσεις μέτρων αυτού του τύπου, που χαρακτηρίζονται από ενεργειακούς/περιβαλλοντικούς στόχους και από επενδύσεις αυτής της φύσης (σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με βιοκαύσιμα).
(112)
Η Επιτροπή παρατηρεί ότι οι κατευθυντήριες γραμμές για το περιβάλλον 2008 απαιτούν, στο σημείο 1.3.4, την παρουσία αποτελέσματος κινήτρου. Το σημείο 27 προβλέπει ότι πρέπει να εξεταστεί εάν η εν λόγω ενίσχυση δεν θα είχε υλοποιηθεί χωρίς κρατικές ενισχύσεις.
(113)
Η Επιτροπή θεωρεί ότι, στη συγκεκριμένη υπόθεση, για τους λόγους που εκτέθηκαν ήδη στο τμήμα 5.4.1, η επένδυση άρχισε πριν η αρμόδια αρχή για τη χορήγηση της ενίσχυσης εκφράσει την αμετάκλητη πρόθεσή της να χορηγήσει πραγματικά την ενίσχυση για το σχέδιο. Κατά συνέπεια, η κοινοποιηθείσα ενίσχυση δεν μπορεί να έχει κανέναν αποτέλεσμα κινήτρου. Έστω λοιπόν και μόνο γι’ αυτόν τον λόγο, οι προϋποθέσεις που προβλέπονται στις κατευθυντήριες γραμμές για το περιβάλλον 2008 δεν πληρούνται.
(114)
Επιπλέον, η Επιτροπή παρατηρεί ότι η Ιταλία, παρά τη ρητή πρόσκληση να το πράξει, δεν παρέσχε τις πληροφορίες που είναι απαραίτητες για να αποδειχθεί η τήρηση των προϋποθέσεων που προβλέπονται από τις κατευθυντήριες γραμμές για το περιβάλλον 2008 όσον αφορά τις επενδύσεις στον τομέα των ανανεώσιμων ενεργειών (σημεία από 102 έως 106 των κατευθυντηρίων γραμμών για το περιβάλλον 2008).
(115)
Η Επιτροπή παρατηρεί ότι εναπόκειται στο κράτος μέλος να αποδείξει ότι οι ενισχύσεις είναι συμβιβάσιμες (42). Επειδή η Ιταλία δεν παρέσχε σχετικές πληροφορίες, η Επιτροπή δεν διαθέτει επαρκείς πληροφορίες για να συνάγει σχετικό συμπέρασμα σε σχέση με άλλα κριτήρια που προβλέπονται από τις κατευθυντήριες γραμμές για το περιβάλλον.
(116)
Ως εκ τούτου, η Επιτροπή συνάγει το συμπέρασμα ότι το εν λόγω μέτρο ενίσχυσης δεν μπορεί να κηρυχθεί συμβιβάσιμο με την εσωτερική αγορά ούτε κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ ούτε κατά την έννοια των κατευθυντηρίων γραμμών για το περιβάλλον του 2008 ούτε με καμία άλλη παρέκκλιση που προβλέπεται στην ΣΛΕΕ. Κατά συνέπεια, το μέτρο πρέπει να απαγορευτεί.
6. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
(117)
Στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας επίσημης έρευνας, η Επιτροπή εξέθεσε τους λόγους, που συνοψίζονται στο τμήμα 3 της παρούσας απόφασης, για τους οποίους αμφέβαλε ότι το υπό εξέταση μέτρο ενέπιπτε στο πεδίο εφαρμογής της παρέκκλισης του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο α) της ΣΛΕΕ. Αυτές οι αμφιβολίες δεν διαλύθηκαν πλήρως από τις πληροφορίες και από τα επιχειρήματα που περιέχονται στις παρατηρήσεις των ιταλικών αρχών και του δικαιούχου της ενίσχυσης.
(118)
Η Επιτροπή συνάγει το συμπέρασμα ότι η ad hoc ενίσχυση περιφερειακού χαρακτήρα που κοινοποιήθηκε από τις ιταλικές αρχές υπέρ της Friel Acerra, που εκτίθεται στο τμήμα 2 της παρούσας απόφασης, δεν πληροί όλες τις προϋποθέσεις που ορίζονται στις κατευθυντήριες γραμμές του 2007 για να θεωρηθεί συμβιβάσιμη με την εσωτερική αγορά κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο α) της ΣΛΕΕ, ούτε πληροί τους όρους που ορίζονται στις κατευθυντήριες γραμμές για το περιβάλλον 2008 για να θεωρηθεί συμβιβάσιμη με την εσωτερική αγορά κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ. Δεν εφαρμόζεται καμία άλλη αιτιολόγηση συμβιβασιμότητας.
(119)
Η ενίσχυση δεν δύναται να χορηγηθεί επειδή δεν είναι συμβιβάσιμη με καμία προβλεπόμενη στην ΣΛΕΕ παρέκκλιση. Σύμφωνα με τις ιταλικές αρχές, η ενίσχυση δεν έχει ακόμα χορηγηθεί και κατά συνέπεια δεν υπάρχει ανάγκη ανάκτησης.
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Η κρατική ενίσχυση που η Ιταλική Δημοκρατία προτίθεται να χορηγήσει υπέρ της Fri-El Acerra S.r.l., για ποσό 19,5 εκατ. ευρώ, είναι ασυμβίβαστη με την εσωτερική αγορά.
Κατά συνέπεια, αυτή η ενίσχυση δεν μπορεί να χορηγηθεί.
Άρθρο 2
Η Ιταλική Δημοκρατία πρέπει να ενημερώσει την Επιτροπή, εντός δύο μηνών από την κοινοποίηση της παρούσας απόφασης, σχετικά με τα μέτρα που έλαβε για να συμμορφωθεί με αυτήν.
Άρθρο 3
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ιταλική Δημοκρατία.
Βρυξέλλες, 15 Σεπτεμβρίου 2010.