РЕШЕНИЕ НА СЪВЕТА
от 13 юли 2010 година
относно наличието на прекомерен дефицит в Кипър
(2010/401/ЕС)
СЪВЕТЪТ НА ЕВРОПЕЙСКИЯ СЪЮЗ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 126, параграф 6 във връзка с член 126, парагарф 13 и член 136 от него,
като взе предвид предложението на Европейската комисия,
като взе предвид съображенията, представени от Кипър,
като има предвид, че:
(1)
Съгласно член 126, параграф 1 от Договора държавите-членки избягват прекомерен държавен дефицит.
(2)
Пактът за стабилност и растеж се основава на целта за стабилни публични финанси като средство за укрепване на условията за ценова стабилност и висок и устойчив растеж, водещ до създаване на трудова заетост.
(3)
Процедурата при прекомерен дефицит (ППД) съгласно член 126 от Договора, изяснена в Регламент (ЕО) № 1467/97 на Съвета от 7 юли 1997 г. за определяне и изясняване на прилагането на процедурата при прекомерен дефицит (1) (който е част от Пакта за стабилност и растеж) предвижда вземането на решение за наличието на прекомерен дефицит. Протоколът относно процедурата при прекомерен дефицит, приложен към Договора, определя допълнителни разпоредби, свързани с изпълнението на ППД. С Регламент (ЕО) № 479/2009 на Съвета (2) се определят подробни правила и определения за прилагането на разпоредбите от посочения протокол.
(4)
Реформата на Пакта за стабилност и растеж от 2005 г. имаше за цел да се увеличи ефективността му и да се заздрави икономическата му основа, както и да се запази устойчивостта на публичните финанси в дългосрочен план. По-специално тя имаше за цел да гарантира, че икономическите и бюджетните условия са взети предвид изцяло на всеки етап от ППД. По този начин Пактът за стабилност и растеж осигурява рамката за подкрепа на държавните политики за бързо възстановяване на стабилното състояние на бюджета, като в същото време се отчита икономическата ситуация.
(5)
Член 126, параграф 5 от Договора изисква Комисията да изпрати становище до Съвета, ако Комисията счита, че съществува или може да възникне прекомерен дефицит в дадена държава-членка. Като взе предвид доклада си в съответствие с член 126, параграф 3 и становището на Икономическия и финансов комитет в съответствие с член 126, параграф 4, Комисията заключи, че в Кипър съществува прекомерен дефицит. В тази връзка на 15 юни 2010 г. Комисията изпрати становище до Съвета по отношение на Кипър (3).
(6)
В член 126, параграф 6 от Договора се предвижда, че Съветът следва да разгледа всички съображения, които заинтересованата държава-членка желае да представи, преди да реши след цялостна оценка дали е налице прекомерен дефицит. В случая с Кипър цялостната оценка води до следните заключения.
(7)
Съгласно нотифицираните от кипърските власти през април 2010 г. данни консолидираният държавен дефицит в Кипър е достигнал 6,1 % от БВП през 2009 г., превишавайки по този начин референтната стойност от 3 % от БВП. Дефицитът не е бил близо до референтната стойност от 3 % от БВП, но превишението над референтната стойност може да бъде определено като извънредно по смисъла на Договора и на Пакта за стабилност и растеж. По-специално то се дължи на силен спад в икономиката по смисъла на Договора и на Пакта за стабилност и растеж. Според прогнозата на службите на Комисията от пролетта на 2010 г. реалният БВП на Кипър ще се свие още, макар и в по-малка степен, с почти ½ % през 2010 г. в сравнение с намаление в размер на 1¾ % през 2009 г. Очакваното превишение над референтната стойност обаче не може да се счита за временно. Съгласно прогнозата на службите на Комисията от пролетта на 2010 г. бюджетният дефицит се очаква да достигне около 7¾ % от БВП през 2011 г., при условие че политиката остане непроменена. Заложеният в Договора критерий за дефицита не е изпълнен.
(8)
Според данните, нотифицирани от кипърските власти през април 2010 г., консолидираният брутен държавен дълг се е задържал на 56,2 % от БВП през 2009 г., което е под референтната стойност от 60 % от БВП. За 2010 г. Кипър очаква дълг в размер на 62 % от БВП, надхвърляйки по този начин заложената в Договора референтна стойност от 60 % от БВП. Според прогнозата на службите на Комисията от пролетта на 2010 г. дългът ще нарасне до 62,3 % от БВП през 2010 г. и до 67,6 % през 2011 г. на фона на влошеното първично салдо. Предвид тези тенденции съотношението на дълга не може да се счита за намаляващо в достатъчна степен и приближаващо се със задоволителни темпове към референтната стойност по смисъла на Договора и на Пакта за стабилност и растеж. Заложеният в Договора критерий за дълга не е изпълнен.
(9)
Съгласно член 2, параграф 4 от Регламент (ЕО) № 1467/97 „значимите фактори“ могат да бъдат взети предвид при етапите, водещи до вземане на решение на Съвета за наличието на прекомерен дефицит в съответствие с член 126, параграф 6, само ако е изпълнено двойното условие - дефицитът да бъде близо до референтната стойност и превишението над референтната стойност да е временно. В случая с Кипър двойното условие не е изпълнено. Следователно значимите фактори не са взети предвид при етапите, водещи до настоящото решение,
ПРИЕ НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ:
Член 1
От цялостната оценка следва, че в Кипър е налице прекомерен дефицит.
Член 2
Адресат на настоящото решение е Република Кипър.
Съставено в Брюксел на 13 юли 2010 година.
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 13ης Ιουλίου 2010
σχετικά με την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος στην Κύπρο
(2010/401/ΕΕ)
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη:
τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 126 παράγραφος 6, σε συνδυασμό με το άρθρο 126 παράγραφος 13 και το άρθρο 136,
την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
τις παρατηρήσεις που υποβλήθηκαν από την Κύπρο,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 1 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα κράτη μέλη αποφεύγουν τα υπερβολικά δημοσιονομικά ελλείμματα.
(2)
Το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης βασίζεται στον στόχο της επίτευξης υγιών δημόσιων οικονομικών ως μέσου ενίσχυσης των προϋποθέσεων για σταθερότητα των τιμών και ισχυρή αειφόρο ανάπτυξη, οι οποίες ευνοούν τη δημιουργία απασχόλησης.
(3)
Η διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος (ΔΥΕ), η οποία διέπεται από τις διατάξεις του άρθρου 126 της Συνθήκης, όπως διευκρινίζεται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την επιτάχυνση και τη διασαφήνιση της εφαρμογής της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος (1) (που αποτελεί μέρος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης), προβλέπει τη λήψη απόφασης για την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος. Το πρωτόκολλο για τη διαδικασία του υπερβολικού ελλείμματος που προσαρτάται στη Συνθήκη περιλαμβάνει περαιτέρω διατάξεις για την εφαρμογή της ΔΥΕ. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 479/2009 του Συμβουλίου (2) καθορίζει λεπτομερείς κανόνες και ορισμούς για την εφαρμογή των διατάξεων του εν λόγω πρωτοκόλλου.
(4)
Η μεταρρύθμιση του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης το 2005 επιδίωκε την ενίσχυση της αποτελεσματικότητάς του και των οικονομικών του ερεισμάτων, καθώς επίσης και τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών. Στόχος ήταν να διασφαλιστεί, ιδίως, ότι το ιδιαίτερο οικονομικό και δημοσιονομικό υπόβαθρο θα λαμβανόταν πλήρως υπόψη σε όλα τα στάδια της ΔΥΕ. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης παρέχει το πλαίσιο στήριξης των κυβερνητικών πολιτικών για την άμεση επιστροφή σε υγιείς δημοσιονομικές θέσεις, λαμβάνοντας υπόψη την οικονομική κατάσταση.
(5)
Το άρθρο 126 παράγραφος 5 της Συνθήκης ορίζει ότι η Επιτροπή απευθύνει γνώμη στο Συμβούλιο, εάν κρίνει ότι υπάρχει ή ότι μπορεί να εμφανισθεί υπερβολικό έλλειμμα σε ένα κράτος μέλος. Με γνώμονα την έκθεση αυτή σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 3 και λαμβάνοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 4, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι στην Κύπρο υπάρχει υπερβολικό έλλειμμα. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή απηύθυνε σχετική γνώμη προς το Συμβούλιο σχετικά με την Κύπρο στις 15 Ιουνίου 2010 (3).
(6)
Το άρθρο 126 παράγραφος 6 της Συνθήκης ορίζει ότι το Συμβούλιο θα πρέπει να λάβει υπόψη τυχόν παρατηρήσεις του οικείου κράτους μέλους προτού αποφασίσει, ύστερα από συνολική εκτίμηση, αν υφίσταται υπερβολικό έλλειμμα. Στην περίπτωση της Κύπρου, η συνολική αυτή εκτίμηση οδηγεί στα ακόλουθα συμπεράσματα.
(7)
Σύμφωνα με τα στοιχεία που κοινοποίησαν οι κυπριακές αρχές τον Απρίλιο του 2010, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης στην Κύπρο το 2009 ανήλθε στο 6,1 % του ΑΕΠ, υπερβαίνοντας συνεπώς την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ. Το έλλειμμα δεν είναι κοντά στην τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ, αλλά η υπέρβαση της τιμής αναφοράς μπορεί να χαρακτηρισθεί έκτακτη κατά την έννοια της Συνθήκης και του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Συγκεκριμένα, οφείλεται σε σοβαρή επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας κατά την έννοια της Συνθήκης και του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Σύμφωνα με τις εαρινές προγνώσεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2010, το πραγματικό ΑΕΠ στην Κύπρο προβλέπεται να συρρικνωθεί περαιτέρω, αν και σε μικρότερο βαθμό, κατά περίπου ½ % το 2010 έναντι 1¾ % το 2009. Εντούτοις, η προβλεπόμενη υπέρβαση της τιμής αναφοράς δεν μπορεί να θεωρηθεί προσωρινή. Σύμφωνα με τις εαρινές προγνώσεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2010, το δημοσιονομικό έλλειμμα θα φθάσει σε περίπου 7¾ % του ΑΕΠ το 2011 υπό την προϋπόθεση μη μεταβολής της ακολουθούμενης πολιτικής. Επομένως, δεν ικανοποιείται το κριτήριο του ελλείμματος που ορίζει η Συνθήκη.
(8)
Σύμφωνα με στοιχεία που κοινοποίησαν οι κυπριακές αρχές τον Απρίλιο του 2010, το ακαθάριστο χρέος της γενικής κυβέρνησης παραμένει χαμηλότερο από την τιμή αναφοράς του 60 % του ΑΕΠ και έφθασε σε 56,2 % του ΑΕΠ το 2009. Για το 2010, η Κύπρος γνωστοποίησε προβλεπόμενο έλλειμμα ύψους 62 % του ΑΕΠ, ποσοστό το οποίο υπερβαίνει την τιμή αναφοράς του 60 % του ΑΕΠ που ορίζει η Συνθήκη. Σύμφωνα με τις εαρινές προγνώσεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2010, αναμένεται περαιτέρω αύξηση του χρέους σε 62,3 % του ΑΕΠ το 2010 και εν συνεχεία σε 67,6 % το 2011 λόγω της επιδείνωσης του πρωτογενούς ισοζυγίου. Λαμβάνοντας υπόψη τις τάσεις αυτές, ο δείκτης χρέους δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι μειώνεται επαρκώς και ότι πλησιάζει την τιμή αναφοράς με ικανοποιητικό ρυθμό κατά την έννοια της Συνθήκης και του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Επομένως δεν ικανοποιείται το κριτήριο του χρέους που ορίζει η Συνθήκη.
(9)
Σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97, οι «σχετικοί παράγοντες» μπορούν να ληφθούν υπόψη στη διαδικασία που οδηγεί στη λήψη απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος, σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 6, μόνο εφόσον ικανοποιείται πλήρως η διπλή προϋπόθεση - δηλαδή ότι το έλλειμμα παραμένει κοντά στην τιμή αναφοράς και η υπέρβαση της τιμής αναφοράς είναι προσωρινή. Στην περίπτωση της Κύπρου, η διπλή αυτή προϋπόθεση δεν ικανοποιείται. Κατά συνέπεια, οι σχετικοί παράγοντες δεν λαμβάνονται υπόψη στη διαδικασία που οδηγεί στην παρούσα απόφαση,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Από τη συνολική εκτίμηση προκύπτει η ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος στην Κύπρο.
Άρθρο 2
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Κυπριακή Δημοκρατία.
Βρυξέλλες, 13 Ιουλίου 2010.