РЕШЕНИЕ НА КОМИСИЯТА
от 25 юли 2012 година
относно мярка SA.34440 (12/C) приведена в действие от Великото херцогство Люксембург относно продажбата на Dexia BIL
(нотифицирано под номер C(2012) 5264)
(Само текстът на френски език е автентичен)
(текст от значение за ЕИП)
(2012/836/ЕС)
ЕВРОПЕЙСКАТА КОМИСИЯ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 108, параграф 2, алинея първа (1),
като взе предвид Споразумението за Европейското икономическо пространство, и по-специално член 62 от него, параграф 1, буква а),
като прикани заинтересованите страни да представят своите мнения съгласно разпоредбите по-горе и (2) като взе предвид техните мнения,
като има предвид, че:
1. ПРОЦЕДУРА
(1)
С решение от 19 ноември 2008 г. (3) Комисията реши да не повдига възражения срещу неотложните мерки относно операция за осигуряване на ликвидност („liquidity assistance“ наричана по-долу „операцията LA“) (4) и гаранция за някои елементи от пасива на Dexia. Комисията счете, че тези мерки са съвместими с вътрешния пазар на основание член 107, параграф 3, буква б) от Договора за функционирането на Европейския съюз като помощ за оздравяване на предприятие в затруднение, и разреши мерките за период от шест месеца, считано от 3 октомври 2008 г., като уточни, че след този срок Комисията ще оцени повторно помощта, но като структурна мярка.
(2)
Белгия, Франция и Люксембург (наричани по-долу „заинтересованите държави членки“) уведомиха Комисията за първи план за преструктуриране на Dexia съответно на 16, 17 и 18 февруари 2009 г.
(3)
С решение от 13 март 2009 г. Комисията реши да започне предвидената в член 108, параграф 2 от ДФЕС официална процедура по разследване за всички помощи, предоставени на Dexia (5).
(4)
С Решение от 30 октомври 2009 г. (6) Комисията разреши удължаването на гаранцията, посочена в съображение 1 до 28 февруари 2010 г. или до датата на решението на Комисията за определяне на съвместимостта на мерките за помощ и плана за преструктуриране на Dexia.
(5)
На 9 февруари 2010 г. заинтересованите държави членки представиха на Комисията информация за предвидените допълнителни мерки, за да бъде допълнен първоначалния план за преструктуриране, съобщен през февруари 2009 г.
(6)
С решение от 26 февруари 2010 г. (7), Комисията разреши плана за преструктуриране на Dexia и превръщането на неотложните помощи в помощи за преструктурирането, при условие че бъдат спазени всички задължения и условия, определени в посоченото решение.
(7)
След лятото на 2011 г. Dexia срещна допълнителни затруднения и заинтересованите държави членки предвидиха допълнителни мерки за помощ.
(8)
С Решение от 17 октомври 2011 г. (8) Комисията реши да започне официална процедура по разследване относно мярката за продажба от Dexia SA и закупуването от страна на белгийската държава на Dexia Banque Belgique (наричана по-долу „DBB“). С цел да бъде запазена финансовата стабилност Комисията реши също да разреши временно мярката. Тя е разрешена за шест месеца, считано от датата на посоченото решение или, ако Белгия представи план за преструктуриране в срок от шест месеца, считано от същата дата, до приемането от Комисията на окончателното решение относно мярката.
(9)
На 18 октомври 2011 г. заинтересованите държави членки информираха Комисията за всички нови потенциални мерки с цел нов план за преструктуриране или разделянето на Dexia на отделни части. В рамките на тези нови мерки на 21 октомври 2011 г. Белгия уведоми Комисията за мярка, чрез която DBB прибягва до „Emergency Liquidity Assistance“ (наричана по-долу „ELA“), ползваща се с държавна гаранция от Белгия. Тази мярка позволява на DBB да отпуска финансиране на Dexia Crédit Local SA (наричана по-долу „DCL“).
(10)
На 14 декември 2011 г. Франция, Белгия и Люксембург уведомиха също Комисията в рамките на всички тези нови мерки за проект на временна гаранция от заинтересованите държави членки относно рефинансирането на Dexia SA и DCL (наричана по-долу „временна гаранция за рефинансиране“).
(11)
С решение от 21 декември 2011 г. (наричано по-долу „Решение за откриване относно допълнителната помощ за преструктурирането на Dexia“) (9) с оглед запазване на финансовата стабилност Комисията реши да разреши временно до 31 май 2012 г. временната гаранция за рефинансиране. С това решение обаче Комисията откри официална процедура по разследване относно всички допълнителни мерки за преструктурирането на Dexia, въведени от приемането на условното решение (сред които временната гаранция за рефинансиране) и поиска от заинтересованите държави членки, да я уведомят в срок от три месеца за план за преструктуриране на Dexia или, при липса на жизнеспособност на Dexia, да я уведомят за план за методичното преобразуване/оздравяване на Dexia.
(12)
На 21 и 22 март 2012 г. заинтересованите държави членки уведомиха Комисията за план за методичното преобразуване/оздравяване на Dexia.
(13)
На 25 май 2012 г. държавите членки уведомиха Комисията за искане временната гаранция за рефинансиране да бъде удължена. На 31 май 2012 г. Комисията прие две решения.
(14)
В първото решение (наричано по-долу „решение за разширяване на процедурата“) Комисията реши да удължи официалната процедура по разследване на групата Dexia, за да проучи плана за методичното преобразуване/оздравяване на групата Dexia, представен от Белгия, Франция и Люксембург на 21 и 22 март 2012 г. (10).
(15)
Във второто решение (наричано по-долу „Решение за удължаване на гаранцията“) (11), Комисията одобри временно, докато вземе окончателно решение относно плана за методичното преобразуване/оздравяване на Dexia, удължаването до 30 септември 2012 г. на периода за издаване на временната гаранция от заинтересованите държави членки относно рефинансирането на Dexia SA и DCL, като същевременно разшири официалната процедура по разследване за тази мярка.
(16)
На 5 юни 2012 г. заинтересованите държави членки уведомиха Комисията за повишаване на тавана на временната гаранция до максималния размер на главницата от 55 млрд. EUR. В своето решение от 6 юни 2012 г. (12) Комисията одобри временно повишаването на тавана на гаранцията, докато вземе окончателно решение относно плана за методичното преобразуване/оздравяване на Dexia.
(17)
На 6 октомври 2011 г. Dexia SA обяви в съобщение за пресата (13), че е влязла в изключителни преговори с група международни инвеститори, в която ще участва люксембургската държава, с цел Dexia Banque Internationale да бъде продадена на Люксембург (наричана по-долу „Dexia BIL“). Управителният съвет на групата Dexia ще се произнесе относно съдържанието на евентуална оферта след периода на изключителност.
(18)
На 18 декември 2011 г. Комисията бе информирана, че в процес на сключване е обвързващ меморандум за разбирателство относно продажбата на участието от 99,906 % в Dexia BIL, притежавано от Dexia SA. Според този меморандум за разбирателство Precision Capital SA, група инвеститори от Катар, ще придобие 90 % от участието, a останалите 10 % ще бъдат придобити от Люксембург. Някои активи на Dexia BIL са изключени от периметъра на тази продажба.
(19)
Продажбата на Dexia BIL не е част от мерките, одобрени от Комисията в рамките на плана за преструктуриране на Dexia, одобрен на 26 февруари 2010 г. Тя не бе обхваната и от официалната процедура по разследване, открита с Решение на Комисията от 21 декември 2011 г. относно мерките за преструктуриране, за които Комисията е уведомена след тази дата.
(20)
Продажбата на Dexia BIL е съобщена на Комисията преди 21 декември 2011 г. Продажбата на Dexia BIL ще бъде анализирана от Комисията отделно от преструктурирането на Dexia не само поради необходимостта от правна сигурност в най-кратки срокове, а също и преди всичко поради факта, че продажбата на Dexia BIL се извършва независимо от преструктурирането на групата предвид на мерките за помощ, одобрени временно през 2011 г., тъй като, според информацията, получена от Комисията, въпросната продажба е била замисляна още от 2009 г. и тъй като Dexia BIL ще бъде отделена юридически и икономически от Dexia.
(21)
На 23 март 2012 г. Люксембург официално уведоми Комисията за продажбата на Dexia BIL.
(22)
С Решение от 3 април 2012 г. (14) Комисията информира Люксембург за своето решение да открие предвидената в член 108, параграф 2 от Договора за функционирането на Европейския съюз официална процедура по разследване по отношение на продажбата на Dexia BIL.
(23)
На 4 май 2012 г. и 12 юни 2012 г. люксембургските органи съобщиха на Комисията допълнителна информация, включително актуализация от Dexia SA на оценката на справедливостта на продажната цена на Dexia BIL от 30 май 2012 г. (наричана по-долу „актуализирана оценка на справедливостта на цената“).
(24)
Решението на Комисията да започне официална процедура по разследване е публикувано в Официален вестник на Европейския съюз (15). Комисията прикани заинтересованите страни да представят своите мнения относно въпросната мярка.
(25)
По този въпрос Комисията получи коментарите на заинтересованите страни. Тя ги предаде на Люксембург, даде му възможност да ги коментира и получи коментарите от Люксембург с писмо от 28 юни 2012 г.
2. ОПИСАНИЕ НА ФАКТИТЕ
2.1. Описание на групата Dexia
(26)
Dexia BIL е част от групата Dexia. Създадена през 1996 г. вследствие на сливането между Crédit Local de France и Crédit communal de Belgique, Dexia е специализирана в отпускането на заеми на представителите на местната власт, но сред клиенти ѝ са също 5,5 млн. частни лица, основно в Белгия, Люксембург и Турция.
(27)
Групата Dexia е организирана около холдинговото дружество майка (Dexia SA) и три оперативни структури, разположени във Франция (DCL), в Белгия (DBB) и в Люксембург (Dexia BIL).
Organigramme simplifié du Groupe au 30 septembre 2011
(i.e., avant mise en oeuvre des cessions annoncées lors du Conseil d'Administration de Dexia du 9 octobre 2011)
(28)
На 20 октомври 2011 г. DBB бе продадена на белгийската държава и на 31 декември 2011 г. консолидираният баланс на групата Dexia (с деконсолидиране на DBB на 1 октомври 2011 г.) възлизаше на 413 млрд. EUR.
(29)
Освен продажбата на DBB, извършена на 20 октомври 2011 г., групата Dexia обяви „предстоящата в краткосрочен план“ продажба на следните структури:
-
Dexia BIL;
-
Dexia Municipal Agency
-
DenizBank;
-
Dexia Asset Management (наричана по-долу „DAM“)
-
RBC Dexia Investor Services (наричана по-долу „RBCD“).
(30)
Дяловете на основните акционери в Dexia SA са разпределени, както следва:
Капитал, поет от:
Притежаван % на 31 декември 2011 г.
Caisse des Dépôts et consignations
17,6%
Holding Communal
14,3%
Arco Group
12,0%
Френското правителство
5,7%
Белгийското федерално правителство
5,7%
Ethias
5,0%
3 белгийски региона
5,7%
CNP Assurances
3,0%
Служителите на банката
0,6%
Други
30,4%
Източник:
Dexia, Представяне на финансовите резултати за 2011 г., 23 февруари 2012 г., стр. 51; съдържащи се в плана за методично преобразуване/оздравяване, съобщено на Комисията
2.2. Описание на Dexia BIL
(31)
Dexia BIL е една от най-големите търговски банки в Люксембург със счетоводен баланс от 41 млрд. EUR към 30 юни 2011 г. Dexia BIL развива дейност не само в Люксембург, но също така в други държави като Швейцария, Обединеното кралство, някои страни от Азия и Близкия изток, и или пряко, или чрез някои от своите дъщерни дружества. Dexia BIL притежава също така значителен портфейл от ценни книжа „legacy“ с пазарна стойност, оценена до 30 септември 2011 г. на около [5 - 10] млрд. EUR.
(32)
Dexia BIL е една от големите банки с мрежа от клонове в Люксембург и играе основна роля в местната икономика както като банка за депозити на постоянно пребиваващи физически лица и предприятия, така и като доставчик на потребителски кредити, жилищни кредити и кредити на предприятията.
(33)
Според таблиците, предоставени от Комисията за надзор на финансовия сектор („CSSF“), люксембургски надзорен орган на финансовия сектор, Dexia BIL е сред предпочитаните банки за [10 - 15] % от постоянно пребиваващите физически лица и за [15 - 20] % от МСП (малки и средни предприятия), като и двете групи всеки път я класират на трето място на люксембургския пазар. Пазарните дялове на Dexia BIL в люксембургската банкова система са около [10 - 15] % по обем на депозитите, [10 - 15] % по обем на заемите и [5 - 10] % от активите под управление в областта на частното банкиране.
2.3. Затрудненията на Dexia
(34)
Трудностите, пред които бе изправена групата Dexia по време на финансовата криза през есента на 2008 г., са описани в решението от 26 февруари 2010 г. По-скорошните трудности, с които се сблъсква Dexia, могат да бъдат обобщени както следва.
(35)
Първо, задълбочаването на кризата с държавните дългове, с която се сблъскват много европейски банки, доведе до по-голямо недоверие от страна на инвеститорите към банковите контрагенти, което не позволява на последните да получават финансиране в задоволителни обеми и при задоволителни условия.
(36)
Освен това, тъй като е особено силно изложена на риск, свързан с държавните дългове и с подобни рискове, групата Dexia е предмет на нарастващо недоверие от страна на инвеститорите. Всъщност, сред активите на Dexia има много заеми и/или облигации на държави и/или общини и области в държави, възприемани като рискови от пазара.
(37)
Освен това настоящата криза настъпи преди Dexia да има време да финализира изпълнението на плана си за преструктуриране, с който би постигнала по-силен рисков профил, по отношение на ликвидността. Рисковият профил на Dexia по отношение на ликвидността е все още особено уязвим, а пазарът познава много добре тази нейна уязвимост и Dexia може би повече от други банки е предмет на нарастващо недоверие.
(38)
Нуждите от финансиране на Dexia особено се увеличиха поради следните елементи:
(i)
значителното спадане на лихвените проценти през лятото на 2011 г. увеличи с най-малко [5 - 20] млрд. EUR нуждата от осигуряване на обезпечение, за да се отговори на исканията за допълнителни обезпечения, свързани с пазарната стойност на портфейла от лихвени деривати, използвани за хеджиране на баланса;
(ii)
Падежът на много дългови емисии (по-специално емисиите, гарантирани от държавите, издадени преди това от Dexia) настъпва в момент, в който пазарните условия за рефинансиране на тези задължения не са оптимални;
(iii)
значителното спадане на пазарната стойност и спадането на кредитното качество на активите, които Dexia използва като обезпечение, за да получи финансиране;
(iv)
загубата на доверие на голяма част от инвеститорите, наред с останалото, вследствие на обявяването на значителни загуби от второто тримесечие на 2011 г. (около 4 млрд. EUR) и понижаването на кредитния рейтинг от страна на някои агенции за кредитен рейтинг;
(v)
затрудненията на Dexia също така доведоха до масово теглене на депозити на клиенти в Белгия и Люксембург през октомври 2011 г.
(39)
Като взе предвид неспособността на Dexia да се рефинансира на пазарите и […] (16), първоначално Dexia трябваше да прибегне до нова мярка по ELA от страна на съответно Nationale Bank van België/Banque Nationale de Belgique и на Banque de France. При тези обстоятелства заинтересованите държави членки отпуснаха временната гаранция за рефинансиране в полза на Dexia.
(40)
Въпреки че Dexia BIL не е в основата на проблемите на групата Dexia, […], депозитите в нея силно намаляха и по-специално между 30 септември 2011 г. и 10 октомври 2011 г., период, през който депозитите се понижиха с [1 - 5] млрд. EUR (от [5 - 15] млрд. EUR до [5 - 15] млрд. EUR). След това загубата на депозити се стабилизира вследствие на съобщението за предприемане на редица мерки, чиято цел е групата Dexia да бъде разделена на отделни части и с които се внася сигурност в някои дъщерни дружества на групата (сред които Dexia BIL). По-специално на 6 октомври 2011 г. Dexia съобщи, че води разговори с група инвеститори и с Люксембург с цел да им продаде Dexia BIL. След като достигнаха долна граница от [5 - 15] млрд. EUR на 22 ноември 2011 г., оттогава депозитите на Dexia BIL леко се увеличиха до [5 - 15] млрд. EUR на 14 декември 2011 г.
2.4. Описание на мярката за продажба на Dexia BIL
(41)
На 23 март 2012 г. Люксембург уведоми за продажбата на Dexia BIL. Приключването на продажбата подлежи на предварително одобрение от страна на Комисията.
(42)
Мярка за продажба на Dexia BIL, за която Комисията бе уведомена, не е била предмет на официална тръжна процедура. Според люксембургските органи продажбата на Dexia BIL вероятно е била отдавна замисляна от Dexia, която се е свързала за тази цел с редица оператори между 2009 и 2011 г., по-конкретно с […]. […]. Водените разговори са били в повече или по-малко напреднал стадий, но никой от тези оператори не е представил конкретен проект за придобиване на Dexia BIL.
(43)
В крайна сметка контактите с Precision Capital доведоха до изключителни преговори, обявени на 6 октомври 2011 г. На 20 декември 2011 г. е сключен обвързващ меморандум за разбирателство Mémorandum of Understanding (наричан по-долу „MoU“). относно продажбата на капиталовото участие от 99,906 % в Dexia BIL, собственост на Dexia. Според този меморандум за разбирателство Precision Capital ще придобие 90 % от участието, а останалите 10 % се придобиват от Люксембург при същите условия, при които купува и Precision Capital.
(44)
Някои активи на Dexia BIL са изключени от периметъра на тази продажба, която всъщност се отнася само до част от Dexia BIL, а именно банкирането с физически лица (на дребно) и частното банкиране (наричани по-долу „преотстъпени дейности“). По-специално са изключени от периметъра на продажбата: участието от 51 %, притежавано от Dexia BIL в DAM, участието от 50 %, притежавано от Dexia BIL в RBCD, участието от 40 % в Popular Banca Privada, портфейла от ценни книжа „legacy“ на Dexia BIL (както и някои свързани производни продукти), участията на Dexia BIL в Dexia LDG Banque и Parfipar. Горепосочените дейности ще бъдат прехвърлени от Dexia BIL на Dexia преди приключването на сделката с клауза за дължими възстановявания на нетния резултат от продажбите. Освен това в MoU се предвижда като предварително условие за продажбата премахването на всички заеми, които не са гарантирани от структури в групата Dexia и премахването на много заеми, които са гарантирани от структури в групата Dexia. На 10 февруари 2012 г. финансирането, отпуснато за другите структури в групата, е около [0 - 5] млрд. EUR, от които по-малко от [500 - 800] млн. гарантирано финансиране. Изключването на всички тези активи ще позволи да се намалят общите активи на Dexia BIL от около 16,9 млрд. EUR спрямо общите активи от 41 млрд. EUR на 30 юни 2011 г. (т.е. общо намаляване на активите с 40 % и претеглените спрямо риска активи с 50 %).
(45)
Мярката, за която е подадено уведомление, гласи, че в момента на приключване на продажбата, съотношението на базовия собствен капитал от първи ред на Dexia BIL съгласно Базел III ще е точно 9 %.
(46)
Продажната цена е определена на 730 млн. EUR със съотношение на базовия собствен капитал от първи ред на Dexia BIL от точно 9 % в момента на приключването на сделката. В случай, че в момента на приключването капиталът надвишава 9 % базов собствен капитал от първи ред съгласно Базел III, продажната цена се адаптира със свръх капитала, наличен при приключването. В случай на недостиг на капитал спрямо 9 % базов собствен капитал този недостиг се компенсира от Dexia SA.
(47)
В мярката, за която е подадено уведомление на 23 март 2012 г., е включена клауза, според която ако Dexia SA или структура от групата Dexia получи гаранция в полза на купувач от страна на държава за задълженията си да обезщети съгласно конкретни за тази продажба договорни гаранции към този купувач и, доколкото въпросният купувач е частна организация (която не се контролира пряко или косвено от публични структури), Dexia се ангажира да направи необходимото подобна гаранция да бъде отпусната от същия гарант (или алтернативен гарант със същия рейтинг) при подобни условия и за подобни договорни задължения спрямо купувачите съгласно договорите за преотстъпване. Това задължение трябва да се прилага до 1 януари 2017 г. (наричано по-долу „клауза 3.3.5“). Но в последствие тази клауза бе изоставена и не бе използвана в окончателните договори за продажба на акции, които замениха MoU.
(48)
Преди финализирането на MoU, сценариите за предварителен проект на продажба на Dexia BIL бяха подложени на оценка на справедливостта на цената, извършена от трета страна (17). Тази оценка от 10 декември 2011 г. е извършена по три различни метода (18) и в нея се стига до заключението, че пазарната стойност, попада в диапазона между [600 - 700] и [800 - 900] млн. EUR. В актуализацията на тази оценка от 30 май 2012 г. се стига до същите заключения.
2.5. Описание на причините, които са довели до откриването на официална процедура по разследване
(49)
В своето решение за откриване Комисията счете, че на този етап тя не може да заключи, че сделката не съдържа никакъв елемент на помощ.
(50)
Комисията счете, че клауза 3.3.5 потенциално съдържа държавна помощ.
(51)
Комисията счете също така, че процесът на продажба на Dexia BIL не се е развил по открит, прозрачен и недискриминационен начин. Процесът на прехвърляне се е ограничил до двустранни преговори с определен брой потенциални купувачи без тръжна процедура. Комисията не може да заключи, че процесът на продажба е осигурил формирането на пазарна ценна и следователно не съдържа елементи на държавна помощ.
(52)
Според Комисията оценката на справедливостта на цената от трета страна (19) е изготвена по време на преговорите и преди определянето на точните условия в MoU от20 декември 2011 г., за който е подадено уведомление от 23 март 2012 г. Следователно Комисията има съмнения, че в оценката на справедливостта са взети предвид точният периметър на преотстъпените дейности, както и условията на мярката, за която е подадено уведомление, включително клаузата за дължими възстановявания на нетния резултат от продажбата от страна на Dexia BIL и клаузата 3.3.5.
(53)
Комисията не може да заключи, че условията по продажбата на Dexia BIL при комбинираното въздействие от липсата на открита тръжна процедура и липсата на точна информация относно адекватната оценка на сделката по отношение по-специално на периметъра на преотстъпените дейности и потенциалната клауза 3.3.5 са довели до продажба по пазарна цена.
3. МНЕНИЯ НА ЗАИНТЕРЕСОВАНИТЕ ТРЕТИ СТРАНИ
(54)
Вследствие публикуването на официалната процедура по разследване на 3 април 2012 г. Комисията получи мнения на две заинтересовани трети страни.
(55)
Едно от представените мнения (наричано по-долу „мнение А“) от страна на сдружение на инвеститорите се отнася до размера на цената, по която е извършена покупката. Сдружението счита, че продажната цена на Dexia BIL е много ниска, по-специално предвид добрите резултати на Dexia BIL в миналото.
(56)
Другата трета страна, акционер в Dexia SA е изразила в своето мнение (наричано по-долу „мнение Б“) опасения относно поведението на Dexia SA, Dexia BIL и на лицата и органите, които се предполага, че контролират тези дружества от 1998 година. Този акционер счита също така, че потокът информация от Dexia SA към нейните акционери е недостатъчен. Акционерът счита също, че протоколите и приложенията от неговите собствени изказвания по време на общите събрания от 1999 година насам, както и цялата кореспонденция между него, Dexia SA, Dexia BIL и техните администратори е трябвало да бъдат предоставени от Dexia SA на потенциалните купувачи на Dexia BIL.
4. МНЕНИЕ НА DEXIA SA
(57)
Dexia SA подчертава, че продажбата на Dexia BIL е важен етап за стабилизирането на положението в Dexia BIL след загубите на депозити, претърпени в началото на октомври 2011 г. На страните по сделката е необходимо да се представи възможно най-рано потвърждение за липсата на елементи на помощ при продажбата на Dexia BIL.
(58)
Доколкото клауза 3.3.5 не попада в окончателните договори за продажба на акции, които заменят меморандума за разбирателство, тези опасения вече не са основателни.
(59)
Броят на контактите на Dexia SA с потенциални купувачи от 2009 г. заедно с официалното обявяване на 6 октомври 2011 г. на възможната продажба на Dexia BIL на международна група от инвеститори направиха обществено достояние плановете за продажба на Dexia BIL. Изключителните права са предоставени официално едва две седмици по-късно и други сериозни кандидати, заинтересовани от придобиването на Dexia BIL, са разполагали с достатъчно време да заявят при необходимост своите намерения. От друга страна условията за продажбата на Dexia BIL са определени от Dexia SA с „Precision Capital“ в рамките на преговори и при справедливи пазарни условия между частни оператори, на тяхна отговорност и без да влагат държавни средства. Освен това бе неотложно да се намери купувач на Dexia BIL, за да бъдат защитени вложителите и клиентите на банката, за да се запази стойността на банката и за да се предотвратят рисковете от „зараза“ на останалата част от финансовата система. При тези обстоятелства процесът на продажба на Dexia BIL може да бъде разглеждан като открит процес, прозрачен и недискриминационен, способен да гарантира формирането на пазарна цена. Следователно в него не се съдържат елементи на държавна помощ.
(60)
Оценката на справедливостта от декември 2011 г. се отнася за новия периметър на Dexia BIL (преотстъпените дейности), което се потвърждава от актуализираната на 30 май 2012 г. оценка на справедливостта.
(61)
Продажната цена е основана на съотношението базов собствен капитал от първи ред съгласно Базел III от 9% към момента на приключване на сделката. При разлика между това равнище и равнището на капитала към момента на приключването на продажбата, клаузата за адаптиране гарантира, че тази разлика ще бъде заплатена от купувача или от продавача и/или че продажната цена ще бъде коригирана. При тези условия Dexia SA счита, че остойностяването на участията или на активите, изключени от сделката, не се вземат предвид в определянето на пазарната цена.
(62)
Dexia BIL не се е възползвала пряко от предишни помощи, получени от групата Dexia. Напротив, от края на 2008 г. Dexia BIL непрекъснато е била нетен доставчик на ликвидни средства на групата Dexia. Освен това Комисията не може да допусне, че поради принадлежността си към група от предприятия, дадено предприятие се е възползвало от получени от групата помощи, особено когато, както в настоящия случай, съществуващите механизми за прехвърляне в рамките на групата са използвани единствено в ущърб на предприятието, а не в негова полза (20). По същия начин Комисията не може да предположи, че държавата носи отговорност за сделката или че за нея се използват държавни ресурси, тъй като тя е осъществена при справедливи пазарни условия между Dexia и купувача и без да се използват държавни средства.
(63)
При всички положения Dexia SA подчертава, че придобиването на Dexia BIL на пазарна цена е достатъчно, за да бъде отстранена възможността за потенциално прехвърляне на предишни помощи, получени от групата Dexia, към купувача и към продадената структура Dexia BIL. (21)
(64)
Продажбата на Dexia BIL не включва нови помощи, тъй като придобиването от Люксембург се извършва, без да се влива нов капитал в Dexia BIL от страна на люксембургската държава. В тази връзка Dexia SA подчертава, че при липса на допълнителни помощи продажбата на Dexia BIL не нарушава конкуренцията, поради което не е необходимо да се налагат допълнителни мерки за ограничаване на нарушаването на конкуренцията. При всички случаи намаляването на размера на Dexia BIL чрез изключването на някои дейности от продажбата е достатъчно значително, за да не се изискват допълнителни мерки.
5. МНЕНИЕ НА ЛЮКСЕМБУРГ
(65)
Люксембург счита, че продажбата на Dexia BIL представлява частно пазарно решение и не съдържа никакъв елемент на държавна помощ.
(66)
Люксембург отбелязва, че проектът за продажба на Dexia BIL е оповестен официално на 6 октомври 2011 г. преди датата, на която са съобщени допълнителните гаранции относно новото рефинансиране, отпуснато от съответните държави членки на Dexia SA и DCL.
(67)
Люксембург подчертава, че Dexia BIL е една от големите банки с мрежа от клонове в Люксембург и е ключов участник в местната икономика, както и банка за депозити на местните физически лица и предприятия и доставчик на потребителски, ипотечни кредити и кредити за предприятия. Dexia BIL играе системна роля в икономиката на Люксембург (22) и несъстоятелността на тази банка (дори само опасенията във връзка със съдбата й) биха имали изключително тежки последици върху стабилността на финансовата система на Люксембург и на икономиката на Люксембург като цяло, които биха могли също така да се почувстват в съседните държави.
(68)
Според люксембургските власти няма никаква полза за Dexia SA или за Dexia BIL, произтичаща от поемането от Люксембург на дял от 10% от Dexia BIL, тъй като това е станало при пазарни условия, а заплатената цена и условията са същите, както за Precision Capital.
(69)
Люксембург отбеляза също, че продажбата на Dexia BIL е предвидена отдавна от Dexia SA, която за целта се е свързала с редица оператори между 2009 и 2011 г., и по-специално с […]. Водените разговори са били в повече или в по-малко напреднал стадий, но нито един от тези оператори не е проявил интерес към Dexia BIL. Макар люксембургските органи да признават, че процесът не е представлявал официална покана за представяне на предложения, те отбелязват, че е малко вероятно официална тръжна процедура да доведе до различен резултат. Не е било възможно в кратък срок да бъде организирана такава процедура, като това е продиктувано от бързото стопяване на депозитите в Dexia BIL в края на септември 2011 г., предизвикано от слуховете за трудностите на групата Dexia и влошаването на кредитния рейтинг на Dexia SA от агенцията за кредитен рейтинг Moody's, обявено на 3 октомври 2011 г., а към тях се прибавят и слуховете около европейската банкова система и кризата с държавния дълг и трудностите на еврозоната. Тази неотложна ситуация е довела до обявяването на планираната продажба на Dexia BIL и започването на преговори с Precision Capital на 6 октомври 2011 г. Между тази дата и започването на изключителни преговори (23), не е изразен никакъв друг интерес или не е получена сериозна оферта, въпреки […] проявата на интерес от други потенциални инвеститори (24).
(70)
Според люксембургските органи, процесът на неофициална покана за представяне на предложения, организиран в кратък срок и съгласно наложените от обстоятелствата специалните процедури, би могъл да се счита за открит, прозрачен и недискриминационен процес, който гарантира формирането на пазарна цена. Люксембургските органи отбелязват също така, че в оценката на справедливостта на цената от 10 декември 2011 г. и актуализирането й от 30 май 2012 г. се заключава, че цената изглежда справедлива в настоящия пазарен контекст и че Комисията вече е приела, че остойностяването на едно предприятие може да съответства на пазарна цена въз основа на оценка на справедливостта на цената, извършена от независим експерт.
(71)
От края на 2008 г. Dexia BIL е постоянен нетен доставчик на ликвидни средства за другите предприятия в групата. По отношение на новата временна гаранция, разрешена временно от Комисията на 21 декември 2011 г., Dexia BIL не е гарантирана структура и не се възползва от тази временна гаранция.
(72)
От друга страна люксембургските власти отбелязват, че Dexia BIL ще има силна ликвидна позиция след продажбата, ще се съсредоточи върху банкирането на дребно и частното банкиране и ще е прекъснала отношенията с останалата част от групата Dexia чрез отделяне на портфейла „legacy“ и на Dexia LDG, както и чрез на продажбата на участията в RBCD и DAM. Също така Меморандумът за разбирателство се основава на липсата на финансиране на Dexia SA от страна на Dexia BIL или на други структури в оставащата след продажбата група.
(73)
Люксембург иска също Dexia BIL повече да не е обвързана с условията и ангажиментите, поети в Решението от 26 февруари 2010 г., нито с новия план за преструктуриране или с методичното преобразуване/оздравяване, която Dexia трябва да изготви съгласно Решението от 21 декември 2011 г. Подчиняването на плана за преструктуриране, одобрен с Решение от 26 февруари 2010 г., и на условията и задълженията, предвидени в този план, е свързано с принадлежността на Dexia BIL към групата Dexia, която е определена като единствен бенефициер на помощите, предоставени в посочените по-горе решения. От друга страна това е видно и в по-голямата част от ангажиментите на плана за преструктуриране на Dexia, които се прилагат за групата Dexia или за Dexia SA и касаят Dexia BIL само доколкото е дъщерно дружество на групата и представлява едно икономическо цяло с Dexia SA. При всички положения, продажбата на Dexia BIL не съдържа никакъв елемент на държавна помощ и е извършена по пазарна цена.
(74)
В мнението си относно решението за откриване, Люксембург потвърждава, че клауза 3.3.5 не е попаднала в окончателните договори за продажба на акции, които са заменили Меморандума за разбирателство, и че тези опасения вече не са основателни.
(75)
Люксембургските органи потвърждават също така, че периметърът за оценка на справедливостта съвпада точно с периметъра на преотстъпените дейности. Освен това механизмът за корекция по отношение на точното равнище от 9 % основен капитал от първи съгласно Базел III позволява да се гарантира, че стойността на дейностите, изключени от сделката (съображение (36)), нямат финансови последици за купувача нито положителни, нито отрицателни. Люксембургските органи се позовават също така на оценката на справедливостта на цената, актуализирана в [края] на май 2012 г., в която се споделят същите заключения. Поради това продажната цена на Dexia BIL може да се счита за пазарна цена, което изключва всяко прехвърляне на помощ в тази връзка.
(76)
На последно място, люксембургските органи се присъединяват към мнението на Dexia SA. (част 4 по-долу).
(77)
Люксембургските органи считат, че твърденията, посочени в мнение А, се основават на откъслечни данни и не са били предмет на пълна оценка на положението. По-специално, в това мнение не отчитат точните условия по сделката. В тази връзка люксембургските органи се позовават на различни документи, изпратени до Комисията от люксембургските органи и Dexia SA, по-специално на оценките на справедливостта на цената, извършена от трети страни, в които се заключава, че заплатената цена е справедлива цена, предвид на условията по сделката. Това личи от оценката, извършена от трети лица на 10 декември 2011 г. и бе потвърдена на 30 май 2012 г. от същия кабинет, а именно […].
(78)
От друга страна от досието, с което Комисията разполага, става ясно че Люксембург нито е предложил, нито е предоставил гаранции на купувача.
(79)
Люксембургските органи констатират, че мнение А изглежда е основано на непълна информация и съдържа грешни твърдения, а от друга страна не предоставя никакви доказателства, поради което те молят Комисията не го взема предвид в своето окончателно решение, а да се позове на обясненията, предоставени от люксембургските органи и от Dexia SA при обмена на информация с Комисията, които отговарят обширно на повдигнатите въпроси и позволяват да бъдат отстранени отправените критики.
(80)
Люксембургските органи констатират, че мнение Б се състои от серия писма, обменени между тази трета страна и ръководителите на Dexia SA и Dexia BIL или с надзорните органи между 2005 г. и края на 2011 г., без пряка връзка с продажбата на Dexia BIL. Те засягат различни изисквания и критики по отношение на Dexia SA и невключването на някои въпроси, свързани със събития, настъпили много преди продажбата на Dexia BIL, която е единственият предмет на настоящото решение за продажбата на Dexia BIL. В тази връзка люксембургските органи молят Комисията да отстрани тези документи, тъй като нямат отношение към делото.
(81)
Люксембургските органи отбелязват, че Dexia SA заключава (вж. точка 4 по-горе), че сделката с Dexia BIL се извършва по пазарна цена и без елемент на помощ. Това заключение съответства на заключенията на люксембургските органи и поради това за тези мнения не са необходими допълнителни коментари от тяхна страна.
(82)
В заключение, люксембургските органи констатират, че не са представени мнения от трета страна, които да поставят под въпрос аргументите, посочени в техните уведомления и коментари. Люксембургските органи отбелязват също, че никое мнение на трети страни не може да постави под въпрос аргумента, според който процесът на продажба на Dexia BIL трябва да се разглежда, в съответствие с практиката на Комисията за вземане на решения, като открит, прозрачен и недискриминационен процес, който гарантира, че сделката е извършена по пазарна цена. Люксембургските органи твърдят, че сделката е извършена без елемент на помощ.
6. ОЦЕНКА НА НАЛИЧИЕТО НА ПОМОЩ
(83)
Член 107, параграф 1 от ДФЕС гласи, че освен когато е предвидено друго в Договорите, всяка помощ, предоставена от държава членка или чрез ресурси на държава членка, под каквато и да било форма, която нарушава или заплашва да наруши конкуренцията чрез поставяне в по-благоприятно положение на определени предприятия или производството на някои стоки, доколкото засяга търговията между държавите членки, е несъвместима с вътрешния пазар.
(84)
Dexia BIL развива дейност на европейско равнище и е ясно, че се конкурира с чуждестранни участници на пазара. Поради това Комисията счита, че евентуална помощ при продажбата на Dexia BIL би засегнала търговията между държавите членки и би нарушила или застрашила конкуренцията.
(85)
В Решението си от 26 февруари 2010 г. Комисията вече е определила, че помощите, получени от Dexia под формата на капитал, гаранции за финансиране, спешна помощ за осигуряване на ликвидност (ELA), към която е издадена държавна гаранция, и подкрепа за обезценените активи (мярка FSA), съставляват държавни помощи (отпуснати от Белгия, Люксембург, Франция). Следователно е необходимо да се провери дали преотстъпената дейност не запазва ползата от помощите, получени преди това от Dexia.
(86)
Съгласно Решение на Съда от 8 май 2003 г.Italie et SIM 2 / Commission (25), въз основа на което Комисията е основала решенията си Olympic Airlines (26) и Alitalia (27), проверката на икономическата приемственост между предишното предприятие и новите структури се извършва посредством редица фактори. Като фактори се приемат по-специално предмета на продажбата, цената на сделката, самоличността на акционерите или на собствениците на предприятието купувач или на придобитото предприятие. Това е потвърдено от Съда в Решението му от 28 март 2012 г.Ryanair / Commission (28), което е потвърдило Решението Alitalia.
(87)
По отношение на предмета на продажбата, периметърът на преотстъпените дейности се ограничава до дейностите банкирането на дребно и частното банкиране, които изглежда не са причинили проблемите на групата Dexia, предизвикали отпускането на държавни помощи. Комисията отбелязва също така, че частта от портфейла с ценни книжа „legacy“ на групата, притежавана от Dexia BIL, свързан с проблемите за рефинансирането на групата, който е допринесъл за необходимостта от държавни помощи, вече одобрени с Решение от 26 февруари 2010 г., не е част от преотстъпените дейности. От количествена гледна точка периметърът на преотстъпените дейности, представлява около 60 % от общия счетоводен баланс на Dexia BIL и [0 - 10] % от общия счетоводен баланс на групата Dexia.
(88)
Няма връзка между частния купувач Precision Capital и настоящите акционери на Dexia SA, което отговаря на критерия за независимост на частния купувач по отношение на Dexia SA при вземането на решение и определянето на стратегията за преотстъпените дейности на Dexia BIL.
(89)
От друга страна придобиването по пазарна цена на преотстъпените дейности, би позволило да се гарантира, че купувачът е заплатил адекватна цена за помощите, от които тази част от Dexia BIL е могла да се възползва благодарение на своята принадлежност към групата Dexia, и че цената на сделката по продажба на Dexia BIL не съдържа елементи на помощ.
(90)
Вследствие на решението за откриване Комисията е получила допълнителна информация относно оценката на пазарната цена.
(91)
Комисията отбелязва, че продажбата на Dexia BIL е била подложена на първа оценка на справедливостта на цената, извършена от трето лице на 10 декември 2011 г., последвана от актуализиране на 30 май 2012 г. Тези оценки се извършват по три различни метода: (i) методът на сконтираните „cash flows to equity“ въз основа на разпределимите на акционерите потоци, при условие че са спазени регулаторните съотношения за капитал от първи ред; (ii) методът „price to book ratio“ (пазарна спрямо счетоводна стойност), въз основа на свръх рентабилност спрямо цената на капитала; (iii) метод на съпоставянето със сравними предприятия, чиито акции се търгуват на борсата. В първата оценка на справедливостта на цената, извършена от трето лице на 10 декември 2011 г. се стига до заключението, че цената е в диапазона между [600 - 700] и [800 - 900] млн. EUR. В актуализацията на тази оценка от 30 май 2012 г. се потвърждава, че в цената е взет предвид точният обхват на периметъра на преотстъпените дейности и се стига до същите заключения, съгласно които справедливата цена на собствения капитал е в диапазона между [600 - 700] и [800 - 900] млн. EUR. Комисията преразгледа тези оценки на справедливостта на цената. Тя констатира, че тези оценки се основават на стандартни методи, които са общо приложими в тази област и че те вземат предвид точните условия и обхват на сделката.
(92)
Цената на сделката от 730 млн. EUR попада в диапазона на оценките на справедливостта на цената. Следователно липсват признаци за това, че заплатената цена би била под или над пазарната цена. По тази причина продажната цена на Dexia BIL може да се счита за пазарна цена, с което се изключва чрез продажбата да е прехвърлена помощ, която евентуално е отпусната в миналото на Dexia.
(93)
Някои дейности на Dexia BIL са изключени от периметъра на тази продажба (съображение (36)). Тези дейности ще бъдат прехвърлени на Dexia SA преди приключване на сделката с клауза за възстановяване от страна на Dexia BIL на нетния резултат от продажбите. Комисията отбелязва, че допълнителната информация, получена в следствие на решението за откриване на процедура, потвърждава, че остойностяването на дейностите, изключени от сделката, не е взето предвид при определяне на пазарната цена. Продажната цена е основана на съотношението на собствения капитал от първи ред съгласно Базел III в размер на точно 9 % към момента на приключването. При разлика между това равнище и равнището на капитала към момента на приключването на продажбата, клаузата за адаптиране гарантира, че тази разлика ще бъде заплатена от купувача или от продавача и/или че продажната цена ще бъде коригирана. Остойностяването на участията или активите, изключени от транзакцията, не е взето предвид при определянето на пазарната цена. Тази клауза за адаптиране е взета също така под внимание в оценката на справедливостта на цената.
(94)
В решението за откриване на процедура, Комисията отбеляза, че Люксембург участва в продажбата на Dexia BIL в качеството си на купувач на дял в размер на 10 % при същите условия, както Precision Capital. Следователно е ясно, че участието на Люксембург включва държавни ресурси. Но тъй като Люксембург участва при същите условия, както Precision Capital, Комисията счита, че а priori Люксембург действа като частен инвеститор, с което се изключва наличието на помощ по отношение на дела от 10 % на Люксембург.
(95)
В решението за откриване на процедура, Комисията отбеляза също така, че Precision Capital и Люксембург са обмисляли да премахнат клаузата 3.3.5. Комисията отбеляза, че с тази клауза, Dexia SA се задължава да получи а posteriori държавни гаранции в полза на купувача на Dexia BIL. По този начин задействането на тази клауза би довело евентуалното използване на държавни ресурси под формата на гаранции. Освен това самото наличие на тази клауза би осигурило ползи за купувача на Dexia BIL. След решението за откриване на процедурата Комисията е получила допълнителна информация, която потвърждава, че клаузата 3.3.5 не е включена в окончателния договор за продажба на акциите, който е заменил меморандума за разбирателство. Следователно Комисията заключава, че предвид изоставянето на тази клауза, която не е била приложена, не са налице елементи на помощ в това отношение.
7. ЗАКЛЮЧЕНИЯ
(96)
Поради посочените по-горе причини, Комисията заключава, че мярката, състояща се от продажбата на Dexia BIL, не представлява държавна помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС. По-специално, тя не представлява нова помощ нито за Dexia SA, нито за Dexia BIL.
ПРИЕ НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ:
Член 1
Мярката за продажба на Dexia BIL не представлява помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от Договора за функционирането на Европейския съюз.
Следователно привеждането в действие на тази мярка е разрешено.
Член 2
Адресат на настоящото решение е Великото херцогство Люксембург.
Съставено в Брюксел на 25 юли 2012 година.
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 25ης Ιουλίου 2012
σχετικά με το μέτρο SA.34440 (12/C) που έθεσε σε εφαρμογή το Μεγάλο Δουκάτο του Λουξεμβούργου σχετικά με την πώληση της Dexia BIL
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2012) 5264]
(Το κείμενο στη γαλλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(2012/836/ΕΕ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 108 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο (1),
Έχοντας υπόψη τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),
Αφού κάλεσε τους ενδιαφερομένους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τα εν λόγω άρθρα (2) και έχοντας υπόψη τις παρατηρήσεις αυτές,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
1. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
(1)
Με απόφαση της 19ης Νοεμβρίου 2008 (3), η Επιτροπή αποφάσισε να μην εγείρει αντιρρήσεις για τα μέτρα έκτακτης ανάγκης σχετικά με μια πράξη ενίσχυσης ρευστότητας («liquidity assistance» εφεξής «η πράξη LA») και μια εγγύηση για ορισμένα στοιχεία του παθητικού της Dexia (4). Η Επιτροπή θεώρησε ότι τα μέτρα αυτά είναι συμβατά με την εσωτερική αγορά βάσει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της ΣΛΕΕ ως ενίσχυση διάσωσης προβληματικής επιχείρησης και ενέκρινε τα εν λόγω μέτρα για περίοδο έξι μηνών από τις 3 Οκτωβρίου 2008, διευκρινίζοντας ότι πέραν της περιόδου αυτής, η Επιτροπή θα επαναξιολογήσει την ενίσχυση ως μέτρο διαρθρωτικού χαρακτήρα.
(2)
Το Βέλγιο, η Γαλλία και το Λουξεμβούργο (εφεξής «τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη») κοινοποίησαν στην Επιτροπή ένα πρώτο σχέδιο αναδιάρθρωσης της Dexia, αντίστοιχα στις 16, 17 και 18 Φεβρουαρίου 2009.
(3)
Με απόφαση της 13ης Μαρτίου 2009, η Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει την επίσημη διαδικασία έρευνας που προβλέπεται στο άρθρο 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ για το σύνολο των ενισχύσεων που χορηγήθηκαν στην Dexia (5).
(4)
Με απόφαση της 30ής Οκτωβρίου 2009 (6), η Επιτροπή ενέκρινε την παράταση της εγγύησης που αναφέρεται στη σκέψη (1) έως τις 28 Φεβρουαρίου 2010 ή έως την ημερομηνία της απόφασης της Επιτροπής σχετικά με τη συμβατότητα των μέτρων ενίσχυσης και του σχεδίου αναδιάρθρωσης της Dexia.
(5)
Στις 9 Φεβρουαρίου 2010, τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη διαβίβασαν στην Επιτροπή πληροφορίες σχετικά με τα πρόσθετα μέτρα που σχεδιάστηκαν για να ολοκληρωθεί το αρχικό σχέδιο αναδιάρθρωσης που κοινοποιήθηκε τον Φεβρουάριο του 2009.
(6)
Με απόφαση της 26ης Φεβρουαρίου 2010 (7), η Επιτροπή ενέκρινε το σχέδιο αναδιάρθρωσης της Dexia, καθώς και τη μετατροπή των ενισχύσεων έκτακτης ανάγκης σε ενισχύσεις αναδιάρθρωσης, υπό την προϋπόθεση της τήρησης όλων των δεσμεύσεων και των όρων που καθορίζονται στην εν λόγω απόφαση.
(7)
Από το καλοκαίρι του 2011, η Dexia συνάντησε περαιτέρω δυσχέρειες και τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη πρόβλεψαν πρόσθετα μέτρα ενίσχυσης.
(8)
Με απόφαση της 17ης Οκτωβρίου 2011 (8), η Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει επίσημη διαδικασία έρευνας σχετικά με το μέτρο της πώλησης από τη Dexia SA και της εξαγοράς από το Βελγικό κράτος της Dexia Banque Belgique (εφεξής «DBB»). Μεριμνώντας για τη διατήρηση της χρηματοοικονομικής σταθερότητας, η Επιτροπή αποφάσισε επίσης να επιτραπεί προσωρινά το μέτρο. Συνεπώς, το μέτρο εγκρίνεται για έξι μήνες από την ημερομηνία της εν λόγω απόφασης ή, εάν το Βέλγιο υποβάλλει πρόγραμμα αναδιάρθρωσης εντός έξι μηνών από την ίδια ημερομηνία, μέχρις ότου η Επιτροπή εκδώσει τελική απόφαση σχετικά με το μέτρο.
(9)
Στις 18 Οκτωβρίου 2011, τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη ενημέρωσαν την Επιτροπή για ένα σύνολο νέων δυνητικών μέτρων ενόψει ενός νέου σχεδίου αναδιάρθρωσης ή διάλυσης της Dexia. Στο πλαίσιο αυτού του συνόλου νέων μέτρων, το Βέλγιο κοινοποίησε στην Επιτροπή, στις 21 Οκτωβρίου 2011, ένα μέτρο προσφυγής της DBB στην «Emergency Liquidity Assistance» (εφεξής «ELA») με εγγύηση του βελγικού κράτους. Το μέτρο αυτό επιτρέπει στην DBB να χρηματοδοτήσει την Dexia Crédit Local SA (εφεξής «DCL»).
(10)
Στις 14 Δεκεμβρίου 2011, η Γαλλία, το Βέλγιο και το Λουξεμβούργο κοινοποίησαν επίσης στην Επιτροπή, στο πλαίσιο του εν λόγω συνόλου νέων μέτρων, ένα σχέδιο προσωρινής εγγύησης εκ μέρους των ενδιαφερομένων κρατών μελών για την αναχρηματοδότηση της Dexia SA και της DCL (εφεξής «προσωρινή εγγύηση αναχρηματοδότησης»).
(11)
Με απόφαση της 21ης Δεκεμβρίου 2011 (εφεξής «η απόφαση κίνησης της διαδικασίας για τις συμπληρωματικές ενισχύσεις αναδιάρθρωσης της Dexia») (9), μεριμνώντας για τη διατήρηση της χρηματοοικονομικής σταθερότητας, η Επιτροπή αποφάσισε να εγκρίνει προσωρινά, μέχρι την 31η Μαΐου 2012, την προσωρινή εγγύηση αναχρηματοδότησης. Ωστόσο, με την απόφαση αυτή, η Επιτροπή κίνησε την επίσημη διαδικασία έρευνας σχετικά με το σύνολο των πρόσθετων μέτρων αναδιάρθρωσης της Dexia από την έκδοση της απόφασης υπό όρους (μεταξύ των οποίων η προσωρινή εγγύηση αναχρηματοδότησης) και ζήτησε από τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη να της κοινοποιήσουν, εντός προθεσμίας τριών μηνών, ένα σχέδιο αναδιάρθρωσης της Dexia, ή ελλείψει βιωσιμότητας της Dexia, ένα σχέδιο ομαλής εξυγίανσης της Dexia.
(12)
Στις 21 και 22 Μαρτίου 2012, τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη κοινοποίησαν στην Επιτροπή ένα σχέδιο ομαλής εξυγίανσης της Dexia.
(13)
Στις 25 Μαΐου 2012, τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη κοινοποίησαν στην Επιτροπή μία αίτηση παράτασης της προσωρινής εγγύησης αναχρηματοδότησης. Στις 31 Μαΐου 2012, η Επιτροπή εξέδωσε δύο αποφάσεις.
(14)
Στην πρώτη απόφαση (εφεξής «απόφαση επέκτασης της διαδικασίας»), η Επιτροπή αποφάσισε την επέκταση της επίσημης διαδικασίας έρευνας σχετικά με τον όμιλο Dexia ώστε να εξεταστεί το σχέδιο ομαλής εξυγίανσης του ομίλου Dexia που υποβλήθηκε από το Βέλγιο, τη Γαλλία και το Λουξεμβούργο στις 21 και 22 Μαρτίου 2012 (10).
(15)
Στη δεύτερη απόφαση (εφεξής «η απόφαση επέκτασης της εγγύησης») (11), η Επιτροπή ενέκρινε προσωρινά, μέχρις ότου λάβει τελική απόφαση σχετικά με το σχέδιο ομαλής εξυγίανσης της Dexia, την παράταση μέχρι την 30ή Σεπτεμβρίου 2012 του χρονικού περιθωρίου σύστασης της προσωρινής εγγύησης εκ μέρους των ενδιαφερομένων κρατών για την αναχρηματοδότηση της Dexia SA και της DCL, επεκτείνοντας την επίσημη διαδικασία έρευνας και στο εν λόγω μέτρο.
(16)
Στις 5 Ιουνίου 2012, τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη κοινοποίησαν στην Επιτροπή την αύξηση του ανώτατου ορίου της προσωρινής εγγύησης μέχρι του μέγιστου ποσού των 55 δισεκατ. ευρώ όσον αφορά το κεφάλαιο. Στην απόφασή της της 6ης Ιουνίου 2012 (12), η Επιτροπή ενέκρινε προσωρινά, μέχρις ότου λάβει τελική απόφαση για την ομαλή εξυγίανση της Dexia, την αύξηση του ανώτατου ορίου της εγγύησης.
(17)
Στις 6 Οκτωβρίου 2011, η Dexia SA ανήγγειλε, σε ανακοινωθέν τύπου (13), ότι ξεκίνησε αποκλειστικές διαπραγματεύσεις με έναν όμιλο διεθνών επενδυτών στον οποίο συμμετείχε το κράτος του Λουξεμβούργου, με σκοπό τη μεταβίβαση της Dexia Banque Internationale à Luxembourg (εφεξής «Dexia BIL»). Το διοικητικό συμβούλιο του ομίλου Dexia θα αποφαινόταν σχετικά με το περιεχόμενο μιας πιθανής προσφοράς μετά το πέρας της περιόδου αποκλειστικότητας.
(18)
Στις 18 Δεκεμβρίου 2011, η Επιτροπή ενημερώθηκε ότι επρόκειτο να συναφθεί μνημόνιο συμφωνίας δεσμευτικού χαρακτήρα για την πώληση της συμμετοχής της Dexia SA στην Dexia BIL, που ανερχόταν στο 99,906 %. Σύμφωνα με το εν λόγω μνημόνιο συμφωνίας, ένας όμιλος επενδυτών του Qatar, ο «Precision Capital SA», θα αποκτούσε 90 % της συμμετοχής, ενώ το υπόλοιπο 10 % θα αγοραζόταν από το Λουξεμβούργο. Ορισμένα στοιχεία ενεργητικού της Dexia BIL εξαιρούνται από το πεδίο της πώλησης αυτής.
(19)
Η πώληση της Dexia BIL δεν αποτελούσε μέρος των μέτρων που εγκρίθηκαν από την Επιτροπή στο πλαίσιο του σχεδίου αναδιάρθρωσης της Dexia που εγκρίθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2010. Επίσης δεν καλύφθηκε από την επίσημη διαδικασία έρευνας που κινήθηκε με την απόφαση της Επιτροπής της 21ης Δεκεμβρίου 2011 σχετικά με τα μέτρα αναδιάρθρωσης που κοινοποιήθηκαν στην Επιτροπή μετά την ημερομηνία αυτή.
(20)
Η πώληση της Dexia BIL είχε ήδη γνωστοποιηθεί στην Επιτροπή πριν από τις 21 Δεκεμβρίου 2011. Επομένως, η πώληση της Dexia BIL θα αξιολογηθεί από την Επιτροπή ξεχωριστά από την αναδιάρθρωση της Dexia, όχι μόνον λόγω της ανάγκης αποκατάστασης της ασφάλειας του δικαίου το συντομότερο δυνατό, αλλά επίσης και προπάντων λόγω της ανεξαρτησίας της πώλησης της Dexia BIL σε σχέση με την αναδιάρθρωση του ομίλου με βάση τα μέτρα ενίσχυσης που εγκρίθηκαν προσωρινά το 2011, δεδομένου ότι η εν λόγω πώληση είχε ήδη σχεδιαστεί από το 2009, σύμφωνα με πληροφορίες που έλαβε η Επιτροπή, και η Dexia BIL θα χωριστεί νομικά και οικονομικά από την Dexia.
(21)
Στις 23 Μαρτίου 2012, το Λουξεμβούργο κοινοποίησε επίσημα στην Επιτροπή την πώληση της Dexia BIL.
(22)
Με απόφαση της 3ης Απριλίου 2012 (14), η Επιτροπή ενημέρωσε το Λουξεμβούργο για την απόφασή της να κινήσει την επίσημη διαδικασία έρευνας που προβλέπεται στο άρθρο 108 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με την πώληση της Dexia BIL.
(23)
Στις 4 Μαΐου 2012 και στις 12 Ιουνίου 2012, οι λουξεμβουργιανές αρχές κοινοποίησαν στην Επιτροπή συμπληρωματικές πληροφορίες, συμπεριλαμβανομένης μιας επικαιροποίησης από την Dexia SA του εύλογου της τιμής πώλησης της Dexia BIL, με ημερομηνία 30 Μαΐου 2012 (εφεξής «επικαιροποιημένη γνώμη περί δίκαιου καθορισμού της τιμής»).
(24)
Η απόφαση της Επιτροπής να κινήσει την επίσημη διαδικασία έρευνας δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (15). Η Επιτροπή κάλεσε τους ενδιαφερομένους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με το εν λόγω μέτρο.
(25)
Η Επιτροπή έλαβε παρατηρήσεις επί του εν λόγω θέματος από τους ενδιαφερομένους. Τις διαβίβασε στο Λουξεμβούργο, παρέχοντάς του τη δυνατότητα να τις σχολιάσει και έλαβε τα σχόλια του Λουξεμβούργου με επιστολή της 28ης Ιουνίου 2012.
2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ
2.1. Περιγραφή του ομίλου Dexia
(26)
Η Dexia BIL αποτελεί μέρος του ομίλου Dexia. Συστάθηκε το 1996 από τη συγχώνευση της Crédit Local de France και της Crédit communal de Belgique, και ήταν εξειδικευμένη στη δανειοδότηση αρχών τοπικής αυτοδιοίκησης, ενώ είχε συγχρόνως 5,5 εκατομμύρια ιδιώτες πελάτες, κυρίως στο Βέλγιο, στο Λουξεμβούργο και στην Τουρκία.
(27)
Ο όμιλος Dexia ήταν οργανωμένος γύρω από τη μητρική εταιρεία χαρτοφυλακίου (Dexia SA) και τρεις θυγατρικές εγκατεστημένες στη Γαλλία (DCL), στο Βέλγιο(DBB) και στο Λουξεμβούργο (Dexia BIL).
Σχηματοποιημένο οργανόγραμμα του ομίλου στις 30 Σεπτεμβρίου 2011
(ήτοι πριν από την εφαρμογή των αναγγελθεισών εκχωρήσεων στο πλαίσιο του διοικητικού συμβουλίου της Dexia της 9ης Οκτωβρίου 2011.
(28)
Στις 20 Οκτωβρίου 2011, η DBB πωλήθηκε στο βελγικό κράτος και, στις 31 Δεκεμβρίου 2011, ο ενοποιημένος ισολογισμός του ομίλου Dexia (με απόσχιση της DBB την 1η Οκτωβρίου 2011) ανερχόταν σε 413 δισεκατ. ευρώ.
(29)
Πέραν της μεταβίβασης της DBB που πραγματοποιήθηκε στις 20 Οκτωβρίου 2011, ο όμιλος Dexia ανακοίνωσε τη «βραχυπρόθεσμη» μεταβίβαση των ακόλουθων οντοτήτων:
-
Dexia BIL;
-
Dexia Municipal Agency
-
DenizBank;
-
Dexia Asset Management (εφεξής «DAM»)
-
RBC Dexia Investor Services (εφεξής «RBCD»).
(30)
Οι συμμετοχές των κυριοτέρων μετόχων της Dexia SA έχουν ως εξής:
Μέτοχος
Συμμετοχή % στις 31 Δεκεμβρίου 31 2011
Caisse des Dépôts et consignations
17,6 %
Holding Communal
14,3 %
Arco Group
12,0 %
Γαλλική κυβέρνηση
5,7 %
Ομοσπονδιακή βελγική κυβέρνηση
5,7 %
Ethias
5,0 %
3 περιφέρειες του Βελγίου
5,7 %
CNP Assurances
3,0 %
Εργαζόμενοι
0,6 %
Άλλοι
30,4 %
Πηγή:
Dexia, παρουσίαση των χρηματοοικονομικών αποτελεσμάτων του 2011, 23 Φεβρουαρίου 2012, σ.51· περιλαμβάνεται στο σχέδιο ομαλής εξυγίανσης που κοινοποιήθηκε στην Επιτροπή
2.2. Περιγραφή της Dexia BIL
(31)
Η Dexia BIL είναι μία από τις μεγαλύτερες εμπορικές τράπεζες του Λουξεμβούργου, με συνολικό ισολογισμό ύψους 41 δισεκατ. ευρώ στις 30 Ιουνίου 2011. Η Dexia BIL δραστηριοποιείται όχι μόνον στο Λουξεμβούργο, αλλά επίσης σε άλλες χώρες, όπως η Ελβετία, το Ηνωμένο Βασίλειο και ορισμένες χώρες της Ασίας και της Μέσης Ανατολής, και αυτό συμβαίνει είτε άμεσα, είτε μέσω των θυγατρικών της. Η Dexia BIL κατέχει επίσης σημαντικό χαρτοφυλάκιο τίτλων «legacy», εκτιμώμενης αγοραστικής αξίας στις 30 Σεπτεμβρίου 2011 περίπου [5 - 10] δισεκατ. ευρώ.
(32)
Η Dexia BIL αποτελεί μία από τις μεγάλες τράπεζες που διαθέτουν δίκτυο υποκαταστημάτων στο Λουξεμβούργο και αποτελεί σημαντικό παράγοντα της τοπικής οικονομίας τόσο ως τράπεζα παρακαταθηκών των κατοίκων, είτε φυσικών προσώπων είτε επιχειρήσεων όσο και ως προμηθευτής καταναλωτικών πιστώσεων, κτηματικών δανείων και δανείων σε επιχειρήσεις.
(33)
Σύμφωνα με τους πίνακες που παρέχονται από την επιτροπή εποπτείας του χρηματοπιστωτικού τομέα (Commission de surveillance du secteur financier - «CSSF»), εποπτική αρχή του χρηματοπιστωτικού τομέα του Λουξεμβούργου, η Dexia BIL έχει πελάτες [10 - 15] % των κατοίκων, φυσικών προσώπων, και [15 - 20] % των μόνιμα εγκατεστημένων ΜΜΕ (μικρομεσαίες επιχειρήσεις), πράγμα που την τοποθετεί σταθερά στην τρίτη θέση στην λουξεμβουργιανή αγορά. Τα μερίδια αγοράς της Dexia BIL στο τραπεζικό σύστημα του Λουξεμβούργου είναι περίπου [10 - 15] % του όγκου των καταθέσεων, [10 - 15] % του όγκου των δανείων και [5 - 10] % των υπό διαχείριση περιουσιακών στοιχείων στον τομέα της ιδιωτικής τραπεζικής.
2.3. Οι δυσχέρειες της Dexia
(34)
Οι δυσχέρειες που αντιμετώπισε ο όμιλος Dexia κατά τη διάρκεια της χρηματοπιστωτικής κρίσης του φθινοπώρου 2008 περιγράφηκαν στην απόφαση της 26ης Φεβρουαρίου 2010. Οι πλέον πρόσφατες δυσχέρειες τις οποίες αντιμετωπίζει η Dexia μπορούν να συνοψισθούν ως ακολούθως.
(35)
Πρώτον, η επιδείνωση της κρίσης δημόσιου χρέους, την οποία αντιμετωπίζουν πολλές ευρωπαϊκές τράπεζες, οδήγησε σε μια όλο και μεγαλύτερη καχυποψία εκ μέρους των επενδυτών έναντι των αντισυμβαλλομένων τραπεζών, έτσι ώστε δεν επιτρέπει πλέον σε αυτές τις τελευταίες να επιτυγχάνουν χρηματοδότηση σε ικανοποιητικό μέγεθος και συνθήκες.
(36)
Εξάλλου, επειδή είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένος στον κίνδυνο του δημοσίου και οιωνεί δημοσίου χρέους, ο όμιλος Dexia αντιμετώπισε αυξημένη δυσπιστία εκ μέρους των επενδυτών. Πράγματι, η Dexia παρουσιάζει στο ενεργητικό της πολλά δάνεια και/ή ομόλογα χωρών και/ή τοπικών και περιφερειακών αρχών στις χώρες που θεωρούνται ότι έχουν στοιχείο κινδύνου στην αγορά.
(37)
Επιπλέον, η σημερινή κρίση επήλθε προτού δοθεί χρόνος στη Dexia για να ολοκληρώσει την υλοποίηση του σχεδίου αναδιάρθρωσής της, το οποίο θα παρουσίαζε ένα πιο έντονο προφίλ κινδύνου ρευστότητας. Επειδή η Dexia εξακολούθησε να είναι ιδιαίτερα ευάλωτη ως προς τη ρευστότητα και η αγορά γνώριζε την ιδιαίτερη ευαισθησία της, ενδεχομένως η εν λόγω τράπεζα αντιμετώπισε μεγαλύτερη δυσπιστία, σε σχέση με άλλες τράπεζες.
(38)
Οι χρηματοδοτικές ανάγκες της Dexia έχουν αυξηθεί ιδιαίτερα για τους ακόλουθους λόγους:
(i)
Η σημαντική μείωση των επιτοκίων κατά τη διάρκεια του θέρους του 2011 αύξησε τουλάχιστον κατά [5 - 20] δισεκατ. ευρώ την ανάγκη επιπλέον εξασφαλίσεων για την αντιμετώπιση των απαιτήσεων περιθωρίου που συνδέονται με τη διακύμανση της αξίας της αγοράς του χαρτοφυλακίου παραγώγων επιτοκίου που χρησιμοποιούνται για την κάλυψη του ισολογισμού·
(ii)
Πολλές εκδόσεις ομολογιακών δανείων (ιδίως οι εκδόσεις που εγγυώνται τα κράτη, οι οποίες προηγουμένως εκδόθηκαν από τη Dexia) έληξαν τη στιγμή κατά την οποία οι συνθήκες της αγοράς για αναχρηματοδότηση των ομολόγων αυτών δεν ήταν βέλτιστες·
(iii)
Η έντονη πτώση της αξίας της αγοράς και η ποιοτική υποβάθμιση της πιστωτικής ποιότητας των περιουσιακών στοιχείων που χρησιμοποιεί η Dexia ως ασφάλεια για την εξεύρεση χρηματοδότησης·
(iv)
Η απώλεια εμπιστοσύνης πολλών επενδυτών λόγω, μεταξύ άλλων, της αναγγελίας των σημαντικών ζημιών του δευτέρου τριμήνου του 2011 (περίπου 4 δισεκατ. ευρώ) και η υποβάθμιση από ορισμένους οργανισμούς αξιολόγησης της πιστοληπτικής της ικανότητας·
(v)
Οι δυσχέρειες της Dexia οδήγησαν επίσης σε μαζικές αναλήψεις καταθέσεων των πελατών στο Βέλγιο και στο Λουξεμβούργο, τον Οκτώβριο 2011.
(39)
Λόγω της αδυναμίας της Dexia να αναχρηματοδοτηθεί στις αγορές και […] (16), η Dexia όφειλε σε ένα πρώτο στάδιο να προσφύγει σε ένα νέο μέτρο ELA εκ μέρους της Banque nationale de Belgique και της Banque de France, αντίστοιχα. Υπό τις συνθήκες αυτές, τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη χορήγησαν προσωρινή εγγύηση αναχρηματοδότησης υπέρ της Dexia.
(40)
Μολονότι η Dexia BIL δεν ήταν η αιτία των προβλημάτων του ομίλου Dexia, […], αντιμετώπισε δραστική μείωση των καταθέσεων, και ειδικότερα μεταξύ της 30ής Σεπτεμβρίου 2011 και της 10ης Οκτωβρίου 2011, χρονικό διάστημα κατά το οποίο οι καταθέσεις μειώθηκαν κατά [1 - 5] δισεκατ. ευρώ (από [5 - 15] δισεκατ. ευρώ μειώθηκαν σε [5 - 15] δισεκατ. ευρώ). Οι απώλειες καταθέσεων στη συνέχεια σταθεροποιήθηκαν μετά την αναγγελία μιας σειράς μέτρων που στόχευαν στη διάλυση του ομίλου Dexia και στη διασφάλιση ορισμένων θυγατρικών του ομίλου (μεταξύ των οποίων η Dexia BIL). Ειδικότερα, η Dexia είχε αναγγείλει στις 6 Οκτωβρίου 2011 ότι ξεκίνησε διαπραγματεύσεις με έναν όμιλο επενδυτών και το κράτος του Λουξεμβούργου για την πώληση της Dexia BIL. Μετά από ένα κατώτατο όριο [5 - 15] δισεκατ. ευρώ στις 22 Νοεμβρίου 2011, η Dexia BIL μπόρεσε να σημειώσει μικρή αύξηση των καταθέσεων που ανήλθαν σε [5 - 15] δισεκατ. ευρώ στις 14 Δεκεμβρίου 2011.
2.4. Περιγραφή του μέτρου πώλησης της Dexia BIL
(41)
Στις 23 Μαρτίου 2012, το Λουξεμβούργο κοινοποίησε την εκχώρηση της Dexia BIL. Η ολοκλήρωση της πώλησης υπόκειται στην προηγούμενη έγκριση της Επιτροπής.
(42)
Το κοινοποιηθέν στην Επιτροπή μέτρο εκχώρησης της Dexia BIL δεν απετέλεσε αντικείμενο επίσημης διαδικασίας δημοπράτησης. Σύμφωνα με τις λουξεμβουργιανές αρχές, η εκχώρηση της Dexia BIL προφανώς είχε προβλεφθεί από καιρό από την Dexia, η οποία επικοινώνησε για τον σκοπό αυτό με σειρά παραγόντων μεταξύ του 2009 και του 2011, ιδίως […]. […]. Οι διεξαχθείσες συζητήσεις ήταν σχετικά προηγμένες, αλλά κανείς από αυτούς τους παράγοντες δεν υπέβαλε συγκεκριμένο σχέδιο αγοράς της Dexia BIL.
(43)
Τελικά οι επαφές με τον Precision Capital κατέληξαν στην έναρξη αποκλειστικών διαπραγματεύσεων που ανακοινώθηκε στις 6 Οκτωβρίου 2011. Συνάφθηκε μνημόνιο συμφωνίας δεσμευτικού χαρακτήρα για την πώληση της συμμετοχής σε ποσοστό 99,906 % της Dexia BIL το οποίο κατείχε η Dexia, μέσω Mémorandum of Understanding (εφεξής «μνημόνιο συμφωνίας» - MoU) της 20ής Δεκεμβρίου 2011. Σύμφωνα με το εν λόγω μνημόνιο συμφωνίας, ο Precision Capital αποκτά το 90 % της συμμετοχής της εκχώρησης, ενώ το υπόλοιπο 10 % αποκτάται από το Λουξεμβούργο με τους ίδιους όρους και προϋποθέσεις με τον Precision Capital.
(44)
Ορισμένα στοιχεία ενεργητικού της Dexia BIL εξαιρούνται του πεδίου της εν λόγω πώλησης που δεν αφορά παρά μέρος της Dexia BIL, ήτοι τις δραστηριότητες λιανικής και ιδιωτικής τράπεζας (εφεξής «οι εκχωρηθείσες δραστηριότητες»). Πιο συγκεκριμένα, εξαιρούνται από το πεδίο της πώλησης: η συμμετοχή ύψους 51 % που κατέχεται από τη Dexia BIL σε DAM, η συμμετοχή ύψους 50 % που κατέχεται από τη Dexia BIL σε RBCD, η συμμετοχή ύψους 40 % στην Popular Banca Privada, το χαρτοφυλάκιο τίτλων «legacy» της Dexia BIL (καθώς και ορισμένα σχετικά παράγωγα προϊόντα), και οι συμμετοχές της Dexia BIL στη Dexia LDG Banque και Parfipar. Οι προαναφερθείσες συμμετοχές θα μεταφερθούν στη Dexia πριν από την ολοκλήρωση της συναλλαγής, με ρήτρα επιστροφής των καθαρών εσόδων πώλησης στη Dexia BIL. Επιπλέον, το μνημόνιο συμφωνίας προβλέπει ως προϋπόθεση για την πώληση την κατάργηση όλων των χωρίς εξασφάλιση δανειοδοτικών και δανειοληπτικών πράξεων οντοτήτων του ομίλου Dexia και την κατάργηση πολλών εξασφαλισμένων δανειοδοτικών και δανειοληπτικών πράξεων οντοτήτων του ομίλου Dexia. Στις 10 Φεβρουαρίου 2012, η χορηγηθείσα χρηματοδότηση σε άλλες οντότητες του ομίλου ανερχόταν περίπου σε [0 - 5] δισεκατ. ευρώ εκ των οποίων είχαν εξασφάλιση τα [500 - 800] εκατομμύρια. Η εξαίρεση όλων αυτών των στοιχείων ενεργητικού θα επιτρέψει τη μείωση των συνολικών στοιχείων ενεργητικού της Dexia BIL σε περίπου 16,9 δισεκατ. ευρώ σε συνάρτηση με τα συνολικά στοιχεία ενεργητικού ύψους 41 δισεκατ. ευρώ στις 30 Ιουνίου 2011 (ήτοι μείωση των συνολικών στοιχείων ενεργητικού κατά 40 % και των σταθμισμένων κατά τον κίνδυνο στοιχείων ενεργητικού κατά 50 %).
(45)
Το κοινοποιηθέν μέτρο ορίζει ότι κατά την ολοκλήρωση της πώλησης, η Dexia BIL θα διαθέτει δείκτη Common Equity Tier 1 βάσει της συμφωνίας της Βασιλείας III ακριβώς 9 %.
(46)
Η τιμή πώλησης καθορίστηκε σε 730 εκατ. ευρώ με δείκτη Common Equity Tier 1 της Dexia BIL ακριβώς 9 % κατά τη στιγμή της ολοκλήρωσης. Σε περίπτωση υπέρβασης του κεφαλαίου κατά την ολοκλήρωση της πώλησης σε συνάρτηση με το 9 % του Common Equity Tier 1 βάσει της συμφωνίας της Βασιλείας III, η τιμή πωλήσεως προσαρμόζεται στην υπέρβαση διαθέσιμου κεφαλαίου τη στιγμή της ολοκλήρωσης. Στην περίπτωση έλλειψης κεφαλαίου σε σχέση με το 9 % του Common Equity Tier 1, το εν λόγω ακάλυπτο ποσό αντισταθμίζεται από την Dexia SA.
(47)
Το κοινοποιηθέν μέτρο στις 23 Μαρτίου 2012 περιλάμβανε ρήτρα σύμφωνα με την οποία εάν η Dexia SA ή μία οντότητα του ομίλου Dexia αποκτά κρατική εγγύηση υπέρ ενός αγοραστή για τις υποχρεώσεις της αποζημίωσης βάσει ειδικών συμβατικών εγγυήσεων για την εν λόγω εκχώρηση προς τον αγοραστή και εάν ο εν λόγω αγοραστής είναι ιδιωτικός φορέας (που δεν ελέγχεται άμεσα ή έμμεσα από δημόσιους φορείς), η Dexia δεσμεύεται να εξασφαλίσει τη χορήγηση αντίστοιχης εγγύησης από τον ίδιο εγγυητή (ή εναλλακτικό εγγυητή με την ίδια αξιολόγηση πιστοληπτικής ικανότητας), υπό αντίστοιχους όρους και για αντίστοιχες συμβατικές υποχρεώσεις προς τους αγοραστές βάσει των συμβάσεων εκχώρησης. Η εν λόγω υποχρέωση θα πρέπει να εφαρμοστεί μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2017 (εφεξής «ρήτρα 3.3.5»). Ωστόσο, η εν λόγω ρήτρα εγκαταλείφθηκε στη συνέχεια και δεν επαναλήφθηκε στις οριστικές συμβάσεις μεταβίβασης μετοχών που αντικατέστησαν το μνημόνιο συμφωνίας.
(48)
Πριν από την οριστικοποίηση του μνημονίου συμφωνίας, τα σενάρια προσχεδίου εκχώρησης της Dexia BIL απετέλεσαν αντικείμενο γνώμης περί δίκαιου καθορισμού της τιμής από τρίτο (17). Η γνώμη αυτή της 10ης Δεκεμβρίου 2011 εκπονήθηκε σύμφωνα με τρεις διαφορετικές μεθόδους (18) και κατέληξε σε μια αξία τιμών που περιλαμβάνεται σε μια ψαλίδα μεταξύ [600 - 700] και [800 - 900] εκατ. ευρώ. Η επικαιροποίηση της 30ής Μαΐου 2012 της εν λόγω γνώσης οδηγεί στα ίδια συμπεράσματα.
2.5. Περιγραφή των λόγων που οδήγησαν στην κίνηση της επίσημης διαδικασίας έρευνας
(49)
Στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας, η Επιτροπή έκρινε ότι στο στάδιο αυτό δεν μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η συναλλαγή δεν περιείχε κανένα στοιχείο ενίσχυσης.
(50)
Η Επιτροπή έκρινε ότι η ρήτρα 3.3.5 περιείχε ενδεχομένως στοιχεία κρατικών ενισχύσεων.
(51)
Η Επιτροπή θεώρησε επίσης ότι η διαδικασία εκχώρησης της Dexia BIL δεν ήταν ανοιχτή, διαφανής και χωρίς διακρίσεις. Η διαδικασία εκχώρησης περιορίστηκε σε διμερείς διαπραγματεύσεις με συγκεκριμένο αριθμό δυνητικών αγοραστών χωρίς διαδικασία διαγωνισμού. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή δεν μπορεί να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η διαδικασία πώλησης ήταν τέτοια ώστε να διασφαλίζεται ο καθορισμός τιμής της αγοράς και, κατά συνέπεια, ότι δεν περιείχε στοιχεία κρατικής ενίσχυσης.
(52)
Σύμφωνα με την Επιτροπή, η γνώμη περί δίκαιου καθορισμού της τιμής από τρίτο (19) εκπονήθηκε κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων και πριν από τον καθορισμό των ακριβών όρων του μνημονίου συμφωνίας της 20ής Δεκεμβρίου 2011 που απετέλεσε αντικείμενο της κοινοποίησης της 23ης Μαρτίου 2012. Συνεπώς, η Επιτροπή είχε επιφυλάξεις σχετικά με το πώς λήφθηκε υπόψη στη γνώμη περί δίκαιου καθορισμού της τιμής το συγκεκριμένο πεδίο των εκποιηθεισών δραστηριοτήτων, καθώς και οι όροι του κοινοποιηθέντος μέτρου, συμπεριλαμβανομένης της ρήτρας ανάκτησης των καθαρών εσόδων πώλησης από την Dexia BIL και της ρήτρας 3.3.5.
(53)
Συνεπώς, η Επιτροπή δεν μπορούσε να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι οι όροι εκχώρησης της Dexia BIL είχαν ως αποτέλεσμα την πώληση σε τιμής της αγοράς, δεδομένων των συνδυασμένων αποτελεσμάτων της απουσίας ανοικτής διαδικασίας πρόσκλησης υποβολής προσφορών και της έλλειψης συγκεκριμένων πληροφοριών σχετικά με την κατάλληλη αξιολόγηση της συναλλαγής, και λαμβανομένων υπόψη ιδίως του πεδίου δραστηριοτήτων της εκχώρησης και της δυνητικής ρήτρας 3.3.5.
3. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ
(54)
Μετά τη δημοσίευση της επίσημης διαδικασίας έρευνας της 3ης Απριλίου 2012, η Επιτροπή έλαβε παρατηρήσεις από δύο τρίτους ενδιαφερομένους.
(55)
Μία από τις παρατηρήσεις που υποβλήθηκαν (εφεξής «παρατήρηση A») εκ μέρους μιας ένωσης επενδυτών αφορά το ύψος της τιμής αγοράς. Η ένωση αυτή κρίνει ότι η τιμή πώλησης της Dexia BIL είναι υπερβολικά χαμηλή, ιδίως λαμβάνοντας υπόψη τις καλές επιδόσεις της Dexia BIL στο παρελθόν.
(56)
Το άλλο τρίτο μέρος, ένας μέτοχος της Dexia SA, διατύπωσε στις παρατηρήσεις του (εφεξής «παρατήρηση B») με επιφυλάξεις σχετικά με τη συμπεριφορά της Dexia SA, της Dexia BIL και των προσώπων και οργάνων που υποτίθεται ότι ελέγχουν τις εν λόγω εταιρείες από το 1998. Ο εν λόγω μέτοχος θεωρεί επίσης ότι οι ροές πληροφοριών της Dexia SA προς τους μετόχους είναι ανεπαρκείς. Ο μέτοχος αυτός θεωρεί επίσης ότι τα πρακτικά και παραρτήματα των δικών του παρεμβάσεων κατά τη διάρκεια των γενικών συνελεύσεων από το 1999, καθώς και όλη η αλληλογραφία μεταξύ του ιδίου, της Dexia SA, της Dexia BIL και των διαχειριστών της έπρεπε να διαβιβαστούν από την Dexia SA στους δυνητικούς αγοραστές της Dexia BIL.
4. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ DEXIA SA
(57)
Η Dexia SA υπογραμμίζει ότι η εκχώρηση της Dexia BIL αποτελεί σημαντικό βήμα για τη σταθεροποίηση της κατάστασης της Dexia BIL μετά τις απώλειες καταθέσεων που σημειώθηκαν στις αρχές Οκτωβρίου του 2011. Είναι απαραίτητο να δοθεί το συντομότερο δυνατό στα μέρη της συναλλαγής η επιβεβαίωση της απουσίας στοιχείων κρατικής ενίσχυσης στην εκχώρηση της Dexia BIL.
(58)
Εφόσον η ρήτρα 3.3.5 δεν έχει περιληφθεί στις τελικές συμβάσεις μεταβίβασης μετοχών που αντικατέστησαν το μνημόνιο συμφωνίας, οι εν λόγω ανησυχίες δεν έχουν πλέον λόγο ύπαρξης.
(59)
Οι πολυάριθμες επαφές της Dexia SA με δυνητικούς αγοραστές από το 2009, σε συνδυασμό με την επίσημη αναγγελία της 6ης Οκτωβρίου 2011 μιας δυνητικής εκχώρησης της Dexia BIL σε διεθνή όμιλο επενδυτών, κατέστησαν δημόσια την προβλεπόμενη εκχώρηση της Dexia BIL. Η αποκλειστικότητα στις διαπραγματεύσεις δεν χορηγήθηκε επισήμως παρά μετά από διάστημα άνω των δύο εβδομάδων και οι λοιποί ενδιαφερόμενοι σοβαροί υποψήφιοι για αγορά της Dexia BIL ενδεχομένως θα είχαν επαρκές χρονικό διάστημα για να εμφανιστούν. Εξάλλου, οι όροι της εκχώρησης της Dexia BIL καθορίστηκαν από την Dexia SA με τον Precision Capital στο πλαίσιο μιας διαπραγμάτευσης at arms’ length μεταξύ ιδιωτών επιχειρηματιών, με δική τους ευθύνη και χωρίς κρατικούς πόρους. Επιπλέον, υπήρχε επείγουσα ανάγκη να εξευρεθεί αγοραστής για τη Dexia BIL ώστε να προστατευθούν οι καταθέτες και οι πελάτες της τράπεζας, να διαφυλαχθεί η αξία της τράπεζας και να αναχαιτιστούν οι κίνδυνοι επιρροής του υπόλοιπου χρηματοπιστωτικού συστήματος. Υπό τις συνθήκες αυτές, η διαδικασία εκχώρησης της Dexia BIL μπορεί να εξομοιωθεί με ανοικτή, διαφανή και χωρίς διακρίσεις διαδικασία, ώστε να διασφαλιστεί η δημιουργία τιμής της αγοράς. Συνεπώς, δεν περιλαμβάνει στοιχεία κρατικής ενίσχυσης.
(60)
Η γνώμη περί δίκαιου καθορισμού της τιμής του Δεκεμβρίου 2011 αφορούσε το νέο πεδίο της Dexia BIL (τις εκχωρηθείσες δραστηριότητες), πράγμα που επιβεβαιώνεται στην επικαιροποιημένη γνώμη περί δίκαιου καθορισμού της τιμής της 30ης Μαΐου 2012.
(61)
Η τιμή πώλησης βασίζεται σε δείκτη ιδίων κεφαλαίων « Core Equity Tier 1 » βάσει της συμφωνίας Βασιλεία III σε ποσοστό 9 % κατά την ολοκλήρωση της εκχώρησης. Σε περίπτωση διαφοράς μεταξύ αυτού του επιπέδου και του επιπέδου του κεφαλαίου κατά τη στιγμή ολοκλήρωσης της εκχώρησης, η ρήτρα προσαρμογής εξασφαλίζει την επιστροφή της διαφοράς αυτής από τους αγοραστές ή τον πωλητή και/ή αναπροσαρμογή της τιμής εκχώρησης. Υπό τις συνθήκες αυτές, η Dexia SA θεωρεί ότι η αποτίμηση των συμμετοχών ή των στοιχείων ενεργητικού που εξαιρούνται της συναλλαγής δεν λαμβάνεται υπόψη στον καθορισμό της τιμής της αγοράς.
(62)
Η Dexia BIL δεν έχει επωφεληθεί άμεσα από παλαιές ενισχύσεις τις οποίες έλαβε ο όμιλος Dexia. Αντίθετα, από τα τέλη του 2008, η Dexia BIL υπήρξε συνεχώς καθαρός προμηθευτής ρευστότητας στον όμιλο Dexia. Εξάλλου, η Επιτροπή δεν θα μπορούσε να υποθέσει ότι λόγω του γεγονότος ότι υπάγεται σε έναν όμιλο επιχειρήσεων, μία επιχείρηση επωφελείται ενισχύσεων τις οποίες λαμβάνει ο όμιλος, ιδίως, όταν στη συγκεκριμένη περίπτωση, οι υπάρχοντες μηχανισμοί μεταφοράς στο πλαίσιο του ομίλου χρησιμοποιήθηκαν αποκλειστικά σε βάρος της επιχείρησης και όχι προς όφελός της (20). Η Επιτροπή δεν μπορεί να εικάσει ότι η συναλλαγή καταλογίζεται στο κράτος ή δεσμεύει κρατικούς πόρους, εφόσον πραγματοποιείται at arms’ length μεταξύ της Dexia και του αγοραστή και χωρίς δέσμευση κρατικών πόρων.
(63)
Εν πάση περιπτώσει, η Dexia SA υπογραμμίζει ότι η αγορά της Dexia BIL σε τιμή της αγοράς επαρκεί για να αποτρέψει τη δυνατότητα μιας ενδεχόμενης μεταβίβασης στον αγοραστή όπως στην εκποιηθείσα εταιρεία Dexia BIL (21) παλαιών ενισχύσεων τις οποίες έλαβε ο όμιλος Dexia.
(64)
Η εκχώρηση της Dexia BIL δεν μπορεί να περιλαμβάνει νέες ενισχύσεις στο βαθμό που η αγορά εκ μέρους του κράτους του Λουξεμβούργου γίνεται χωρίς εισφορά νέου κεφαλαίου στην Dexia BIL από το εν λόγω κράτος. Εν προκειμένω, η Dexia SA υπογραμμίζει ότι ελλείψει πρόσθετων ενισχύσεων, η εκχώρηση της Dexia BIL δεν δημιουργεί στρεβλώσεις του ανταγωνισμού πράγμα που σημαίνει ότι δεν είναι απαραίτητο να επιβληθούν πρόσθετα μέτρα για τον περιορισμό των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού. Εν πάση περιπτώσει, η μείωση του μεγέθους της Dexia BIL στο πλαίσιο δραστηριοτήτων που εξαιρούνται της εκχώρησης είναι επαρκώς σημαντική ώστε να μην απαιτούνται πρόσθετα μέτρα.
5. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟΥ
(65)
Το Λουξεμβούργο θεωρεί ότι η πώληση της Dexia BIL αποτελεί μια ιδιωτική λύση της αγοράς και δεν περιέχει κανένα στοιχείο κρατικής ενίσχυσης.
(66)
Το Λουξεμβούργο παρατηρεί ότι το σχέδιο εκχώρησης της Dexia BIL ανακοινώθηκε επίσημα στις 6 Οκτωβρίου 2011, δηλ. πριν από την ημερομηνία της αναγγελίας των συμπληρωματικών εγγυήσεων για νέα αναχρηματοδότηση που χορηγήθηκαν από τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη στην Dexia SA και την DCL.
(67)
Το Λουξεμβούργο επισημαίνει ότι η Dexia BIL αποτελεί μία από τις μεγάλες τράπεζες που διαθέτουν δίκτυο υποκαταστημάτων στο Λουξεμβούργο και αποτελεί σημαντικό παράγοντα της τοπικής οικονομίας τόσο ως τράπεζα καταθέσεων των κατοίκων φυσικών προσώπων και επιχειρήσεων όσο και ως προμηθευτής καταναλωτικών πιστώσεων, ενυπόθηκων δανείων και δανείων σε επιχειρήσεις. Η Dexia BIL διαδραματίζει συστημικό ρόλο στην λουξεμβουργιανή οικονομία (22) και μια ανεπάρκεια της εν λόγω τράπεζας (ακόμη και μόνον η αβεβαιότητα για την τύχη της) θα είχε εξαιρετικά σοβαρές επιπτώσεις για τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος του Λουξεμβούργου και της οικονομίας του Λουξεμβούργου εν γένει, που θα μπορούσαν επίσης να γίνουν αισθητές στις γειτονικές χώρες.
(68)
Σύμφωνα με τις λουξεμβουργιανές αρχές, δεν υφίσταται κανένα πλεονέκτημα για την Dexia SA ή για την Dexia BIL που να απορρέει από την αγορά του κράτους του Λουξεμβούργου ενός μεριδίου 10 % της Dexia BIL, δεδομένου ότι η ανάληψη πραγματοποιήθηκε υπό συνθήκες της αγοράς, ενώ η καταβληθείσα τιμή και οι όροι ήταν οι ίδιοι και για τον Precision Capital.
(69)
Το Λουξεμβούργο παρατηρεί επίσης ότι η εκχώρηση της Dexia BIL είχε προβλεφθεί από καιρό από την Dexia SA η οποία ήρθε σε επαφή για το σκοπό αυτό με μια σειρά επιχειρηματιών μεταξύ του 2009 και του 2011, ιδίως […]. Οι συζητήσεις ήταν αρκετά προηγμένες αλλά κανείς από τους επιχειρηματίες αυτούς δεν εκδήλωσε ενδιαφέρον για την Dexia BIL. Παρότι οι λουξεμβουργιανές αρχές αναγνωρίζουν ότι η διαδικασία δεν απετέλεσε επίσημη πρόσκληση υποβολής προσφορών, παρατηρούν ότι είναι πολύ απίθανο να οδηγούσε σε διαφορετικό αποτέλεσμα μια επίσημη πρόσκληση υποβολής προσφορών. Μια τέτοια πρόσκληση υποβολής προσφορών δεν ήταν δυνατόν να οργανωθεί σε σύντομη προθεσμία λόγω της ταχείας διάβρωσης των καταθέσεων της Dexia BIL στα τέλη Σεπτεμβρίου 2011 που οφείλεται σε φήμες σχετικά με τις δυσκολίες του ομίλου Dexia καθώς και στη μείωση της βαθμολογίας της Dexia SA από την εταιρεία αξιολόγησης Moody στις 3 Οκτωβρίου 2011, οι οποίες προστέθηκαν στις φήμες για το ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα, στην κρίση του δημόσιου χρέους και τις δυσκολίες της ζώνης ευρώ. Η επείγουσα αυτή κατάσταση οδήγησε στην αναγγελία σχεδιαζόμενης εκχώρησης της Dexia BIL και την έναρξη διαπραγματεύσεων με τον Precision Capital στις 6 Οκτωβρίου 2011. Μεταξύ της ημερομηνίας αυτής και της έναρξης αποκλειστικών διαπραγματεύσεων (23), δεν υπήρξε καμία άλλη εκδήλωση ενδιαφέροντος ή σοβαρή προσφορά, παρά […] διερευνήσεις από άλλους δυνητικούς επενδυτές (24).
(70)
Σύμφωνα με τις λουξεμβουργιανές αρχές, μια άτυπη διαδικασία πρόσκλησης υποβολής προσφορών η οποία οργανώθηκε σε βραχεία προθεσμία και σύμφωνα με τις ειδικές διαδικασίες που επιβλήθηκαν από τις περιστάσεις, θα μπορούσε να θεωρηθεί ως διαδικασία ανοικτή, διαφανής και χωρίς διακρίσεις, η οποία εγγυάται τον καθορισμό τιμής της αγοράς. Οι λουξεμβουργιανές αρχές παρατηρούν επίσης ότι η γνώμη περί δίκαιου καθορισμού της τιμής της 10ης Δεκεμβρίου 2011 και η ενημέρωσή της της 30ής Μαΐου 2012 καταλήγουν ότι η τιμή φαίνεται εύλογη στο σημερινό πλαίσιο των αγορών και ότι η Επιτροπή είχε ήδη δεχτεί ότι η αξιολόγηση μιας επιχείρησης μπορεί να συνάδει με μία τιμή της αγοράς βάσει μιας γνώμης περί δίκαιου καθορισμού της τιμής εκπονηθείσας από ανεξάρτητο εμπειρογνώμονα.
(71)
Από τα τέλη του 2008, η Dexia BIL υπήρξε σταθερά καθαρός πάροχος ρευστότητας στις άλλες οντότητες του ομίλου. Όσον αφορά τη νέα έκτακτη εγγύηση που εγκρίθηκε προσωρινά από την Επιτροπή στις 21 Δεκεμβρίου 2011, η Dexia BIL δεν αποτελεί υπό εγγύηση οντότητα και δεν επωφελείται της εν λόγω έκτακτης εγγύησης.
(72)
Εξάλλου, οι λουξεμβουργιανές αρχές παρατηρούν ότι η Dexia BIL θα έχει υψηλή ρευστότητα μετά την εκχώρηση, θα εστιαστεί σε δραστηριότητα λιανικής τραπεζικής και ιδιωτικής τραπεζικής και θα κόψει τους δεσμούς με τον υπόλοιπο όμιλο Dexia μέσω της εκχώρησης του χαρτοφυλακίου «legacy» και της Dexia LDG καθώς και της πώλησης των συμμετοχών σε RBCD και DAM. Ομοίως, το μνημόνιο συμφωνίας βασίζεται σε έλλειψη χρηματοδότησης από τη Dexia BIL της Dexia SA ή άλλων οντοτήτων του ομίλου μετά την εκχώρηση.
(73)
Το Λουξεμβούργο ζητά επίσης να μην υπαχθεί η Dexia BIL στους όρους και τις δεσμεύσεις της απόφασης της 26ης Φεβρουαρίου 2010, ούτε στο νέο σχέδιο αναδιάρθρωσης ή ομαλής εξυγίανσης της Dexia στο πλαίσιο της απόφασης της 21ης Δεκεμβρίου 2011. Η υποβολή του σχεδίου αναδιάρθρωσης που εγκρίθηκε με την απόφαση της 26ης Φεβρουαρίου 2010 και οι όροι και δεσμεύσεις που προβλέπονται από το εν λόγω σχέδιο συνδέονται με την συμμετοχή της Dexia BIL στον όμιλο Dexia, που είναι ο μόνος γνωστός δικαιούχος των ενισχύσεων που χορηγήθηκαν στις προαναφερθείσες αποφάσεις. Το σημείο αυτό είναι εξάλλου εμφανές στις περισσότερες αναλήψεις υποχρεώσεων βάσει του σχεδίου αναδιάρθρωσης της Dexia, που εφαρμόζονται στον όμιλο Dexia ή στη Dexia SA και δεν αφορούν τη Dexia BIL παρά στο βαθμό που αυτή η τελευταία είναι θυγατρική του ομίλου και αποτελεί την ίδια οικονομική μονάδα με την Dexia SA. Σε κάθε περίπτωση, η εκχώρηση της Dexia BIL δεν περιέχει κανένα στοιχείο κρατικής ενίσχυσης και πραγματοποιήθηκε σε τιμή της αγοράς.
(74)
Στις παρατηρήσεις του σχετικά με την απόφαση κίνησης της διαδικασίας, το Λουξεμβούργο επιβεβαιώνει ότι η ρήτρα 3.3.5 δεν έχει επαναληφθεί στις οριστικές συμβάσεις μεταβίβασης μετοχών που αντικατέστησαν το μνημόνιο συμφωνίας και ότι οι εν λόγω ανησυχίες δεν έχουν πλέον λόγο ύπαρξης.
(75)
Οι λουξεμβουργιανές αρχές επιβεβαιώνουν επίσης ότι η γνώμη περί δίκαιου καθορισμού της τιμής περιλαμβάνει επακριβώς το πεδίο των δραστηριοτήτων που εκχωρήθηκαν. Επιπλέον, ο μηχανισμός προσαρμογής σε σχέση με το ακριβές ποσοστό 9 % Common Equity Tier 1 βάσει της συμφωνίας Βασιλείας ΙΙΙ επιτρέπει να εξασφαλιστεί ότι η αξία των εξαιρούμενων δραστηριοτήτων της συναλλαγής (σκέψη (44)) δεν έχει ούτε θετικές ούτε αρνητικές επιπτώσεις για τον αγοραστή. Οι λουξεμβουργιανές αρχές παραπέμπουν επίσης στην γνώμη περί δίκαιου καθορισμού της τιμής που επικαιροποιήθηκε στα [τέλη] Μαΐου 2012, όπου περιλαμβάνονται τα ίδια συμπεράσματα. Έτσι, η τιμή της εκχώρησης της Dexia BIL μπορεί να θεωρηθεί ως τιμή της αγοράς, πράγμα που αποκλείει τυχόν ενίσχυση υπέρ της.
(76)
Τέλος, οι λουξεμβουργιανές αρχές συντάσσονται με τις παρατηρήσεις της Dexia SA. (ανωτέρω μέρος 4 ).
(77)
Οι λουξεμβουργιανές αρχές ισχυρίζονται ότι οι ισχυρισμοί της παρατήρησης Α βασίζονται σε σκόρπια στοιχεία και δεν αποτελούν αντικείμενο ολοκληρωμένης ανάλυσης της κατάστασης. Ιδίως, δεν λήφθηκαν υπόψη συγκεκριμένοι όροι της συναλλαγής. Ως προς αυτό, οι λουξεμβουργιανές αρχές παραπέμπουν σε διάφορα έγγραφα που διαβιβάσθηκαν στην Επιτροπή από τις λουξεμβουργιανές αρχές και την Dexia SA, ιδίως τις γνώμες περί δίκαιου καθορισμού της τιμής από τρίτους, που καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η καταβληθείσα τιμή είναι δίκαιη τιμή αγοράς βάσει των όρων της συναλλαγής. Αυτό απορρέει από την αξιολόγηση τρίτων της 10ης Δεκεμβρίου 2011 και απετέλεσε αντικείμενο επιβεβαίωσης με ημερομηνία 30 Μαΐου 2012 από το ίδιο γραφείο, ήτοι […].
(78)
Εξάλλου, απορρέει σαφώς από το φάκελο που διαθέτει η Επιτροπή ότι το κράτος του Λουξεμβούργου δεν έχει προσφέρει ούτε χορηγήσει εγγυήσεις στον αγοραστή.
(79)
Οι λουξεμβουργιανές αρχές διαπιστώνουν λοιπόν ότι η παρατήρηση Α φαίνεται να βασίζεται σε ελλιπείς πληροφορίες και περιέχει εσφαλμένους ισχυρισμούς, χωρίς εξάλλου το παραμικρό αποδεικτικό στοιχείο, και μάλιστα ζητά από την Επιτροπή να μη ληφθεί εν προκειμένω υπόψη στο πλαίσιο της τελικής απόφασης, αλλά μάλλον να ληφθούν υπόψη οι εξηγήσεις των λουξεμβουργιανών αρχών και της Dexia SA στις συνομιλίες τους με την Επιτροπή που απαντούν πλήρως στα εξεταζόμενα ζητήματα και επιτρέπουν τον αποκλεισμό των επικρίσεων που διατυπώθηκαν.
(80)
Οι λουξεμβουργιανές αρχές διαπιστώνουν ότι η παρατήρηση Β συνίσταται σε μια σειρά ανταλλαγών επιστολών του τρίτου αυτού μέρους με τα διευθυντικά στελέχη της Dexia SA και της Dexia BIL, ή επίσης με τις αρχές εποπτείας, μεταξύ του 2005 και του τέλους του 2011, χωρίς άμεση σχέση με την εκχώρηση της Dexia BIL. Οι επιστολές αφορούν διάφορες αιτήσεις και επικρίσεις προς την Dexia SA σχετικά με το ότι δεν λήφθηκαν υπόψη ορισμένα ζητήματα που αφορούν γεγονότα κατά πολύ προγενέστερα της εκχώρησης της Dexia BIL, που είναι η μόνη που υπόκειται στην παρούσα απόφαση σχετικά με την πώληση της Dexia BIL. Οι λουξεμβουργιανές αρχές καλούν ως εκ τούτου την Επιτροπή να μη λάβει υπόψη τα εν λόγω έγγραφα ως άνευ αντικειμένου.
(81)
Οι λουξεμβουργιανές αρχές σημειώνουν ότι η Dexia SA κατέληξε στο συμπέρασμα (βλ. ανωτέρω σημείο 4) ότι η συναλλαγή Dexia BIL έγινε σε τιμή της αγοράς και χωρίς στοιχεία κρατικής ενίσχυσης. Επειδή το συμπέρασμα αυτό συνάδει με τα συμπεράσματα των λουξεμβουργιανών αρχών, δεν απαιτούνται άλλες παρατηρήσεις εκ μέρους τους.
(82)
Ως συμπέρασμα, οι λουξεμβουργιανές αρχές διαπιστώνουν ότι δεν διαβιβάσθηκαν παρατηρήσεις τρίτων που θα ήταν σε θέση να αμφισβητήσουν τις αναλύσεις που περιέχονται στην κοινοποίηση και στις παρατηρήσεις τους. Οι λουξεμβουργιανές αρχές σημειώνουν εξάλλου ότι καμία παρατήρηση τρίτων δεν είναι σε θέση να αμφισβητήσει το επιχείρημα σύμφωνα με το οποίο η διαδικασία εκχώρησης της Dexia BIL πρέπει να μπορεί να εξομοιωθεί, σύμφωνα με την πρακτική της Επιτροπής για τη λήψη αποφάσεων, με διαδικασία ανοικτή, διαφανή και χωρίς διακρίσεις που μπορεί να εγγυηθεί ότι η συναλλαγή έγινε σε τιμή της αγοράς. Οι λουξεμβουργιανές αρχές εμμένουν συνεπώς ότι η συναλλαγή πραγματοποιήθηκε χωρίς κρατική ενίσχυση.
6. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΑΡΞΗ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ
(83)
Το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ προβλέπει ότι, ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη μέλη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό δια της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών συναλλαγές, εκτός αν οι συνθήκες ορίζουν άλλως.
(84)
Η Dexia BIL δραστηριοποιείται σε ευρωπαϊκό επίπεδο και, επομένως, βρίσκεται σαφώς σε ανταγωνισμό με άλλους αλλοδαπούς παράγοντες της αγοράς. Συνεπώς, η Επιτροπή θεωρεί ότι μία ενδεχόμενη ενίσχυση στην πώληση της Dexia BIL θα επηρέαζε τις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών και θα νόθευε ή θα απειλούσε να νοθεύσει τον ανταγωνισμό.
(85)
Στην απόφασή της τής 26ης Φεβρουαρίου 2010, η Επιτροπή πρόβλεψε ήδη ότι οι ενισχύσεις που εισέπραξε η Dexia υπό μορφή κεφαλαίου, εγγυήσεων χρηματοδότησης, ELA σε συνδυασμό με κρατική ενίσχυση και στήριξη των απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων (μέτρο FSA), συνιστούσαν κρατικές ενισχύσεις (που χορηγήθηκαν από το Βέλγιο, το Λουξεμβούργο και τη Γαλλία). Είναι επομένως αναγκαίο να ελεγχθεί ότι η πωληθείσα δραστηριότητα δεν διατηρεί το ευεργέτημα των ενισχύσεων που υποβλήθηκαν προγενέστερα από τη Dexia.
(86)
Σύμφωνα με την απόφαση του Δικαστηρίου της 8ης Μαΐου 2003Ιταλία και SIM 2 κατά Επιτροπής (25), όπου η Επιτροπή βασίστηκε για τις αποφάσεις της στις υποθέσεις Olympic Airlines (26) και Alitalia (27), η εξέταση της οικονομικής συνέχειας ανάμεσα στην παλαιά επιχείρηση και τις νέες δομές πραγματοποιήθηκε μέσω δέσμης δεικτών. Στους δείκτες αυτούς περιλαμβάνεται ιδίως το αντικείμενο της πώλησης, η τιμή της μεταβίβασης και η ταυτότητα των μετόχων ή των ιδιοκτητών της αγοράστριας επιχείρησης ή της εκποιηθείσας επιχείρησης. Αυτό επαναλήφθηκε από το Γενικό Δικαστήριο στην απόφασή του της 28ης Μαρτίου 2012Ryanair κατά Επιτροπής (28), που επιβεβαίωσε την απόφαση Alitalia.
(87)
Όσον αφορά το αντικείμενο της πώλησης, το πεδίο των εκχωρηθεισών δραστηριοτήτων περιορίζεται στις δραστηριότητες λιανικής και ιδιωτικής τραπεζικής οι οποίες δεν φαίνεται να απετέλεσαν την αιτία των προβλημάτων του ομίλου Dexia που οδήγησε στη χορήγηση κρατικών ενισχύσεων. Η Επιτροπή σημειώνει επίσης ότι το τμήμα του χαρτοφυλακίου των τίτλων «legacy» το οποίο κατέχεται από την Dexia BIL, και συνδέεται με προβλήματα αναχρηματοδότησης του ομίλου τα οποία συνέβαλαν στην ανάγκη για κρατικές ενισχύσεις που εγκρίθηκαν ήδη με την απόφαση της 26ης Φεβρουαρίου 2010, δεν περιλαμβάνεται στις εκχωρηθείσες δραστηριότητες. Σε ποσοτικούς όρους, το πεδίο των δραστηριοτήτων που έχουν εκποιηθεί αντιπροσωπεύει περίπου το 60 % του συνολικού ισολογισμού της Dexia BIL και [0 - 10] % του συνολικού ισολογισμού του ομίλου Dexia.
(88)
Δεν υπάρχει σύνδεση μεταξύ του ιδιώτη αγοραστή Precision Capital και των σημερινών μετόχων της Dexia SA, γεγονός που πληροί επίσης το κριτήριο της ανεξαρτησίας του ιδιώτη αγοραστή σε σχέση με τη Dexia SA στις λήψεις αποφάσεων και τις στρατηγικές της σχετικά με τις εκχωρηθείσες δραστηριότητες της Dexia BIL.
(89)
Εξάλλου, η κτήση σε τιμή της αγοράς των εκχωρηθεισών δραστηριοτήτων θα εξασφάλιζε ότι ο αγοραστής καταβάλλει κατάλληλο τίμημα για τις ενισχύσεις από τις οποίες θα μπορούσε να έχει επωφεληθεί η Dexia BIL ως οντότητα του ομίλου Dexia και ότι, κατά συνέπεια, η τιμή της εκχώρησης της Dexia BIL δεν περιέχει στοιχεία κρατικής ενίσχυσης.
(90)
Μετά την απόφαση κίνησης της διαδικασίας, η Επιτροπή έλαβε συμπληρωματικές πληροφορίες σχετικά με την εκτίμηση της τιμής της αγοράς.
(91)
Η Επιτροπή σημειώνει ότι η πώληση της Dexia BIL υποβλήθηκε σε μια πρώτη γνώμη περί δίκαιου καθορισμού της τιμής από τρίτο, στις 10 Δεκεμβρίου 2011, που ακολουθήθηκε από μία επικαιροποίηση στις 30 Μαΐου 2012. Οι εκτιμήσεις αυτές έγιναν βάσει τριών διαφορετικών μεθόδων: (i) η μέθοδος «cash flows to equity» βάσει των διανεμητέων ροών στους μετόχους σύμφωνα με τους υποχρεωτικούς δείκτες Core Tier 1· (ii) η μέθοδος «price to book ratio», βάσει του πλεονάσματος αποδοτικότητας σε συνάρτηση με το κόστος του κεφαλαίου· (iii) η μέθοδος των συγκρίσιμων εισηγμένων εταιρειών. Η πρώτη γνώμης περί δίκαιου καθορισμού της τιμής από τρίτο, με ημερομηνία την 10η Δεκεμβρίου 2011, κατέληξε σε μια αξία τιμής που περιλαμβάνεται στην ψαλίδα μεταξύ [600 - 700] και [800 - 900] εκατ. ευρώ. Η επικαιροποίηση αυτής της εκτίμησης, με ημερομηνία 30 Μαΐου 2012, επιβεβαιώνει ότι η εκτίμηση αυτή έλαβε υπόψη ακριβώς το πεδίο των εκχωρηθεισών δραστηριοτήτων και καταλήγει στα ίδια συμπεράσματα σύμφωνα με τα οποία η εύλογη τιμή περιλαμβάνεται στην ψαλίδα μεταξύ [600 - 700] και [800 - 900] εκατ. ευρώ. Η Επιτροπή επανεξέτασε αυτές τις γνώμες περί δίκαιου καθορισμού της τιμής. Διαπιστώνει ότι οι εν λόγω γνώμες βασίζονται σε γενικά εφαρμοστέες καθιερωμένες μεθόδους στον εν λόγω τομέα και λαμβάνουν υπόψη τους συγκεκριμένους όρους και το πεδίο της συναλλαγής.
(92)
Η τιμή της συναλλαγής ύψους 730 εκατ. ευρώ περιλαμβάνεται στην ψαλίδα των γνωμών περί δίκαιου καθορισμού της τιμής. Συνεπώς, δεν υπάρχει ένδειξη ότι η καταβληθείσα τιμή τοποθετείται κάτω ή πάνω από τις τιμές της αγοράς. Κατά συνέπεια, το τίμημα της εκχώρησης της Dexia BIL μπορεί να θεωρηθεί ως τιμή της αγοράς, πράγμα που αποκλείει επίσης κάθε μεταβίβαση, κατά την εκχώρηση, της δυνητικά προηγουμένως χορηγηθείσας ενίσχυσης στην Dexia.
(93)
Ορισμένες δραστηριότητες της Dexia BIL εξαιρούνται του πεδίου της εν λόγω πώλησης (σκέψη (44)). Οι δραστηριότητες αυτές θα μεταφερθούν στην Dexia SA πριν από την ολοκλήρωση της συναλλαγής, με ρήτρα ανάκτησης των καθαρών εσόδων πώλησης από την Dexia BIL. Η Επιτροπή σημειώνει ότι οι συμπληρωματικές πληροφορίες που ελήφθησαν κατά την απόφαση κίνησης της διαδικασίας επιβεβαιώνουν ότι η αξιοποίηση των δραστηριοτήτων που εξαιρούνται της συναλλαγής δεν λαμβάνεται υπόψη στον καθορισμό της τιμής της αγοράς. Η τιμή της αγοράς βασίζεται σε έναν δείκτη ιδίων κεφαλαίων Common Equity Tier 1, βάσει της συμφωνίας της Βασιλείας III ακριβώς 9 % κατά την ολοκλήρωση της πώλησης. Σε περίπτωση διαφοράς μεταξύ του επιπέδου αυτού και του επιπέδου κεφαλαίου κατά την ολοκλήρωση της πώλησης, η ρήτρα προσαρμογής εξασφαλίζει ότι η διαφορά θα καταβληθεί από τους αγοραστές ή τον πωλητή και/ή θα γίνει προσαρμογή της τιμής πώλησης. Η αξιοποίηση των μεριδίων ή των περιουσιακών στοιχείων εξαιρείται του πεδίου της συναλλαγής και, κατά συνέπεια, δεν εμπίπτει στον καθορισμό της τιμής της αγοράς. Η εν λόγω ρήτρα προσαρμογής έχει επίσης ληφθεί υπόψη στις γνώμες περί δίκαιου καθορισμού της τιμής.
(94)
Στην απόφασή της για κίνηση της διαδικασίας, η Επιτροπή σημείωσε ότι το κράτος του Λουξεμβούργου συμμετέχει στην εκχώρηση της Dexia BIL ως αγοραστής με συμμετοχή 10 % υπό τους ίδιους όρους με τον Precision Capital. Είναι συνεπώς προφανές ότι η συμμετοχή του Λουξεμβούργου συνεπάγεται κρατικούς πόρους. Ωστόσο, δεδομένου ότι το Λουξεμβούργο συμμετέχει υπό τους ίδιους όρους με τον Precision Capital, η Επιτροπή θεωρεί ότι à priori το Λουξεμβούργο ενεργεί ως ιδιώτης επενδυτής, πράγμα που αποκλείει οποιαδήποτε ενίσχυση σε συνάρτηση με τη συμμετοχή του 10 % του Λουξεμβούργου.
(95)
Στην απόφασή της για κίνηση διαδικασίας, η Επιτροπή παρατήρησε επίσης ότι ο Precision Capital και το κράτος του Λουξεμβούργου σχεδιάζουν να καταργήσουν τη ρήτρα 3.3.5. Η Επιτροπή σημείωσε ότι με αυτή τη ρήτρα, η Dexia SA θα δεσμευόταν να επιτύχει εκ των υστέρων κρατικές εγγυήσεις υπέρ του αγοραστή της Dexia BIL. Έτσι, η ενεργοποίηση της εν λόγω ρήτρας δυνητικά θα απαιτούσε κρατικούς πόρους με τη μορφή εγγυήσεων. Επιπλέον, η ίδια η παρουσία της εν λόγω ρήτρας θα μπορούσε να χορηγήσει όφελος στον αγοραστή της Dexia BIL. Μετά την απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας, η Επιτροπή έλαβε συμπληρωματικές πληροφορίες που επιβεβαιώνουν ότι η ρήτρα 3.3.5 δεν περιλήφθηκε στις οριστικές συμβάσεις μεταβίβασης μετοχών που υποκατέστησαν το μνημόνιο συμφωνίας. Τέλος, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, έχοντας υπόψη τη μη εφαρμογή της εν λόγω ρήτρας, δεν υπάρχουν στοιχεία κρατικής ενίσχυσης.
7. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
(96)
Για τους προαναφερόμενους λόγους, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το μέτρο που συνίσταται στην πώληση της Dexia BIL δεν συνιστά ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. Ιδίως, δεν συνιστά νέα ενίσχυση ούτε για την Dexia SA ούτε για την Dexia BIL.
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Το μέτρο πώλησης της Dexia BIL δεν συνιστά ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Κατά συνέπεια, επιτρέπεται η θέση σε εφαρμογή του μέτρου αυτού.
Άρθρο 2
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στο Μεγάλο Δουκάτο του Λουξεμβούργου.
Βρυξέλλες, 25 Ιουλίου 2012.