РЕШЕНИЕ НА КОМИСИЯТА
от 14 декември 2010 година
относно държавна помощ C 8/10 (ex N 21/09 и NN 15/10), приведена в действие от Гърция в полза на Varvaressos S.A.
(нотифицирано под номер C(2010) 8923)
(само текстът на гръцки език е автентичен)
(текст от значение за ЕИП)
(2011/414/ЕС)
ЕВРОПЕЙСКАТА КОМИСИЯ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 108, параграф 2, първа алинея от него (1),
като взе предвид Споразумението за Европейското икономическо пространство, и по-специално член 62, параграф 1, буква а) от него,
като взе предвид решението, с което Комисията реши да открие процедурата, предвидена в член 108, параграф 2 от ДФЕС по отношение на помощ C 8/10 (ex N 21/09 и NN 15/10) (2),
като прикани заинтересованите страни да представят мненията си в съответствие с посочените по-горе разпоредби и като взе предвид техните мнения,
като има предвид, че:
1. ПРОЦЕДУРА
(1)
На 5 ноември 2007 г. Комисията получи уведомление от Гърция относно мярка за помощ за оздравяване в полза на Varvaressos S.A. (наричано по-долу „Varvaressos“). След обмен на информация на 16 юли 2008 г. Комисията прие решение „без възражения“ относно мярката, за която бе подадено уведомлението.
(2)
На 15 януари 2009 г. Комисията получи уведомление от Гърция относно мярка за помощ за преструктуриране в полза на Varvaressos.
(3)
След обмен на информация на 9 март 2010 г. Комисията откри официална процедура по разследване относно помощта за преструктуриране, за която Гърция изпрати уведомление на 15 януари 2009 г., както и относно държавна гаранция, неправомерно предоставена от Гърция на Varvaressos през 2007 г. Във връзка с последното Комисията посочи възможността да отмени решението си от 16 юли 2008 г. за одобряване на помощта за оздравяване в полза на Varvaressos, за която бе подадено уведомление.
(4)
Решението за откриване беше публикувано в Официален вестник на Европейския съюз на 10 март 2009 г. (3) След откриването на процедурата Гърция представи мнения и информация на 28 юли 2010 г. На 18 юни 2010 г. Varvaressos също представи мнения и информация Накрая, други трети страни представиха мнения на 4 юни 2010 г., 14 юни 2010 г. и 17 юни 2010 г. (4)
(5)
С писмо от 9 юли 2010 г. Комисията поиска допълнителна информация относно горепосочените държавни мерки. Гръцките власти отговориха с писмо от 14 септември 2010 г.
(6)
По искане на получателя беше проведена среща на 14 юли 2010 г. На нея беше обсъден измененият план за преструктуриране.
2. ОПИСАНИЕ
2.1. Получателят
(7)
Дружеството Varvaressos е създадено през 1975 г. и развива дейност на текстилния пазар като предачна фабрика (производство на прежди и търговия с тях). То осъществява износ на прежди за 20 държави, включително Германия, Франция, Австрия, Италия, Испания, Обединеното кралство и Словения. През 2009 г. дружеството е реализирало 52 % от продажбите си в държави-членки на ЕС, различни от Гърция (57 % през 2008 г., 67 % през 2007 г.), 42 % в Гърция (40 % през 2008 г., 32 % през 2007 г.) и 6 % в държави, които не са членки на ЕС (2 % през 2008 г., 1 % през 2007 г.).
(8)
През 2009 г. дружеството е имало средно 205 служители (техният брой е бил 212 през 2008 г.) и оборот от 19 млн. EUR. Въз основа на данни от 2007 г. то заема 10-о място на гръцкия текстилен пазар. Неговият дял на пазара на прежди през 2008 г. е възлизал на […] %.
(9)
В периода 2004-2009 г. годишният оборот на дружеството е намалял от 28,4 млн. EUR на 19,2 млн. EUR (спад от 32 %). През периода 2006-2009 г. дружеството е натрупало загуби, които са се увеличили от 2 млн. EUR през 2006 г. на 17,2 млн. EUR през 2009 г. Основните финансови данни на дружеството за годините от 2004-2009 г. са показани в таблица 1 по-долу.
Таблица 1
Основни финансови данни на Varvaressos за 2004-2009 г.
(в млн. EUR)
2004 г.
2005 г.
2006 г.
2007 г.
2008 г.
2009 г.
Оборот
28,5
26,1
26,4
23,2
20,7
19,2
Печалба преди облагане с данъци (EBT)
0,02
-2,8
-3,3
-2,7
-6,3
-5,5
Натрупани загуби
няма данни
няма данни
-2
-5,1
-11,5
-17,2
Регистриран капитал
16,6
16,6
16,6
16,6
16,6
16,6
Собствен капитал
32,9
29,1
25,5
22,4
15,9
10,3
Дълг/собствен капитал
79 %
106 %
117 %
135 %
216 %
350 %
Източник: Данни от финансовите отчети за периода 2004-2009 г.
2.2. Мерките
(10)
В периода 2007-2008 г. на Varvaressos са предоставени две държавни мерки: държавна гаранция за разсрочване на съществуващи заеми, за която не е подадено уведомление, през май 2007 г. (мярка 1) и държавна гаранция за нов заем за оздравяване, за която е подадено уведомление и която е одобрена от Комисията през юли 2008 г. (мярка 2). През януари 2009 г. Гърция изпрати уведомление относно мярка за помощ за преструктуриране под формата на преки безвъзмездни средства (мярка 3).
2.2.1. Планът за възстановяване от 2006 г.
(11)
За да получи горепосочената помощ, през декември 2006 г. Varvaressos представи на гръцките власти план за възстановяване, озаглавен „Стратегически и бизнес план за периода 2006-2011 година“. В него се описват стратегическата цел на дружеството и необходимите действия, както и прогнозираното финансово положение на дружеството за периода 2006-2011 г. В плана се предвижда: а) увеличаване на дела на специалните влакна в общото производство от […] % през 2007 г. на […] % през 2011 г. с цел увеличаване на маржа на печалба на дружеството; б) намаляване на общия производствен капацитет от […] хиляди тона през 2007 г. на […] хиляди тона през 2008-2011 г.; и в) намаляване на персонала на дружеството от 237 служители през 2007 г. на 217 служители през 2011 г.
(12)
Дългосрочните заеми на дружеството в размер на 15,6 млн. EUR се очаква да бъдат погасени до края на 2010 г. Също така за периода 2006-2009 г. се очакват разходи в размер на [1-2] млн. EUR за инвестиции в реорганизацията на управлението на дружеството и пренасочване на производството му към по-печеливши продукти. Необходимата държавна помощ за периода 2007-2011 г. възлиза на 13,5 млн. EUR за компенсиране на неуспешните инвестиции през периода 2000-2005 г., които са довели до затруднения за дружеството. Очаква се дружеството да постигне жизнеспособност през 2010 г. с печалба преди облагане с данъци в размер на 1 млн. EUR и марж на печалбата от 3,5 % (през 2011 г. положителна печалба преди облагане с данъци в размер на 0,8 млн. EUR с 2,6 % марж на печалбата). Очаква се продажбите да се увеличат от 26,2 млн. EUR през 2006 г. на 29,3 млн. EUR през 2011 г. (увеличение от 12 %).
2.2.2. Мярка 1: държавната гаранция от 2007 г., за която не е подадено уведомление
(13)
На 30 май 2007 г. Гърция издаде министерско решение за предоставяне на държавна гаранция на Varvaressos като обезпечение за разсрочване на съществуващите заеми на дружеството на обща стойност 22,7 млн. EUR. Гаранцията е трябвало да покрива 80 % от заемите, т.е. 18,2 млн. EUR. В действителност обаче тя надвишава общата сума на свързания с нея заем (вж. съображение 16 по-долу).
(14)
Преди разсрочването от 2007 г. само част от активите от недвижимо имущество на дружеството са били ипотекирани за покриване на неговите заеми. В контекста на разсрочването от 2007 г. останалата част от активите от недвижимо имущество на дружеството са ипотекирани допълнително. Тази ипотека е учредена в полза на банките заемодатели на дружеството, а не на държавата. Според гръцкото законодателство (5) обаче преди да изплати гаранцията при поискването ѝ, държавата първо трябва да получи обезпеченията за гарантираните заеми.
(15)
За тази мярка никога не е подавано уведомление до Комисията. Вместо това в уведомлението относно помощта за оздравяване от 5 ноември 2007 г. Гърция посочва, че дружеството не е получавало помощ за оздравяване или преструктуриране преди това.
(16)
Тази мярка се основава на гаранционна схема, за която не е подадено уведомление, одобрена от гръцкото Министерство на финансите на 26 януари 2007 г. Схемата предоставя държавни гаранции за разсрочване на заемите, неизплатени към 31 декември 2006 г., независимо дали са били просрочени или не, под формата на нов заем. Свързаните с тази схема заеми са предоставени на промишлени, минни, животновъдни и хотелски дружества, установени и упражняващи дейността си в област Imathia, Северна Гърция, за инвестиции в дълготрайни активи и оборотен капитал. В схемата не е била предвидена премия за държавната гаранция. Въз основа на една от разпоредбите ѝ гаранцията в крайна сметка покрива максимална сума в размер на 30 млн. EUR плюс лихвата, следователно сума, по-голяма от размера на свързаните с нея заеми (22,7 млн. EUR) (6).
2.2.3. Мярка 2: държавната гаранция от 2008 г., за която е подадено уведомление
(17)
На 16 юли 2008 г. Комисията одобри помощ за оздравяване за Varvaressos, за която е подадено уведомление, под формата на държавна гаранция за заем в размер на 2,4 млн. EUR (7). Решението е прието въз основа на информацията, че на дружеството не е предоставяна помощ за оздравяване или преструктуриране преди това (8) и поради това отговаря на условията за помощ за оздравяване.
(18)
Гаранцията е предоставена без премия за гаранта (държавата) и покрива целия размер на заема, т.е. 2,4 млн. EUR.
(19)
Съгласно уведомлението за мярката, изпратено от гръцките власти на 5 ноември 2007 г., от общия размер на помощта [1-2] млн. EUR са за финансирането на следните инвестиции: а) реорганизацията и модернизацията на управлението на дружеството ([…] млн. EUR), извършени през периода 2006-2009 г.; и б) пренасочването на производството към по-печеливши продукти ([…] млн. EUR), извършено през периода 2007-2009 г. Тези инвестиции също така са част от плана за преструктуриране, представен на 15 януари 2009 г., и е трябвало да бъдат осъществени през същия период от време, както плана (вж. съображения 22-23 и 42-43 по-долу).
2.2.4. Мярка 3: преките безвъзмездни средства от 2009 г., за които е подадено уведомление
(20)
На 15 януари 2009 г. Гърция изпрати уведомление за преки безвъзмездни средства в размер на 14 млн. EUR за финансиране на плана за преструктуриране на дружеството.
(21)
Според представения план за преструктуриране затрудненията на дружеството са се дължали на големите финансови разходи в рамките на инвестиционна програма, осъществена през периода 2000-2005 г., големите оперативни разходи и недостатъци в управлението.
(22)
Планът обхваща периода 2006-2011 г. Той бе надлежно актуализиран и коригиран в хода на официалната процедура по разследване. Основната идея на процеса на преструктуриране предвижда пълното изплащане на повечето банкови заеми на дружеството (включително и на заема, за който е одобрена помощ за оздравяване през юли 2008 г.), намаляване на производството и на служителите (9), пренасочването на производството към по-печеливши продукти (делът на производство на специални прежди спрямо общото производство да нарасне до […] % до 2012 г.) и реорганизацията и модернизацията на управлението на дружеството.
(23)
Съгласно трите сценария на плана за преструктуриране (сценарии в междинния, най-добрия и най-лошия случай), дружеството ще възстанови дългосрочната си жизнеспособност до края на 2011 г.
(24)
При всичките три сценария продажбите на дружеството се очаква да нараснат, а разходите и разноските (без амортизация) да намалеят. Следователно печалбата преди облагане с данъци + амортизацията (EBT + D) (10) на дружеството се очаква да бъде отрицателна през 2010 г. и положителна през 2011 г. в края на периода на преструктуриране. Същевременно през 2011 г. възвръщаемостта на собствения капитал на дружеството (ROE) (11) ще бъде по-висока от разходите му по заемите (12) (според сценария в междинния и в най-добрия случай) или равна на тях (според сценария в най-лошия случай).
3. ОСНОВАНИЯ ЗА ОТКРИВАНЕ НА ПРОЦЕДУРАТА
(25)
В решението си за откриване на процедурата Комисията посочва, че съвместимостта на мерките за помощ следва да бъде оценена въз основа на Насоките на Общността за държавните помощи за оздравяване и преструктуриране на предприятия в затруднение (наричани по-долу „Насоките за оздравяване и преструктуриране“) (13). Поради това Комисията направи първоначална оценка на мерките за помощ въз основа на критериите, определени в Насоките за оздравяване и преструктуриране.
(26)
Първо, Комисията отбеляза, че Гърция не я е уведомила за държавната гаранция, предоставена по-рано на Varvaressos през май 2007 г. Комисията също така отбеляза, че в уведомлението си за помощта за оздравяване през ноември 2007 г. Гърция я е информирала, че Varvaressos не е получавало помощ за оздравяване или преструктуриране преди това. Впоследствие Комисията изрази съмнение дали би счела в решението си от юли 2008 г., че дружеството отговаря на условията за помощ за оздравяване, ако Гърция не беше подала неточна информация относно гаранцията от 2007 г.
(27)
Второ, в контекста на гаранцията от 2007 г. Комисията също постави под въпрос допустимостта на дружеството по отношение на условията за помощта за преструктуриране, за която е подадено уведомление, т.е. дали е спазен принципът за еднократната помощ.
(28)
По отношение на положението на получателя като предприятие в затруднение Комисията отбеляза, че предвид загубите и спада в продажбите, претърпени от него през предходните години, Varvaressos може да бъде определено като предприятие в затруднение. Комисията обаче изрази съмнения, че Varvaressos действително е било предприятие в затруднение при предоставянето на гаранцията от 2007 г., тъй като се предполага, че дружеството е можело да постигне разсрочването на съществуващите си заеми с тези банки и без публична намеса.
(29)
Що се отнася до възстановяването на жизнеспособността Комисията изрази съмнения относно графика на плана, в който се предвижда възстановяване на дългосрочната жизнеспособност до края на 2009 г. Тъй като 2009 г. е приключила и основната част от преструктурирането все още не е изпълнена, Комисията счете, че представената за възстановяване на дългосрочната жизнеспособност времева рамка вече не може да се счита за реалистична.
(30)
Освен това Комисията изрази съмнения относно представените проучвания на пазара на прежди, които са от 2007 г. Като се има предвид, че вече са изтекли две години и че оттогава са настъпили съществени промени в световната икономика, възможно е тези проучвания вече да са остарели. Поради това Комисията изиска нов набор от данни и прогнози и по-нови пазарни проучвания.
(31)
Що се отнася до избягване на неправомерното нарушаване на конкуренцията Комисията изрази съмнения относно двете предложени компенсаторни мерки. Те са: а) затварянето на една от трите фабрики на дружеството - тази в Naoussa; и б) продажбата на дяловото участие в дъщерното дружество „Thiva Ginning Mills SA“. И двете мерки на първо време са счетени за необходими за постигане на дългосрочната жизнеспособност на получателя и следователно не компенсират конкурентите на дружеството за нарушаването на конкуренцията.
(32)
Накрая, що се отнася до ограничаването на размера на помощта до необходимия минимум, Комисията счете Varvaressos за голямо предприятие за целите на оценката (през 2006 г. то е имало годишен оборот от 28 млн. EUR) и посочи, че то се намира в регион, който отговаря на условията за помощ съгласно член 107, параграф 3, буква а) от ДФЕС. Въз основа на гореизложеното Комисията определи собствения принос на дружеството по принцип да бъде най-малко 40 % от общата стойност на плана.
4. МНЕНИЕ НА ГЪРЦИЯ
(33)
Информацията, предоставена от гръцките власти относно предполагаемите мерки за държавна помощ, може да бъде обобщена, както следва:
4.1. Гаранцията от 2007 г. като държавна помощ
(34)
Гърция признава, че е предоставила държавната гаранция от май 2007 г. Гърция обаче твърди, че тя не представлява държавна помощ. По-специално, Гърция твърди, че: а) банките заемодатели биха се съгласили с разсрочването на заемите дори и без държавната гаранция; б) не е имало нужда от държавна гаранция, тъй като заемите са били достатъчно добре покрити при разсрочването от активи на стойност, по-висока от неизплатената сума; и в) държавната гаранция от 2007 г. не е подобрила способността на дружеството да набира средства на капиталовия пазар, тъй като Varvaressos все още е било в състояние само да набира средства.
4.2. Получателят като „предприятие в затруднение“ през 2007 г.
(35)
Гърция твърди, че Varvaressos действително е било предприятие в затруднение през 2007 г. и че единствено вследствие на свободните от тежести активи със значителна стойност то е можело да има достъп до финансовия пазар без държавна гаранция.
(36)
Гърция също така твърди, че разсрочването на заемите през 2007 г. не е било достатъчно за дружеството, за да финансира преструктурирането си. То е било използвано само за реорганизация на съществуващия голям дълг. Все още е било необходимо ново финансиране и то не е било получено чрез разсрочването на заемите през 2007 г. Поради това дружеството не е било в състояние само да възстанови жизнеспособността си и се е наложило държавата да се намеси. Следователно Varvaressos изпълнява критерия от точка 9 от Насоките за оздравяване и преструктуриране.
(37)
В този контекст Гърция твърди, че ако мярката от 2007 г. се счита за държавна помощ, дружеството е отговаряло на условията за получаване на помощ за оздравяване и преструктуриране.
4.3. Принципът за еднократна помощ
(38)
Според Гърция всичките три разглеждани мерки (държавната гаранция от 2007 г., държавната гаранция от 2008 г. и преките безвъзмездни средства, за които е подадено уведомление) са били предоставени, за да се улесни изпълнението на един-единствен план за преструктуриране.
(39)
През декември 2006 г. Varvaressos е кандидатствало за помощ за оздравяване и преструктуриране и е представило същия план като плана, за който е уведомена Комисията по-късно през януари 2009 г. Разликата във времето между заявлението за помощ за оздравяване и преструктуриране, подадено до гръцките власти (декември 2006 г.), и изпратеното до Комисията уведомление за преките безвъзмездни средства от 2009 г. (януари 2009 г.) се дължи единствено на административни проблеми, а не на периодично повтарящи се проблеми и повторна необходимост от държавна намеса.
(40)
Също така гаранцията от 2007 г. (мярка 1) е била предназначена за справяне с финансовите проблеми на дружеството в краткосрочен план, давайки му възможност да се съвземе чрез двегодишно замразяване на вноските по заемите. Другите мерки са били предназначени за разрешаване на финансовите проблеми на дружеството в дългосрочен план. Същевременно всичките три мерки са от общ характер, тъй като всички те са насочени към разрешаването на проблема с банковите заеми на дружеството.
(41)
Накрая Гърция твърди, че всичките трите мерки са част от един и същ процес на преструктуриране и поради това принципът за еднократната помощ не е нарушен.
4.4. Разходи за преструктуриране и собствен принос
(42)
Разходите за преструктуриране се състоят от преструктуриране на дългосрочните банкови заеми (23 млн. EUR), преструктуриране на работните места (1 млн. EUR), инвестиции (3 млн. EUR) и преструктуриране на активите (1 млн. EUR). Тези разходи възлизат общо на 28 млн. EUR) (14).
(43)
Гърция твърди, че общите разходи за преструктурирането ще бъдат финансирани с 14 млн. EUR като държавна помощ и 14 млн. EUR като собствен принос. Собственият принос се състои от приходи от […] и 1 млн. EUR от продажбата на дяловото участие в дъщерно дружество през 2007 г.
4.5. Избягване на неправомерното нарушаване на конкуренцията
(44)
По отношение на компенсаторните мерки планът първоначално (преди откриването на официалната процедура по разследване) предвиждаше: а) спирането на експлоатацията на една от трите фабрики на дружеството, което е започна през 2007 г. и приключи през 2008 г.; и б) продажбата на дяловото участие в дъщерно дружество, която бе извършена през 2007 г. Дружеството заяви, че през 2005 г. и 2006 г. това дъщерно дружество е било губещо.
(45)
След откриването на официалната процедура по разследване Гърция предложи следните алтернативни компенсаторни мерки:
-
оттеглянето на дружеството от гръцкия пазар с най-малко 10 % в сравнение с продажбите в Гърция през 2009 г. за периода до края на 2013 г., т.е. две години след края на преструктурирането;
-
забраната на всякакъв вид държавна помощ за дружеството за периода до края на 2013 г., т.е. две години след края на преструктурирането.
(46)
Гърция твърди, че в случая с Varvaressos има причини, които оправдават налагането на по-малко строги компенсаторни мерки и намаляването на размера на собствения принос.
(47)
По-специално Гърция посочва, че Varvaressos се намира в областта Imathia, която е подпомагана област, получаваща регионална помощ. Равнището на безработица в Imathia е два пъти по-високо от средното за страната, а нейният БВП е 70 % от средния за страната. Същевременно броят на текстилните дружества/предприятията за облекла в Imathia е намалял от 296 до 181 през 2008 г. (намаление с 39 %). И накрая, през последните няколко години 56 % от работните места в дружествата с повече от десет служители са били закрити.
(48)
Гърция посочва също, че размерът на дружеството Varvaressos е намалял значително от 2006 г. поради затварянето на една от трите му фабрики и продажбата на неговото дъщерно дружество. Затварянето на фабриката е довело до намаляване на работната ръка от […] човекочаса и намаляване на производствения капацитет с 30 %, което освен това е необратимо (поради бракуването като скрап или продажбата на оборудването). Продажбата на дъщерното дружество е довела до намаляване на годишния оборот в размер на 6,7 млн. EUR. Като цяло пазарният дял на дружеството е намалял с 27 % по отношение на стойността на продажбите и с 30 % по отношение на обема на продажбите. Освен това дружеството напълно се е оттеглило от пазарите в Естония, Унгария и Румъния и частично от пазарите в Австрия, Германия, Франция, Обединеното кралство, България, Чешката република, Италия и Полша (оттеглянето варира между […] % и […] %).
5. МНЕНИЯ НА ТРЕТИ СТРАНИ
(49)
Комисията получи мнение от Varvaressos. Неговите доводи съвпадаха до голяма степен с доводите, представени от гръцките власти.
(50)
Комисията също така получи мнения от други трети страни, свързани с дейностите на Varvaressos или засегнати от тях. Във всички мнения се съдържаха похвали относно състоянието на получателя както като дружество, допринасящо за местната икономика, така и като дружество със стабилно положение. Беше посочено също, че прекратяването на дейността на дружеството би довело до значително намаляване на заетостта и производствения капацитет в Гърция и по-специално в Imathia. Освен това беше заявено, че помощта за Varvaressos не води до каквото и да било нарушаване на конкуренцията предвид минималния пазарен дял на дружеството.
6. ОЦЕНКА: НАЛИЧИЕ НА ПОМОЩ
6.1. Мерки 1 и 2: държавните гаранции от 2007 г. и 2008 г.
(51)
В член 107, параграф 1 от ДФЕС за несъвместима с вътрешния пазар се обявява всяка помощ, предоставена от държава-членка или чрез държавни ресурси под каквато и да е форма, която нарушава или заплашва да наруши конкуренцията чрез поставянето в по-благоприятно положение на определени предприятия или производството на определени стоки, доколкото тя засяга търговията между държавите-членки. Следователно, за да се счита за държавна помощ, дадена мярка трябва да изпълнява следните четири критерия.
(52)
Първо, мярката трябва да бъде предоставена от държава-членка или чрез държавни ресурси. Държавните гаранции излагат на риск държавните ресурси, тъй като при поискването им се изплащат от държавния бюджет. Освен това гаранция, която не е възнаградена подобаващо, предполага загуба на финансови средства за държавата. В допълнение, държавните гаранции се предоставят чрез решенията на компетентните министерства. В разглеждания случай гаранциите от 2007 г. и 2008 г. са предоставени на Varvaressos по решение на гръцкото Министерство на финансите. Следователно критерият за държавни ресурси е изпълнен.
(53)
Второ, мярката трябва да предоставя предимство на получателя. Комисията счита, че двете въпросни гаранции са предоставили неправомерно предимство на Varvaressos. В действителност поради причините, посочени в Известието на Комисията относно прилагането на членове 87 и 88 от Договора за ЕО по отношение на държавните помощи под формата на гаранции („Известието относно гаранциите“) (15), раздели 2.2 и 3.2, когато заемополучателят не заплаща за гаранцията цена, ориентирана спрямо пазара, той получава предимство. В някои случаи заемополучателят, като предприятие във финансово затруднение, без държавна гаранция не би могъл да намери финансова институция, която е готова да му даде заем при каквито и да било условия.
(54)
В точка 3.2 от Известието относно гаранциите Комисията е определила три кумулативни условия, които счита за достатъчни, за да се изключи наличието на държавна помощ (т.е. предимство) под формата на гаранция. Те са:
-
заемополучателят не е във финансово затруднение;
-
гаранцията не покрива повече от 80 % от неизплатения остатък от заема;
-
размерът на гаранцията може да бъде надлежно изчислен в момента на предоставянето;
-
за гаранцията е платена цена, ориентирана спрямо пазара.
(55)
При прилагането на тези критерии към разглеждания случай Комисията установява, че:
-
Varvaressos е бил във финансово затруднение (16) в момента на предоставянето както на гаранцията от 2007 г., така и на гаранцията от 2008 г.
-
Второ, както е посочено в съображения 13, 16 и 18, и двете гаранции - както гаранцията от 2007 г., така и гаранцията от 2008 г. - покриват повече от 100 % от заема.
-
Трето, по отношение на гаранцията от 2007 г. Комисията отбелязва, че не е било възможно да се изчисли надлежно размерът на гаранцията в момента на предоставянето ѝ. Това се доказва от факта, че според предоставената от гръцките власти информация (вж. съображения 13 и 16 по-горе) гаранцията първоначално е трябвало да покрива 80 % от заема или 18,2 млн. EUR, но в крайна сметка, въз основа на една от разпоредбите на гаранционната схема, е покрила 30 млн. EUR.
-
Четвърто, и двете гаранции от 2007 г. и 2008 г. са предоставени за заеми на предприятие в затруднение и не са предвиждали премия за гаранта (държавата). Самият факт, че не е била платена такса в замяна на гаранциите може да означава, че мерките са предоставили предимство на Varvaressos. Гаранция без плащане на премия не е налична на търговския банков пазар. Това е още по-вярно за гаранциите, предоставени на предприятия в затруднение, които са с голям риск от неизпълнение.
(56)
Въз основа на гореизложеното Комисията заключи, че дружеството не би получило гаранциите от 2007 г. и 2008 г. при същите условия на пазара и следователно тези мерки са предоставили предимство.
(57)
Трето, за да бъде счетена за помощ съгласно член 107, параграф 1 от ДФЕС мярката трябва да има избирателен характер. Гаранцията от 2007 г. се основава на секторна схема, а гаранцията от 2008 г. е била ad hoc мярка за Varvaressos. Следователно критерият за избирателен характер действително е изпълнен.
(58)
Накрая, мярката трябва да нарушава конкуренцията и да засяга търговията между държавите-членки. Дружеството Varvaressos упражнява дейност в сектор, в който продуктите се търгуват в значителна степен между държавите-членки и който е обект на засилена конкуренция. По времето, когато са предоставени мерките за помощ, Varvaressos е реализирало по-голяма част от продажбите си в други държави-членки (вж. съображение 7 по-горе). Също така въпросните мерки за помощ са предоставили на Varvaressos предимство пред конкурентите му (вж. съображения 53-56 по-горе). Когато държавната помощ укрепва положението на едно предприятие в сравнение с други предприятия, които се конкурират в търговията между държавите-членки, тези други предприятия трябва да се считат за засегнати от въпросната помощ. Следователно критерият за нарушаване на конкуренцията и засягане на търговията между държавите-членки действително е изпълнен.
(59)
Въз основа на гореизложеното се стига до заключението, че държавните гаранции от 2007 г. и 2008 г. (мерки 1 и 2) представляват държавна помощ в полза на Varvaressos по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС.
6.2. Мярка 3: преките безвъзмездни средства от 2009 г., за които е подадено уведомление
(60)
Що се отнася до критерия за държавни ресурси и отговорност на държавата, тези преки безвъзмездни държавни средства са предоставени от държавния бюджет и са одобрени от отговорното министерство. Следователно критерият е изпълнен.
(61)
Що се отнася до критерия за предимство, предоставянето на преките безвъзмездни средства е решено в полза на дружество във финансово затруднение. Гръцката държава не получава никакво насрещно възнаграждение за предоставянето на безвъзмездните средства. Следователно безвъзмездните средства предоставят предимство на Varvaressos.
(62)
Поради това Комисията счита, че преките безвъзмездни средства от 2009 г., за които е подадено уведомление, ще предоставят предимство на дружеството по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС.
(63)
Що се отнася до критерия за избирателен характер, предоставянето на преките безвъзмездни средства е решено въз основа на ad hoc решение за дружеството. Следователно критерият е изпълнен.
(64)
Накрая, критерият за нарушаване на конкуренцията и засягане на търговията между държавите-членки е изпълнен по същия начин както в съображение 58 по-горе.
(65)
Въз основа на гореизложените съображения Комисията стига до заключението, че преките безвъзмездни средства от 2009 г., за които е подадено уведомление, представляват държавна помощ в полза на Varvaressos по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС.
6.3. Неправомерна помощ
(66)
Съгласно член 1, буква е) от Регламент (ЕО) № 659/1999 на Съвета от 22 март 1999 г. за установяване на подробни правила за прилагането на член 93 от Договора за ЕО (17) нова помощ, която е приведена в действие в нарушение на член 108, параграф 3 от ДФЕС, се счита за неправомерна помощ.
(67)
В разглеждания случай държавната гаранция от 2007 г. в полза на Varvaressos е приведена в действие от Гърция, без да е изпратено уведомление за нея до Комисията и без да се изчака мнението или окончателното решение на Комисията относно съвместимостта на мярката с вътрешния пазар.
(68)
Поради това на този етап Комисията счита, че държавната гаранция от 2007 г. е неправомерна.
7. ОЦЕНКА: СЪВМЕСТИМОСТ С ДФЕС
(69)
Както е определено в точка 4.1 от Известието относно гаранциите, когато индивидуална гаранция или гаранционна схема не е в съответствие с принципа на инвеститор в условията на пазарна икономика, тя трябва да се счита за държавна помощ. Поради това е необходимо да се определи количествено елементът на държавна помощ, за да се провери дали помощта може да бъде обявена за съвместима съгласно специфичното освобождаване за държавна помощ. Следователно е необходимо Комисията да определи количествено елемента на помощ, преди да оцени съвместимостта на помощта.
7.1. Количествено определяне на помощта
(70)
Гаранциите от 2007 г. и 2008 г.: Комисията е определила общите принципи за изчисляване на елемента на помощ при гаранциите в Известието относно гаранциите.
(71)
Комисията счита, че по принцип дадена държавна гаранция може да се счита за помощ до общия размер на свързания с нея заем, ако получателят не е в състояние да си осигури достъп до финансовите пазари със собствени средства (вж. точки 2.2 и 4.1, буква а) от Известието относно гаранциите).
(72)
В точки 4.1 (общи положения), 4.2 (елемент на помощ при индивидуални гаранции) и 4.4 (елемент на помощ при гаранционни схеми) от Известието относно гаранциите се определят правилата, които се прилагат за изчисляване на елемента на помощ при гаранциите. В следващите съображения Комисията ще приложи тези правила по отношение на мерки 1 и 2.
(73)
В разглеждания случай Гърция е доказала, че Varvaressos все още е било в състояние да си осигури достъп до финансовите пазари (вж. съжбражение 35 по-горе) в момента, в който е била предоставена гаранцията от 2007 г. Поради това Комисията счита, че дружеството все още е можело да има достъп до финансовите пазари без държавната гаранция от 2007 г.
(74)
По отношение на гаранцията от 2008 г., Комисията отбелязва, че Гърция е изпратила уведомление за гаранцията от 2008 г. през същата година (ноември 2007 г.), през която е предоставила гаранцията от 2007 г. (май 2007 г.) Поради това Комисията счита, че и в момента на предоставянето на гаранцията от 2008 г. дружеството все още е имало известна кредитоспособност и достъп до финансовия пазар (18).
(75)
При все това, предвид финансовите му затруднения в момента на предоставянето на мерките, търговските банки биха му наложили съответно по-висок лихвен процент от постигнатия с държавна гаранция, тъй като тя представлява допълнително обезпечение за банките. Поради това Комисията счита, че облагодетелстването за Varvaressos чрез гаранциите от 2007 г. и 2008 г. не се е изразявало в общия размер на заемите, които то би могло да получи дори и без държавните гаранции, а в по-ниския лихвен процент, който е получило вследствие на гаранциите.
(76)
Съгласно точка 4.2 от Известието относно гаранциите при липсата на сравнима пазарна премия трябва да бъдат сравнени общите финансови разходи по заема при пазарни условия със и без гаранция (т.е. лихвеният процент за подобен заем без гаранция трябва да бъде сравнен с лихвения процент + премията за гаранция за заема с държавната гаранция).
(77)
В много случаи такъв пазарен лихвен процент не е наличен. Поради това в Съобщението си относно метода на определяне на референтните и сконтовите лихвени проценти от 2008 г. (19) (наричано по-долу „Съобщението относно референтния лихвен процент от 2008 г.“) Комисията е разработила финансова методология, която поради причините, посочени в точка 4.2 от Известието относно гаранциите, може да се използва като заместител на пазарния лихвен процент.
(78)
В разглеждания случай няма данни за това какво дружеството Varvaressos би платило за подобен негарантиран заем. Освен това предоставянето и на двете гаранции предхожда икономическата и финансовата криза. В допълнение Комисията е на мнение, че поради времето, което е изтекло от момента на предоставяне на мерките, изчисляването на „реален“ пазарен лихвен процент за гръцкото текстилно предприятие би било трудна задача. Поради това Комисията ще използва съответния референтен лихвен процент като заместител на пазарния лихвен процент.
(79)
Що се отнася до държавната гаранция от 2007 г., по времето, когато е била предоставена, секюритизацията на заемите на Varvaressos би могла да се счете за висока за целите на Съобщението относно референтния лихвен процент от 2008 г. (20) Поради това елементът на помощ при държавната гаранция от 2007 г. трябва да се изчисли с марж от 400 базисни пункта, приложим за силно секюритизирани заеми за предприятия в затруднение.
(80)
На тази основа размерът на пазарната лихва, която би следвало да бъде платена за заема, покрит от гаранцията от 2007 г., при липсата на държавна гаранция, е изчислен на общо 7,3 млн. EUR. Действително платената лихва за него (не е имало гаранционна такса) възлиза на общо 4,9 млн. EUR за периода от януари 2007 г. до декември 2010 г. По този начин разликата между специфичния пазарен лихвен процент, който това дружество би трябвало да плати без гаранцията, и получения вследствие на държавната гаранция лихвен процент, след всички изплащания на премии, е равна на елемент на помощ в размер на 2,4 млн. EUR, който да се добави към размера на помощта за плана за преструктуриране (21).
(81)
Що се отнася до държавната гаранция от 2008 г., съответният заем в размер на 2,4 млн. EUR е платен на дружеството на 10 февруари 2009 г. Той е имал лихвен процент в размер на шестмесечен Euribor + 3,6 % и продължителност от 6 месеца (или до края на оценката на плана за преструктуриране). Той все още не е погасен (все още остава с първоначалния капитал).
(82)
Дружеството все още е било в затруднение и не е имало повече свободни активи, които да предложи като обезпечение (22). При липсата на обезпечение Комисията прилага следователно допълнително плащане от 1 000 базисни пункта в допълнение към основния лихвен процент в Гърция, което води до пазарна лихва в размер на 550 000 EUR, която е трябвало да бъде платена за финансирането от 2008 г. Действително платената лихва за заема от 2008 г. (не е имало гаранционна такса) възлиза на общо 0,25 млн. EUR за периода от февруари 2009 г. (когато е предоставен съответният заем) до декември 2010 г. По този начин разликата между специфичния пазарен лихвен процент, който това дружество би трябвало да плати без гаранцията, и получения вследствие на държавната гаранция лихвен процент, след всички изплащания на премии, е равна на елемент на помощ в размер на 0,3 млн. EUR, който да се добави към размера на помощта за плана за преструктуриране.
(83)
Що се отнася до мярка 3, предвид факта, че тя представлява преки безвъзмездни средства, цялата сума от 14 млн. EUR. представлява елемент на помощ.
(84)
Въз основа на гореизложеното общият размер на елемента на помощ при мерки 1, 2 и 3 възлиза на 16,7 млн. EUR.
7.2. Правно основание на оценката: Насоките за оздравяване и преструктуриране
(85)
Доколкото мерките представляват помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС, тяхната съвместимост трябва да бъде оценена в контекста на изключенията, предвидени в параграфи 2 и 3 от същия член.
(86)
Изключенията, определени в член 107, параграф 2 и член 107, параграф 3, букви г) и д) очевидно не са приложими и гръцките власти не са се позовали на тях.
(87)
Varvaressos е било предприятие в затруднение по времето, когато са предоставени мерките (вж. съображение 9 по-горе и съображения 89-90 по-долу), поради което съвместимостта на мерките за помощ може да бъде оценена единствено въз основа на Насоките за оздравяване и преструктуриране, т.е. съгласно член 107, параграф 3, буква в) от ДФЕС.
7.3. Допустимост на предприятието
(88)
По отношение на точка 10, буква а) от Насоките за оздравяване и преструктуриране Комисията отбелязва, че макар и Varvaressos да е загубило значителна част от собствения си капитал през периода 2004-2009 г., то не е загубило повече от половината от регистрирания си капитал през оценявания период (2007-2009 г.). Що се отнася до точка 10, буква в), Varvaressos не е изпълнило критериите, предвидени от националното законодателство за прилагане на процедура по обявяване в колективна несъстоятелност.
(89)
От друга страна, както e посочено в съображение 9 по-горе, финансовите резултати на дружеството са се влошили значително през периода 2006-2009 г. Поради това се стига до заключението, че през 2006 г. Varvaressos вече е било предприятие в затруднение по смисъла на точка 11 от Насоките за оздравяване и преструктуриране, тъй като е имало нарастващи загуби и намаляващ оборот.
(90)
Що се отнася до точка 9 от Насоките за оздравяване и преструктуриране, изглежда че през 2007 г. дружеството действително се е нуждаело от повече средства, отколкото са му предоставяли неговите съществуващи заеми, за да постигне жизнеспособност. Това се доказва от факта, че през 2006 г. то е кандидатствало за помощ за преструктуриране. Следователно разсрочването на заемите от 2007 г. не е било достатъчно за възстановяване на жизнеспособността, тъй като е послужило единствено за уреждане на съществуващите заеми, а не за получаването на още заеми. Поради това Комисията приема, че през 2007 г. дружеството не би могло да възстанови жизнеспособността си без подкрепа с публични средства и че също така е имало финансови затруднения по смисъла на точка 9 от Насоките за оздравяване и преструктуриране.
7.4. Принципът за еднократна помощ
(91)
Комисията счита, че държавните гаранции от 2007 г. и 2008 г. представляват помощ за оздравяване. Действително първата от тях е била предназначена за разрешаване на финансовия проблем на дружеството в краткосрочен план, давайки му възможност да се съвземе чрез двегодишно замразяване на вноските по заемите. Втората гаранция е имала за цел да поддържа платежоспособността на дружеството, докато бъде представен план за преструктуриране.
(92)
Въпреки факта, че гаранцията от 2007 г. е била в действителност мярка за помощ за оздравяване, тя не е била преустановена в срок до 6 месеца от датата на предоставянето ѝ (30 май 2007 г.), т.е. до 30 ноември 2007 г. Това по принцип представлява злоупотреба с (незаконна) помощ и нарушение на принципа за еднократна помощ.
(93)
При все това Комисията трябва също да оцени съвместимостта на мярката за помощ на базата на всички други възможни основания. Точка 20 от Насоките за оздравяване и преструктуриране ограничава основанията до тези, предвидени в насоките за оздравяване и преструктуриране. Това все още оставя възможността помощта за оздравяване да бъде определена като помощ за преструктуриране, т.е като част от един цялостен и непрекъснат процес на преструктуриране (вж. също дело C11/2007, Ottana Energia (23)).
(94)
В този контекст и във връзка с въпроса дали трите разглеждани мерки формират един цялостен и непрекъснат процес на преструктуриране Комисията счита, че това наистина е така. Това съображение произтича от следното:
(95)
Първо, всичките три мерки са насочени към една и съща цел, т.е. да разрешат проблема, произтичащ от задълженията на дружеството по предишни големи заеми.
(96)
Освен това гаранциите от 2007 г. и 2008 г. не са били достатъчни, за да се осигурят на дружеството финансовите ресурси, необходими за преструктурирането му (равняващи се минимум на общия размер на неговите заеми, т.е. 25,4 млн. EUR в края на 2006 г.), тъй като преструктурирането би могло да се постигне единствено чрез комбинирането на трите мерки в качеството им на три транша от един-единствен процес на преструктуриране.
(97)
Освен това най-голямата част от заема, който е покрит от гаранцията от 2008 г. (1,8 млн. EUR от общо 2,4 млн. EUR) е имала за цел финансирането на същите инвестиции, както и безвъзмездните средства за преструктуриране, предоставени през 2009 г. Същевременно тези инвестиции е трябвало да бъдат осъществени през същия период от време като плана за преструктуриране от 2009 г. (вж. съображение 19 по-горе).
(98)
Освен това планът за преструктуриране от 2009 г. е същият като плана за възстановяване, вече представен от дружеството на гръцките власти през 2006 г. (вж. съобржения 11-12 по-горе), с някои изменения в контекста на неговата оценка.
(99)
Накрая, преструктурирането действително е започнало през 2006 г. По-специално, планът е включвал четири мерки за преструктуриране, вече приложени или чието прилагане е започнало преди предоставянето на гаранцията от 2007 г. (май 2007 г.), т.е. намаляването на производството (2006 г.), намаляването на работната ръка (2006 г.), продажбата на дъщерното дружество Thiva (януари 2007 г.) и реорганизацията и модернизацията на управлението на дружеството (2006 г.).
(100)
Поради това Комисията заключава, че разглежданите мерки за помощ са траншове от едно и също преструктуриране, предоставени с цел да се улесни изпълнението на един-единствен план за преструктуриране. Следователно принципът за еднократна помощ не е нарушен.
7.5. Възстановяване на жизнеспособността в дългосрочен план
(101)
Въз основа на гореизложеното Комисията ще оцени съвместимостта на трите мерки за помощ като цялостен и непрекъснат процес на преструктуриране.
(102)
Комисията е на мнение, че мерките, предвидени в плана за преструктуриране, действително са насочени към справяне с точните източници на затрудненията на дружеството. По-специално, Комисията смята, че в плана правилно се определят следните фактори (външни и вътрешни) като източници на затрудненията на Varvaressos:
-
предишните големи заеми (през периода 2000-2005 г.);
-
големите оперативни разходи (спад на маржа поради азиатската конкуренция и голямото повишение на цените на суровините);
-
неспособността да се отговори на развитието на пазара.
(103)
Предложените мерки за преструктуриране имат за цел преодоляването на тези проблеми. Първо, в плана се предлага финансово преструктуриране на дружеството, второ, в него се предлагат конкретни мерки за подобряване на маржа на печалба на дружеството чрез промяна на състава на приходите и намаляване на оперативните разходи; и трето, в него се предлага модернизацията на управлението. Мерките за преструктуриране са разделени на 14 „действия“ с определени разходи за всяко едно действие. Комисията заключава, че с предложените действия изглежда наистина се разрешават основните проблеми на дружеството.
(104)
Що се отнася до финансовото въздействие на плана за преструктуриране, финансовите прогнози реалистично следват изпълнението на пакета за преструктуриране. Както увеличението на оборота (с около 5 % годишно), така и увеличението на приходите от дейността (с около 10 % годишно) са разумни след изпълнението на мерките за преструктуриране (т.е. пренасочване на продуктовия микс и мерки за рационализация на разходите).
(105)
Въз основа на това Комисията приема, че преструктурирането ще позволи на дружеството да възстанови жизнеспособността си през 2011 г. и неговите акционери ще имат възвръщаемост на инвестирания от тях капитал, която ще бъде по-висока или (в най-лошия случай) равна на разходите им по заемите, следователно ще бъде на удовлетворително ниво. Комисията отбелязва, че тези резултати ще бъдат постигнати в рамките на разумен период от време и че очакваните резултати се основават на разумни предположения.
(106)
Поради това Комисията счита, че планът отговаря на критериите, посочени в точки 35-37 от Насоките за оздравяване и преструктуриране.
7.6. Избягване на неправомерното нарушаване на конкуренцията
(107)
По отношение на предложените компенсаторни мерки в плана за преструктуриране се предлага: а) оттегляне на дружеството от гръцкия пазар с най-малко 10 % в сравнение с продажбите в Гърция през 2009 г. за периода до края на 2013 г., т.е. две години след края на преструктурирането; и б) забрана на всякакъв вид държавна помощ на дружеството за периода до края на 2013 г., т.е. две години след края на преструктурирането.
(108)
Комисията счита, че предложените 10 % оттегляне от Гърция ще позволят на конкурентите да навлязат или да увеличат продажбите си на пазар, на който дружеството има силно присъствие. Действително присъствието на дружеството в Гърция се е увеличило значително през последните години - от 32 % на 42 %, за разлика от продажбите му в ЕС, които са спаднали от 67 % на 52 % (вж. съображение 7 по-горе). Накрая, дружеството заема десето място на гръцкия текстилен пазар (по данни от 2007 г., вж. съображение 8 по-горе). Същевременно присъствието на дружеството в държави извън ЕС през последните години също се е увеличило (от 1 % на 6 %), което показва, че жизнеспособността на дружеството не зависи от увеличаване на присъствието му на пазара на ЕС.
(109)
Същевременно оттеглянето от гръцкия пазар ще означава, че Varvaressos частично или изцяло се отказва от установените си търговски отношения в собствената си страна и се опитва да ги замени с нови в други държави-членки на ЕС или в трети държави. Това ще бъде истински тест за конкурентоспособността на дружеството.
(110)
Комисията отбелязва също, че при всичките три сценария на жизнеспособността се очаква продажбите на дружеството да нараснат (вж. съображение 24 по-горе). Намаляването на продажбите в Гърция обаче не противоречи на увеличението на оборота: първото може да облагодетелства конкурентите на дружеството посредством освобождаването на капацитет за тях; второто ще даде възможност за жизнеспособност на получателя.
(111)
При все това би могло да се твърди, че подходящата година, която да се използва като отправна точка за 10-процентовото оттегляне от гръцкия пазар, би трябвало да бъде 2006 г. вместо 2009 г. Това е така, тъй като съгласно точка 40 от Насоките за оздравяване и преструктуриране „Намаляването трябва да е интегрална част от преструктурирането, както е предвидено в плана за преструктуриране“. Действително преструктурирането на дружеството е започнало през 2006 г. и е трябвало да отнеме пет години (до 2011 г.) Поради това в този ред на мисли компенсаторната мярка следва да има въздействие, което ще вземе предвид и ще съответства на целия период на преструктурирането, а не само на част от него.
(112)
От друга страна Комисията отбелязва, че въздействието на компенсаторната мярка трябва да бъде възможно най-значително. В разглеждания случай продажбите на дружеството през 2009 г. в Гърция са били по-високи от продажбите през 2006 г. (съответно 8,1 млн. EUR и 7,1 млн. EUR). Поради това Комисията счита, че мярката трябва да се разглежда в сравнение с продажбите през 2009 г., тъй като по този начин тя ще има по-голямо въздействие.
(113)
Що се отнася до забраната на всякакъв вид държавна помощ Комисията счита, че тази мярка е допълнение към оттеглянето от гръцкия пазар, което вече е на удовлетворително ниво (10 %). Действително Varvaressos се намира в областта Imathia, която е подпомагана област за целите на регионалната помощ съгласно дерогацията в член 107, параграф 3, буква а) от ДФЕС (вж. съображение 47 по-горе), което означава, че дружеството би могло да отговаря на условията за допустимост за инвестиционна помощ с интензитет на помощта от 40 %. Забраните относно бъдещи помощи вече са били одобрени преди това като допълнителни компенсаторни мерки в делата Alstom (24) и Constructions Mécaniques de Normandie (25).
(114)
Освен това Комисията счита, че размерът на дружеството е намалял до такава степен, че всяко по-нататъшно намаляване би било пагубно за жизнеспособността му (вж. съображение 48 по-горе).
(115)
Същевременно Комисията отново отбелязва, че въздействието на компенсаторните мерки трябва да бъде възможно най-значително. Поради това в разглеждания случай Комисията счита, че продължителността на бъдещата забрана на държавна помощ следва да бъде удължена до повече от две години. Това няма да навреди на жизнеспособността на дружеството, но ще компенсира неправомерното нарушаване на конкуренцията. В заключение Комисията счита, че четиригодишна забрана е по-подходяща.
(116)
Въз основа на гореизложеното Комисията счита, че описаните по-горе компенсаторни мерки отговарят на изискванията на Насоките за оздравяване и преструктуриране. По-специално: а) те облагодетелстват конкурентите на Varvaressos по смисъла на точка 31; б) те са във формата, предвидена в точка 39 и точка 46, буква в); и в) те ще бъдат приложени на пазар, на който Varvaressos ще има значително пазарно присъствие след преструктурирането по смисъла на точка 40.
(117)
Също така, в съответствие с точка 40 от Насоките за оздравяване и преструктуриране, компенсаторните мерки са пропорционални на нарушаващото въздействие на въпросната помощ, и по-специално на размера и относителното значение на предприятието на пазара. През 2008 г. Varvaressos има малък пазарен дял в размер на […] % от производството на прежди в ЕС (вж. съображение 8 по-горе).
(118)
Същевременно в точка 56 от Насоките се предвижда, че условията за разрешаване на помощ могат да бъдат по-малко строги в подпомагана област. Varvaressos се намира в областта Imathia, която е подпомагана област за целите на регионалната помощ съгласно дерогацията в член 107, параграф 3, буква а) от ДФЕС (вж. съображение 47 по-горе).
(119)
Въз основа на гореизложеното предложените от Гърция компенсаторни мерки не изглеждат достатъчни. От друга страна Комисията смята, че мерките в комбинация със забраната за бъдеща помощ, удължена до 2015 г., действително отговарят на критериите за компенсаторните мерки, определени в Насоките за оздравяване и преструктуриране.
7.7. Помощ, ограничена до минимум: действителен принос, несвързан с помощта
(120)
Гърция твърди, че от 2009 г. дружеството е средно предприятие съгласно критериите, определени в Препоръката на Комисията от 6 май 2003 г. относно определенията за микро, малки и средни предприятия (26). При все това предвид факта, че дружеството е получило за първи път държавна помощ през 2007 г., то следва да се счита за голямо предприятие за целите на настоящата оценка (през 2006 г. то е имало годишен оборот от 28 млн. EUR). Поради това приносът на дружеството към плана за преструктуриране следва по принцип да бъде най-малко 50 % от общата стойност на плана съгласно точка 44 от Насоките за оздравяване и преструктуриране.
(121)
Комисията обаче отбелязва, че дружеството се намира в подпомагана област за целите на регионалната помощ съгласно дерогацията в член 107, параграф 3, буква а) от ДФЕС (вж. съображение 47 по-горе). Съгласно точка 56 от Насоките за оздравяване и преструктуриране в подпомаганите области и при условие че не е предвидено друго в правилата за държавните помощи за даден отрасъл, условията за разрешаване на помощ могат да бъдат по-малко строги по отношение на размера на приноса на получателя.
(122)
В контекста на горепосочените обстоятелства и в съответствие с практиката си Комисията счита, че в разглеждания случай 40 процента се определят като подходящ собствен принос съгласно Насоките за оздравяване и преструктуриране.
(123)
С оглед на гореизложеното и на изчислението на мерките за помощ в съображения 70-84 по-горе общите разходи за преструктурирането в размер на 30,7 млн. EUR се финансират, както следва:
-
помощ в размер на 16,7 млн. EUR: преки безвъзмездни средства в размер на 14 млн. EUR, плюс елемент на помощ в размер на 2,4 млн. EUR при държавната гаранция от 2007 г. (според сценария с 400 базисни пункта), плюс елемент на помощ в размер на 0,3 млн. EUR при държавната гаранция от 2008 г. (според сценария с 1 000 базисни пункта);
-
плюс собствен принос в размер на 14 млн. EUR.
(124)
Следователно собственият принос на дружеството е 46 % от общите финансови разходи за преструктурирането, т.е. над 40-процентния минимален собствен принос, както е определено в съображение 122 по-горе, като по този начин е в рамките на съответните граници съгласно Насоките за оздравяване и преструктуриране.
8. ОТМЯНА НА РЕШЕНИЕТО НА КОМИСИЯТА ОТНОСНО ПОМОЩТА ЗА ОЗДРАВЯВАНЕ ОТ ЮЛИ 2008 г.
(125)
Държавната гаранция от 2007 г. показва, че решението на Комисията относно помощта за оздравяване от юли 2008 г. (вж. съображение 1 по-горе) е било основано на погрешна информация, предоставена от гръцките власти. По-специално гръцките власти заявиха в уведомлението за помощта за оздравяване (ноември 2007 г.), че на Varvaressos не е предоставяна помощ за оздравяване и преструктуриране преди това, въпреки че на него му е била предоставена държавна гаранция през май 2007 г.
(126)
Съгласно член 9 от Процедурния регламент Комисията може да отмени решение, взето в съответствие с член 4, параграф 3, след като е дала възможност на съответната държава-членка да представи мнението си, когато решението е било основано на неточна информация, която е била предоставена по време на процедурата и е била определящ фактор за решението.
(127)
В разглеждания случай Комисията не е била осведомена, че Varvaressos вече е получило помощ преди това, когато вече е било предприятие в затруднение. Поради това принципът за еднократна помощ не е бил разгледан и вече предоставената помощ не е била взета под внимание при изчисляването на помощта за оздравяване.
(128)
С решението си за откриване от 9 март 2010 г. Комисията даде възможност на Гърция да представи своето мнение относно факта, че решението на Комисията относно помощта за оздравяване от юли 2008 г. е било основано на погрешна информация, предоставена от гръцките власти, че Varvaressos не е получавало помощ за оздравяване или преструктуриране преди това. Гърция признава, че е предоставила държавната гаранция от май 2007 г. Гърция обаче твърди, че гаранцията от 2007 г. не представлява държавна помощ (вж. съображение 34 по-горе). Комисията не може да приеме доводите на Гърция, тъй като те или се основават на хипотетични твърдения и критерии, които не се отнасят до държавната помощ, или нарушават съответствието на кредитния рейтинг.
(129)
Въз основа на гореизложеното решението на Комисията относно помощта за оздравяване от юли 2008 г. следва да бъде отменено.
9. ЗАКЛЮЧЕНИЕ
(130)
Комисията стига до заключението, че при спазване на определени условия разглежданите мерки за помощ са съвместими с вътрешния пазар,
ПРИЕ НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ:
Член 1
Решението на Комисията от 16 юли 2008 г. за одобряване на помощта за оздравяване в полза на Varvaressos, за която е подадено уведомление, се отменя на основание неточна информация, която е била предоставена по време на процедурата и която е била определящ фактор за решението в съответствие с член 9 от Регламент (ЕО) № 659/1999.
Член 2
Помощта, която Гърция отчасти е привела в действие и отчасти възнамерява да приведе в действие в полза на Varvaressos S.A., възлизаща на 16,7 млн. EUR, е съвместима с вътрешния пазар при условията, посочени в член 3.
Член 3
1. Планът за преструктуриране на Varvaressos трябва да бъде изцяло изпълнен.
2. Считано от 2011 г., годишният оборот на Varvaressos от продажби в Гърция трябва да бъде намален с 10 % в сравнение с оборота от продажбите в Гърция през 2009 г. Това ограничение ще се прилага за календарните 2011, 2012 и 2013 година.
3. На дружеството няма да се предоставя никакъв вид държавна помощ до края на 2015 г. Това включва каквото и да било финансиране от местни, регионални, национални и европейски източници.
4. Двете предходни условия се прилагат за Varvaressos, за всички негови бъдещи дъщерни дружества, както и за всяко дружество, контролирано от акционерите на Varvaressos до степен, че използва производствени активи (например фабрики, производствени линии), които понастоящем са собственост на Varvaressos или неговите дъщерни дружества. Тези условия също така остават в сила, ако Varvaressos бъде продадено и/или се слее с друго юридическо лице или ако активите на Varvaressos бъдат продадени като действащо предприятие на друго юридическо лице.
5. За целите на контрола на спазването на всички предходни условия на всеки шест месеца Гърция предоставя на Комисията доклади относно напредъка на преструктурирането на Varvaressos. По отношение на ограниченията на продажбите Гърция предоставя на Комисията годишни отчети, изпратени най-късно до края на януари, които съдържат данни за продажбите за предходната календарна година.
Член 4
Гърция уведомява Комисията в срок от два месеца от нотификацията на настоящото решение за мерките, предприети за неговото спазване.
Член 5
Адресат на настоящото решение е Република Гърция.
Съставено в Брюксел на 14 декември 2010 година.
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 14ης Δεκεμβρίου 2010
σχετικά με την κρατική ενίσχυση C 8/10 (πρώην N 21/09 και NN 15/10) που εφάρμοσε η Ελλάδα υπέρ της Βαρβαρέσος Α.Ε.
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2010) 8923]
(Το κείμενο στην ελληνική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(2011/414/EE)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 108 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο (1),
Έχοντας υπόψη τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),
Έχοντας υπόψη την απόφαση με την οποία η Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει τη διαδικασία του άρθρου 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ όσον αφορά την ενίσχυση C 8/10 (πρώην N 21/09 και NN 15/10) (2),
Αφού κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τα ανωτέρω άρθρα, και έχοντας υπόψη τις παρατηρήσεις αυτές,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
1. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
(1)
Στις 5 Νοεμβρίου 2007, η Επιτροπή έλαβε κοινοποίηση από την Ελλάδα σχετικά με ενίσχυση διάσωσης υπέρ της Βαρβαρέσος ΑΕ (εφεξής: «Βαρβαρέσος»). Μετά από ανταλλαγή πληροφοριών, στις 16 Ιουλίου 2008 η Επιτροπή εξέδωσε απόφαση για μη προβολή αντιρρήσεων επί του κοινοποιηθέντος μέτρου.
(2)
Στις 15 Ιανουαρίου 2009, η Επιτροπή έλαβε κοινοποίηση από την Ελλάδα σχετικά με ενίσχυση αναδιάρθρωσης υπέρ της Βαρβαρέσος.
(3)
Μετά από ανταλλαγή πληροφοριών, στις 9 Μαρτίου 2010 η Επιτροπή κίνησε την επίσημη διαδικασία έρευνας για την ενίσχυση αναδιάρθρωσης που κοινοποίησε η Ελλάδα στις 15 Ιανουαρίου 2009, καθώς και για κρατική εγγύηση που χορηγήθηκε παρανόμως από την Ελλάδα στη Βαρβαρέσος το 2007. Εν σχέσει προς την τελευταία, η Επιτροπή ανέφερε τη δυνατότητα ανάκλησης της απόφασης που εξέδωσε στις 16 Ιουλίου 2008, με την οποία ενέκρινε την κοινοποιηθείσα ενίσχυση διάσωσης υπέρ της Βαρβαρέσος.
(4)
Η απόφαση κίνησης της διαδικασίας δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 10 Μαρτίου 2009 (3). Μετά την κίνηση της διαδικασίας, η Ελλάδα υπέβαλε παρατηρήσεις και πληροφορίες στις 28 Ιουλίου 2010. Επίσης, η Βαρβαρέσος υπέβαλε παρατηρήσεις και πληροφορίες στις 18 Ιουνίου 2010. Τέλος, άλλα τρίτα μέρη (4) υπέβαλαν παρατηρήσεις στις 4 Ιουνίου 2010, στις 14 Ιουνίου 2010 και στις 17 Ιουνίου 2010.
(5)
Με επιστολή της 9ης Ιουλίου 2010, η Επιτροπή ζήτησε συμπληρωματικές πληροφορίες σχετικά τα προαναφερόμενα μέτρα κρατικής ενίσχυσης. Οι ελληνικές αρχές απάντησαν με επιστολή που απέστειλαν στις 14 Σεπτεμβρίου 2010.
(6)
Με αίτημα του δικαιούχου, πραγματοποιήθηκε σύσκεψη στις 14 Ιουλίου 2010. Στη σύσκεψη αυτή, συζητήθηκε το τροποποιημένο σχέδιο αναδιάρθρωσης.
2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ
2.1. Ο δικαιούχος
(7)
Η Βαρβαρέσος ιδρύθηκε το 1975 και δραστηριοποιείται στην αγορά κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων ως νηματουργείο (παραγωγή και εμπορία νημάτων). Εξάγει νήματα σε 20 χώρες, όπως η Γερμανία, η Γαλλία, η Αυστρία, η Ιταλία, η Ισπανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Σλοβενία. Το 2009, η εταιρεία πραγματοποίησε το 52 % των πωλήσεών της σε χώρες της EE εκτός της Ελλάδας (57 % το 2008,67 % το 2007), το 42 % στην Ελλάδα (40 % το 2008,32 % το 2007) και το 6 % σε χώρες εκτός της EE (2 % το 2008,1 % το 2007).
(8)
Το 2009, η εταιρεία απασχολούσε 205 εργαζομένους κατά μέσον όρο (έναντι 212 το 2008) και ο κύκλος εργασιών της ανήλθε σε 19 εκατ. ευρώ. Βάσει των στοιχείων του 2007, κατείχε τη δέκατη θέση στην ελληνική αγορά κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων. Το μερίδιο της εταιρείας στην αγορά νήματος ήταν […] % το 2008.
(9)
Κατά την περίοδο 2004-2009, ο ετήσιος κύκλος εργασιών της εταιρείας μειώθηκε από 28,4 εκατ. EUR σε 19,2 εκατ. EUR (μείωση κατά 32 %). Στη διάρκεια της περιόδου 2006-2009, η εταιρεία συσσώρευσε ζημίες, οι οποίες αυξήθηκαν από 2 εκατ. EUR το 2006 σε 17,2 εκατ. EUR το 2009. Τα βασικά χρηματοοικονομικά δεδομένα της εταιρείας για τις χρήσεις 2004-2009 εμφαίνονται στον παρακάτω πίνακα 1.
Πίνακας 1
Βασικά χρηματοοικονομικά δεδομένα της Βαρβαρέσος για τις χρήσεις 2004-2009
(σε εκατ. ευρώ)
2004
2005
2006
2007
2008
2009
Κύκλος εργασιών
28,5
26,1
26,4
23,2
20,7
19,2
Κέρδη προ φόρων (ΚΠΦ)
0,02
-2,8
-3,3
-2,7
-6,3
-5,5
Συσσωρευμένες ζημίες
μ/δ
μ/δ
-2
-5,1
-11,5
-17,2
Μετοχικό κεφάλαιο
16,6
16,6
16,6
16,6
16,6
16,6
Ίδια κεφάλαια
32,9
29,1
25,5
22,4
15,9
10,3
Λόγος χρέους προς ίδια κεφάλαια
79 %
106 %
117 %
135 %
216 %
350 %
Δεδομένα από τις οικονομικές καταστάσεις των χρήσεων 2004-2009.
2.2. Τα μέτρα
(10)
Κατά την περίοδο 2007-2008, χορηγήθηκαν στη Βαρβαρέσος δύο κρατικά μέτρα: μία μη κοινοποιηθείσα κρατική εγγύηση για την αναδιάρθρωση υφισταμένων δανείων τον Μάιο του 2007 (μέτρο 1) και μία κοινοποιηθείσα κρατική εγγύηση για νέο δάνειο διάσωσης, το οποίο εγκρίθηκε από την Επιτροπή τον Ιούλιο του 2008 (μέτρο 2). Τον Ιανουάριο του 2009, η Ελλάδα κοινοποίησε ενίσχυση αναδιάρθρωσης με τη μορφή άμεσης επιχορήγησης (μέτρο 3).
2.2.1. Το σχέδιο ανάκαμψης του 2006
(11)
Προκειμένου να λάβει την εν λόγω ενίσχυση, τον Δεκέμβριο του 2008 η Βαρβαρέσος υπέβαλε στις ελληνικές αρχές σχέδιο οικονομικής ανάκαμψης με τίτλο «Στρατηγικό και επιχειρησιακό σχέδιο 2006-2011». Το σχέδιο περιγράφει τον στρατηγικό στόχο και τις αναγκαίες δράσεις της επιχείρησης, καθώς και την προβλεπόμενη οικονομική θέση της για την περίοδο 2006-2011. Το σχέδιο προβλέπει: α) αύξηση του ποσοστού ειδικών νημάτων επί της συνολικής παραγωγής, από […]% το 2007 σε […]% το 2011, προκειμένου να αυξηθεί το περιθώριο κέρδους της επιχείρησης· β) μείωση του συνολικού παραγωγικού δυναμικού, από […] χιλιάδες τόνους το 2007 σε […] χιλιάδες τόνους την περίοδο 2008-2011· και γ) μείωση του προσωπικού της επιχείρησης, από 237 το 2007 σε 217 το 2011.
(12)
Τα μακροπρόθεσμα δάνεια της επιχείρησης, τα οποία ανέρχονται σε 15,6 εκατ. ευρώ, προβλέπεται να εξοφληθούν έως το 2010. Επίσης, την περίοδο 2006-2009 προβλέπεται η πραγματοποίηση δαπανών ύψους [1,0-2,0] εκατ. EUR για επενδύσεις για την αναδιοργάνωση της διοίκησης της εταιρείας και για τη μεταστροφή του μείγματος παραγωγής της προς περισσότερο επικερδή προϊόντα. Η απαιτούμενη κρατική ενίσχυση για τα έτη 2007-2011 ανέρχεται σε 13,5 εκατ. ευρώ. Η ενίσχυση αυτή αποσκοπεί στην αντιστάθμιση των ανεπιτυχών επενδύσεων της περιόδου 2000-2005, οι οποίες προκάλεσαν τις δυσχέρειες που αντιμετωπίζει η επιχείρηση. Η επιχείρηση προβλέπεται να καταστεί βιώσιμη το 2010, με ΚΠΦ ύψους 1 εκατ. EUR και περιθώριο κέρδους 3,5 % (έναντι ΚΠΦ 0,8 εκατ. EUR και περιθωρίου κέρδους 2,6 % το 2011). Οι πωλήσεις της προβλέπεται να αυξηθούν από 26,2 εκατ. EUR το 2006 σε 29,3 εκατ. EUR το 2011 (αύξηση 12 %).
2.2.2. Μέτρο 1: Η μη κοινοποιηθείσα κρατική εγγύηση του 2007
(13)
Στις 30 Μαΐου 2007, η Ελλάδα εξέδωσε υπουργική απόφαση με την οποία παρείχε στη Βαρβαρέσος κρατική εγγύηση ως ασφάλεια για την αναδιάταξη των υφιστάμενων δανείων της εταιρείας, συνολικού ύψους 22,7 εκατ. ευρώ. Η εγγύηση επρόκειτο να καλύψει το 80 % των δανείων, ήτοι 18,2 εκατ. ευρώ, όμως στην πραγματικότητα υπερέβαινε το συνολικό ποσό του υποκείμενου δανείου (βλέπε αιτιολογική σκέψη 16 κατωτέρω).
(14)
Πριν την αναδιάταξη του 2007, μέρος μόνο των ακίνητων περιουσιακών στοιχείων της εταιρείας είχε υποθηκευτεί για την κάλυψη των δανείων της. Στο πλαίσιο της αναδιάταξης του 2007, συνεστήθη υποθήκη και για τα λοιπά ακίνητα περιουσιακά στοιχεία της εταιρείας. Η υποθήκη αυτή δεν συνεστήθη υπέρ του δημόσιου αλλά υπέρ των πιστωτριών τραπεζών της εταιρείας. Ωστόσο, σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία (5), πριν προβεί σε κατάπτωση της εγγύησης, το δημόσιο πρέπει πρώτα να εισπράξει τις ασφάλειες του εγγυημένου δανείου.
(15)
Το μέτρο αυτό δεν κοινοποιήθηκε ποτέ στην Επιτροπή. Αντιθέτως, στην κοινοποίηση της ενίσχυσης διάσωσης που υπέβαλε στις 5 Νοεμβρίου 2007, η Ελλάδα διευκρίνιζε ότι η εταιρεία δεν είχε λάβει ενίσχυση διάσωσης ή αναδιάρθρωσης στο παρελθόν.
(16)
Το εν λόγω μέτρο βασιζόταν σε μη κοινοποιηθέν καθεστώς εγγυήσεων, το οποίο ενεκρίθη από το ελληνικό Υπουργείο Οικονομικών στις 26 Ιανουαρίου 2007. Το καθεστώς προέβλεπε κρατικές εγγυήσεις για την αναδιάταξη δανείων που ήταν ανεξόφλητα την 31η Δεκεμβρίου 2006, είτε ήταν σε υπερημερία είτε όχι, σε ένα νέο δάνειο. Τα σχετικά δάνεια χορηγήθηκαν σε βιομηχανικές, εξορυκτικές, κτηνοτροφικές, αγροτικές και ξενοδοχειακές επιχειρήσεις που ήταν εγκατεστημένες και λειτουργούσαν στον νομό Ημαθίας στη βόρεια Ελλάδα, για επενδύσεις παγίου κεφαλαίου και για κεφάλαια κινήσεως. Το καθεστώς δεν προέβλεπε προμήθεια για την κρατική εγγύηση. Βάσει μιας από τις διατάξεις του, η εγγύηση κάλυπτε τελικά ανώτατο ποσό 30 εκατ. EUR συν τους τόκους, ήτοι ποσό που υπερέβαινε τα υποκείμενα δάνεια (22,7 εκατ. ευρώ) (6).
2.2.3. Μέτρο 2: Η κοινοποιηθείσα κρατική εγγύηση του 2008
(17)
Στις 16 Ιουλίου 2008, η Επιτροπή ενέκρινε κοινοποιηθείσα ενίσχυση διάσωσης προς τη Βαρβαρέσος ΑΕ με τη μορφή κρατικής εγγύησης για δάνειο ύψους 2,4 εκατ. ευρώ (7). Η απόφαση ελήφθη βάσει της πληροφορίας ότι η εταιρεία δεν είχε λάβει ενίσχυση διάσωσης ή αναδιάρθρωσης στο παρελθόν (8), και ήταν επομένως επιλέξιμη για ενίσχυση διάσωσης.
(18)
Η εγγύηση χορηγήθηκε χωρίς να καταβληθεί προμήθεια στον εγγυητή (Δημόσιο) και κάλυπτε το συνολικό ποσό του δανείου, δηλαδή 2,4 εκατ. EUR.
(19)
Σύμφωνα με την κοινοποίηση του μέτρου που υπέβαλαν οι ελληνικές αρχές στις 5 Νοεμβρίου 2007, από το συνολικό ποσό της ενίσχυσης, ποσό [1,0-2,0] εκατ. EUR προοριζόταν για τη χρηματοδότηση των ακόλουθων επενδύσεων: α) την αναδιοργάνωση και τον εκσυγχρονισμό της διοίκησης της επιχείρησης ([…] εκατ. ευρώ) που πραγματοποιήθηκαν την περίοδο 2006-2009· και β) τη μεταστροφή του μείγματος παραγωγής προς περισσότερο επικερδή προϊόντα ([…] εκατ. ευρώ) που πραγματοποιήθηκε την περίοδο 2007-2009. Οι επενδύσεις αυτές αποτελούσαν επίσης μέρος του σχεδίου αναδιάρθρωσης που υποβλήθηκε στις 15 Ιανουαρίου 2009, και η εφαρμογή τους συνέπεσε χρονικά με αυτή του σχεδίου αναδιάρθρωσης (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 19-23 και 41-42 κατωτέρω).
2.2.4. Μέτρο 3: Η κοινοποιηθείσα άμεση επιχορήγηση του 2009
(20)
Στις 15 Ιανουαρίου 2009, η Ελλάδα κοινοποίησε άμεση επιχορήγηση ύψους 14 εκατ. EUR για τη χρηματοδότηση του σχεδίου αναδιάρθρωσης της επιχείρησης.
(21)
Σύμφωνα με το σχέδιο αναδιάρθρωσης που υποβλήθηκε, οι δυσχέρειες της επιχείρησης προκλήθηκαν από το υψηλό κόστος χρηματοδότησης επενδυτικού προγράμματος που εφαρμόστηκε κατά την περίοδο 2000-2005, το υψηλό κόστος λειτουργίας και τις ελλείψεις σε διαχειριστικό επίπεδο.
(22)
Το σχέδιο αναδιάρθρωσης καλύπτει την περίοδο 2006-2011. Επικαιροποιήθηκε και προσαρμόστηκε καταλλήλως κατά τη διάρκεια της επίσημης διαδικασίας έρευνας. Η κεντρική ιδέα της διαδικασίας αναδιάρθρωσης προβλέπει την πλήρη εξόφληση του μεγαλύτερου μέρους των τραπεζικών δανείων της εταιρείας (συμπεριλαμβανομένου εκείνου για το οποίο εγκρίθηκε η ενίσχυση διάσωσης τον Ιούλιο του 2008), τη μείωση της παραγωγής και του προσωπικού (9), τη μεταστροφή του μείγματος παραγωγής προς περισσότερο επικερδή προϊόντα (το ποσοστό της παραγωγής ειδικών νημάτων επί της συνολικής παραγωγής θα αυξηθεί στο […] % έως το 2012) και την αναδιοργάνωση και τον εκσυγχρονισμό της διοίκησης της εταιρείας.
(23)
Βάσει των τριών σεναρίων του σχεδίου αναδιάρθρωσης (βασικό, αισιόδοξο και απαισιόδοξο), η εταιρεία θα αποκαταστήσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά της έως το τέλος του 2011.
(24)
Σύμφωνα και με τα τρία αυτά σενάρια, προβλέπεται ότι οι πωλήσεις της εταιρείας θα αυξηθούν, ενώ το κόστος και οι δαπάνες (άνευ απόσβεσης) θα μειωθούν. Κατά συνέπεια, τα ΚΠΦ + Α (10) της εταιρείας προβλέπεται ότι θα είναι αρνητικά το 2010 και θετικά στο τέλος της περιόδου αναδιάρθρωσης, το 2011. Συγχρόνως δε, το 2011 η ΑΜΚ (11) της εταιρείας θα είναι υψηλότερη από το κόστος δανεισμού της (12) (σύμφωνα με το βασικό και με το αισιόδοξο σενάριο) ή ίση με αυτό (σύμφωνα με το απαισιόδοξο σενάριο).
3. ΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ
(25)
Στην απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία, η Επιτροπή ανέφερε ότι το συμβιβάσιμο της νέας ενίσχυσης επρόκειτο να αξιολογηθεί με βάση τις κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων (13) (εφεξής «κατευθυντήριες γραμμές Δ&Α»). Ως εκ τούτου, η Επιτροπή προέβη σε αρχική αξιολόγηση της κοινοποιηθείσας νέας ενίσχυσης βάσει των κριτηρίων που ορίζονται στις κατευθυντήριες γραμμές Δ&Α.
(26)
Πρώτον, η Επιτροπή επεσήμανε ότι η Ελλάδα δεν την είχε ενημερώσει σχετικά με προηγούμενη κρατική ενίσχυση που είχε χορηγήσει στη Βαρβαρέσος τον Μάιο του 2007. Η Επιτροπή επεσήμανε επίσης ότι η Ελλάδα, στην κοινοποίηση της ενίσχυσης διάσωσης που υπέβαλε τον Νοέμβριο του 2007, την είχε πληροφορήσει ότι η Βαρβαρέσος δεν είχε λάβει ενίσχυση διάσωσης ή αναδιάρθρωσης στο παρελθόν. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες κατά πόσον θα είχε θεωρήσει την εταιρεία επιλέξιμη για ενίσχυση διάσωσης στην απόφαση που εξέδωσε τον Ιούλιο του 2008, εάν η Ελλάδα δεν είχε υποβάλει εσφαλμένες πληροφορίες σχετικά με την εγγύηση του 2007.
(27)
Δεύτερον, δεδομένης της εγγύησης του 2007, η Επιτροπή έθεσε εν αμφιβόλω την επιλεξιμότητα της εταιρείας για την κοινοποιηθείσα ενίσχυση αναδιάρθρωσης, δηλαδή εάν τηρήθηκε η αρχή της «εφάπαξ ενίσχυσης».
(28)
Όσον αφορά το καθεστώς της δικαιούχου εταιρείας ως προβληματικής επιχείρησης, η Επιτροπή επεσήμανε ότι η Βαρβαρέσος, δεδομένων των ζημιών και της μείωσης των πωλήσεων που είχε υποστεί κατά τα προηγούμενα έτη, μπορούσε να χαρακτηριστεί προβληματική επιχείρηση. Ωστόσο, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες κατά πόσον η Βαρβαρέσος ήταν όντως προβληματική όταν χορηγήθηκε η εγγύηση του 2007, διότι η εταιρεία θα μπορούσε θεωρητικά να είχε επιτύχει την αναδιάταξη των υφισταμένων δανείων της από τις ίδιες τράπεζες χωρίς την κρατική παρέμβαση.
(29)
Όσον αφορά την αποκατάσταση της βιωσιμότητάς της, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες σχετικά με το χρονοδιάγραμμα του σχεδίου, δεδομένου ότι αυτό προέβλεπε την αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας της εταιρείας έως το τέλος του 2009. Ωστόσο, δεδομένου ότι το 2009 έχει παρέλθει και το κύριο μέρος της αναδιάρθρωσης δεν είχε ακόμη εφαρμοσθεί, η Επιτροπή θεώρησε ότι το χρονοδιάγραμμα που υποβλήθηκε για την αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας δεν μπορούσε πλέον να θεωρηθεί ρεαλιστικό.
(30)
Πέραν τούτων, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες όσον αφορά τις μελέτες αγοράς που υπέβαλε η εταιρεία σχετικά με την κλωστοϋφαντουργική αγορά, οι οποίες κάλυπταν την περίοδο από το 2007. Δεδομένου ότι είχαν ήδη παρέλθει δύο έτη και ότι έκτοτε είχαν λάβει χώρα σημαντικές αλλαγές στην παγκόσμια οικονομία, οι εν λόγω μελέτες αγοράς θεωρήθηκε ότι ήταν ενδεχομένως παρωχημένες. Για τον λόγο αυτόν, η Επιτροπή ζήτησε μια νέα σειρά δεδομένων και προβλέψεων, καθώς και περισσότερο πρόσφατες μελέτες αγοράς.
(31)
Όσον αφορά την πρόληψη της αθέμιτης στρέβλωσης του ανταγωνισμού, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες σχετικά με τα δύο αντισταθμιστικά μέτρα που προτάθηκαν. Τα μέτρα αυτά ήταν: α) η διακοπή λειτουργίας μιας εκ των τριών μονάδων της εταιρείας, και συγκεκριμένα εκείνης που βρίσκεται στη Νάουσα· και β) η πώληση της συμμετοχής στη θυγατρική «Εκκοκκιστήρια Βάμβακος Θηβών Α.Β.Ε.Ε». Τα δύο αυτά μέτρα θεωρήθηκαν καταρχάς αναγκαία για την επίτευξη της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας της δικαιούχου εταιρείας και ότι, ως εκ τούτου, δεν αντιστάθμιζαν τους ανταγωνιστές της εταιρείας για τη στρέβλωση του ανταγωνισμού.
(32)
Τέλος, όσον αφορά τον περιορισμό της ενίσχυσης στο ελάχιστο αναγκαίο, η Επιτροπή εξέλαβε τη Βαρβαρέσος ως μεγάλη επιχείρηση για τους σκοπούς της εκτίμησής της (το 2006 ο ετήσιος κύκλος εργασιών της ανήλθε σε 28 εκατ. ευρώ) και υπογράμμισε ότι ήταν εγκατεστημένη σε περιοχή επιλέξιμη για ενίσχυση δυνάμει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο α) της ΣΛΕΕ. Συνεπώς, η Επιτροπή προσδιόρισε την ίδια συμμετοχή της εταιρείας στο 40 % τουλάχιστον του συνολικού κόστους του σχεδίου αναδιάρθρωσης.
4. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ
(33)
Οι πληροφορίες που υποβλήθηκαν από τις ελληνικές αρχές σχετικά με τα εικαζόμενα μέτρα κρατικών ενισχύσεων μπορούν να συνοψισθούν ως εξής:
4.1. Η εγγύηση του 2007 ως κρατική ενίσχυση
(34)
Η Ελλάδα αναγνωρίζει ότι χορήγησε την κρατική εγγύηση του Μαΐου 2007. Ωστόσο, η Ελλάδα υποστηρίζει ότι αυτή δεν συνιστούσε κρατική ενίσχυση. Συγκεκριμένα, οι ελληνικές αρχές υποστήριξαν τα ακόλουθα: α) οι πιστώτριες τράπεζες θα είχαν δεχθεί την αναδιάταξη των δανείων ακόμη και χωρίς την κρατική ενίσχυση, β) δεν υπήρχε ανάγκη κρατικής εγγύησης διότι τα δάνεια καλύπτονταν επαρκώς στην αναδιάταξη μέσω στοιχείων ενεργητικού των οποίων η αξία υπερέβαινε το οφειλόμενο ποσό, και γ) η κρατική εγγύηση 2007 δεν βελτίωσε την ικανότητα της εταιρείας να συγκεντρώνει κεφάλαια από τις κεφαλαιαγορές δεδομένου ότι η Βαρβαρέσος ήταν ακόμη σε θέση να εξασφαλίζει κεφάλαια μόνη της.
4.2. Ο δικαιούχος ως «προβληματική επιχείρηση» το 2007
(35)
Η Ελλάδα υποστηρίζει ότι η Βαρβαρέσος ήταν όντως προβληματική το 2007 και ότι μόνο χάρη στα σημαντικής αξίας μη βεβαρημένα στοιχεία του ενεργητικού της θα μπορούσε να είχε πρόσβαση στις κεφαλαιαγορές χωρίς κρατική εγγύηση.
(36)
Η Ελλάδα υποστηρίζει επίσης ότι η αναδιάταξη των δανείων του 2007 δεν επαρκούσε προκειμένου η εταιρεία να χρηματοδοτήσει την αναδιάρθρωσή της. Χρησιμοποιήθηκε μόνον για την αναδιοργάνωση του υφιστάμενου επαχθούς χρέους. Η εταιρεία εξακολουθούσε να χρειάζεται νέα χρηματοδότηση, την οποία δεν εξασφάλισε από την αναδιάταξη του 2007. Για τον λόγο αυτόν, δεν μπόρεσε να αποκαταστήσει τη βιωσιμότητά της με τα δικά της μέσα και χωρίς δημόσια παρέμβαση. Ως εκ τούτου, η Βαρβαρέσος πληροί το κριτήριο του σημείου 9 των κατευθυντηρίων γραμμών Δ&Α.
(37)
Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα υποστηρίζει ότι, σε περίπτωση που θεωρηθεί ότι το μέτρο του 2007 συνιστά κρατική ενίσχυση, η εταιρεία ήταν επιλέξιμη να λάβει ενίσχυση διάσωσης και αναδιάρθρωσης.
4.3. Η αρχή της «εφάπαξ ενίσχυσης»
(38)
Σύμφωνα με τις ελληνικές αρχές, τα τρία υπό εξέταση μέτρα (η κρατική εγγύηση του 2007, η κρατική εγγύηση του 2008 και η κοινοποιηθείσα άμεση επιχορήγηση) χορηγήθηκαν με σκοπό τη διευκόλυνση της εφαρμογής ενός και του αυτού σχεδίου αναδιάρθρωσης.
(39)
Τον Δεκέμβριο του 2006, η Βαρβαρέσος υπέβαλε στις ελληνικές αρχές αίτημα για ενίσχυση διάσωσης και αναδιάρθρωσης υποβάλλοντάς τους το ίδιο σχέδιο με αυτό που κοινοποιήθηκε στην Επιτροπή αργότερα, τον Ιανουάριο του 2009. Η χρονική διαφορά μεταξύ της υποβολής στις ελληνικές αρχές του αιτήματος για ενίσχυση διάσωσης και αναδιάρθρωσης (Δεκέμβριος 2006) και της κοινοποίησης στην Επιτροπή της άμεσης επιχορήγησης του 2009 οφειλόταν αποκλειστικά σε διοικητικούς λόγους και όχι σε διαρκώς ανακύπτουσες δυσχέρειες ή στην επανερχόμενη ανάγκη για κρατική παρέμβαση.
(40)
Επίσης, η εγγύηση του 2007 (μέτρο 1) αποσκοπούσε στη βραχυπρόθεσμη αντιμετώπιση των οικονομικών δυσχερειών της εταιρείας, προσφέροντάς της μια ανάπαυλα μέσω της διετούς αναστολής της εξόφλησης των δόσεων του δανείου. Τα άλλα μέτρα αποσκοπούσαν στην εξάλειψη των οικονομικών δυσχερειών της εταιρείας μακροπρόθεσμα. Συγχρόνως, ο χαρακτήρας και των τριών αυτών μέτρων ήταν κοινός, δεδομένου ότι και τα τρία αποσκοπούσαν στην αντιμετώπιση του προβλήματος των τραπεζικών δανείων της εταιρείας.
(41)
Τέλος, η Ελλάδα υποστηρίζει ότι και τα τρία αυτά μέτρα αποτελούν μέρος της ίδιας διαδικασίας αναδιάρθρωσης και, ως εκ τούτου, δεν παραβιάστηκε η αρχή της «εφάπαξ ενίσχυσης».
4.4. Το κόστος αναδιάρθρωσης και η ίδια συνεισφορά
(42)
Το κόστος αναδιάρθρωσης συνίσταται στην αναδιάρθρωση μακροπρόθεσμων τραπεζικών δανείων (23 εκατ. ευρώ), στην αναδιάρθρωση της απασχόλησης (1 εκατ. ευρώ), σε επενδύσεις (3 εκατ. ευρώ) και στην αναδιάρθρωση στοιχείων του ενεργητικού (1 εκατ. ευρώ). Το συνολικό κόστος αναδιάρθρωσης ανέρχεται σε 28 εκατ. ευρώ (14).
(43)
Η Ελλάδα υποστηρίζει ότι το συνολικό κόστος της αναδιάρθρωσης θα καλυφθεί από 14 εκατ. EUR ως κρατική ενίσχυση και 14 εκατ. EUR ως ίδια συνεισφορά. Η ίδια συνεισφορά περιλαμβάνει έσοδα ύψους […] και 1 εκατ. EUR από την πώληση συμμετοχής σε θυγατρική το 2007.
4.5. Πρόληψη αθέμιτων στρεβλώσεων του ανταγωνισμού
(44)
Όσον αφορά τα αντισταθμιστικά μέτρα, αρχικά (πριν δηλαδή κινηθεί η επίσημη διαδικασία έρευνας) το σχέδιο πρότεινε: α) τη διακοπή λειτουργίας ενός εκ των τριών εργοστασίων της εταιρείας· η διακοπή λειτουργίας άρχισε το 2007 και ολοκληρώθηκε το 2008· και β) την πώληση της συμμετοχής σε θυγατρική, η οποία πραγματοποιήθηκε το 2007. Η εταιρεία ανέφερε ότι η θυγατρική αυτή ήταν ζημιογόνος κατά τα έτη 2005 και 2006.
(45)
Μετά την κίνηση της επίσημης διαδικασίας έρευνας, η Ελλάδα πρότεινε τα ακόλουθα εναλλακτικά αντισταθμιστικά μέτρα:
-
Την απόσυρση της εταιρείας από την ελληνική αγορά κατά τουλάχιστον 10 % σε σύγκριση με τις πωλήσεις που πραγματοποίησε το 2009 στην Ελλάδα, για την περίοδο έως το τέλος του 2013, δηλαδή δύο χρόνια μετά τη λήξη της αναδιάρθρωσης.
-
Την απαγόρευση οιασδήποτε μορφής κρατικής ενίσχυσης στην εταιρεία για την περίοδο έως το τέλος του 2013, δηλαδή δύο χρόνια μετά τη λήξη της αναδιάρθρωσης.
(46)
Η Ελλάδα υποστηρίζει ότι υπάρχουν λόγοι που θα δικαιολογούσαν λιγότερο αυστηρά αντισταθμιστικά μέτρα και χαμηλότερη ίδια συνεισφορά στην περίπτωση της Βαρβαρέσος.
(47)
Συγκεκριμένα, η Ελλάδα αναφέρει ότι η Βαρβαρέσος είναι εγκατεστημένη στον νομό Ημαθίας, περιοχή επιλέξιμη για τη χορήγηση περιφερειακής ενίσχυσης. Σύμφωνα με τις παρατηρήσεις που υπέβαλε η Ελλάδα, η ανεργία στην Ημαθία είναι διπλάσια από τον μέσο όρο στην Ελλάδα, ενώ το ΑΕΠ της Ημαθίας βρίσκεται στο 70 % του ελληνικού μέσου όρου. Συγχρόνως δε, ο αριθμός των κλωστοϋφαντουργικών εταιρειών/εταιρειών ειδών ένδυσης στον νομό μειώθηκε από 296 σε 181 το 2008 (μείωση κατά 39 %). Τέλος, κατά τα τελευταία χρόνια χάθηκε το 56 % των θέσεων εργασίας σε εταιρείες που απασχολούν περισσότερους από 10 εργαζομένους.
(48)
Η Ελλάδα αναφέρει επίσης ότι το μέγεθος της Βαρβαρέσος μειώθηκε σημαντικά από το 2006, λόγω της διακοπής λειτουργίας ενός εκ των τριών εργοστασίων της και της πώλησης της θυγατρικής της. Η διακοπή λειτουργίας του εργοστασίου οδήγησε σε μείωση της απασχόλησης κατά […] ανθρωποώρες και σε μείωση της παραγωγικής ικανότητας κατά 30 %, η οποία μάλιστα είναι μη αναστρέψιμη (λόγω της απόρριψης ή της εκποίησης εξοπλισμού). Η πώληση της θυγατρικής προκάλεσε μείωση του ετήσιου κύκλου εργασιών κατά 6,7 εκατ. ευρώ. Συνολικά, το μερίδιο αγοράς της εταιρείας μειώθηκε κατά 27 % ως προς την αξία των πωλήσεων και κατά 30 % ως προς τον όγκο των πωλήσεων. Επίσης, η εταιρεία αποσύρθηκε πλήρως από την Εσθονία, την Ουγγαρία και τη Ρουμανία, και εν μέρει (με ποσοστό απόσυρσης από […] % έως […] %) από την Αυστρία, τη Γερμανία, τη Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Βουλγαρία, την Τσεχική Δημοκρατία, την Ιταλία και την Πολωνία.
5. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΡΙΤΩΝ ΜΕΡΩΝ
(49)
Η Επιτροπή έλαβε παρατηρήσεις από τη Βαρβαρέσος. Τα επιχειρήματά της ταυτίζονται σε μεγάλο βαθμό με αυτά που υπέβαλαν οι ελληνικές αρχές.
(50)
Η Επιτροπή έλαβε επίσης παρατηρήσεις από άλλα τρίτα μέρη, τα οποία είτε σχετίζονται με τις λειτουργίες της Βαρβαρέσος ή επηρεάζονται από αυτές. Στις παρατηρήσεις τους, όλα τα τρίτα μέρη επαινούσαν τη δικαιούχο, τόσο όσον αφορά τη συμβολή της στην τοπική οικονομία όσο και τον ρόλο της ως καθιερωμένης εταιρείας. Ανέφεραν επίσης ότι η διακοπή δραστηριοτήτων της εταιρείας θα μείωνε σε σημαντικό βαθμό την απασχόληση και την παραγωγική ικανότητα της Ελλάδας, και ιδίως της Ημαθίας. Επιπλέον, ανέφεραν ότι η ενίσχυση προς τη Βαρβαρέσος δεν προκαλεί στρέβλωση του ανταγωνισμού, λόγω του ελάχιστου μεριδίου αγοράς που κατέχει η εταιρεία.
6. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ: ΥΠΑΡΞΗ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ
6.1. Μέτρα 1 και 2: Οι κρατικές εγγυήσεις του 2007 και του 2008
(51)
Το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ κηρύσσει ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά τις ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη μέλη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές. Επομένως, προκειμένου να θεωρηθεί κρατική ενίσχυση, ένα μέτρο πρέπει να πληροί τα ακόλουθα τέσσερα κριτήρια.
(52)
Πρώτον, το μέτρο πρέπει να χορηγείται από κράτος μέλος ή με κρατικούς πόρους. Οι κρατικές εγγυήσεις συνεπάγονται κινδύνους για τους κρατικούς πόρους, δεδομένου ότι σε περίπτωση κατάπτωσής τους πρέπει να πληρωθούν από τον κρατικό προϋπολογισμό. Επιπλέον, κάθε εγγύηση για την οποία δεν προβλέπεται κατάλληλη αμοιβή συνεπάγεται απώλεια οικονομικών πόρων για το κράτος. Επιπλέον, οι κρατικές εγγυήσεις χορηγούνται μέσω αποφάσεων των αρμόδιων υπουργείων. Στη συγκεκριμένη υπόθεση, οι εγγυήσεις του 2007 και του 2008 χορηγήθηκαν στη Βαρβαρέσος με απόφαση του ελληνικού Υπουργείου Οικονομικών. Συνεπώς, πληρούται το κριτήριο των κρατικών πόρων.
(53)
Δεύτερον, το μέτρο πρέπει να παρέχει πλεονέκτημα στον δικαιούχο. Η Επιτροπή θεωρεί ότι με τις δύο υπό εξέταση εγγυήσεις παρεσχέθη αδικαιολόγητο πλεονέκτημα στη Βαρβαρέσος. Πράγματι, για τους λόγους που εκτίθενται στα τμήματα 2.2 και 3.2 της ανακοίνωσης της Επιτροπής για την εφαρμογή των άρθρων 87 και 88 της συνθήκης ΕΚ στις κρατικές ενισχύσεις με τη μορφή εγγυήσεων (15) (εφεξής «ανακοίνωση για τις εγγυήσεις»), τμήματα 2.2 και 3.2, όταν ο δανειολήπτης δεν καταβάλλει για την εγγύηση τιμή που καθορίζεται βάσει κριτηρίων αγοράς, του παρέχονται πλεονεκτικοί όροι. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο δανειολήπτης, ως επιχείρηση που αντιμετωπίζει οικονομικές δυσχέρειες, δεν θα μπορούσε να εξεύρει πιστωτικό ίδρυμα διατεθειμένο να του χορηγήσει πιστώσεις με οποιουσδήποτε όρους, χωρίς κρατική εγγύηση.
(54)
Στο σημείο 3.2 της ανακοίνωσης για τις εγγυήσεις, η Επιτροπή έθεσε τρεις σωρευτικούς όρους τους οποίους θεωρεί επαρκείς προκειμένου να αποκλειστεί η ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης (δηλαδή πλεονεκτήματος) υπό τη μορφή εγγύησης. Οι όροι αυτοί είναι οι ακόλουθοι:
-
Ο δανειολήπτης δεν αντιμετωπίζει οικονομικές δυσχέρειες.
-
Η εγγύηση δεν καλύπτει περισσότερο από το 80 % του ανεξόφλητου δανείου.
-
Η έκταση της εγγύησης μπορεί να μετρηθεί ορθά κατά τον χρόνο παροχής της.
-
Καταβάλλεται για την εγγύηση τιμή που καθορίζεται βάσει κριτηρίων αγοράς.
(55)
Εφαρμόζοντας τα κριτήρια αυτά στη συγκεκριμένη περίπτωση, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι:
-
Η Βαρβαρέσος αντιμετώπιζε οικονομικές δυσχέρειες (16) κατά τον χρόνο χορήγησης των εγγυήσεων τόσο του 2007 όσο και του 2008.
-
Δεύτερον, όπως επεξηγείται στις αιτιολογικές σκέψεις 13, 16 και 18, οι εγγυήσεις τόσο του 2007 όσο και του 2008 κάλυπταν πράγματι το 100 % και πλέον του δανείου.
-
Τρίτον, όσον αφορά την εγγύηση του 2007, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η έκταση της εγγύησης δεν ήταν δυνατό να μετρηθεί ορθά κατά τη στιγμή της χορήγησής της. Αυτό αποδεικνύεται από το γεγονός ότι, σύμφωνα με τις πληροφορίες που υπέβαλαν οι ελληνικές αρχές (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 13, 16), η εγγύηση είχε αρχικά προβλεφθεί να καλύψει το 80 % του δανείου, ήτοι 18,2 εκατ. EUR, όμως τελικά, λόγω μιας από τις διατάξεις του καθεστώτος εγγύησης, κάλυψε 30 εκατ. EUR.
-
Τέταρτον, οι εγγυήσεις τόσο του 2007 όσο και του 2008 χορηγήθηκαν για δάνεια σε προβληματική επιχείρηση και δεν προβλεπόταν προμήθεια για τον εγγυητή (Δημόσιο). Το γεγονός καθαυτό ότι δεν καταβλήθηκε προμήθεια έναντι της εγγύησης αποτελεί ενδεχομένως ένδειξη για παροχή πλεονεκτήματος στη Βαρβαρέσος. Στην εμπορική τραπεζική αγορά δεν είναι δυνατή η χορήγηση εγγύησης χωρίς την καταβολή προμήθειας, πόσο μάλλον όταν πρόκειται για προβληματικές εταιρείες με υψηλό κίνδυνο αθέτησης υποχρεώσεων.
(56)
Βάσει των ανωτέρω, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η εταιρεία δεν θα είχε εξασφαλίσει τις εγγυήσεις του 2007 και του 2008 υπό τους ίδιους όρους στην αγορά και, ως εκ τούτου, τα υπό εξέταση μέτρα παρείχαν πλεονέκτημα στην εταιρεία.
(57)
Τρίτον, για να θεωρηθεί ενίσχυση βάσει του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, το μέτρο πρέπει να είναι επιλεκτικό. Η εγγύηση του 2007 στηριζόταν σε ένα τομεακό καθεστώς, ενώ η εγγύηση του 2008 αποτελούσε μέτρο ad hoc υπέρ της Βαρβαρέσος. Συνεπώς πληρούται πράγματι το κριτήριο της επιλεκτικότητας.
(58)
Τέλος, το μέτρο πρέπει να προκαλεί στρέβλωση του ανταγωνισμού και να επηρεάζει τις συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών. Η Βαρβαρέσος δραστηριοποιείται σε τομέα του οποίου τα προϊόντα αποτελούν αντικείμενο εκτενών συναλλαγών μεταξύ των κρατών μελών και στον οποίο επικρατεί έντονος ανταγωνισμός. Κατά τον χρόνο λήψης των μέτρων ενίσχυσης, η Βαρβαρέσος ήταν επιχείρηση η οποία πραγματοποιούσε το μεγαλύτερο μέρος των πωλήσεών της σε άλλα κράτη μέλη (βλέπε αιτιολογική σκέψη 7 ανωτέρω). Επίσης, τα εξεταζόμενα μέτρα παρείχαν στη Βαρβαρέσος πλεονέκτημα έναντι των ανταγωνιστών της (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 51-54 ανωτέρω). Όταν μια κρατική ενίσχυση ενισχύει τη θέση επιχείρησης έναντι των εμπορικών ανταγωνιστών της από άλλα κράτη μέλη, οι άλλες επιχειρήσεις θα πρέπει να θεωρηθεί ότι επηρεάζονται από την εν λόγω ενίσχυση. Συνεπώς, πληρούται πράγματι το κριτήριο της στρέβλωσης του ανταγωνισμού και του επηρεασμού των συναλλαγών μεταξύ κρατών μελών.
(59)
Βάσει των ανωτέρω, συνάγεται το συμπέρασμα ότι οι κρατικές εγγυήσεις του 2007 και του 2008 (μέτρα 1 και 2) συνιστούν κρατική ενίσχυση υπέρ της Βαρβαρέσος κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.
6.2. Μέτρο 3: Η κοινοποιηθείσα άμεση επιχορήγηση του 2009
(60)
Όσον αφορά το κριτήριο των κρατικών πόρων και τη δυνατότητα καταλογισμού, η εν λόγω άμεση κρατική επιχορήγηση καταβλήθηκε από τον κρατικό προϋπολογισμό έχοντας λάβει την έγκριση του αρμόδιου υπουργείου. Ως εκ τούτου, πληρούται το συγκεκριμένο κριτήριο.
(61)
Όσον αφορά το κριτήριο του πλεονεκτήματος, η άμεση επιχορήγηση αποφασίστηκε να δοθεί υπέρ προβληματικής επιχείρησης. Το ελληνικό Δημόσιο δεν λαμβάνει κανένα αντάλλαγμα για την επιχορήγηση, η οποία κατά συνέπεια παρέχει πλεονέκτημα στη Βαρβαρέσος.
(62)
Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι η κοινοποιηθείσα άμεση επιχορήγηση του 2009 προσφέρει στην εταιρεία πλεονέκτημα κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.
(63)
Όσον αφορά το κριτήριο της επιλεκτικότητας, η άμεση επιχορήγηση χορηγήθηκε βάσει απόφασης ad hoc για την εταιρεία. Ως εκ τούτου, πληρούται το συγκεκριμένο κριτήριο.
(64)
Τέλος, το κριτήριο της στρέβλωσης του ανταγωνισμού και του επηρεασμού των συναλλαγών μεταξύ κρατών μελών πληρούται με τον ίδιο τρόπο όπως και στην αιτιολογική σκέψη 58 ανωτέρω.
(65)
Για τους ανωτέρω λόγους, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η κοινοποιηθείσα άμεση επιχορήγηση του 2009 συνιστά κρατική ενίσχυση υπέρ της Βαρβαρέσος κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.
6.3. Παράνομες ενισχύσεις
(66)
Σύμφωνα με το άρθρο 1 στοιχείο στ) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου, της 22ας Μαρτίου 1999, για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του άρθρου 93 της συνθήκης ΕΚ (17), «παράνομη ενίσχυση» είναι μια νέα ενίσχυση η οποία εφαρμόζεται κατά παράβαση του άρθρου 108 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ.
(67)
Στη συγκεκριμένη υπόθεση, η κρατική εγγύηση του 2007 υπέρ της Βαρβαρέσος εφαρμόστηκε από την Ελλάδα χωρίς να κοινοποιηθεί στην Επιτροπή και χωρίς να έχουν ληφθεί οι παρατηρήσεις της Επιτροπής σχετικά με αυτή ή να έχει εκδοθεί τελική απόφαση για τη συμβατότητα του μέτρου με την κοινή αγορά.
(68)
Κατά συνέπεια, η Επιτροπή θεωρεί στο παρόν στάδιο ότι η κρατική εγγύηση του 2007 ήταν παράνομη.
7. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ:ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ ΜΕ ΤΗ ΣΛΕΕ
(69)
Όπως προβλέπεται στο σημείο 4.1 της ανακοίνωσης για τις εγγυήσεις, όταν μια μεμονωμένη εγγύηση ή καθεστώς εγγυήσεων δεν πληροί την αρχή του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς, θεωρείται ότι περιλαμβάνει στοιχείο κρατικής ενίσχυσης. Το στοιχείο κρατικής ενίσχυσης πρέπει, συνεπώς, να εκφραστεί σε ποσοτικούς όρους προκειμένου να εξεταστεί κατά πόσο η ενίσχυση θα μπορούσε να είναι συμβιβάσιμη δυνάμει κάποιας συγκεκριμένης εξαίρεσης σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις. Κατά συνέπεια, πριν προβεί στην αξιολόγηση της συμβατότητας της ενίσχυσης, η Επιτροπή χρειάζεται να υπολογίσει ποσοτικά το στοιχείο ενίσχυσης.
7.1. Προσδιορισμός του ύψους της ενίσχυσης
(70)
Οι εγγυήσεις του 2007 και του 2008: η Επιτροπή θέσπισε τις γενικές αρχές για τον υπολογισμό του στοιχείου ενίσχυσης των εγγυήσεων στην ανακοίνωση για τις εγγυήσεις.
(71)
Η Επιτροπή θεωρεί ότι, καταρχήν, μια κρατική εγγύηση μπορεί να θεωρηθεί ενίσχυση έως του συνολικού ποσού του υποκείμενου δανείου, εάν ο δικαιούχος δεν είναι σε θέση να έχει πρόσβαση στις χρηματαγορές με τα δικά του μέσα (βλέπε σημείο 2.2 και σημείο 4.1 στοιχείο α) της ανακοίνωσης για τις εγγυήσεις).
(72)
Η ανακοίνωση για τις εγγυήσεις, στα σημεία 4.1 (Γενικές παρατηρήσεις), 4.2 (Στοιχείο ενίσχυσης στις μεμονωμένες εγγυήσεις) και 4.4 (Στοιχείο ενίσχυσης στα καθεστώτα εγγυήσεων), θεσπίζει τους κανόνες που εφαρμόζει για τον υπολογισμό του στοιχείου ενίσχυσης των εγγυήσεων. Στις αιτιολογικές σκέψεις που ακολουθούν, η Επιτροπή θα εφαρμόσει τους εν λόγω κανόνες για τα μέτρα 1 και 2.
(73)
Στην υπό εξέταση υπόθεση, η Ελλάδα ανέφερε ότι η Βαρβαρέσος μπορούσε ακόμη να έχει πρόσβαση στις χρηματαγορές (βλέπε αιτιολογική σκέψη 33 ανωτέρω) όταν χορηγήθηκε η εγγύηση του 2007. Η Επιτροπή θεωρεί, επομένως, ότι η εταιρεία ήταν ακόμη σε θέση να έχει πρόσβαση στις χρηματαγορές χωρίς τις κρατικές εγγυήσεις του 2007.
(74)
Όσον αφορά την εγγύηση του 2008, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η Ελλάδα την κοινοποίησε το ίδιο έτος (Νοέμβριος 2007) κατά το οποίο χορήγησε την εγγύηση του 2007 (Μάιος 2007). Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι κατά την εν λόγω χρονική περίοδο χορήγησης της εγγύησης του 2008 η εταιρεία διέθετε ακόμη κάποια πιστοληπτική ικανότητα και πρόσβαση στις χρηματαγορές (18).
(75)
Ωστόσο, δεδομένων των οικονομικών δυσχερειών που αντιμετώπιζε η εταιρεία κατά τη χρονική στιγμή χορήγησης των μέτρων, οι εμπορικές τράπεζες θα είχαν χρεώσει υψηλότερο επιτόκιο ανάλογο των δυσχερειών της από εκείνο που θα επιτύγχανε με κρατική εγγύηση, δεδομένου ότι η εγγύηση αυτή συνιστά πρόσθετη ασφάλεια για τις τράπεζες. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή θεωρεί ότι το όφελος που αποκόμισε η Βαρβαρέσος μέσω των εγγυήσεων του 2007 και του 2008 δεν προερχόταν από το σύνολο των δανείων, τα οποία θα είχε εξασφαλίσει ακόμη και χωρίς τις κρατικές εγγυήσεις, αλλά από το χαμηλότερο επιτόκιο, το οποίο εξασφάλισε χάρη στις εγγυήσεις.
(76)
Σύμφωνα με το σημείο 4.2 της ανακοίνωσης περί εγγυήσεων, ελλείψει συγκρίσιμης προμήθειας αγοράς, πρέπει να συγκρίνονται οι συνολικές δαπάνες χρηματοδότησης του δανείου στην αγορά με την εγγύηση και χωρίς αυτή (δηλαδή το επιτόκιο για παρόμοιο δάνειο χωρίς εγγύηση πρέπει να συγκρίνεται προς το επιτόκιο + προμήθεια εγγύησης για το δάνειο με την κρατική εγγύηση).
(77)
Σε πολλές περιπτώσεις, δεν είναι διαθέσιμο ένα τέτοιο αγοραίο επιτόκιο. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή, στην ανακοίνωση που εξέδωσε το 2008 σχετικά με τη μέθοδο καθορισμού των επιτοκίων αναφοράς και προεξόφλησης (19) (εφεξής «ανακοίνωση του 2008 για τα επιτόκια αναφοράς»), ανέπτυξε μια μεθοδολογία η οποία, για τους λόγους που επεξηγούνται στο σημείο 4.2 της ανακοίνωσης για τις εγγυήσεις, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον υπολογισμό της προσεγγιστικής τιμής του αγοραίου επιτοκίου.
(78)
Στην προκειμένη περίπτωση, δεν αναφέρεται τι ποσό θα είχε καταβάλει η Βαρβαρέσος για συγκρίσιμο μη εγγυημένο δάνειο. Επιπλέον, αμφότερες οι εγγυήσεις χορηγήθηκαν πριν εκδηλωθεί η οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση. Εξάλλου, η Επιτροπή είναι της άποψης ότι, λόγω του χρόνου που παρήλθε από τη χορήγηση των μέτρων, ο υπολογισμός του «πραγματικού» αγοραίου επιτοκίου για μια ελληνική εταιρεία κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων θα αποτελούσε δύσκολο εγχείρημα. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θα χρησιμοποιήσει ως προσεγγιστική τιμή για το αγοραίο επιτόκιο το σχετικό επιτόκιο αναφοράς.
(79)
Όσον αφορά την κρατική ενίσχυση του 2007, τη χρονική στιγμή της χορήγησής της, ο βαθμός εξασφάλισης των δανείων της Βαρβαρέσος θα μπορούσε να θεωρηθεί υψηλός (20) για τους σκοπούς της ανακοίνωσης του 2008 για τα επιτόκια αναφοράς. Επομένως, το στοιχείο ενίσχυσης της κρατικής εγγύησης του 2007 πρέπει να υπολογισθεί με προσαύξηση 400 μονάδων βάσης η οποία ισχύει για δάνεια με υψηλή εξασφάλιση σε προβληματικές επιχειρήσεις.
(80)
Επ’ αυτής της βάσεως, το ύψος του αγοραίου τόκου ο οποίος θα έπρεπε να είχε καταβληθεί για το δάνειο που κάλυπτε η εγγύηση του 2007 χωρίς κρατική εγγύηση υπολογίστηκε σε 7,3 εκατ. EUR συνολικά. Ο τόκος που καταβλήθηκε πραγματικά για το δάνειο (προμήθεια εγγύησης δεν καταβλήθηκε) ανέρχεται σε 4,9 εκατ. EUR συνολικά για την περίοδο 1/2007-12/2010. Επομένως, η διαφορά μεταξύ του συγκεκριμένου αγοραίου επιτοκίου που θα είχε χρεωθεί στην εταιρεία χωρίς την εγγύηση, αφενός, και του επιτοκίου που εξασφάλισε μέσω της κρατικής εγγύησης, αφετέρου, αφαιρουμένων τυχόν προμηθειών που καταβλήθηκαν, ισούται με στοιχείο ενίσχυσης ύψους 2,4 εκατ. ευρώ, το οποίο πρέπει να προστεθεί στο ποσό της ενίσχυσης του σχεδίου αναδιάρθρωσης (21).
(81)
Όσον αφορά την κρατική εγγύηση του 2008, το υποκείμενο δάνειο ύψους 2,4 εκατ. EUR καταβλήθηκε στην εταιρεία στις 10 Φεβρουαρίου 2009. Είχε επιτόκιο εξαμήνου Euribor συν προσαύξηση (spread) 3,6 % και διάρκεια έξι μηνών (ή έως το τέλος της αξιολόγησης του σχεδίου αναδιάρθρωσης). Δεν έχει ακόμη εξοφληθεί (παραμένει ακόμη με το αρχικό κεφάλαιο).
(82)
Η εταιρεία εξακολουθούσε να αντιμετωπίζει δυσχέρειες και δεν διέθετε πλέον ελεύθερα βάρους στοιχεία ενεργητικού για να προσφέρει ως εγγύηση (22). Ελλείψει εξασφαλίσεων, η Επιτροπή εφαρμόζει επομένως προσαύξηση 1 000 μονάδων βάσης επιπλέον του ελληνικού βασικού επιτοκίου, υπολογισμός ο οποίος καταλήγει σε συνολικό τόκο 550 000 εκατ. EUR για την εγγύηση του 2008. Ο τόκος που εφαρμόστηκε στην πραγματικότητα στο δάνειο του 2008 (ασφάλεια εγγύησης δεν καταβλήθηκε) ανέρχεται σε 0,25 εκατ. EUR συνολικά για την περίοδο από τον Φεβρουάριο του 2009 (οπότε καταβλήθηκε το υποκείμενο δάνειο) έως τον Δεκέμβριο του 2010. Επομένως, η διαφορά μεταξύ του συγκεκριμένου αγοραίου επιτοκίου που θα είχε χρεωθεί στην εταιρεία χωρίς την εγγύηση, αφενός, και του επιτοκίου που εξασφάλισε μέσω της κρατικής εγγύησης, αφετέρου, αφαιρουμένων τυχόν προμηθειών που καταβλήθηκαν, ισούται με στοιχείο ενίσχυσης ύψους 0,3 εκατ. ευρώ, το οποίο πρέπει να προστεθεί στο ποσό της ενίσχυσης του σχεδίου αναδιάρθρωσης.
(83)
Όσον αφορά το μέτρο 3, δεδομένου ότι πρόκειται για άμεση επιχορήγηση, το συνολικό ποσό των 14 εκατ. EUR αντιπροσωπεύει το στοιχείο της ενίσχυσης.
(84)
Βάσει των ανωτέρω, το συνολικό στοιχείο ενίσχυσης των μέτρων 1, 2 και 3 ανέρχεται σε 16,7 εκατ. ευρώ.
7.2. Νομική βάση για την αξιολόγηση: Οι κατευθυντήριες γραμμές διάσωσης και αναδιάρθρωσης
(85)
Εφόσον τα μέτρα συνιστούν ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, η συμβατότητά τους πρέπει να εξεταστεί σύμφωνα με τις εξαιρέσεις που προβλέπονται στις παραγράφους 2 και 3 του εν λόγω άρθρου.
(86)
Οι εξαιρέσεις που προβλέπονται στο άρθρο 107 παράγραφος 2 και στο άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχεία δ) και ε), είναι σαφώς μη εφαρμοστέες και δεν τις επικαλέστηκαν οι ελληνικές αρχές.
(87)
Η Βαρβαρέσος ήταν προβληματική εταιρεία κατά τη χρονική στιγμή της χορήγησης των μέτρων (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 9 ανωτέρω και 83-84 κατωτέρω), και ως εκ τούτου η συμβατότητα των μέτρων ενίσχυσης μπορεί να αξιολογηθεί μόνον υπό το φως των κατευθυντηρίων γραμμών Δ&Α, δηλαδή δυνάμει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ.
7.3. Επιλεξιμότητα της επιχείρησης
(88)
Όσον αφορά το σημείο 10 στοιχείο α) των κατευθυντηρίων γραμμών Δ&Α, η Επιτροπή επισημαίνει ότι, παρόλο που η Βαρβαρέσος έχασε σημαντικό μέρος του ιδίου μετοχικού κεφαλαίου κατά την περίοδο 2004-2009, δεν έχασε περισσότερο από το ήμισυ του εταιρικού της κεφαλαίου κατά την υπό εξέταση περίοδο (2007-2009). Όσον αφορά το σημείο 10 στοιχείο γ), η Βαρβαρέσος δεν εκπλήρωνε τα κριτήρια του εθνικού δικαίου για υπαγωγή σε πτωχευτική διαδικασία λόγω αφερεγγυότητας.
(89)
Αφετέρου δε, όπως επεξηγείται στις αιτιολογικές σκέψεις 7-9 ανωτέρω, οι οικονομικές επιδόσεις της εταιρείας επιδεινώθηκαν σημαντικά κατά την περίοδο 2006-2009. Συνάγεται, ως εκ τούτου, το συμπέρασμα ότι ήδη από το 2006 η Βαρβαρέσος ήταν προβληματική εταιρεία κατά την έννοια του σημείου 11 των κατευθυντηρίων γραμμών Δ&Α, δεδομένου ότι παρουσίαζε αύξηση των ζημιών της και μείωση του κύκλου εργασιών της.
(90)
Όσον αφορά το σημείο 9 των κατευθυντηρίων γραμμών Δ&Α, φαίνεται ότι το 2007 η εταιρεία χρειάστηκε όντως περισσότερους πόρους από τα υφιστάμενα δάνεια που είχε λάβει προκειμένου να παραμείνει βιώσιμη. Το στοιχείο αυτό αποδεικνύεται εκ του γεγονότος ότι το 2006 υπέβαλε αίτηση για ενίσχυση αναδιάρθρωσης. Επομένως, η αναδιάταξη του 2007 δεν ήταν αρκετή για την αποκατάσταση της βιωσιμότητας της εταιρείας, δεδομένου ότι συνέβαλε μόνο στην εξόφληση των υφισταμένων δανείων, και όχι στην εξασφάλιση νέων. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή δέχεται ότι το 2007 η εταιρεία δεν ήταν σε θέση να αποκαταστήσει τη βιωσιμότητά της χωρίς κρατική στήριξη και ότι αντιμετώπιζε οικονομικές δυσχέρειες επίσης βάσει του σημείου 9 των κατευθυντηρίων γραμμών Δ&Α.
7.4. Η αρχή της «εφάπαξ ενίσχυσης»
(91)
Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι κρατικές εγγυήσεις του 2007 και του 2008 συνιστούν ενίσχυση διάσωσης. Πράγματι, η πρώτη αποσκοπούσε στη βραχυπρόθεσμη αντιμετώπιση των οικονομικών προβλημάτων της Βαρβαρέσος προσφέροντάς της μια ανάπαυλα μέσω της διετούς αναστολής της εξόφλησης των δόσεων του δανείου. Η δεύτερη αποσκοπούσε στην επιβίωση της εταιρείας έως ότου υποβληθεί ένα σχέδιο αναδιάρθρωσης.
(92)
Παρά το γεγονός ότι η εγγύηση του 2007 αποτελούσε πράγματι μέτρο ενίσχυσης διάσωσης, δεν περατώθηκε εντός 6 μηνών από την ημερομηνία χορήγησής της (30 Μαΐου 2007), δηλαδή έως την 30ή Νοεμβρίου 2007, γεγονός που καταρχήν θα συνιστούσε κατάχρηση (παράνομης) ενίσχυσης και παραβίαση της αρχής της «εφάπαξ ενίσχυσης».
(93)
Ωστόσο, η Επιτροπή πρέπει επίσης να αξιολογήσει τη συμβατότητα του μέτρου ενίσχυσης βάσει όλων των άλλων σχετικών λόγων. Σύμφωνα με το σημείο 20 των κατευθυντηρίων γραμμών, οι λόγοι αυτοί περιορίζονται σε εκείνους που αναφέρονται στις κατευθυντήριες γραμμές Δ&Α. Επομένως, θα ήταν ακόμη δυνατό να χαρακτηρισθεί η ενίσχυση διάσωσης ως ενίσχυση αναδιάρθρωσης, δηλαδή ως μέρος ενός ενιαίου συνόλου μέτρων αναδιάρθρωσης [βλέπε επίσης υπόθεση C11/2007, Ottana Energia (23)].
(94)
Στο πλαίσιο αυτό, και όσον αφορά το ερώτημα κατά πόσον τα τρία υπό εξέταση μέτρα αποτελούν ένα ενιαίο σύνολο μέτρων αναδιάρθρωσης, η Επιτροπή θεωρεί ότι, αυτό όντως ισχύει, δηλαδή αυτά αποτελούν ένα ενιαίο σύνολο. Το συμπέρασμα αυτό βασίζεται στα ακόλουθα στοιχεία (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 87-91 κατωτέρω):
(95)
Πρώτον, και τα τρία αυτά μέτρα είχαν τον ίδιο σκοπό, δηλαδή να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα που προέκυπτε από τις υψηλές δανειακές υποχρεώσεις που είχε αναλάβει η εταιρεία στο παρελθόν.
(96)
Πέραν τούτου, οι εγγυήσεις του 2007 και του 2008 δεν ήταν αρκετές για να εξασφαλίσουν στην εταιρεία τους οικονομικούς πόρους που είχε ανάγκη για την αναδιάρθρωσή της (δηλαδή ποσό ίσο τουλάχιστον με το σύνολο των δανείων της, ήτοι 25,4 εκατ. EUR στο τέλος του 2006), δεδομένου ότι η αναδιάρθρωση αυτή θα μπορούσε να επιτευχθεί μόνο μέσω του αθροίσματος αυτών των τριών μέτρων, σαν να αποτελούσαν αυτά δόσεις σε μία ενιαία διαδικασία αναδιάρθρωσης.
(97)
Επίσης, το μεγαλύτερο τμήμα του δανείου που κάλυπτε η εγγύηση του 2008 (1,8 εκατ. EUR από σύνολο 2,4 εκατ. ευρώ) αποσκοπούσε στη χρηματοδότηση των ίδιων επενδύσεων με την επιχορήγηση αναδιάρθρωσης του 2009. Συγχρόνως δε, η πραγματοποίηση αυτών των επενδύσεων προβλεπόταν για την ίδια χρονική περίοδο με το σχέδιο αναδιάρθρωσης του 2009 (βλέπε αιτιολογική σκέψη 18 ανωτέρω).
(98)
Επιπλέον, το σχέδιο αναδιάρθρωσης του 2009 είναι το ίδιο με το σχέδιο ανάκαμψης που είχε υποβάλει η εταιρεία στις ελληνικές αρχές το 2006 (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 11-12 ανωτέρω), με ορισμένες τροποποιήσεις στο πλαίσιο της αξιολόγησής του.
(99)
Τέλος, η αναδιάρθρωση άρχισε όντως το 2006. Συγκεκριμένα, το σχέδιο περιελάμβανε τέσσερα μέτρα αναδιάρθρωσης τα οποία εφαρμόστηκαν ή άρχισαν να εφαρμόζονται πριν τη χορήγηση της εγγύησης του 2007 (τον Μάιο του 2007), προέβλεπε δηλαδή τη μείωση της παραγωγής (2006), τη μείωση του εργατικού δυναμικού (2006), την πώληση της θυγατρικής της «Εκκοκκιστήρια Βάμβακος Θηβών Α.Β.Ε.Ε» (Ιανουάριος 2007) και την αναδιοργάνωση και τον εκσυγχρονισμό της διοίκησης της εταιρείας (2006).
(100)
Ως εκ τούτου, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα υπό εξέταση μέτρα ενίσχυσης αποτελούν δόσεις της ίδιας διαδικασίας αναδιάρθρωσης, οι οποίες χορηγήθηκαν για τη διευκόλυνση της εφαρμογής ενός ενιαίου σχεδίου αναδιάρθρωσης. Συνεπώς, δεν υπήρξε παραβίαση της αρχής της «εφάπαξ ενίσχυσης».
7.5. Αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας
(101)
Υπό το φως των ανωτέρω, η Επιτροπή θα αξιολογήσει τη συμβατότητα αυτών των μέτρων ενίσχυσης ως ενός ενιαίου συνόλου μέτρων αναδιάρθρωσης.
(102)
Η Επιτροπή είναι της άποψης ότι τα μέτρα που προβλέπονται στο σχέδιο αναδιάρθρωσης πράγματι προσπαθούν να αντιμετωπίσουν ακριβώς τις πηγές των δυσχερειών της εταιρείας. Συγκεκριμένα, κατά την άποψή της Επιτροπής, το σχέδιο προσδιορίζει ορθώς τους ακόλουθους (εσωτερικούς και εξωτερικούς) παράγοντες ως πηγές των δυσχερειών της Βαρβαρέσος:
-
Επαχθής δανεισμός κατά το παρελθόν (την περίοδο 2000-2005)
-
Υψηλό κόστος λειτουργίας (μείωση του περιθωρίου κέρδους λόγω του ανταγωνισμού των ασιατικών χωρών και της ραγδαίας αύξησης των τιμών εισροών)
-
Αδυναμία προσαρμογής στις εξελίξεις στην αγορά.
(103)
Τα προτεινόμενα μέτρα αναδιάρθρωσης αποσκοπούν στην αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων. Πρώτον, το σχέδιο προτείνει την οικονομική αναδιάρθρωση της εταιρείας· δεύτερον, προτείνει συγκεκριμένα μέτρα για τη βελτίωση του περιθωρίου κέρδους της εταιρείας μέσω της μεταστροφής του μείγματος εσόδων και της μείωσης του κόστους λειτουργίας· και, τρίτον, προτείνει τον διοικητικό εκσυγχρονισμό. Τα μέτρα αναδιάρθρωσης κατανέμονται σε 14 «ενέργειες», για κάθε μία από τις οποίες έχει καταλογιστεί το αντίστοιχο κόστος. Η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι προτεινόμενες ενέργειες φαίνεται πράγματι ότι επαρκούν για την αντιμετώπιση των θεμελιωδών προβλημάτων της εταιρείας.
(104)
Όσον αφορά τον οικονομικό αντίκτυπο του σχεδίου αναδιάρθρωσης, οι οικονομικές προβλέψεις ακολουθούν κατά τρόπο ρεαλιστικό την εφαρμογή της δέσμης των μέτρων αναδιάρθρωσης. Τόσο η αύξηση του κύκλου εργασιών (περίπου 5 % ετησίως) όσο και η αύξηση των εσόδων λειτουργίας (περίπου 10 % ετησίως) είναι εύλογες μετά την εφαρμογή των μέτρων αναδιάρθρωσης (δηλαδή τη μεταστροφή του μείγματος παραγωγής προϊόντων και τα μέτρα εξορθολογισμού του κόστους).
(105)
Επ’ αυτής της βάσεως, η Επιτροπή δέχεται ότι η αναδιάρθρωση θα επιτρέψει στην εταιρεία να αποκαταστήσει τη βιωσιμότητά της το 2011 και ότι οι μέτοχοί της θα έχουν ικανοποιητική απόδοση επί του επενδεδυμένου κεφαλαίου, δηλαδή ανώτερη ή, στη χειρότερη περίπτωση, ίση με το κόστος δανεισμού τους. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι τα αποτελέσματα αυτά θα επιτευχθούν εντός ευλόγου χρονικού διαστήματος και ότι τα προβλεπόμενα αποτελέσματα στηρίζονται σε αποδεκτές παραδοχές.
(106)
Συνεπώς, η Επιτροπή θεωρεί ότι το σχέδιο πληροί τα κριτήρια των σημείων 35-37 των κατευθυντηρίων γραμμών Δ&Α.
7.6. Πρόληψη αθέμιτων στρεβλώσεων του ανταγωνισμού
(107)
Όσον αφορά τα προτεινόμενα αντισταθμιστικά μέτρα, το σχέδιο αναδιάρθρωσης προτείνει: α) την απόσυρση της εταιρείας από την ελληνική αγορά κατά τουλάχιστον 10 % σε σύγκριση με τις πωλήσεις που πραγματοποίησε το 2009 στην Ελλάδα, για την περίοδο έως το τέλος του 2013, δηλαδή επί δύο χρόνια μετά το πέρας της αναδιάρθρωσης· και β) την απαγόρευση οιασδήποτε μορφής κρατικής ενίσχυσης προς την εταιρεία για την περίοδο έως το τέλος του 2013, δηλαδή επί δύο χρόνια μετά το πέρας της αναδιάρθρωσης.
(108)
Η Επιτροπή θεωρεί ότι η προτεινόμενη απόσυρση κατά 10 % από την Ελλάδα θα επιτρέψει στους ανταγωνιστές της εταιρείας να εισέλθουν ή να αυξήσουν τις πωλήσεις τους στην ελληνική αγορά, στην οποία η εταιρεία έχει ενισχυμένη παρουσία. Πράγματι, η παρουσία της εταιρείας στην Ελλάδα αυξήθηκε σημαντικά κατά τα προηγούμενα έτη, από 32 % σε 42 %, αντίθετα από τις πωλήσεις της στην EE, οι οποίες μειώθηκαν από 67 % σε 52 % (βλέπε αιτιολογική σκέψη 7 ανωτέρω). Τέλος, η εταιρεία κατέχει τη 10η θέση στην ελληνική αγορά κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων (σύμφωνα με δεδομένα του 2007, βλέπε αιτιολογική σκέψη 8 ανωτέρω). Συγχρόνως δε, η παρουσία της εταιρείας σε χώρες εκτός της EE αυξήθηκε επίσης κατά τα προηγούμενα έτη (από 1 % σε 6 %), γεγονός που αποδεικνύει ότι όντως η βιωσιμότητα της εταιρείας δεν εξαρτάται από την αύξηση της παρουσίας της στην αγορά της EE.
(109)
Συγχρόνως δε, η απόσυρση από την ελληνική αγορά θα έχει ως αποτέλεσμα η Βαρβαρέσος, αφενός, να διακόψει - εν μέρει ή πλήρως - τις εμπορικές σχέσεις που έχει συνάψει στην ίδια της τη χώρα και, αφετέρου, να προσπαθήσει να τις αντικαταστήσει με νέες, είτε σε άλλα κράτη μέλη της EE είτε σε τρίτες χώρες. Το γεγονός αυτό θα αποτελέσει πραγματική δοκιμή για την ανταγωνιστικότητα της εταιρείας.
(110)
Η Επιτροπή επισημαίνει επίσης ότι, σύμφωνα και με τα τρία σενάρια για την αποκατάσταση της βιωσιμότητας, οι πωλήσεις της εταιρείας προβλέπεται να αυξηθούν (βλέπε αιτιολογική σκέψη 23 ανωτέρω). Ωστόσο, η μείωση των πωλήσεων στην Ελλάδα δεν αποκλείει την αύξηση του κύκλου εργασιών της εταιρείας: η μείωση αυτή μπορεί να πραγματοποιηθεί προς όφελος των ανταγωνιστών της απελευθερώνοντας δυναμικό υπέρ αυτών, ενώ η αύξηση του κύκλου εργασιών θα καταστήσει δυνατή τη βιωσιμότητα της δικαιούχου εταιρείας.
(111)
Ωστόσο, θα μπορούσε να υποστηρίξει κανείς ότι το έτος που ενδείκνυται να χρησιμοποιηθεί ως σημείο αναφοράς για την κατά 10 % απόσυρση από την ελληνική αγορά πρέπει να είναι το 2006, και όχι το 2009. Και αυτό γιατί, σύμφωνα με το σημείο 40 των κατευθυντηρίων γραμμών Δ&Α, η «μείωση αυτή πρέπει να αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της αναδιάρθρωσης όπως θεσπίζεται στο σχέδιο αναδιάρθρωσης». Πράγματι, η αναδιάρθρωση της εταιρείας άρχισε το 2006 και έχει πενταετή διάρκεια (έως το 2011). Επομένως, σύμφωνα με αυτή τη συλλογιστική, το αντισταθμιστικό μέτρο θα έπρεπε να έχει αντίκτυπο ο οποίος θα λάμβανε υπόψη και θα αντιστοιχούσε στη συνολική διάρκεια της αναδιάρθρωσης και όχι μόνο σε μέρος αυτής.
(112)
Αφετέρου δε, η Επιτροπή επισημαίνει ότι ο αντίκτυπος των αντισταθμιστικών μέτρων πρέπει να είναι όσο το δυνατό μεγαλύτερος. Στην υπό εξέταση υπόθεση, οι πωλήσεις της εταιρείας στην Ελλάδα το 2009 ήταν υψηλότερες από τις πωλήσεις της το 2006 (8,1 εκατ. EUR και 7,1 εκατ. EUR αντιστοίχως). Για τον λόγο αυτόν, η Επιτροπή θεωρεί ότι το μέτρο πρέπει να εκτιμηθεί σε σύγκριση με τις πωλήσεις του 2009, δεδομένου ότι με τον τρόπο αυτό θα έχει μεγαλύτερο αντίκτυπο.
(113)
Όσον αφορά την απαγόρευση οιασδήποτε μορφής κρατικής ενίσχυσης, η Επιτροπή θεωρεί το μέτρο αυτό ως επιπρόσθετο προς την απόσυρση από την ελληνική αγορά, η οποία βρίσκεται ήδη σε ικανοποιητικό επίπεδο (10 %). Πράγματι, η Βαρβαρέσος είναι εγκατεστημένη στον νομό Ημαθίας, δηλαδή σε ενισχυόμενη περιοχή επιλέξιμη για τη χορήγηση περιφερειακής ενίσχυσης βάσει της παρέκκλισης του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο α) της ΣΛΕΕ (βλέπε αιτιολογική σκέψη 46 ανωτέρω), και επομένως η εταιρεία θα μπορούσε να είναι επιλέξιμη για επενδυτικές ενισχύσεις με ένταση ενίσχυσης 40 %. Απαγορεύσεις χορήγησης ενισχύσεων στο μέλλον έχουν ήδη εγκριθεί στο παρελθόν, ως πρόσθετα αντισταθμιστικά μέτρα, στις υποθέσεις Alstom (24) και Constructions Mécaniques de Normandie (25).
(114)
Επιπλέον, η Επιτροπή θεωρεί ότι το μέγεθος της εταιρείας μειώθηκε τόσο πολύ, ώστε οιαδήποτε περαιτέρω μείωση θα είχε μοιραίες συνέπειες για τη βιωσιμότητά της (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 47 ανωτέρω και 107 κατωτέρω).
(115)
Συγχρόνως δε, η Επιτροπή επισημαίνει εκ νέου ότι ο αντίκτυπος των αντισταθμιστικών μέτρων πρέπει να είναι όσο το δυνατό μεγαλύτερος. Για τον λόγο αυτόν, στην υπό εξέταση υπόθεση, η Επιτροπή θεωρεί ότι η διάρκεια της απαγόρευσης χορήγησης κρατικής ενίσχυσης στο μέλλον πρέπει να παραταθεί κατά περισσότερο από δύο έτη. Μια τέτοια απαγόρευση δεν θα πλήξει τη βιωσιμότητα της εταιρείας, αλλά θα αντισταθμίσει την αδικαιολόγητη στρέβλωση του ανταγωνισμού. Καταλήγοντας, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα τέσσερα έτη θα είναι η πλέον ενδεδειγμένη διάρκεια για την απαγόρευση της χορήγησης οιασδήποτε κρατικής ενίσχυσης στο μέλλον.
(116)
Βάσει των ανωτέρω, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα προαναφερόμενα αντισταθμιστικά μέτρα πληρούν τις απαιτήσεις των κατευθυντηρίων γραμμών Δ&Α. Συγκεκριμένα: α) λειτουργούν υπέρ των ανταγωνιστών της Βαρβαρέσος κατά την έννοια του σημείου 31· β) έχουν τη μορφή που προβλέπεται στα σημεία 39 και 46 στοιχείο γ), και γ) θα εφαρμοστούν στην αγορά στην οποία η Βαρβαρέσος θα κατέχει σημαντική θέση μετά την αναδιάρθρωση, κατά την έννοια του σημείου 40.
(117)
Σύμφωνα με το σημείο 40 των κατευθυντηρίων γραμμών Δ&Α, τα αντισταθμιστικά μέτρα πρέπει να είναι ανάλογα προς τις στρεβλωτικές επιπτώσεις που έχει η ενίσχυση, και ιδίως με το μέγεθος και το σχετικό βάρος της επιχείρησης στην αγορά. Το μερίδιο αγοράς της Βαρβαρέσος το 2008 ήταν μικρό, φθάνοντας μόλις στο […] % της αγοράς νημάτων της ΕΕ (βλέπε αιτιολογική σκέψη 8 ανωτέρω).
(118)
Συγχρόνως, σύμφωνα με το σημείο 56 των κατευθυντηρίων γραμμών Δ&Α, οι προϋποθέσεις για την έγκριση ενίσχυσης μπορεί να είναι λιγότερο αυστηρές σε ενισχυόμενες περιοχές. Η εταιρεία είναι εγκατεστημένη στον νομό Ημαθίας, δηλαδή σε ενισχυόμενη περιοχή επιλέξιμη για τη χορήγηση περιφερειακής ενίσχυσης βάσει της παρέκκλισης του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο α) της ΣΛΕΕ (βλέπε αιτιολογική σκέψη 46 ανωτέρω).
(119)
Με γνώμονα τα ανωτέρω, τα αντισταθμιστικά μέτρα που πρότεινε η Ελλάδα δεν φαίνονται επαρκή. Αφετέρου δε, η Επιτροπή είναι της άποψης ότι τα μέτρα αυτά, σε συνδυασμό με την παράταση έως το 2015 της απαγόρευσης χορήγησης ενίσχυσης στο μέλλον, πληρούν όντως τα κριτήρια των κατευθυντηρίων γραμμών Δ&Α περί των αντισταθμιστικών μέτρων.
7.7. Η ενίσχυση πρέπει να περιορίζεται στο ελάχιστο δυνατό ποσό: πραγματική συμμετοχή, απαλλαγμένη ενίσχυσης
(120)
Η Ελλάδα δήλωσε ότι από το 2009 η εταιρεία είναι μεσαίου μεγέθους, σύμφωνα με τα κριτήρια που ορίζονται στη σύσταση της Επιτροπής της 6ης Μαΐου 2003 σχετικά με τον ορισμό των πολύ μικρών, των μικρών και των μεσαίων επιχειρήσεων (26). Ωστόσο, δεδομένου ότι η εταιρεία έλαβε κρατική ενίσχυση για πρώτη φορά το 2007, θα πρέπει να θεωρηθεί ως μεγάλη επιχείρηση για τους σκοπούς της παρούσας εκτίμησης (το 2006 ο ετήσιος κύκλος εργασιών της ανήλθε σε 28 εκατ. ευρώ). Συνεπώς, η συμμετοχή της εταιρείας στο σχέδιο πρέπει καταρχήν να ανέρχεται σε τουλάχιστον 50 % του συνολικού κόστους του σχεδίου αναδιάρθρωσης, σύμφωνα με το σημείο 44 των κατευθυντηρίων γραμμών Δ&Α.
(121)
Ωστόσο, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η εταιρεία είναι εγκατεστημένη σε ενισχυόμενη περιοχή επιλέξιμη για τη χορήγηση περιφερειακής ενίσχυσης βάσει της παρέκκλισης του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο α) της ΣΛΕΕ (βλέπε αιτιολογική σκέψη 46 ανωτέρω). Σύμφωνα με το σημείο 56 των κατευθυντηρίων γραμμών, σε ενισχυόμενες περιοχές, και εκτός εάν ορίζεται διαφορετικά σε κανόνες κρατικών ενισχύσεων για συγκεκριμένο τομέα, οι προϋποθέσεις για την έγκριση ενίσχυσης μπορεί να είναι λιγότερο αυστηρές όσον αφορά το μέγεθος της συμμετοχής του δικαιούχου.
(122)
Δεδομένων των προαναφερόμενων περιστάσεων, και σύμφωνα με πάγια πρακτική της, η Επιτροπή θεωρεί ότι στην υπό εξέταση υπόθεση το ποσοστό του 40 % θα μπορούσε να θεωρηθεί ως ίδια συμμετοχή κατά την έννοια των κατευθυντηρίων γραμμών Δ&Α.
(123)
Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω, καθώς και του υπολογισμού των μέτρων ενίσχυσης στις αιτιολογικές σκέψεις 65-76 ανωτέρω, η συνολική αναδιάρθρωση ύψους 30,7 εκατ. EUR χρηματοδοτείται ως ακολούθως:
-
16,7 εκατ. EUR ενίσχυσης: άμεση επιχορήγηση ύψους 14 εκατ. ευρώ, συν το στοιχείο ενίσχυσης ύψους 2,4 εκατ. EUR της κρατικής εγγύησης του 2007 (βάσει του σεναρίου των 400 μονάδων βάσης), συν το στοιχείο ενίσχυσης ύψους 0,3 της κρατικής εγγύησης του 2008 (βάσει του σεναρίου των 1 000 μονάδων βάσης)·
-
συν 14 εκατ. EUR ίδιας συμμετοχής.
(124)
Επομένως, η ίδια συμμετοχή της εταιρείας ισούται με το 46 % του συνολικού κόστους χρηματοδότησης της αναδιάρθρωσης, δηλαδή υπερβαίνει το κατώτατο όριο του 40 % ίδιας συμμετοχής, όπως καθορίζεται στην αιτιολογική σκέψη 112 ανωτέρω, και άρα βρίσκεται εντός των κατάλληλων ορίων κατά την έννοια των κατευθυντηρίων γραμμών Δ&Α.
8. AΝΑΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΟΥ ΙΟΥΛΙΟΥ 2008 ΠΕΡΙ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΔΙΑΣΩΣΗΣ
(125)
Η κρατική εγγύηση του 2007 δείχνει ότι η απόφαση περί ενίσχυσης διάσωσης που εξέδωσε τον Ιούλιο 2008 η Επιτροπή (βλέπε αιτιολογική σκέψη 1 ανωτέρω) βασιζόταν σε εσφαλμένες πληροφορίες που υπέβαλαν οι ελληνικές αρχές. Συγκεκριμένα, στην κοινοποίηση της ενίσχυσης διάσωσης (Νοέμβριος 2007) οι ελληνικές αρχές ανέφεραν ότι η Βαρβαρέσος δεν είχε λάβει ενίσχυση διάσωσης ή αναδιάρθρωσης, παρόλο που της είχε ήδη χορηγηθεί κρατική εγγύηση τον Μάιο του 2007.
(126)
Σύμφωνα με το άρθρο 9 του διαδικαστικού κανονισμού, η Επιτροπή μπορεί να ανακαλέσει μια απόφαση που έλαβε σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 3, αφού πρώτα δώσει στο οικείο κράτος μέλος την ευκαιρία να υποβάλει τις παρατηρήσεις του, εφόσον η απόφαση βασίστηκε σε εσφαλμένες πληροφορίες παρασχεθείσες κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, και οι οποίες ήσαν καθοριστικές για την απόφαση.
(127)
Στην προκειμένη υπόθεση, η Επιτροπή δεν ήταν ενήμερη για το γεγονός ότι η Βαρβαρέσος είχε ήδη λάβει ενίσχυση στο παρελθόν, ενόσω ήταν ήδη προβληματική. Ως εκ τούτου, δεν εξετάστηκε η τήρηση της αρχής της «εφάπαξ ενίσχυσης» ούτε ελήφθη υπόψη το ποσό της ήδη χορηγηθείσας ενίσχυσης κατά τον υπολογισμό της ενίσχυσης διάσωσης.
(128)
Στην απόφαση που εξέδωσε στις 9 Μαρτίου 2010 για κίνηση της διαδικασίας έρευνας, η Επιτροπή παρείχε στην Ελλάδα την ευκαιρία να υποβάλει τις παρατηρήσεις της όσον αφορά το γεγονός ότι η απόφαση της Επιτροπής του Ιουλίου 2008 για την ενίσχυση διάσωσης βασιζόταν στην εσφαλμένη πληροφορία που υπέβαλαν οι ελληνικές αρχές, ότι η Βαρβαρέσος δεν είχε λάβει ενίσχυση διάσωσης ή αναδιάρθρωσης κατά το παρελθόν. Στις παρατηρήσεις που υπέβαλαν, οι ελληνικές αρχές παραδέχονται ότι χορήγησαν όντως την κρατική εγγύηση του Μαΐου 2007. Ωστόσο η Ελλάδα υποστήριξε ότι η εγγύηση του 2007 δεν συνιστά κρατική ενίσχυση (βλέπε αιτιολογική σκέψη 33 ανωτέρω). Η Επιτροπή δεν μπορεί να κάνει δεκτά τα επιχειρήματα της Ελλάδας διότι αυτά είτε βασίζονται σε υποθετικές δηλώσεις και σε κριτήρια που δεν αφορούν τις κρατικές ενισχύσεις είτε διαστρεβλώνουν την ορθή έννοια αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας.
(129)
Με γνώμονα τα ανωτέρω, η απόφαση του Ιουλίου του 2008 της Επιτροπής περί ενίσχυσης διάσωσης πρέπει να ανακληθεί.
9. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
(130)
Η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα υπό εξέταση μέτρα ενίσχυσης είναι συμβατά με την εσωτερική αγορά, εφόσον πληρούνται ορισμένες προϋποθέσεις,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Η απόφαση της Επιτροπής, της 16ης Ιουλίου 2008, με την οποία εγκρίνεται η κοινοποιηθείσα ενίσχυση διάσωσης προς τη Βαρβαρέσος ανακαλείται λόγω εσφαλμένων πληροφοριών που παρασχέθηκαν κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, και οι οποίες ήσαν καθοριστικές για την απόφαση σύμφωνα με το άρθρο 9 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999.
Άρθρο 2
Η ενίσχυση ύψους 16,7 εκατ. EUR την οποία η Ελλάδα έχει εν μέρει εφαρμόσει και εν μέρει προγραμματίζει να εφαρμόσει υπέρ της Βαρβαρέσος ΑΕ είναι συμβατή με την εσωτερική αγορά, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στο άρθρο 3.
Άρθρο 3
1. Το σχέδιο αναδιάρθρωσης της Βαρβαρέσος πρέπει να εφαρμοσθεί πλήρως.
2. Αρχής γενομένης από το 2011, ο ετήσιος κύκλος εργασιών της Βαρβαρέσος από τις πωλήσεις της στην Ελλάδα πρέπει να μειωθεί κατά 10 % σε σύγκριση με τον κύκλο εργασιών από τις πωλήσεις στην Ελλάδα το 2009. Ο περιορισμός αυτός θα ισχύει για τα ημερολογιακά έτη 2011, 2012 και 2013.
3. Στην εταιρεία δεν θα χορηγηθεί κανενός είδους κρατική ενίσχυση έως το τέλος του 2015. Ως κρατική ενίσχυση νοείται οιαδήποτε χρηματοδότηση από τοπικούς, περιφερειακούς και εθνικούς πόρους, καθώς και από πόρους της ΕΕ.
4. Οι δύο προηγούμενοι όροι ισχύουν για τη Βαρβαρέσος, για όλες τις μελλοντικές της θυγατρικές, καθώς και για κάθε εταιρεία που ελέγχεται από τους μετόχους της Βαρβαρέσος σε βαθμό που να χρησιμοποιεί παραγωγικά στοιχεία ενεργητικού (π.χ. εγκαταστάσεις, γραμμές παραγωγής) που ανήκουν σήμερα στη Βαρβαρέσος ή σε θυγατρική της. Παραμένουν επίσης σε ισχύ σε περίπτωση που η Βαρβαρέσος πωληθεί και/ή συγχωνευθεί με διαφορετικό νομικό πρόσωπο, ή εάν τα στοιχεία ενεργητικού της Βαρβαρέσος πωληθούν «εν λειτουργία» σε διαφορετικό νομικό πρόσωπο.
5. Για τον σκοπό της παρακολούθησης της συμμόρφωσης προς το σύνολο των παραπάνω όρων, η Ελλάδα οφείλει να υποβάλλει στην Επιτροπή εξαμηνιαίες εκθέσεις σχετικά με την πρόοδο της αναδιάρθρωσης της Βαρβαρέσος. Όσον αφορά τους περιορισμούς των πωλήσεων, η Ελλάδα οφείλει να υποβάλλει στην Επιτροπή, το αργότερο έως το τέλος του Ιανουαρίου, ετήσιες εκθέσεις, με τις οποίες θα την πληροφορεί για το ύψος των πωλήσεων του προηγούμενου ημερολογιακού έτους.
Άρθρο 4
Η Ελλάδα οφείλει να ενημερώσει την Επιτροπή, εντός δύο μηνών από την κοινοποίηση της παρούσας απόφασης, περί των μέτρων που έλαβε προκειμένου να συμμορφωθεί με αυτή.
Άρθρο 5
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ελληνική Δημοκρατία.
Βρυξέλλες, 14 Δεκεμβρίου 2010.