РЕГЛАМЕНТ (ЕС) № 1311/2011 НА ЕВРОПЕЙСКИЯ ПАРЛАМЕНТ И НА СЪВЕТА
от 13 декември 2011 година
за изменение на Регламент (ЕО) № 1083/2006 на Съвета по отношение на някои разпоредби относно финансовото управление за определени държави-членки, които изпитват сериозни затруднения във връзка с финансовата си стабилност или са застрашени от такива затруднения
ЕВРОПЕЙСКИЯТ ПАРЛАМЕНТ И СЪВЕТЪТ НА ЕВРОПЕЙСКИЯ СЪЮЗ,
като взеха предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 177 от него,
като взеха предвид предложението на Европейската комисия,
след предаване на проекта на законодателния акт на националните парламенти,
като взеха предвид становището на Европейския икономически и социален комитет (1),
след консултация с Комитета на регионите,
в съответствие с обикновената законодателна процедура (2),
като имат предвид, че:
(1)
Безпрецедентната глобална финансова криза и икономическият спад сериозно нарушиха икономическия растеж и финансовата стабилност и доведоха до силно влошаване на финансовите и икономическите и социалните условия в някои държави-членки. По-специално, определени държави-членки изпитват сериозни затруднения или са застрашени от подобни затруднения, по-конкретно относно проблеми във връзка с техния икономически растеж и финансова стабилност и влошаване на техния дефицит и дългови позиции, което също се дължи на международната икономическа и финансова обстановка.
(2)
Въпреки че вече бяха предприети важни действия за намаляване на отрицателното въздействие от кризата, включително изменения на законодателната рамка, въздействието от финансовата криза върху реалната икономика, пазара на труда и гражданите се проявява в широк мащаб. Натискът върху националните финансови ресурси нараства и следва бързо да бъдат предприети допълнителни мерки за намаляването му чрез максимално и оптимално използване на финансирането от структурните фондове и Кохезионния фонд.
(3)
В съответствие с член 122, параграф 2 от Договора за функционирането на Европейския съюз, който предвижда възможността за предоставяне на финансова помощ от Съюза на държава-членка, която изпитва трудности или е сериозно застрашена от тежки трудности, причинени от извънредни обстоятелства извън нейния контрол, с Регламент (ЕС) № 407/2010 на Съвета от 11 май 2010 г. за създаване на европейски механизъм за финансово стабилизиране (3) бе създаден такъв механизъм с оглед на запазването на финансовата стабилност на Съюза.
(4)
С Решение за изпълнение 2011/77/ЕС на Съвета (4) и съответно с Решение за изпълнение 2011/344/ЕС на Съвета (5) такава финансова помощ бе предоставена на Ирландия и Португалия.
(5)
Гърция вече изпитваше сериозни затруднения по отношение на финансовата си стабилност още преди влизането в сила на Регламент (ЕС) № 407/2010. Поради това не беше възможно финансовата помощ за Гърция да се предостави въз основа на посочения регламент.
(6)
Споразумението между кредиторите и кредитното споразумение, за Гърция сключени на 8 май 2010 г., влязоха в сила на 11 май 2010 г. Беше предвидено Споразумението между кредиторите да остане в сила и да продължи да поражда действие за тригодишен програмен период, докато има неизплатени суми в рамките на кредитното споразумение.
(7)
С Регламент (ЕО) № 332/2002 на Съвета от 18 февруари 2002 г. за установяване на механизъм, осигуряващ средносрочна финансова подкрепа за платежния баланс на държавите-членки (6) се предвижда Съветът да предоставя средносрочна финансова помощ в случаите, когато държава-членка, която не е приела еврото, изпитва затруднения или е сериозно застрашена от затруднения във връзка с платежния си баланс.
(8)
С Решение 2009/102/ЕО на Съвета (7), Решение 2009/290/ЕО на Съвета (8) и Решение 2009/459/ЕО на Съвета (9) такава финансова помощ бе предоставена съответно на Унгария, Латвия и Румъния.
(9)
Срокът, за който финансовата помощ е предоставена на Ирландия, Унгария, Латвия, Португалия и Румъния, е определен в съответните решения на Съвета. Срокът, за който финансовата помощ беше предоставена на Унгария, изтече на 4 ноември 2010 г.
(10)
Срокът, за който финансовата помощ в рамките на Споразумението между кредиторите и Кредитното споразумение е на разположение на Гърция, е различен в зависимост от отделните държави-членки, участващи в тези инструменти.
(11)
На 11 юли 2011 г. финансовите министри на 17-те държави-членки от еврозоната подписаха Договора за създаване на Европейски механизъм за стабилност (ЕМС). Съгласно този договор, който е следствие на Решение 2011/11199/ЕС на Европейския съвет от 25 март 2011 г., за изменение на член 136 от Договора за функционирането на Европейския съюз по отношение на механизъм за стабилност за държавите-членки, чиято парична единица е еврото (10), ЕМС ще поеме до 2013 г. задачите, които понастоящем изпълняват Европейският инструмент за финансова стабилност (EFSF) и Европейският механизъм за финансово стабилизиране (EFSM). Ето защо ЕМС следва вече да се вземе под внимание от настоящия регламент.
(12)
В заключенията от 23 и 24 юни 2011 г. Европейският съвет приветства намерението на Комисията да задълбочи полезното взаимодействие между програмата за отпускане на заем на Гърция и фондовете на Съюза и, подкрепи усилията да бъде увеличен капацитетът на Гърция за усвояване на средства от Съюза, за да стимулира растежа и заетостта, като се пренасочи вниманието към подобряване на конкурентоспособността и създаване на работни места. Наред с това Европейският съвет приветства и подкрепи подготовката от Комисията, заедно с държавите-членки, на широкообхватна програма за техническа помощ за Гърция. Настоящото изменение на Регламент (ЕО) № 1083/2006 от 11 юли 2006 г. за определяне на общи разпоредби за Европейския фонд за регионално развитие, Европейския социален фонд и Кохезионния фонд (11) допринася за тези усилия към постигане на полезно взаимодействие.
(13)
За да се улесни управлението на финансирането от Съюза, да се ускори темпът на инвестициите в държавите-членки и регионите и да се подобри наличността на финансови средства за изпълнение на политиката на сближаване, е необходимо да бъде позволено, в обосновани случаи, временно и без да се засяга програмният период 2014-2020 г., увеличаването на междинните плащания и плащане на окончателното салдо от структурните фондове и Кохезионния фонд за държави-членки със сериозни затруднения във връзка с финансовата стабилност, които са поискали да се възползват от тази мярка, като това увеличение съответства на десет процентни пункта над процента на съфинансиране, приложим за всяка приоритетна ос. В резултат на това съответно ще бъде намалено исканото национално участие. Поради временния характер на увеличението и с цел да се запазят първоначалните процентни ставки на съфинансиране като отправна точка за изчисляване на временно увеличените суми, промените, произтичащи от прилагането на механизма, не следва да бъдат отразени във финансовия план, включен в оперативната програма. Оперативните програми обаче могат да се нуждаят от актуализиране с цел съсредоточаване на средствата за конкурентоспособност, растеж и заетост и привеждане на краткосрочните и дългосрочните цели в съответствие с намалението на наличното общо финансиране.
(14)
Държавата-членка, отправяща искане до Комисията за ползване на дерогация по член 77, параграф 2 от Регламент (ЕО) № 1083/2006, следва ясно да посочи в искането си датата, от която смята, че дерогацията е основателна. Съответната държава-членка следва в искането си да представи цялата информация, необходима за установяване на липсата на налични средства за националното участие, чрез данни за своето макроикономическо и фискално положение. Тя следва също така да посочи, че увеличаването на плащанията по линия на дерогацията е необходимо, за да продължи изпълнението на оперативните програми, и че проблемите в капацитета за усвояване продължава да съществуват, дори ако се използват максималните тавани, които се прилагат за процентите на съфинансиране, определени в приложение III към Регламент (ЕО) № 1083/2006.Съответната държава-членка следва да се позове на решение на Съвета или на друг правен акт, от значение за случая, съгласно който тя отговаря на критериите за ползване на дерогацията. Комисията следва да провери точността на представената информация и следва да разполага с 30 дни, считано от подаването на искането от държавата-членка, за да повдигне възражения. За да бъде дерогацията ефективна и оперативна е необходимо също така да се предвиди презумпция, че ако Комисията не повдигне никакво възражение, искането на държавата-членка се смята за основателно. Независимо от това Комисията следва да бъде оправомощена чрез актове за изпълнение да приема решение за възражение по искането на държавата-членка, като в такъв случай Комисията следва да посочи мотивите си.
(15)
Правилата за изчисляване на междинните плащания и за и плащане на окончателното салдо за оперативните програми през периода, през който държавите-членки получават финансова помощ за преодоляване на сериозни затруднения във връзка с финансовата стабилност, следва да бъдат съответно преразгледани.
(16)
Необходимо е да се гарантира представянето на подходящи отчети относно използването на увеличените суми, предоставени на държавите-членки, които ползват временното увеличение на междинните плащания и плащането на окончателното салдо в съответствие с дерогацията по член 77, параграф 2 от Регламент (ЕО) № 1083/2006.
(17)
След края на периода на предоставяне на финансова помощ може да се окаже необходимо при оценките, извършвани в съответствие с член 48, параграф 3 от Регламент (ЕО) № 1083/2006, наред с останалото, да се провери дали намаляването на националното съфинансиране не води до значителни отклонения от първоначално поставените цели. Такива оценки може да доведат до преразглеждане на оперативната програма.
(18)
Тъй като безпрецедентната криза, засягаща международните финансови пазари, и икономическият спад, които сериозно нарушиха финансовата стабилност на редица държави-членки, изискват бърза реакция в отговор на въздействието им върху икономиката като цяло, настоящият регламент следва да влезе в сила възможно най-скоро. Като се имат предвид извънредните обстоятелства в засегнатите държави-членки, той следва да се прилага с обратно действие, считано от бюджетната 2010 година или от датата, на която финансовата помощ е била предоставена в зависимост от състоянието на отправилата искането държава-членка, за периодите, през които държавите-членки са получили финансова помощ от Съюза или от други държави-членки от еврозоната, за да преодолеят сериозни затруднения във връзка с финансовата си стабилност.
(19)
Предвиденото временно увеличение на междинните плащания и плащането на окончателното салдо съгласно дерогацията по член 77, параграф 2 от Регламент (ЕО) № 1083/2006, следва също да се разглежда в контекста на бюджетните ограничения, пред които са изправени всички държави-членки, което следва да намери подходящо отражение в общия бюджет на Европейския съюз. Освен това, тъй като основната цел на механизма е да се преодолеят конкретни текущи затруднения, неговото прилагане следва да бъде ограничено във времето. Следователно механизмът следва да започне да се прилага от 1 януари 2010 г. и продължителността на прилагането му следва да се ограничи до 31 декември 2013 г.
(16)
Поради това Регламент (ЕО) № 1083/2006 следва да бъде съответно изменен,
ПРИЕХА НАСТОЯЩИЯ РЕГЛАМЕНТ:
Член 1
Член 77 от Регламент (ЕО) № 1083/2006 се заменя със следното:
„Член 77
Общи правила за изчисляване на междинните плащания и плащането на окончателното салдо
1. Междинните плащания и плащането на окончателното салдо се изчисляват, като се приложи процентът на съфинансиране, определен в решението за съответната оперативна програма за всяка приоритетна ос, спрямо допустимите разходи, посочени за тази приоритетна ос във всеки отчет за разходите, сертифициран от сертифициращия орган.
2. Чрез дерогация от член 53, параграф 2, от член 53, параграф 4, второ изречение, както и от таваните, определени в приложение III, междинните плащания и плащането на окончателното салдо се увеличават с размер, който съответства на десет процентни пункта над процента на съфинансиране за всяка приоритетна ос, но без да надвишават 100 %, и който се прилага за сумата на допустимите разходи, последно делкарирани във всеки сертифициран отчет за разходите, подаден през периода, през който дадената държава-членка отговаря на едно от следните условия:
а)
предоставя ѝ се финансова помощ в съответствие с Регламент (ЕС) № 407/2010 на Съвета от 11 май 2010 г. за създаване на европейски механизъм за финансово стабилизиране (12) или - преди влизането в сила на посочения регламент - от други държави-членки от еврозоната;
б)
предоставя ѝ се средносрочна финансова подкрепа в съответствие с Регламент (ЕО) № 332/2002 на Съвета от 18 февруари 2002 г. за установяване на механизъм, осигуряващ средносрочна финансова подкрепа за платежния баланс на държавите-членки (13);
в)
предоставя ѝ се финансова помощ в съответствие с Договора за създаване на Европейския механизъм за стабилност след влизането му в сила.
3. Държава-членка, която иска да се ползва от дерогацията по параграф 2, подава писмено искане до Комисията, в срок до 21 февруари 2012 или в срок от два месеца, считано от датата, на която въпросната държава-членка изпълни едно от условията, посочени в параграф 2.
4. В искането си по параграф 3 държавата-членка обосновава необходимостта от дерогацията, чрез представяне на информация, необходима за установяване на:
а)
липсата на налични средства за националното участие, чрез данни за макроикономическото и фискалното положение;
б)
факта, че увеличаването на плащанията, посочени в параграф 2, е необходимо, за да продължи изпълнението на оперативни програми,
в)
факта, че проблемът продължава да съществува дори ако се използват максималните тавани, приложими за процентите на съфинансиране, определени в приложение III,
г)
факта, че държавата-членка отговаря на едно от условията, предвидени в параграф 2, букви а), б) или в), което се обосновава посредством позоваване на решение на Съвета или на друг правен акт, както и конкретната дата, считано от която финансовата помощ е била предоставена на държавата-членка.
Комисията проверява дали представената информация обосновава предоставяне на дерогация по параграф 2. Комисията може да повдигане възражение относно на точността на представената информация в срок до 30 дни, считано от датата на подаване на искането.
Ако Комисията реши да повдигне възражение относно искането на дадената държава-членка, тя приема решение за това посредством акт за изпълнение и посочва мотивите си.
Ако Комисията не повдигне възражение относно искането на държавата-членка по параграф 3, искането се счита за основателно.
5. В искането си държавата-членка също така подробно описва как възнамерява да използва дерогацията, предвидена в параграф 2, и представя информация относно допълнителните мерки, предвидени с цел съсредоточаване на средства за конкурентоспособност, растеж и заетост, включително по целесъобразност за промяна на оперативните програми.
6. Дерогацията, предвидена в параграф 2, не се прилага за отчети за разходи, представени след 31 декември 2013 г.
7. За целите на изчисляване на междинните плащания и на плащането на окончателното салдо, след като държава-членка престане да се възползва от финансовата помощ, посочена в параграф 2, Комисията не взема предвид увеличените суми, изплатени съгласно посочения параграф.
За целите на член 79, параграф 1 обаче тези суми се вземат предвид.
8. Увеличените междинни плащания, произтичащи от прилагането на параграф 2, се предоставят във възможно най-кратък срок на управителния орган и се използват само за плащания, в контекста на изпълнението на оперативната програма.
9. В контекста на стратегическите доклади по член 29, параграф 1 държавите-членки предоставят на Комисията подходяща информация относно използването на дерогацията, предвидена в параграф 2 от настоящия член, като показват по какъв начин увеличеният размер на помощта е допринесъл за насърчаване на конкурентоспособността, растежа и заетостта в съответната държава-членка. Тази информация се взема предвид от Комисията при изготвянето на стратегическия доклад, посочен в член 30, параграф 1.
10. Без да се засяга параграф 2, участието на Съюза посредством междинни плащания и плащания на окончателното салдо не може да надвишава публичното участие и максималния размер на помощта от фондовете за всяка приоритетна ос, както е определена в решението на Комисията за одобряване на оперативната програма.
11. Параграфи 2-9 не се прилагат за оперативните програми по линия на цел „Европейско териториално сътрудничество“.
Член 2
Настоящият регламент влиза в сила в деня на публикуването му в Официален вестник на Европейския съюз.
Той се прилага обаче с обратно действие за следните държави-членки: за Ирландия, Гърция и Португалия - считано от датата, на която на тези държави-членки е предоставена финансова помощ, съгласно посоченото в член 77, параграф 2 от Регламент (ЕО) № 1083/2006, а за Унгария, Латвия и Румъния - с действие от 1 януари 2010 г.
Настоящият регламент е задължителен в своята цялост и се прилага пряко във всички държави-членки.
Съставено в Страсбург на 13 декември 2011 година.
ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 1311/2011 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΊΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 13ης Δεκεμβρίου 2011
για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 του Συμβουλίου όσον αφορά ορισμένες διατάξεις σχετικά με τη χρηματοοικονομική διαχείριση για ορισμένα κράτη μέλη που αντιμετωπίζουν ή απειλούνται από σοβαρές δυσκολίες όσον αφορά τη χρηματοοικονομική τους σταθερότητα
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 177,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (1),
Κατόπιν διαβούλευσης με την Επιτροπή των Περιφερειών,
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (2),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Η άνευ προηγουμένου παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση και η οικονομική ύφεση έχουν πλήξει σοβαρά την οικονομική ανάπτυξη και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και έχουν προκαλέσει έντονη επιδείνωση των χρηματοπιστωτικών, οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών σε πολλά κράτη μέλη. Ειδικότερα, ορισμένα κράτη μέλη αντιμετωπίζουν ή απειλούνται από σοβαρές δυσκολίες, παρουσίαζοντας κυρίως προβλήματα στην οικονομική τους ανάπτυξη και τη χρηματοοικονομική τους σταθερότητα και αντιμετωπίζοντας την επιδείνωση της κατάστασης του ελλείμματος και του χρέους τους, λόγω και του διεθνούς οικονομικού και χρηματοπιστωτικού περιβάλλοντος.
(2)
Παρότι έχουν ήδη αναληφθεί σημαντικές δράσεις για την αντιμετώπιση των αρνητικών επιπτώσεων της κρίσης, συμπεριλαμβανομένων και τροποποιήσεων του νομοθετικού πλαισίου, ο αντίκτυπος της χρηματοπιστωτικής κρίσης στην πραγματική οικονομία, στην αγορά εργασίας και στους πολίτες είναι ευρύτερα αισθητός. Η πίεση που ασκείται στους εθνικούς χρηματοοικονομικούς πόρους αυξάνεται και θα πρέπει άμεσα να ληφθούν περαιτέρω μέτρα για την ανακούφιση απ’ αυτήν, μέσω της μέγιστης και βέλτιστης χρήσης της χρηματοδότησης από τα διαρθρωτικά ταμεία και το Ταμείο Συνοχής.
(3)
Σύμφωνα με το άρθρο 122 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που προβλέπει τη δυνατότητα να χορηγείται εκ μέρους της Ένωσης χρηματοδοτική ενίσχυση σε κράτος μέλος που αντιμετωπίζει δυσκολίες ή διατρέχει μεγάλο κίνδυνο να αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες οφειλόμενες σε έκτακτες περιστάσεις που εκφεύγουν από τον έλεγχό του, ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 407/2010 του Συμβουλίου, της 11ης Μαΐου 2010, για τη θέσπιση ευρωπαϊκού μηχανισμού χρηματοοικονομικής σταθεροποίησης (3), θέσπισε έναν τέτοιο μηχανισμό με σκοπό τη διαφύλαξη της χρηματοοικονομικής σταθερότητας της Ένωσης.
(4)
Με τις εκτελεστικές αποφάσεις του Συμβουλίου 2011/77/ΕΕ (4), και 2011/344/ΕΕ (5), χορηγήθηκε χρηματοδοτική ενίσχυση στην Ιρλανδία και στην Πορτογαλία αντίστοιχα.
(5)
Η Ελλάδα αντιμετώπιζε ήδη σοβαρές δυσκολίες όσον αφορά τη χρηματοοικονομική της σταθερότητα πριν από την έναρξη ισχύος του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 407/2010. Συνεπώς η χρηματοδοτική ενίσχυση προς την Ελλάδα δεν θα μπορούσε να βασιστεί στον εν λόγω κανονισμό.
(6)
Η συμφωνία μεταξύ πιστωτών και η συμφωνία δανειακής διευκόλυνσης που συνήφθησαν για την Ελλάδα στις 8 Μαΐου 2010, άρχισαν να ισχύουν στις 11 Μαΐου 2010. Προβλέπεται ότι, για όσο χρονικό διάστημα εκκρεμούν ποσά βάσει της συμφωνίας δανειακής διευκόλυνσης, η συμφωνία μεταξύ πιστωτών παραμένει σε πλήρη ισχύ και εφαρμόζεται επί τριετή περίοδο προγραμματισμού.
(7)
Με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 332/2002 του Συμβουλίου, της 18ης Φεβρουαρίου 2002, για τη θέσπιση ενός μηχανισμού μεσοπρόθεσμης οικονομικής στήριξης του ισοζυγίου πληρωμών των κρατών μελών (6), προβλέπεται ότι το Συμβούλιο χορηγεί μεσοπρόθεσμη οικονομική στήριξη στις περιπτώσεις στις οποίες ένα κράτος μέλος το οποίο δεν έχει υιοθετήσει το ευρώ αντιμετωπίζει δυσκολίες ή διατρέχει σοβαρό κίνδυνο να αντιμετωπίσει δυσχέρειες στο ισοζύγιο πληρωμών του.
(8)
Με τις αποφάσεις του Συμβουλίου 2009/102/ΕΚ (7), 2009/290/ΕΚ (8), και 2009/459/ΕΚ (9), χορηγήθηκε τέτοια οικονομική στήριξη στην Ουγγαρία, στη Λεττονία και στη Ρουμανία αντίστοιχα.
(9)
Το χρονικό διάστημα κατά τη διάρκεια του οποίου η οικονομική στήριξη είναι διαθέσιμη στην Ιρλανδία, την Ουγγαρία, τη Λεττονία, την Πορτογαλία και τη Ρουμανία καθορίζεται στις οικείες αποφάσεις του Συμβουλίου. Το χρονικό διάστημα κατά τη διάρκεια του οποίου η οικονομική στήριξη ήταν διαθέσιμη στην Ουγγαρία έληξε στις 4 Νοεμβρίου 2010.
(10)
Το χρονικό διάστημα κατά τη διάρκεια του οποίου η χρηματοδοτική ενίσχυση στο πλαίσιο της συμφωνίας μεταξύ πιστωτών και της συμφωνίας δανειακής διευκόλυνσης είναι διαθέσιμη στην Ελλάδα διαφέρει όσον αφορά κάθε κράτος μέλος που συμμετέχει στα εν λόγω μέσα.
(11)
Στις 11 Ιουλίου 2011 οι υπουργοί Οικονομικών των 17 κρατών μελών της ευρωζώνης υπέγραψαν τη συνθήκη για την ίδρυση του ευρωπαϊκού μηχανισμού σταθεροποίησης (ΕΜΣ). Στα πλαίσια της εν λόγω συνθήκης, η οποία ακολουθεί την απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου 2011/199/ΕΕ της 25ης Μαρτίου 2011, που τροποποιεί το άρθρο 136 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με μηχανισμό σταθερότητας για τα κράτη μέλη με νόμισμα το ευρώ (10), ο ΕΜΣ θα αναλάβει τον ρόλο που σήμερα διαδραματίζουν το ευρωπαϊκό ταμείο χρηματοοικονομικής σταθερότητας (EFSF) και ο ευρωπαϊκός μηχανισμός χρηματοοικονομικής σταθεροποίησης (EFSM) έως το 2013. Επομένως, ο ΕΜΣ θα πρέπει να ληφθεί ήδη υπόψη στον παρόντα κανονισμό.
(12)
Στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 23ης και 24ης Ιουνίου 2011 χαιρετίστηκε η πρόθεση της Επιτροπής να ενισχύσει τις συνέργειες μεταξύ του δανειακού προγράμματος για την Ελλάδα και των ταμείων της Ένωσης, υποστηρίζοντας τις προσπάθειες για την ενίσχυση της ικανότητας της Ελλάδας να απορροφήσει κεφάλαια της Ένωσης προκειμένου να τονωθεί η ανάπτυξη και απασχόληση εστιάζοντας εκ νέου την προσοχή στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και στη δημιουργία θέσεων εργασίας. Επιπλέον, τα συμπεράσματα χαιρέτισαν και υποστήριξαν την κατάρτιση από την Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, ενός ολοκληρωμένου προγράμματος τεχνικής βοήθειας προς την Ελλάδα. Η παρούσα τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 του Συμβουλίου, της 11ης Ιουλίου 2006, περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και το Ταμείο Συνοχής (11) συμβάλλει σε παρόμοιες προσπάθειες συνέργειας.
(13)
Προκειμένου να διευκολυνθεί η διαχείριση της χρηματοδότησης από την Ένωση, να βοηθηθεί η επιτάχυνση των επενδύσεων σε κράτη μέλη και περιφέρειες και να βελτιωθεί η διαθεσιμότητα κεφαλαίων για την εφαρμογή της πολιτικής συνοχής, είναι αναγκαίο να επιτραπεί, σε αιτιολογημένες περιπτώσεις, προσωρινά και υπό την επιφύλαξη της περιόδου προγραμματισμού 2014 έως 2020, η προσαύξηση των ενδιάμεσων πληρωμών και των πληρωμών του τελικού υπολοίπου από τα Διαρθρωτικά Ταμεία, καθώς και από το Ταμείο Συνοχής, κατά ποσό αντίστοιχο δέκα εκατοστιαίων μονάδων άνω του ποσοστού συγχρηματοδότησης που εφαρμόζεται για κάθε άξονα προτεραιότητας για τα κράτη μέλη που αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες όσον αφορά τη χρηματοοικονομική τους σταθερότητα και τα οποία έχουν ζητήσει να επωφεληθούν από το μέτρο αυτό. Ως αποτέλεσμα, η απαιτούμενη εθνική συμμετοχή θα μειωθεί αναλόγως. Λόγω του προσωρινού χαρακτήρα της αύξησης και προκειμένου να διατηρηθούν τα αρχικά ποσοστά συγχρηματοδότησης ως σημείο αναφοράς για τον υπολογισμό των ποσών που έχουν αυξηθεί προσωρινά, οι αλλαγές που προέκυψαν από την εφαρμογή του μηχανισμού δεν θα πρέπει να αντικατοπτρίζονται στο χρηματοδοτικό σχέδιο που περιλαμβάνεται στο επιχειρησιακό πρόγραμμα. Ωστόσο, τα επιχειρησιακά προγράμματα ενδέχεται να χρειαστεί να επικαιροποιηθούν προκειμένου να εστιασθούν τα Ταμεία στην ανταγωνιστικότητα, την ανάπτυξη και την απασχόληση και να ευθυγραμμιστούν οι στόχοι και οι σκοποί τους με τη μείωση της συνολικής διαθέσιμης χρηματοδότησης.
(14)
Το κράτος μέλος που ζητά από την Επιτροπή να επωφεληθεί της παρέκκλισης σύμφωνα με το άρθρο 77 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2007, θα πρέπει να αναφέρει σαφώς στην αίτησή του την ημερομηνία από την οποία θεωρεί ότι η παρέκκλιση δικαιολογείται. Στην αίτησή του, το οικείο κράτος μέλος, θα πρέπει να υποβάλει κάθε αναγκαία πληροφορία που αποδεικνύει την έλλειψη διαθεσιμότητας των πόρων για την εθνική συμμετοχή, μέσω δεδομένων σχετικά με τη μακροοικονομική και δημοσιονομική του κατάσταση. Θα πρέπει επιπλέον να καταδεικνύει ότι η αύξηση των πληρωμών από την παρέκκλιση είναι αναγκαία για τη διαφύλαξη της συνεχιζόμενης εφαρμογής των επιχειρησιακών προγραμμάτων καιότι εξακολουθούν να υφίστανται τα προβλήματα της ικανότητας απορρόφησης, ακόμη και αν χρησιμοποιούνται τα μέγιστα ανώτατα όρια που εφαρμόζονται στα ποσοστά συγχρηματοδότησης που ορίζονται στο παράρτημα III του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006. Το οικείο κράτος μέλος θα πρέπει επίσης να αναφέρει τη σχετική απόφαση του Συμβουλίου ή άλλη νομική πράξη που καθιστά το κράτος μέλος επιλέξιμο να επωφεληθεί από την παρέκκλιση. Η Επιτροπή θα πρέπει να επαληθεύσει την ακρίβεια των πληροφοριών που υποβάλλονται και θα πρέπει να διαθέτει 30 ημέρες από την υποβολή για να διατυπώσει αντίρρηση. Προκειμένου να καταστεί η παρέκκλιση αποτελεσματική και λειτουργική, θα πρέπει να προβλεφθεί τεκμήριο σύμφωνα με το οποίο η αίτηση ενός κράτους μέλους θεωρείται αιτιολογημένη, εάν η Επιτροπή δεν διατυπώσει αντίρρηση. Ωστόσο, θα πρέπει η Επιτροπή να εξουσιοδοτείται να εκδίδει, μέσω εκτελεστικών πράξεων, απόφαση σχετικά με κάθε αντίρρηση ως προς αίτηση κράτους μέλους. Στην περίπτωση αυτή, η Επιτροπή οφείλει να αιτιολογεί την απόφασή της.
(15)
Θα πρέπει να αναθεωρηθούν αναλόγως οι κανόνες υπολογισμού των ενδιάμεσων πληρωμών και των πληρωμών του τελικού υπολοίπου για επιχειρησιακά προγράμματα κατά το χρονικό διάστημα εντός του οποίου λαμβάνουν τα κράτη μέλη χρηματοδοτική ενίσχυση για την αντιμετώπιση σοβαρών δυσκολιών όσον αφορά τη χρηματοοικονομική τους σταθερότητα.
(16)
Είναι αναγκαίο να διασφαλιστεί ότι υπάρχει η δέουσα υποβολή εκθέσεων για τη χρήση των αυξημένων ποσών που διατίθενται στα κράτη μέλη τα οποία δικαιούνται προσωρινή αύξηση των ενδιάμεσων πληρωμών και των πληρωμών του τελικού υπολοίπου δυνάμει του άρθρου 77 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006.
(17)
Μετά τη λήξη του χρονικού διαστήματος εντός του οποίου παραμένει διαθέσιμη η χρηματοδοτική ενίσχυση, ενδέχεται οι αξιολογήσεις βάσει του άρθρου 48 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 να καταδεικνύουν την ανάγκη να εκτιμηθεί, μεταξύ άλλων, κατά πόσον η μείωση της εθνικής συγχρηματοδότησης συνεπάγεται σημαντική απόκλιση από τους αρχικά τεθέντες στόχους. Αυτές οι αξιολογήσεις ενδέχεται να οδηγήσουν σε αναθεώρηση του επιχειρησιακού προγράμματος.
(18)
Επειδή η άνευ προηγουμένου κρίση που επηρεάζει τις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές και η οικονομική ύφεση οι οποίες έχουν πλήξει σοβαρά τη χρηματοοικονομική σταθερότητα πλειόνων κρατών μελών απαιτούν ταχεία αντιμετώπιση για την αναστροφή των επιπτώσεων στην οικονομία ως σύνολο, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να τεθεί σε ισχύ το ταχύτερο δυνατόν. Λαμβάνοντας υπόψη τις εξαιρετικές περιστάσεις των οικείων κρατών μελών, θα πρέπει να έχει αναδρομική εφαρμογή αρχίζοντας είτε από το δημοσιονομικό έτος 2010, είτε από την ημερομηνία κατά την οποία κατέστη διαθέσιμη η χρηματοδοτική ενίσχυση, αναλόγως της κατάστασης του αιτούντος κράτους μέλους, για τις περιόδους κατά τις οποίες τα κράτη μέλη λάμβαναν χρηματοδοτική ενίσχυση από την Ένωση ή ενίσχυση από άλλα κράτη μέλη της ευρωζώνης, έτσι ώστε να αντιμετωπισθούν οι σοβαρές δυσκολίες όσον αφορά τη χρηματοοικονομική τους σταθερότητα.
(19)
Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες η προσωρινή αύξηση των ενδιάμεσων πληρωμών ή των πληρωμών του τελικού υπολοίπου σχεδιάζεται σύμφωνα με την παρέκκλιση που προβλέπεται στο άρθρο 77 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006, θα πρέπει να εξετάζεται επίσης στο πλαίσιο των δημοσιονομικών περιορισμών που αντιμετωπίζουν όλα τα κράτη μέλη, οι οποίες θα πρέπει να αντικατοπτρίζονται αναλόγως και στον γενικό προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επιπλέον, δεδομένου ότι ο κυριότερος σκοπός του μηχανισμού είναι να αντιμετωπίσει ειδικές τρέχουσες δυσκολίες, η εφαρμογή του θα πρέπει να είναι χρονικά περιορισμένη. Συνεπώς, η εφαρμογή του μηχανισμού θα πρέπει να αρχίσει την 1η Ιανουαρίου 2010 και η διάρκειά του να περιοριστεί μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2013.
(20)
Συνεπώς, ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 θα πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Το άρθρο 77 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«Άρθρο 77
Κοινοί κανόνες υπολογισμού των ενδιάμεσων πληρωμών και των πληρωμών του τελικού υπολοίπου
1. Οι ενδιάμεσες πληρωμές και οι πληρωμές του τελικού υπολοίπου υπολογίζονται εφαρμόζοντας το ποσοστό συγχρηματοδότησης που ορίζεται στην απόφαση σχετικά με το οικείο επιχειρησιακό πρόγραμμα για κάθε άξονα προτεραιότητας, στην επιλέξιμη δαπάνη που μνημονεύεται στο πλαίσιο του εν λόγω άξονα προτεραιότητας σε κάθε δήλωση δαπανών πιστοποιημένη από την αρχή πιστοποίησης.
2. Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 53 παράγραφος 2, από τη δεύτερη περίοδο του άρθρου 53 παράγραφος 4 και από τα ανώτατα όρια που προβλέπονται στο παράρτημα III, οι ενδιάμεσες πληρωμές και οι πληρωμές του τελικού υπολοίπου αυξάνονται κατά ποσό που αντιστοιχεί σε δέκα εκατοστιαίες μονάδες πάνω από το ποσοστό συγχρηματοδότησης το οποίο ισχύει για κάθε άξονα προτεραιότητας, αλλά δεν υπερβαίνει το 100 %, με εφαρμογή του στο ποσό της επιλέξιμης δαπάνης που δηλώθηκε τελευταία σε κάθε πιστοποιημένη δήλωση δαπάνης που υποβλήθηκε εντός του διαστήματος στη διάρκεια του οποίου το κράτος μέλος πληροί έναν από τους ακόλουθους όρους:
α)
η χρηματοδοτική ενίσχυση τέθηκε στη διάθεσή του σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 407/2010 του Συμβουλίου, της 11ης Μαΐου 2010, για τη θέσπιση ευρωπαϊκού μηχανισμού χρηματοοικονομικής σταθεροποίησης (12), ή η χρηματοδοτική ενίσχυση του διατέθηκε από άλλα κράτη μέλη της ευρωζώνης πριν από την έναρξη ισχύος του κανονισμού αυτού·
β)
η μεσοπρόθεσμη οικονομική στήριξη τέθηκε στη διάθεσή του σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 332/2002 του Συμβουλίου, της 18ης Φεβρουαρίου 2002, για τη θέσπιση ενός μηχανισμού μεσοπρόθεσμης οικονομικής στήριξης του ισοζυγίου πληρωμών των κρατών μελών (13)·
γ)
η χρηματοδοτική ενίσχυση τέθηκε στη διάθεσή του σύμφωνα με τη συνθήκη για την ίδρυση του ευρωπαϊκού μηχανισμού σταθεροποίησης μετά την έναρξη ισχύος του.
3. Το κράτος μέλος που ζητά να επωφεληθεί από την προβλεπόμενη στην παράγραφο 2 παρέκκλιση, υποβάλλει στην Επιτροπή γραπτή αίτηση το αργότερο έως τις 21 Φεβρουαρίου 2012 ή εντός δύο μηνών από την ημερομηνία κατά την οποία το κράτος μέλος πληροί έναν απο τους όρους που αναφέρονται στην παράγραφο 2.
4. Στην αίτησή του σύμφωνα με την παράγραφο 3, το κράτος μέλος αιτιολογεί την αναγκαιότητα παρέκκλισης, παρέχοντας τις πληροφορίες που είναι απαραίτητες προκειμένου να διαπιστωθεί:
α)
ότι δεν είναι διαθέσιμοι πόροι για την εθνική συμμετοχή, βάσει δεδομένων σχετικά με τη μακροοικονομική και δημοσιονομική του κατάσταση·
β)
ότι μια αύξηση των αναφερόμενων στην παράγραφο 2 πληρωμών είναι αναγκαία για τη διασφάλιση της συνεχιζόμενης εφαρμογής των επιχειρησιακών προγραμμάτων,
γ)
ότι προβλήματα εξακολουθούν να υφίστανται ακόμη και αν χρησιμοποιούνται τα μέγιστα ανώτατα όρια που εφαρμόζονται στα ποσοστά συγχρηματοδότησης που περιλαμβάνονται στο παράρτήμα III.
δ)
ότι πληροί τις προϋποθέσεις που ορίζονται στα σημεία α), β) ή γ) της παραγράφου 2, αναφερόμενο σε απόφαση του Συμβουλίου ή άλλη νομική πράξη, καθώς και τη συγκεκριμένη ημερομηνία από την οποία η χρηματοδοτική ενίσχυση διατέθηκε στο κράτος μέλος.
Η Επιτροπή επαληθεύει εάν οι υποβληθείσες πληροφορίες αιτιολογούν τη χορήγηση παρέκκλισης με βάση την παράγραφο 2. Η Επιτροπή διαθέτει 30 ημέρες από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης προκειμένου να διατυπώσει αντίρρηση για την ακρίβεια των υποβληθεισών πληροφοριών.
Εάν η Επιτροπή δεν διατυπώσει σχετικά με την αίτηση του κράτους με βάση την παράγραφο 3 παρέκκλιση, η αίτηση θεωρείται αιτιολογημένη.
5. Στην αίτηση του κράτους μέλους περιγράφεται επίσης λεπτομερώς η προτιθέμενη χρήση της προβλεπόμενης στην παράγραφο 2 παρέκκλισης και δίδονται πληροφορίες σχετικά με συμπληρωματικά μέτρα που προβλέπονται για να εστιασθούν τα Ταμεία στην ανταγωνιστικότητα, την ανάπτυξη και την απασχόληση, συμπεριλαμβανομένης, εφόσον χρειάζεται, της τροποποίησης των επιχειρησιακών προγραμμάτων.
6. Η προβλεπόμενη στην παράγραφο 2 παρέκκλιση δεν ισχύει ως προς καταστάσεις δαπανών που υποβάλλονται μετά τις 31 Δεκεμβρίου 2013.
7. Για τον υπολογισμό των ενδιάμεσων πληρωμών και των πληρωμών του τελικού υπολοίπου αφού το κράτος μέλος έχει παύσει να επωφελείται από τη χρηματοδοτική ενίσχυση που αναφέρεται στην παράγραφο 2, η Επιτροπή δεν λαμβάνει υπόψη τα αυξημένα ποσά που καταβλήθηκαν σύμφωνα με την εν λόγω παράγραφο.
Εντούτοις, τα ποσά αυτά λαμβάνονται υπόψη για τους σκοπούς του άρθρου 79 παράγραφος 1.
8. Οι αυξημένες ενδιάμεσες πληρωμές που προκύπτουν από την εφαρμογή της παραγράφου 2 καθίστανται διαθέσιμες στη διαχειριστική αρχή το συντομότερο δυνατό και χρησιμοποιούνται μόνον για την καταβολή πληρωμών στο πλαίσιο της εφαρμογής του επιχειρησιακού προγράμματος.
9. Στο πλαίσιο της υποβολής στρατηγικών εκθέσεων σύμφωνα με το άρθρο 29 παράγραφος 1, τα κράτη μέλη παρέχουν στην Επιτροπή τις δέουσες πληροφορίες σχετικά με τη χρήση της προβλεπόμενης στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου παρέκκλισης, αποδεικνύοντας τον τρόπο με τον οποίο η αύξηση του ποσού της ενίσχυσης συνέβαλε στην προώθηση της ανταγωνιστικότητας, της ανάπτυξης και της απασχόλησης στο οικείο κράτος μέλος. Οι πληροφορίες αυτές λαμβάνονται υπόψη από την Επιτροπή κατά την εκπόνηση των στρατηγικών εκθέσεων που αναφέρονται στο άρθρο 30 παράγραφος 1.
10. Παρά την παράγραφο 2, η συνεισφορά της Ένωσης μέσω των ενδιάμεσων πληρωμών και των πληρωμών του τελικού υπολοίπου δεν είναι μεγαλύτερη από τη δημόσια συνεισφορά και το ανώτατο ποσό ενίσχυσης από τα ταμεία για κάθε άξονα προτεραιότητας που ορίζεται στην απόφαση της Επιτροπής με την οποία εγκρίνεται το επιχειρησιακό πρόγραμμα.
11. Οι παράγραφοι 2 έως 3β δεν εφαρμόζονται σε επιχειρησιακά προγράμματα στο πλαίσιο του στόχου της ευρωπαϊκής εδαφικής συνεργασίας.
Άρθρο 2
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την ημέρα της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ωστόσο, για τα ακόλουθα κράτη μέλη εφαρμόζεται αναδρομικά: στην περίπτωση της Ιρλανδίας, της Ελλάδας και της Πορτογαλίας, από την ημερομηνία κατά την οποία τέθηκε στη διάθεσή τους η χρηματοδοτική ενίσχυση δυνάμει του άρθρου 77 παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 και στην περίπτωση της Ουγγαρίας, της Λεττονίας και της Ρουμανίας από 1ης Ιανουαρίου 2010.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Στρασβούργο, 13 Δεκεμβρίου 2011.