РЕШЕНИЕ НА КОМИСИЯТА
от 20 декември 2011 година
относно държавна помощ C 40/2009 и C 43/2008 за преструктурирането на WestLB AG
(нотифицирано под номер C(2011) 9395)
(само текстът на немски език е автентичен)
(текст от значение за ЕИП)
(2013/245/ЕС)
КОМИСИЯТА НА ЕВРОПЕЙСКИТЕ ОБЩНОСТИ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 108, параграф 2, първа алинея (1) от него,
като взе предвид Споразумението за Европейското икономическо пространство, и по-специално член 62, параграф 1, буква а) от него,
като покани заинтересованите страни да представят мненията си (2),
като има предвид, че:
I. ПРОЦЕДУРА
(1)
С решение от 12 май 2009 г. по дело C 43/2008 (3) (наричано по-долу „решението от май 2009“) Комисията условно одобри рискова гаранция в размер на 5 милиарда EUR за WestLB AG (4) (наричано по-долу „WestLB“) - Landesbank от Северен Рейн-Вестфалия - за портфейл от структурирани ценни книжа (наричан по -долу „портфейл на Phoenix“), като се позова на план за преструктуриране, представен на 30 април 2009 г. (наричан по-долу „план за преструктуриране от април 2009 г.“).
(2)
На 23 септември 2009 г. германските органи уведомиха Комисията за допълнителна помощ за WestLB под формата на временна рискова гаранция за траншове от портфейла на Phoenix в размер на 6,4 милиарда EUR като се ангажираха да представят преработен план за преструктуриране.
(3)
С решение от 7 октомври 2009 г. по дело N 531/2009 (5) Комисията реши, че временната рискова гаранция е съвместима с вътрешния пазар като помощ за оздравяване.
(4)
На 10 декември 2009 г. германските органи изпратиха уведомление за мярка за подпомагане на WestLB под формата на прехвърляне на активи към новосъздаденото Erste Abwicklungsanstalt (наричано по-долу „EAA“). По-долу тази мярка е наричана „първото прехвърляне на активи“. На този етап германските органи представиха така също изменен план за преструктуриране на WestLB (наричан по-долу „план за преструктуриране от декември 2009 г.“). Първото прехвърляне на активи замени мярката, за която беше подадено уведомление на 23 септември 2009 г. и обезсмисли решението от 7 октомври 2009 г.
(5)
С решение от 22 декември 2009 г. по дело C 40/2009 (6) (наричано по-долу „решението от декември 2009 г.“) Комисията временно одобри първото прехвърляне на активи за период от шест месеца от съображения за финансова стабилност. Със същото решение Комисията откри официална процедура по разследване съгласно член 108, параграф 2 от Договора за функционирането на Европейския съюз (ДФЕС), тъй като имаше съмнения относно съвместимостта на тази мярка с вътрешния пазар.
(6)
През декември 2009 г. Комисията ангажира Société Générale, Bangert Research и професор Wim Schoutens като експерти, които да оценят обезценените активи, прехвърлени от WestLB към EAA.
(7)
На 1 февруари 2010 г. Германия представи забележки относно логиката, залегнала в решението от декември 2009 г.
(8)
С решение от 22 юни 2010 г. по дело N 249/2010 (7) (наричано по-долу „решението от юни 2010“) Комисията удължи временното одобрение на първото прехвърляне на активи от съображения за финансова стабилност до приемането на окончателното решение относно първото прехвърляне на активи и на плана за преструктуриране от декември 2009 г.
(9)
На 29 октомври 2010 г. Комисията предостави на германските органи подробен доклад за оценка на активите, обект на първото прехвърляне на активи.
(10)
На 5 ноември 2010 г. Комисията прие решение да удължи официалната процедура по разследване по отношение на първото прехвърляне на активи по дело C 40/2009 (8) (наричано по-долу „решението от ноември 2010 г.“). В решението от ноември 2010 г. Комисията изрази допълнителни съмнения по отношение на съвместимостта с вътрешния пазар на първото прехвърляне на активи.
(11)
През ноември 2010 г. германските органи представиха мнения, които бяха допълнени на 21 декември 2010 г. Комисията не получи мнения от други заинтересовани страни.
(12)
На 21 декември 2010 г. Комисията реши да отложи датата, до която Westdeutsche ImmobilienBank AG (9) (наричано по-долу „WestImmo“) трябваше да преустанови реализирането на нови сфери на дейност (10).
(13)
На 15 февруари 2011 г. Германия представи изменен план за преструктуриране на WestLB (наричан по-долу „план за преструктуриране от февруари 2011 г.“).
(14)
На 15 април 2011 г. Германия представиха на Комисията доклад за напредъка, изготвен от синдика по продажбата, назначен в съответствие с решението от май 2009 г., и нов план за преструктуриране на WestLB (наричан по-долу „новият план за преструктуриране“).
(15)
На 23 юни 2011 г. бяха съгласувани всички важни параметри по отношение на ликвидирането на WestLB и на споделянето на тежестта между неговите акционери между Германската федерална агенция за стабилизиране на финансовите пазари (наричана по-долу „FMSA“), всички акционери на WestLB и на EAA (по-долу споразумението е наричано „Eckpunktevereinbarung“) (11).
(16)
На 30 юни 2011 г. германските органи представиха на Комисията окончателната версия на новия план за преструктуриране на база на Eckpunktevereinbarung (тази окончателна версия е наричана по-долу „план за преструктуриране от юни 2011 г.“).
(17)
На 28 октомври 2011 г. Германия поиска от Комисията да отложи до 29 февруари 2012 г. задължението на WestLB да спре реализирането на нови сфери на дейност, тъй като с решението от май 2009 г. от WestLB се изисква да прекрати реализирането на нови сфери на дейност, считано от 1 януари 2012 г. Това искане беше представено като предпазна мярка, в случай че решението от май 2009 г. не бъде заместено с ново решение до 1 януари 2012 г.
(18)
На 28 октомври 2011 г. Германиа представи подробна информация за допълнителна мярка за държавна помощ за WestLB под формата на второ прехвърляне на активи на EAA (по-долу тази мярка е наричана „попълване“).
(19)
На 21 ноември 2011 г. германските органи представиха актуализирана информация относно плана за преструктуриране от юни 2011 г.
(20)
На 1 декември 2011 г. Германиа представи информация за размера на временната краткосрочна помощ за ликвидност, която може да бъде предоставена на WestLB до 30 юни 2012 г.
(21)
На 8 декември 2011 г. Германиа представи на Комисията окончателен списък с ангажименти.
(22)
На 13 декември 2011 г. Германиа потвърди предвиденото поглъщане на дружество с наименование Verbundbank, което ще бъде обособено от WestLB в рамките на преструктурирането на последното, от Helaba Landesbank Hessen-Thüringen (наричано по-долу „Helaba“).
II. ФАКТИ
1. ПОЛУЧАТЕЛ НА ПОМОЩТА
(23)
Получателят на помощта е WestLB. WestLB е Landesbank от Северен Рейн-Вестфалия със седалище в Дюселдорф. Неговите акционери са Асоциацията на спестовните банки от Вестфалия-Липе (наричана по-долу „SVWL“), Асоциацията на спестовните банки и съюза на институциите за джиросване на Рейнланд (наричана по-долу „RSGV“; SVWL и RSGV заедно са наричани „асоциациите на спестовните банки“), Land на Северен Рейн-Вестфалия (наричана по-долу „NRW“) и двете регионални асоциации на Рейнланд (наричани по-долу „LVR“) и Вестфалия-Липе (наричана по-долу „LWL“). Sonderfonds Finanzmarkstabilisierung (наричано по-долу „SoFFin“), което се управлява от FMSA, е инвестирало в непряко дялово участие в WestLB AG.
(24)
Основните финансови данни на WestLB са обобщени в следната таблица:
Таблица 1
Основни финансови данни на WestLB
31.12.2008 г.
31.12. 2009 г.
31.12. 2010 г.
30.6.2011 г.
Данни от баланса (милиарда EUR)
Общо активи
288,1
242,3
191,5
160,4
Собствен капитал
3,8
3,7
4,1
4,2
Съотношение на регулаторния капитал на банката (SolvV)
Основен капитал в милиарда EUR
5,7
5,3
5,5
4,9
Собствени средства в милиарда EUR
8,9
7,6
7,7
7,3
Рисково претеглени активи в милиарда EUR
88,5
83,0
48,6
45,4
Съотношение на основния капитал в %
6,4
6,4
11,4
10,7
Общо съотношение в %
10,1
9,1
15,9
16,0
Служители
Брой служители
5 957
5 214
4 712
4 622
Служителите на пълно работно време
5 663
4 971
4 473
4 376
(25)
WestLB служи като централна институция за спестовните банки и като връзка с финансовите пазари за спестовните банки, които функционират на регионално равнище в NRW и Бранденбург. То предлага широка гама от продукти и услуги, включително предоставяне на заеми, структурирани финанси според нуждите на клиента, дейност на капиталови пазари, управление на активи и услуги по сделки на своите германски и международни клиенти, които включват корпоративни клиенти, както и институционални клиенти и клиенти от публичния сектор.
(26)
През годините фокусът в стопанските дейности на WestLB се е изменил. Макар че в началото то е било ограничено до функциите си на централна институция за джиросване за спестовните банки, WestLB все повече се превръща в инвестиционна банка. От 2001 г. насам, когато неговите публични дейности бяха отделени от неговата стопанска дейност, WestLB се преструктурира (12).
(27)
В по-скоро време големите инвестиции в структурирани ценни книжа, частично записани в предприятия със специално предназначение, които преди 2007 г. не са били консолидирани, причиниха значителни загуби и доведоха до силно покачване на капиталовите изисквания, въпреки облекчаването на счетоводните стандарти, прието в отговор на финансовата криза. Затова Германия и акционерите на WestLB предоставиха рисковата гаранция на Phoenix през 2008 г. (13) и през ноември 2009 г. постигнаха съгласие относно създаването на „лоша банка“ - EAA - към която бяха прехвърлени номинална сума от около 77,5 милиарда EUR в активи и капитал от около 3 милиарда EUR.
2. МЕРКИ ЗА ПОМОЩ
а. ПЪРВИЯТ НАБОР ОТ МЕРКИ - РИСКОВАТА ГАРАНЦИЯ ЗА ПОРТФЕЙЛА НА PHOENIX
(28)
През 2008 г. WestLB прехвърли портфейл от структурирани ценни книжа на предприятие със специално предназначение („ПСП“), наречено Phoenix Light, дружество с ограничена отговорност, учредено съгласно ирландското законодателство, като по този начин от баланса на WestLB бяха обособени ценни книжа (14) с обща номинална стойност от приблизително 23 милиарда EUR. ПСП беше обезпечено с гаранции от акционерите на WestLB, предоставени на 8 февруари 2008 г., за покриване на действителни случаи на неплащане в размер до 5 милиарда EUR (наричани по-долу „рискова гаранция за портфейла на Phoenix“), които бяха одобрени с решението от май 2009 г. (15) Рисковата гаранция се състоеше от две отделни гаранции:
-
гаранция, покриваща искове срещу Phoenix Light в размер до 2 милиарда EUR, за която отговарят всички акционери на WestLB, пропорционално на съответните си дялови участия,
-
и субординирана гаранция, издадена само от NRW, покриваща допълнителни искове срещу Phoenix Light в размер до 3 милиарда EUR.
б. ВТОРИЯТ НАБОР ОТ МЕРКИ - ПЪРВОТО ПРЕХВЪРЛЯНЕ НА АКТИВИ КЪМ EAA
(29)
На 24 ноември 2009 г. Германия и акционерите на WestLB постигнаха съгласие относно параметрите за създаването на лоша банка, наречена Erste Abwicklungsanstalt, съгласно Германския закон за фондовете за стабилизация на финансовите пазари (Finanzmarktstabilisierungsfondsgesetz - „FMStFG“), за да бъде обособен портфейл с рискови позиции и нестратегически стопански единици. Акционерите на WestLB се събраха на 11 декември 2009 г. и официално одобриха необходимите договорни споразумения.
(30)
Мярката, свързана с първото прехвърляне на активи (16), се състоеше от капиталова инжекция в размер на 3 милиарда EUR, допълнителни гаранции от акционерите на WestLB и прехвърляне на активи, което трябваше да се осъществи най-вече чрез отделяне. Освен това рисковата гаранция от 5 милиарда EUR на Phoenix не беше прекратена, а беше прехвърлена на EAA. Ако рисковата гаранция не беше прехвърлена, EAA щеше да има нужда от допълнителен капитал в размер на 5 милиарда EUR, за да придобие портфейла на Phoenix.
i) Капиталова инжекция на SoFFin в WestLB
(31)
Преди създаването на EAA трябваше да бъде предприета капиталова инжекция от SoFFin в размер на 3 милиарда EUR в полза на WestLB (наричана по-долу „капиталова инжекция“). Тази капиталова инжекция беше направена на три вноски: на 23 декември 2009 г. (672 милиона EUR), 4 януари 2010 г. (1,5 милиарда EUR) и 30 април 2010 г. (828 милиона EUR). Капиталът беше предоставен под формата на непряко дялово участие с неподлежащо на поискване изплащане, което по избор може да се преобразува в обикновени акции след 1 юли 2010 г. В съответствие с договорените условия SoFFin не може да стане мажоритарен акционер в дружеството.
(32)
Договорните условия на непрякото дялово участие предвиждат възнаграждение в размер на 10 % годишно, ако WestLB реализира достатъчна печалба в края на годината в съответствие с HGB (17). В случай на загуба в края на годината обаче, няма да се плаща възнаграждение и непрякото дялово участие ще участва pari passu в загубите. Според HGB след инжектиране на непрякото дялово участие WestLB или реализира загуби (през 2009 г.), или не отчита печалби в края на годината (през 2010 г.). В резултат на това до момента не е изплащано възнаграждение и непрякото дялово участие е участвало в загубите с приблизително 1 милион EUR.
ii) Гаранции от акционерите
(33)
Създаването на EAA е свързано с гаранция от акционерите на WestLB за покриване на допълнителни загуби, реализирани от прехвърлените активи. Всъщност всички реализирани от EAA загуби, които надвишават прехвърления капитал, съгласно FMStFG трябва да бъдат покрити от акционерите на WestLB и FMSA.
(34)
За тази цел акционерите на WestLB предоставиха изрична гаранция в общ размер от 1 милиард EUR, разделена между NRW (482 милиона EUR), асоциациите на спестовните банки (501 милиона EUR) и LVR и LWL (17 милиона EUR). Освен това, по отношение на покриването на всяка допълнителна загуба, акционерите на WestLB се договориха да ограничат задължението на RSGV и WLSGV за изплащане на допълнителни компенсации за загуби на сума в размер на 4 милиарда EUR. Следователно, предвид гаранцията в размер на 501 милиона EUR, предоставена от асоциациите на спестовните банки, максималното участие в загубата на RSGV и WLSGV е ограничено до 4,5 милиарда EUR. С цел да съберат 4 милиарда EUR на RSGV и WLSGV е разрешено да образуват подходящи резерви за това задължение през период от 25 години. Всички загуби, превишаващи както собствения капитал на EAA, така и предоставените гаранции, ще са за сметка на FMSA и NRW (18).
iii) Първите прехвърляния на активи
(35)
Прехвърлянето на токсични и нестратегически активи (и пасиви) беше реализирано на два етапа. На първия етап към EAA бяха прехвърлени ценни книжа (по-специално полици тип „мецанин“ и други структурирани ценни книжа) с обща балансова стойност приблизително 6,2 милиарда EUR и пасиви с балансова стойност приблизително 5,5 милиарда EUR (19) чрез отделяне, което беше вписано в търговския регистър на 23 декември 2009 г. На втория етап беше отделена или синтетично прехвърлена към EAA останалата част от обособения портфейл на 30 април 2010 г. (20)
(36)
Операцията беше структурирана по такъв начин, че WestLB се възползва от обратното действие на прехвърлянето. Балансовите стойности на ценните книжа, прехвърлени на 23 декември 2009 г., бяха определени въз основа на действителната дата на отделянето - 31 декември 2008 г./1 януари 2009 г. - а балансовите стойности на останалата част от портфейла, прехвърлени на 30 април 2010 г., бяха определени на база на действителната дата на отделянето - 31 декември 2009 г./1 януари 2010 г.
(37)
Портфейлът включва активи в условен размер на 77 милиарда EUR (балансова стойност към 31 декември 2009 г. в размер на 68,117 милиарда EUR (21)), като съдържа широк диапазон от кредитни продукти, обикновени облигации (plain vanilla bonds) (22), структурирани ценни книжа и деривативни финансови инструменти. Портфейлът включва така също заварени пасиви в размер на 22,1 милиарда EUR (балансова стойност в съответствие с „Spaltungsvertrag“). На EAA бяха прехвърлени три основни вида активи:
-
„портфейл от структурирани ценни книжа“, съдържащ портфейла на Phoenix в размер на 22,9 милиарда EUR, портфейла с „европейски свръхпривилегировани“ траншове в размер на 2,8 милиарда EUR и други обезпечени с активи ценни книжа (наричани по-долу „ABS“) в размер на 3,4 милиарда EUR,
-
„портфейл от ценни книжа“, съдържащ облигации в размер на 17,7 милиарда EUR, някои от които са хеджирани със суапове и за кредитно неизпълнение (CDS) в т.нар. „търговия с отрицателна база“ (23),
-
„кредитен портфейл“, включващ заеми и (задбалансови) заемни задължения с общ условен размер от около 30,6 милиарда EUR, наследен от различни дейности и клонове на WestLB.
Освен това активите бяха отчасти суапирани (към ценната книга или заем е прикрепен лихвен и/или валутен суап) и някои преки CDS позиции бяха прехвърлени, което представляваше деривативната част от портфейла.
(38)
Макар че част от активите, техните емитенти, съответствия или подпазари биха могли да се категоризират като обезценени, това не беше така за значителна част от тях. Германските органи класифицираха 4,2 милиарда EUR (около 6 % от всички активи) като „ликвидни“, което предполага, че те са принадлежали на пазари, които не са обезценени (24).
(39)
При създаването на EAA неговият капитал включваше нетни активи в общ размер на 3,267 милиарда EUR. Тези активи се състояха от капитал в размер на 3 милиарда EUR и 267 милиона EUR, произтичащи от вътрешен пасив, идващ от обвързани със заеми дългови ценни книжа (CLN) в рамките на портфейла от европейски свръхпривилегировани траншове.
(40)
По отношение на управлението на активите EAA подписа споразумение за услуги с WestLB за период от три години. Съгласно това споразумение WestLB предоставя услуги по управление на портфейла на EAA, чиято основна цел е с течение на времето целият портфейл да бъде ликвидиран и рисковете да бъдат сведени до минимум. Първоначално WestLB е действало като изключителен контрагент на EAA за целите на финансирането и на деривативните финансови инструменти.
iv) Оценяване на активите
(41)
Германските органи направиха оценка и на двете части на обособения портфейл: първата част с референтна дата 30 септември 2009 г. и втората част с референтна дата 31 март 2010 г. (за обзор вж. таблица 2). Германия заяви, че реалната икономическа стойност (наричана по долу „REV“) на комбинираните портфейли беше 62,727 милиарда EUR, което е с 5,389 милиарда EUR по-малко от комбинираните им балансови стойности (25). От Blackrock (26) и от Deutsche Bundesbank (27) потвърдиха, че това изчисление е достатъчно консервативно. С цел количествено определяне на размера на свързаната държавна помощ германските органи извадиха от дефицита на REV (5,389 милиарда EUR) първоначалната капитализация на EAA (28) (3,267 милиарда EUR, като тази сума се явява разликата между балансовите стойности на активите и пасивите) и по този начин беше получена сума в размер на 2,123 милиарда EUR като нетна разлика между стойността на прехвърлянето и REV.
(42)
Подобно на германските органи, за да се изчисли размера на свързаната държавна помощ от Комисията се съсредоточиха върху нетната разлика между стойностите на прехвърлянето и REV на прехвърлените активи и пасиви (наричана по-долу „показателят делта на прехвърлянето“).
(43)
От Комисията прегледаха представената от германските органи оценка, като се възползваха от услугите на външни експерти, а именно Société Générale, Bangert Research и проф. Wim Schoutens. Резултатът от този преглед, който е описан подробно в решението от ноември 2010 г. (29), доведе до заключението, че от благоразумна гледна точка показателят делта на прехвърлянето е с 1,606 милиарда EUR по-висок от посочения от германските органи (5,389 милиарда EUR). С други думи REV е с 6,949 милиарда EUR под стойността на прехвърлянето (30). Основно на подпортфейлно равнище експертите установиха разлики в оценката на REV на определени облигации (за целия портфейл от ценни книжа около 600 милиона EUR), поради различаващата се оценка на обезценяването на тези пазари. Например, за разлика от WestLB, експертите сметнаха няколко пазара на обикновени облигации за функциониращи пазари, затова пазарната стойност беше счетена за REV. Второ, бяха открити разлики и в прехвърлените от WestLB заеми (в размер на 1 милиард EUR за целия кредитен портфейл), въз основа на сериозни разминавания в оценката на неговата загуба при неизпълнение (LGD). Бяха установени така също големи разлики в определени подкатегории на портфейла със структурирани ценни книжа, но нетното им въздействие изглеждаше компенсирано.
(44)
Германските органи представиха така също потенциални смекчаващи фактори и аргументи, за да покажат, че показателят делта на прехвърлянето е под нулата.
В следната таблица, взета от решението от ноември 2010 г., са обобщени констатациите по подпортфейли.
Таблица 2
Констатации относно първото прехвърляне на активите, посочени в решението от ноември 2010 г.
Позиция на Германия
Позиция на Комисията
Прехвърлян портфейл от активи
Балансова стойност от дек. (TV)
"Получена" REV на WestLB от дек.
"Получена" REV на WestLB от дек. - TV
Изчислена REV от експертите на ЕС от дек.
Изчислена REV от експертите на ЕС от дек. -TV
Портфейл от структурирани ценни книжа
Phoenix
22 764
20 323
(2 441)
19 786
(2 978)
Европейски свръхприв.
2 918
1 751
(1 167)
2 276
(642)
Други ABS
3 188
3 182
(6)
3 178
(10)
Портфейл от ценни книжа
Облигации
16 501
16 323
(178)
15 762
(739)
Портфейл на Banque D'Orsay
2 749
2 733
(16)
2 770
21
CDS и деривати
(65)
(45)
20
(102)
(37)
Кредитни продукти
Изтеглени позиции
20 061
18 666
(1 395)
17 807
(2 254)
Неизтеглени поети задължения
-
(205)
(205)
(310)
(310)
Общо
68 116
62 727
(5 389)
61 167
(6 949)
Източник
22.Feb.10
8.Jul.10
8.Jul.10
23.Sep.10
23.Sep.10
Смекчаващи фактори
Капитал на EAA (разлика между трансферните стойности на активите и пасивите)
3 267
3 267
Прехвърляне на заварени пасиви
882
-
Бъдещи парични потоци на прехвърления портфейл
880
-
Прехвърляне на кредитно-свързани ноти
268
268
Корекция за неизтеглени линии, за които е поето задължение
205
-
Корекция за дисконтиране на очаквани загуби
75
-
Общо "Показател делта на прехвърлянето" = Стойност на прехвърлянето - REV - Смекчаване
- 188
3 414
в. ТРЕТИЯТ НАБОР ОТ МЕРКИ - ЛИКВИДАЦИОННИ МЕРКИ
(45)
В плана за преструктуриране от юни 2011 г. е предвидено организирано прекратяване на WestLB, за което ще бъдат необходими редица допълнителни мерки за подпомагане. Германските органи предвиждат прехвърляне към EAA на останалите активи и пасиви на WestLB; заместването на капитала, поемането на оперативни разходи и ликвидационни разходи на WestLB или преименувания му правоприемник (наричан по-долу „SPM bank“) според случая; както и подходящи мерки, за да се гарантира ликвидността по време на етапа на преобразуването.
i) Второто прехвърляне на активи към EAA
(46)
В плана за преструктуриране от юни 2011 г. е предвидено допълнително прехвърляне на всички останали активи и пасиви, включително рискови задбалансови позиции и деривативни финансови инструменти, от WestLB на EAA (наричано по-долу „второ прехвърляне на активи“). Всички онези активи и пасиви на WestLB, които не са продадени на трети страни и не са станали част от Verbundbank, ще бъдат погълнати от EAA към 30 юни 2012 г. (31) След прехвърлянето WestLB повече няма да притежава банкови активи, за които самото то да носи риск (освен инвестиции, свързани със собствения капитал на SPM bank).
(47)
Общият портфейл беше обсъден с Комисията и след това представен от германските органи въз основа на подробни цифри, които могат да бъдат обобщени, както следва:
Таблица 3
Констатации относно второто прехвърляне на активи (милиарда EUR)
Портфейл (32)
Балансова стойност според HGB
Пазарни стойности на портфейла
Разлика
Активи
[120-150] (33)
[120-150]
[0,8-1,3]
Пасиви
[120-150]
[120-150]
[0,2-0,5]
Общо
[1,0-1,8]
(48)
По отношение на пазарните стойности на активите и пасивите, които ще бъдат обект на второто прехвърляне на активи на EAA, германските органи заявиха, че съответните им пазарни стойности, ако бъдат оценени поотделно, са по-високи от посочените в таблица 3. Германските органи посочиха по-специално, че сумата на отделните пазарни стойности на активите се равнява на [120-150] милиарда EUR, а тези на пасивите - на [120-150] милиарда EUR. Германските органи твърдят, че останалият портфейл на WestLB вече е бил прочистен посредством първото прехвърляне на активи и съдържа само активи, оценени по възстановими стойности. По-специално германските органи потвърдиха, че портфейлът съдържа само ценни книжа и деривативни финансови инструменти, които са били оценени според съответните им пазарни стойности, или заеми и други финансови инструменти, за които не съществуват установени пазари и по тази причина са оценени по метода на дисконтираните парични потоци. Портфейлът съдържа съвсем малко количество активи (под 1 милиард EUR), които могат да бъдат класифицирани като международни публични финанси или международни държавни ценни книжа.
(49)
След обсъждане с Комисията обаче германските органи заявиха, че за някои части от портфейла, т.е. кредитния портфейл и подобни неликвидни активи в размер на приблизително [40-70] милиарда EUR, трябва да бъде взето предвид въздействието на портфейла, с оглед на пълния размер на целия портфейл. Ако WestLB действително трябваше да продаде целия портфейл на пазара преди 30 юни 2012 г., прекомерното предлагане би понижило отделните пазарни стойности. В такъв случай, въз основа на получената информация, германските органи заявиха, че пазарните стойности на портфейла би следвало да се изчисляват чрез дисконтиране на отделните пазарни стойности с [2-5] %.
(50)
Според плана за преструктуриране от юни 2011 г. второто прехвърляне на активи към EAA може да включва активи от WestImmo, което ще прехвърли активи на EAA, за да подобри своята собствена продаваемост. WestImmo ще продължи да осъществява единствено дейността, която е допустима за германски обезпечени облигации (Pfandbriefe) под наименованието „Pfandbriefbank“ (като това е предварително работно наименование). С оглед на прилагането на тази концепция голяма част от активите и пасивите на WestImmo могат да бъдат обособени и прехвърлени на EAA през първата половина на 2012 г. Обособеният портфейл ще възлиза приблизително на [5-10] милиарда EUR, включително - на подпортфейлно равнище - необезпечен портфейл от търговски недвижими имоти, портфейл с активи в Япония и портфейл с облигации и ипотечни заеми на дребно на стойност [2-4] милиарда EUR, който вече е бил прехвърлен синтетично на EAA в контекста на първото прехвърляне и понастоящем се използва като обезпечение за пула от обезпечените облигации. След прехвърлянето WestImmo в началото ще бъде много по-малка банка, притежаваща активи на стойност приблизително [16-23] милиарда EUR. Ако WestImmo не може да бъде продадено до 30 юни 2012 г., тези оставащи активи също ще бъдат прехвърлени на EAA. Следователно те трябва да се имат предвид в допълнение към сумата, посочена в съображение 51.
(51)
По-подробно обособеният портфейл, който е бил обсъден с Комисията и след това е бил представен от германските органи въз основа на подробни цифри, може да бъде обобщен по следния начин.
Таблица 4
Оценка на активите от обособения портфейл на WestImmo (милиарда EUR)
Портфейл
Балансови стойности според HGB
Пазарни стойности
Разлика
Международни недвижими имоти
[3,5-4,0]
[3,0-4,0]
[0,1-0,4]
Германски недвижими имоти
[1,1-1,6]
[1,1-1,6]
[0,01-0,05]
Портфейл от финансови инструменти
[0,7-1,3]
[0,5-1,25]
[0,1-0,3]
Общо
[5,3-6,9]
[4,6-6,85]
[[0,3-0,8]
(52)
Германските органи представиха подробно обяснение защо оценката на активите в обособения портфейл на WestImmo следва да се счита за достатъчно благоразумна. Според тях 1) около една трета от портфейла съдържа краткосрочни позиции; 2) структурата на основните обезпечения е стабилна; както и 3) оценката на обезпеченията е правена наскоро.
(53)
Освен това WestLB възнамерява да продаде WestImmo Pfandbriefbank преди 30 юни 2012 г. Въпреки това, ако тази предложена продажба не бъде осъществена, всички активи и пасиви на WestImmo ще трябва да бъдат прехвърлени на EAA. Изчислената коригирана спрямо риска балансова стойност (включително обособения портфейл) е [20-26] милиарда EUR към месец юни 2011 г. Този портфейл се състои главно от търговски недвижими имоти и ипотеки на дребно. Германските органи заявяват, че големи части от първоначалния портфейл вече са били включени в процедурата по подбор за първото прехвърляне на активи и, следователно, оставащата част е чиста, а оттам и има пазарна стойност, равна на балансовата стойност. Освен това портфейлът от търговски недвижими имоти се използва главно за издаването на обезпечени облигации, а оттам и има достатъчна пазарна стойност, която да съответства на стойността на прехвърлянето.
(54)
Накрая германските органи твърдят, че за прехвърлянето на активите на WestImmo и второто прехвърляне на активи от WestLB, тяхната REV следва да бъде равна на техните стойности на прехвърляне.
ii) Допълнителният капиталов инструмент за SPM bank
(55)
Съгласно Eckpunktevereinbarung NRW ще поеме пълната собственост върху WestLB и отговорност за последното, считано от 30 юни 2012 г. Тъй като в хода на преструктурирането WestLB ще изплати на SoFFin 1 милиард EUR за непрякото дялово участие на SoFFin в WestLB, тази част от капитала ще трябва да бъде заменена. За тази цел NRW се е ангажирало да предостави допълнителен капиталов инструмент в съответствие с Eckpunktevereinbarung (34) в размер на 1 милиард EUR (наричан по-долу „допълнителен капиталов инструмент за SPM bank“).
iii) Поемане на допълнителни оперативни и ликвидационни разходи на SPM bank
(56)
В плана за преструктуриране от юни 2011 г. са изложени два различни стопански варианта за WestLB/SPM bank - единият за сценарий, описан като базов вариант, а другият за сценарий, който е описан като лош вариант. При базовия вариант общите загуби за дейността и за ликвидирането на SPM bank за петгодишен период (Transformationskosten), включително поемането на задължения за изплащане на пенсии, ще възлязат на [3-6] милиарда EUR. При лошия вариант, който е основан на различни допускания по отношение на съкращенията на персонала, изчисленият размер на необходимото обезценяване на сгради и инвестициите в ИТ, задълженията за изплащане на пенсии и други разходи за напускане означава, че общите загуби през петгодишния период ще възлязат на [4-7] милиарда EUR. NRW поема пълна собственост върху WestLB и отговорност за последното. Както базовият вариант, така и сценарият при лошия вариант предполагат усвояването на предоставения от NRW капиталов инструмент в размер на 1 милиард EUR. При сценария в лошия вариант NRW ще трябва да предостави допълнителни средства в съответствие с Eckpunktevereinbarung.
iv) Ангажимент за предоставяне на подпомагане за ликвидност през периода на преструктуриране
(57)
В плана за преструктуриране от юни 2011 г. е посочено също така, че спестовните банки, NRW и EAA следва да поддържат настоящата си ликвидност през периода на преструктуриране. Ако през периода на преструктуриране до 30 юни 2012 г. е необходимо допълнително подпомагане за ликвидност, в съответствие с Eckpunktevereinbarung WestLB, неговите акционери и EAA ще договорят подходящи мерки за осигуряването на ликвидността на етапа на преобразуването. Според предоставената от германските органи информация на 1 декември 2011 г. използването на допълнителната помощ за ликвидност […] в случай на неблагоприятен сценарий.
3. ПЛАНОВЕ ЗА ПРЕСТРУКТУРИРАНЕ
а. ВЪВЕДЕНИЕ
(58)
Германските органи са представили на Комисията няколко плана за преструктуриране, които се отнасят до различни мерки за държавна помощ и различни концепции за преструктуриране. Първият набор от документи, обхващащ само рисковата гаранция в размер на 5 милиарда EUR, беше оформен като плана за преструктуриране от април 2009 г. (35)
(59)
Двата основни елемента на плана за преструктуриране от април 2009 г. (36) бяха намаляването на баланса на WestLB от 250 милиарда EUR на 125 милиарда EUR (включително продажба на няколко актива като WestImmo) и пренасочване и премахване на рисковете на всички дейности, последвани от продажба на WestLB в условията на открита, прозрачна и недискриминационна тръжна процедура. Ако такава продажба не бъде постигната, WestLB трябваше да преустанови новите сфери на дейност след 2011 г. Въпреки че акционерите на WestLB възложиха процеса на продажба на синдика по продажбата и инвестиционна банка и откриха публичен търг за WestLB на 30 септември 2010 г. В рамките на тръжната процедура не бяха получени оферти, които акционерите на WestLB да счетат за приемливи от икономическа гледна точка.
(60)
През декември 2009 г. (37) и февруари 2011 г. бяха представени нови планове за преструктуриране. В плана за преструктуриране от февруари 2011 г. беше предвидено допълнително намаляване на големината на банката до баланс от около 80 милиарда EUR, но без плащания на дължими възстановявания. През юни 2011 г. беше изпратено уведомление за последния план за преструктуриране. Германските органи изрично потвърдиха, че планът за преструктуриране от февруари 2011 г. е бил оттеглен. Следователно в настоящото решение ще бъде разгледан единствено планът за преструктуриране от юни 2011 г.
б. ПЛАНЪТ ЗА ПРЕСТРУКТУРИРАНЕ ОТ ЮНИ 2011 Г.
(61)
Планът за преструктуриране от юни 2011 г. е основан на четири основни елемента:
а)
през 2011 г. и най-късно преди 30 юни 2012 г. т.нар. Verbundbank дейности - т.е. стопанските дейности, които са насочени към сътрудничество с регионалните спестовни банки - ще бъдат обособени, като получената в резултат на това Verbundbank ще бъде включена в мрежата на спестовните банки. От Helaba са изразили своята готовност да придобият Verbundbank;
б)
ще продължат усилията за продажба на всички други части на WestLB, ако е възможно сключването на договор за продажба преди 30 юни 2012 г.;
в)
на 30 юни 2012 г. EEA ще придобие портфейлите, които не са прехвърлени на Verbundbank, не са придобити от членовете на финансовата група от спестовни банки и не са продадени до 30 юни 2012 г. от WestLB на трети страни, като след 30 юни 2012 г. WestLB няма да се обвързва с нови банкови дейности (освен дейности, свързани с управлението на активи) и ще бъде преобразувано в платформа за услуги, включваща инструмент за ликвидация, притежаваща заварени позиции, които по търговски път са прехвърлени на EAA или са хеджирани от него, която се занимава с излишъците и предоставя услуги по управление на активите (наречено „SPM bank“);
г)
ще бъдат отделени частта от SPM bank (наричана по-долу „обслужващо дружество“), която предоставя услуги по управление на активи на EAA, Verbundbank и трети страни.
(62)
В общи линии планът може да се обобщи по следния начин:
Таблица 5
Основна структура, към която се стреми планът за преструктуриране от юни 2011 г.
Настояща структура
30 юни 2011 г.
Целева структура
30 юни 2012 г.
WestLB
Сума на баланса: 160 милиарда EUR
RWA: 88,5 милиарда (през 2008 г., вж. таблица 1)
Собствен капитал: 4 милиарда EUR
Служители: 4 400
Акционер: NRW 48 %, региони 2 %, спестовни
банки: 50 %
SPM bank holding
Сума на баланса: tbc (синтетично прехвърлени активи на EAA)
RWA: 1 милиард
Служители: 4 400, 400 през 2016 г. или в холдинговото, или в оперативното дружество
Собствен капитал: […]
Акционер: NRW 100 %
WestImmo и други дъщерни предприятия на WestLB
Дъщерно предприятие = оперативно дружество на SPM Сума на баланса: tbc (синтетично прехвърлени активи на EAA)
Служители: вж. холдинга
Дъщерно предприятие = обслужващо дружество SPM Сума на баланса: 1 милиард EUR
Служители: макс. 1 000 през 2016 г.
Следва да бъде продадено до 2016 г.
Прехвърляне на Verbundbank на Helaba
Сума на баланса: 40-45 милиарда EUR
Собствен капитал: 1 милиард EUR от спестовни банки
Служители: ~ 400
Акционер: прехвърляне на Helaba
Продажба на активи до 30 юни 2012 г.
По-специално WestImmo (Pfandbriefbank)
Сума на баланса на WestImmo: [16-23] милиарда EUR
EAA - лоша банка от април 2010 г.
Номинален обем: 77,5 милиарда EUR (октомври 2011 г.: 53)
Собствен капитал: 3 милиарда EUR
Акционери: NRW 48 %, региони 2 %,
асоциации на спестовни банки 50 %
EAA (попълнено) - лошата банка
Сума на баланса: ~ [100-250] милиарда EUR
Собствен капитал: собствен капитал от месец юни 2012 г. плюс допълнителен капитал за закръглянето към по-ниския размер без загуба на активите, прехвърлени на 30.6.2012 г.
Акционери: NRW 48 %, региони 2 %,
асоциации на спестовни банки 50 %
i) Verbundbank
(63)
Стопанската дейност на Verbundbank ще бъде обособена, за да се образува предприятие, слято с друга банка. По време на процедурата, водеща до приемането на настоящото решение, спестовните банки са се отказали от предишното си намерение да създадат нова самостоятелна банка. Verbundbank ще функционира като доставчик на услуги и централна банка за спестовните банки в NRW и Бранденбруг, като в нея ще бъдат заети около 400 бивши служители на WestLB. През определен преходен период тя може да поеме част от услугите, предоставяни от WestLB/SPM bank.
(64)
Verbundbank ще се характеризира с ниско рисков стопански модел. Тя ще предлага услуги и продукти на спестовните банки и техните клиенти, на средни по размер предприятия и на публични предприятия и институционални клиенти. Продуктите ѝ ще включват главно корпоративни финанси и обикновени дейности на капиталовите пазари. Сред основните финансови цифри на Verbundbank са рисково претеглени активи в размер на 8,3 милиарда EUR и обща сума на баланса в диапазона 40-45 милиарда EUR. В началото Verbundbank ще разполага с капитал в размер на 1 милиард EUR, за да се обезпечи законоустановеното съотношение на собствения капитал в размер на 12 %. Капиталът ще бъде предоставен от асоциациите на спестовните банки в NRW (50 %) и асоциацията на спестовните банки на национално равнище (DSGV - 50 %) (38). Пасивите ѝ ще включват депозити на спестовни банки, облигации и обезпечени облигации, както и депозити от институционални инвеститори. По-голямата част от финансирането ще бъде предоставена чрез членовете на финансовата грипа от спестовни банки.
(65)
След представянето на плана за преструктуриране от юни 2011 г. от Landesbank Helaba изразиха своята готовност да придобият дейността на Verbundbank. На 12 декември 2011 г. Helaba принципно даде положителна оценка на финансовия и правен анализ на избран портфейл от активи и пасиви от WestLB и потвърди своето желание да придобие Verbundbank, като възложи на своя изпълнителен съвет да започне конкретни преговори относно интегрирането на дейността от Verbundbank (39). Интегрирането на Verbundbank или в Helaba, или в сектора на спестовните банки беше организирано от асоциациите на спестовните банки, след като е станало очевидно, че Verbundbank - ако функционира самостоятелно - може да се очаква да има много ниска доходност, с възвръщаемост на собствения капитал в диапазона [2,0-3,0 ]% до [4,0-5,0] %. По-ниските режийни разходи и синергиите в резултат на интегрирането на дейностите на Verbundbank в Helaba или в сектора на спестовните банки биха подобрили очакваната доходност и осигурили приемливото ѝ равнище.
ii) Продажба или прехвърляне на активи
(66)
Що се отнася до частите от WestLB, които не отговарят на условията за обособяването на Verbundbank, в плана за преструктуриране от юни 2011 г. е предвидено, че ще бъдат продадени възможно най-много части до 30 юни 2012 г. (подписване на договорите). Този процес е бил синхронизиран с текущите дейности, свързани с продажби, които вече са били стартирани с цел изпълнение на условията от решението от май 2009 г. […].
(67)
WestLB пусна в продажба по-големи предприятия като подразделенията „Корпоративни клиенти и структурирани финанси“ и „Капиталови пазари“, които са основните източници на приходи на WestLB, включително по-малките предприятия като стопанските единици „Корпоративни клиенти“, „Структурирани финанси“, „Капиталови пазари“, „Дългови пазари“ и „Попечителски услуги“, които, при нужда, до една могат да бъдат закупени заедно със съответните им електронни системи за обработка на данни и инфраструктура.
(68)
WestLB ще оценява офертите въз основа на набор от критерии, включително продажна цена и съответни корективни клаузи, въздействие на продажбата върху баланса и отчета за приходите и разходите на WestLB, солидност на офертите от гледна точка, например, на концепциите за финансиране и опита на купувача в сключването на сделки, правните аспекти на сделката и попълването на EAA.
(69)
На 30 юни 2012 г. всички активи и пасиви на WestLB, които все още не са продадени или прехвърлени на Verbundbank, ще бъдат прехвърлени на EAA. Приложимата правна рамка (40) дава възможност за последващо попълване на EAA, при условие че - наред с други неща - има на разположение достатъчно собствен капитал, всички свързани с активите рискове са оповестени и е представен подробен план за ликвидация.
(70)
Методите на прехвърляне, които следва да се използват при второто прехвърляне на активи, следва да съответстват на вече приложените през декември 2009 г. и април 2010 г., когато на EAA бяха прехвърлени първите два транша от първото прехвърляне на активи на WestLB. Отново в този случай отделянето ще бъде предпочитаният метод на прехвърляне и само ако от правна или техническа гледна точка не са възможни други подходящи методи за прехвърляне, като продажба или синдикиране, или са свързани с необосновани от търговска гледна точка рискове, физическото прехвърляне ще бъде заменено от синтетично прехвърляне на основните рискове.
(71)
Целта на прехвърлянето е да се гарантира, че WestLB или SPM bank, според случая, няма да се занимава с нова банкова дейност (освен дейност, поета във връзка с нейните дейности по предоставяне на услуги) и повече няма да бъде изложено на какъвто и да било кредитен или пазарен риск за своя собствена сметка, който следва да бъде покрит с регулаторен минимален собствен капитал въз основа на приложимата понастоящем нормативна уредба (41).
(72)
Що се отнася до оценката на активите и пасивите, прехвърлянето ще се осъществи по отговарящи на риска балансови стойности, което означава […].
iii) SPM bank
(73)
След 30 юни 2012 г. WestLB няма да се занимава с нова банкова дейност (освен дейност, поета във връзка с неговите дейности по предоставяне на услуги) и ще смени своята търговска марка WestLB със SPM bank (предварително работно наименование). WestLB ще бъде преобразувано в единица, която, за целите на прекратяването държи заварени позиции, прехвърлени по търговски начин на EAA, и се грижи за останалия персонал, и в платформа за услуги, която ще предоставя единствено услуги по управление на активи.
(74)
[…].
(75)
По същество SPM bank ще се превърне в холдингово дружество (наричано по-долу „SPM bank holding“), което се предвижда да има две дъщерни предприятия: SPM Betriebsgesellschaft и SPM Servicegesellschaft - обслужващо дружество (наричано по-долу „обслужващото дружество“).
(76)
Активите, които не могат да бъдат физически прехвърлени на EAA по причини от данъчно, правно или регулаторно естество, ще бъдат прехвърлени само синтетично. Тези активи ще бъдат включени в баланса на SPM bank holding или на SPM Betriebsgesellschaft, но не и на SPM Servicegesellschaft.
(77)
След приключване на попълването WestLB или SPM bank, според случая, няма да притежава каквито и да било рисково претеглени активи за кредитни и пазарни рискове (42), а само сравнително малко количество рисково претеглени активи за покриване на регулаторни капиталови изисквания за чисто оперативни рискове (по-малко от 1 милиард EUR, ако се изчислява съгласно подхода на базисния индикатор) (43).
(78)
SPM Betriebsgesellschaft ще поеме останалите пенсионни задължения към настоящите и бившите служители на WestLB. Основната задача на SPM holding/SPM Betriebsgesellschaft ще бъде съкращаване на персонала от настоящото равнище от приблизително 4 400 служителя на 1 400 през 2016 г., от които 1 000 ще бъдат заети в обслужващото дружество, както и закриване на ненужни офиси и системи. SPM Betriebsgesellschaft ще предоставя само базови второстепенни услуги, напр. поддръжка на сгради и офиси.
(79)
Обслужващото дружество ще бъде отделено между 1 януари 2012 г. и 31 декември 2014 г., за да предоставя услуги по управление на активи за останалите активи и пасиви на WestLB. Фактът, че на EAA (и Verbundbank) са били прехвърлени портфейли от активи, създава необходимост от услуги по управление на активи, тъй като нито EAA, нито Verbundbank могат сами да обслужват портфейлите. Обслужващото дружество ще предоставя тези услуги на EAA (и Verbundbank) при обичайни търговски цени. Всички ограничения на бизнес модела на обслужващото дружество (вж. също така съображения 80-85) ще отпаднат след продажбата на обслужващото дружество.
(80)
SPM holding или неговите дъщерни предприятия ще притежават всички банкови лицензи, които все още се изискват за дейностите им. Германия се ангажира обхватът и броят на банковите лицензи обаче да бъдат ограничени до необходимия минимум за предоставянето на услуги по управление на активи.
(81)
Значителни части от портфейлите на EAA понастоящем се отчитат в чуждестранни клонове и това ще трябва да остане така. Към 31 октомври 2011 г. WestLB има експозиции в Ню Йорк приблизително в размер на [5-15] милиарда EUR, в Лондон приблизително в размер на [15-25] милиарда EUR и в Азия приблизително в размер на [5-10] милиарда EUR. В рамките на първото прехвърляне на активи физическото прехвърляне на тези портфейли на EAA не беше възможно или икономически обосновано поради причини от данъчно, правно или регулаторно естество и по тази причина те бяха прехвърлени само синтетично. Тези активи ще се държат от SPM holding или SPM Betriebsgesellschaft, отчасти в чуждестранни клонове или дъщерни предприятия. Германските органи обясняват, че чуждестранните клонове или дъщерни предприятия не могат да бъдат закрити незабавно, като се ангажират, че SPM holding или SPM Betriebsgesellschaft ще закрие всички чуждестранни клонове или дъщерни предприятия преди края на 2016 г., освен ако закриването не бъде предотвратено поради банкови регулаторни изисквания.
(82)
Освен това обслужващото дружество ще трябва да обслужва по подходящ начин тези портфейли. С цел да запази ноу-хау за управление на активи обслужващото дружество ще управлява клон в Ню Йорк, в Лондон и на едно място в Азия. Приблизително една трета от служителите, които се очаква да работят за обслужващото дружество, ще работят в някой от чуждестранните клонове. Следователно Комисията разбира, че след продажбата на обслужващото дружество SPM bank след 2016 г. повече няма да има чуждестранни клонове или дъщерни предприятия, освен ако отделни закривания не бъдат предотвратени поради банкови регулаторни изисквания.
(83)
Обслужващото дружество не само ще бъде отделено, но също така ще бъде продадено впоследствие - най-късно до 2016 г. С цел да се улесни продажбата на обслужващото дружество през периода 2012-2014 г. SPM може да сключва договори за предоставяне на услуги по управление на активи за портфейли на трети страни, т.е. портфейли, които не са свързани с предишни портфейли на WestLB. Постъпленията от тези дейности обаче не трябва да превишават [40-60] % от общите брутни приходи на обслужващото дружество. Това ограничение ще отпадне след продажбата на обслужващото дружество.
(84)
От обслужващото дружество се очаква да генерира умерена възвръщаемост на продажбите от приблизително [8-12] %, която трябва да е напълно достатъчна, за да се даде възможност за неговата пазарна реализация (44). Изчислението на приходите и разходите, въз основа на което е оценена доходността на обслужващото дружество, сочи, че до 2016 г. трябва да бъдат реализирани значителни съкращения на разходите (45).
(85)
Ако обаче SPM bank не продаде обслужващото дружество до 31 декември 2016 г., германските органи се ангажират обслужващото дружество да бъде прекратено. В този случай всички съществуващи договорни задължения ще бъдат прекратени до 31 декември 2017 г., като това е крайната дата на периода на постепенно ликвидиране на обслужващото дружество (ако не бъде продадено).
4. АНГАЖИМЕНТИ НА ГЕРМАНСКИТЕ ОРГАНИ
(86)
В допълнение към плана за преструктуриране от юни 2011 г. германските органи са представили списък с ангажименти (вж. приложението към настоящото решение), който може да бъде обобщен по следния начин:
а)
ТЪРГОВСКА МАРКА
-
що се отнася до търговската марка WestLB, германските органи се ангажират, че търговската марка WestLB повече няма да се използва след 30 юни 2012 г. (може да се приложи тримесечен гратисен период, ако това е необходимо поради причини от техническо естество);
б)
VERBUNDBANK
-
германските органи се ангажират до 31 декември 2016 г. стопанската дейност на Verbundbank да бъде ограничена до посоченото в плана за преструктуриране от юни 2011 г., освен ако Verbundbank бъде слята с друга Landesbank преди 31 декември 2016 г.,
-
германските органи се ангажират в бъдеще NRW да не купува никакви акции на Verbundbank, както и да не ѝ предоставя финансово подпомагане под каквато и да било форма,
-
германските органи се ангажират повече да не се стремят към отделянето на самостоятелна Verbundbank и активите и пасивите на Verbundbank да бъдат придобити от сектора на спестовните банки преди 30 юни 2012 г.,
-
германските органи се ангажират всички страни да изпълняват без изменение или забавяне задълженията, произтичащи от Eckpunktevereinbarung, така че, по-специално въз основа на предмета на сделката и оценката, че предприятието има фирмена стойност, равна на нула, да се гарантира достатъчна сигурност на сделката и освобождаването от Verbundbank да се осъществи до 30 юни 2012 г.,
-
германските органи се ангажират, че Landesbank Hessen-Thüringen (Helaba) възнамерява, в случай на благоприятен резултат от финансовия и правен анализ, да е на разположение за придобиване на Verbundbank;
в)
SPM BANK
-
германските органи се ангажират, че SPM bank ще ограничи своята дейност до следните услуги:
i)
обслужване на портфейлите на EAA, Verbundbank и трети страни, при нужда, включително управление на преструктурирането, клиринг на ценни книжа, обработка и усвояване, оценяване на кредити, управление на кредити и наблюдение на кредити, контрол на кредитния риск, регулаторно докладване, управление на обезпечения на корпоративни клиенти, включително управление на съответните данни, управление на пазарните рискове, ИТ услуги и услуги на оперативен отдел, финансиране, хеджиране, управление на паричните средства, финансово отчитане, контрол, съответствие и управление на дяловите участия;
ii)
в случай на активи, които са били прехвърлени синтетично на EAA, като част от своята стратегия по прекратяването EEA може да извършва също така по-специално разширения, продажби или секюритизация на тези активи; в такива случаи SPM bank ще функционира само от името и по нареждане на EAA (46),
-
германските органи са предоставили описание на изискваните банкови лицензи и са поели ангажимента, че всички други банкови лицензи ще бъдат върнати до 31 декември 2012 г.,
-
германските органи се ангажират персоналът на SPM bank да бъде намален от настоящото равнище от 4 400 души на 1 000 души в обслужващото дружество през 2016 г. Предоставени са примерни бройки за целевия брой на персонала в хода на това съкращение,
-
германските органи се ангажират, че SPM bank ще спазва определени условия, когато предлага услуги на трети страни. Обемът на дейността за трети страни не трябва да превишава [40-60] % от общите ѝ брутни приходи. Договорите с трети страни ще се обслужват от отделна единица (обслужващото дружество, което ще трябва да бъде обособено), която ще притежава банков лиценз, ограничен до изисквания минимум,
-
германските органи се ангажират обслужващото дружество да бъде продадено до 31 декември 2016 г. Разрешават се договори с трети страни с падеж след 2017 г., ако по договор клиентът има право на прекратяване поради причини, свързани с капацитета (считано от 31 декември 2017 г.),
-
ако продажбата на обслужващото дружество не бъде реализирана до определената дата, германските органи ще гарантират, че, считано от 31 декември 2017 г., всички дейности на обслужващото дружество ще бъдат преустановени или прехвърлени. Ако продажбата на обслужващото дружество е успешна, всички ограничения на стопанските дейности на обслужващото дружество ще бъдат отменени,
-
германските органи се ангажират, че SPM bank няма да извършва по-специално следните дейности: търгуване със собствен капитал, емитиране на сертификати от каквито и да било видове, финансиране на проекти и търговия, финанси, гарантирани от активи, секюритизации и синдикирани заеми, както и международно корпоративно банкиране. Що се отнася до синтетично прехвърлените активи, които са гарантирани от EAA, SPM bank е заемодателят по документи, което може да наложи SPM bank да отпуска заеми, да продава заеми или да извършва секюритизации, като може да прави това само ако тези действия бъдат поискани от EAA,
-
германските органи се ангажират, че SPM bank ще предлага своите услуги по управление на активи само на справедливи пазарни цени и че предлаганите ставки ще бъдат достатъчни, за да покриват всички разходи на обслужващото дружество,
-
германските органи се ангажират, че след 2016 г. SPM bank повече няма да има каквито и да било чуждестранни клонове или дъщерни предприятия, освен ако отделни закривания бъдат спрени поради банкови регулаторни изисквания. Обслужващото дружество може да има обаче един чуждестранен клон в Лондон, един в Ню Йорк и трети в Азия, за да разполага на местно равнище с квалифициран персонал с оглед подсигуряване на времевите зони, за да понижи оперативните рискове и за да бъде конкурентноспособно,
-
германските органи се ангажират SPM bank да бъде обект на наблюдение от синдик;
г)
EAA
-
германските органи се ангажират, че след разширяване и продължаване на договора за услуги на EAA до 31 декември 2016 г., EEA ще предоставя своите изисквани услуги по управление на активи в съответствие с ангажимента за търговско ценообразуване и чрез публичен търг;
д)
НАБЛЮДЕНИЕ
-
германските органи се ангажират да представят на Комисията подробни тримесечни доклади относно предприетите мерки въз основа на постигнато споразумение между Комисията и германските органи на 16 декември 2011 г.
III. ОТКРИВАНЕ НА ОФИЦИАЛНОТО РАЗСЛЕДВАНЕ СЪГЛАСНО ЧЛЕН 108, ПАРАГРАФ 2 ОТ ДФЕС
1. РЕШЕНИЕТО ОТ ДЕКЕМВРИ 2009 Г.
(87)
С решението от декември 2009 г. Комисията изрази съмнения съгласно член 108, параграф 2 от ДФЕС по отношение на съвместимостта на мерките за облекчаване на активи, които са разгледани в споменатото решение, със Съобщението на Комисията относно обработването на обезценените активи в банковия сектор на Общността (47) (наричано по-долу „Съобщение относно обезценените активи“). Освен това позицията на Комисията е, че възстановяването на жизнеспособността, подходящото споделяне на тежестта и смекчаването на нарушаването на конкуренцията, причинено от (допълнителната) помощ, не са били демонстрирани убедително в съответствие със Съобщението на Комисията относно връщане на жизнеспособността и оценка на мерките за преструктуриране във финансовия сектор според правилата за държавна помощ в настоящата криза (48) (наричано по-долу „Съобщението относно преструктурирането“).
(88)
Комисията отбеляза, че не разследва само новата помощ, произтичаща от прехвърлянето на активи към EAA, но трябва да преразгледа така също разрешената помощ съгласно решението от май 2009 г. (49)
(89)
Комисията изрази съмнения така също по отношение на подходящия собствен принос на спестовните банки, като се имат предвид, че задълженията на спестовните банки, произтичащи от мярката за облекчаване на активи, имат горна граница и че необходимият капитал за създаването на EAA е набран само от германските органи, а не от спестовните банки (50).
(90)
От германските органи беше поискано да предоставят преразгледан план за преструктуриране, като се вземе предвид целият размер на отпуснатата държавна помощ, съдържащ подходящо възнаграждение и допълнително задълбочено преструктуриране.
2. РЕШЕНИЕТО ОТ НОЕМВРИ 2010 Г.
(91)
С решението от ноември 2010 г. Комисията разшири процедурата поради засилените съмнения относно съвместимостта на първото прехвърляне на активи със Съобщението относно обезценените активи и съвместимостта на плана за преструктуриране от декември 2009 г., който не успя да демонстрира своята способност да възстанови жизнеспособността на получателя на помощта, както и да гарантира подходящо споделяне на тежестта и да смекчи нарушенията на конкуренцията, предизвикани от помощта.
(92)
По-специално по отношение на първото прехвърляне на активи Комисията изрази съмнения относно допустимостта на обезценените активи. Комисията констатира съществуването на държавна помощ и размера на помощта и прецени, че сумите са от такъв порядък, че помощта би била несъвместима със Съобщението относно обезценените активи, ако не бъде възстановена или съпътствана от допълнително преструктуриране в съответствие с точка 41 от Съобщението относно обезценените активи.
(93)
В решението от декември 2010 г., въз основа на оценки на нейните експерти, Комисията заключи, че размерът на помощта, която може да бъде свързана с първото прехвърляне на активи, е около 6,9 милиарда EUR. Тази сума е изчислена като разликата между трансферната стойност и пазарната стойност на активите (около 11 милиарда EUR) (51), коригирана с първоначалния собствен капитал, предоставен на EAA (около 3,3 милиарда EUR) (52), с балансовите стойности на определени обвързани със заеми дългови ценни книжа (около 0,3 милиарда EUR) (53) и с удръжка за прехвърлянето на заварени пасиви (около 0,9 милиарда EUR) (54).
(94)
Комисията освен това потвърди показателя делта на прехвърлянето, както беше установен от нейните експерти, т.е. нетната разлика между трансферните стойности и REV на активите и пасивите. Според Комисията показателят делта на прехвърлянето възлиза на 3,4 милиарда EUR, след като бъдат коригирани коефициентът на собствения капитал и кредитният коефициент (55). Що се отнася до портфейла с ценни книжа, Комисията отбеляза, че, за да приеме посочените класове активи за обезценени (56), биха били необходими допълнителни доказателства, за да се заключи, че функционирането на пазарите на тези активи действително би било нарушено в отсъствието на каквито и да било купувачи и продавачи. Освен това, въз основа на своята практика за вземане на решения, от Комисията се съгласиха с експертите, че сконтовите проценти, които WestLB е приложило за установяване на REV, са били твърде ниски, което е довело до прекалено висок краен резултат за REV. От Комисията се съгласиха така също с констатацията на експертите, че, поради недостатъчно консервативните допускания за LGD, REV на кредитния портфейл е около 1,0 милиард EUR под оценката на WestLB. Комисията отбеляза, че цифрите са били съпоставени на секторно равнище в съответствие с практиката на Комисията за вземане на решения (57). Освен това Комисията преразгледа другите представени смекчаващи фактори, но реши, че няма основания за вземането им под внимание при оценката на REV.
(95)
Освен това Комисията изрази съмнения относно управлението на обезценените активи, тъй като те все още бяха администрирани от WestLB. Наред с това, въз основа на факта, че скоро след учредяването си EAA е отчело загуба в размер на 1 милиард EUR, Комисията стигна до заключението, че към датата на прехвърлянето вече може да са били реализирани загуби. Това породи съмнения относно това дали съответните активи попадат в обхвата на точка 32 от Съобщението относно обезценените активи.
(96)
От германските органи отново беше изискано да предоставят преразгледан план за преструктуриране, в който е взета под внимание допълнителната помощ, предоставена на WestLB, и са разгледани указаните в споменатото решение недостатъци.
IV. ПОЗИЦИЯ НА ГЕРМАНСКИТЕ ОРГАНИ
(97)
Германските органи не оспорват, че мерките представляват държавна помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС.
1. ПО ОТНОШЕНИЕ НА ПЪРВОТО ПРЕХВЪРЛЯНЕ НА АКТИВИ КЪМ EAA
(98)
Германските органи оспорват някои от констатациите във връзка с първото прехвърляне на активи на EAA.
а. ПРИЛОЖИМОСТ НА СЪОБЩЕНИЕТО ОТНОСНО ОБЕЗЦЕНЕНИТЕ АКТИВИ
(99)
Първо, германските органи потвърдиха своята позиция от 2 февруари 2010 г., като заявиха, че Съобщението относно обезценените активи не е приложимо към първото прехвърляне на активи към EAA. Германските органи твърдят, че WestLB всъщност носи тежестта на мярката за обезценени активи, тъй като WestLB прехвърля собствен капитал на EAA. Като се позовават на решението от май 2009 г., германските органи твърдят, че, според бележка под линия 8 в съображение 16 от посоченото решение, Съобщението относно обезценените активи не е приложимо, когато дадена мярка се осъществява от публични акционери в качеството им на собственици.
б. ОПРЕДЕЛЯНЕ НА РЕАЛНАТА ИКОНОМИЧЕСКА СТОЙНОСТ НА ПЪРВОТО ПРЕХВЪРЛЯНЕ НА АКТИВИ
(100)
Второ, германските органи твърдят, че Комисията е допуснала грешки при оценяването на прехвърлените активи и прилагането на коефициенти за мащабиране.
(101)
Като заявяват, че оценката на Комисията като цяло е твърде консервативна, германските органи посочват отделни точки за отделните класове активи „Структурирани ценни книжа“ и „Кредитен портфейл“.
(102)
По отношение на портфейла „Структуриран кредит“ германските органи твърдят, че методиката за оценка на WestLB, която Комисията критикува, е счетена за приемлива от Deutsche Bundesbank. Освен това те отбелязват, че BlackRock Solutions - дружеството, назначено за експерт на германските органи - е определило по-висока REV за портфейла, отколкото самото WestLB, което означава, че WestLB е възприело достатъчно консервативен подход.
(103)
По отношение на портфейла „Други ценни книжа“ германските органи твърдят, че основните разлики между оценките произтичат от разминаването по отношение на това дали е приложима пазарна стойност. Макар че WestLB предложи свои собствени (главно основани на ликвидността) критерии за определяне дали даден пазар е обезценен, германските органи отправят критики към експертите на Комисията, че не са обяснили достатъчно добре своята констатация, че почти всички активи принадлежат на необезценени пазари. Например германските органи се позовават на държавни облигации, които съставляват голяма част от портфейла от ценни книжа, и твърдят, че спадащите пазарни цени в края на 2009 г. са били признак за обезценяване на пазара.
(104)
По отношение на оценката на „Кредитния портфейл“ германските органи заявяват, че становището на експертите на Комисията - изготвено без достъп до подробната кредитна документация - не може да се използва за опровергаване на стойностите на WestLB. Те изразяват критики по-специално по отношение на липсата на прозрачност във връзка с използваните параметри на оценяване, присъщите противоречия и прекомерно консервативния подход, възприет от експертите на Комисията. Германските органи твърдят, че следва да се прилагат използваните параметри в изпитванията на аварийни натоварвания на Комитета на европейските банкови надзорници (CEBS), а не използваните от експертите на Комисията. Германските органи по-специално критикуваха един от неблагоприятните сценарии, в който експертите на Комисията са използвали допускане за 70 % вероятност от изпадане в неплатежоспособност и допускане за 30 % LGD.
(105)
Накрая германските органи изказаха становище по отношение на съмненията по допустимостта, като заявиха, че първият годишен доклад на EAA (30 юни 2010 г.) не е признак за съществуващи загуби на портфейла. Те отхвърлят съмненията на Комисията, че очакваните загуби в структурата на EAA са подценени, като заявяват, че действителният размер на провизията за риск на EAA е съобразен основно с портфейла на Phoenix. Тази сума всъщност е била с [0,5-1,5] милиарда EUR по-ниска от предвиденото в бюджета на ликвидационния план. Следователно условията на EAA по провизиите за риска не противоречат на оценката на WestLB за очаквани загуби.
в. СМЕКЧАВАЩИ ФАКТОРИ
(106)
Накрая германските органи твърдят, че при оценяването на прехвърлените портфейли трябва да се вземат предвид някои смекчаващи фактори, по-специално по отношение на i) прехвърлянето на заварени пасиви; ii) бъдещи парични потоци; iii) неизтеглени линии, за които е поето задължение; както и iv) дисконтиране на очаквани загуби.
(107)
По отношение на заварените пасиви - германските органи твърдят, че чрез прехвърлянето на тези пасиви (58) на EAA WestLB пропуска икономическо предимство в размер на 882 милиона EUR, което трябва да бъде взето предвид.
(108)
По отношение на бъдещите парични потоци - германските органи твърдят, че, като прехвърля портфейлите на EAA, WestLB пропуска бъдещи парични потоци (лихвени плащания и т.н.) в размер на 880 милиона EUR, които също следва да бъдат взети предвид.
(109)
По отношение на неизтеглените линии, за които е поето задължение, германските органи твърдят, че е нужна корекция за прехвърлянето им на EAA, тъй като потенциалните рискове, свързани с тях, са били включени в изчисляването на REV, а потенциалната им способност за генериране на приходи не е включена в общата оценка.
(110)
По отношение на дисконтирането на очакваните загуби германските органи твърдят, че оценяването на портфейлите следва да се основава на дисконтирани очаквани загуби, тъй като противоположната концепция за предпазливост вече в достатъчна степен е била приложена при изчисляването на REV.
2. ПО ОТНОШЕНИЕ НА ПРЕДИМСТВОТО ЗА СПЕСТОВНИТЕ БАНКИ
(111)
Германските органи коментираха съмненията, че на спестовните банки може да е била отпусната допълнителна незаконна помощ, по следния начин:
(112)
Първо, германските органи заявяват, че акционерите на WestLB, сред които се числят и спестовните банки, не са били задължени да създават лоша банка, а са направили това въз основа на автономно решение.
(113)
Второ, германските органи отбелязват, че в FMStFG не е предвидено неограничено задължение за компенсиране на загуби. Задължението за компенсиране на загуби по-скоро е ограничено до сума, равна на собствения капитал, който е инвестиран в банката получател на помощта. Германските органи твърдят, че FMStFG дава възможност за договорно разпределение на задължението за компенсиране на загуби, което се отклонява от пропорционалното разпределение, основано на собствения капитал, за да бъдат отчетени различните финансови възможности.
(114)
Накрая, германските органи заявяват, че спестовните банки, като са поели задължение за компенсиране на потенциалните загуби, произтичащи от EAA, в размер до 4,5 милиона EUR, са поели подходящ дял от тежестта.
V. ОЦЕНКА НА ПОМОЩТА ЗА WESTLB
(115)
При оценката на помощта за преструктуриране на WestLB трябва да се вземе предвид цялата помощ, отпусната на WestLB от 2008 г. насам, тъй като помощта, която е отпусната след решението от май 2009 г., е предоставена за същия процес на преструктуриране, който е бил одобрен съгласно решението от май 2009 г. Предвид обаче значителното увеличаване на помощта и извършените промени в плана за преструктуриране е необходима нова оценка на цялата помощ съгласно плана за преструктуриране от юни 2011 г.
1 ДЪРЖАВНА ПОМОЩ ПО СМИСЪЛА НА ЧЛЕН 107, ПАРАГРАФ 1 ОТ ДФЕС
(116)
Според член 107, параграф 1 от ДФЕС всяка помощ, предоставена от държава членка или чрез ресурси на държава членка, под каквато и да било форма, която нарушава или заплашва да наруши конкуренцията чрез поставяне в по-благоприятно положение на определени предприятия или производството на някои стоки, доколкото засяга търговията между държавите членки, е несъвместима с вътрешния пазар.
(117)
Дадена мярка се определя за държавна помощ, ако са изпълнени следните условия: а) тя трябва да бъде финансирана от държава членка или чрез ресурси на държава членка; б) тя трябва да поставя в по-благоприятно положение определени предприятия или производството на някои стоки; в) мярката трябва да нарушава или заплашва да наруши конкуренцията; както и г) мярката трябва да има потенциал да засегне търговията между държавите членки.
(118)
Комисията поддържа своята позиция, че тези условия са изпълнени за всички мерки, както ще бъде обяснено по-долу, като дори се отчита фактът, че WestLB ще преустанови своите банкови дейности, защото WestLB все още осъществява икономически дейности, като услуги по управление на активи. Предвид това, че посочените дейности все още се извършват в контекста на международна конкуренция, Комисията счита, че тези мерки имат потенциал да нарушат конкуренцията и могат така също да засегнат търговията между държавите членки (59).
а. РИСКОВАТА ГАРАНЦИЯ ЗА ПОРТФЕЙЛА НА PHOENIX
(119)
В решението от май 2009 г. Комисията вече определи, че рисковата гаранция представлява държавна помощ. Германските органи поясниха, че рисковата гаранция все още е в сила по отношение на собствения капитал в портфейла на Phoenix, който е бил прехвърлен на EAA.
б. КАПИТАЛОВАТА ИНЖЕКЦИЯ
(120)
В решението си от декември 2009 г. Комисията вече стигна до заключението, че капиталовата инжекция в размер на 3 милиарда EUR представлява държава помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС.
в. ДОПЪЛНИТЕЛНИЯТ КАПИТАЛОВ ИНСТРУМЕНТ ЗА SPM BANK
(121)
Според плана за преструктуриране от юни 2011 г. NRW ще издаде допълнителен инструмент в полза на SPM bank в размер на 1 милиард EUR, за да замени частта от собствения капитал на WestLB (60), която предстои да бъде възстановена на SoFFin. Тъй като допълнителният инструмент за SPM bank представлява заместване на капитал, той трябва също така да поеме всички загуби, в противен случай регулаторния орган не би приел такава сделка. Следователно новият инструмент също трябва да представлява капитал. Този капитал се предоставя от NRW, което означава, че произтича от държавни ресурси. Ефектът от него представлява покриване на дефицит на капитал на една банка и, следователно, предоставя селективно предимство на SPM bank. Предвид факта, че SPM bank ще функционира в сектор, в който има предприятия от друга държава членка, има вероятност тази мярка да наруши конкуренцията и да засегне търговията между държавите членки. следователно тя представлява държавна помощ, което е потвърдено и от анализа на аналогични капиталови мерки (61).
г. ДОПЪЛНИТЕЛНОТО ПОКРИВАНЕ НА ЗАГУБИ НА SPM BANK ОТ СТРАНА НА NRW
(122)
В съответствие с плана за преструктуриране от юни 2011 г. NRW ще поема загубите по дейността и ликвидирането на SPM bank в продължение на петгодишен период, както и всички задължения за изплащане на пенсии. Предполага се, че общите загуби, които ще бъдат натрупани от SPM bank през оперативния жизнен цикъл, ще бъдат от порядъка на [3-6] милиарда EUR при базовия сценарий и [4-7] милиарда EUR при лошия вариант. Тези загуби трябва да бъдат покрити от […]. Следователно ангажиментът за поемане на загубите, реализирани от SPM bank, е аналогичен на капиталова инжекция в размер между [100-700] милиона EUR и [0,5-2,0] милиарда EUR. Както и при допълнителния капиталов инструмент за SPM bank, допълнителното покриване на загуби покрива също дефицита на капитал на SPM bank и ѝ предоставя селективно предимство, тъй като нищо не доказва, че банката би получила такъв капитал на пазара. Фактът, че мярката произтича от NRW, означава, че тя е предоставена чрез държавни ресурси. Предвид характеристиките на банковия сектор, посочени в съображение 118, мярката е способна да наруши конкуренцията и да засегне търговията между държавите членки. Следователно тя представлява държавна помощ.
д. ПЪРВОТО ПРЕХВЪРЛЯНЕ НА АКТИВИ
(123)
В своето решение от декември 2009 г. Комисията вече стигна до заключението, че мярката за облекчаване на обезценени активи под формата на създаването на лоша банка представлява държавна помощ (62).
(124)
Комисията не е съгласна с твърдението на германските органи, че Съобщението относно обезценените активи не следва да се прилага. Вместо това тя напомня своята практика за вземане на решения, а именно, че в Съобщението относно обезценените активи Комисията е предоставила насоки относно класифицирането съгласно член 107, параграф 3, буква б) от ДФЕС на мерките за облекчаване на активи, предприемани от държавите членки на основание, че „Обезценените активи съответстват на категории активи, по които банките има вероятност да реализират загуби. Комисията счита, че IAC трябва да покрива всички видове мерки за подпомагане, които са насочени към обезценени активи и впоследствие предоставят ефективно облекчение на активите на институцията получател, тъй като IAC определя облекчаването на активи като всяка мярка, чрез която дадена банка се освобождава от нуждата да извърши значителни корекции на стойността на определени класове активи в посока надолу.“ (63) Първото прехвърляне на активи също попада в тази категория от мерки, тъй като то освобождава WestLB от това да се изправи пред последиците от корекцията на стойността на неговите активи в посока надолу. Германските органи всъщност преди това са потвърдили, че WestLB повече не би изпълнявало регулаторните изисквания за минимален капитал, ако не е било получило гаранция под формата на мярка за подпомагане от държавата (64).
(125)
Що се отнася до неговия времеви обхват на действие, Съобщението относно обезценените активи трябва да се прилага за прехвърлянето на активи. Комисията напомня, че тя трябва да прилага правото и насоките, които са в сила към момента на приемане на дадено решение, независимо от момента, в който мерките за помощ са били планирани или за тях е предоставено уведомление (65). Всъщност в контекста на настоящата финансова криза Комисията и преди това е прилагала Съобщението относно обезценените активи за мерки, уведомления за които са представени преди публикуването на споменатото съобщение (66).
(126)
Комисията не е променила тази оценка, въпреки изразеното от германските органи възражение, че тя не е приложила Съобщението относно обезценените активи в решението от май 2009 г. Макар че може да е било неправилно да не се приложи тогава Съобщението относно обезценените активи, германските органи нямат основания да очакват, че този подход ще продължи да се прилага. При всички случаи основанието за решението от май 2009 г. беше като размер на помощта да се приеме номиналната сума на гаранцията, което не е необичайно за гаранции за обезценени активи (67). Ако този подход се приложи в настоящия случай обаче, той би довел до сума, която далеч превишава размера на помощта, установен въз основа на Съобщението относно обезценените активи.
(127)
Следователно основният въпрос остава установяването на размера на помощта. Според точка 39 от Съобщението относно обезценените активи дадена помощ се отпуска чрез мярка за обезценени активи, ако трансферната стойност превишава пазарната стойност на общия портфейл.
(128)
В решението си от ноември 2010 г. Комисията изчисли предварителен размер на помощта от 11 милиарда EUR, при който не бяха взети предвид смекчаващи фактори. За тази цел Комисията направи оценка на вероятната пазарна стойност на активите, които не се търгуваха на пазара, като разчиташе на експертни консултации. Комисията обаче успя да прецизира своята оценка чрез задълбочен анализ на портфейла, като се базира на подробните данни от окончателния експертен доклад.
(129)
В таблица 6 е представен обзор на пазарната стойност, посочена по подпортфейли:
Таблица 6
Пазарна стойност на първото прехвърляне на активи (милиарда EUR)
Портфейл от прехвърляни активи
Балансова стойност от дек. (TV)
Оценка на Комисията за пазарната стойност
Портфейл от структурирани ценни книжа
Phoenix
22 764
13 200
Европейски свръхприв.
2 918
1 750
Други ABS
3 188
2 900
Портфейл от ценни книжа
Облигации
16 501
- 722
Портфейл на Banque D'Ors
2 749
23 749
CDS и деривати
-65
- 102
Кредитни продукти
Изтеглени позиции
20 061
17 355
Неизтеглени поети задължения
0
- 748
Общо
68 116
52 887
(130)
Що се отнася до портфейла с ценни книжа, както и подпортфейла ABS на портфейла със структурирани ценни книжа, пазарните стойности или бяха на разположение или можеха да бъдат получени от оценки на сходни активи с налични пазарни стойности (съответно 18,430 милиарда EUR (разбивката на тази цифра е следната:
)) и 2,9 милиарда EUR).
(131)
Що се отнася до кредитния портфейл, като приблизителна величина за определяне на пазарната стойност беше използван изключително неблагоприятен сценарий (68), което доведе до дисконтиране на 748 милиона EUR от неизтеглените суми, за които са поети задължения (общо 16,607 милиарда EUR, като разбивката на тази сума е следната:
).
(132)
Що се отнася до подпортфейла с европейски свръхпривилегировани ценни книжа, се счита, че първоначалната оценка на WestLB на очакваните загуби по главницата е твърде консервативна и близка до изчислението на пазарната стойност. В резултат на това определената от WestLB REV за портфейла с ESS би могла да се използва като оценка на пазарната стойност (1,750 милиарда EUR) (69). Що се отнася до портфейла на Phoenix, който представлява структурирани ценни книжа със сложна структура при изплащане от типа „waterfall“, приблизителната пазарна стойност може да бъде изчислена по следния начин: първо, преоценката на база на текущите котировки (наричана по-долу „MtM“) на основното обезпечение беше определена на около 54 % (12,375 милиарда EUR). Като се вземат предвид наличните парични средства (1,325 милиарда EUR за добавяне) и вероятните изходящи парични потоци (следва да се извадят около 0,5 милиарда EUR при неблагоприятен сценарий, подобен на MtM), пазарната стойност би могла да се определи на приблизително 13,2 милиарда EUR (70).
(133)
Ако се съпостави общата сума (52,887 милиарда EUR) с трансферната стойност (68,116 милиарда EUR), се установява размерът на помощта, от която трябва да бъдат извадени определени смекчаващи фактори. Смекчаващите фактори са горепосочените (съображение 92) 3,267 милиарда EUR за капитала на EAA; 882 милиона EUR чрез пропускане на заварени пасиви; както и 268 милиона EUR чрез прехвърлянето на обвързани със заеми дългови ценни книжа в структурата на Phoenix. Следователно размерът на държавната помощ възлиза на 10,812 милиарда EUR, т.е. 15,229 милиарда EUR - 4,417 милиарда EUR.
(134)
Размерът на помощта включва гаранциите, предоставени от акционерите на WestLB за покриване на загубите на EAA (вж. съображения 33-40), защото тези гаранции ще заменят задължението, което Bund е поел чрез придобиването на активите от WestLB чрез EAA. Следва да се напомни, че съгласно FMStFG Bund трябва да бъде компенсиран от акционерите за всички загуби, които се изяснят в бъдеще. Следователно този пасив на Bund всъщност се заменя вътрешно с пасив на акционерите на WestLB. Това заместване обаче не оказва никакво въздействие спрямо получателя на помощта и да се разглеждат тези гаранции като отделен източник на помощ би представлявало двойно отчитане на подпомагането. Следователно тези гаранции не увеличават размера на помощта в първото прехвърляне на активи към EAA.
е. ВТОРОТО ПРЕХВЪРЛЯНЕ НА АКТИВИ - ПОПЪЛВАНЕ НА EAA
(135)
Второто прехвърляне се отнася до потенциалното попълване на EAA с всички текущи активи и пасиви на WestLB. Следва да се има предвид, че само прехвърлянето на обособения портфейл на WestImmo към EAA ще се осъществи със сигурност, докато прехвърлянето на активи и пасиви, свързани с Verbundbank и Pfandbriefbank, е само една възможност. Освен това WestLB е обявило всички свои поделения и бизнес единици за продажба и в резултат на това свързаните активи и пасиви все още могат да бъдат продадени по пазарни цени преди 30 юни 2012 г., което означава, че няма да бъдат прехвърлени на EAA. Следната оценка обаче се базира на предпазливото допускане, че на 30 юни 2012 г. всички текущи активи и пасиви на WestLB ще бъдат прехвърлени на EAA.
(136)
В случая на WestImmo обособен портфейл с активи и пасиви от около [5,3-6,9] милиарда EUR (балансова стойност според HGB) ще бъде отделен и прехвърлен на EAA. Установената пазарна стойност е представена в таблица 4 по-горе. Комисията е оценила цифрите на пазарната стойност и намира за убедително обяснението защо тази сума следва да се счита за достатъчно благоразумна. Следователно тя определя разликата между трансферните стойности и пазарните стойности, т.е. размера на помощта, за частта на WestImmo от второто прехвърляне на активи, на [300-800] милиона EUR.
(137)
В допълнение германските органи твърдят, че, ако WestImmo, освободено от обособения портфейл, не може да бъде продадено като Pfandbriefbank, а трябва да бъде прехвърлено на EAA, неговата трансферна стойност би била равна на пазарната му стойност. Това твърдение изглежда убедително, предвид това, че Pfandbriefbank умишлено е било освободено от обезценени активи.
(138)
В случая на WestLB ще бъдат отделени активи и пасиви в размер на около [120-150] милиарда EUR (балансова стойност според HGB). Установено е, че пазарните стойности на портфейла са с [1,0-1,8] милиарда EUR по-малко, отколкото балансовите стойности според HGB, както е посочено в таблица 3 към съображение (52). Комисията е направила оценка на цифрите за пазарната стойност на останалите активи и пасиви на WestLB. Тя не установи каквито и да било несъответствия в пазарната оценка. Всъщност Комисията напомня, WestLB е било освободено от обезценените активи в рамките на първото прехвърляне на активи и че полученото в резултат на това облекчаване на капитал е било твърде голямо. Следователно не изглежда изненадващо, че качеството на портфейла, а също така и неговата пазарна стойност, са много по-високи, отколкото при първото прехвърляне. Следователно Комисията приема, че пазарните стойности на активите и пасивите от портфейла са общо с [1,0-1,8] милиарда EUR по-ниски, отколкото трансферните стойности (балансови стойности според HGB), както и че, следователно, размерът на помощта за частта на WestLB от второто прехвърляне на активи е равен на [1,0-1,8] милиарда EUR.
(139)
Като цяло пазарните стойности на второто прехвърляне на активи са [1,3-2,6] милиарда EUR по-ниски от трансферните им стойности. Следователно общият размер на помощта за второто прехвърляне на активи е [1,3-2,6] милиарда EUR.
ж. ПРЕДОСТАВЯНЕ НА ПОДПОМАГАНЕ ЗА ЛИКВИДНОСТ ОТ АКЦИОНЕРИТЕ НА WESTLB ПРЕЗ ПЪРВАТА ПОЛОВИНА НА 2012 Г.
(140)
След като всички активи на WestLB бъдат прехвърлени на EAA, EAA ще поеме тяхното финансиране. До 30 юни 2012 г. (т.е. до осъществяване на прехвърлянето) акционерите на WestLB ще предоставят цялото необходимо подпомагане за ликвидност, за да се гарантира, че прехвърлянето на активи на EAA ще бъде осъществено. Тази мярка може да се счита за неразделна част от общия ликвидационен сценарий, защото тя представлява просто гаранция през трансформационния период в случай на възникване на пазарни сътресения преди 30 юни 2012 г. Въпреки това тя представлява допълнително временно предимство за WestLB (71), което […]. Предвид статута на акционерите на WestLB като публични органи или предприятия под реалния контрол на публични органи, на които може да бъде отдадено всяко едно решение за осигуряване на ликвидност в контекста на преобразуването, мярката произтича от държавни ресурси. Както е обяснено в съображение 118, банковият сектор в Германия има такива характеристики, че предоставянето на такъв вид предимство би могло да наруши конкуренцията и също така да засегне търговията между държавите членки. В резултат на това отпускането на подпомагане за ликвидност от акционерите на WestLB през първата половина на 2012 г. представлява държавна помощ.
з. ЗАКЛЮЧЕНИЕ
Като цяло WestLB е получило следните мерки за държавна помощ:
Таблица 7
Резюме на мерките за помощ
Капиталови мерки или мерки, подобни на капитал
Елемент на помощ
(милиарда EUR)
Рискова гаранция за портфейла на Phoenix
5
Капиталова инжекция в контекста на първото прехвърляне на активи
3
Допълнителен капиталов инструмент за SPM bank
1
Покриване на допълнителна загуба от NRW за SPM bank
[0,5-2,0]
Първо прехвърляне на активи
10,812
Второ прехвърляне - попълване на EAA с активите и пасивите на WestImmo (обособен портфейл)
[0,3-0,8]
Второ прехвърляне - попълване на EAA с активите и пасивите на WestLB
[1,0-1,8]
Общо
[21,6-24,4]
Процент на помощта, сравнен с 88,5 милиарда EUR RWA (към 30.12.2008 г.)
[24,4-27,6] %
Мерки за ликвидност
[…]
2 СЪВМЕСТИМОСТ НА ПОМОЩТА С ВЪТРЕШНИЯ ПАЗАР
а. ПРИЛАГАНЕ НА ЧЛЕН 107, ПАРАГРАФ 3, БУКВА Б) ОТ ДФЕС
(141)
Член 107, параграф 3, буква б) от ДФЕС оправомощава Комисията да определи дадена помощ за съвместима с вътрешния пазар, ако е предназначена „за преодоляването на сериозни затруднения в икономиката на държава членка“. Комисията е признала, че глобалната финансова криза може да създаде сериозни затруднения в икономиката на дадена държава членка и че тези затруднения могат да се преодолеят чрез мерки за подкрепа на банките. Тази оценка е потвърдена в Съобщението на Комисията - Рекапитализация на финансовите институции в условията на настоящата финансова криза: ограничаване на помощта до необходимите минимални равнища и предпазни мерки срещу излишното нарушаване на конкуренцията (72) (наричано по-долу „Съобщение относно рекапитализацията“), Съобщението относно обезценените активи и Съобщението относно преструктурирането. Комисията все още счита, че изискванията за държавна помощ, които следва да бъдат одобрени в съответствие с член 107, параграф 3, буква б) от ДФЕС, са изпълнени с оглед на новата поява на напрежение на финансовите пазари. Комисията потвърди тази позиция чрез приемането на Съобщение през декември 2010 г., с което прилагането на правилата за държавна помощ за подпомагане на мерки в полза на банки в контекста финансовата криза се удължава до 31 декември 2011 г. (73) След това Комисията удължи прилагането на тези правила след 31 декември 2011 г. (74)
(142)
По отношение на германската икономика този анализ е потвърден с одобряването от Комисията на различни мерки, предприети от германските органи за противодействие на финансовата криза, по-специално одобряването и продълженията на германския оздравителен пакет (75).
(143)
Неконтролираното разбиване на една банка като WestLB би могло да окаже пряко въздействие върху финансовите пазари и, следователно, цялата икономика на държавата членка. С оглед на настоящата нестабилна ситуация на финансовите пазари Комисията продължава да основава своята оценка на мерките за държавна помощ в банковия сектор на член 107, параграф 3, буква б) от ДФЕС.
б. СЪВМЕСТИМОСТ НА МЕРКИТЕ ЗА ОБЕЗЦЕНЕНИ АКТИВИ
(144)
Поради причините, обяснени в съображения 125и 126, съвместимостта на първото прехвърляне на активи към EAA трябва да бъде оценена въз основа на Съобщението относно обезценените активи. Оценката на съвместимостта е съсредоточена върху това дали прехвърлянето на активите се осъществява над пазарната стойност, без обаче да се превишава реалната икономическа стойност, определена в точка 40 от Съобщението относно обезценените активи. Мярката за помощ може да бъде съвместима, ако трансферната стойност, в съответствие с точка 41 от Съобщението относно обезценените активи, не превишава REV и показателят делта на прехвърлянето е нула. Следната оценка е съсредоточена първо върху размера на показателя делта на прехвърлянето (вж. съображения 144-159). Ако показателят делта на прехвърлянето не е нула, т.е. той е над REV, той трябва да бъде компенсиран или възстановен (вж. съображения 161 и 162).
i) Съвместимост на първото прехвърляне на активи към EAA
(145)
Що се отнася до първото прехвърляне на активи към EAA, германските органи оспориха определянето на REV. Мненията им оспорват констатацията в решението от ноември 2010 г. за наличието на показател делта на прехвърлянето в размер на 3,414 милиарда EUR. Комисията направи оценка на мненията на германските органи. Резултатите от този анализ могат да бъдат обобщени по следния начин:
- По отношение на оценката като цяло
(146)
По отношение на оценката като цяло определянето на REV на активите, които предстои да бъдат прехвърлени, Комисията твърди, че оценката ѝ не е била твърде консервативна, а е била в съответствие с точка 37 от Съобщението относно обезценените активи. С точка 37 от Съобщението относно обезценените активи Комисията се задължава да прилага правилен и последователен подход към оценяването на активите, включително по-сложните и не толкова ликвидните активи, за да бъдат предотвратени ненужни нарушения на конкуренцията. В решението от ноември 2010 г. Комисията обясни, че подходът ѝ съответства на съществуващата практика за вземане на решения. Подходите, възприети от други органи, като CEBS, със сигурност са достоверни, но не са от значение за въпросната дейност.
(147)
Комисията все още не е убедена, че предложеният от WestLB подход отговаря на практиката за вземане на решения относно държавни помощи. Всъщност Комисията отбелязва, че Bundesbank не е потвърдила REV, предложена от WestLB, а вместо това критикува както използваната методика, така и използваните параметри на WestLB (76). Тази критична позиция противоречи на твърдението на германските органи, че методиката на WestLB като цяло представлява „призната техническа компетентност“. Следователно Комисията твърди, че методиката на WestLB се отклонява от обичайната практика (77).
- По отношение на оценката на равнището на подпортфейлите
(148)
Що се отнася до подробната оценка, първо, по отношение на портфейла със структурирани ценни книжа Комисията отбелязва, че не се наблюдават големи отклонения. Всъщност изчислената от Комисията REV за целия клас активи е много близо до определената от WestLB. Комисията не е използвала консервативни допускания в случаите, в които това би потвърдило или отхвърлило оценки на отделни портфейли. Вместо това тя последва съвета на своите експерти да преоцени прекомерно консервативния подход на WestLB за подпортфейла с европейски свръхпривилегировани ценни книжа. Комисията проучи подробния експертен доклад, който включваше обзор на основните подкатегории активи (ABS CDO (78), други CDO (79), US RMBS (80), US CMBS (81), US ABS (82), EUR ABS (83) и финансови инструменти), и констатира, че използваните методики и резултати съответстват на други случаи, като например посочените в решението за откриване на процедурата.
(149)
Второ, по отношение на кредитния портфейл Комисията не приема твърдението на германските органи относно липсата на прозрачност и несъответствията в оценката на нейните експерти. Тя напомня, че се е опитала да предостави насоки относно уместността на определени методи за оценяване на REV. Например Комисията препоръча преразглеждане на голяма извадка активи от кредитния портфейл, за да бъде оценена уместността на съществуващите системи за категоризация, получената вследствие на това вероятност от изпадане в неплатежоспособност (PD) и LGD. Германските органи не са спазили тази препоръка. Комисията подчерта също така, че, както е обяснено в точка 41 от Съобщението относно обезценените активи, германските органи е трябвало да използват неблагоприятни сценарии за LGD и PD, които да бъдат достатъчно благоразумни. В съответствие с практиката на Комисията за вземане на решения прехвърлянето на активи трябва да бъде оценено въз основа на REV на активите. В заключение Комисията потвърждава своята предишна позиция, че оценката трябва да бъде коригирана с около 1 милиард EUR.
(150)
Трето, по отношение на портфейла с ценни книжа Комисията е съгласна с германските органи, че разликите произтичат от допускането дали въпросните пазари са обезценени. Всъщност въпросът би могъл да бъде така също дали изобщо част от портфейла следва да се счита за допустим съгласно Съобщението относно обезценените активи. Би могло да се твърди така също, че, макар че може да се предвиди известна гъвкавост като се позволи на банките да бъдат облекчавани от активи, които първоначално не са били включени в първите етапи на финансовата криза, активи, които не могат да бъдат считани за обезценени към момента на прехвърлянето, не следва да бъдат обект на програма за облекчаване. Според тази позиция облекчаването на активи не следва да се превръща във форма на неограничена застраховка срещу последиците от рецесията. От друга страна, освобождаването от големи, многомилиардни портфейли в евро би могло на предизвика точно нарушението на тези пазари. С цел постигането на баланс между целта да се поддържа финансова стабилност и необходимостта от предотвратяване на нарушения на конкуренцията Съобщението относно обезценените активи позволява прехвърлянето на тези активи. Въпреки това, тъй като пазарът на тези активи функционира изцяло (т.е. необезценен), REV ще бъде равна или приблизително равна на пазарната стойност.
(151)
Докато WestLB оценява наличието на функциониращ пазар въз основа на чисто ликвиден критерий, Комисията отбелязва (84), че отправната точка при оценката на обезценяването на пазара представлява съпоставка с добре функциониращ пазар за конкретен актив. При нормално функциониращ пазар дадена сделка се сключва между желаещ купувач и желаещ продавач. Концепцията за желаещия купувач и продавач предполага, че сделката е доброволна и, следователно, без принуда.
(152)
Експертите на Комисията представиха прозрачни критерии за нормално функциониращ пазар, които са приети от Комисията (85). Макар че подходящата ликвидност или малките спредове между най-високата цена, която купувачът е готов да плати, и най-ниската цена, която продавачът е готов да приеме, са признак за функциониращ пазар, обратното не винаги е вярно. Например частно предлаганите ценни книжа, емитирани от платежоспособен и стабилен емитент, може да не са ликвидни. Въпреки това, при нужда, лесно може да се получи конкурентна пазарна оферта, близка до стойността на текущите котировки, изчислени на база на ликвидни сходни ценни книжа. Следователно предложените от WestLB критерии са твърде ограничени, за да се направи оценка на нормалното функциониране на даден пазар.
(153)
Следва да се отбележи, че неправилното определяне на необезценени активи като обезценени активи per se не е проблем за определянето на REV. Би могло да се очаква, че изчислената REV за такива позиции активи би била близка до пазарната стойност на актива, при условие че се използва подходящ метод и калибриране. Всеки метод за изчисляване на REV в общи линии следва да се приближава до пазарната цена, когато конкретният пазар не е обезценен. Всъщност случаите на погрешно определяне представляват изпитване на уместността на използвания метод и параметрите за изчисляване на REV.
(154)
Що се отнася до претенциите на германските органи, че определени пазари на държавни облигации са били обезценени в края на 2009 г., Комисията отбелязва, че по това време са били изпълнени определени критерии, говорещи за функциониращ пазар. Вместо това определени държавни подпазари са показали признаци за обезценяване към края на второто тримесечие на 2010 г. (86) и след това, по-специално с интервенции от ЕЦБ и други европейски равнища. Въпреки това случаят на 31 декември 2009 г. или на 31 март 2010 г., които са двете референтни дати, използвани за оценката, не е бил такъв.
(155)
Следователно Комисията поддържа своята позиция, че WestLB или е използвала погрешна методика за оценяване или е приложила погрешни параметри в методиката си на оценяване, затова оценката трябва да бъде коригирана с около 600 милиона EUR.
(156)
В заключение Комисията счита, че оценката на REV за всеки от трите подпортфейла, както е посочено в експертния доклад, е валидна и съответстваща на нейната практика за вземане на решения. В резултат на това Комисията счита, че разликата между трансферната стойност и REV на активите в портфейла е 6,949 милиарда EUR (87).
(157)
В решението от декември 2010 г. Комисията изрази съмнения относно това дали всички активи са били допустими за прехвърляне. Комисията прие твърденията в първия годишен доклад на EAA като доказателство, че при някои активи към датата на прехвърлянето вече са били реализирани загуби, въпреки че тези активи не биха попаднали в обхвата на точка 32 от Съобщението относно обезценените активи. Германските органи обаче впоследствие предоставиха допълнителна информация и обясниха размера на провизията за риск, направена от EAA, и размера на загубите, реализирани по активите, които са прехвърлени на EAA. Тези обяснения бяха убедителни и намалиха опасенията на Комисията. Следователно няма нужда от извършването на допълнителни корекции във връзка с недопустимостта на активите.
- Смекчаващи фактори
(158)
Комисията не приема така също други смекчаващи фактори освен вече приетите в решението от ноември 2010 г. Тя вече прие също така компенсаторните ефекти на капиталовата инжекция (3,267 милиарда EUR) и CLN нотите (268 милиона EUR) (88), както е посочено в таблица 2 към съображение 44. Освен това Комисията прикани германските органи да ангажират Bundesbank да представи мнението си относно компенсаторните ефекти и регулаторен орган като Bundesbank да провери и потвърди всяко предложено изменение в оценката на портфейла в съответствие с насоките от Съобщението относно обезценените активи. Такава проверка и потвърждение от регулаторен орган липсват.
(159)
По отношение на заварените пасиви Комисията отбелязва, че оценката на пасивите per se не е засегната в Съобщението относно обезценените активи. Следователно трябваше да направи оценка как да се процедира при прехвърляне, при което са смесени активи и пасиви, каквото е било направено в този случай. Докато Комисията признава потенциалните икономически недостатъци от прехвърлянето на пасиви с ниска доходност, трябва да се намери баланса между съвместимите суми от страната на активите и сумите от страната на пасивите. В резултат на това, докато Комисията е взела предвид въздействието на заварените пасиви при оценката на общия размер на помощта (вж. съображение 133), тя не го счита за приложимо при оценката на REV.
(160)
Комисията не приема аргумента на германските органи по отношение на положителните бъдещи резултати за прехвърлените активи и настоява, че, след като веднъж активите бъдат прехвърлени, бъдещите печалби повече не следва да се вземат предвид. Тази методика на определяне на REV на кредитния портфейл съответства на практиката на Комисията за вземане на решения (89).
(161)
По отношение на неизтеглените линии, за които е поето задължение, Комисията потвърждава, че неизтеглената линия, за която е поето задължение, всъщност може да бъде с нулева балансова стойност. Тази възможност обаче не изключва вероятността дадена неизтеглена линия, за която е поето задължение, да окаже отрицателно въздействие върху REV. Усвояването на линията не е изключено, защото по договор то не може да бъде избегнато. Следователно фактът, че дадена линия все още не е изтеглена не води до промяна на REV, дори ако тези позиции са с нулева балансова стойност.
(162)
По отношение на дисконтирането на очакваните загуби Комисията отбелязва, че чрез дисконтирането на очакваните загуби WestLB просто променя своя собствен подход за оценяване и, нещо повече, прави това без подкрепата на Bundesbank. По този начин германските органи опровергават своята собствена оценка на REV, но не предоставят никакви допълнителни аргументи срещу становището на Комисията.
(163)
Накратко казано, тъй като REV е била приета по-горе и отговаря на точки 40 и 41 от Съобщението относно обезценените активи, следователно, Комисията не счита, че очакваните загуби или които и да било от другите три смекчаващи фактора, представени от германските органи в мнението им, са от значение за оценката на REV.
- Управление на активи
(164)
Намалели са съмненията на Комисията относно правилното управление на обезценените активи веднага след прехвърлянето на активите. Комисията имаше резерви, че WestLB ще продължи да управлява обезценените активи, тъй като банката следва да се съсредоточи върху нови дейности и да избягва какъвто и да било конфликт между ликвидираните и новите дейности. Тъй като обаче WestLB/SPM bank след 30 юни 2012 г. повече няма да осъществява каквито и да било нови банкови дейности, а само услуги по управление на активите, съмненията на Комисията са намалели.
(165)
В заключение - след като бяха разгледани всички допълнителни потенциално смекчаващи фактори и аргументи, представени от германските органи, съмненията на Комисията не намаляха. Следователно тя продължава да счита, че показателят делта на прехвърлянето е равен на 3,414 милиарда EUR.
ii) Възстановяване
(166)
Според точка 41 от Съобщението относно обезценените активи, за да се смекчат нарушенията на конкуренцията, произтичащи от прехвърлянето на активите над стойността, която се счита за приемлива за компенсиране на пазарния срив в съответния момент, показателят делта на прехвърлянето следва да бъде върнат от банката. Ако това връщане не може да се осъществи незабавно, тогава то следва да бъде постигнато с течение на времето под формата на възстановяване. Ако дори връщането чрез възстановяване не е възможно да се осъществи без това да доведе до техническа несъстоятелност, нарушението на конкуренцията трябва да бъде компенсирано чрез задълбочено преструктуриране, което може да достигне дори до ликвидация (90).
(167)
В плана си за преструктуриране, представен през февруари 2011 г., WestLB посочи, че не е могло да върне дори сумата от 3,4 милиарда EUR от първото прехвърляне на активи към EAA без да застраши жизнеспособността си. Освен това няма вероятност WestLB да бъде продадено, ако потенциалният купувач трябва да връща 3,4 милиарда EUR на Германия. Следователно германските органи представиха плана за преструктуриране от юни 2011 г., в който е предвидено ликвидирането на WestLB в рамките на 12 месеца. Комисията счита, че ликвидацията на WestLB е достатъчна, за да бъдат компенсирани нарушенията на конкуренцията. Следователно, при условие че планът за ликвидация е достоверен, което ще бъде оценено в раздел В, Комисията счита, че помощта отговаря на Съобщението относно обезценените активи и е съвместима с вътрешния пазар въз основа на член 107, параграф 3, буква б) от ДФЕС.
iii) Съвместимост на попълването
(168)
Принципно прехвърлянето на втория транш също трябва да бъде оценено съгласно Съобщението относно обезценените активи. Въз основа на плана за преструктуриране от юни 2011 г., Комисията обаче счита, че резултатът от тази оценка повече няма да оказва въздействие. Всяко допълнително нарушение на конкуренцията в резултат на показателя делта на прехвърлянето по отношение на втория транш при всички случаи би било смекчено от ликвидацията, предвидена в плана за преструктуриране от юни 2011 г. Следователно в настоящата изключителна ситуация Комисията счита, че, ако целият размер на помощта вече може да се счита за съвместим съгласно точка 41 от Съобщението относно обезценените активи, тя може да се въздържи от задълбочено оценяване на оценката, т.е. изчисляване на REV.
(169)
Следователно прехвърлянето на активи е съвместимо, тъй като потенциалните нарушения на конкуренцията са смекчени от ликвидацията на WestLB и, съответно, отговарят на точка 41 от Съобщението относно обезценените активи.
в. СЪВМЕСТИМОСТ НА ПОМОЩТА ЗА ПРЕСТРУКТУРИРАНЕ/ЛИКВИДИРАНЕ
(170)
Комисията трябва да оценява съвместимостта на всички мерки за помощ въз основа на своите насоки за оценяване на банки в условията на финансовата криза, по-специално Съобщението относно преструктурирането и Съобщението на Комисията - Прилагане на правила за държавна помощ към мерки, взети във връзка с финансовите институции в контекста на настоящата световна финансова криза (91) (наричано по-долу „Съобщение относно банките“).
(171)
Комисията отбелязва, че планът за преструктуриране от юни 2011 г. трябва да гарантира съвместимостта на мерките за помощ, посочени в таблица 7.
(172)
Тези мерки възлизат на общ размер на помощта от [21,6-24,4] милиарда EUR, което е равно на размер на помощта по отношение на RWA към 31 декември 2009 г. от [24,4-27,6] %. Този размер на помощта трябва да се счита за много голяма част от активите на получателя и, следователно, налага задълбочено преструктуриране или ликвидация. Освен това в плана за преструктуриране трябва да се вземат предвид също така допълнителните нарушения на конкуренцията, произтичащи от a priori несъвместимия размер на помощта, установен по показателя делта на прехвърлянето. Предложеното преструктуриране или ликвидация трябва да може да отстрани това нарушение.
(173)
Планът за преструктуриране от юни 2011 г. отговаря на критериите, посочени в Съобщението относно преструктурирането. Точка 21 от Съобщението относно преструктурирането гласи, че „в случаите, в които не е вероятно банка да може да си възвърне жизнеспособността в дългосрочен план, следва да се предвижда възможността за организирано прекратяване или разпродажба чрез търг на банката в затруднение“. В Съобщението относно банките е предвидена процедура, в рамките на която следва да се осъществява споменатото организирано прекратяване (92). Контролираната ликвидация от подобрен род може да се използва в отделни случаи след предоставянето на оздравителна помощ на отделна финансова институция, когато стане ясно, че последната не може да бъде успешно преструктурирана.
(174)
Помощта за ликвидиране е съвместима с член 107, параграф 3, буква б) от ДФЕС, ако помощта за ликвидиране, в съответствие с практиката на Комисията за вземане на решения (93), изпълнява следните три общи условия:
i)
следва да бъде доказано, че помощта дава възможност за действителната ликвидация на банката по организиран начин, като същевременно размерът на помощта е ограничен до необходимия минимум с оглед на преследваната цел (94);
ii)
следва да се гарантира подходящо споделяне на тежестта, по-специално като не се допуска получаването на каквито и да било облаги от страна на акционерите от каквато и да било помощ в контекста на процедурата на контролирано прекратяване (95);
iii)
с цел да се избегнат ненужни нарушения на конкуренцията етапът на ликвидирането следва да бъде ограничен до минималния период, необходим за прекратяването по установен ред. Докато финансовата институция - получател на помощта, продължава да функционира, тя не следва да се занимава с никакви нови дейности, а само да продължи с текущите. Банковия лиценз следва да бъде оттеглен възможно най-бързо (96).
i) Доказване на организирано прекратяване
(175)
Комисията счита, че планът за преструктуриране от юни 2011 г. представлява сценарий за организирано прекратяване на WestLB, основан на споразумение за споделяне на тежестта между акционерите на банката. В плана за преструктуриране от юни 2011 г. по-специално е взет предвид фактът, че евентуални пазарно-ориентирани решения за WestLB, които може да се окажат по-евтини или в по-малка степен нарушаващи, са проучвани безуспешно в продължение на повече от две години. Процедурата на неконтролирана ликвидация, от друга страна, би изложила финансовата стабилност на опасност. По-добро решение на този риск дава сценария с организирано прекратяване. Планът за преструктуриране от юни 2011 г. позволява на Комисията да оцени процеса на прекратяване и потенциалното конкурентно въздействие на включените в него държавни мерки.
(176)
Най-важният критерий за класифицирането като сценарий за прекратяване е, че банката ще преустанови всички банкови дейности и ще продължи да функционира единствено с цел ликвидиране на съществуващите портфейли, без да се заема с каквито и да било нови сфери на дейност.
(177)
Преустановяването на банковите дейности следва да бъде гарантирано inter alia чрез продажба или прехвърляне на всички останали активи и пасиви на дадена банка, така че да остане само малка част, необходима за подпомагане на ликвидацията на съществуващите активи, по-специално за гарантиране на запазването на стойността при прекратяването на нейните портфейли.
(178)
Въз основа на плана за преструктуриране от юни 2011 г. WestLB ще прехвърли всички свои банкови активи или на спестовни банки или на EAA. Следователно към 30 юни 2012 г. банката ще остане без почти никакви рисково претеглени активи. В съответствие с поетите от германските органи ангажименти, останалата банка повече няма да използва търговската марка „WestLB“, а ще бъде преименувана на „SPM bank“ в срок от най-много три месеца. Освен това банката повече няма да осъществява банкови дейности от свое име, а просто ще бъде доставчик на услуги за EAA и в ограничена степен евентуално и за трети страни. Следователно в плана за преструктуриране са предвидени важни и необратими стъпки, които бележат окончателно напускане на пазара за по-голямата част от предишните дейности на WestLB в рамките на 12 месеца.
(179)
Второ, в съответствие с посоченото изискване в точка 47 от Съобщението относно банките, етапът на ликвидацията е ограничен до минималния период, необходим за прекратяването по установения ред, за да бъдат избегнати ненужни нарушения на конкуренцията. Въпреки че прекратяването на WestLB ще отнеме няколко години, все пак може да се счита, че е ограничено до възможно най-краткия период. Единствено обслужващото дружество ще функционира в условията на конкуренция, тъй като ще предлага ограничен диапазон от услуги по управление на активи на трети страни. Германските органи са се ангажирали обслужващото дружество да бъде продадено преди 31 декември 2016 г. Периодът на преобразуване до 31 декември 2016 г. е необходим, за да може ръководството да реорганизира организационните структури в SPM bank, да обособи обслужващото дружество и да натрупа някои добри резултати, за да може да привлече потенциални инвеститори. Самата SPM bank ще продължи да носи отговорност за активите, които не могат да бъдат физически прехвърлени на EAA, и по тази причина нейният жизнен цикъл ще зависи от падежа на тези активи. Прекратяването на портфейлите със запазване на стойността следва да бъде осъществено до 2028 г., като този период от време не може да бъде съкращаван. Функционирането като притежател на активи само по себе си обаче не е икономическа дейност и затова не оказва въздействие върху конкуренцията. Макар че ще отнеме няколко години докато чрез съкращаването на персонала на SPM bank достигне целевия брой от 1 000 служителя, това съкращаване на персонала все пак отговаря на равнището на намаляване на дейността на SPM bank, предвид факта, че реорганизацията на SPM bank ще бъде много трудоемък процес, дори да не се извършват повече банкови дейности. Накратко казано всички тези процеси може да се считат за ограничени до най-краткия възможен период.
(180)
Третият критерий е, че банката не следва да продължава с осъществяването на своите дейности на пазара, освен продажбата на активите си, като се осигури, че само незначителна част от предишните банкови дейности ще останат на пазара като такива.
(181)
Някои свързани дейности, като Verbundbank, ще бъдат придобити от Helaba. От гледна точка на сумата на баланса дейностите на Verbundbank представляват по-малко от 20 % от предишния баланс на WestLB (портфейлът на Verbundbank ще представлява баланс със сума от най-много 45 милиарда EUR в сравнение с общия баланс на WestLB в размер на 288 милиарда EUR през 2008 г.). От гледна точка на броя на персонала Комисията отбелязва, че по-малко от 10 % от предишния персонал на WestLB ще продължат да работят в сектора на обособената Verbundbank (приблизително 400 служителя в сектора на Verbundbank в сравнение с първоначалния персонал на WestLB от 5 661 служителя през 2008 г.). Освен това следва да се отбележи, че Verbundbank ще бъде обособена чрез отделяне на активи и пасиви и няма да бъде прехвърлена като напълно самостоятелна банка. Следователно, тъй като сделката не се отнася до WestLB, а само до малка част от неговите активи и пасиви, сделката не може да се счита за значителна продажба на банката.
(182)
Освен това Комисията не намира признаци, че изискванията на точка 49 от Съобщението относно банките не са изпълнени, съгласно която сделката следва да се извършва при пазарни условия и да увеличава до максимум продажната цена на съответните активи и пасиви. В това отношение Комисията отбелязва, че WestLB е приело неуспешен процес на продажба, целящ увеличаване до максимум на продажната цена за всички негови активи и пасиви. WestLB не е получило обаче никакви приемливи оферти. Освен това фирмената стойност на дейностите на Verbundbank, която включва активи, пасиви и организационна структура с приблизително 400 служителя, се преразглежда от няколко външни одитора въз основа на добре установени методи за оценка. Германските органи се ангажират, че фирмената стойност на дейностите на Verbundbank, които ще бъдат придобити или от Helaba, или от сектора на спестовните банки, ще бъде нула в съответствие с Eckpunktevereinbarung. Всъщност, за разлика от други процеси на продажба в случаи на ликвидация (97), продажбата на дейностите на Verbundbank от WestLB няма да изисква каквито и да било допълнителни плащания от публичните органи. Следователно Комисията не може да открие каквато и да било неправомерна полза за предприятието, което ще придобие дейностите на Verbundbank и по тази причина стига до заключението, че нито Helaba, нито спестовните банки ще получат каквато и да било помощ вследствие на продажбата на дейностите на Verbundbank.
(183)
Във всички случаи правилата за продажбата на цялата банка, предвидени в точки 17 и сл. от Съобщението относно преструктурирането, дори и да не се прилагат в този случай (98), също са изпълнени в настоящия случай. Правилата за такава продажба изискват изпълнение на следните критерии: възстановяване на жизнеспособността, споделяне на тежестта и смекчаване на нарушенията на конкуренцията. Продажбата на Helaba изпълнява тези критерии. Първо, Helaba следва да може да гарантира жизнеспособността на прехвърляната банка, предвид това, че Verbundbank, в сравнение с Helaba, е относително малка от гледна точка на сума на баланса и брой на персонала и оказва съвсем слабо въздействие върху доходността на слятото предприятие. От друга страна, сливането следва да доведе до икономии по отношение на тези разходи, които биха попречили на положителната оценка на Verbundbank на самостоятелна база (99). Второ, споделянето на тежестта е гарантирано, защото акционерите на WestLB няма да получат каквито и да било постъпления от продажбата, а, вместо това, ще изгубят своя капитал в WestLB. Трето, тъй като дейностите на WestLB ще бъдат намалени до по-малко от 20 % от тези на банката в първоначалния ѝ вид, в съответствие със своята практика за вземане на решения Комисията не изисква допълнителни компенсаторни мерки за тази продажба (100).
(184)
Освен това Комисията няма причина да приеме, че Verbundbank - като съвкупност от активи - може да се счита за икономически правоприемник на WestLB. Helaba не е законен правоприемник на WestLB, нито Verbundbank има каквато и да било значима функционална идентичност с WestLB. Следователно Helaba не отговаря на критериите за установяване на съществуването на действащо икономическо предприятия, което Комисията е използвала, за да установи дали е отпусната държавна помощ на фирма, която продължава дейността на първоначалната фирма (101).
(185)
Накрая, гарантирано е също така, че помощта е ограничена до необходимия минимум. По-специално прехвърлянето на активи на EAA ще се осъществи само ако не могат да бъдат продадени на частни страни. Освен това допълнителната капиталова инжекция за SPM bank е необходима, за да бъдат покрити очакваните разходи по ликвидацията. Накрая, подпомагането за ликвидност може да се счита за неразделна част от общия ликвидационен сценарий, защото то просто служи като гаранция през периода на преобразуване в случай на появата на пазарни сътресения преди 30 юни 2012 г. По този начин подпомагането за ликвидност гарантира, че процедурата на организирана ликвидация няма да се превърне в неорганизирано прекратяване преди 30 юни 2012 г.
ii) Собствен принос и споделяне на тежест
(186)
Втората част от оценката се отнася до споделянето на тежестта. Точка 46 от Съобщението относно банките гласи, че „в контекста на ликвидирането трябва да се обърне специално внимание за свеждане на моралния риск до минимум, а именно посредством изключването на акционери и евентуално на някои типове кредитори от получаване на полза от каквато и да било помощ в контекста на процедура по контролирано ликвидиране“. В случаите на Northern Rock (102) и HRE (103) споделянето на тежестта е било постигнато чрез национализация. Както в посочените случаи, тук акционерите ще изгубят целия свой собствен капитал. Освен това акционерите на WestLB, както и SoFFin - в качеството си на основен доставчик на хибриден капитал - ще поемат индивидуална отговорност за различните части, на които ще бъде разделено WestLB, и ще предоставят допълнителен капитал.
(187)
Всъщност спестовните банки са приели да поемат отговорност за дейностите на Verbundbank и ще наберат капитал за тази цел, а NRW е приело да поеме по-голямата част от тежестта, като поеме всички разходи за дейността и ликвидирането на SPM bank. Освен това SoFFin също е приело да поеме значителна част от тежестта, като остави две трети от своето непряко участие в WestLB и по този начин много вероятно пропусне възстановяването на неговата инвестиция. Следователно в цялостното споразумение достатъчно добре са отчетени както съответните възможности на страните за споделяне на тежестта, така и степента, в която преди това те са били ангажирани в определянето на стратегията на банката, и степента, в която могат да оказват въздействие върху корпоративното управление на банката.
iii) Ограничаване на нарушенията на конкуренцията
(188)
Планът за ликвидиране гарантира ограничаването на нарушенията на конкуренцията от страна на WestLB, тъй като то ще изчезне от пазара, считано от 30 юни 2012 г. След това WestLB ще бъде преобразувано в предприятие без банкови дейности, което ще ликвидира активите заедно с EAA.
(189)
Освен това ненужните нарушения на конкуренцията при ликвидирането се избягват, като се гарантира, че след 30 юни 2012 г. WestLB ще продължи да функционира само доколкото е необходимо за прекратяването и няма да се занимава с нови дейности, а просто ще ликвидира постепенно съществуващите дейности. В настоящия случай този принцип е приложен чрез възможно най-бързото оттегляне на онези части от банковия лиценз на WestLB, които не са необходими за притежаването на активи или за предоставянето на услуги по управление на активи, но не по-късно от 31 декември 2012 г.
(190)
Що се отнася до намерението на SPM bank да отдели едно обслужващо дружество, предлагащо услуги по управление на активи на трети страни, като по този начин се конкурира с други доставчици на този вид услуга, Комисията отбелязва, че тази стъпка се предлага, за да се намали държавната помощ в WestLB след 30 юни 2012 г. Всъщност NRW, което отговаря за SPM bank, е поело най-голямата част от тежестта на акционерите на WestLB. Следователно понижаването на разходите за дейността на SPM bank чрез предлагането на услуги на трети страни може да е оправдано.
(191)
Освен това вероятността обслужващото дружество да наруши конкуренцията е компенсирана с няколко ангажимента, поети от германските органи. Първо, договори с трети страни могат да бъдат сключвани единствено от отделно предприятие на SPM bank, притежаващо банков лиценз, ограничен до изисквания минимум, което ще бъде продадено до 31 декември 2016 г. Второ, естеството на услугите, които SPM bank може да предоставя, са конкретизирани в изчерпателен списък на допустимите дейности. В този контекст германските органи се задължават всички банкови лицензи на WestLB, които не са необходими за предоставянето на услугите по управление на активи, да бъдат върнати до 31 декември 2012 г. Трето, персоналът на SPM bank значително ще бъде съкратен в хода на неговото преструктуриране и няма да превишава 1 000 служителя през 2016 г., което е по-малко от 20 % от първоначалния персонал на WestLB от 5 661 служителя през 2008 г. Четвърто, обемът на дейността за трети страни, която обслужващото дружество на SPM bank може да поема на пазара, не трябва да превишава [40-60] % от общите му приходи, което представлява ефективно ограничаване на неговите стопански перспективи. Пето, германските органи се задължават SPM bank да предлага своите услуги по управление на активи само по справедливи пазарни цени и предлаганите ставки да са достатъчни за покриване на всички разходи на отделното предприятие. Накрая, германските органи се задължават, че, ако обслужващото дружество, което предлага услуги по управление на активи на трети страни, не може да бъде продадено до 31 декември 2016 г., SPM bank също ще бъде ликвидирана. Съвкупността от тези ограничения гарантира, че на пазара ще остане само малка част от предишните дейности като има силно ограничена възможност да наруши конкуренцията.
(192)
Освен това обслужващото дружество следва да бъде достатъчно доходоносно. От представената от германските органи документация е видно, че има реален шанс обслужващото дружество да стане достатъчно доходоносно, по-специално след корекция на […]. Има шанс обслужващото дружество да привлече пазарни инвеститори, ако предвидените мерки за икономии на разходи бъдат приложени и стопанските възможности бъдат разработени.
(193)
Поетите от германските органи ангажименти гарантират в достатъчна степен, че SPM bank няма да продължи да предлага услуги на пазара, ако се окаже, че дейността ѝ не е толкова доходоносна, колкото се очаква, така че не може да бъде продадена през 2016 г.
г. ЗАКЛЮЧЕНИЕ
(194)
Следователно Комисията стига до заключението, че планът за преструктуриране от юни 2011 г. представлява сценарий за организирано прекратяване на WestLB, който, с оглед на ангажиментите, поети в приложението към настоящото решение, изпълнява всички съответни критерии на Съобщението относно преструктурирането и на Съобщението относно банките и по този начин гарантира съвместимостта на посочените в таблица 7 мерки за помощ. Следователно съмненията на Комисията, изразени в решенията за откриване, относно съвместимостта на допълнителната помощ, са намалели.
(195)
В контекста на настоящото решение Комисията трябваше да разгледа така също мерките, отпуснати съгласно решението от май 2009 г. Това решение и съответният му план за преструктуриране от април 2009 г. не включваха предоставената впоследствие помощ и планът за преструктуриране от април 2009 г. не можеше да гарантира необходимата жизнеспособност, споделяне на тежестта и ограничаване на нарушенията на конкуренцията, които биха направили последващата помощ съвместима. По тази причина в решенията от декември 2009 г. и ноември 2010 г. Комисията поиска нов подробен план за преструктуриране. Такъв план беше представен през юни 2011 г. като замени всички предишни планове. Освен това този план преобразува предвижданото преди това, като например преструктурирането на WestLB в процес на ликвидиране. Както е посочено в съображение 194, планът за преструктуриране от юни 2011 г. може да гарантира съвместимостта на цялата помощ, предоставена на WestLB през периода 2008-2012 г. Следователно решението от май 2009 г. е станало ненужно и следва да бъде отменено. Тази отмяна следва да включи така също всички ангажименти и задължения, поети в контекста на решението от май 2009 г.
V. ПРЕДИМСТВО ЗА СПЕСТОВНИТЕ БАНКИ
(196)
Намалели са съмненията на Комисията, че спестовните банки не са участвали по подходящ начин в споделянето на тежестта и прекомерно са се облагодетелствали от мярката за облекчаване на активи.
(197)
Първо, опасенията на Комисията, че спестовните банки са били задължени да участват в рекапитализацията на WestLB, не бяха потвърдени. Всъщност спестовните банки не са поемали подобно специално задължение.
(198)
Второ, Комисията наблюдава сериозно споделянето на тежестта, което спомага за ограничаване на експозицията на спестовните банки на 4,5 милиарда EUR. Несъмнено задължението за компенсиране на загуби, които могат да бъдат реализирани при ликвидирането на EAA, до известна степен е било облекчено за спестовните банка, тъй като тяхното задължение е ограничено до 4,5 милиарда EUR. Въпреки това спестовните банки първо не бяха задължени да прехвърлят активи на EEA и действително имаха известна договорна свобода вътрешно да уредят отговорността за загубите. Дори при това положение след решението от декември 2009 г. спестовните банки са участвали в значителна степен в споделянето на тежестта и са изгубили целия си капитал в WestLB. Следователно вече са отпаднали причините да се разглежда в това отношение случая със спестовните банки.
(199)
Накрая, следва да се отбележи така също, че не се наблюдава предимство в полза на който и да било от членовете на асоциациите на спестовните банки, излизащо извън пределите на ликвидацията на WestLB. По-специално прехвърлянето на активи на Helaba, както и предоставянето на капитал на Helaba в замяна на получаването на акциите на Helaba, могат да се разглеждат като част от ликвидацията на WestLB и са реализирани единствено за тази цел. Дори ако представляваше държавна помощ, тя би била съвместима с вътрешния пазар в контекста на предоставянето на помощ за ликвидирането на WestLB,
ПРИЕ НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ:
Член 1
(1) Мерките, които германските органи приложиха и планират да приложат по отношение на WestLB, състоящи се от:
а)
рискова гаранция от 2009 г. в размер на 5 милиарда EUR за портфейла на Phoenix;
б)
капиталова инжекция от 2010 г. в размер на 3 милиарда EUR в рамките на първото прехвърляне на активи;
в)
първо прехвърляне на активи от 2010 г. към Erste Abwicklungsanstalt с размер на помощта от 10,812 милиарда EUR;
г)
второ прехвърляне от 2012 г. към Erste Abwicklungsanstalt с размер на помощта от [1,3-2,6] милиарда EUR;
д)
допълнителен капиталов инструмент от 2012 г. за SPM bank в размер на 1 милиард EUR;
е)
покриване на допълнителни загуби от 2012 г. в размер на [0,5-2,0] милиарда EUR от страна на Land NRW в полза на SPM bank; както и
ж)
предоставянето на подпомагане за ликвидност от акционерите на WestLB AG през първата половина на 2012 г. […], представляват държавна помощ.
2. Описаната в параграф 1 помощ е съвместима с вътрешния пазар с оглед на посочените в приложението ангажименти.
Член 2
Германските органи следва да осигурят представянето на Комисията на подробни тримесечни доклади относно предприетите мерки за постигане на съответствие, считано от уведомяването за настоящото решение.
Член 3
Решение на Комисията от 12 май 2009 г. по дело C43/2008 се отменя с настоящото.
Член 4
Адресат на настоящото решение е Федерална република Германия.
Съставено в Брюксел на 20 декември 2011 година.
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 20ής Δεκεμβρίου 2011
σχετικά με την κρατική ενίσχυση C 40/2009 και C 43/2008 που χορήγησε η Γερμανία για την αναδιάρθρωση της WestLB AG
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2011) 9395]
(Το κείμενο στη γερμανική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(2013/245/ΕΕ)
Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 108 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο (1),
Έχοντας υπόψη τη Συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α)
Αφού κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους (2),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
I. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
(1)
Με απόφαση της 12ης Μαΐου 2009 στην υπόθεση C 43/2008 (3) (εφεξής «απόφαση του Μαΐου 2009»), η Επιτροπή ενέκρινε υπό όρους τη θωράκιση έναντι κινδύνου ύψους 5 δισ. ευρώ της WestLB AG (4) (εφεξής«WestLB»), η Landesbank της Βόρειας Ρηνανίας -Βεστφαλίας, για χαρτοφυλάκιο δομημένων χρεογράφων (εφεξής «χαρτοφυλάκιο Phoenix»), παραπέμποντας σε σχέδιο αναδιάρθρωσης που υποβλήθηκε στις 30 Απριλίου 2009 (εφεξής «σχέδιο αναδιάρθρωσης του Απριλίου 2009»).
(2)
Στις 23 Σεπτεμβρίου 2009, η Γερμανία κοινοποίησε στην Επιτροπή συμπληρωματική ενίσχυση της WestLΒ υπό μορφή προσωρινής θωράκισης έναντι κινδύνου για δόσεις του χαρτοφυλακίου Phoenix ύψους 6,4 δισ. ευρώ και δεσμεύτηκε να υποβάλει αναθεωρημένο σχέδιο αναδιάρθρωσης.
(3)
Με απόφαση της 7ης Οκτωβρίου 2009 στην υπόθεση N 531/2009 (5) η Επιτροπή αποφάνθηκε ότι η προσωρινή θωράκιση έναντι κινδύνου ήταν συμβιβάσιμη με την εσωτερική αγορά ως ενίσχυση αναδιάρθρωσης.
(4)
Στις 10 Δεκεμβρίου 2009, η Γερμανία κοινοποίησε μέτρο στήριξης της WestLB υπό μορφή μεταβίβασης περιουσιακών στοιχείων στη νεοσυσταθείσα Erste Abwicklungsanstalt (εφεξής «EAA»). Το μέτρο στη συνέχεια αποκαλείται «η πρώτη μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων». Σε εκείνο το στάδιο, η Γερμανία υπέβαλε επίσης τροποποιημένο σχέδιο αναδιάρθρωσης της WestLB (εφεξής «σχέδιο αναδιάρθρωσης του Δεκεμβρίου 2009»). Η πρώτη μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων αντικατέστησε το μέτρο που είχε κοινοποιηθεί στις 23 Σεπτεμβρίου 2009 και κατέστησε άνευ αντικειμένου την απόφαση της 7ης Οκτωβρίου 2009.
(5)
Με απόφαση της 22ας Δεκεμβρίου 2009 στην υπόθεση C 40/2009 (6) (εφεξής «απόφαση του Δεκεμβρίου 2009»), η Επιτροπή ενέκρινε προσωρινά την πρώτη μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων για περίοδο έξι μηνών για λόγους χρηματοπιστωτικής σταθερότητας. Με την ίδια απόφαση, η Επιτροπή κίνησε επίσημη διαδικασία έρευνας βάσει του άρθρου 108 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) λόγω αμφιβολιών ως προς το συμβιβάσιμο του εν λόγω μέτρου με την εσωτερική αγορά.
(6)
Τον Δεκέμβριο του 2009, η Επιτροπή ανέθεσε στους εμπειρογνώμονες Société Générale, Bangert Research και τον καθηγητή Wim Schoutens να αποτιμήσουν την αξία των απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων που η WestLB είχε μεταβιβάσει στην ΕΑΑ.
(7)
Την 1η Φεβρουαρίου 2010, η Γερμανία υπέβαλε παρατηρήσεις σχετικά με το αιτιολογικό στο οποίο βασιζόταν η απόφαση του Δεκεμβρίου 2009.
(8)
Με απόφαση της 22ας Ιουνίου 2010 στην υπόθεση N 249/2010 (7) (εφεξής «απόφαση του Ιουνίου 2010»), η Επιτροπή παρέτεινε την προσωρινή έγκριση της πρώτης μεταβίβασης περιουσιακών στοιχείων για λόγους χρηματοπιστωτικής σταθερότητας μέχρι την έκδοση τελικής απόφασης για την πρώτη μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων και το σχέδιο αναδιάρθρωσης του Δεκεμβρίου 2009.
(9)
Στις 29 Οκτωβρίου 2010, η Επιτροπή κοινοποίησε στη Γερμανία αναλυτική έκθεση αποτίμησης των περιουσιακών στοιχείων τα οποία ήταν το αντικείμενο της πρώτης μεταβίβασης περιουσιακών στοιχείων.
(10)
Στις 5 Νοεμβρίου 2010, η Επιτροπή εξέδωσε απόφαση για την παράταση της επίσημης διαδικασίας έρευνας αναφορικά με την πρώτη μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων στην υπόθεση C 40/2009 (8) (εφεξής «απόφαση του Νοεμβρίου 2010»). Στην απόφαση του Νοεμβρίου 2010, η Επιτροπή διατύπωσε περαιτέρω αμφιβολίες ως προς το συμβιβάσιμο της πρώτης μεταβίβασης περιουσιακών στοιχείων με την εσωτερική αγορά.
(11)
Τον Νοέμβριο του 2010, οι γερμανικές αρχές υπέβαλαν παρατηρήσεις τις οποίες συμπλήρωσαν στις 21 Δεκεμβρίου 2010. Η Επιτροπή δεν έλαβε παρατηρήσεις από άλλα ενδιαφερόμενα μέρη.
(12)
Στις 21 Δεκεμβρίου 2010, η Επιτροπή αποφάσισε να μεταθέσει την ημερομηνία κατά την οποία η Westdeutsche ImmobilienBank AG (9) (εφεξής «WestImmo») θα έπρεπε να διακόψει την άσκηση νέων δραστηριοτήτων (10).
(13)
Στις 15 Φεβρουαρίου 2011, η Γερμανία υπέβαλε τροποποιημένο σχέδιο αναδιάρθρωσης για την WestLB (εφεξής «σχέδιο αναδιάρθρωσης του Φεβρουαρίου 2011»).
(14)
Στις 15 Απριλίου 2011, η Γερμανία υπέβαλε στην Επιτροπή έκθεση προόδου του εντολοδόχου εκποίησης που είχε διοριστεί κατ' εφαρμογή της απόφασης του Μαΐου 2009 και νέο σχέδιο αναδιάρθρωσης της WestLB (εφεξής «το νέο σχέδιο αναδιάρθρωσης»).
(15)
Στις 23 Ιουνίου 2011, ο ομοσπονδιακός οργανισμός της Γερμανίας για τη σταθεροποίηση της χρηματοπιστωτικής αγοράς (εφεξής «FMSA»), το σύνολο των μετόχων της WestLB και η ΕΑΑ συμφώνησαν από κοινού για όλες τις σημαντικές λεπτομέρειες της εκκαθάρισης της WestLB και του καταμερισμού των επιβαρύνσεων μεταξύ των μετόχων της (εφεξής η συμφωνία αποκαλείται «Eckpunktevereinbarung») (11).
(16)
Στις 30 Ιουνίου 2011, η Γερμανία υπέβαλε στην Επιτροπή τελική έκδοση του νέου σχεδίου αναδιάρθρωσης βάσει της Eckpunktevereinbarung (αυτή η τελική έκδοση αναφέρεται στη συνέχεια ως «σχέδιο αναδιάρθρωσης του Ιουνίου 2011»).
(17)
Στις 28 Οκτωβρίου 2011, η Γερμανία ζήτησε από την Επιτροπή να παρατείνει μέχρι τις 29 Φεβρουαρίου 2012 την υποχρέωση της WestLB να διακόψει τις δραστηριότητες, διότι η απόφαση του Μαΐου 2009 επέβαλε στην WestLB να διακόψει τις νέες δραστηριότητες την 1η Ιανουαρίου 2012. Το αίτημα αυτό είχε προστατευτικό χαρακτήρα, σε περίπτωση που η απόφαση του Μαΐου 2009 δεν θα είχε αντικατασταθεί με νέα απόφαση μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2012.
(18)
Στις 28 Οκτωβρίου 2011, η Γερμανία υπέβαλε λεπτομερή στοιχεία σχετικά με πρόσθετο μέτρο κρατικής ενίσχυσης υπέρ της WestLB υπό μορφή δεύτερης μεταβίβασης περιουσιακών στοιχείων στην ΕΑΑ (το μέτρο αυτό στη συνέχεια αποκαλείται «αναχρηματοδότηση»).
(19)
Στις 21 Νοεμβρίου 2011, η Γερμανία υπέβαλε επικαιροποιημένα στοιχεία για το σχέδιο αναδιάρθρωσης του Ιουνίου 2011.
(20)
Την 1η Δεκεμβρίου 2011, η Γερμανία υπέβαλε στοιχεία για το ποσό της προσωρινής βραχυπρόθεσμης διευκόλυνσης ρευστότητας που θα χορηγούσε ενδεχομένως στην WestLB μέχρι τις 30 Ιουνίου 2012.
(21)
Στις 8 Δεκεμβρίου 2011 η Γερμανία υπέβαλε στην Επιτροπή τελικό κατάλογο δεσμεύσεων.
(22)
Στις 13 Δεκεμβρίου 2011, η Γερμανία επιβεβαίωσε την πρόθεση της Helaba Landesbank Hessen-Thüringen («Helaba») να εξαγοράσει εταιρεία με την επωνυμία Verbundbank, η οποία θα αποκοπεί από την WestLB στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης της WestLB.
II. ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ
1. Ο ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΣ
(23)
Ο δικαιούχος είναι η WestLB. Η WestLB είναι η Landesbank της Βόρειας Ρηνανίας - Βεστφαλίας με έδρα το Ντίσελντορφ. Οι μέτοχοί της είναι οι Savings Banks Association of Westphalia-Lippe (εφεξής «SVWL»), Savings Banks and Giro Association of the Rhineland (εφεξής «RSGV»· SVWL και RSGV αποκαλούνται συλλογικά «ενώσεις ταμιευτηρίων»), το ομόσπονδο κράτος της Βόρειας Ρηνανίας - Βεστφαλίας (εφεξής «NRW») και δύο περιφερειακές ενώσεις της Ρηνανίας (εφεξής «LVR») και Westphalia-Lippe (εφεξής «LWL»). Η Sonderfonds Finanzmarkstabilisierung (εφεξής «SoFFin»), η διαχείριση της οποίας ασκείται από την FMSA, έχει επενδύσει αφανή εισφορά στη WestLB AG.
(24)
Τα κύρια χρηματοοικονομικά δεδομένα της WestLB συνοψίζονται στον κατωτέρω πίνακα:
Πίνακας 1
Κύρια χρηματοοικονομικά δεδομένα της WestLB
31.12.2008
31. 12. 2009
31. 12. 2010
30.6.2011
Στοιχεία ισολογισμού (δισ. ευρώ)
Σύνολο περιουσιακών στοιχείων
288,1
242,3
191,5
160,4
Ίδια κεφάλαια
3,8
3,7
4,1
4,2
Δείκτης ιδίων κεφαλαίων της τράπεζας (SolvV)
Βασικά ίδια κεφάλαια σε δισ. ευρώ
5,7
5,3
5,5
4,9
Ίδια κεφάλαια σε δισ. ευρώ
8,9
7,6
7,7
7,3
Περιουσιακά στοιχεία σταθμισμένου κινδύνου σε δισ. ευρώ
88,5
83,0
48,6
45,4
Δείκτης ιδίων κεφαλαίων ως ποσοστό%
6,4
6,4
11,4
10,7
Συνολικός δείκτης ως ποσοστό %
10,1
9,1
15,9
16,0
Προσωπικό
Αριθμός απασχολουμένων
5 957
5 214
4 712
4 622
Υπάλληλοι πλήρους απασχόλησης
5 663
4 971
4 473
4 376
(25)
Η WestLB λειτουργεί ως κεντρική τράπεζα των ταμιευτηρίων και σύνδεσμος με τις διεθνείς χρηματαγορές για τα ταμιευτήρια της NRW και του Βραδεμβούργου τα οποία λειτουργούν σε περιφερειακό επίπεδο. Προσφέρει ένα ευρύ φάσμα προϊόντων και υπηρεσιών, όπως δάνεια, ειδικές δομημένες χρηματοδοτήσεις, δραστηριότητες κεφαλαιαγοράς, διαχείριση στοιχείων ενεργητικού και υπηρεσίες σε Γερμανούς και αλλοδαπούς πελάτες της στους οποίους περιλαμβάνονται εταιρείες καθώς και θεσμικοί και δημόσιοι φορείς.
(26)
Το κέντρο βάρους των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων της WestLB έχει μετατοπιστεί με την πάροδο των ετών. Ενώ αρχικά περιοριζόταν στο να λειτουργεί ως κεντρικό αποθετήριο των ταμιευτηρίων, η WestLB μετατράπηκε σταδιακά σε επενδυτική τράπεζα. Από το 2001, όταν οι δραστηριότητες παροχής δημόσιας υπηρεσίας διαχωρίστηκαν από τις οικονομικές δραστηριότητες, η WestLB είναι σε διαδικασία αναδιάρθρωσης (12).
(27)
Πιο πρόσφατα, μεγάλες επενδύσεις σε δομημένους τίτλους, εν μέρει σε φορείς ειδικού σκοπού που δεν είχαν ενοποιηθεί πριν το 2007, προκάλεσαν σημαντικές ζημίες και είχαν ως αποτέλεσμα τη διόγκωση κεφαλαιακών απαιτήσεων, παρά τη χαλάρωση των λογιστικών προτύπων που υιοθετήθηκε για την αντιμετώπιση της χρηματοπιστωτικής κρίσης. Για τον λόγο αυτό, η Γερμανία και οι μέτοχοι της WestLB παρείχαν τη θωράκιση έναντι κινδύνου Phoenix το 2008 (13) και συμφώνησαν τον Νοέμβριο του 2009 να δημιουργήσουν μια επισφαλή («κακή») τράπεζα, την ΕΑΑ, στην οποία μεταβιβάστηκαν περιουσιακά στοιχεία ονομαστικής αξίας περίπου 77,5 δισ. ευρώ και κεφάλαιο περίπου 3 δισ. ευρώ.
2. ΤΑ ΜΕΤΡΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ
α. ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΣΥΝΟΛΟ ΜΕΤΡΩΝ - Η ΘΩΡΑΚΙΣΗ ΕΝΑΝΤΙ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΤΟΥ ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΙΟΥ PHOENIX
(28)
Το 2008, η WestLB μεταβίβασε χαρτοφυλάκιο δομημένων χρεογράφων σε φορέα ειδικού σκοπού («ΦΕΣ») με την επωνυμία Phoenix Light, ανώνυμη εταιρεία που συστάθηκε βάσει της ιρλανδικής νομοθεσίας, πλήρως διαχωρισμένα χρεόγραφα (14) συνολικής ονομαστικής αξίας περίπου 23 δισ. ευρώ από τον ισολογισμό της WestLB. Ο ΦΕΣ εξασφαλίστηκε με εγγυήσεις των μετόχων της WestLB οι οποίες δόθηκαν στις 8 Φεβρουαρίου 2008 για την κάλυψη αδυναμιών πληρωμής μέχρι ποσού 5 δισ. ευρώ (εφεξής «θωράκιση έναντι κινδύνου για το χαρτοφυλάκιο Phoenix») και εγκρίθηκαν με την απόφαση του Μαΐου 2009 (15). Η θωράκιση έναντι κινδύνου αποτελείται από δύο διαχωριζόμενες εγγυήσεις:
-
μία εγγύηση που καλύπτει αξιώσεις έναντι του Phoenix Light μέχρι του ποσού των 2 δισ. ευρώ, για την οποία όλοι οι μέτοχοι της WestLB φέρουν ευθύνη κατ' αναλογία της συμμετοχής τους, και
-
μία εγγύηση μειωμένης εξασφάλισης που εκδόθηκε μόνο από την NRW, η οποία καλύπτει πρόσθετες αξιώσεις έναντι του Phoenix Light μέχρι ποσού 3 δισ. ευρώ.
β. ΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΣΥΝΟΛΟ ΜΕΤΡΩΝ, Η ΠΡΩΤΗ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΑΑ
(29)
Στις 24 Νοεμβρίου 2009, η Γερμανία και οι μέτοχοι της WestLB συμφώνησαν για τις λεπτομέρειες της σύστασης μιας επισφαλούς τράπεζας με την επωνυμία Erste Abwicklungsanstalt βάσει του γερμανικού δικαίου για το Ταμείο Σταθεροποίησης των Χρηματοπιστωτικών Αγορών (Finanzmarktstabilisierungsfondsgesetz - «FMStFG»), με σκοπό να διαχωρίσουν ένα χαρτοφυλάκιο επικίνδυνων θέσεων και μη στρατηγικών επιχειρηματικών μονάδων. Οι μέτοχοι της WestLB συνήλθαν και ενέκριναν επίσημα τις αναγκαίες συμβατικές συμφωνίες στις 11 Δεκεμβρίου 2009.
(30)
Το πρώτο μέτρο μεταβίβασης περιουσιακών στοιχείων (16) περιλάμβανε εισφορά κεφαλαίου 3 δισ. ευρώ, πρόσθετες εγγυήσεις από τους μετόχους της WestLB και μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων που θα πραγματοποιούνταν κατά κύριο λόγο μέσω διανομής μετοχών. Επιπλέον, η θωράκιση έναντι κινδύνου του Phoenix ύψους 5 δισ. ευρώ δεν τερματίστηκε αλλά διαβιβάστηκε στην ΕΑΑ. Εάν δεν μεταβιβαζόταν η θωράκιση έναντι κινδύνου, η ΕΑΑ θα χρειαζόταν συμπληρωματικό κεφάλαιο 5 δισ. ευρώ για να αγοράσει το χαρτοφυλάκιο Phoenix.
i) Η εισφορά κεφαλαίου της SoFFin στην WestLB
(31)
Πριν από τη σύσταση της ΕΑΑ έπρεπε να πραγματοποιηθεί εισφορά κεφαλαίου 3 δισ. ευρώ από την SoFFin στην WestLB (εφεξής «εισφορά κεφαλαίου»). Η εν λόγω εισφορά κεφαλαίου πραγματοποιήθηκε σε τρεις δόσεις, στις 23 Δεκεμβρίου 2009 (ύψους 672 εκατ. ευρώ), στις 4 Ιανουαρίου 2010 (ύψους 1,5 δισ. ευρώ) και στις 30 Απριλίου 2010 (ύψους 828 εκατ. ευρώ). Το κεφάλαιο χορηγήθηκε υπό μορφή αφανούς εισφοράς μη εξαγοράσιμης πριν από τη λήξη της, με δικαίωμα μετατροπής της σε κοινές μετοχές μετά την 1η Ιουλίου 2010. Σύμφωνα με τους εγκριθέντες όρους, η SoFFin δεν μπορεί να αποκτήσει πλειοψηφική συμμετοχή στην εταιρεία.
(32)
Οι συμβατικοί όροι της αφανούς εισφοράς προβλέπουν αμοιβή 10 % ετησίως, εάν η WestLB παρουσιάζει επαρκή ετήσια κέρδη σύμφωνα με την HGB (17). Σε περίπτωση ετήσιας ζημίας, ωστόσο, δεν θα καταβληθεί καμία αμοιβή και οι αφανείς μέτοχοι θα επιβαρυνθούν pari passu με τις ζημίες. Από τότε που πραγματοποιήθηκε η αφανής εισφορά, η WestLB είτε παρουσιάζει ζημία (το 2009) ή δεν παρουσιάζει ετήσια κέρδη (το 2010), σύμφωνα με την HGB. Ως εκ τούτου, δεν έχει πληρωθεί μέχρι σήμερα καμία αμοιβή και οι αφανείς μέτοχοι συμμετείχαν στις ζημίες με ποσό περίπου 1 εκατ. ευρώ.
ii) Οι εγγυήσεις από τους μετόχους
(33)
Η σύσταση της ΕΑΑ συνδέεται με εγγύηση των μετόχων της WestLB για την κάλυψη πρόσθετων ζημιών που προήλθαν από τα μεταβιβασθέντα περιουσιακά στοιχεία. Πράγματι, όλες οι ζημίες της ΕΑΑ που υπερβαίνουν το μεταβιβασθέν κεφάλαιο πρέπει, σύμφωνα με την FMStFG, να καλύπτονται από τους μετόχους της WestLB και FMSA.
(34)
Για τον σκοπό αυτό, οι μέτοχοι της WestLB παρείχαν ρητή εγγύηση συνολικού ποσού 1 δισ. ευρώ, που κατανέμεται μεταξύ της NRW(482 εκατ. ευρώ), τις ενώσεις ταμιευτηρίων (501 εκατ. ευρώ), και τις LVR και LWL (17 εκατ. ευρώ). Επιπλέον, όσον αφορά την κάλυψη κάθε πρόσθετης ζημίας, οι μέτοχοι της WestLB συμφώνησαν να καλύψουν την υποχρέωση της RSGV και WLSGV για την αντιστάθμιση περαιτέρω ζημίας μέχρι του ποσού των 4 δισ. ευρώ. Λαμβανομένης υπόψη της εγγύησης των 501 εκατ. ευρώ την οποία παρείχαν οι ενώσεις ταμιευτηρίων, η μέγιστη συμμετοχή στη ζημία των RSGV και WLSGV ανέρχεται συνεπώς σε 4,5 δισ. ευρώ. Για να αντλήσουν το ποσό των 4 δισ. ευρώ, έχει δοθεί άδεια στις RSGV και WLSGV να συστήσουν επαρκή αποθεματικά γι' αυτή την υποχρέωση σε διάρκεια 25 ετών. Κάθε ζημία που υπερβαίνει τόσο το ίδιο κεφάλαιο της ΕΑΑ όσο και τις παρασχεθείσες εγγυήσεις θα βαρύνει την FMSA και NRW (18).
iii) Οι πρώτες μεταβιβάσεις περιουσιακών στοιχείων
(35)
Η μεταβίβαση τοξικών και μη στρατηγικών στοιχείων ενεργητικού (και παθητικού) πραγματοποιήθηκε σε δύο στάδια. Σε ένα πρώτο στάδιο, τα χρεόγραφα (ιδίως οι ενδιάμεσοι τίτλοι και άλλα δομημένα χρεόγραφα) συνολικής λογιστικής αξίας περίπου 6,2 δισ. ευρώ και υποχρεώσεις λογιστικής αξίας περίπου 5,5 δισ. ευρώ μεταβιβάστηκαν (19) στην ΕΑΑ υπό μορφή διανομής μετοχών που καταχωρίστηκε στο εμπορικό μητρώο στις 23 Δεκεμβρίου 2009. Σε ένα δεύτερο στάδιο, το υπόλοιπο του πλήρως διαχωρισθέντος χαρτοφυλακίου αποσπάστηκε ή μεταβιβάστηκε τεχνητά στην ΕΑΑ στις 30 Απριλίου 2010 (20).
(36)
Η συναλλαγή ήταν συναρθρωμένη με τρόπο που η WestLB ωφελήθηκε αναδρομικά από τα αποτελέσματα της μεταβίβασης. Οι λογιστικές αξίες των μεταβιβασθέντων χρεογράφων στις 23 Δεκεμβρίου 2009 καθορίστηκαν βάσει της πραγματικής ημερομηνίας απόσπασής τους της 31ης Δεκεμβρίου 2008/1ης Ιανουαρίου 2009, ενώ οι λογιστικές αξίες του υπόλοιπου χαρτοφυλακίου που μεταβιβάστηκε στις 30 Απριλίου 2010 καθορίστηκαν βάσει της πραγματικής ημερομηνίας απόσπασης, της 31ης Δεκεμβρίου 2009/1ης Ιανουαρίου 2010.
(37)
Το χαρτοφυλάκιο καλύπτει περιουσιακά στοιχεία θεωρητικής αξίας 77 εκατ. ευρώ (η λογιστική αξία τους την 31η Δεκεμβρίου 2009 ήταν 68,117 δισ. ευρώ (21)), τα οποία περιλαμβάνουν ένα μεγάλο φάσμα προϊόντων δανειοδότησης, τυποποιημένα δάνεια του τύπου «plain vanilla» (22), δομημένα χρεόγραφα και παράγωγα. Το χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνει επίσης κληρονομηθείσες υποχρεώσεις ύψους 22,1 δισ. ευρώ (λογιστική αξία σύμφωνα με το «Spaltungsvertrag»). Στην ΕΑΑ μεταβιβάστηκαν τρεις κύριοι τύποι περιουσιακών στοιχείων:
-
το «χαρτοφυλάκιο δομημένων χρεογράφων», που περιλαμβάνει το χαρτοφυλάκιο «Phoenix» αξίας 22,9 δισ. ευρώ, το χαρτοφυλάκιο ευρωπαϊκών υπερ-προνομιούχων χρεογράφων («European Super Senior») ύψους 2,8 δισ. ευρώ καθώς και άλλα διασφαλισμένα χρεόγραφα αξίας 3,4 δισ. ευρώ (εφεξής «ABS»)·
-
το «χαρτοφυλάκιο χρεογράφων», που περιλαμβάνει ομολογίες αξίας 17,7 δισ. ευρώ, ορισμένες από τις οποίες καλύπτονται από συμφωνίες ανταλλαγής κινδύνων αθέτησης (CDS) σε αποκαλούμενες «συναλλαγές σε αρνητική βάση» (23)·
-
το «χαρτοφυλάκιο δανειοδοσίας» από δάνεια και (εκτός ισολογισμού) αναλήψεις δανείων συνολικής ονομαστικής αξίας περίπου 30,6 δισ. ευρώ που προέρχονται από διάφορες δραστηριότητες και υποκαταστήματα της WestLB.
Επιπλέον, τα στοιχεία ενεργητικού είχαν εν μέρει ανταλλαγεί (το χρεόγραφο ή το δάνειο συνοδεύεται με επιτόκιο ή/και ανταλλαγή νομίσματος) και μεταβιβάστηκαν ορισμένες καθαρές θέσεις CDS που συνιστούν το παράγωγο μέρος του χαρτοφυλακίου.
(38)
Ενώ ορισμένα από τα στοιχεία ενεργητικού, οι εκδότες τους, ή οι επιμέρους αγορές, θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως απομειωμένης αξίας, αυτό δεν συνέβαινε για ένα σημαντικό μέρος. Η Γερμανία χαρακτήρισε ποσό 4,2 δισ. ευρώ (περίπου το 6 % του συνόλου των περιουσιακών στοιχείων) ως «ρευστό», που σημαίνει ότι ανήκε σε αγορές μη απομειωμένης αξίας (24).
(39)
Από τη σύστασή του, το κεφάλαιο της ΕΑΑ αποτελούνταν από καθαρά στοιχεία ενεργητικού συνολικής αξίας 3,267 δισ. ευρώ. Αυτά τα στοιχεία αποτελούνταν από 3 δισ. ευρώ σε κεφάλαιο και 267 εκατ. ευρώ από εσωτερική υποχρέωση που προερχόταν από ομόλογα συνδεδεμένα με τον πιστωτικό κίνδυνο υποκειμένου μέσου (SLN) στο εσωτερικό του Ευρωπαϊκού Χαρτοφυλακίου Υπερ-προνομιούχων Τίτλων.
(40)
Όσον αφορά τη διαχείριση στοιχείων ενεργητικού, η ΕΑΑ υπέγραψε συμφωνία με την WestLB για περίοδο τριών ετών. Βάσει της εν λόγω συμφωνίας, η WestLB παρέχει υπηρεσίες διαχείρισης χαρτοφυλακίου στην ΕΑΑ, βασικός στόχος του οποίου είναι η εν καιρώ εκκαθάριση ολόκληρου του χαρτοφυλακίου και η ελαχιστοποίηση των κινδύνων. Αρχικά, η WestLB ενεργούσε ως αποκλειστικός αντισυμβαλλόμενος της ΕΑΑ για θέματα χρηματοδότησης και παραγώγων.
iv) Αποτίμηση περιουσιακών στοιχείων
(41)
Η Γερμανία εκτίμησε και τα δύο μέρη του χαρτοφυλακίου πλήρως διαχωρισθέντων χρεογράφων, το πρώτο μέρος με ημερομηνία αναφοράς την 30ή Σεπτεμβρίου 2009 και το δεύτερο μέρος με ημερομηνία αναφοράς την 31η Μαρτίου 2010 (για συνολική επισκόπηση βλ. πίνακα 2). Η Γερμανία ανέφερε ότι η πραγματική οικονομική αξία (εφεξής «ΠΟΑ») των ενοποιημένων χαρτοφυλακίων ήταν 62,722 δισ. ευρώ, ποσό κατά 5,389 δισ. ευρώ χαμηλότερο από τις συνδυασμένες λογιστικές αξίες τους (25). Τόσο η Blackrock (26) όσο και η Deutsche Bundesbank (27) επιβεβαίωσαν ότι ο υπολογισμός αυτός είναι αρκετά συντηρητικός. Για τον ποσοτικό προσδιορισμό του ποσού της ενεχόμενης κρατικής ενίσχυσης, η Γερμανία αφαίρεσε από το ελλειμματικό ποσό της ΠΟΑ (5,389 δισ. ευρώ) την αρχική κεφαλαιοποίηση της ΕΑΑ (28) (3,267 δισ. ευρώ, ποσό που αντιπροσωπεύει τη διαφορά ανάμεσα στις λογιστικές αξίες των στοιχείων ενεργητικού και παθητικού) και, με τον τρόπο αυτό, κατέληξε στο ποσό των 2,123 δισ. ευρώ ως καθαρή διαφορά ανάμεσα στην αξία μεταβίβασης και την ΠΟΑ.
(42)
Όπως η Γερμανία, έτσι και η Επιτροπή εστιάστηκε στην καθαρή διαφορά ανάμεσα στις τιμές μεταβίβασης και τις ΠΟΑ των στοιχείων ενεργητικού και των υποχρεώσεων που μεταβιβάστηκαν (εφεξής «μεταβίβαση delta») προκειμένου να υπολογίσει το ποσό της κρατικής ενίσχυσης.
(43)
Η Επιτροπή επανεξέτασε την εκτίμηση που υπέβαλε η Γερμανία ανατρέχοντας στις υπηρεσίες εξωτερικών συμβούλων, της Société Générale, της Bangert Research και του καθηγητή Wim Schoutens. Με βάση το αποτέλεσμα της επανεξέτασης, που περιγράφεται αναλυτικά στην απόφαση του Νοεμβρίου 2010 (29), διαπιστώθηκε ότι, με μια συντηρητική εκτίμηση, το ποσό της μεταβίβασης delta είναι κατά 1,606 δισ. ευρώ υψηλότερο από αυτό που ανέφερε η Γερμανία (5,389 δισ. ευρώ). Με διαφορετικούς όρους, η ΠΟΑ είναι κατά 6,949 δισ. ευρώ κατώτερη από την τιμή μεταβίβασης (30). Οι εμπειρογνώμονες διαπίστωσαν, ιδίως σε επίπεδο επιμέρους χαρτοφυλακίων, διαφορές στην εκτίμηση της ΠΟΑ ορισμένων ομολόγων (που για το συνολικό χαρτοφυλάκιο χρεογράφων ανέρχεται περίπου σε 600 εκατ. ευρώ), λόγω αποκλίνουσας εκτίμησης ως προς την απομείωση αυτών των στοιχείων. Ενδεικτικά, σε αντίθεση με την WestLB, οι εμπειρογνώμονες έκριναν ότι ορισμένες αγορές ομολόγων του τύπου «vanilla» είναι λειτουργικές αγορές και, συνεπώς, κρίθηκε ότι η αγοραία αξία ήταν η ΠΟΑ. Δεύτερον, διαπιστώθηκαν διαφορές όσον αφορά τα δάνεια που είχε μεταβιβάσει η WestLB (στο συνολικό χαρτοφυλάκιο δανείων ύψους 1 δισ. ευρώ) βάσει σοβαρών διαφορών στην εκτίμηση των ζημιών από αθετήσεις (LGD). Διαπιστώθηκαν επίσης μεγάλες διαφορές σε ορισμένες υποκατηγορίες του χαρτοφυλακίου δομημένων χρεογράφων, αλλά η καθαρή επίπτωσή τους κρίθηκε περιορισμένη.
(44)
Η Γερμανία υπέβαλε πρόσθετους παράγοντες δυνητικού μετριασμού και επιχειρήματα για να αποδείξει ότι η μεταβίβαση delta ήταν κατώτερη από μηδενική.
Ο κατωτέρω πίνακας που έχει ληφθεί από την απόφαση του Νοεμβρίου 2010 συνοψίζει τα συμπεράσματα ανά επιμέρους χαρτοφυλάκιο.
Πίνακας 2
Συμπεράσματα όσον αφορά την πρώτη μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων όπως αναφέρεται στην απόφαση του Νοεμβρίου 2010
Θέση της Γερμανίας
Θέση της Επιτροπής
Χαρτοφυλάκιο μεταβιβαζόμενων περιουσιακών στοιχείων
Θεωρητική αξία Δεκ.
"Τεκμαρτή" REV WestLBAEK.
"Τεκμαρτή" REV WestLBAeKREV TV
Εκτίμηση Δεκ. της REV από εμπειρογνιίιμο νατης ΕΕ
ΕΕκτίμηση Δεκ της REV-TV από εμπειρογνώμονα της ΕΕ
Χαρτοφυλάκιο δομημένων χρεογράφων
Phoenix
22 764
20 323
(2 441)
19 786
(2 978)
European Super Seniors
2 918
1 751
(1 167)
2 276
(642)
Αλλα ABS
3 188
3 182
(6)
3 178
(10)
Χαρτοφυλάκιο χρεογράφων
Ομολογά
16 501
16 323
(178)
15 762
(739)
Χαρτοφυλάκιο Banque D'O
2 749
2 733
(16)
2 770
21
CDS & Παράγωγα
(65)
(45)
20
(102)
(37)
Δανειακά προϊόντα
Χρησιμοποιηθείσες θέσεις
20 061
18 666
(1 395)
17 807
(2 254)
Μη χρησιμοποιηθείσες αναλήψεις υποχρεώσεων
-
(205)
(205)
(310)
(310)
Σύνολο
68 116
62 727
(5 389)
61 167
(6 949)
Πηγή
22.Φεβρ.210
8.Ιουλίουϊ.10
8.Ιουλίουϊ.2010
23.Σεπτ.10
23.ΣεπΛ.10
Ελαφρυντικοί παράγοντες
Κεφάλαιο της ΕΑΑ διαφορά μεταξύ τιμών μεταβίβασης στοιχείων ενεργητικού και παθητικού)
3 267
3 267
Μεταβίβαση παλαιών υποχρεώσεων
882
ανεφάρμοστο
Μελλοντικές ταμειακές ροές μεταβιβασθέντος χαρτοφυλακίου
880
ανεφάρμοστο
Μεταβίβαση τίτλων συνδεόμενων με πιστώσεις
268
268
Προσαρμογή για μη χρησιμοποιηθείσες αναλήψεις υποχρεώσεων
205
ανεφάρμοστο
Προσαρμογή γκχ αναμενόμενες ζημίες προεξόφλησης
75
ανεφάρμοστο
Σύνολο "Μεταβίβασης Delta" = τιμή μεταβίβασης - REV - Ελάφρυνση)
- 188
3 414
γ. Η ΤΡΙΤΗ ΔΕΣΜΗ ΜΕΤΡΩΝ - ΤΑ ΜΕΤΡΑ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗΣ
(45)
Το σχέδιο αναδιάρθρωσης του Ιουνίου 2011 παραθέτει μια συντεταγμένη εκκαθάριση της WestLB για την οποία θα απαιτηθούν ορισμένα συμπληρωματικά μέτρα στήριξης. Η Γερμανία προτίθεται να μεταβιβάσει τα υπόλοιπα στοιχεία ενεργητικού και τις υποχρεώσεις της WestLB στην ΕΑΑ· η αντικατάσταση κεφαλαίου, η ανάληψη των λειτουργικών δαπανών και των εξόδων εκκαθάρισης για την WestLB ή τον μετονομασθέντα διάδοχό της (εφεξής «SPM bank»), κατά περίπτωση, και τα αναγκαία μέτρα για τη διασφάλιση ρευστότητας κατά το στάδιο της μετατροπής.
i) Η δεύτερη μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων στην EAA
(46)
Το σχέδιο αναδιάρθρωσης του Ιουνίου 2011 προβλέπει περαιτέρω μεταβίβαση από την WestLB στην ΕΑΑ όλων των λοιπών στοιχείων ενεργητικού και υποχρεώσεων, η οποία περιλαμβάνει όλα τα στοιχεία εκτός ισολογισμού που είναι ευάλωτα σε κινδύνους και των παραγώγων, (εφεξής «δεύτερη μεταβίβαση στοιχείων»). Όλα αυτά τα στοιχεία ενεργητικού και οι υποχρεώσεις της WestLB που δεν έχουν πωληθεί σε τρίτους ούτε εντάσσονται στην Verbundbank θα αγοραστούν από την ΕΑΑ μέχρι τις 30 Ιουνίου 2012 (31). Μετά τη μεταβίβαση, η WestLB δεν θα κατέχει πλέον δικά της τραπεζικά περιουσιακά στοιχεία (με εξαίρεση τις επενδύσεις που συνδέονται με το ίδιο κεφάλαιο της SPM bank).
(47)
Το συνολικό χαρτοφυλάκιο εξετάστηκε με την Επιτροπή και στη συνέχεια υποβλήθηκε από τη Γερμανία βάσει αναλυτικών στοιχείων, τα οποία μπορούν να συνοψισθούν ως ακολούθως:
Πίνακας 3
Συμπεράσματα όσον αφορά τη δεύτερη μεταβίβαση στοιχείων (δισ. ευρώ)
Χαρτοφυλάκιο (32)
Λογιστική αξία HGB
Αγοραίες αξίες χαρτοφυλακίου
Διαφορά
Στοιχεία ενεργητικού
[120-150 (33)
[120-150]
[0,8-1,3]
Υποχρεώσεις
[120-150]
[120-150]
[0,2-0,5]
Σύνολο
[1,0-1,8]
(48)
Όσον αφορά τις αγοραίες αξίες των στοιχείων ενεργητικού και υποχρεώσεων που θα αποτελέσουν το αντικείμενο της δεύτερης μεταβίβασης στοιχείων στην ΕΑΑ, η Γερμανία ανέφερε ότι οι αγοραίες αξίες τους, εάν αποτιμηθούν χωριστά, είναι υψηλότερες από αυτές που αναφέρονται στον πίνακα 3. Συγκεκριμένα, η Γερμανία έχει προσδιορίσει ότι οι επιμέρους αγοραίες αξίες των περιουσιακών στοιχείων συνολικά ανέρχονται σε [120-150] δισ. ευρώ και οι υποχρεώσεις σε [120-150] δισ. ευρώ. Η Γερμανία υποστηρίζει ότι το υπόλοιπο χαρτοφυλάκιο της WestLB έχει ήδη εκκαθαριστεί με την πρώτη μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων και περιέχει μόνο στοιχεία που αποτιμώνται σε ανακτήσιμες τιμές. Συγκεκριμένα, η Γερμανία επιβεβαίωσε ότι το χαρτοφυλάκιο περιέχει μόνο χρεόγραφα και παράγωγα που αποτιμώνται στις αντίστοιχες αγοραίες αξίες τους ή σε δάνεια και άλλα χρηματοοικονομικά μέσα για τα οποία δεν υπάρχουν καθιερωμένες αγορές και, ως εκ τούτου, αποτιμώνται με τη μέθοδο υπολογισμού της παρούσας αξίας. Το χαρτοφυλάκιο περιέχει μόνο πολύ περιορισμένο ποσό στοιχείων ενεργητικού (κάτω του 1 δισ. ευρώ) που θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως διεθνή δημόσια οικονομικά ή διεθνές δημόσιο χρέος.
(49)
Εντούτοις, μετά από συζητήσεις με την Επιτροπή, η Γερμανία υποστήριξε ότι, για ορισμένα στοιχεία του χαρτοφυλακίου, δηλαδή το χαρτοφυλάκιο δανείων και παρόμοια μη ρευστοποιήσιμα στοιχεία αξίας περίπου 40-70 δισ. ευρώ, πρέπει να ληφθεί υπόψη ένα αποτέλεσμα χαρτοφυλακίου λόγω του μεγέθους του συνολικού χαρτοφυλακίου. Εάν η WestLB έπρεπε να εκποιήσει το συνολικό χαρτοφυλάκιο στην αγορά πριν την 30ή Ιουνίου 2012, η υπερβολική προσφορά θα ασκούσε πτωτικές πιέσεις στις επιμέρους αγοραίες αξίες. Σε αυτή την περίπτωση, βάσει των πληροφοριών που έλαβε, η Γερμανία υποστήριξε ότι οι αγοραίες αξίες του χαρτοφυλακίου θα έπρεπε να υπολογιστούν με μείωση των επιμέρους αγοραίων αξιών κατά [2-5]%.
(50)
Σύμφωνα με το σχέδιο αναδιάρθρωσης του Ιουνίου 2011, η δεύτερη μεταβίβαση στοιχείων στην ΕΑΑ μπορεί να περιλαμβάνει στοιχεία της WestLB, η οποία θα μεταβιβάσει περιουσιακά στοιχεία στην ΕΑΑ για να βελτιώσει την εμπορευσιμότητά της. Η WestImmo θα συνεχίσει μόνο τη δραστηριότητα που είναι επιλέξιμη για τα καλυπτόμενα γερμανικά ομόλογα (Pfandbriefe) με την επωνυμία «Pfandbriefbank» (προκαταρκτικός τίτλος εργασίας). Για την εφαρμογή αυτού του σχεδίου, μεγάλο μέρος των στοιχείων ενεργητικού και υποχρεώσεων της WestImmo μπορεί να αποκοπεί και να μεταβιβαστεί στην ΕΑΑ το πρώτο εξάμηνο του 2012. Η αξία του χαρτοφυλακίου που θα αποκοπεί θα ανέλθει περίπου σε [5-10] δισ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένου - σε επίπεδο επιμέρους χαρτοφυλακίου - ενός μη εξασφαλισμένου χαρτοφυλακίου εμπορικών ακινήτων, χαρτοφυλακίου με περιουσιακά στοιχεία στην Ιαπωνία και ενός χαρτοφυλακίου ομολόγων και ενυπόθηκων δανείων λιανικής, αξίας [2-4] δισ. Ευρώ, που έχει ήδη μεταβιβαστεί τεχνητά στην ΕΑΑ στο πλαίσιο της πρώτης μεταβίβασης και χρησιμοποιείται σήμερα ως εξασφάλιση των καλυμμένων ομολόγων. Μετά τη μεταβίβαση, η WestImmo θα είναι μια πολύ μικρότερη τράπεζα με περιουσιακά στοιχεία της τάξης των [16-23] δισ. ευρώ κατά την έναρξη. Εάν δεν πωληθεί η WestImmo έως τις 30 Ιουνίου 2012, αυτά τα εναπομένοντα περιουσιακά στοιχεία θα μεταβιβαστούν στην ΕΑΑ. Πρέπει, συνεπώς, να προστεθούν στο ποσό που προσδιορίζεται στην αιτιολογική σκέψη 51.
(51)
Αναλυτικά, το χαρτοφυλάκιο που θα αποκοπεί, το οποίο αποτέλεσε αντικείμενο συζητήσεων με την Επιτροπή και στη συνέχεια υποβλήθηκε από τη Γερμανία βάσει αναλυτικών στοιχείων, μπορεί να συνοψισθεί ως ακολούθως:
Πίνακας 4
Αποτίμηση της αξίας των στοιχείων του αποσπώμενου χαρτοφυλακίου της WestImmo (δισ. ευρώ)
Χαρτοφυλάκιο
Λογιστικές αξίες HGB
Αγοραίες αξίες
Διαφορά
Διεθνή ακίνητα
[3,5-4,0]
[3,0-4,0]
[0,1-0,4]
Ακίνητη περιουσία στη Γερμανία
[1,1-1,6]
[1,1-1,6]
[0,01-0,05]
Χαρτοφυλάκιο FI
[0,7-1,3]
[0,5-1,25]
[0,1-0,3]
Σύνολο
[5,3-6,9]
[4,6-6,85]
[0,3-0,8]
(52)
Η Γερμανία υπέβαλε αναλυτική εξήγηση γιατί η αποτίμηση της αξίας των περιουσιακών στοιχείων του αποσπώμενου χαρτοφυλακίου της WestImmo πρέπει να θεωρείται επαρκώς συντηρητική. Ισχυρίστηκε ότι 1) το ένα τρίτο περίπου του χαρτοφυλακίου συνίσταται σε βραχυπρόθεσμες θέσεις· 2) η υποκείμενη διάρθρωση των εξασφαλίσεων είναι εύρωστη· και 3) η αποτίμηση των εξασφαλίσεων πραγματοποιήθηκε πρόσφατα.
(53)
Επιπλέον, η WestLB προτίθεται να εκποιήσει την WestImmo Pfandbriefbank πριν την 30ή Ιουνίου 2012. Εντούτοις, εάν αυτή η προτεινόμενη πώληση δεν πραγματοποιηθεί, τα πλήρη περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις της WestImmo θα πρέπει να μεταβιβαστούν στην ΕΑΑ. Η εκτιμώμενη προσαρμοσμένη ως προς τον κίνδυνο λογιστική αξία (περιλαμβανομένου του εξαιρούμενου χαρτοφυλακίου) ανέρχεται σε [20-26] δισ. ευρώ τον Ιούνιο του 2011. Το εν λόγω χαρτοφυλάκιο συνίσταται κυρίως σε εμπορικά ακίνητα και ενυπόθηκα δάνεια λιανικής. Η Γερμανία υποστηρίζει ότι μεγάλο μέρος του αρχικού χαρτοφυλακίου έχει ήδη καλυφθεί από τη διαδικασία επιλογής για την πρώτη μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων, έτσι ώστε το υπόλοιπο μέρος να είναι καθαρό και η αγοραία αξία να είναι ίση με τη λογιστική αξία. Επιπλέον, το χαρτοφυλάκιο εμπορικών ακινήτων χρησιμοποιείται κατά κύριο λόγο για την έκδοση καλυμμένων ομολόγων και η αγοραία αξία του είναι, συνεπώς, επαρκής για να καλύψει την τιμή μεταβίβασης.
(54)
Τέλος, η Γερμανία υποστηρίζει ότι, για τη μεταβίβαση των στοιχείων της WestImmo και τη δεύτερη μεταβίβαση στοιχείων από την WestLB, η ΠΟΑ τους πρέπει να είναι ίση με τις τιμές μεταβίβασής τους.
ii) Τα πρόσφατα κεφαλαιουχικά μέσα της SPM bank
(55)
Σύμφωνα με την Eckpunktevereinbarung η NRW θα αποκτήσει την πλήρη ιδιοκτησία και την ευθύνη της WestLB την 30ή Ιουνίου 2012. Εφόσον η WestLB θα αποπληρώσει στη SoFFin την αφανή εισφορά του 1 δισ. ευρώ στη WestLB κατά την περίοδο αναδιάρθρωσης, αυτό το μέρος του κεφαλαίου θα πρέπει να αντικατασταθεί. Η RNW έχει δεσμευθεί να χορηγήσει συμπληρωματικά κεφαλαιουχικά μέσα σύμφωνα με την Eckpunktevereinbarung (34) με ποσό 1 δισ. ευρώ γι' αυτόν τον σκοπό (εφεξής «πρόσθετο κεφαλαιουχικό μέσο για την SPM bank»).
iii) Ανάληψη πρόσθετων λειτουργικών εξόδων και εξόδων εκκαθάρισης της SPM bank
(56)
Το σχέδιο αναδιάρθρωσης του Ιουνίου 2011 ορίζει δύο διαφορετικά επιχειρηματικά σενάρια για την WestLB/SPM, εκ των οποίων το ένα ορίζεται ως βασικό σενάριο και το άλλο ως δυσμενές σενάριο. Σύμφωνα με το βασικό σενάριο, οι συνολικές ζημίες για τη λειτουργία και εκκαθάριση της SPM σε περίοδο πέντε ετών (Transformationskosten), συμπεριλαμβανομένης της ανάληψης συνταξιοδοτικών υποχρεώσεων, θα ανέλθουν σε [3-6] δισ. ευρώ. Με βάση το δυσμενές σενάριο, που βασίζεται σε διαφορετικές παραδοχές όσον αφορά τις μειώσεις προσωπικού, το απαιτούμενο ποσό απομείωσης για τα κτήρια και επενδύσεις ΤΠ, τις συνταξιοδοτικές υποχρεώσεις και άλλα έξοδα, οι συνολικές ζημίες κατά την πενταετή περίοδο θα ανέλθουν σε [4-7] δισ. ευρώ. Η NRW αναλαμβάνει την πλήρη κυριότητα και ευθύνη της WestLB. Τόσο το βασικό σενάριο όσο και το δυσμενές σενάριο προβλέπουν ότι το κεφαλαιακό μέσο του 1 δισ. ευρώ που χορήγησε η NRW θα αναλωθεί. Σύμφωνα με το δυσμενές σενάριο, η NRW θα αναγκαζόταν να χορηγήσει πρόσθετα κεφάλαια, σύμφωνα με την Eckpunktevereinbarung.
iv) Δέσμευση για την παροχή ενίσχυσης ρευστότητας κατά την περίοδο αναδιάρθρωσης
(57)
Το σχέδιο αναδιάρθρωσης του Ιουνίου 2011 ορίζει επίσης ότι πρέπει να διατηρηθεί η τρέχουσα ρευστότητα κατά την περίοδο αναδιάρθρωσης από τα ταμιευτήρια, την NRW και την ΕΑΑ. Εάν χρειαστεί πρόσθετη ενίσχυση ρευστότητας κατά την περίοδο αναδιάρθρωσης μέχρι τις 30 Ιουνίου 2012, η WestLB, οι μέτοχοί της και η ΕΑΑ συμφωνούν με βάση την Eckpunktevereinbarung να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα για την παροχή ρευστότητας κατά το στάδιο της αναδιάρθρωσης. Με βάση τα στοιχεία που υπέβαλε η Γερμανία την 1η Δεκεμβρίου 2011, η πρόσθετη ενίσχυση ρευστότητας θα ανέλθει σε […] εάν επαληθευθεί το δυσμενές σενάριο.
3. ΣΧΕΔΙΑ ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗΣ
α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ
(58)
Η Γερμανία έχει υποβάλει στην Επιτροπή διάφορα σχέδια αναδιάρθρωσης που αφορούν τα διάφορα μέτρα κρατικής ενίσχυσης και τις διάφορες έννοιες αναδιάρθρωσης. Ένα πρώτο σύνολο εγγράφων, τα οποία καλύπτουν μόνο τη θωράκιση έναντι κινδύνου 5 δισ. ευρώ, οδήγησαν στο σχέδιο αναδιάρθρωσης του Απριλίου 2009 (35).
(59)
Τα δύο βασικά στοιχεία του σχεδίου αναδιάρθρωσης του Απριλίου 2009 (36) ήταν μείωση του ισολογισμού της WestLB από 250 δισ. ευρώ σε 125 δισ. ευρώ (συμπεριλαμβανομένης της εκποίησης διαφόρων περιουσιακών στοιχείων, όπως η WestImmo) και η αναδιάταξη και ελαχιστοποίηση των κινδύνων όλων των δραστηριοτήτων και στη συνέχεια η πώληση της WestLB με ανοικτή, διαφανή και χωρίς διακρίσεις διαδικασία διαγωνισμού. Εάν δεν επιτυγχανόταν η πώληση, η WestLB θα έπρεπε να διακόψει τις νέες δραστηριότητες μετά το 2011. Μολονότι οι μέτοχοι της WestLB ανέθεσαν σε εντολοδόχο εκποιήσεων καθώς και σε επενδυτική τράπεζα τη διαδικασία πωλήσεων και προκήρυξαν δημόσιο διαγωνισμό για την πώληση της WestLB στις 30 Σεπτεμβρίου 2010, η διαδικασία διαγωνισμού δεν απέφερε προσφορές αποδεκτές από οικονομική άποψη για τους μετόχους της WestLB.
(60)
Τον Δεκέμβριο του 2009 (37) και τον Φεβρουάριο του 2011 υποβλήθηκαν νέα σχέδια αναδιάρθρωσης. Το σχέδιο αναδιάρθρωσης του Φεβρουαρίου 2011 προέβλεπε νέα μείωση του μεγέθους της τράπεζας με ισολογισμό περίπου 8 δισ. ευρώ, αλλά χωρίς ανακτήσεις κεφαλαίων. Τον Ιούνιο του 2011 υποβλήθηκε τελικό σχέδιο αναδιάρθρωσης. Η Γερμανία επιβεβαίωσε ρητά την ανάκληση του σχεδίου αναδιάρθρωσης του Φεβρουαρίου 2011. Στην παρούσα απόφαση θα εξεταστεί, συνεπώς, μόνο το σχέδιο αναδιάρθρωσης του Ιουνίου 2011.
β. ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗΣ ΤΟΥ ΙΟΥΝΙΟΥ 2011
(61)
Το σχέδιο αναδιάρθρωσης του Ιουνίου 2011 βασίζεται σε τέσσερα βασικά στοιχεία:
α)
κατά τη διάρκεια του 2011 και το αργότερο έως τις 30 Ιουνίου 2012, οι αποκαλούμενες δραστηριότητες Verbundbank, δηλ. οι επιχειρηματικές δραστηριότητες που εστιάζονται στη συνεργασία με περιφερειακά ταμιευτήρια, θα εξαιρεθούν, για να εξυπηρετηθεί η Verbundbank στο δίκτυο των ταμιευτηρίων. Η Helaba εκδήλωσε την πρόθεσή της να εξαγοράσει την Verbundbank·
β)
θα συνεχιστούν οι προσπάθειες για την πώληση όλων των άλλων στοιχείων της WestLB, εφόσον επιτευχθεί συμφωνία πώλησης πριν την 30ή Ιουνίου 2012·
γ)
στις 30 Ιουνίου 2012, η ΕΑΑ θα αναλάβει τα χαρτοφυλάκια τα οποία δεν θα έχουν μεταβιβαστεί στην Verbundbank, δεν θα έχουν εξαγοραστεί από μέλη του ομίλου ταμιευτηρίων και δεν θα έχουν πωληθεί έως τις 30 Ιουνίου 2012 από την WestLB σε τρίτους. Μετά την 30ή Ιουνίου 2012 η WestLB δεν θα ασκεί πλέον νέες δραστηριότητες τραπεζικής (πλην των δραστηριοτήτων διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων) και θα μετατραπεί σε μηχανισμό παροχής υπηρεσιών, ο οποίος θα περιλαμβάνει φορέα εκκαθάρισης που θα διατηρήσει παλαιές θέσεις που εμπορικά έχουν μεταβιβαστεί στην ή αναληφθεί από την ΕΑΑ, θα ασχολείται με απολύσεις και παρέχει υπηρεσίες διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων (αποκαλούμενη τράπεζα SPM)·
δ)
τμήμα της τράπεζας SPM (εφεξής «εταιρεία παροχής υπηρεσιών») που παρέχει υπηρεσίες διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων στην ΕΑΑ, την Verbundbank και τρίτους θα ανατεθεί σε εξωτερικό φορέα.
(62)
Το σχέδιο συνοψίζεται σε γενικές γραμμές ως ακολούθως:
Πίνακας 5
Βασική διάρθρωση στην οποία στοχεύει το σχέδιο αναδιάρθρωσης του Ιουνίου 2011
Τρέχουσα διάρθρωση
30 Ιουνίου 2011
Επιδιωκόμενη διάρθρωση
30 Ιουνίου 2012
WestLB
Μέγεθος ισολογισμού: 160 δισ. ευρώ
RWA: 88,5 δισ. (το 2008, βλ. πίνακα 1)
Ίδια κεφάλαια: 4 δισ. ευρώ
Προσωπικό: 4 400
Μέτοχοι: NRW 48 %, περιφέρειες 2 %, ταμιευτήρια:
50 %
Όμιλος τραπεζών SPM
μέγεθος ισολογισμού: tbc (τεχνητή μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων στην EAA)
RWA: 1 δισ.
Προσωπικό: 4 400, 400 το 2016 είτε στον όμιλο είτε σε εταιρεία εκμετάλλευσης
Ίδια κεφάλαια: […]
Μέτοχος: NRW 100 %
WestImmo και άλλες θυγατρικές της WestLB
Θυγατρική = SPM εταιρεία εκμετάλλευσης Μέγεθος ισολογισμού: tbc (συνθετική μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων στην EAA)
Προσωπικό: βλ. εταιρεία
Θυγατρική = SPM εταιρεία παροχής υπηρεσιών Μέγεθος ισολογισμού: EUR 1 δισ. ευρώ
Προσωπικό: κατ' ανώτατο όριο 1 000 το 2016
Θα πωληθεί έως το 2016
Μεταβίβαση της Verbundbank στην Helaba
Μέγεθος ισολογισμού: 40-45 δισ. ευρώ
Ίδια κεφάλαια: 1 δισ. ευρώ από ταμιευτήρια
Προσωπικό: ~ 400
Μέτοχος: μεταβίβαση στη Helaba
Πώληση περιουσιακών στοιχείων έως τις 30 Ιουνίου 2012
Συγκεκριμένα WestImmo (Pfandbriefbank)
Μέγεθος ισολογισμού: WestImmo: [16-23] δισ. ευρώ
EAA - επισφαλής («κακή») τράπεζα τον Απρίλιο του 2010
Ονομαστική αξία: 77,5 δισ. ευρώ (Οκτώβριος 2011: 53)
Ίδια κεφάλαια: 3 δισ. ευρώ
Μέτοχοι: NRW 48 %, περιφέρειες 2 %,
ένωση ταμιευτηρίων 50 %
EAA (ανασυσταθείσα) - η επισφαλής τράπεζα
Μέγεθος ισολογισμού: ~ [100-250] δισ. ευρώ
Ίδια κεφάλαια: τα ίδια κεφάλαια του 06/2012 συν πρόσθετα κεφάλαια χωρίς ζημία των στοιχείων μεταβιβάστηκαν στις 30.6.2012
Μέτοχοι: NRW 48 %, περιφέρειες 2 %,
ενώσεις ταμιευτηρίων 50 %
v) Verbundbank
(63)
Οι επιχειρηματικές δραστηριότητες της Verbundbank θα αποσπαστούν για να δημιουργηθεί μια οντότητα που θα συγχωνευθεί με άλλη τράπεζα. Κατά τη διαδικασία έκδοσης της παρούσας απόφασης, τα ταμιευτήρια έχουν εκφράσει εκ των προτέρων την πρόθεσή τους να δημιουργήσουν μια νέα αυτοδύναμη τράπεζα. Η Verbundbank θα ενεργεί ως πάροχος υπηρεσιών και κεντρική τράπεζα ταμιευτηρίων στην NRW και το Βραδεμβούργο και θα απασχολεί περίπου 400 πρώην υπαλλήλους της WestLB. Μπορεί, για μια μεταβατική περίοδο, να αναθέτει ορισμένες υπηρεσίες που παρέχονται από την WestLB/SPM bank.
(64)
Η Verbundbank θα έχει επιχειρηματικό μοντέλο χαμηλού κινδύνου. Θα παρέχει υπηρεσίες και προϊόντα στα ταμιευτήρια και τους πελάτες τους, σε μεσαίες επιχειρήσεις και σε δημόσιες επιχειρήσεις και θεσμικούς πελάτες. Τα προϊόντα της θα περιέχουν κυρίως χρηματοδότηση επιχειρήσεων και απλές δραστηριότητες κεφαλαιαγοράς του τύπου «vanilla». Τα βασικά χρηματοοικονομικά στοιχεία της Verbundbank είναι περιουσιακά στοιχεία σταθμισμένου κινδύνου ύψους 8,3 δισ. ευρώ και συνολικός ισολογισμός της τάξης των 40 έως 45 δισ. ευρώ. Αρχικά η Verbundbank θα τροφοδοτηθεί με κεφάλαιο 1 δισ. ευρώ για να έχει δείκτη ιδίων κεφαλαίων 12 %. Το κεφάλαιο θα χορηγηθεί από ενώσεις ταμιευτηρίων της NRW (50 %) και την ένωση ταμιευτηρίων σε εθνικό επίπεδο (DSGV - 50 %) (38). Οι υποχρεώσεις της θα αποτελούνται από καταθέσεις ταμιευτηρίων, ομολογίες και καλυμμένες ομολογίες καθώς και καταθέσεις από θεσμικούς επενδυτές. Το μεγαλύτερο μέρος της χρηματοδότησης θα παρέχεται από μέλη του ομίλου ταμιευτηρίων.
(65)
Μετά την υποβολή του σχεδίου αναδιάρθρωσης του Ιουνίου 2011, η Landesbank Helaba δήλωσε την ετοιμότητά της να εξαγοράσει τις δραστηριότητες της Verbundbank. Στις 12 Δεκεμβρίου 2011, η Helaba έκρινε θετικά βάσει δέουσας επιμέλειας ένα επιλεγμένο χαρτοφυλάκιο στοιχείων ενεργητικού και υποχρεώσεων της WestLB και επανέλαβε την πρόθεσή της να εξαγοράσει την Verbundbank, εξουσιοδοτώντας το εκτελεστικό συμβούλιό της να αρχίσει συγκεκριμένες διαπραγματεύσεις για την ενσωμάτωση της επιχείρησης Verbundbank (39). Η ενσωμάτωση της Verbundbank είτε στην Helaba είτε στον τομέα των ταμιευτηρίων οργανώθηκε από τις ενώσεις ταμιευτηρίων, αφού ήταν προφανές ότι η αποδοτικότητα της Verbundbank, εφόσον διατηρούνταν ως αυτοδύναμη οντότητα, θα ήταν μάλλον χαμηλή, με απόδοση ιδίων κεφαλαίων από [2,0-3,0]% έως [4,0-5,0]%. Η μείωση των γενικών εξόδων και οι συνέργειες από την ενσωμάτωση των δραστηριοτήτων της Verbundbank στην Helaba ή στον τομέα των ταμιευτηρίων θα βελτίωνε την προσδοκώμενη αποδοτικότητα και αποδεκτά επίπεδα.
vi) Πώληση ή μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων
(66)
Όσον αφορά τα τμήματα της WestLB που δεν κρίνονται κατάλληλα για μεταβίβαση στην Verbundbank, το σχέδιο αναδιάρθρωσης του Ιουνίου 2011 ορίζει ότι μέχρι τις 30 Ιουνίου 2012 (υπογραφή των συμβάσεων) θα πωληθούν όσο το δυνατόν περισσότερα τμήματα. Υπάρχει συγχρονισμός αυτής της διαδικασίας στις τρέχουσες δραστηριότητες πώλησης οι οποίες έχουν ήδη ξεκινήσει, ώστε να τηρηθούν οι όροι της απόφασης του Μαΐου 2009. […]
(67)
Η WestLB διέθεσε για πώληση μεγαλύτερες οντότητες, όπως τα τμήματα Corporates & Structured Finance και Capital Markets, τα οποία αποφέρουν σημαντικά έσοδα στην WestLB, συμπεριλαμβανομένων μικρότερων επιχειρήσεων, όπως επιχειρηματικές μονάδες δομημένης χρηματοδότησης, ιδίων κεφαλαίων, αγορές δανείων και εποπτικών υπηρεσιών, οι οποίες μπορούν να αγοραστούν μαζί με τα αντίστοιχα συστήματά τους ηλεκτρονικής επεξεργασίας δεδομένων και την υποδομή, εάν παραστεί ανάγκη.
(68)
Η WestLB θα αξιολογήσει προσφορές βάσει ενός συνόλου κριτηρίων που περιλαμβάνουν τις τιμές πώλησης και τις αντίστοιχες ρήτρες αναπροσαρμογής, τα αποτελέσματα μιας πώλησης στον ισολογισμό της WestLB και τις καταστάσεις κερδών και ζημιών, την ασφάλεια των προσφορών όσον αφορά, παραδείγματος χάρη, τις έννοιες χρηματοδότησης και την εμπειρία του αγοραστή στις συναλλαγές, νομικά ζητήματα μιας συναλλαγής και την αναχρηματοδότηση της ΕΑΑ.
(69)
Στις 30 Ιουνίου 2012, όλα τα στοιχεία ενεργητικού και οι υποχρεώσεις της WestLB που δεν έχουν ακόμη πωληθεί ή δεν έχουν διαβιβαστεί στη Verbundbank θα μεταβιβαστούν στην ΕΑΑ. Το εφαρμοστέο νομικό πλαίσιο (40) επιτρέπει την ανασύσταση των κεφαλαίων της ΕΑΑ, υπό την προϋπόθεση ότι υπάρχουν, μεταξύ άλλων, επαρκή ίδια κεφάλαια, ότι έχουν δηλωθεί όλοι οι εγγενείς κίνδυνοι των περιουσιακών στοιχείων και έχει υποβληθεί αναλυτικό σχέδιο εκκαθάρισης.
(70)
Οι μέθοδοι μεταβίβασης για τη δεύτερη μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων θα είναι σύμφωνη με τις μεθόδους που εφαρμόστηκαν ήδη τον Δεκέμβριο του 2009 και τον Απρίλιο του 2010, όταν μεταβιβάστηκαν οι δύο πρώτες δόσεις της πρώτης μεταβίβασης περιουσιακών στοιχείων της WestLB στην ΕΑΑ. Και στην περίπτωση αυτή, θα προτιμηθεί η διάσπαση στοιχείων ως μέθοδος μεταβίβασης και μόνο εάν άλλες κατάλληλες μέθοδοι μεταβίβασης, όπως η πώληση ή επιμέρους συμμετοχή δεν είναι νομικά ή τεχνικά εφικτές ή ενέχουν εμπορικά υπερβολικούς κινδύνους, θα αντικατασταθεί μια φυσική μεταβίβαση με συνθετική μεταβίβαση υποκειμένων κινδύνων.
(71)
Σκοπός της μεταβίβασης είναι να εξασφαλιστεί ότι ούτε η WestLB ούτε η SPM bank θα ασκήσουν νέες τραπεζικές δραστηριότητες (με εξαίρεση τις δραστηριότητες παροχής υπηρεσιών) και δεν θα είναι πλέον εκτεθειμένες σε κανένα πιστωτικό κίνδυνο ή κίνδυνο αγοράς για ίδιο λογαριασμό που θα πρέπει να καλυφθεί με ελάχιστα ίδια κεφάλαια βάσει του ισχύοντος κανονιστικού πλαισίου (41).
(72)
Όσον αφορά την αποτίμηση των στοιχείων ενεργητικού και υποχρεώσεων, η μεταβίβαση θα πραγματοποιηθεί στις λογιστικές αξίες σταθμισμένου κινδύνου, που σημαίνει ότι […].
vii) Τράπεζα SPM
(73)
Μετά την 30ή Ιουνίου 2012, η WestLB δεν θα αναπτύξει νέες τραπεζικές δραστηριότητες (με εξαίρεση τις δραστηριότητες παροχής υπηρεσιών) και θα αποποιηθεί την εμπορική επωνυμία της WestLB και θα μετονομαστεί σε SPM Bank (αρχικός τίτλος εργασίας). Η WestLB θα μετατραπεί σε μονάδα η οποία, για τους σκοπούς της εκκαθάρισης, κατέχει θέσεις που εμπορικά μεταβιβάζονται στην ΕΑΑ και μεριμνά για το προσωπικό που παραμένει στην επιχείρηση και έναν μηχανισμό παροχής υπηρεσιών που θα παρέχει μόνο υπηρεσίες διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων.
(74)
[…].
(75)
Η SPM bank θα είναι κατά κύριο λόγο εταιρεία χαρτοφυλακίου («SPM bank holding») με δύο θυγατρικές, την SPM Betriebsgesellschaft και την SPM Servicegesellschaft, εταιρεία παροχής υπηρεσιών (εφεξής «εταιρεία παροχής υπηρεσιών»).
(76)
Περιουσιακά στοιχεία που δεν μπορούν να μεταβιβαστούν φυσικά στην ΕΑΑ για φορολογικούς, νομικούς ή κανονιστικούς λόγους θα μεταβιβάζονται μόνο τεχνητά. Τα εν λόγω περιουσιακά στοιχεία θα διατηρηθούν στον ισολογισμό της SPM bank holding ή της SPM Betriebsgesellschaft, αλλά όχι της SPM Servicegesellschaft.
(77)
Μετά την ολοκλήρωση της αναχρηματοδότησης, ούτε η WestLB ούτε η SPM bank θα κατέχουν περιουσιακά στοιχεία σταθμισμένου κινδύνου για πιστωτικούς κινδύνους και κινδύνους αγοράς (42), αλλά θα κατέχουν μόνο ένα συγκριτικά μικρό μέρος περιουσιακών στοιχείων σταθμισμένου κινδύνου, ώστε να καλύπτουν τις εκ του νόμου κεφαλαιακές απαιτήσεις για καθαρά λειτουργικούς κινδύνους (κάτω του 1 δισ. ευρώ, εάν υπολογιστούν με τη μέθοδο του βασικού δείκτη) (43).
(78)
Η SPM Betriebsgesellschaft θα διατηρήσει τις εναπομένουσες συνταξιοδοτικές υποχρεώσεις έναντι των σημερινών και πρώην εργαζομένων της WestLB. Το βασικό καθήκον της SPM holding/SPM Betriebsgesellschaft θα είναι να μειώσει το προσωπικό από τα σημερινά επίπεδα των περίπου 4 400 υπαλλήλων σε 1 400 το 2016, εκ των οποίων οι 1 000 θα απασχολούνται στην εταιρεία παροχής υπηρεσιών, και να κλείσει τις περιττές εγκαταστάσεις και τα συστήματα. Η SPM Betriebsgesellschaft θα παρέχει μόνο βασικές παρεπόμενες υπηρεσίες, όπως συντήρηση κτιρίων και γραφείων.
(79)
Η εταιρεία παροχής υπηρεσιών θα διασπαστεί από την 1η Ιανουαρίου 2012 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2014 για να παρέχει υπηρεσίες διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων για τα υπόλοιπα στοιχεία ενεργητικού και τις υποχρεώσεις της WestLB. Το γεγονός ότι χαρτοφυλάκια περιουσιακών στοιχείων έχουν μεταβιβαστεί στην ΕΑΑ (και την Verbundbank) δημιουργεί την ανάγκη για παροχή υπηρεσιών διαχείρισης στοιχείων ενεργητικού, εφόσον ούτε η ΕΑΑ ούτε η Verbundbank μπορούν να εξυπηρετήσουν από μόνες τους τα χαρτοφυλάκια. Η εταιρεία παροχής υπηρεσιών θα παρέχει τις εν λόγω υπηρεσίες στην ΕΑΑ (και την Verbundbank) στις συνήθεις εμπορικές τιμές. Όλοι οι περιορισμοί ως προς το επιχειρηματικό μοντέλο της εταιρείας παροχής υπηρεσιών (βλ. επίσης αιτιολογικές σκέψεις 80 έως 85) θα λήξουν μετά την πώληση της εταιρείας παροχής υπηρεσιών.
(80)
Η SPM holding ή οι θυγατρικές της θα κατέχουν όλες τις άδειες λειτουργίας τραπεζών που θα εξακολουθούν να είναι αναγκαίες για τις δραστηριότητές τους. Η Γερμανία δεσμεύεται, ωστόσο, το πεδίο και ο αριθμός των τραπεζικών αδειών να περιοριστεί στο ελάχιστο αναγκαίο για την παροχή υπηρεσιών διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων.
(81)
Σημαντικά τμήματα των χαρτοφυλακίων της ΕΑΑ είναι και θα παραμείνουν σε υποκαταστήματα της αλλοδαπής. Στις 31 Οκτωβρίου 2011, η έκθεση της WestLB στη Νέα Υόρκη θα ανερχόταν περίπου σε [5-45] δισ. ευρώ, στο Λονδίνο περίπου σε [15-25] δισ. ευρώ και στην Ασία περίπου [5-10] δισ. ευρώ. Η φυσική μεταβίβαση στην ΕΑΑ αυτών των χαρτοφυλακίων ήταν στο πλαίσιο της πρώτης μεταβίβασης περιουσιακών στοιχείων ανέφικτη για φορολογικούς, νομικούς ή κανονιστικούς λόγους ή οικονομικά ασύμφορη και, ως εκ τούτου, μπορούσε να πραγματοποιηθεί μόνο τεχνητά. Τα εν λόγω περιουσιακά στοιχεία θα διατηρηθούν από την SPM holding ή την SPM Betriebsgesellschaft, εν μέρει σε υποκαταστήματα της αλλοδαπής ή σε θυγατρικές. Η Γερμανία εξηγεί ότι τα υποκαταστήματα ή οι θυγατρικές στην αλλοδαπή δεν μπορούν να κλείσουν άμεσα, αλλά αναλαμβάνει τη δέσμευση ότι η SPM holding ή η SPM Betriebsgesellschaft θα κλείσουν όλα τα υποκαταστήματα ή τις θυγατρικές στο εξωτερικό πριν το τέλος του 2016, εκτός εάν το κλείσιμο απαγορεύεται για λόγους κανονιστικών απαιτήσεων των τραπεζών.
(82)
Επιπλέον, η εταιρεία παροχής υπηρεσιών θα πρέπει να εξυπηρετεί επαρκώς αυτά τα χαρτοφυλάκια. Για να διατηρήσει την τεχνογνωσία διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων, η εταιρεία παροχής υπηρεσιών θα έχει υποκατάστημα στη Νέα Υόρκη, το Λονδίνο και ένα υποκατάστημα στην Ασία. Το ένα τρίτο περίπου του προσωπικού που υπολογίζεται ότι θα εργάζεται για την εταιρεία παροχής υπηρεσιών θα απασχολείται σε ένα από τα υποκαταστήματα της αλλοδαπής. Συνεπώς, η Επιτροπή αντιλαμβάνεται ότι μετά την πώληση της εταιρείας παροχής υπηρεσιών, η SPM bank δεν θα διαθέτει πλέον μετά το 2016 υποκαταστήματα ή θυγατρικές στην αλλοδαπή, εκτός εάν το κλείσιμο συγκεκριμένων μονάδων δεν είναι εφικτό για λόγους κανονιστικών απαιτήσεων για τις τράπεζες.
(83)
Η εταιρεία παροχής υπηρεσιών δεν θα διασπαστεί, αλλά θα πωληθεί επίσης στη συνέχεια, το αργότερο έως το 2016. Για να διευκολύνει την πώληση της εταιρείας παροχής υπηρεσιών, η SPM bank μπορεί κατά τη διάρκεια της περιόδου από το 2012 έως το 2014 να συνάψει συμβάσεις για την παροχή υπηρεσιών διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων για χαρτοφυλάκια τρίτων, δηλαδή χαρτοφυλάκια τα οποία δεν συνδέονται με παλαιά χαρτοφυλάκια της WestLB. Οι δραστηριότητες αυτές, δεν πρέπει να υπερβαίνουν το [40-60]% των συνολικών ακαθάριστων εσόδων της εταιρείας παροχής υπηρεσιών. Αυτός ο περιορισμός θα πάψει να ισχύει μετά την πώληση της εταιρείας παροχής υπηρεσιών.
(84)
Η εταιρεία παροχής υπηρεσιών εκτιμάται ότι θα παράγει μέτρια έσοδα από πωλήσεις περίπου [8-12]% τα οποία θα πρέπει απλώς να είναι αρκετά για την εμπορευσιμότητά της (44). Ο υπολογισμός κερδών και ζημιών βάσει των οποίων εκτιμήθηκε η αποδοτικότητα της εταιρείας παροχής υπηρεσιών επισημαίνει ότι πρέπει να επιτευχθούν μέχρι το 2016 σημαντικές περικοπές κόστους (45).
(85)
Εάν, ωστόσο, η SPM bank δεν πωλήσει την εταιρεία παροχής υπηρεσιών μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2016, η Γερμανία δεσμεύεται να εκκαθαρίσει την εταιρεία παροχής υπηρεσιών. Σε αυτή την περίπτωση, όλες οι συμβατικές υποχρεώσεις θα τερματιστούν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2017, που είναι και η τελική ημερομηνία για την περίοδο κλεισίματος της εταιρείας παροχής υπηρεσιών (εάν δεν πωληθεί).
4. ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ
(86)
Εκτός από το σχέδιο αναδιάρθρωσης του Ιουνίου 2011, η Γερμανία υπέβαλε κατάλογο δεσμεύσεων (βλ. το παράρτημα της παρούσας απόφασης), οι οποίες μπορούν να συνοψισθούν ως ακολούθως:
α)
ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΣΗΜΑ
-
Όσον αφορά την εμπορική επωνυμία WestLB,η Γερμανία δεσμεύεται ότι το εμπορικό σήμα WestLB δεν θα χρησιμοποιείται πλέον μετά την 30ή Ιουνίου 2012 (μπορεί να εφαρμοστεί τρίμηνη περίοδος χάριτος, εάν αυτό κριθεί αναγκαίο για τεχνικούς λόγους).
β)
VERBUNDBANK
-
Η Γερμανία δεσμεύεται οι επιχειρηματικές δραστηριότητες της Verbundbank να περιοριστούν σε αυτά που αναφέρονται στο σχέδιο αναδιάρθρωσης του Ιουνίου 2011 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2016, εκτός εάν η Verbundbank συγχωνευθεί με άλλη Landesbank πριν τις 31 Δεκεμβρίου 2016.
-
Η Γερμανία δεσμεύεται ότι η NRW δεν θα αγοράσει στο μέλλον μετοχές της Verbundbank ούτε θα χορηγήσει κανενός είδους χρηματοδοτική στήριξη σε αυτήν.
-
Η Γερμανία δεσμεύεται ότι δεν θα επιδιώξει πλέον την απόσπαση αυτοδύναμης οντότητητας από την Verbundbank και ότι τα περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις της Verbundbank's θα εξαγορασθούν από τον τομέα των ταμιευτηρίων πριν την 30ή Ιουνίου 2012.
-
Η Γερμανία δεσμεύεται ότι όλα τα εμπλεκόμενα μέρη θα τηρήσουν τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την Eckpunktevereinbarung χωρίς τροποποίηση ούτε καθυστέρηση, έτσι ώστε, βάσει ιδίως του αντικειμένου της συναλλαγής και της εκτίμησης ότι η εταιρική αξία της οντότητας είναι μηδενική, διασφαλίζεται η αναγκαία ασφάλεια της συναλλαγής και η Verbundbank θα πωληθεί μέχρι τις 30 Ιουνίου 2012.
-
Η Γερμανία δεσμεύεται ότι η Landesbank Hessen-Thüringen (Helaba) προτίθεται, σε περίπτωση ευνοϊκού αποτελέσματος της διαδικασίας δέουσας επιμέλειας, να είναι σε θέση να εξαγοράσει την Verbundbank
γ)
SPM BANK
-
Η Γερμανία δεσμεύεται ότι οι δραστηριότητες της SPM bank θα περιοριστούν στις ακόλουθες υπηρεσίες:
i)
Εξυπηρέτηση χαρτοφυλακίων της ΕΑΑ, της Verbundbank και τρίτων, εάν χρειαστεί, συμπεριλαμβανομένης της διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων, του συμψηφισμού τίτλων, της επεξεργασίας και χρησιμοποίησης, της αξιολόγησης πιστώσεων, διαχείρισης πιστώσεων και επιτήρησης πιστώσεων, του ελέγχου πιστωτικού κινδύνου, της υποβολής εκθέσεων, της διαχείρισης εξασφαλίσεων εταιρειών, περιλαμβανομένων των αντίστοιχων στοιχείων διαχείρισης, της διαχείρισης κινδύνων της αγοράς, των υπηρεσιών ΤΠ και υποστήριξης, της χρηματοδότησης, της κάλυψης κινδύνου, της διακίνησης μετρητών, της δημοσιονομικής αναφοράς, του ελέγχου, της συμμόρφωσης και της διαχείρισης συμμετοχών.
ii)
Σε περίπτωση τεχνητής μεταβίβασης περιουσιακών στοιχείων στην ΕΑΑ, η ΕΑΑ μπορεί, στο πλαίσιο της στρατηγικής της σε θέματα εκκαθάρισης, να προβεί ιδίως σε επεκτάσεις, πωλήσεις ή τιτλοποιήσεις παρόμοιων περιουσιακών στοιχείων· σε αυτές τις περιπτώσεις, η SPM bank θα λειτουργεί μόνο ως εντολοδόχος της EAA (46).
-
Η Γερμανία έχει υποβάλει περιγραφή των απαιτούμενων αδειών λειτουργίας τραπεζών και δέσμευση ότι όλες οι άλλες τραπεζικές άδειες θα επιστραφούν μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2012.
-
Η Γερμανία δεσμεύεται ότι το εργατικό δυναμικό της SPM bank θα μειωθεί από το σημερινό επίπεδο των 4 400 ατόμων σε 1 000 στην εταιρεία παροχής υπηρεσιών το 2016. Έχουν υποβληθεί ενδεικτικοί αριθμοί ως προς τον αριθμό-στόχο για το προσωπικό κατά τη διάρκεια αυτής της μείωσης.
-
Η Γερμανία δεσμεύεται ότι η SPM bank θα τηρήσει ορισμένους όρους κατά την προσφορά υπηρεσιών σε τρίτους. Ο όγκος της δραστηριότητας τρίτου πρέπει να υπερβαίνει το [40-60]% των συνολικών ακαθάριστων εσόδων του. Οι συμβάσεις τρίτου μέρους θα παρέχονται μόνο με χωριστή οντότητα (την εταιρεία παροχής υπηρεσιών που θα πρέπει να αποσπαστεί) η οποία θα διατηρήσει άδεια λειτουργίας τράπεζας που θα περιορίζεται στο ελάχιστο αναγκαίο.
-
Η Γερμανία δεσμεύεται ότι η εταιρεία παροχής υπηρεσιών θα πωληθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2016. Οι συμβάσεις με τρίτους που λήγουν μετά το 2017 επιτρέπονται, εάν η σύμβαση παρέχει στον πελάτη το δικαίωμα καταγγελίας για λόγους ικανότητας (με ισχύ από τις 31 Δεκεμβρίου 2017).
-
Εάν η πώληση της εταιρείας παροχής υπηρεσιών δεν πραγματοποιηθεί μέχρι την ορισθείσα ημερομηνία, η Γερμανία θα εξασφαλίσει ότι από τις 31 Δεκεμβρίου 2017 όλες οι δραστηριότητες της εταιρείας παροχής υπηρεσιών θα διακοπούν ή θα μεταβιβαστούν. Εάν η πώληση της εταιρείας παροχής υπηρεσιών είναι επιτυχής, θα αρθούν όλοι οι περιορισμοί για τις επιχειρηματικές δραστηριότητες της εταιρείας αυτής.
-
Η Γερμανία δεσμεύεται ότι η SPM bank δεν θα παρέχει ιδίως τις ακόλουθες υπηρεσίες: εμπορία περιουσιακών στοιχείων, έκδοση πιστοποιητικών κάθε είδους, χρηματοδότηση έργων και εμπορίου, χρηματοδότηση βάσει στοιχείων ενεργητικού, τιτλοποιήσεις και συνεργατικά δάνεια και διεθνής εταιρική τραπεζική. Όσον αφορά τα τεχνητά μεταβιβαζόμενα περιουσιακά στοιχεία με την εγγύηση της ΕΑΑ, η SPM bank είναι ο δανειοδότης, γεγονός που μπορεί να επιβάλει στην SPM bank να επεκτείνει δάνεια, να πωλήσει δάνεια, να πραγματοποιήσει τιτλοποιήσεις, αλλά μπορεί να πράξει αυτές τις συναλλαγές μόνο εφόσον το ζητήσει η ΕΑΑ.
-
Η Γερμανία δεσμεύεται ότι η SPM bank θα παρέχει τις υπηρεσίες διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων μόνο σε τιμές της αγοράς και ότι οι προσφερόμενες τιμές θα είναι επαρκείς για να καλύψουν το πλήρες κόστος της εταιρείας παροχής υπηρεσιών.
-
Η Γερμανία δεσμεύεται ότι η SPM bank δεν θα διαθέτει μετά το 2016 υποκαταστήματα ή θυγατρικές στην αλλοδαπή, εκτός εάν το κλείσιμο ενός υποκαταστήματος είναι αδύνατο για λόγους τραπεζικών κανονιστικών απαιτήσεων. Εντούτοις, η εταιρεία παροχής υπηρεσιών μπορεί να διαθέτει στην αλλοδαπή ένα υποκατάστημα στο Λονδίνο, ένα στη Νέα Υόρκη και ένα τρίτο στην Ασία, ώστε να έχει στη διάθεσή της τοπική εμπειρογνωμοσύνη, να καλύπτει χρονικές ζώνες, να μειώνει τους λειτουργικούς κινδύνους και να μπορεί να είναι ανταγωνιστική.
-
Η Γερμανία δεσμεύεται ότι η SPM bank θα υπόκειται στην παρακολούθηση εντολοδόχου.
δ)
EAA
-
Η Γερμανία δεσμεύεται ότι, μετά από επέκταση και παράταση της σύμβασης υπηρεσιών της ΕΑΑ μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2016, η ΕΑΑ θα παρέχει τις απαιτούμενες υπηρεσίες διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων, σύμφωνα με τη δέσμευση για εμπορική τιμολόγηση και με τη διαδικασία δημόσιου διαγωνισμού.
ε)
ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ
-
Η Γερμανία δεσμεύεται να υποβάλλει αναλυτικές τριμηνιαίες εκθέσεις στην Επιτροπή σχετικά με τα μέτρα που έχει λάβει βάσει συμφωνίας μεταξύ της Επιτροπής και της Γερμανίας της 16ης Δεκεμβρίου 2011.
III. ΚΙΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 108 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 2 ΤΗΣ ΣΛΕΕ
1. Η ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2009
(87)
Με την απόφαση του Δεκεμβρίου 2009, η Επιτροπή είχε εκφράσει αμφιβολίες βάσει του άρθρου 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ ως προς το συμβιβάσιμο των μέτρων αρωγής για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία που εξετάστηκαν σε εκείνη την απόφαση με την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την αντιμετώπιση των απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων στον κοινοτικό τραπεζικό τομέα (47) (εφεξής «ανακοίνωση για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία»). Επιπλέον, κατά τη γνώμη της Επιτροπής, η αποκατάσταση της βιωσιμότητας, ο επαρκής καταμερισμός επιβαρύνσεων κα οι περιορισμός της στρέβλωσης του ανταγωνισμού που προκαλείται από την (πρόσθετη) ενίσχυση δεν είχαν αποδειχθεί πειστικά σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την αποκατάσταση της βιωσιμότητας και την εκτίμηση των μέτρων αναδιάρθρωσης στον χρηματοπιστωτικό τομέα στην τρέχουσα κρίση βάσει των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων (48) (εφεξής «η ανακοίνωση για τα μέτρα αναδιάρθρωσης»).
(88)
Η Επιτροπή ανέφερε ότι δεν ερευνούσε μόνο τη νέα ενίσχυση που ήταν αποτέλεσμα της μεταβίβασης περιουσιακών στοιχείων στην ΕΑΑ, αλλά έπρεπε να επανεξετάσει και την ενίσχυση που εγκρίθηκε με την απόφαση του Μαΐου 2009 (49).
(89)
Η Επιτροπή εξέφρασε επίσης αμφιβολίες αν ίδια εισφορά των ταμιευτηρίων ήταν επαρκής, λαμβάνοντας υπόψη ότι οι υποχρεώσεις των ταμιευτηρίων που προέρχονται από το μέτρο αρωγής για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία υπόκεινταν σε όριο και ότι το κεφάλαιο που ήταν αναγκαίο για τη σύσταση της ΕΑΑ διατέθηκε μόνο από το κράτος και όχι από τα ταμιευτήρια (50).
(90)
Ζητήθηκε από τη Γερμανία να υποβάλει αναθεωρημένο σχέδιο αναδιάρθρωσης λαμβάνοντας υπόψη ολόκληρο το ποσό της χορηγηθείσας κρατικής ενίσχυσης, που περιλαμβάνει επαρκή αμοιβή και πρόσθετη ριζική αναδιάρθρωση.
2. Η ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2010
(91)
Με την απόφαση του Νοεμβρίου 2010 η Επιτροπή παρέτεινε τη διαδικασία λόγω αυξημένων αμφιβολιών ως προς το συμβιβάσιμο της πρώτης μεταβίβασης περιουσιακών στοιχείων με την ανακοίνωση για τα απομειωμένα στοιχεία ενεργητικού και το συμβιβάσιμο του σχεδίου αναδιάρθρωσης του Δεκεμβρίου 2009, το οποίο αποδείχτηκε ότι δεν ήταν επαρκές για να αποκατασταθεί η βιωσιμότητα του δικαιούχου ούτε να εξασφαλιστεί επαρκής καταμερισμός επιβαρύνσεων και να μετριαστούν οι στρεβλώσεις που προκαλεί η ενίσχυση στον ανταγωνισμό.
(92)
Ειδικότερα όσον αφορά την πρώτη μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες όσον αφορά την επιλεξιμότητα των απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων. Έκρινε ότι υπήρχε κρατική ενίσχυση και προσδιόρισε το ποσό της ενίσχυσης και εκτίμησε ότι τα ποσά της ενίσχυσης θα ήταν ασυμβίβαστα με την ανακοίνωση για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία, εάν δεν ανακαλούνταν ή δεν υπήρχε περαιτέρω αναδιάρθρωση, σύμφωνα με το σημείο 41 της ανακοίνωσης για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία.
(93)
Στην απόφαση του Νοεμβρίου 2010, η Επιτροπή έκρινε ότι το ποσό της ενίσχυσης που αποδίδεται στην πρώτη μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων ανερχόταν περίπου σε 6,9 δισ. ευρώ, κατά την εκτίμηση των εμπειρογνωμόνων της. Το ποσό αυτό υπολογίζεται ως η διαφορά μεταξύ της τιμής μεταβίβασης και της αγοραίας αξίας των περιουσιακών στοιχείων (περίπου 11 δισ. ευρώ) (51), διορθωμένα με τα αρχικά ίδια κεφάλαια που χορηγήθηκαν στην ΕΑΑ (περίπου 3,3 δισ. ευρώ) (52), με τις λογιστικές αξίες ορισμένων χρεογράφων που συνδέονται με πιστώσεις (περίπου 0,3 δισ. ευρώ) (53) και με μείωση για τη μεταβίβαση υποχρεώσεων που κληρονομήθηκαν (περίπου 0,9 δισ. ευρώ) (54).
(94)
Η Επιτροπή ενέκρινε ακόμη τη μεταβίβαση Delta όπως διαπίστωσαν οι εμπειρογνώμονές της, δηλ. την καθαρή διαφορά ανάμεσα στις τιμές μεταβίβασης και την ΠΟΑ των στοιχείων ενεργητικού και υποχρεώσεων. Έκρινε ότι η μεταβίβαση Delta ανέρχεται σε 3,4 δισ. ευρώ, μετά από διόρθωση για τα ίδια κεφάλαια και τους παράγοντες πίστωσης (55). Όσον αφορά το χαρτοφυλάκιο χρεογράφων, η Επιτροπή επισήμανε ότι, για να διαπιστώσει ότι τα επίμαχα περιουσιακά στοιχεία είναι απομειωμένα (56), απαιτούνταν περισσότερα αποδεικτικά στοιχεία για να αποδειχτεί ότι οι αγορές για τα εν λόγω περιουσιακά στοιχεία ήταν πράγματι δυσλειτουργικές, ελλείψει αγοραστών και πωλητών. Επιπλέον, σύμφωνα με την πρακτική λήψης αποφάσεων της, συμφώνησε με τους εμπειρογνώμονες ότι τα προεξοφλητικά επιτόκια που είχε εφαρμόσει η WestLB για να προσδιορίσει την ΠΟΑ ήταν υπερβολικά χαμηλά, με αποτέλεσμα η τελική τιμή της ΠΟΑ να είναι υπερβολικά υψηλή. Η Επιτροπή συμφώνησε ακόμη με το πόρισμα των εμπειρογνωμόνων ότι, επειδή οι παραδοχές LGD δεν ήταν επαρκώς συντηρητικές, η ΠΟΑ του χαρτοφυλακίου δανείων ήταν περίπου κατά 1 δισ. ευρώ κατώτερη από την εκτίμηση της WestLB. Η Επιτροπή επισήμανε ότι τα στοιχεία συγκρίθηκαν σε τομεακό επίπεδο, σύμφωνα με την πρακτική λήψης αποφάσεων (57) της Επιτροπής. Εξάλλου, η Επιτροπή επανεξέτασε και άλλους ελαφρυντικούς παράγοντες που υποβλήθηκαν, αλλά έκρινε ότι δεν υπήρχε βάση να τους λάβει υπόψη για την εκτίμηση της ΠΟΑ.
(95)
Επιπλέον, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες σχετικά με τη διαχείριση των απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων, διότι αυτά εξακολουθούσε να τα διαχειρίζεται η WestLB. Ακόμη, εφόσον η ΕΑΑ είχε καταγράψει ζημία 1 δισ. ευρώ λίγο μετά τη σύστασή της, η Επιτροπή συμπέρανε ότι οι ζημίες ενδεχομένως υπήρχαν ήδη κατά τον χρόνο της μεταβίβασης. Αυτό δημιούργησε αμφιβολίες για το αν τα υπό εξέταση περιουσιακά στοιχεία ενέπιπταν στο πεδίο της παραγράφου 32 της ανακοίνωσης για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία.
(96)
Ζητήθηκε εκ νέου από τη Γερμανία να υποβάλει αναθεωρημένο σχέδιο αναδιάρθρωσης, αφού λάβει υπόψη την πρόσθετη ενίσχυση που χορηγήθηκε στην WestLB και εξετάσει τις ελλείψεις που αναφέρθηκαν στην εν λόγω απόφαση.
IV. Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ
(97)
Η Γερμανία δεν αμφισβητεί ότι τα μέτρα συνιστούν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.
1. ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΑΑ
(98)
Η Γερμανία αμφισβητεί ορισμένα συμπεράσματα όσον αφορά την πρώτη μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων στην ΕΑΑ.
α. ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΟ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΠΟΜΕΙΩΜΕΝΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
(99)
Πρώτον, η Γερμανία επαναλαμβάνει τη θέση που διατύπωσε στις 2 Φεβρουαρίου 2010, ισχυριζόμενη ότι η ανακοίνωση για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία δεν εφαρμόζεται στην πρώτη μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων στην ΕΑΑ. Η Γερμανία υποστηρίζει ότι, στην πραγματικότητα, το μέτρο για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία επιβαρύνει την WestLB, διότι αυτή μεταβίβασε ίδια κεφάλαια στην ΕΑΑ. Αναφερόμενη στην απόφαση του Μαΐου 2009, η Γερμανία υποστηρίζει ότι, σύμφωνα με την υποσημείωση 8 της αιτιολογικής σκέψης 16 της εν λόγω απόφασης, η ανακοίνωση για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία δεν εφαρμόζεται όταν ένα μέτρο λαμβάνεται από δημόσιους φορείς με την ιδιότητά τους ως ιδιοκτητών.
β. ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΤΗΣ ΠΡΩΤΗΣ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ
(100)
Δεύτερον, η Γερμανία ισχυρίζεται ότι η Επιτροπή διέπραξε σφάλματα κατά την εκτίμηση των μεταβιβασθέντων περιουσιακών στοιχείων και την εφαρμογή των κλιμάκων.
(101)
Ενώ ισχυρίζεται ότι η εκτίμηση της Επιτροπής ήταν γενικά υπερβολικά συντηρητική, αναλύει επιμέρους στοιχεία για κάθε κατηγορία των ακόλουθων περιουσιακών στοιχείων: «δομημένα χρεόγραφα», «άλλα χρεόγραφα» και «χαρτοφυλάκιο δανείων».
(102)
Όσον αφορά το χαρτοφυλάκιο «δομημένων δανείων», η Γερμανία ισχυρίζεται ότι η Deutsche Bundesbank έκρινε αποδεκτή τη μεθοδολογία αποτίμησης της WestLB, την οποία επέκρινε η Επιτροπή. Επισήμανε ακόμη ότι η BlackRock Solutions, εταιρεία που ορίστηκε ως εμπειρογνώμονας της Γερμανίας, προσδιόρισε υψηλότερη ΠΟΑ για το χαρτοφυλάκιο από την ΠΟΑ που όρισε η ίδια η WestLB, γεγονός που αποδεικνύει ότι η WestLB ακολούθησε επαρκώς συντηρητική προσέγγιση.
(103)
Όσον αφορά το χαρτοφυλάκιο των «άλλων χρεογράφων», η Γερμανία ισχυρίζεται ότι οι βασικές διαφορές μεταξύ των αποτιμήσεων της αξίας είναι αποτέλεσμα της συζήτησης για το αν εφαρμόζεται η αγοραία αξία. Ενώ η WestLB προτίμησε τα δικά της κριτήρια (που βασίζονται κυρίως στη ρευστότητα) για να προσδιορίσει αν η αξία της αγοράς είναι απομειωμένη, η Γερμανία επικρίνει τους εμπειρογνώμονες της Επιτροπής ότι δεν εξήγησαν επαρκώς στο πόρισμά τους ότι σχεδόν όλα τα περιουσιακά στοιχεία ανήκαν σε μη απομειωμένες αγορές. Ως παράδειγμα η Γερμανία αναφέρει τα κρατικά χρεόγραφα που αποτελούν μεγάλο τμήμα του χαρτοφυλακίου χρεογράφων και ισχυρίζεται ότι η μείωση των αγοραίων αξιών στο τέλος του 2009 ήταν ένδειξη της απομείωσης της αγοραίας αξίας.
(104)
Για την αποτίμηση της αξίας του «χαρτοφυλακίου δανείων», η Γερμανία αναφέρει ότι, για να αντικρούσει τις αξίες που προσδιόρισε η WestLB, η Επιτροπή δεν μπορεί να βασίζεται στη γνώμη των εμπειρογνωμόνων της, η οποία συντάχθηκε χωρίς αυτοί να έχουν πρόσβαση σε αναλυτικά έγγραφα για τις πιστώσεις. Επικρίνει συγκεκριμένα έλλειψη διαφάνειας όσον αφορά τις χρησιμοποιηθείσες παραμέτρους εκτίμησης, τις εγγενείς αντιφάσεις και την υπέρμετρα συντηρητική προσέγγιση των εμπειρογνωμόνων της Επιτροπής. Η Γερμανία ισχυρίζεται ότι έπρεπε να εφαρμοστούν οι παράμετροι που χρησιμοποιούνται στις δοκιμές προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Αρχών Τραπεζικής Εποπτείας (CEBS) και όχι αυτές που χρησιμοποίησαν οι εμπειρογνώμονες της Επιτροπής. Η Γερμανία επέκρινε ιδίως ένα από τα σενάρια προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων, κατά το οποίο οι εμπειρογνώμονες της Επιτροπής χρησιμοποίησαν μια παραδοχή πιθανότητας αθέτησης 70 % και παραδοχή ποσοστιαίας ζημίας σε περίπτωση αθέτησης (LGD) 30 %.
(105)
Τέλος, η Γερμανία εξέτασε τις αμφιβολίες ως προς την επιλεξιμότητα, υποστηρίζοντας ότι η πρώτη ετήσια έκθεση της ΕΑΑ (30 Ιουνίου 2010) δεν αποτελεί ένδειξη ότι προϋπήρχαν ζημίες στο χαρτοφυλάκιο. Αντικρούει τις αμφιβολίες της Επιτροπής ότι οι αναμενόμενες ζημίες στη διάρθρωση της ΕΑΑ είχαν υποεκτιμηθεί, υποστηρίζοντας ότι το ποσό πρόβλεψης πραγματικού κινδύνου της ΕΑΑ διαμορφώνεται κυρίως από το χαρτοφυλάκιο Phoenix. Το ποσό ήταν πράγματι κατά [0,5-1,5] δισ. ευρώ χαμηλότερο από αυτό που είχε προβλεφθεί στο σχέδιο εκκαθάρισης. Συνεπώς, η αντιμετώπιση των προβλέψεων της ΕΑΑ δεν ήταν αντίθετη με την εκτίμηση αναμενόμενων ζημιών της WestLB.
γ. ΕΛΑΦΡΥΝΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ
(106)
Τέλος, η Γερμανία ισχυρίζεται ότι η εκτίμηση της αξίας των μεταβιβασθέντων χαρτοφυλακίων πρέπει να λαμβάνει υπόψη ελαφρυντικούς παράγοντες, ιδίως όσον αφορά i) τη μεταβίβαση παλαιών υποχρεώσεων, ii) τις μελλοντικές ταμειακές ροές, iii) τις μη αναληφθείσες πιστωτικές γραμμές, και iv) την προεξόφληση αναμενόμενων ζημιών.
(107)
Όσον αφορά τις κληρονομηθείσες υποχρεώσεις, η Γερμανία υποστηρίζει ότι με τη μεταβίβαση αυτών των υποχρεώσεων (58) στην EAA η WestLB αποκομίζει οικονομικό πλεονέκτημα 882 εκατ. ευρώ το οποίο πρέπει να ληφθεί υπόψη.
(108)
Σε σχέση με τις μελλοντικές ταμειακές ροές, η Γερμανία ισχυρίζεται ότι, με τη μεταβίβαση των χαρτοφυλακίων στην ΕΑΑ, η WestLB υφίσταται απώλεια μελλοντικών ταμειακών ροών (τόκους κλπ.) ύψους 880 εκατ. ευρώ, οι οποίες θα πρέπει επίσης να ληφθούν υπόψη.
(109)
Όσον αφορά τις μη αναληφθείσες πιστωτικές γραμμές, η Γερμανία ισχυρίζεται ότι απαιτείται διόρθωση για τη μεταβίβαση μη αναληφθεισών πιστωτικών γραμμών στην ΕΑΑ, διότι οι δυνητικοί κίνδυνοι τους έχουν περιληφθεί στον υπολογισμό της ΠΟΑ, ενώ η δυνητική κερδοφορία τους δεν έχει περιληφθεί στη συνολική εκτίμηση.
(110)
Όσον αφορά την προεξόφληση αναμενόμενων ζημιών, η Γερμανία ισχυρίζεται ότι η αποτίμηση της αξίας των χαρτοφυλακίων πρέπει να βασίζεται σε προεξόφληση αναμενόμενων ζημιών, εφόσον η επίδικη έννοια της συνετής προσέγγισης έχει ήδη εφαρμοστεί επαρκώς κατά τον υπολογισμό της ΠΟΑ.
2. ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ ΓΙΑ ΤΑ ΤΑΜΙΕΥΤΗΡΙΑ
(111)
Η Γερμανία διατύπωσε τις ακόλουθες παρατηρήσεις σχετικά με τις αμφιβολίες ότι ενδεχομένως είχε χορηγηθεί πρόσθετη παράνομη ενίσχυση στα ταμιευτήρια:
(112)
Πρώτον, η Γερμανία αναφέρει ότι οι μέτοχοι της WestLB μεταξύ των οποίων και τα ταμιευτήρια, δεν υποχρεώθηκαν να συστήσουν μια επισφαλή («κακή») τράπεζα, αλλά το έπραξαν με δική τους απόφαση.
(113)
Δεύτερον, η Γερμανία επισημαίνει ότι το FMStFG δεν ορίζει απεριόριστη υποχρέωση αποζημίωσης για τις ζημίες. Η υποχρέωση αντιστάθμισης ζημιών περιορίζεται μάλλον στο ισοδύναμο ποσό επενδυμένων ιδίων κεφαλαίων στη δικαιούχο τράπεζα. Η Γερμανία ισχυρίζεται ότι το FMStFG επιτρέπει συμβατική κατανομή της υποχρέωσης αντιστάθμισης της ζημίας η οποία διαφέρει από την κατ' αναλογία προς τα ίδια κεφάλαια κατανομή, ώστε να λάβει υπόψη διαφορετικές χρηματοοικονομικές δυνατότητες.
(114)
Τέλος, η Γερμανία υποστηρίζει ότι τα ταμιευτήρια, αφού ανέλαβαν την δέσμευση να χορηγήσουν αποζημίωση για δυνητικές ζημίες που προέρχονται από την ΕΑΑ για ποσό έως 4,5 δισ. ευρώ, ανέλαβαν ικανοποιητικό μερίδιο της επιβάρυνσης.
V. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΣΤΗ WESTLB
(115)
Η εκτίμηση της ενίσχυσης αναδιάρθρωσης στη WestLB πρέπει να λάβει υπόψη όλες τις χορηγηθείσες στην WestLB ενισχύσεις από το 2008, εφόσον η ενίσχυση που χορηγήθηκε μετά την απόφαση του Μαΐου 2009 χορηγήθηκε για την ίδια διαδικασία αναδιάρθρωσης η οποία είχε εγκριθεί με την απόφαση του Μαΐου 2009. Εντούτοις, λόγω της σημαντικής αύξησης της ενίσχυσης και των αλλαγών του σχεδίου αναδιάρθρωσης, απαιτείται νέα εκτίμηση της συνολικής ενίσχυσης βάσει του σχεδίου αναδιάρθρωσης του Ιουνίου 2011.
1 ΚΡΑΤΙΚΗ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 107 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 1 ΤΗΣ ΣΛΕΕ
(116)
Σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη μέλη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν η απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές.
(117)
Ο χαρακτηρισμός ενός μέτρου ως κρατική ενίσχυση απαιτεί να πληρούνται οι ακόλουθοι όροι: α) πρέπει να χρηματοδοτείται από κράτος μέλος ή με κρατικούς πόρους· β) πρέπει να παρέχει πλεονέκτημα που μπορεί να ευνοήσει ορισμένες επιχειρήσεις ή την παραγωγή ορισμένων αγαθών· γ) το μέτρο πρέπει να νοθεύει ή να απειλεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό· και δ) το μέτρο πρέπει να έχει τη δυνατότητα να επηρεάσει τις μεταξύ των κρατών μελών συναλλαγές.
(118)
Η Επιτροπή εμμένει στην άποψή της ότι οι εν λόγω όροι πληρούνται για όλα τα μέτρα, όπως θα εξηγήσει στη συνέχεια, ακόμη και με το γεγονός ότι η WestLB θα διακόψει τις τραπεζικές δραστηριότητές της, διότι η WestLB εξακολουθεί να ασκεί οικονομικές δραστηριότητες, όπως η παροχή υπηρεσιών διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων. Δεδομένου ότι οι εν λόγω δραστηριότητες εξακολουθούν να ασκούνται σε πλαίσιο διεθνούς ανταγωνισμού, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα εν λόγω μέτρα μπορούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό και επίσης να επηρεάσουν τις συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών (59).
α. Η ΘΩΡΑΚΙΣΗ ΕΝΑΝΤΙ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΤΟΥ ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΙΟΥ PHOENIX
(119)
Η Επιτροπή έχει ήδη εξηγήσει στην απόφαση του Μαΐου 2009 ότι η θωράκιση έναντι κινδύνου συνιστά κρατική ενίσχυση. Η Γερμανία έχει διευκρινίσει ότι η θωράκιση έναντι κινδύνου εξακολουθεί να ισχύει για το μερίδιο των ιδίων κεφαλαίων του χαρτοφυλακίου Phoenix το οποίο μεταβιβάστηκε στην ΕΑΑ.
β. Η ΕΙΣΦΟΡΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ
(120)
Η Επιτροπή έχει ήδη κρίνει στη απόφασή της του Δεκεμβρίου 2009 ότι η εισφορά κεφαλαίου 3 δισ. ευρώ συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.
γ. ΤΟ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΑΚΟ ΜΕΣΟ ΓΙΑ ΤΗΝ SPM BANK
(121)
Σύμφωνα με το σχέδιο αναδιάρθρωσης του Ιουνίου 2011, η NRW θα εκδώσει συμπληρωματικό τίτλο προς όφελος της SPM bank για ποσό 1 δισ. ευρώ, για να αντικαταστήσει το μερίδιο ιδίων κεφαλαίων της WestLB (60) το οποίο θα επιστραφεί στην SoFFin. Το πρόσθετο μέσο για την SPM bank είναι μια αντικατάσταση κεφαλαίου που θα πρέπει να απορροφά πλήρως τη ζημία, διαφορετικά ο ρυθμιστικός φορέας δεν θα δεχθεί αυτή τη συναλλαγή. Το νέο μέσο πρέπει, συνεπώς, να συνιστά και κεφάλαιο. Το κεφάλαιο αυτό χορηγείται από την NRW και συνεπώς προέρχεται από κρατικούς πόρους. Έχει ως αποτέλεσμα να καλύψει την κεφαλαιακή ανεπάρκεια μιας συγκεκριμένης τράπεζας και συνιστά, ως εκ τούτου, επιλεκτικό πλεονέκτημα υπέρ της SPM bank. Δεδομένου ότι η SPM bank θα δραστηριοποιείται σε έναν τομέα στον οποίο δραστηριοποιούνται και επιχειρήσεις από άλλα κράτη μέλη, το μέτρο αυτό μπορεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό και να επηρεάσει τις μεταξύ των κρατών μελών συναλλαγές. Συνιστά, συνεπώς, κρατική ενίσχυση, όπως επιβεβαιώνεται από την ανάλυση παρόμοιων μέτρων κεφαλαίου (61).
δ. Η ΠΡΟΣΘΕΤΗ ΚΑΛΥΨΗ ΖΗΜΙΑΣ ΕΚ ΜΕΡΟΥΣ ΤΗΣ NRW ΓΙΑ ΤΗΝ SPM BANK
(122)
Σύμφωνα με το σχέδιο αναδιάρθρωσης του Ιουνίου 2011, η NRW θα αναλάβει τις ζημίες για τη λειτουργία και την εκκαθάριση της SPM bank σε διάρκεια πέντε ετών καθώς και όλες τις συνταξιοδοτικές υποχρεώσεις της. Οι συνολικές ζημίες που θα συσσωρεύει η SPM bank κατά τη διάρκεια λειτουργίας της εκτιμάται ότι κυμαίνονται μεταξύ [3-6] δισ. ευρώ σύμφωνα με το βασικό σενάριο και [4-7] δισ. ευρώ με βάση το δυσμενές σενάριο. Οι ζημίες αυτές πρέπει να καλυφθούν από [….]. Η δέσμευση ανάληψης ζημιών της SPM bank εξομοιώνεται, συνεπώς, με εισφορά κεφαλαίου ποσού [100-700] εκατ. ευρώ και [0,5-2,0] δισ. ευρώ. Όπως συμβαίνει και με το πρόσθετο κεφαλαιακό μέσο για την SPM bank, η κάλυψη πρόσθετης ζημίας καλύπτει επίσης την κεφαλαιακή ανεπάρκεια της SPM bank και της παρέχει επιλεκτικό πλεονέκτημα, εφόσον από πουθενά δεν συνάγεται ότι η τράπεζα θα μπορούσε να εξασφαλίσει ισοδύναμα κεφάλαια στην αγορά. Εφόσον το μέτρο εφαρμόζεται από την NRW, χορηγείται με κρατικούς πόρους. Λόγω των χαρακτηριστικών του τραπεζικού τομέα που παρατίθενται στην αιτιολογική σκέψη 118, το μέτρο μπορεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό και να επηρεάσει τις μεταξύ των κρατών μελών συναλλαγές. Συνεπώς, συνιστά κρατική ενίσχυση.
ε. Η ΠΡΩΤΗ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ
(123)
Η Επιτροπή έκρινε ήδη στην απόφασή της του Δεκεμβρίου 2009 ότι το μέτρο αρωγής για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία υπό μορφή δημιουργίας μιας επισφαλούς τράπεζας συνιστά κρατική ενίσχυση (62).
(124)
Διαφωνεί με τον ισχυρισμό της Γερμανίας ότι δεν πρέπει να εφαρμοστεί η ανακοίνωση για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία. Αντιθέτως, στις αποφάσεις της υπενθυμίζει ότι η ανακοίνωσή της για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία παρέχει οδηγίες για την αντιμετώπιση των μέτρων αρωγής για απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία βάσει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της ΣΛΕΕ που λαμβάνουν τα κράτη μέλη, αναφέροντας συγκεκριμένα ότι «τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία αντιστοιχούν σε κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων για τα οποία οι τράπεζες είναι πιθανό να παρουσιάσουν ζημία. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η IAC πρέπει να καλύπτει κάθε είδους μέτρα στήριξης που αποσκοπούν στα απομειωμένα στοιχεία του ενεργητικού και, κατά συνέπεια, παρέχουν πραγματική αρωγή στον δικαιούχο οργανισμό, διότι η IAC ορίζει την αρωγή για τα στοιχεία ενεργητικού ως μέτρο με το οποίο η τράπεζα απαλλάσσεται από την ανάγκη σοβαρής μείωσης των αξιών ορισμένων κατηγοριών περιουσιακών στοιχείων» (63)..Η πρώτη μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων εμπίπτει επίσης σε αυτή την κατηγορία μέτρων, διότι απαλλάσσει την WestLB από το να αντιμετωπίσει τις συνέπειες μιας προς τα κάτω προσαρμογής της αξίας των περιουσιακών στοιχείων της. Η Γερμανία έχει επιβεβαιώσει στο παρελθόν ότι η WestLB δεν θα συμμορφωνόταν πλέον με τις κανονιστικές ελάχιστες κεφαλαιακές απαιτήσεις, εάν δεν είχε θωρακιστεί από το μέτρο στήριξης του κράτους (64).
(125)
Όσον αφορά το χρονικό πεδίο εφαρμογής, η ανακοίνωση για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία πρέπει να εφαρμοστεί στη μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων. Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι οφείλει να εφαρμόσει τον νόμο και τις κατευθυντήριες γραμμές που ισχύουν κατά τον χρόνο έκδοσης μιας απόφασης, ανεξάρτητα από τον χρόνο σχεδιασμού ή κοινοποίησης των μέτρων ενίσχυσης (65). Πράγματι, στο πλαίσιο της τρέχουσας χρηματοπιστωτικής κρίσης, η Επιτροπή έχει εφαρμόσει στο παρελθόν την ανακοίνωση για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία σε μέτρα που κοινοποιήθηκαν πριν από τη δημοσίευση της ανακοίνωσης (66).
(126)
Η Επιτροπή δεν έχει μεταβάλει αυτή την εκτίμηση, παρά την αντίρρηση της Γερμανίας ότι δεν είχε εφαρμόσει την ανακοίνωση για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία στην απόφαση του Μαΐου 2009. Μολονότι ήταν ενδεχομένως σφάλμα το ότι δεν εφαρμόστηκε η ανακοίνωση για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία εκείνη τη χρονική στιγμή, αυτό δεν παρέχει περιθώριο εύλογης εμπιστοσύνης στη Γερμανία ότι θα μπορούσε να συνεχίσει την να εφαρμόζει την ίδια προσέγγιση. Σε κάθε περίπτωση, στο αιτιολογικό της απόφασης του Μαΐου 2009 το ονομαστικό ποσό της εγγύησης θεωρείται ως ποσό της ενίσχυσης, το οποίο δεν είναι ασύνηθες για τις εγγυήσεις για απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία (67). Εντούτοις, εάν εφαρμοστεί στην παρούσα περίπτωση εκείνη η προσέγγιση, αυτό θα οδηγούσε σε ποσό κατά πολύ υψηλότερο από το ποσό της ενίσχυσης που προσδιορίζει η ανακοίνωση για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία.
(127)
Το βασικό ζητούμενο, συνεπώς, παραμένει ο προσδιορισμός του ποσού της ενίσχυσης. Σύμφωνα με την παράγραφο 39 της ανακοίνωσης για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία, ενίσχυση χορηγείται με ένα μέτρο για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία όταν η τιμή μεταβίβασης υπερβαίνει την αγοραία αξία του συνολικού χαρτοφυλακίου.
(128)
Στην απόφασή της του Νοεμβρίου 2010 η Επιτροπή υπολόγισε καταρχήν ένα ποσό ενίσχυσης 11 δισ. ευρώ, το οποίο δεν λάμβανε υπόψη τους ελαφρυντικούς παράγοντες. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή υπολόγισε μια πιθανή αγοραία αξία για τα περιουσιακά στοιχεία που δεν ήταν εμπορεύσιμα στην αγορά και βασίστηκε στη γνώμη εμπειρογνωμόνων. Εντούτοις, η Επιτροπή μπόρεσε, με διεξοδική ανάλυση του χαρτοφυλακίου που βασίζεται στα στοιχεία της τελικής έκθεσης εμπειρογνωμόνων, να βελτιώσει την εκτίμησή της.
(129)
Ο πίνακας 6 παρουσιάζει επισκόπηση της αγοραίας αξίας, ανά επιμέρους χαρτοφυλάκιο:
Πίνακας 6
Αγοραία αξία της πρώτης μεταβίβασης περιουσιακών στοιχείων (δισ. ευρώ)
Χαρτοφυλάκιο μεταβιβαζόμενων περιουσιακών στοιχείων
Λογιστική αξία Δεκ
Εκτίμηση της αγοραίας αξίας από την Επιτροπή
Χαρτοφυλάκιο δομημένων χρεογράφων
Phoenix
22 764
13 200
European Super Seniors
2 918
1 750
Άλλα ABS
3 188
2 900
Χαρτοφυλάκιο χρεογράφων
Ομόλογα
16 501
(722)
Χαρτοφυλάκιο Banque D'Orsay
2 749
23 749
CDS & Παράγωγα
(65)
(102)
Δανειακά προϊόντα
Χρησιμοποιηθείσες θέσεις
20 061
17 355
Μη χρησιμοποιηθείσες αναλήψεις υποχρεώσεων
-
(748)
Σύνολο
68 116
52 887
(130)
Για το χαρτοφυλάκιο χρεογράφων και το επιμέρους χαρτοφυλάκιο ABS των δομημένων χρεογράφων, οι αγοραίες αξίες ήταν ήδη διαθέσιμες ή θα μπορούσαν να προκύψουν από τις εκτιμήσεις της αξίας των περιουσιακών στοιχείων για τα οποία ήταν ήδη διαθέσιμες οι αγοραίες αξίες (18,430 δισ. ευρώ (το ποσό αυτό αναλύεται ως ακολούθως:
)) και σε 2,9 δισ. ευρώ αντίστοιχα.
(131)
Για το χαρτοφυλάκιο δανείων, χρησιμοποιήθηκε προσομοίωση ακραίων καταστάσεων (68) ως κατά προσέγγιση αγοραία αξία που ήταν αποτέλεσμα μείωσης για μη αναληφθείσες πιστωτικές γραμμές 748 εκατ. ευρώ (σύνολο 16,607 δισ. ευρώ, που αναλύεται ως εξής:
).
(132)
Για το επιμέρους χαρτοφυλάκιο European Super Seniors, η αρχική εκτίμηση της WestLB για αναμενόμενες ζημίες κρίνεται πολύ συντηρητική και ότι προσεγγίζει έναν υπολογισμό της αγοραίας αξίας. Ως εκ τούτου, η ΠΟΑ της WestLB για το χαρτοφυλάκιο ESS θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως εκτίμηση της αγοραίας αξίας (1,750 δισ. ευρώ) (69). Όσον αφορά το χαρτοφυλάκιο Phoenix, το οποίο είναι δομημένο χρεόγραφο με σύνθετη διάρθρωση αποπληρωμής, η αγοραία αξία μπορεί να υπολογιστεί κατά προσέγγιση με τον ακόλουθο τρόπο: πρώτον, η τρέχουσα τιμή αγοράς (εφεξής «MtM») των υποκειμένων εξασφαλίσεων υπολογίστηκε περίπου σε 54 % (12,375 δισ. ευρώ). Λαμβάνοντας υπόψη τα διαθέσιμα ταμειακά (1,325 δισ. ευρώ που θα προστεθούν) και τις πιθανές ταμειακές εκροές (περίπου 0,5 δισ. ευρώ με ένα δυσμενές σενάριο, παρόμοιο με την MtM), η αγοραία αξία μπορεί να εκτιμηθεί περίπου σε 13,2 δισ. ευρώ (70).
(133)
Εάν συγκριθεί το συνολικό ποσό (52,887 δισ. ευρώ) με την τιμή μεταβίβασης (68,116 δισ. ευρώ), ορίζεται το ποσό της ενίσχυσης, από το οποίο έχουν αφαιρεθεί ορισμένοι ελαφρυντικοί παράγοντες. Οι ελαφρυντικοί παράγοντες που αναφέρονται ανωτέρω στην αιτιολογική σκέψη 93 είναι 3,267 δισ. ευρώ για το κεφάλαιο της ΕΑΑ· 882 εκατ. ευρώ για τις κληρονομηθείσες υποχρεώσεις και 268 εκατ. ευρώ μέσω της μεταφοράς των τίτλων που συνδέονται με πιστώσεις στο εσωτερικό του χαρτοφυλακίου Phoenix. Συνεπώς, το ποσό της κρατικής ενίσχυσης ανέρχεται σε 10,812 δισ. ευρώ, δηλαδή 15,229 δισ. ευρώ - 4,417 δισ. ευρώ.
(134)
Αυτό το ποσό της ενίσχυσης περιλαμβάνει εγγυήσεις που παρέχονται από τους μετόχους της WestLB για την κάλυψη των ζημιών της ΕΑΑ (βλ. αιτιολογικές σκέψεις 33 έως 40), διότι οι εγγυήσεις αυτές θα αντικαταστήσουν τη δέσμευση που ανέλαβε το κράτος αγοράζοντας τα περιουσιακά στοιχεία της WestLB μέσω της ΕΑΑ. Πρέπει να τονιστεί, ότι σύμφωνα με το FMStFG, το κράτος πρέπει να αποζημιωθεί από τους μετόχους για κάθε ζημία που θα καταγραφεί στο μέλλον. Συνεπώς, αυτή η ευθύνη του κράτους αντικαθίσταται στην πράξη από την ευθύνη των μετόχων της WestLB σε εσωτερικό επίπεδο. Συνεπώς, η υποκατάσταση αυτή δεν έχει επίπτωση έναντι του δικαιούχου και η μεταχείριση αυτών των εγγυήσεων ως χωριστή πηγή ενίσχυσης θα συνεπαγόταν διπλό υπολογισμό της ενίσχυσης. Οι εγγυήσεις αυτές δεν αυξάνουν, συνεπώς, το ποσό της ενίσχυσης στην πρώτη μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων στην ΕΑΑ.
στ. Η ΔΕΥΤΕΡΗ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ - ΑΝΑΣΥΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΟΡΩΝ ΤΗΣ EAA
(135)
Η δεύτερη μεταβίβαση αφορά την πιθανή ανασύσταση των πόρων της ΕΑΑ με όλα τα τρέχοντα στοιχεία ενεργητικού και τις υποχρεώσεις της WestLB. Πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ότι μόνο η μεταβίβαση του χαρτοφυλακίου WestImmo στην ΕΑΑ είναι βέβαιο ότι θα πραγματοποιηθεί, ενώ η μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων που συνδέονται με τη Verbundbank και την Pfandbriefbank είναι απλή πιθανότητα. Επιπλέον, η WestLB έχει διαθέσει προς πώληση όλα τα στοιχεία και τις επιχειρηματικές μονάδες της και, ως εκ τούτου, τα σχετικά περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις υπάρχει ακόμη δυνατότητα να εκποιηθούν σε αγοραίες τιμές πριν την 30ή Ιουνίου 2012 και, ως εκ τούτου, να μη μεταβιβαστούν στην ΕΑΑ. Η ακόλουθη εκτίμηση βασίζεται, ωστόσο, στην επιφυλακτική παραδοχή ότι, στις 30 Ιουνίου 2012, όλα τα υφιστάμενα περιουσιακά στοιχεία και οι υποχρεώσεις της WestLB θα μεταβιβαστούν στην ΕΑΑ.
(136)
Όσον αφορά την WestImmo, χαρτοφυλάκιο περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων της τάξης των [5,3-6,9] δισ. ευρώ (λογιστική αξία HBG) θα αποσπαστεί και θα μεταβιβαστεί στην ΕΑΑ. Η αγοραία αξία έχει προσδιοριστεί όπως αναφέρεται στον πίνακα 4 ανωτέρω. Η Επιτροπή έχει εκτιμήσει τα στοιχεία για την αγοραία αξία και εξηγεί γιατί το ποσό πρέπει να θεωρείται με επιφύλαξη επαρκές. Συνεπώς, προσδιορίζει τη διαφορά ανάμεσα στις τιμές μεταβίβασης και τις αγοραίες αξίες, δηλ. το ποσό της ενίσχυσης για το μερίδιο της WestImmo στην δεύτερη μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων σε [300-800] εκατ. ευρώ.
(137)
Επιπλέον, η Γερμανία υποστηρίζει ότι, σε περίπτωση που η WestImmo, απαλλαγμένη από το αποσπασθέν χαρτοφυλάκιο, δεν μπορεί να πωληθεί ως Pfandbriefbank αλλά θα πρέπει να μεταβιβαστεί στην ΕΑΑ, η τιμή μεταβίβασής της θα είναι ίση με την αγοραία αξία της. Το επιχείρημα αυτό θεωρείται εύλογο, δεδομένου ότι η Pfandbriefbank έχει αποδεσμευθεί επί τούτου από τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία.
(138)
Στην περίπτωση της WestLB, θα αφαιρεθούν περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις της τάξης των [120-150] δισ. ευρώ (ονομαστική αξία HGB). Οι αγοραίες αξίες του χαρτοφυλακίου έχουν υπολογιστεί σε [1,0-1,8] δισ. ευρώ κάτω από τις ονομαστικές αξίες τους GHB, όπως αναφέρεται στον πίνακα 3 στην αιτιολογική σκέψη 53. Η Επιτροπή έχει εκτιμήσει τα στοιχεία για την αγοραία αξία των υπολοίπων περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων της WestLB. Δεν εντόπισε διαφορές στην αποτίμηση της αγοράς. Πράγματι, η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι η WestLB έχει απαλλαγεί από τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία στο πλαίσιο της πρώτης μεταβίβασης περιουσιακών στοιχείων και ότι η συνακόλουθη κεφαλαιακή αρωγή ήταν πολύ μεγάλη. Συνεπώς, δεν εκπλήσσει το ότι η ποιότητα του χαρτοφυλακίου και, ως εκ τούτου, η αγοραία αξία του είναι πολύ καλύτερη από αυτήν της πρώτης μεταβίβασης. Συνεπώς, η Επιτροπή αποδέχεται ότι η αγοραία αξία του χαρτοφυλακίου των περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων είναι συνολικά κατά [1,0-1,8] δισ. ευρώ κατώτερη από τις αγοραίες αξίες (ονομαστικές αξίες HGB) και ότι το ποσό της ενίσχυσης από τη δεύτερη μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων για τη WestLB είναι ίσο με [1,0-1,8] δισ. ευρώ
(139)
Συνολικά, οι αγοραίες αξίες της δεύτερης μεταβίβασης περιουσιακών στοιχείων είναι κατά [1,3-2,6 ] δισ. ευρώ κατώτερες από τις τιμές μεταβίβασής τους. Το συνολικό ποσό της ενίσχυσης για τη δεύτερη μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων είναι συνεπώς [1,3-2,6] δισ. ευρώ.
ζ. ΠΑΡΟΧΗ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΜΕΤΟΧΟΥΣ ΤΗΣ WESTLB ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΤΟΥ 2012
(140)
Αφού μεταβιβαστούν όλα τα περιουσιακά στοιχεία της WestLB στην ΕΑΑ, η ΕΑΑ θα μεριμνήσει για τη χρηματοδότησή τους. Μέχρι τις 30 Ιουνίου 2012 (δηλ. μέχρι να πραγματοποιηθεί η μεταβίβαση), οι μέτοχοι της WestLB θα παρέχουν κάθε στήριξη ρευστότητας που είναι αναγκαία για να διασφαλιστεί η πραγματοποίηση της μεταβίβασης περιουσιακών στοιχείων στην ΕΑΑ. Το μέτρο αυτό μπορεί να θεωρηθεί αναπόσπαστο μέρος της συνολικής διαδικασίας εκκαθάρισης, διότι απλώς θωρακίζει την περίοδο μεταβίβασης σε περίπτωση που υπάρξει αναταραχή στις αγορές πριν τις 30 Ιουνίου 2012. Παρέχει, παρόλα αυτά, πρόσθετο προσωρινό πλεονέκτημα στη WestLB (71), το οποίο […]. Εφόσον οι μέτοχοι της WestLB είναι δημόσιες αρχές ή οργανισμοί υπό τον τελικό έλεγχο του δημοσίου, στο οποίο θα καταλογιστεί κάθε απόφαση για τη χορήγηση ρευστότητας στο πλαίσιο της μεταβίβασης, το μέτρο εφαρμόζεται με κρατικούς πόρους. Όπως εξηγείται στην αιτιολογική σκέψη 118, δεδομένων των χαρακτηριστικών του τραπεζικού κλάδου στη Γερμανία, η παροχή ενός τέτοιου πλεονεκτήματος θα μπορούσε να νοθεύσει τον ανταγωνισμό και να επηρεάσει τις συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών. Ως εκ τούτου, η παροχή στήριξης ρευστότητας από τους μετόχους της WestLB το πρώτο εξάμηνο του 2012 συνιστά κρατική ενίσχυση.
η. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
Εν κατακλείδι, η WestLB έχει ωφεληθεί από τα ακόλουθα μέτρα κρατικής ενίσχυσης:
Πίνακας 7
Συνοπτική παρουσίαση των μέτρων
Κεφαλαιακά ή παρόμοια μέτρα
Στοιχείο ενίσχυσης
(δισ. ευρώ)
Θωράκιση του χαρτοφυλακίου Phoenix έναντι κινδύνου
5
Η εισφορά κεφαλαίου στο πλαίσιο της πρώτης μεταβίβασης περιουσιακών στοιχείων
3
Το συμπληρωματικό κεφαλαιακό μέσο γα την SPM bank
1
Συμπληρωματική κάλυψη ζημίας από την NRW για την SPM bank
[0,5-2,0]
Η πρώτη μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων
10,812
Η δεύτερη μεταβίβαση - αναπλήρωση των πόρων της ΕΑΑ με περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις της WestImmo (αποσπασθέν χαρτοφυλάκιο)
[0,3-0,8]
Δεύτερη μεταβίβαση - ανασύσταση των πόρων της ΕΑΑ με περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις της WestLB
[1,0-1,8]
Σύνολο
[21,6-24,4]
Ποσοστό ενίσχυσης, σε σύγκριση με ποσό 88,5 δισ. ευρώ RWA (στις 30.12.2008)
[24,4-27,6]%
Μέτρα ρευστότητας
[…]
2 ΣΥΜΒΙΒΑΣΙΜΟ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΑΓΟΡΑ
α. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 107 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 3 ΣΤΟΙΧΕΙΟ Β) ΤΗΣ ΣΛΕΕ
(141)
Το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της ΣΛΕΕ εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να διαπιστώνει ότι η ενίσχυση είναι συμβιβάσιμη με την εσωτερική αγορά εάν αποσκοπεί στην «αποκατάσταση σοβαρής διαταραχής της οικονομίας ενός κράτους μέλους». Η Επιτροπή έχει αναγνωρίσει ότι οι συνθήκες παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης μπορεί να δημιουργήσουν σοβαρή διαταραχή στην οικονομία ενός κράτους μέλους και ότι μέτρα που στηρίζουν τις τράπεζες μπορούν να αποκαταστήσουν αυτή τη διαταραχή. Η εν λόγω εκτίμηση έχει επιβεβαιωθεί στην ανακοίνωση της Επιτροπής Η ανακεφαλαιοποίηση χρηματοπιστωτικών οργανισμών στην τρέχουσα χρηματοπιστωτική κρίση: περιορισμός της ενίσχυσης στο ελάχιστα αναγκαίο και διασφαλίσεις από αδικαιολόγητες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού (72) (εφεξής ανακοίνωση περί ανακεφαλαιοποίησης»), στην ανακοίνωση για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία και στην ανακοίνωση για τα μέτρα αναδιάρθρωσης. Η Επιτροπή εξακολουθεί να θεωρεί ότι πληρούνται οι απαιτήσεις για την έγκριση μιας κρατικής ενίσχυσης κατ' εφαρμογή του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της ΣΛΕΕ ενόψει της επανεμφάνισης πιέσεων στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Η Επιτροπή επιβεβαίωσε αυτή την άποψη με την έκδοση, τον Δεκέμβριο του 2010, ανακοίνωσης η οποία παρατείνει μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2011 την εφαρμογή των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις, με στόχο τη στήριξη μέτρων υπέρ των τραπεζών στο πλαίσιο της χρηματοπιστωτικής κρίσης (73). Η Επιτροπή έχει παρατείνει την εφαρμογή αυτών των κανόνων και μετά τις 31 Δεκεμβρίου 2011 (74).
(142)
Αναφορικά με τη γερμανική οικονομία, αυτή η ανάλυση επιβεβαιώθηκε με την έγκριση από την Επιτροπή διαφόρων μέτρων που έλαβαν οι γερμανικές αρχές για την καταπολέμηση της χρηματοπιστωτικής κρίσης και, ιδίως με την έγκριση και τις παρατάσεις της γερμανικής δέσμης μέτρων διάσωσης (75).
(143)
Η ανεξέλεγκτη κατάρρευση μιας τράπεζας, όπως η WestLB, θα μπορούσε να επηρεάσει άμεσα τις χρηματοπιστωτικές αγορές και, κατ’ επέκταση, τη συνολική οικονομία ενός κράτους μέλους. Λόγω της τρέχουσας ασταθούς κατάστασης των χρηματοπιστωτικών αγορών, η Επιτροπή εξακολουθεί να βασίζει την εκτίμησή της για τα μέτρα κρατικών ενισχύσεων στον τραπεζικό τομέα στο άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της ΣΛΕΕ.
β. ΤΟ ΣΥΜΒΙΒΑΣΙΜΟ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΑΠΟΜΕΙΩΜΕΝΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
(144)
Για τους λόγους που εξηγούνται στις αιτιολογικές σκέψεις 125 και 126, το συμβιβάσιμο της πρώτης μεταβίβασης περιουσιακών στοιχείων στην ΕΑΑ πρέπει να εκτιμηθεί βάσει της ανακοίνωσης για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία. Η εκτίμηση του συμβιβάσιμου εστιάζεται στο αν η μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων πραγματοποιείται πάνω από την αγοραία αξία, αλλά χωρίς υπέρβαση της πραγματικής οικονομικής αξίας, όπως ορίζεται στην παράγραφο 40 της ανακοίνωσης για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία. Για να είναι το μέτρο ενίσχυσης συμβιβάσιμο, η τιμή μεταβίβασης, θα πρέπει, σύμφωνα με την παράγραφο 41 της ανακοίνωσης για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία, να μην υπερβαίνει την ΠΟΑ και η μεταβίβαση delta να είναι μηδενική. Η κατωτέρω εκτίμηση εστιάζεται πρώτα στο ποσό της μεταβίβασης delta (βλ. αιτιολογικές σκέψεις 144 έως 159). Εάν η τιμή της μεταβίβασης delta δεν είναι μηδενική, δηλ. εάν είναι ανώτερη από την ΠΟΑ, θα πρέπει να επιστραφεί ή να ανακληθεί (βλ. αιτιολογικές σκέψεις 161 και 162).
i) Το συμβιβάσιμο της πρώτης μεταβίβασης περιουσιακών στοιχείων στην EAA
(145)
Η Γερμανία αμφισβήτησε τον προσδιορισμό της ΠΟΑ σε σχέση με την πρώτη μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων στην ΕΑΑ. Οι παρατηρήσεις της αποσκοπούν στην αντίκρουση του συμπεράσματος της απόφασης του Νοεμβρίου 2010 ότι η τιμή μεταβίβασης delta ανέρχεται σε 3,414 δισ. ευρώ. Η Επιτροπή έχει εξετάσει τις παρατηρήσεις της Γερμανίας. Τα αποτελέσματα της ανάλυσής της συνοψίζονται κατωτέρω:
- Όσον αφορά την αποτίμηση γενικά
(146)
Όσον αφορά τη συνολική διαδικασία αποτίμησης, κατά τον προσδιορισμό της ΠΟΑ των προς μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων, η Επιτροπή εμμένει στην άποψη ότι η εκτίμησή της δεν ήταν υπερβολικά συντηρητική, αλλά ήταν σύμφωνη με την παράγραφο 37 της ανακοίνωσης για τα απομειωμένα στοιχεία ενεργητικού. Η παράγραφος 37 της εν λόγω ανακοίνωσης υποχρεώνει την Επιτροπή να εφαρμόζει σωστή και συνεπή προσέγγιση για την αποτίμηση περιουσιακών στοιχείων, περιλαμβανομένων των περισσότερο σύνθετων και λιγότερο ρευστοποιήσιμων περιουσιακών στοιχείων, έτσι ώστε να αποφεύγονται οι αδικαιολόγητες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού. Η Επιτροπή έχει εξηγήσει στην απόφαση του Νοεμβρίου 2010 ότι η μέθοδος αυτή είναι σύμφωνη με την πρακτική της σε θέματα λήψης αποφάσεων. Οι μέθοδοι που εφαρμόζουν άλλοι φορείς, όπως η CEBS είναι ασφαλώς αξιόπιστες, αλλά δεν είναι κατάλληλες για τον συγκεκριμένο σκοπό.
(147)
Η Επιτροπή δεν έχει πεισθεί ότι η προτεινόμενη από την WestLB προσέγγιση είναι σύμφωνη με την πρακτική της έκδοσης αποφάσεων σε θέματα κρατικών ενισχύσεων. Η Επιτροπή επισημαίνει, πράγματι, ότι η Bundesbank δεν επιβεβαίωσε την προταθείσα από την WestLB ΠΟΑ, αλλά αντίθετα επέκρινε τόσο τη μεθοδολογία όσο και την παράμετρο που χρησιμοποίησε η WestLB (76). Αυτή η κριτική στάση αντικρούει τον ισχυρισμό της Γερμανίας ότι η μεθοδολογία της WestLB συνιστά γενικά «αναγνωρισμένη τεχνική εμπειρογνωμοσύνη». Συνεπώς, η Επιτροπή εμμένει στην άποψη ότι η μεθοδολογία της WestLB παρεκκλίνει από τη συνήθη πρακτική (77).
- Όσον αφορά την αποτίμηση στο επίπεδο των επιμέρους χαρτοφυλακίων
(148)
Ως προς τη λεπτομερή αποτίμηση της αξίας, καταρχάς όσον αφορά το χαρτοφυλάκιο «δομημένων χρεογράφων», η Επιτροπή επισημαίνει ότι δεν υπάρχουν σημαντικές αποκλίσεις. Πράγματι, η εκτίμηση της ΠΟΑ από την Επιτροπή για το σύνολο αυτής της κατηγορίας περιουσιακών στοιχείων είναι πολύ παραπλήσια με την εκτίμηση της WestLB. Η Επιτροπή απέφυγε να χρησιμοποιήσει συντηρητικές παραδοχές, διότι, εάν το έπραττε, θα επικύρωνε ή θα απέρριπτε τις αποτιμήσεις της αξίας του κάθε χαρτοφυλακίου. Αντ' αυτού, ακολούθησε τη συμβουλή του εμπειρογνώμονα της να επανεκτιμήσει τη συντηρητική προσέγγιση της WestLB για το επιμέρους χαρτοφυλάκιο «European Super Senior». Η Επιτροπή εξέτασε την αναλυτική έκθεση εμπειρογνώμονα, η οποία περιείχε επανεξέταση των κύριων επιμέρους κατηγοριών περιουσιακών στοιχείων (ABS CDOs (78), άλλα CDOs (79), US RMBS (80), US CMBS (81), US ABS (82), EUR ABS (83) και Financials), και διαπίστωσε ότι οι μεθοδολογίες και τα αποτελέσματα ήταν συνεπή με άλλες περιπτώσεις, όπως αυτές που αναφέρονταν στην απόφαση για την κίνηση διαδικασίας.
(149)
Δεύτερον, όσον αφορά το χαρτοφυλάκιο δανείων, η Επιτροπή δεν δέχεται τον ισχυρισμό της Γερμανίας για έλλειψη διαφάνειας και ασυνέπειες της εκτίμησης των εμπειρογνωμόνων της. Υπενθυμίζει ότι έχει δώσει οδηγίες για την καταλληλότητα ορισμένων μεθοδολογιών για την εκτίμηση της ΠΟΑ. Παραδείγματος χάρη, η Επιτροπή σύστησε ένα μεγάλο δείγμα περιουσιακών στοιχείων από το χαρτοφυλάκιο δανείων για να εκτιμήσει την καταλληλότητα των υφισταμένων συστημάτων αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας, τις συνακόλουθες πιθανότητες αθέτησης και την LGD. Η Γερμανία δεν ακολούθησε αυτή τη σύσταση. Η Επιτροπή τόνισε επίσης ότι, όπως εξηγείται στην παράγραφο 41 της ανακοίνωσης για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία, έπρεπε να χρησιμοποιήσει προσεκτικά την LGD και προσομοιώσεις ακραίων καταστάσεων για πιθανότητες αθέτησης. Σύμφωνα με την πρακτική της Επιτροπής σε θέματα λήψης αποφάσεων, η εκτίμηση μιας μεταβίβασης περιουσιακών στοιχείων πρέπει να βασίζεται στην ΠΟΑ των περιουσιακών στοιχείων. Εν κατακλείδι, η Επιτροπή επιβεβαιώνει την προηγούμενη εκτίμησή της ότι η αποτίμηση της αξίας πρέπει να διορθωθεί περίπου κατά 1 δισ. ευρώ.
(150)
Τρίτον, όσον αφορά το «χαρτοφυλάκιο χρεογράφων», η Επιτροπή συμφωνεί με τη Γερμανία ότι οι διαφορές προέρχονται από την εκτίμηση αν οι εξεταζόμενες αγορές είναι απομειωμένες. Στην πραγματικότητα, το ερώτημα θα μπορούσε να είναι αν αυτό το μέρος του χαρτοφυλακίου μπορεί να κριθεί επιλέξιμο βάσει της ανακοίνωσης για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία. Θα μπορούσε να υποστηριχθεί ότι, μολονότι θα μπορούσε να προβλεφθεί σχετική ευελιξία επιτρέποντας την απαλλαγή των τραπεζών από στοιχεία που δεν συνδέονται με τα πρώτα στάδια της χρηματοπιστωτικής κρίσης, περιουσιακά στοιχεία τα οποία δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι ήταν απομειωμένα κατά τον χρόνο της μεταβίβασης θα έπρεπε να καλύπτονται από πρόγραμμα αρωγής. Με βάση αυτή την άποψη, η αρωγή για τα περιουσιακά στοιχεία δεν πρέπει να λειτουργεί ως μορφή ανοικτής ασφάλισης έναντι των συνεπειών της ύφεσης. Από την άλλη πλευρά, η απαλλαγή από μεγάλα χαρτοφυλάκια αξίας πολλών δισ. ευρώ θα μπορούσε να προκαλέσει νόθευση αυτών των αγορών. Για να εξασφαλιστεί μια ισορροπία ανάμεσα στον στόχο της διατήρησης της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και την ανάγκη αποτροπής στρεβλώσεων του ανταγωνισμού, η ανακοίνωση για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία επιτρέπει τη μεταβίβαση αυτών των περιουσιακών στοιχείων. Εντούτοις, εφόσον η αγορά αυτών των περιουσιακών στοιχείων είναι πλήρως λειτουργική (δηλ. δεν έχει υποστεί απομείωση), η ΠΟΑ θα είναι ίση ή κατά προσέγγιση ίση με την αγοραία αξία.
(151)
Σε αντίθεση με την WestLB η οποία εκτιμά αν υπάρχει λειτουργούσα αγορά με το αποκλειστικό κριτήριο της ρευστότητας, η Επιτροπή παρατηρεί (84) ότι η αφετηρία για να εκτιμηθεί η απομείωση μιας αγοράς είναι η σύγκριση με μια αγορά που λειτουργεί ικανοποιητικά για τα συγκεκριμένα περιουσιακά στοιχεία. Σε μια αγορά που λειτουργεί ομαλά, μια συναλλαγή εκτελείται μεταξύ ενός πρόθυμου αγοραστή και ενός πρόθυμου πωλητή. Η έννοια του πρόθυμου αγοραστή και πωλητή σημαίνει ότι η συναλλαγή είναι εκούσια και, ως εκ τούτου, χωρίς καταναγκασμό.
(152)
Οι εμπειρογνώμονες της Επιτροπής πρότειναν διαφανή κριτήρια για μια αγορά που λειτουργεί φυσιολογικά, τα οποία ενέκρινε η Επιτροπή (85). Ενώ η επαρκής ρευστότητα ή το μικρό άνοιγμα των προσφορών δηλώνουν μια λειτουργούσα αγορά, το αντίθετο δεν είναι αναγκαστικά αληθές. Παραδείγματος χάρη, ένα χρεόγραφο που ανήκει σε ιδιώτες, το οποίο έχει εκδοθεί από φερέγγυο και σταθερό εκδότη, θα μπορούσε να μην είναι ρευστοποιήσιμο. Παρόλα αυτά, εάν παραστεί ανάγκη, θα μπορούσε εύκολα να ληφθεί μια ανταγωνιστική προσφορά της αγοράς, που θα προσεγγίζει την τρέχουσα τιμή της αγοράς η οποία έχει υπολογιστεί για τα χρεόγραφα. Συνεπώς, τα προταθέντα από τη WestLB κριτήρια είναι υπερβολικά στενά για να εκτιμήσουν την κανονική λειτουργία μιας αγοράς.
(153)
Πρέπει να επισημανθεί ότι ο λανθασμένος καταλογισμός μη απομειωμένων στοιχείων ως απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία δεν συνιστά από μόνος του πρόβλημα για τον καθορισμό της ΠΟΑ. Θα μπορούσε να αναμένεται ότι η ΠΟΑ που υπολογίζεται για παρόμοιες θέσεις ενεργητικού προσεγγίζει την αγοραία αξία του ενεργητικού, υπό την προϋπόθεση ότι χρησιμοποιείται κατάλληλη μέθοδος αποτίμησης. Κάθε μέθοδος υπολογισμού της ΠΟΑ πρέπει να συγκλίνει σε μεγάλο βαθμό με την αγοραία τιμή, όταν μια συγκεκριμένη αγορά δεν είναι απομειωμένη. Πράγματι, οι περιπτώσεις λανθασμένου υπολογισμού συνιστούν δοκιμή καταλληλότητας της μεθόδου υπολογισμού της ΠΟΑ και των χρησιμοποιούμενων παραμέτρων.
(154)
Όσον αφορά τον ισχυρισμό της Γερμανίας ότι ορισμένες αγορές κρατικών ομολόγων ήταν απομειωμένες στο τέλος του 2009, η Επιτροπή παρατηρεί ότι τα κριτήρια που αποτελούσαν δείκτη μιας λειτουργούσας αγοράς ικανοποιούνταν εκείνη την περίοδο. Αντιθέτως, συγκεκριμένες επιμέρους αγορές κρατικών χρεογράφων παρουσίαζαν στοιχεία απομείωσης προς το τέλος του δεύτερου τριμήνου του 2010 (86) και μετά, ιδίως με τις παρεμβάσεις της ΕΚΤ και άλλων ευρωπαϊκών οργάνων. Παρόλα αυτά, αυτό δεν ίσχυε στις 31 Δεκεμβρίου 2009 ούτε στις 31 Μαρτίου του 2010, τις δύο ημερομηνίες αναφοράς που λήφθηκαν υπόψη κατά την αποτίμηση.
(155)
Συνεπώς, η Επιτροπή εμμένει στην άποψή της ότι η WestLB είτε χρησιμοποίησε λανθασμένη μέθοδο αποτίμησης της αξίας είτε εφάρμοσε λανθασμένες παραμέτρους στη μεθοδολογία της για την αποτίμηση της αξίας, με αποτέλεσμα να απαιτείται διόρθωση της τιμής κατά περίπου 600 εκατ. ευρώ.
(156)
Εν κατακλείδι, η Επιτροπή κρίνει ότι η εκτίμηση της ΠΟΑ για κάθε ένα από τα τρία επιμέρους χαρτοφυλάκια, όπως αναφέρεται στην έκθεση των εμπειρογνωμόνων, είναι έγκυρη και συνεπής με την πρακτική της κατά τη λήψη αποφάσεων. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι η διαφορά μεταξύ της τιμής μεταβίβασης και της ΠΟΑ των περιουσιακών στοιχείων του χαρτοφυλακίου ανέρχεται σε 6,949 δισ. ευρώ (87).
(157)
Στην απόφαση του Νοεμβρίου 2010, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες αν όλα τα περιουσιακά στοιχεία ήταν επιλέξιμα για τη μεταβίβαση. Η Επιτροπή έλαβε καταστάσεις της πρώτης ετήσιας έκθεσης της ΕΑΑ ως αποδεικτικό στοιχείο ότι είχαν ήδη σημειωθεί ορισμένες απομειώσεις περιουσιακών στοιχείων κατά την ημερομηνία της μεταβίβασης, μολονότι τα εν λόγω περιουσιακά στοιχεία δεν εμπίπτουν στο πεδίο της παραγράφου 32 της ανακοίνωσης για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία. Εντούτοις, η Γερμανία υπέβαλε στη συνέχεια πρόσθετα στοιχεία και εξήγησε την πρόβλεψη χρέους που πραγματοποίησε η ΕΑΑ και το ποσό των ζημιών που είχαν υποστεί τα περιουσιακά στοιχεία που μεταβιβάστηκαν στην ΕΑΑ. Οι εξηγήσεις αυτές ήταν λογικές και αίρουν τις ανησυχίες της Επιτροπής. Δεν είναι συνεπώς αναγκαίο να γίνουν περαιτέρω διορθώσεις όσον αφορά την μη επιλεξιμότητα των περιουσιακών στοιχείων.
- Ελαφρυντικοί παράγοντες
(158)
Η Επιτροπή δεν αποδέχεται ούτε τους ελαφρυντικούς παράγοντες πέρα από αυτούς που είχε ήδη αποδεχθεί στην απόφαση του Νοεμβρίου 2010. Αποδέχθηκε ήδη τις αντισταθμιστικές επιπτώσεις της εισφοράς κεφαλαίου (ύψους 3,267 δισ. ευρώ) και των χρεογράφων CLN (268 εκατ. ευρώ) (88), όπως αναφέρεται στον πίνακα 2 στην αιτιολογική σκέψη 44. Επιπλέον, η Επιτροπή κάλεσε τη Γερμανία να αναθέσει στην Bundesbank να σχολιάσει τις αντισταθμιστικές επιπτώσεις και να προτείνει τυχόν τροποποιήσεις της αποτίμησης της αξίας του χαρτοφυλακίου με επαλήθευση και επιβεβαίωση μιας ρυθμιστικής αρχής, όπως η Bundesbank, σύμφωνα με τις οδηγίες της ανακοίνωσης για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία. Δεν υπήρξε καμία επαλήθευση ούτε επιβεβαίωση από τη ρυθμιστική αρχή.
(159)
Όσον αφορά τις κληρονομηθείσες υποχρεώσεις, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η ανακοίνωση για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία δεν εξετάζει την αποτίμηση των στοιχείων παθητικού καθαυτή. Έπρεπε, συνεπώς, να αξιολογήσει τον τρόπο αντιμετώπισης μιας μεταβίβασης στοιχείων ενεργητικού και παθητικού στην προκειμένη περίπτωση. Ενώ η Επιτροπή αναγνωρίζει το δυνητικό οικονομικό μειονέκτημα της μεταβίβασης υποχρεώσεων χαμηλής απόδοσης, έπρεπε να εξασφαλίσει μια ισορροπία ανάμεσα σε συμβατά ποσά για τα περιουσιακά στοιχεία και για τα ποσά από την πλευρά των υποχρεώσεων. Ως εκ τούτου, ενώ η Επιτροπή έλαβε υπόψη την επίπτωση των κληρονομημένων υποχρεώσεων κατά την εκτίμηση του συνολικού ποσού της ενίσχυσης (βλ. αιτιολογική σκέψη 133, δεν θεωρεί ότι αυτό μπορεί να εφαρμοστεί στην εκτίμηση της ΠΟΑ).
(160)
Όσον αφορά τα θετικά μελλοντικά αποτελέσματα για τα μεταβιβασθέντα περιουσιακά στοιχεία, η Επιτροπή δεν αποδέχεται το επιχείρημα της Γερμανίας και εμμένει στην άποψη ότι, μετά τη μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων, δεν θα πρέπει να λαμβάνονται πλέον υπόψη μελλοντικά κέρδη. Αυτή η μεθοδολογία καθορισμού της ΠΟΑ του χαρτοφυλακίου δανείων είναι σύμφωνη με την πρακτική της Επιτροπής κατά τη λήψη αποφάσεων (89).
(161)
Όσον αφορά τις μη αναληφθείσες πιστωτικές γραμμές, η Επιτροπή επιβεβαιώνει ότι μια μη αναληφθείσα πιστωτική γραμμή μπορεί πράγματι να έχει μηδενική λογιστική αξία. Η δυνατότητα αυτή δεν αποκλείει, ωστόσο, την περίπτωση μια μη αναληφθείσα πιστωτική γραμμή να έχει αρνητική επίπτωση στην ΠΟΑ. Η ανάληψη της πιστωτικής γραμμής δεν αποκλείεται, διότι δεν μπορεί να αποφευχθεί συμβατικά. Συνεπώς, το γεγονός ότι μια πιστωτική γραμμή δεν έχει ακόμη αναληφθεί, δεν μεταβάλλει την ΠΟΑ, ακόμη και αν οι εν λόγω θέσεις έχουν μηδενική λογιστική αξία.
(162)
Όσον αφορά τις προεξοφλημένες ζημίες, η Επιτροπή παρατηρεί ότι με την προεξόφληση των αναμενόμενων ζημιών, η WestLB απλώς τροποποιεί τη δική της μέθοδο αποτίμησης και, επιπλέον, το πράττει χωρίς τη στήριξη της Bundesbank. Η Γερμανία, συνεπώς, αντικρούσει τη δική της εκτίμηση της ΠΟΑ, αλλά δεν παρέχει κανένα πρόσθετο επιχείρημα κατά της γνώμης της Επιτροπής.
(163)
Συνοπτικά, εφόσον η ΠΟΑ έχει εγκριθεί ανωτέρω και είναι σύμφωνη με τις παραγράφους 40 και 41 της ανακοίνωσης για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία, η Επιτροπή δεν θεωρεί ότι οι εκτιμώμενες ζημίες ή οποιοσδήποτε άλλος ελαφρυντικός παράγοντας που προβάλλει η Γερμανία στις παρατηρήσεις της είναι συναφής με την εκτίμηση της ΠΟΑ.
- Διαχείριση περιουσιακών στοιχείων
(164)
Οι αμφιβολίες της Επιτροπής σχετικά με τη σωστή διαχείριση των απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων ενόψει της μεταβίβασης έχουν αρθεί. Η Επιτροπή είχε επιφυλάξεις μήπως η WestLB συνέχιζε να διαχειρίζεται τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία, εφόσον θα πρέπει να επικεντρωθεί σε νέες δραστηριότητες και να αποφεύγει τη σύγκρουση μεταξύ παλαιών και νέων δραστηριοτήτων. Εντούτοις, εφόσον η WestLB/SPM bank δεν θα ασκεί πλέον μετά την 30ή Ιουνίου 2012 καμία νέα τραπεζική δραστηριότητα, αλλά μόνο υπηρεσίες διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων, οι επιφυλάξεις της Επιτροπής έχουν αρθεί.
(165)
Εν κατακλείδι, μετά την εξέταση όλων των πρόσθετων πιθανών ελαφρυντικών παραγόντων και των επιχειρημάτων της Γερμανίας, οι αμφιβολίες της Επιτροπής δεν έχουν αρθεί. Εξακολουθεί να θεωρεί ότι η μεταβίβαση Delta ισοδυναμεί με ποσό 3,414 δισ. ευρώ.
ii) Ανάκτηση
(166)
Σύμφωνα με την παράγραφο 41 της ανακοίνωσης της Επιτροπής για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία, για τον περιορισμό των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού που οφείλονται σε μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων σε τιμή ανώτερη από αυτήν που θεωρείται αποδεκτή, η τράπεζα πρέπει να επιστρέψει την αξία της μεταβίβασης Delta. Εάν η εν λόγω επιστροφή δεν είναι άμεσα εφικτή, τότε θα πρέπει να πραγματοποιηθεί σε ένα χρονικό διάστημα υπό μορφή ανάκτησης. Αν ακόμη και μια παρόμοια αποπληρωμή μέσω ανάκτησης δεν είναι εφικτή χωρίς να οδηγήσει σε τεχνική αφερεγγυότητα, η στρέβλωση του ανταγωνισμού πρέπει να αντισταθμιστεί με ριζική αναδιάρθρωση, ακόμη και υπό μορφή εκκαθάρισης (90).
(167)
Στο σχέδιο αναδιάρθρωσης της WestLB που υποβλήθηκε τον Φεβρουάριο του 2011, αναφέρεται ότι η τράπεζα δεν ήταν σε θέση ακόμη και να αποπληρώσει το ποσό των 3,4 δισ. ευρώ από την πρώτη μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων στην ΕΑΑ χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η βιωσιμότητά της. Επιπλέον, θεωρείται απίθανη η πώληση της WestLB, εάν ένας δυνητικός αγοραστής θα έπρεπε να επιστρέψει ποσό 3,4 δισ. ευρώ στη Γερμανία. Κατά συνέπεια, η Γερμανία υπέβαλε το σχέδιο αναδιάρθρωσης του Ιουνίου 2011 το οποίο προβλέπει την εκκαθάριση της WestLB εντός 12 μηνών. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η εκκαθάριση της WestLB είναι επαρκής για την εξάλειψη των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού. Συνεπώς, με την επιφύλαξη της απαίτησης να είναι το σχέδιο εκκαθάρισης αξιόπιστο, το οποίο θα εκτιμηθεί στο τμήμα γ, η Επιτροπή θεωρεί ότι η ενίσχυση είναι σύμφωνη με την ανακοίνωση για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία και συμβιβάσιμη με την εσωτερική αγορά βάσει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της ΣΛΕΕ.
iii) Συμβιβάσιμο της αναχρηματοδότησης
(168)
Η μεταβίβαση της δεύτερης δόσης πρέπει επίσης καταρχήν να εκτιμηθεί βάσει της ανακοίνωσης για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία. Εντούτοις, η Επιτροπή θεωρεί, με βάση το σχέδιο αναδιάρθρωσης του Ιουνίου 2011, ότι το αποτέλεσμα αυτής της εκτίμησης δεν θα είχε πλέον επίπτωση. Κάθε πρόσθετη στρέβλωση του ανταγωνισμού ως αποτέλεσμα της μεταβίβασης Delta σε σχέση με τη δεύτερη δόση θα αντισταθμιζόταν σε κάθε περίπτωση από την εκκαθάριση που προβλέπεται στο σχέδιο αναδιάρθρωσης του Ιουνίου 2011. Συνεπώς, στην τρέχουσα έκτακτη κατάσταση, η Επιτροπή θεωρεί ότι, εφόσον το συνολικό ποσό της ενίσχυσης μπορεί ήδη να θεωρηθεί συμβιβάσιμο με την παράγραφο 41 της ανακοίνωσης για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία, δεν είναι υποχρεωμένη να εκτιμήσει διεξοδικά την αποτίμηση της αξίας, δηλαδή τον υπολογισμό της ΠΟΑ.
(169)
Η μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων, είναι, συνεπώς, συμβιβάσιμη, διότι οι πιθανές στρεβλώσεις του ανταγωνισμού αντισταθμίζονται με την εκκαθάριση της WestLB και, συνεπώς, είναι σύμφωνη με την παράγραφο 41 της ανακοίνωσης για τα απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία.
γ. ΤΟ ΣΥΜΒΙΒΑΣΙΜΟ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗΣ/ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗΣ
(170)
Η Επιτροπή πρέπει να εκτιμήσει το συμβιβάσιμο όλων των μέτρων ενίσχυσης με βάση τις κατευθυντήριες γραμμές της για την αντιμετώπιση τραπεζών σε συνθήκες χρηματοπιστωτικής κρίσης, και ιδίως με την ανακοίνωση για τα μέτρα αναδιάρθρωσης και την ανακοίνωση της Επιτροπής Η εφαρμογή των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων στα μέτρα που λαμβάνονται σε σχέση με χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς στο πλαίσιο της τρέχουσας παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης (91) (εφεξής «ανακοίνωση για τις τράπεζες»).
(171)
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι το σχέδιο αναδιάρθρωσης του Ιουνίου 2011 πρέπει να διασφαλίζει το συμβιβάσιμο των μέτρων ενίσχυσης που αναφέρονται στον πίνακα 7.
(172)
Τα μέτρα αυτά αντιπροσωπεύουν συνολικό ποσό [21,6-24,4] δισ. ευρώ, που ισοδυναμεί με ποσό ενίσχυσης σε σχέση με τα περιουσιακά στοιχεία σταθμισμένου κινδύνου (RWA) την 31η Δεκεμβρίου 2009 [24,4-27,6]%. Αυτό το ποσό της ενίσχυσης πρέπει να θεωρηθεί πολύ μεγάλο ποσοστό του μεγέθους του δικαιούχου και, ως εκ τούτου, επιβάλλει ριζική αναδιάρθρωση ή εκκαθάριση. Επιπλέον, το σχέδιο αναδιάρθρωσης πρέπει επίσης να εξετάσει τις πρόσθετες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού που είναι αποτέλεσμα του εκ των προτέρων ασυμβίβαστου ποσού της ενίσχυσης που προσδιορίστηκε με τη μεταβίβαση Delta. Η προταθείσα αναδιάρθρωση ή εκκαθάριση πρέπει να είναι επαρκής για την αποκατάσταση αυτής της στρέβλωσης.
(173)
Το σχέδιο αναδιάρθρωσης του Ιουνίου 2011 πληροί τα κριτήρια που ορίζει η ανακοίνωση για τα μέτρα αναδιάρθρωσης. Η παράγραφος 21 της εν λόγω ανακοίνωσης αναφέρει ότι θα πρέπει πάντοτε να εξετάζεται το ενδεχόμενο μιας κανονικής λύσης και εκκαθάρισης ή θέσης σε πλειστηριασμό μιας προβληματικής τράπεζας, όταν η τράπεζα δεν είναι σε θέση να αποκαταστήσει με αξιόπιστο τρόπο την μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά της. Η ανακοίνωση για τις τράπεζες προβλέπει διαδικασία εντός του πλαισίου στο οποίο θα πρέπει να πραγματοποιηθεί μια κανονική λύση και εκκαθάριση (92). Μια ελεγχόμενη εκκαθάριση αυτού του τύπου μπορεί να εφαρμοστεί σε μεμονωμένες περιπτώσεις, αφού προηγουμένως έχει χορηγηθεί ενίσχυση διάσωσης σε έναν συγκεκριμένο χρηματοπιστωτικό οργανισμό και καθίσταται σαφές ότι δεν είναι εφικτή η επιτυχής αναδιάρθρωσή του.
(174)
Για να είναι μια ενίσχυση εκκαθάρισης συμβιβάσιμη με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της ΣΛΕΕ, η ενίσχυση εκκαθάρισης πρέπει, σύμφωνα με την πρακτική της Επιτροπής σε θέματα λήψης αποφάσεων (93), να πληροί τους κατωτέρω τρεις γενικούς όρους:
(i)
πρέπει να αποδεικνύεται ότι η ενίσχυση παρέχει στην τράπεζα τη δυνατότητα αποτελεσματικής λύσης και εκκαθάρισης με συντεταγμένο τρόπο, ενώ ταυτόχρονα περιορίζει το ποσό της ενίσχυσης στο ελάχιστο αναγκαίο σε σχέση με τον επιδιωκόμενο στόχο (94)·
(ii)
πρέπει να διασφαλίζεται ο αναγκαίος καταμερισμός επιβαρύνσεων, αποκλείοντας ιδίως το ενδεχόμενο να επωφεληθούν οι μέτοχοι στο πλαίσιο της διαδικασίας ελεγχόμενης λύσης και εκκαθάρισης (95)·
(iii)
για να αποφευχθούν οι αδικαιολόγητες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, η φάση της εκκαθάρισης θα πρέπει να περιορίζεται στο χρονικό διάστημα που είναι απολύτως αναγκαίο για την εύρυθμη διεκπεραίωσή της. Για όσο διάστημα ο δικαιούχος χρηματοπιστωτικός οργανισμός εξακολουθεί να λειτουργεί, δεν θα πρέπει να ασκεί νέες δραστηριότητες, αλλά να συνεχίζει απλώς τις υφιστάμενες. Η άδεια λειτουργίας της τράπεζας θα πρέπει να αφαιρεθεί το ταχύτερο δυνατόν (96).
i) Απόδειξη μιας συντεταγμένης λύσης και εκκαθάρισης
(175)
H Επιτροπή θεωρεί ότι το σχέδιο αναδιάρθρωσης του Ιουνίου 2011 αντιπροσωπεύει ένα σενάριο συντεταγμένης λύσης και εκκαθάρισης της WestLB, που βασίζεται στη συμφωνία μεταξύ των μετόχων της τράπεζας για τον καταμερισμό των επιβαρύνσεων. Το σχέδιο αναδιάρθρωσης του Ιουνίου 2011 λαμβάνει υπόψη ιδίως το γεγονός ότι έχουν ήδη διερευνηθεί ανεπιτυχώς για διάστημα άνω των 2 ετών και άλλες πιθανές λύσεις στα πλαίσια της αγοράς για την WestLB, οι οποίες θα ήταν ενδεχομένως λιγότερο δαπανηρές ή θα προκαλούσαν μικρότερες στρεβλώσεις. Μια διαδικασία άτακτης εκκαθάρισης, από την άλλη πλευρά, θα έθετε σε κίνδυνο τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα· ο κίνδυνος αυτός αντιμετωπίζεται καλύτερα με το σενάριο της συντεταγμένης λύσης και εκκαθάρισης. Το σχέδιο αναδιάρθρωσης του Ιουνίου 2011 παρέχει στην Επιτροπή τη δυνατότητα να εκτιμήσει τη διαδικασία λύσης και εκκαθάρισης και τη δυνητική επίπτωση στον ανταγωνισμό του μέτρου κρατικής ενίσχυσης το οποίο ενέχει.
(176)
Το σημαντικότερο κριτήριο για τον χαρακτηρισμό του σεναρίου λύσης και εκκαθάρισης είναι το γεγονός ότι η τράπεζα θα διακόψει κάθε τραπεζική δραστηριότητα και θα συνεχίσει να λειτουργεί μόνο για τη διεκπεραίωση των υφισταμένων χαρτοφυλακίων και δεν θα αναλάβει καμία νέα δραστηριότητα.
(177)
Η διακοπή των τραπεζικών δραστηριοτήτων πρέπει να διασφαλίζεται, μεταξύ άλλων, με πώληση ή μεταβίβαση όλων των περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων της τράπεζας που εναπομένουν, έτσι ώστε να υπάρξει ένα υπόλειμμα που είναι αναγκαίο για τη ρευστοποίηση των υφισταμένων περιουσιακών στοιχείων, και ιδίως για να εξασφαλιστεί μία εκκαθάριση των χαρτοφυλακίων της με τη διατήρηση της αξίας τους.
(178)
Με βάση το σχέδιο αναδιάρθρωσης του Ιουνίου 2011, η WestLB θα μεταβιβάσει όλα τα τραπεζικά περιουσιακά στοιχεία της είτε στα ταμιευτήρια είτε στην ΕΑΑ. Συνεπώς, έως την 30ή Ιουνίου 2012, η τράπεζα δεν θα διαθέτει πλέον σχεδόν κανένα περιουσιακό στοιχείο σταθμισμένου κινδύνου. Το υπολειπόμενο τμήμα της τράπεζας δεν θα χρησιμοποιεί πλέον, σύμφωνα με τις δεσμεύσεις που ανέλαβε η Γερμανία, την εμπορική επωνυμία της WestLB, αλλά θα μετονομαστεί σε «SPM bank» το αργότερο εντός τριών μηνών. Επιπλέον, η τράπεζα δεν θα συνεχίσει πλέον τις τραπεζικές δραστηριότητες για δικό της λογαριασμό, αλλά απλά θα παρέχει υπηρεσίες στην ΕΑΑ, και σε περιορισμένη έκταση ενδεχομένως και σε τρίτους. Συνεπώς, το σχέδιο αναδιάρθρωσης ορίζει ουσιαστικά και μη αναστρέψιμα βήματα, τα οποία σηματοδοτούν μια αμετάκλητη έξοδο από την αγορά για το μεγαλύτερο μέρος των προηγούμενων δραστηριοτήτων της WestLB εντός 12 μηνών.
(179)
Δεύτερον, σύμφωνα με την απαίτηση που ορίζεται στην παράγραφο 47 της ανακοίνωσης για τις τράπεζες, η φάση της εκκαθάρισης περιορίζεται στο χρονικό διάστημα που είναι απολύτως αναγκαίο για την συντεταγμένη λύση και εκκαθάριση, έτσι ώστε να αποτραπεί κάθε αδικαιολόγητη στρέβλωση του ανταγωνισμού. Μολονότι η εκκαθάριση της WestLB θα διαρκέσει αρκετά έτη, μπορεί παρ' όλα αυτά να θεωρηθεί ότι περιορίζεται στην ελάχιστη δυνατή περίοδο. Μόνο η εταιρεία παροχής υπηρεσιών θα συμμετέχει σε ανταγωνιστικές δραστηριότητες, παρέχοντας περιορισμένο φάσμα υπηρεσιών διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων σε τρίτους. Η Γερμανία ανέλαβε τη δέσμευση ότι η εταιρεία παροχής υπηρεσιών θα πωληθεί πριν την 31η Δεκεμβρίου 2016. Η περίοδος μετατροπής μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2016 είναι αναγκαία για να μπορέσει η διοίκηση να αναδιοργανώσει τις οργανωτικές δομές στο εσωτερικό της SPM bank, να διαχωρίσει την υπηρεσία παροχής υπηρεσιών και να δημιουργήσει τουλάχιστον ένα συνοπτικό ιστορικό επιδόσεων για την προσέλκυση δυνητικών επενδυτών. Η ίδια η SPM bank θα εξακολουθήσει να έχει την ευθύνη των περιουσιακών στοιχείων που δεν είναι δυνατό να μεταβιβαστούν φυσικά στην ΕΑΑ και, ως εκ τούτου, η διάρκεια ζωής της εξαρτάται από την ημερομηνία λήξης αυτών των περιουσιακών στοιχείων. Η εκκαθάριση του χαρτοφυλακίου με διατήρηση της αξίας πρέπει να διαρκέσει μέχρι το 2028 και αυτή η περίοδος δεν μπορεί να συντμηθεί. Εντούτοις, η άσκηση καθηκόντων κατόχου περιουσιακών στοιχείων δεν συνιστά από μόνη της οικονομική δραστηριότητα και, ως εκ τούτου, δεν έχει επίπτωση στον ανταγωνισμό. Μολονότι για να μειωθεί ο αριθμός των εργαζομένων στην SPM bank σε 1 000 άτομα θα απαιτηθεί διάστημα ορισμένων ετών, αυτή η μείωση του αριθμού των εργαζομένων εξακολουθεί να είναι σύμφωνη με τη μείωση του επιπέδου δραστηριότητας της SPM bank, δεδομένου ότι η αναδιοργάνωση της SPM bank θα είναι μια διαδικασία εντάσεως εργασίας, μολονότι δεν θα ασκούνται πλέον τραπεζικές δραστηριότητες. Εν ολίγοις, όλες οι εξεταζόμενες διαδικασίες μπορεί να θεωρηθεί ότι περιορίζονται στην ελάχιστη δυνατή χρονική περίοδο.
(180)
Το τρίτο κριτήριο είναι ότι η τράπεζα δεν πρέπει να συνεχίσει τις δραστηριότητές της στην αγορά, εκτός από την πώληση των περιουσιακών στοιχείων της, εξασφαλίζοντας ότι μόνο ένα αμελητέο μέρος των πρώην τραπεζικών δραστηριοτήτων θα εξακολουθήσει να ασκείται στην αγορά.
(181)
Η Helaba θα αγοράσει ορισμένες δραστηριότητες που θα ασκούνται μαζί με την Verbundbank. Οι δραστηριότητες της Verbundbank αντιπροσωπεύουν, σε όρους μεγέθους ισολογισμού, ποσοστό κατώτερο του 20 % του πρώην ισολογισμού της WestLB (το χαρτοφυλάκιο Verbundbank θα αντιπροσωπεύει ισολογισμό ύψους 45 δισ. ευρώ κατ' ανώτατο όριο, σε σύγκριση με συνολικό ισολογισμό 288 δισ. ευρώ της WestLB το 2008). Όσον αφορά τον αριθμό των εργαζομένων, η Επιτροπή επισημαίνει ότι ποσοστό λιγότερο του 10 % των πρώην εργαζομένων της WestLB θα συνεχίσουν να εργάζονται στην Verbundbank (περίπου 400 υπάλληλοι στην Verbundbank, σε σύγκριση με αρχικό προσωπικό 5 661 εργαζομένων στην WestLB το 2008). Επιπλέον, πρέπει να επισημανθεί ότι η Verbundbank θα διαχωριστεί μέσω της απόσπασης περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων και όχι υπό μορφή μεταβίβασης ολόκληρης της τράπεζας. Επειδή η συναλλαγή δεν αφορά την WestLB, αλλά μόνο ένα μικρό μέρος των περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεών της, στην πράξη δεν μπορεί να θεωρηθεί ως σημαντική πώληση της τράπεζας.
(182)
Επιπλέον, η Επιτροπή δεν έχει ενδείξεις ότι δεν ικανοποιούνται οι απαιτήσεις της παραγράφου 49 της ανακοίνωσης για τις τράπεζες, σύμφωνα με την οποία μια πράξη πρέπει να πραγματοποιείται με τους όρους της αγοράς και να εξασφαλίζεται όσο το δυνατόν υψηλότερη τιμή πώλησης για τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού της. Ως προς αυτό, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η WestLB είχε ξεκινήσει ανεπιτυχώς διαδικασία πώλησης που αποσκοπούσε στην εξασφάλιση της μέγιστης τιμής πώλησης για όλα τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού της. Εντούτοις, η WestLB δεν έλαβε καμία αποδεκτή προσφορά. Ακόμη, η εταιρική αξία των δραστηριοτήτων της Verbundbank, που περιλαμβάνει στοιχεία ενεργητικού, υποχρεώσεις και οργανωτική δομή με περίπου 400 υπαλλήλους, επανεξετάζεται από διάφορους εξωτερικούς ελεγκτές βάσει πάγιων μεθόδων αποτίμησης. Η Γερμανία αναλαμβάνει τη δέσμευση ότι οι δραστηριότητες της Verbundbank, οι οποίες είτε θα εξαγοραστούν από την Helaba είτε από τον τομέα των ταμιευτηρίων, θα έχουν μηδενική εταιρική αξία, σύμφωνα με την Eckpunktevereinbarung. Πράγματι, σε αντίθεση με άλλες διαδικασίες πώλησης σε υποθέσεις εκκαθάρισης (97), η εκποίηση των δραστηριοτήτων της Verbundbank από την WestLB δεν θα απαιτήσει πρόσθετες πληρωμές από τις δημόσιες αρχές. Συνεπώς, η Επιτροπή δεν θεωρεί ότι υφίσταται κανένα αδικαιολόγητο όφελος υπέρ της οντότητας που θα εξαγοράσει τις δραστηριότητες της Verbundbank και, ως εκ τούτου, κρίνει ότι ούτε η Helaba ούτε τα ταμιευτήρια λαμβάνουν οποιαδήποτε ενίσχυση προερχόμενη από την εκποίηση των δραστηριοτήτων της Verbundbank.
(183)
Σε κάθε περίπτωση, οι κανόνες για την πώληση μιας ολόκληρης τράπεζας που προβλέπονται στις παραγράφους 17 και επόμενες της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης ικανοποιούνται, ακόμη και αν δεν εφαρμόζονται στην προκειμένη περίπτωση (98). Σύμφωνα με τους κανόνες για μια παρόμοια πώληση, απαιτείται να ικανοποιούνται τα εξής κριτήρια: αποκατάσταση της βιωσιμότητας, καταμερισμός επιβαρύνσεων και μετριασμός των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού. Η εκποίηση στη Helaba πληροί αυτά τα κριτήρια. Πρώτον, η Helaba πρέπει να είναι σε θέση να εξασφαλίσει τη βιωσιμότητα της μεταβιβασθείσας τράπεζας, δεδομένου ότι η Verbundbank, σε σύγκριση με τη Helaba, είναι μάλλον μικρή σε όρους ισολογισμού και αριθμού εργαζομένων και έχει μόνο μικρή επίπτωση στην κερδοφορία της συγχωνευθείας οντότητας. Από την άλλη πλευρά η συγχώνευση θα πρέπει να αποφέρει εξοικονομήσεις σε σχέση με τα έξοδα που θα εμπόδιζαν μια θετική εκτίμηση της Verbundbank σε αυτόνομη βάση (99). Δεύτερον, ο καταμερισμός επιβαρύνσεων εξασφαλίζεται διότι οι μέτοχοι της WestLB δεν θα αποκομίσουν κανένα όφελος από την πώληση, αλλά αντίθετα θα απολέσουν τη συμμετοχή τους στην WestLB. Τρίτον, εφόσον οι δραστηριότητες της WestLB θα μειωθούν σε ποσοστό κατώτερο του 20 % σε σχέση με τις αρχικές δραστηριότητες της τράπεζας, σύμφωνα με την πρακτική της Επιτροπής κατά τη λήψη αποφάσεων, δεν απαιτούνται πρόσθετα αντισταθμιστικά μέτρα για μια παρόμοια πώληση (100).
(184)
Επιπλέον, η Επιτροπή δεν έχει κανένα λόγο να υποθέσει ότι η Verbundbank ως ένα σύνολο περιουσιακών στοιχείων μπορεί να θεωρηθεί ως οικονομικός διάδοχος της WestLB. Ούτε η Helaba είναι ο νόμιμος διάδοχος της WestLB ούτε η Verbundbank έχει κάποια σημαντική λειτουργική ταυτότητα με την WestLB. Η Helaba, συνεπώς, πληροί τα κριτήρια για να διαπιστωθεί η ύπαρξη συνέχισης μιας οικονομικής οντότητας, τα οποία χρησιμοποιεί η Επιτροπή για να διαπιστώσει αν μια κρατική ενίσχυση έχει επεκταθεί σε μια εταιρεία η οποία συνεχίζει τη δραστηριότητα της αρχικής εταιρείας (101).
(185)
Τέλος, εξασφαλίζεται επίσης ότι η ενίσχυση περιορίζεται στο ελάχιστο αναγκαίο. Συγκεκριμένα, μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων στην ΕΑΑ θα πραγματοποιηθεί μόνο εάν δεν είναι δυνατόν να πωληθούν σε ιδιώτες. Επιπλέον, η πρόσθετη εισφορά κεφαλαίου στην SPM bank είναι αναγκαία για να καλυφθούν τα αναμενόμενα έξοδα της εκκαθάρισης. Τέλος, η ενίσχυση ρευστότητας μπορεί να θεωρηθεί αναπόσπαστο μέρος της συνολικής διαδικασίας εκκαθάρισης, διότι απλά θωρακίζει την περίοδο εκκαθάρισης σε περίπτωση αναταραχής της αγοράς πριν την 30ή Ιουνίου 2012. Συνεπώς, η ενίσχυση ρευστότητας εξασφαλίζει ότι η συντεταγμένη διαδικασία εκκαθάρισης δεν θα μετατραπεί σε άτακτη διάλυση πριν την 30ή Ιουνίου 2012.
ii) Ίδια συνεισφορά και καταμερισμός επιβαρύνσεων
(186)
Το δεύτερο μέρος της εκτίμησης αφορά τον επιμερισμό των επιβαρύνσεων. Η παράγραφος 46 της ανακοίνωσης για τις τράπεζες αναφέρει ότι, στο πλαίσιο της εκκαθάρισης, πρέπει να λαμβάνεται ιδιαίτερη μέριμνα για την ελαχιστοποίηση των κινδύνων ηθικής φύσεως, αποκλείοντας ιδίως το ενδεχόμενο να επωφεληθούν οι μέτοχοι και ορισμένες κατηγορίες πιστωτών από ενισχύσεις στο πλαίσιο της διαδικασίας ελεγχόμενης λύσης και εκκαθάρισης. Στις υποθέσεις Northern Rock (102) και HRE (103), ο καταμερισμός των επιβαρύνσεων επιτεύχθηκε με εθνικοποίηση. Όπως συνέβη σε εκείνες τις περιπτώσεις, οι μέτοχοι στην προκειμένη περίπτωση θα απολέσουν το σύνολο της συμμετοχής τους. Επιπλέον, οι μέτοχοι της WestLB, όπως και οι μέτοχοι της SoFFin ως κύριου φορέα παροχής ιδρυτικού κεφαλαίου, θα αναλάβουν ατομική ευθύνη για τα διάφορα τμήματα στα οποία θα διασπαστεί η WestLB και θα χορηγήσουν συμπληρωματικό κεφάλαιο.
(187)
Πράγματι, τα ταμιευτήρια έχουν αποδεχθεί να αναλάβουν την ευθύνη για τις δραστηριότητες της Verbundbank και θα αντλήσουν κεφάλαια γι' αυτό τον λόγο και η NRW έχει δεχθεί να αναλάβει το μεγαλύτερο μέρος της επιβάρυνσης, αναλαμβάνοντας όλα τα λειτουργικά έξοδα και τα έξοδα εκκαθάρισης της τράπεζας SPM bank. Επιπλέον, η SoFFin έχει αποδεχθεί να αναλάβει σημαντικό μέρος της επιβάρυνσης, αποποιούμενη τα δύο τρίτα της αφανούς συμμετοχής στην WestLB, παραιτούμενη κατά πάσα πιθανότητα από την ανάκτηση της επένδυσής της. Συνεπώς, η συνολική συμφωνία λαμβάνει αρκούντως υπόψη τόσο τις αντίστοιχες ικανότητες καταμερισμού των επιβαρύνσεων μεταξύ των μερών καθώς και τον βαθμό στον οποίο αυτά συμμετείχαν προηγουμένως στον καθορισμό της στρατηγικής της τράπεζας και τον βαθμό της επιρροής τους στην εταιρική διακυβέρνηση της τράπεζας.
iii) Περιορισμός των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού
(188)
Το σχέδιο εκκαθάρισης εξασφαλίζει περιορισμό των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού, εφόσον η WestLB θα εκλείψει από την αγορά έως τις 30 Ιουνίου 2012. Στη συνέχεια, η WestLB θα μετατραπεί σε οντότητα χωρίς τραπεζικές δραστηριότητες η οποία μαζί με την ΕΑΑ θα εκκαθαρίσει τα περιουσιακά στοιχεία.
(189)
Επιπλέον, οι αδικαιολόγητες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού κατά την εκκαθάριση αποφεύγονται με τη διασφάλιση ότι, μετά τις 30 Ιουνίου 2012, η WestLB θα συνεχίσει να λειτουργεί μόνο στον βαθμό που είναι αναγκαίο για τη διαδικασία εκκαθάρισης και δεν ασκεί καμία νέα δραστηριότητα, αλλά απλώς θα καταργεί σταδιακά τις υφιστάμενες δραστηριότητες. Στην παρούσα περίπτωση, αυτή η αρχή τηρείται με την απόσυρση των μερών της άδειας λειτουργίας της τράπεζας WestLB τα οποία δεν είναι απαραίτητα για τη διαχείριση περιουσιακών στοιχείων ή την παροχή υπηρεσιών διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων, το συντομότερο δυνατό, και το αργότερο έως την 31η Δεκεμβρίου 2012.
(190)
Όσον αφορά την πρόθεση της SPM bank να αποσχίσει μια εταιρεία παροχής υπηρεσιών, παρέχοντας υπηρεσίες διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων σε τρίτους και, κατά συνέπεια, ασκώντας ανταγωνιστικές δραστηριότητες με άλλους φορείς παροχής παρόμοιων υπηρεσιών, η Επιτροπή επισημαίνει ότι το στάδιο αυτό μετατίθεται για μετά τις 30 Ιουνίου 2012, ώστε να μειωθεί η κρατική ενίσχυση. Πράγματι, η NRW, η οποία είναι υπεύθυνη για την SPM bank, έχει αναλάβει το μεγαλύτερο μέρος της επιβάρυνσης των μετόχων της WestLB. Μια μείωση του λειτουργικού κόστους της SPM bank με την παροχή υπηρεσιών σε τρίτους, μπορεί, συνεπώς, να δικαιολογηθεί.
(191)
Επιπλέον, η δυνατότητα της εταιρείας παροχής υπηρεσιών να προκαλέσει στρέβλωση του ανταγωνισμού περιορίζεται με διάφορες δεσμεύσεις που έχει αναλάβει η Γερμανία. Πρώτον, συμβάσεις τρίτων μερών μπορούν μόνο να προβλέπονται από χωριστή οντότητα της SPM bank η οποία είναι κάτοχος άδειας λειτουργίας τράπεζας που περιορίζεται στο ελάχιστο αναγκαίο και πρόκειται να πωληθεί μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2016. Δεύτερον, η φύση των υπηρεσιών τις οποίες μπορεί να έχει η SPM bank έχει τεκμηριωθεί με πλήρη κατάλογο επιλέξιμων δραστηριοτήτων. Σε αυτό το πλαίσιο, η Γερμανία αναλαμβάνει τη δέσμευση να επιστραφούν μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2012 όλες οι άδειες λειτουργίας τράπεζας της WestLB οι οποίες δεν είναι αναγκαίες για την παροχή υπηρεσιών διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων. Τρίτον, ο αριθμός εργαζομένων στην SPM bank θα μειωθεί σημαντικά κατά τη διάρκεια της αναδιάρθρωσής της και δεν θα υπερβαίνει τους 1 000 υπαλλήλους το 2016, ποσοστό κατώτερο του 20 % των αρχικώς 5 661 υπαλλήλων της WestLB το 2008. Τέταρτον, ο όγκος της δραστηριότητας τρίτου μέρους την οποία μπορεί να αγοράσει η εταιρεία παροχής υπηρεσιών της SPM bank δεν πρέπει να υπερβαίνει το [40-60]% των συνολικών εσόδων της, το οποίο είναι ένα αποτελεσματικό όριο για την επιχειρηματική της προοπτική. Πέμπτον, η Γερμανία δεσμεύεται ότι η SPM bank θα παρέχει τις υπηρεσίες διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων μόνο σε λογικές τιμές αγοράς και ότι οι προσφερόμενες τιμές είναι επαρκείς για να καλύψουν το συνολικό κόστος της χωριστής οντότητας. Τέλος, η Γερμανία αναλαμβάνει τη δέσμευση ότι, σε περίπτωση που η εταιρεία παροχής υπηρεσιών διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων σε τρίτους δεν είναι δυνατόν να πωληθεί μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2016, η SPM bank θα εκκαθαριστεί επίσης. Ο συνδυασμός αυτών των περιορισμών εξασφαλίζει ότι μόνο ένα μικρό μέρος των παλαιών δραστηριοτήτων παραμένει στην αγορά και η πιθανότητα να προκαλέσει στρέβλωση του ανταγωνισμού είναι πολύ περιορισμένη.
(192)
Επιπλέον, η εταιρεία παροχής υπηρεσιών πρέπει να είναι επαρκώς αποδοτική. Από τα στοιχεία που υπέβαλε η Γερμανία συνάγεται ότι είναι εφικτό να καταστεί αυτή η εταιρεία παροχής υπηρεσιών επαρκώς κερδοφόρα, ιδίως μετά την προσαρμογή των […] Εάν εφαρμοστούν τα μέτρα εξοικονόμησης κόστους και αναπτυχθούν επιχειρηματικές ευκαιρίες, υπάρχει πιθανότητα η εταιρεία παροχής υπηρεσιών να προσελκύσει επενδυτές της αγοράς.
(193)
Οι δεσμεύσεις που έχει αναλάβει η Γερμανία εξασφαλίζουν επαρκώς ότι η SPM bank θα διακόψει την παροχή υπηρεσιών στην αγορά, εάν οι δραστηριότητές της είναι λιγότερο αποδοτικές σε σχέση με τις προβλέψεις και κατά συνέπεια δεν θα μπορεί να πωληθεί το 2016.
δ) ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
(194)
Η Επιτροπή κρίνει, συνεπώς, ότι το σχέδιο αναδιάρθρωσης του Ιουνίου 2011 αντιπροσωπεύει ένα σενάριο συντεταγμένης λύσης και εκκαθάρισης της WestLB το οποίο, με βάση τις δεσμεύσεις που παρατίθενται στο παράρτημα της παρούσας απόφασης, πληροί όλα τα σχετικά κριτήρια της ανακοίνωσης για τα μέτρα αναδιάρθρωσης και της ανακοίνωσης για τις τράπεζες και διασφαλίζει το συμβιβάσιμο των μέτρων ενίσχυσης που αναφέρονται στον πίνακα 7. Η επιφύλαξη της Επιτροπής που δηλώνεται στις αποφάσεις για την κίνηση της διαδικασίας όσον αφορά το συμβιβάσιμο της συμπληρωματικής ενίσχυσης έχει συνεπώς αρθεί.
(195)
Κατά την επεξεργασία της παρούσας απόφασης, η Επιτροπή έπρεπε επίσης να εξετάσει τα μέτρα που ελήφθησαν βάσει της απόφασης του Μαΐου 2009. Η απόφαση εκείνη και το σχέδιο αναδιάρθρωσης του Απριλίου 2009 που αντιστοιχεί σε αυτήν δεν κάλυπταν την ενίσχυση η οποία χορηγήθηκε στη συνέχεια ούτε το σχέδιο αναδιάρθρωσης του Απριλίου 2009 ήταν σε θέση να διασφαλίσει την αναγκαία βιωσιμότητα, τον επιμερισμό των επιβαρύνσεων και τον περιορισμό των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού, ώστε να καταστεί η συνακόλουθη ενίσχυση συμβιβάσιμη. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή ζήτησε, με τις αποφάσεις του Δεκεμβρίου 2009 και Νοεμβρίου 2010, την υποβολή ενός νέου συνολικού σχεδίου αναδιάρθρωσης. Το εν λόγω σχέδιο υποβλήθηκε τον Ιούνιο του 2011 και αντικατέστησε όλα τα προηγούμενα σχέδια. Επιπλέον, το σχέδιο αυτό μετέτρεψε αυτό που προηγουμένως προβλεπόταν ως αναδιάρθρωση της WestLB σε διαδικασία λύσης και εκκαθάρισης. Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 194, το σχέδιο αναδιάρθρωσης του Ιουνίου 2011 μπορεί να διασφαλίσει το συμβιβάσιμο όλης της ενίσχυσης που χορηγήθηκε από το 2008 έως το 2012 στην WestLB. Κατά συνέπεια, η απόφαση του Μαΐου 2009 δεν έχει πλέον αντικείμενο και πρέπει να καταργηθεί. Η κατάργηση πρέπει επίσης να επεκταθεί σε όλες τις δεσμεύσεις και υποχρεώσεις που υποβλήθηκαν στο πλαίσιο της απόφασης του Μαΐου 2009.
VI. ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ ΓΙΑ ΤΑ ΤΑΜΙΕΥΤΗΡΙΑ
(196)
Έχουν αρθεί οι επιφυλάξεις της Επιτροπής για το γεγονός ότι τα ταμιευτήρια δεν συμμετείχαν επαρκώς στον καταμερισμό των επιβαρύνσεων και επωφελήθηκαν υπέρμετρα από το μέτρο αρωγής περιουσιακών στοιχείων.
(197)
Πρώτον, η ανησυχία της Επιτροπής ότι τα ταμιευτήρια ήταν υποχρεωμένα να συμβάλουν στην ανακεφαλαιοποίηση της WestLB δεν μπορούσε να τεκμηριωθεί· τα ταμιευτήρια δεν είχαν αναλάβει παρόμοια υποχρέωση.
(198)
Δεύτερον, η Επιτροπή παρατηρεί ένα ικανοποιητικό επίπεδο κατανομής επιβαρύνσεων που περιορίζει την έκθεση των ταμιευτηρίων σε 4,5 δισ. ευρώ. Ομολογουμένως, η υποχρέωση αντιστάθμισης ζημιών που μπορεί να προκύψει με τη λύση της ΕΑΑ έχει σε κάποιο βαθμό ελαφρυνθεί για τα ταμιευτήρια, εφόσον έχει καθοριστεί ανώτατο όριο της υποχρέωσής τους στα 4,5 δισ. ευρώ. Εντούτοις, τα ταμιευτήρια ήταν υποχρεωμένα να μεταβιβάσουν τα περιουσιακά στοιχεία στην ΕΑΑ αρχικά και είχαν πράγματι σχετική συμβατική ελευθερία να ρυθμίσουν την ευθύνη για τις ζημίες σε εσωτερικό επίπεδο. Ακόμη και σε αυτή την περίπτωση, από την έκδοση της απόφασης του Δεκεμβρίου 2009, τα ταμιευτήρια ανέλαβαν σημαντικό καταμερισμό των επιβαρύνσεων και απώλεσαν κάθε συμμετοχή τους στην WestLB. Συνεπώς, δεν υφίσταται πλέον λόγος παρακολούθησης της υπόθεσης σε σχέση με τα ταμιευτήρια ως προς αυτό.
(199)
Τέλος, πρέπει επίσης να επισημανθεί ότι δεν παρατηρείται κανένα πλεονέκτημα προς όφελος μελών ενώσεων ταμιευτηρίων πέρα από την εκκαθάριση της WestLB. Ειδικότερα, η μεταβίβαση στοιχείων ενεργητικού στην Helaba καθώς και η χορήγηση κεφαλαίου στη Helaba σε αντάλλαγμα με μετοχές της Helaba μπορεί να θεωρηθεί ως μέρος της εκκαθάρισης της WestLB και έχει ρυθμιστεί αποκλειστικά γι' αυτό τον σκοπό. Ακόμη και αν αυτό συνιστούσε κρατική ενίσχυση, θα ήταν συμβιβάσιμο με την εσωτερική αγορά στο πλαίσιο της παροχής ενίσχυσης εκκαθάρισης στην WestLB,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
(1) Τα μέτρα που εφάρμοσε η Γερμανία και προτίθεται να εφαρμόσει υπέρ τη WestLB και συνίστανται:
α)
σε θωράκιση έναντι κινδύνου ύψους 5 δισ. ευρώ το 2009 για το χαρτοφυλάκιο Phoenix·
β)
σε εισφορά κεφαλαίου 3 δισ. ευρώ το 2010 στο πλαίσιο της πρώτης μεταβίβασης περιουσιακών στοιχείων·
γ)
στην πρώτη μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων το 2010 στην Erste Abwicklungsanstalt με ενίσχυση ύψους 10,812 δισ. ευρώ·
δ)
στη δεύτερη μεταβίβαση το 2010 στην Erste Abwicklungsanstalt με ενίσχυση ύψους [1,3-2,6] δισ. ευρώ·
ε)
στο πρόσθετο κεφαλαιακό μέσο ύψους 1 δισ. ευρώ για την SPM bank το 2012·
στ)
στην πρόσθετη κάλυψη ζημίας το 2012 ύψους [0,5-2,0] δισ. ευρώ από το ομόσπονδο κράτος της Βόρειας Ρηνανίας Βεστφαλίας για την τράπεζα SPM· και
ζ)
στην παροχή ενίσχυσης ρευστότητας από τους μετόχους της WestLB AG το πρώτο εξάμηνο του 2012 […] συνιστούν κρατική ενίσχυση.
2. Η αναφερόμενη στην παράγραφο 1 ενίσχυση είναι συμβιβάσιμη με την εσωτερική αγορά βάσει των δεσμεύσεων που παρατίθενται στο παράρτημα.
Άρθρο 2
Η Γερμανία εξασφαλίζει, από την κοινοποίηση της παρούσας απόφασης, την υποβολή τριμηνιαίων αναλυτικών εκθέσεων στην Επιτροπή σχετικά με τα μέτρα που έχει λάβει για να συμμορφωθεί με αυτήν.
Άρθρο 3
Καταργείται η απόφαση της Επιτροπής της 12ης Μαΐου 2009 στην υπόθεση C43/2008.
Άρθρο 4
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας.
Βρυξέλλες, 20 Δεκεμβρίου 2011.