РЕШЕНИЕ НА КОМИСИЯТА
от 23 март 2011 година
относно Държавна помощ C 10/10 (ex N 562/09), която Испания възнамерява да предостави за преструктурирането на A NOVO Comlink
(нотифицирано под номер C(2011) 1740)
(само текстът на испански език е автентичен)
(текст от значение за ЕИП)
(2012/178/ЕС)
ЕВРОПЕЙСКАТА КОМИСИЯ,
като взе предвид Договора за Европейския съюз и Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 108, параграф 2, първа алинея от него,
като взе предвид Споразумението за Европейското икономическо пространство, и по-специално член 62, параграф 1, буква а) от него,
като прикани заинтересованите страни да представят мненията си в съответствие с посочените разпоредби (1),
като има предвид, че:
I. ПРОЦЕДУРА
(1)
На 16 октомври 2009 г. Испания изпрати уведомление за мярка за помощ за преструктуриране, планирана от Автономна област Андалусия в полза на A NOVO Comlink SL. С писмо от 25 март 2010 г. Комисията уведоми Испания за решението си да открие процедурата, предвидена в член 108, параграф 2 от ДФЕС, относно мярката. Испания отговори на решението с писмо от 26 април 2010 г. С писмо от 22 септември 2010 г. Комисията поиска допълнителна информация от Испания. Испанските власти отговориха на 20 октомври 2010 г. с оттегляне на уведомлението, тъй като икономическото положение на дружеството е имало по-добро развитие от очакваното.
(2)
Решението на Комисията беше публикувано в Официален вестник на Европейския съюз (2). Комисията прикани заинтересованите страни да представят мненията си по отношение на помощта. Комисията не получи мнения от трети страни.
II. ОПИСАНИЕ НА МЯРКАТА
1. Планът за преструктуриране, за който е изпратено уведомление
(3)
Планът за преструктуриране, за който Испания изпрати уведомление през октомври 2009 г., предвиждаше помощ за преструктуриране в полза на A NOVO Comlink SL (наричано по-долу „A NOVO“) въз основа на наредбата от 5 ноември 2008 г. за установяване на регулаторна основа за програмата за помощ за постигане на жизнеспособност на предприятия с икономически затруднения в Андалусия, както и за публикуване на покана за представяне на заявления за 2008 г. и 2009 г. (3) През май 2009 г. Комисията одобри посочената наредба като схема за помощ за оздравяване и преструктуриране на МСП - следователно индивидуалното предоставяне на този вид помощ за големи предприятия трябва да бъде предмет на уведомяване (дело N 608/08).
(4)
Планираната от Андалусия помощ включваше 80 % гаранция за десетгодишен заем от 4 375 000 EUR с лихвена субсидия от 0,89 %, както и десетгодишен държавен заем от 2 000 000 EUR, отпуснат от Агенцията за иновации и развитие в Андалусия (IDEA).
(5)
По отношение на нуждите от парични средства в уведомлението Испания заяви, че към момента на изготвяне на мярката за преструктуриране неизплатените дългове са били в размер на:
-
дългове от 2,7 милиона EUR към доставчици;
-
дългове от 650 000 EUR към държавата;
-
дългове от 1,6 милиона EUR към други предприятия от групата A NOVO;
-
други нужди, произтичащи от разширяването на дейността.
Тези нужди от парични средства са възлизали общо на около 5 милиона EUR.
(6)
Освен горепосоченото вливане на свеж капитал планът за преструктуриране не предвиждаше преструктуриране на дейността, организацията и управлението на дружеството, нито на работната сила. По отношение на структурата на дружеството в плана бяха описани само текущите области на дейност, както и възможностите и перспективите за тяхното разширяване.
(7)
В плана не беше посочен принос от страна на бенефициера или на дружеството майка. Що се отнася до компенсаторните мерки, в плана не се предвиждаше намаление на капацитета или продажба на акции. По отношение на перспективите не беше направено разграничение между най-добрите, умерените и най-лошите очаквани възможности.
2. Мерки, за които Комисията не е уведомена
(8)
По време на оценката на плана за преструктуриране се оказа, че през месец май 2009 г. на A NOVO е предоставена помощ за оздравяване под формата на шестмесечна гаранция от 80 % за заем от 1 825 000 EUR с годишна премия от 1,5 % и лихвен процент от 2,86 %. Испания не е изпратила уведомление за тази гаранция.
(9)
След като помощта за оздравяване е била предоставена на 21 май 2009 г., на 10 септември 2009 г. A NOVO представи пред андалуските власти план за преструктуриране.
3. Получател
(10)
A NOVO е голямо дружество, което работи в областта на следпродажбените дейности за компютри, мобилни телефони и други електронни устройства. Дъщерното дружество се притежава изцяло от френското дружество A NOVO SA. Първоначално A NOVO е произвеждало телефони. Между 2004 г. и 2006 г. A NOVO е преустановило производствената дейност и се е концентрирало върху следпродажбените услуги. Дружеството A NOVO е установено в Малага (Андалусия) в област, която отговаря на условията за регионална помощ съгласно дерогацията по член 107, параграф 3, буква а) от ДФЕС.
(11)
В периода на изпращане на уведомлението A NOVO отговаряше на условията за несъстоятелност. То срещаше затруднения при получаването на парични средства на капиталовите пазари. От първоначалния регистриран капитал от 15 милиона EUR през 2001 г. са загубени над 10 милиона EUR, като само през 2008 г. намалението е над една четвърт:
(в EUR)
2001 г.
2004 г.
2005 г.
2006 г.
2007 г.
2008 г.
2009 г.
Капитал
15 000 000
14 684 923
6 167 668
6 167 668
8 967 667
4 056 802
2 057 000
Освен това A NOVO претърпя големи загуби и намаляващ оборот:
(в EUR)
2006 г.
2007 г.
2008 г.
2009 г.
Нарастващи загуби
-2 603 000
-4 549 000
-3 923 000
- 292 000
Намаляващ оборот
22 090 000
21 853 000
15 305 000
15 464 000
(12)
В резултат на това в началото на 2009 г. A NOVO беше в затруднено положение съгласно точки 10 и 11 от Насоките на Общността относно държавната помощ за оздравяване и преструктуриране на предприятия в затруднение (наричани по-долу „Насоките“) (4). Регистрираният капитал на дружеството е намалял с повече от половината, а над една четвърт от този капитал е била загубена през предходните 12 месеца (точка 10, буква а) от Насоките). Поради това дружеството отговаряше на критериите съгласно испанското право за прилагане на процедура по обявяване в несъстоятелност (точка 10, буква в) от Насоките). Във всеки случай то имаше намаляващ общ оборот и почти нулеви стойности на активите, както се посочва в точка 11 от Насоките.
(13)
Преструктурирането на A NOVO е започнало още през юли 2005 г. във връзка с преминаването от дейност за производство на телефони към следпродажбени услуги. В споразумението от 2005 г. относно условията и ангажиментите в плана за жизнеспособност на A NOVO COMLINK S.L. се изискваше дружеството да допринесе за финансирането на своя план за жизнеспособност чрез операция за продажба и обратно изкупуване, включваща негов недвижим имот в технологичен парк „Андалусия“ (на прогнозна стойност 14,9 милиона EUR), до 31 декември 2007 г. да преобразува 94 временни договора в постоянни договори, да сключи 88 нови договора до 31 декември 2009 г. и да задържи настоящия персонал до 2015 г. Споразумението включваше и схема за частично пенсиониране за служители, които достигнат 60-годишна възраст.
(14)
От своя страна службата по заетостта на Junta de Andalucía разреши на A NOVO да прекрати временно 224 трудови договора на служители над 54 години до 31 август 2008 г. С разрешението на тези служители се предоставя правото да кандидатстват за обезщетения за безработица, въпреки че теоретично те все още са трудово заети. За периода на временното прекратяване на трудовите договори служителите продължават да бъдат част от дружеството. Целта на мярката е да се допълнят доходите на засегнатите служители, докато достигнат пенсионна възраст.
(15)
Правните задължения на дружеството се ограничават до заплащане на вноските на освободените служители за социално осигуряване, както и трудовото възнаграждение и разходите за социално осигуряване на служители за периода на частично пенсиониране (на възраст между 60 и 65 години).
4. Основания за откриване на процедурата
(16)
След анализ на тези мерки за държавна помощ в съответствие с член 107, параграф 3, буква в) от ДФЕС и от гледна точка на Насоките Комисията реши да открие процедурата по член 108, параграф 2 от ДФЕС, тъй като има съмнения дали са изпълнени условията за одобряване на помощта за оздравяване и преструктуриране.
(17)
Комисията стигна до заключението, че има вероятност и двете мерки да представляват държавна помощ. Съгласно член 107, параграф 1 от ДФЕС всяка финансова помощ, предоставена от държава-членка, която нарушава или заплашва да наруши конкуренцията чрез поставяне на определени предприятия в по-благоприятно положение и която засяга търговията между държавите-членки, представлява помощ. Въпросните мерки, т.е. гаранциите, субсидията за лихва, заемът от регион Андалусия, както и преките плащания за служители на A NOVO, са свързани с държавни ресурси. Те са предоставени от Автономна област Андалусия и за тях отговаря държавата.
(18)
Мерките трябва да предоставят предимство на получателя, което той не би могъл да получи при нормални пазарни условия. Гаранцията не представлява такова предимство, ако заемополучателят е във финансово затруднение (точка 3, параграф 2, буква а) от Известието на Комисията относно прилагането на членове 87 и 88 от Договора за ЕО по отношение на държавните помощи под формата на гаранции) (5). Заемът от Андалусия би могъл да предостави предимство. Комисията изразява съмнение, че той е бил отпуснат по пазарни лихвени проценти, определени съгласно правилата на Комисията относно определянето на пазарни лихвени проценти, посочени в Съобщението на Комисията относно преразглеждане на метода за определяне на референтните и сконтови лихвени проценти (6). Следователно има вероятност мерките да представляват помощ, която нарушава конкуренцията.
(19)
Въпреки че в началото на 2009 г. A NOVO е било в затруднение, имаше съмнения дали дружеството отговаря на условията за помощ за оздравяване или преструктуриране, тъй като то е дъщерно дружество, изцяло притежавано от френското предприятие A NOVO SA, което е имало оборот от около 350 милиона EUR и нетна печалба от 12 милиона EUR през 2009 г. Съгласно точка 11 от Насоките дадено предприятие в затруднение може да бъде избрано за обект на помощ само когато не може да се възстанови със средства, получени от собствениците. Също така съгласно точка 13 от Насоките в случаите когато дадено предприятие принадлежи към по-голяма икономическа група, държавата-членка трябва да докаже, че затрудненията на предприятието са вътрешни и прекалено големи, за да може групата сама да се справи с тях. Испания не е представила информация, която да доказва, че посочените условия са изпълнени.
(20)
По отношение на плана за преструктуриране Комисията изпитва съмнение дали той ще доведе до дългосрочна жизнеспособност, както се изисква с точки 35 и 36 от Насоките. Планът за преструктуриране не съдържаше описание на вътрешните мерки, с които ще се подобрят жизнеспособността и структурата на предприятието. Също така планът не съдържаше компенсаторни мерки, чрез които да се намали, доколкото е възможно, неблагоприятното въздействие на помощта върху конкурентите, като например намаляване на капацитета (точки 38 и 39 от Насоките). Също така нямаше възможност да се потвърди, че размерът и интензитетът на помощта са били сведени до минимума на разходите по преструктурирането, които са необходими за неговото осъществяване (точки 43 и 45 от Насоките). По-конкретно в плана не беше посочено нищо за приноса на получателя.
(21)
Що се отнася до плана за преструктуриране от 2005 г., Комисията изпитва съмнения, че е спазен принципът „един-единствен и последен път“. Съгласно точки 72 и сл. от Насоките не следва да бъдат разрешавани интервенции на държавата, ако не са изтекли 10 години от прилагането на последната мярка за оздравяване или преструктуриране. Комисията не разполага с необходимата информация, за да определи дали преките плащания за служителите от страна на Автономна област Андалусия представляват помощ. Ако плащанията са извършвани в рамките на обща схема за социално осигуряване, те няма да се разглеждат като държавна помощ. Ако е трябвало да се поемат от самото дружество - съгласно трудовото законодателство или колективните споразумения - плащанията ще представляват част от обичайните плащания на предприятието. Ако плащанията се извършват от държавата, те следва да се считат за помощ (7).
(22)
Поради това имаше съмнения, че помощта за оздравяване и преструктуриране може да се счита за съвместима със съответните Насоки.
III. МНЕНИЕ НА ИСПАНИЯ
(23)
С писмо от 22 октомври 2010 г. Испания уведоми Комисията, че мярката за преструктуриране, за която е изпратила уведомление, не е приложена и че тя оттегля уведомлението.
(24)
По отношение на помощта за оздравяване от май 2009 г. Испания посочи, че на 19 януари 2009 г. Агенцията за иновации и развитие в Андалусия (IDEA) е одобрила рискова операция, включваща шестмесечна гаранция за оздравяване в размер на 1,5 милиона EUR, която е позволила на дружеството да получи заем на капиталовия пазар в размер на 1 875 000 EUR. Заемът е отпуснат на 21 май 2009 г. Той е облекчил проблемите на дружеството с паричните потоци, които биха го довели до несъстоятелност, и е осигурил необходимото поле за маневриране, с цел да се разработи нов план за преструктуриране с мерките и действията, които са били необходими за гарантиране на неговата жизнеспособност при неочакваната ситуация, свързана с общите ограничения за отпускане на кредити от страна на финансовите институции.
(25)
Що се отнася до определянето на гаранцията като помощ, Испания твърдеше, че тя няма да окаже въздействие върху търговията. Следпродажбените услуги - областта на дейност на получателя - ще се предоставят на местно ниво и ще бъдат ограничени до територията на Испания. Помощта няма да засегне трансграничната търговия, нито ще възпрепятства сериозно конкурентите извън Испания да започнат дейност на испанския пазар. Също така няма да има възможност за предлагане на следпродажбени услуги на крайните потребители на испанския пазар от предприятия извън територията на Испания. Въпреки че A NOVO е част от френската група A NOVO S.A., важен участник на пазара за следпродажбени услуги в Европа, потенциалното непряко въздействие върху търговията ще бъде теоретична или най-много незначителна възможност и няма да засегне сериозно конкурентните отношения между група като A NOVO S.A. и нейните конкуренти предвид размера на помощта по отношение на голяма група като A NOVO S.A., чийто оборот през 2009 г. е възлизал на 366 милиона EUR.
(26)
Испанските власти посочиха, че лихвеният процент за заема от 21 май 2009 г. в размер на 1,875 милиона EUR, който имаше 80 % гаранция от Junta de Andalucía при 1,5 % годишна премия, е бил съпоставим с лихвените проценти, предлагани за заеми за финансово стабилни предприятия. Лихвеният процент е бил 2,88 %, а референтната ставка, публикувана от Комисията за май 2009 г., е била 2,22 % (8). В Съобщението на Комисията относно преразглеждане на метода за определяне на референтните и сконтови лихвени проценти (9) се определя маржът, който да се прилага за заеми с голяма обезпеченост за финансово стабилни предприятия (рейтинг ААА - А) от 60 базисни пункта. Така ограничението ще бъде 2,82 %. Съгласно решението за предоставяне на гаранцията срокът на гаранцията изтича не по-късно от шест месеца след отпускането на заема.
(27)
Освен това испанските власти посочиха, че гаранцията е обоснована поради сериозните социални последици и не е оказала неприемливо прекомерно въздействие в други държави-членки по смисъла на точка 25, буква б) от Насоките. Броят на лицата, официално заети в предприятието, е бил 527. Обявяването в несъстоятелност или закриването на предприятието би засегнало тези служители, както и няколкостотин свързани работни места. Предвид възрастовата структура на служителите голяма част биха срещнали затруднения при намирането на нова работа. При високото равнище на безработицата в Андалусия (30 % в Малага) закриването би довело до много сложна социална ситуация. Освен това с оглед на регионалната насоченост на следпродажбените услуги според Испания няма вероятност за неприемливо прекомерно въздействие в други държави-членки.
(28)
Освен това испанските власти смятат, че условията от точка 25, буква в) от приложимите насоки за помощта за оздравяване, за която не е изпратено уведомление, са били изпълнени, като според тях в срок не по-дълъг от шест месеца, считано от първото разрешаване на мярката за помощ за оздравяване, държавата-членка трябва да представи план за преструктуриране или доказателство, че гаранцията е била прекратена. След като на 21 май 2009 г. помощта за оздравяване беше предоставена, на 16 октомври 2009 г. Испания изпрати уведомление за плана за преструктуриране и планираната помощ. Така тя спази шестмесечния срок от предоставянето на помощта за оздравяване. Освен това Испания потвърди, че държавната гаранция е била ограничена за срок от шест месеца.
(29)
На последно място, според испанските власти размерът на помощта е бил ограничен до необходимото равнище, за да се задържи предприятието на пазара по време на шестмесечния срок, през който е разрешена помощта, както се изисква с точка 25, буква г) от Насоките. Размерът е изчислен въз основа на шестмесечните ликвидни нужди и паричния дефицит, посочени от дружеството, което представи следната таблица за паричните потоци за шест месеца като част от заявлението за помощ за оздравяване:
(в EUR)
Месец 1
Месец 2
Месец 3
Месец 4
Месец 5
Месец 6
Приходи
1 440 998,00
1 685 785,00
1 586 880,00
1 403 600,00
1 405 920,00
1 549 760,00
Разходи
1 632 677,00
4 231 415,00
2 631 987,00
2 684 834,00
1 754 309,00
1 504 723,00
Салдо
- 191 679,00
-2 545 630,00
-1 045 107,00
-1 281 234,00
- 348 389,00
45 037,00
Салдо с натрупване
- 191 679,00
-2 737 309,00
-3 782 416,00
-5 063 650,00
-5 412 039,00
-5 367 002,00
(30)
Въз основа на посочените данни испанските власти направиха заключението, че необходимата сума е била 1 875 000 EUR въпреки високата отрицателна стойност на паричния поток (- 5 367 002 EUR). При определянето на размера на помощта Испания е взела под внимание резултата, получен чрез прилагане на формулата, посочена в приложението към Насоките. Изчислението е направено както следва:
EBIT 2008 г.: - 4 212 036 EUR
Амортизация 2008 г.: 437 201 EUR
Работен капитал 2008 г.: (краткосрочни активи 7 686 473 EUR - краткосрочни пасиви 10 446 997 EUR) = - 2 760 524 EUR
Работен капитал 2007 г.: (краткосрочни активи 11 748 449 EUR - краткосрочни пасиви 10 958 960 EUR) = 789 489 EUR
(работен капиталt - работен капиталt-1) = - 3 550 013 EUR
[EBITt + амортизацияt + (работен капиталt - работен капиталt-1)]/2
= [- 4 212 036 EUR + 437 201 EUR + - 3 550 013 EUR]/2 = - 3 662 424 EUR
В резултат на това половината от отрицателния оперативен паричен поток през предходната година е възлизал на 3 662 424 EUR. Заемът, гарантиран от Испания, остава много под това максимално равнище и следователно е ограничен до необходимия размер.
(31)
По отношение на това дали A NOVO като дъщерно дружество, изцяло притежавано от френското предприятие A NOVO SA, чийто оборот е около 350 милиона EUR, може да бъде определено като дружество в затруднение, което отговаря на условията за помощ за оздравяване и преструктуриране, Испания посочи, че затрудненията на предприятието са вътрешни и прекалено големи, за да може групата сама да се справи с тях. Те са вътрешни, тъй като са свързани изключително с дейността на A NOVO, и по-специално с преминаването от производство към услуги. Те не са се дължали на разпределение на разходите в рамките на групата. Освен това финансовите затруднения на предприятието са били прекалено големи, за да може групата сама да се справи с тях. Данните за печалбата и паричния поток на A NOVO Group S.A. и A NOVO Comlink Испания за 2008 и 2009 г. показват, че към края на 2008 г., когато затрудненията на A NOVO са започнали да налагат операция по оздравяване, самото дружество майка е било под финансов натиск:
(в милиони евро)
A NOVO Group SA (Франция)
A NOVO (Испания)
2008 г.
2009 г.
2008 г.
2009 г.
Продажби
350
366
14,9
15,5
Печалба
-17
12
-3,9
-0,3
Собствени ресурси
45
53
0
1,8
Краткосрочни заеми
28
18
3,4
2
Дългосрочни заеми
56
51
0,6
0,7
Паричен поток
-0,3
2
-0,6
-0,9
Активи
230
225
14,2
13,4
Загубата на групата от 17 милиона EUR през 2008 г. също се е дължала на поредица от ангажименти към A NOVO Испания. A NOVO Group е правила големи плащания за своето испанско дъщерно дружество: 2 123 милиона EUR през 2006 г. и 2 060 милиона EUR през 2009 г. Допълнителен натиск през 2009 г. е оказала и необходимостта от разсрочване на дълговете на френската група.
(32)
Във връзка с преструктурирането през 2005 г. и принципа „един-единствен и последен път“ според испанските власти 224 служители са се възползвали от схемата за частично пенсиониране след временното прекратяване на техните трудови договори съгласно временния план за приспособяване на работната сила (ERTE). Съгласно ERTE 224 служители са прекратили временно трудовите си договори в съответствие с приложимото общо трудово законодателство, по-специално член 45 от Закона за статута на работниците и служителите, приет с Кралско законодателно постановление 1/1995 от 24 март 1995 г. (10).
(33)
Съгласно член 45, параграф 1 от Закона за статута на работниците и служителите трудовите договори могат да бъдат прекратявани по икономически, технически, организационни или производствени причини. В член 45, параграф 2 се посочва, че прекратяването освобождава страните от реципрочните задължения за полагане на труд и за трудово възнаграждение. Служителите получават обезщетения за безработица въз основа на член 208, параграф 1, буква а) от Общия закон за социално осигуряване (Кралско законодателно постановление 1/1994 от 20 юни 1994 г. (11)). Съгласно член 214, параграф 2 от посоченото Кралско законодателно постановление, с което се одобрява преразгледаният текст на Общия закон за социално осигуряване, от работодателя се изисква да заплаща вноската на работодателя за социално осигуряване, а вноската на служителя за социално осигуряване се заплаща от Националния институт за социално осигуряване (INSS).
(34)
След приключването на периода за временно прекратяване на трудовия договор, разрешен с ERTE, служителите отново са приети в предприятието, но в рамките на схемата за частично пенсиониране, съгласно която те изработват само 15 % от първоначалния си договор. Дружеството заплаща 15 % от заплатата и вноските за социално осигуряване. Според испанските власти тази мярка, както и съпътстващите финансови условия, приети от министерството на заетостта на Junta de Andalucía в контекста на ERTE от 2005 г. и въз основа на споразумението от 18 юли 2005 г. относно условията и ангажиментите в плана за жизнеспособност на A NOVO Comlink SL, са съобразени с приложимото общо трудово законодателство. Това се отнася по-специално до член 51 и сл. от Закона за статута на работниците и служителите, Кралско постановление 43/1996 от 19 януари на министерството на труда и социалното осигуряване, с което се одобрява Правилникът за уреждане на намаленото работно време и съкращенията, и за административни действия във връзка с колективни плащания (12); Кралско постановление 2064/1995 от 22 декември за одобряване на Общия закон за вноските и уреждането на другите социалноосигурителни права (13), както и колективният договор за животозастраховане, който е специфична мярка за осигуряване на пряка минимална подкрепа за служителите, с цел да се преодолеят последиците от преминаването към частично пенсиониране, както се предвижда в Закон 50/1980 от 8 октомври относно застрахователните договори (14).
IV. ОЦЕНКА
1. Оттегляне на уведомлението от страна на Испания
(35)
След като уведомлението беше оттеглено, продължаването на процедурата относно плана за преструктуриране, за който е изпратено уведомление, стана безпредметно. Оттеглянето на уведомлението обаче не може да окаже въздействие върху помощта за оздравяване, за която не е изпратено уведомление, а вече е предоставена преди уведомяването за помощта за преструктуриране.
2. Помощта за оздравяване от май 2009 г.
(36)
След отговора на испанските власти трябваше да се гарантира, че помощта за оздравяване е съвместима с член 107, параграф 3, буква в), тъй като отговаря на съответните условия от Насоките на Общността за държавните помощи за оздравяване и преструктуриране на предприятия в затруднение.
(37)
Мярката представлява помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС. За да бъде определена като държавна помощ, мярката трябва да предоставя предимство на получателя, което той не би могъл да получи при нормални пазарни условия и което ще засегне конкуренцията и търговията между държавите-членки. Гаранцията се счита за помощ, ако заемополучателят е във финансово затруднение съгласно точка 3, параграф 2, буква а) от Известието на Комисията относно прилагането на членове 87 и 88 от Договора за ЕО по отношение на държавните помощи под формата на гаранции. В настоящия случай Комисията счита, че гаранцията предоставя предимство на заемополучателя. Положението на дружеството бенефициер се е подобрило в сравнение с това на неговите конкуренти. Следователно мярката би могла да наруши конкуренцията.
(38)
Твърдението на испанските власти беше, че няма да има въздействие върху търговията между държавите-членки. Съдът обаче потвърди, че въздействието върху търговията не зависи от местния или регионален характер на предоставяните услуги или от мащаба на въпросната област на дейност (15). Освен това следпродажбените услуги, предоставяни от A NOVO, се предлагат свободно в на територията на Съюза. Собствеността над предприятията, предлагащи такива услуги, се простира в повече от една държава-членка. По-специално това се отнася за получателя, който е част от френската A NOVO Group, голям участник на пазара за следпродажбени услуги в Европа и извън нея. Услугите на A NOVO спокойно биха могли да се предлагат от други европейски предприятия с дъщерни дружества в Испания. Също така дружества от други държави-членки могат да обмислят установяване в Испания, за да предлагат такива услуги, но биха се поколебали да го направят поради услугите, които A NOVO е в състояние да предлага благодарение на получената помощ. Помощ в малък размер също би могла да окаже въздействие върху търговията между държавите-членки особено ако тя има решаващо значение за това дали A NOVO може да продължи да функционира. Освен това помощта може да укрепи положението на френското дружество майка. Следователно е изпълнено условието за въздействие върху търговията между държавите-членки и гаранцията за помощ за преструктуриране представлява държавна помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС. Тя е отпусната от Junta de Andalucía и за нея отговаря държавата.
(39)
A NOVO е предприятие в затруднение по смисъла на точка 13 от Насоките, въпреки че принадлежи към по-голяма група. Испания можа да докаже, че затрудненията на предприятието са вътрешни и не се дължат на произволно разпределение на разходите. Всъщност те са били резултат от преструктурирането на промишлеността, засегнало дружеството в предходните години. Затрудненията са били прекалено големи, за да може дружеството майка само да се справи с тях, тъй като през периода на предоставяне на помощта за оздравяване и самото то е било във финансово затруднение. През 2006 г. то е инвестирало 2,123 милиона EUR в A NOVO, а през 2008 г. самото то е понесло загуби. През 2009 г. предприятието е осъществило вливане на собствени средства от 2,060 милиона EUR.
(40)
Гаранцията отговаря на условията, посочени в точка 25, буква а) от Насоките. Банковият заем за оздравяване на стойност 1,875 милиона EUR, за който Junta de Andalucía е предоставила гаранция от 80 %, е отпуснат с лихвен процент, който е сходен с лихвените проценти, които се предлагат при заеми за финансово стабилни предприятия в съответствие със Съобщението относно преразглеждане на метода за определяне на референтните и сконтови лихвени проценти. Освен това заемополучателят е заплатил годишна гаранционна премия от 1,5 %. Срокът на гаранцията изтича в срок от шест месеца от датата, на която е отпуснат заемът.
(41)
Гаранцията е обоснована от гледна точка на сериозните социални затруднения на A NOVO и не е оказала неприемливо прекомерно въздействие в други държави-членки по смисъла на точка 25, буква б) от Насоките. В своето решение за откриване на процедурата Комисията вече е отбелязала, че предприятието A NOVO, в което са работили 527 души, през 2008 г. е изпаднало в затруднено икономическо положение (вж. съображения 11 и 12 по-горе). Обявяването в несъстоятелност или закриването на предприятието би довело до много сериозно социално положение в Андалусия, в която равнището на безработицата вече е високо. С оглед на регионалната насоченост на следпродажбените услуги няма вероятност за неприемливо прекомерно неблагоприятно въздействие в други държави-членки.
(42)
Изпълнени са и условията от точка 25, буква в) от Насоките, приложими към помощ за оздравяване, за която не е изпратено уведомление, според които в срок не по-дълъг от шест месеца, считано от първото разрешаване на мярка за помощ за оздравяване, държавата-членка трябва да представи план за преструктуриране или доказателство, че гаранцията е била прекратена. След предоставянето на помощта за оздравяване на 12 май 2009 г., на 10 септември 2010 г. A NOVO представи план за преструктуриране заедно със заявление за помощ за преструктуриране. На 16 октомври 2009 г. Испания изпрати уведомление за плана за преструктуриране. Освен това срокът на действие на държавната гаранция е бил ограничен до шест месеца и е изтекъл на 21 ноември 2009 г.
(43)
Освен това по време на шестмесечния срок, през който е разрешена помощта, както се изисква с точка 25, буква г) от Насоките, размерът на помощта е бил ограничен до необходимото равнище за поддържане на дейността на предприятието. Размерът е изчислен въз основа на шестмесечните ликвидни нужди и паричния дефицит, посочени от дружеството, и е бил значително под максималния размер, установен според формулата, предоставена в приложението към Насоките. Помощта може да се счита за ограничена до необходимото равнище съгласно точка 25, буква г) от Насоките.
(44)
По отношение на принципа „един-единствен и последен път“ информацията, представена от Испания, позволи на Комисията да установи, че публичните средства, използвани във връзка с преструктурирането от 2005 г. за социални мерки за част от работната сила на A NOVO, са съгласувани с обща схема за социално осигуряване и не могат да се считат за държавна помощ в съответствие с точки 61 и 63 от Насоките.
(45)
Следователно представената от испанските власти информация разсейва всички съмнения по отношение на съвместимостта на предоставената на A NOVO междинна помощ, с член 107, параграф 3, буква в) от Договора, които Комисията беше изразила в решението си за откриване на процедурата, посочена в член 108, параграф 2 от Договора.
V. ЗАКЛЮЧЕНИЕ
(46)
Поради това Комисията реши да прекрати процедурата, предвидена в член 108, параграф 2 от ДФЕС. По отношение на помощта за оздравяване Комисията счита, че Испания я е приложила неправомерно в нарушение на член 108, параграф 3 от ДФЕС. Комисията обаче трябва да вземе положително решение, тъй като тя е съвместима с вътрешния пазар по смисъла на член 107, параграф 3, буква в) от ДФЕС. Процедурата по отношение на помощта за преструктуриране, за която е изпратено уведомление, се прекратява въз основа на това, че тя вече е безпредметна поради факта, че Испания е оттеглила мярката,
ПРИЕ НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ:
Член 1
Държавната помощ под формата на гаранция, предоставена от Испания с цел оздравяване на A NOVO Comlink SL, е съвместима с вътрешния пазар по смисъла на член 107, параграф 3, буква в) от Договора за функционирането на Европейския съюз.
Член 2
След оттеглянето на мярката за преструктуриране от страна на Испания настоящата процедура стана безпредметна по отношение на настоящия план за преструктуриране. Поради това Комисията реши да прекрати процедурата съгласно член 108, параграф 2 по отношение на помощта за преструктуриране.
Член 3
Адресат на настоящото решение е Кралство Испания.
Съставено в Брюксел на 23 март 2011 година.
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 23ης Μαρτίου 2011
σχετικά με την κρατική ενίσχυση C 10/10 (πρώην N 562/09) που η Ισπανία προτίθεται να παραχωρήσει για την αναδιάρθρωση της A NOVO Comlink
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2011) 1740]
(Το κείμενο στην ισπανική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(2012/178/ΕΕ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 108 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,
Έχοντας υπόψη τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),
Αφού κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τις προαναφερθείσες διατάξεις (1),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
I. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
(1)
Στις 16 Οκτωβρίου 2009, η Ισπανία κοινοποίησε ενίσχυση αναδιάρθρωσης προβλεπόμενη από την Αυτόνομη Κοινότητα της Ανδαλουσίας υπέρ της A NOVO Comlink SL. Με επιστολή της 25ης Μαρτίου 2010, η Επιτροπή γνωστοποίησε στην Ισπανία την απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπει το άρθρο 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ σε σχέση με το εν λόγω μέτρο. Η Ισπανία απάντησε στην εν λόγω απόφαση με επιστολή της 26ης Απριλίου 2010. Η Επιτροπή, με επιστολή της 22ας Σεπτεμβρίου 2010, ζήτησε από την Ισπανία πρόσθετες πληροφορίες. Οι ισπανικές αρχές απάντησαν στις 20 Οκτωβρίου 2010 αποσύροντας την κοινοποίηση δεδομένου ότι η εξέλιξη της οικονομικής κατάστασης της επιχείρησης ήταν καλύτερη από την αναμενόμενη.
(2)
Η απόφαση της Επιτροπής να κινήσει τη διαδικασία δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2). Η Επιτροπή κάλεσε τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με την ενίσχυση. Δεν παραλήφθηκε από την Επιτροπή κανένα σχόλιο τρίτου μέρους.
II. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ
1. Το κοινοποιηθέν σχέδιο αναδιάρθρωσης
(3)
Το σχέδιο αναδιάρθρωσης που κοινοποίησε η Ισπανία τον Οκτώβριο του 2009 προέβλεπε ενίσχυση για την αναδιάρθρωση της A NOVO Comlink SL (εφεξής «A NOVO») με βάση το διάταγμα της 5ης Νοεμβρίου 2008 με το οποίο θεσπίζονται οι κανονιστικές βάσεις του προγράμματος ενισχύσεων βιώσιμων επιχειρήσεων με συγκυριακές δυσχέρειες στην Ανδαλουσία και απευθύνεται πρόσκληση υποβολής αιτήσεων για τα έτη 2008 και 2009 (3). Η Επιτροπή ενέκρινε το εν λόγω διάταγμα τον Μάιο του 2009 ως καθεστώς ενισχύσεων διάσωσης και αναδιάρθρωσης για ΜΜΕ, στο πλαίσιο του οποίου απαιτείται η κοινοποίηση των μεμονωμένων χορηγήσεων τέτοιου είδους ενισχύσεων σε μεγάλες επιχειρήσεις (υπόθεση N608/08).
(4)
Η προβλεφθείσα από την Ανδαλουσία ενίσχυση συνίστατο σε εγγύηση κατά 80 % δεκαετούς δανείου ύψους 4 375 000 ευρώ με επιδότηση επιτοκίου 0,89 %, καθώς και σε δεκαετές κρατικό δάνειο ύψους 2 000 000 ευρώ χορηγούμενο από την υπηρεσία καινοτομίας και ανάπτυξης της Ανδαλουσίας (Agencia de Innovación y Desarrollo de Andalucía - IDEA).
(5)
Όσον αφορά τις ταμειακές ανάγκες, η Ισπανία ανέφερε στην κοινοποίηση ότι οι οφειλές που εκκρεμούσαν την εποχή που καταρτίστηκε το μέτρο αναδιάρθρωσης συνίσταντο σε:
-
οφειλές 2,7 εκατ. ευρώ σε προμηθευτές,
-
οφειλές 650 000 ευρώ στο κράτος,
-
οφειλές 1,6 εκατ. ευρώ σε άλλες επιχειρήσεις του ομίλου A NOVO,
-
λοιπές ανάγκες προκύπτουσες από την επέκταση των δραστηριοτήτων.
Συνολικά, τα προαναφερόμενα ποσά αντιστοιχούσαν σε ταμειακές ανάγκες περίπου 5 εκατ. ευρώ.
(6)
Εκτός από την προαναφερόμενη εισφορά νέων κεφαλαίων, το σχέδιο αναδιάρθρωσης δεν προέβλεπε καμία αναδιάρθρωση ούτε των δραστηριοτήτων, της οργάνωσης και της διαχείρισης της επιχείρησης, ούτε και του εργατικού της δυναμικού. Όσον αφορά τη διάρθρωση της επιχείρησης, το σχέδιο περιέγραφε μόνο τους σημερινούς τομείς δραστηριότητας και τις δυνατότητες και προοπτικές επέκτασής τους.
(7)
Στο σχέδιο δεν γινόταν καμία αναφορά σε ιδία συνεισφορά του δικαιούχου ή της μητρικής εταιρείας. Όσον αφορά τα αντισταθμιστικά μέτρα, το σχέδιο δεν προέβλεπε καμία μείωση της παραγωγικής ικανότητας ούτε πώληση στοιχείων του ενεργητικού. Όσον αφορά τις προοπτικές, δεν γινόταν καμία διάκριση μεταξύ ευνοϊκότερου, ενδιάμεσου και δυσμενέστερου σεναρίου.
2. Μέτρα που δεν κοινοποιήθηκαν στην Επιτροπή
(8)
Κατά την αξιολόγηση του σχεδίου αναδιάρθρωσης, διαπιστώθηκε ότι τον Μάιο του 2009 είχε χορηγηθεί ενίσχυση διάσωσης στην A NOVO υπό μορφή εγγύησης κατά 80 % δανείου ύψους 1 825 000 ευρώ για έξι μήνες, με ετήσια ασφάλιστρα 1,5 % και επιτόκιο 2,86 %. Η Ισπανία δεν κοινοποίησε την εν λόγω εγγύηση.
(9)
Μετά τη χορήγηση της ενίσχυσης διάσωσης, στις 21 Μαΐου 2009, η A NOVO υπέβαλε στις αρχές της Ανδαλουσίας στις 10 Σεπτεμβρίου 2009 σχέδιο αναδιάρθρωσης.
3. Δικαιούχος
(10)
Η A NOVO είναι μεγάλη επιχείρηση που ειδικεύεται στις μετά την πώληση υπηρεσίες για υπολογιστές, κινητά τηλέφωνα και άλλες ηλεκτρονικές συσκευές. Η εν λόγω εταιρεία είναι θυγατρική κατά 100 % της γαλλικής επιχείρησης A NOVO SA. Αρχικά, η A NOVO κατασκεύαζε τηλέφωνα. Κατά την περίοδο 2004-2006 η A NOVO διέκοψε τις κατασκευαστικές δραστηριότητες για να αφιερωθεί στις υπηρεσίες μετά την πώληση. Η A NOVO εδρεύει στη Μάλαγα (Ανδαλουσία), μια περιοχή επιλέξιμη για περιφερειακή ενίσχυση δυνάμει της εξαίρεσης του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο α) της ΣΛΕΕ.
(11)
Όταν κοινοποιήθηκε το σχέδιο αναδιάρθρωσης, η A NOVO πληρούσε τους όρους της αφερεγγυότητας. Αντιμετώπιζε δυσχέρειες στην εξασφάλιση χρηματοδότησης από τις κεφαλαιαγορές. Από το αρχικό εγγεγραμμένο κεφάλαιο των 15 εκατ. ευρώ το 2001, απωλέσθηκαν άνω των 10 εκατ. ευρώ, ενώ μόνο το 2008 απωλέσθηκε ποσοστό μεγαλύτερο του ενός τετάρτου:
(σε ευρώ)
2001
2004
2005
2006
2007
2008
2009
Κεφάλαιο
15 000 000
14 684 923
6 167 668
6 167 668
8 967 667
4 056 802
2 057 000
Η A NOVO παρουσίαζε επίσης μεγάλες απώλειες και φθίνοντα κύκλο εργασιών
(σε ευρώ)
2006
2007
2008
2009
Αύξηση απωλειών
-2 603 000
-4 549 000
-3 923 000
- 292 000
Μείωση κύκλου εργασιών
22 090 000
21 853 000
15 305 000
15 464 000
(12)
Συνεπώς, στις αρχές του 2009 η A NOVO ήταν μια προβληματική επιχείρηση σύμφωνα με τα σημεία 10 και 11 των κοινοτικών κατευθυντηρίων γραμμών όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων (εφεξής «οι κατευθυντήριες γραμμές») (4). Πάνω από το ήμισυ του εγγεγραμμένου της κεφαλαίου είχε απωλεσθεί ενώ από το εν λόγω κεφάλαιο πάνω από το ένα τέταρτο είχε απωλεσθεί κατά τη διάρκεια των 12 προηγουμένων μηνών [σημείο 10 στοιχείο α)] των κατευθυντηρίων γραμμών). Ως εκ τούτου, η εταιρεία πληρούσε τα κριτήρια που προβλέπει η ισπανική νομοθεσία για την υπαγωγή της σε πτωχευτική διαδικασία [σημείο 10 στοιχείο γ)] των κατευθυντηρίων γραμμών). Σε κάθε περίπτωση, ο συνολικός κύκλος εργασιών παρουσίαζε πτωτική πορεία και η αξία των στοιχείων του ενεργητικού της ήταν σχεδόν μηδενική όπως προβλέπει το σημείο 11 των κατευθυντηρίων γραμμών.
(13)
Η αναδιάρθρωση της A NOVO είχε ήδη ξεκινήσει τον Ιούλιο του 2005 με στόχο την αλλαγή δραστηριότητας, από την κατασκευή τηλεφώνων στην παροχή υπηρεσιών μετά την πώληση. Η συμφωνία επί των βάσεων και δεσμεύσεων του σχεδίου βιωσιμότητας της A NOVO COMLINK S.L., του 2005, υποχρέωνε την A NOVO να συμβάλει στη χρηματοδότηση του σχεδίου βιωσιμότητάς της μέσω της πώλησης και της επανεκμίσθωσης της ακίνητης περιουσίας της στο τεχνολογικό πάρκο Ανδαλουσίας (έναντι ποσού που εκτιμάται σε 14,9 εκατ. ευρώ), για να μετατρέψει 94 συμβάσεις προσωρινής εργασίας σε συμβάσεις μόνιμης εργασίας πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 2007, να συνάψει 88 νέες συμβάσεις πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 2009 και να διατηρήσει το υφιστάμενο εργατικό δυναμικό μέχρι το 2015. Η συμφωνία περιελάμβανε επίσης καθεστώς μερικής συνταξιοδότησης των υπαλλήλων με τη συμπλήρωση των εξήντα ετών.
(14)
Σε αντιστάθμιση, η υπηρεσία απασχόλησης της Junta de Andalucía επέτρεψε στην A NOVO να αναστείλει 224 συμβάσεις εργασίας υπαλλήλων άνω των 54 ετών μέχρι την 31η Αυγούστου 2008. Η άδεια αυτή παρέχει στους εν λόγω υπαλλήλους το δικαίωμα να ζητήσουν επίδομα ανεργίας παρόλο που θεωρητικά είναι ακόμη εν ενεργεία. Κατά τη διάρκεια της προσωρινής αναστολής των συμβάσεων απασχόλησης, οι υπάλληλοι εξακολουθούν να αποτελούν μέρος της επιχείρησης. Στόχος του μέτρου είναι η συμπλήρωση του εισοδήματος των εργαζομένων που πλήττονται μέχρι να συμπληρώσουν την ηλικία συνταξιοδότησης.
(15)
Οι εκ του νόμου προβλεπόμενες υποχρεώσεις της επιχείρησης περιορίζονται στην καταβολή της εργοδοτικής εισφοράς στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης για τους εργαζόμενους που υπάχθηκαν σε αναστολή της σύμβασης, καθώς και των μισθολογικών δαπανών και των δαπανών κοινωνικής ασφάλισης κατά τη διάρκεια της μερικής συνταξιοδότησης (από την ηλικία των 60 έως την ηλικία των 65 ετών).
4. Λόγοι για την κίνηση της διαδικασίας
(16)
Μετά την ανάλυση των εν λόγω μέτρων κρατικών ενισχύσεων δυνάμει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ και λαμβανομένων υπόψη των κατευθυντηρίων γραμμών, η Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει τη διαδικασία δυνάμει του άρθρου 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ διότι διατηρούσε αμφιβολίες σχετικά με το εάν τηρήθηκαν οι όροι για την έγκριση της ενίσχυσης διάσωσης και αναδιάρθρωσης.
(17)
Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι αμφότερα τα μέτρα ήταν πιθανό να συνιστούν ενίσχυση. Δυνάμει του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, ενισχύσεις που χορηγούνται από κράτος μέλος και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων και οι οποίες επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές, συνιστούν κρατική ενίσχυση. Τα υπό εξέταση μέτρα, δηλαδή οι εγγυήσεις, η επιδότηση επιτοκίου, το δάνειο της περιφέρειας της Ανδαλουσίας και οι άμεσες πληρωμές προς τους υπαλλήλους της A NOVO περιλαμβάνουν κρατικούς πόρους. Εξάλλου, παραχωρήθηκαν από την Αυτόνομη Κοινότητα της Ανδαλουσίας και καταλογίζονται στο κράτος.
(18)
Τα μέτρα πρέπει να παρέχουν στον αποδέκτη πλεονέκτημα που δεν θα μπορούσε να εξασφαλίσει υπό κανονικές συνθήκες αγοράς. Η εγγύηση δεν συνιστά τέτοιο πλεονέκτημα εάν ο δανειολήπτης αντιμετωπίζει οικονομικές δυσχέρειες (σημείο 3.2. στοιχείο α) της ανακοίνωσης της Επιτροπής για την εφαρμογή των άρθρων 87 και 88 της συνθήκης ΕΚ στις κρατικές ενισχύσεις με τη μορφή εγγυήσεων) (5). Το δάνειο της Ανδαλουσίας θα μπορούσε να παράσχει πλεονέκτημα. Η Επιτροπή αμφιβάλλει ότι χορηγήθηκε με επιτόκια αγοράς καθορισθέντα σύμφωνα με τους κανόνες της Επιτροπής για τον καθορισμό των επιτοκίων αγοράς που προσδιορίζονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την αναθεώρηση της μεθόδου καθορισμού των επιτοκίων αναφοράς και προεξόφλησης (6). Ως εκ τούτου, τα μέτρα ενδέχεται να συνιστούν ενίσχυση που στρεβλώνει τον ανταγωνισμό.
(19)
Παρόλο που η A NOVO αντιμετώπιζε οικονομικές δυσχέρειες στις αρχές του 2009, υπήρχαν αμφιβολίες ως προς το εάν ήταν επιλέξιμη για ενίσχυση διάσωσης ή αναδιάρθρωσης, δεδομένου ότι ήταν θυγατρική σε ποσοστό 100 % της γαλλικής επιχείρησης A NOVO SA, που είχε κύκλο εργασιών περίπου 350 εκατ. ευρώ και καθαρά κέρδη 12 εκατ. ευρώ το 2009. Σύμφωνα με το σημείο 11 των κατευθυντηρίων γραμμών, μια προβληματική επιχείρηση είναι επιλέξιμη για ενίσχυση μόνο εφόσον αδυνατεί να εξασφαλίσει την ανάκαμψή της με τη λήψη κεφαλαίων από τους ιδιοκτήτες της. Επιπλέον, σύμφωνα με το σημείο 13 των κατευθυντηρίων γραμμών, σε περίπτωση εταιρείας που ανήκει σε ευρύτερο επιχειρηματικό όμιλο, το κράτος μέλος οφείλει να αποδείξει ότι οι δυσχέρειες της εταιρείας είναι εγγενείς και πολύ σοβαρές με συνέπεια να μην μπορούν να αντιμετωπιστούν από τον ίδιο τον όμιλο. Η Ισπανία δεν έχει υποβάλει πληροφορίες από τις οποίες να προκύπτει ότι πληρούνται οι εν λόγω προϋποθέσεις.
(20)
Όσον αφορά το σχέδιο αναδιάρθρωσης, η Επιτροπή διατηρεί αμφιβολίες ως προς το εάν θα αποκαταστήσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα, όπως απαιτούν τα σημεία 35 και 36 των κατευθυντηρίων γραμμών. Το σχέδιο αναδιάρθρωσης δεν περιλάμβανε περιγραφή των εσωτερικών μέτρων για τη βελτίωση της βιωσιμότητας και της διάρθρωσης της επιχείρησης. Επίσης, δεν προέβλεπε αντισταθμιστικά μέτρα τα οποία να ελαχιστοποιούν στο μέγιστο δυνατό βαθμό ενδεχόμενες αρνητικές επιπτώσεις της ενίσχυσης στους ανταγωνιστές, όπως η μείωση της παραγωγικής ικανότητας (σημεία 38 και 39 των κατευθυντηρίων γραμμών). Δεν κατέστη εξάλλου δυνατόν να αποδειχθεί ότι το ποσό και η ένταση της ενίσχυσης περιορίζονταν στα απολύτως απαραίτητα έξοδα αναδιάρθρωσης (σημεία 43 και 45 των κατευθυντηρίων γραμμών). Ειδικότερα, το σχέδιο δεν περιλαμβάνει καμία αναφορά σε ιδία συνεισφορά του αποδέκτη.
(21)
Όσον αφορά την αναδιάρθρωση του 2005, η Επιτροπή διατηρεί αμφιβολίες ως προς το εάν τηρήθηκε η αρχή της «εφάπαξ ενίσχυσης». Σύμφωνα με τα σημεία 72 και ακόλουθα των κατευθυντηρίων γραμμών, δεν επιτρέπεται κρατική παρέμβαση σε περίπτωση που έχουν παρέλθει λιγότερα από 10 έτη από την τελευταία εφαρμογή μέτρου ενίσχυσης για διάσωση ή αναδιάρθρωση. Η Επιτροπή δεν διαθέτει τις απαιτούμενες πληροφορίες για να προσδιορίσει εάν οι άμεσες πληρωμές από την αυτόνομη περιφέρεια της Ανδαλουσίας προς τους εργαζομένους συνιστούν ενίσχυση. Εάν οι πληρωμές αυτές είχαν πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο ενός γενικού καθεστώτος κοινωνικής ασφάλισης, δεν θα θεωρούνταν κρατική ενίσχυση. Εάν είχε χρειαστεί να καταβληθούν από την ίδια την επιχείρηση - δυνάμει της εργατικής νομοθεσίας ή συλλογικών συμφωνιών - οι εν λόγω πληρωμές θα αποτελούσαν μέρος των κανονικών δαπανών της επιχείρησης. Στην περίπτωση που οι πληρωμές αυτές αναλαμβάνονται από το κράτος, πρέπει να θεωρούνται ενίσχυση (7).
(22)
Κατά συνέπεια, ήταν αμφίβολο εάν η ενίσχυση διάσωσης και αναδιάρθρωσης θα μπορούσε να θεωρηθεί ως συμβατή με τις σχετικές κατευθυντήριες γραμμές.
III. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΙΣΠΑΝΙΑΣ
(23)
Η Ισπανία, με επιστολή της 22ας Οκτωβρίου 2010, ενημέρωσε την Επιτροπή ότι το κοινοποιηθέν μέτρο αναδιάρθρωσης δεν είχε υλοποιηθεί και ότι απέσυρε την κοινοποίηση.
(24)
Όσον αφορά την ενίσχυση διάσωσης του Μαΐου 2009, η Ισπανία δήλωσε ότι στις 19 Ιανουαρίου 2009 η υπηρεσία καινοτομίας και ανάπτυξης της Ανδαλουσίας (IDEA) είχε εγκρίνει πράξη εμπεριέχουσα κίνδυνο που συνίστατο σε εγγύηση κινδύνου ύψους 1,5 εκατ. ευρώ για περίοδο έξι μηνών η οποία επέτρεψε στην επιχείρηση να λάβει δάνειο από τις κεφαλαιαγορές ύψους 1 875 000 ευρώ. Το δάνειο αυτό εκδόθηκε στις 21 Μαΐου 2009 και συνέβαλε στην ελάφρυνση των προβλημάτων ρευστότητας της επιχείρησης τα οποία θα την είχαν οδηγήσει σε πτώχευση. Επίσης, παρείχε στην επιχείρηση το απαιτούμενο περιθώριο ελιγμών για να καταρτίσει ένα νέο σχέδιο αναδιάρθρωσης με τα απαιτούμενα για την εγγύηση της βιωσιμότητάς της μέτρα και τις ενέργειες δεδομένης της απρόβλεπτης κατάστασης που προέκυψε από τον γενικό πιστωτικό περιορισμό από τα χρηματοπιστωτικά όργανα.
(25)
Όσον αφορά το χαρακτηρισμό της εγγύησης ως ενίσχυσης, η Ισπανία ισχυρίστηκε ότι δεν θα υπήρχαν επιπτώσεις στις εμπορικές συναλλαγές. Κατ’ αυτήν, οι υπηρεσίες μετά την πώληση -τομέας δραστηριότητας του αποδέκτη- παρέχονται σε τοπικό επίπεδο και περιορίζονται στο έδαφος της Ισπανίας. Η ενίσχυση δεν θα επηρέαζε τις διασυνοριακές συναλλαγές ούτε θα εμπόδιζε κατά τρόπο που θα γινόταν αντιληπτός τους μη ισπανούς ανταγωνιστές να δραστηριοποιηθούν στην ισπανική αγορά. Δεν θα υπήρχε εξάλλου βάση για να παρέχονται υπηρεσίες μετά την πώληση εκτός ισπανικού εδάφους σε ισπανούς τελικούς καταναλωτές. Παρόλο που η A NOVO ανήκε στο γαλλικό όμιλο A NOVO SA, ό οποίος κατέχει σημαντική θέση στις υπηρεσίες μετά την πώληση στην Ευρώπη, η ενδεχόμενη έμμεση επίπτωση στις εμπορικές συναλλαγές θα ήταν μόνο θεωρητική και θα αντιπροσώπευε ένα ελάχιστο ενδεχόμενο που δεν θα επηρέαζε αισθητά τις ανταγωνιστικές σχέσεις μεταξύ ενός ομίλου όπως ο A NOVO SA και των ανταγωνιστών του εάν λαμβανόταν υπόψη η αντιπαραβολή του ποσού της ενίσχυσης με το μέγεθος ενός ομίλου όπως ο A NOVO SA του οποίου ο κύκλος εργασιών ανήλθε το 2009 σε 366 εκατ. ευρώ.
(26)
Οι ισπανικές αρχές δήλωσαν ότι το επιτόκιο του τραπεζικού δανείου ύψους 1,875 εκατ. ευρώ της 21ης Μαΐου 2009, το οποίο εγγυήθηκε η Junta de Andalucía κατά 80 % με ετήσια ασφάλιστρα 1,5 %, ήταν ανάλογο με εκείνα που εφαρμόζονται σε δάνεια προς υγιείς επιχειρήσεις. Το επιτόκιο ήταν 2,88 % ενώ το επιτόκιο αναφοράς που δημοσιεύθηκε από την Επιτροπή για τον Μάιο του 2009 ήταν 2,22 % (8). Η ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την αναθεώρηση της μεθόδου καθορισμού των επιτοκίων αναφοράς και προεξόφλησης (9) καθορίζει το περιθώριο που εφαρμόζεται σε δάνεια με υψηλές εξασφαλίσεις προς υγιείς επιχειρήσεις (κατηγορία βαθμολογίας AAA - A) σε 60 μονάδες βάσης. Τούτο θα συνεπαγόταν όριο 2,82 %. Σύμφωνα με την απόφαση παροχής της εγγύησης, η τελευταία έληγε εντός έξι μηνών από τη χορήγηση του δανείου.
(27)
Οι ισπανικές αρχές δήλωσαν επίσης ότι η εγγύηση ήταν δικαιολογημένη λόγω του σοβαρού κοινωνικού αντίκτυπου και δεν προκαλούσε αθέμιτα δυσμενείς δευτερογενείς συνέπειες σε άλλα κράτη μέλη κατά την έννοια του σημείου 25 στοιχείο β) των κατευθυντηρίων γραμμών. Ο αριθμός των ατόμων που απασχολούνταν επίσημα στην επιχείρηση ανερχόταν σε 527. Η πτώχευση ή το κλείσιμο της επιχείρησης θα έπληττε τους εν λόγω εργαζόμενους καθώς και εκατοντάδες έμμεσες θέσεις εργασίας. Λαμβανομένης υπόψη της ηλικιακής διάρθρωσης των υπαλλήλων, πολλοί από αυτούς θα αντιμετώπιζαν δυσκολίες να βρουν νέα θέση απασχόλησης. Λόγω του υψηλού ποσοστού ανεργίας στην Ανδαλουσία (30 % στη Μάλαγα) το κλείσιμο της επιχείρησης θα προκαλούσε μια πολύ σοβαρή κοινωνική κατάσταση. Επιπλέον, η Ισπανία έκρινε ότι, λόγω της παροχής σε περιφερειακό επίπεδο των υπηρεσιών επισκευής μετά την πώληση, δεν ήταν πιθανόν να προκληθούν αθέμιτα δυσμενείς δευτερογενείς συνέπειες σε άλλα κράτη μέλη.
(28)
Οι ισπανικές αρχές ισχυρίστηκαν επίσης ότι επληρούντο οι προϋποθέσεις του σημείου 25 στοιχείο γ) των κατευθυντηρίων γραμμών που εφαρμόζονται στις μη κοινοποιηθείσες ενισχύσεις διάσωσης, δυνάμει των οποίων το κράτος μέλος πρέπει, το αργότερο εντός έξι μηνών από την πρώτη εφαρμογή της ενίσχυσης διάσωσης, να υποβάλει σχέδιο αναδιάρθρωσης ή αποδείξεις ότι έχει αποσβεσθεί η εγγύηση. Μετά τη χορήγηση της ενίσχυσης διάσωσης στις 21 Μαΐου 2009, η Ισπανία κοινοποίησε στις 16 Οκτωβρίου 2009 το σχέδιο αναδιάρθρωσης και την προβλεπόμενη ενίσχυση. Συνεπώς, τηρήθηκε η προθεσμία των έξι μηνών από τη χορήγηση της ενίσχυσης διάσωσης. Επιπλέον, η Ισπανία επιβεβαίωσε ότι η διάρκεια της κρατικής εγγύησης περιοριζόταν σε έξι μήνες.
(29)
Τέλος, οι ισπανικές αρχές διαβεβαίωσαν ότι η ενίσχυση περιοριζόταν στο απαιτούμενο ποσό για τη συνέχιση των δραστηριοτήτων της επιχείρησης κατά την περίοδο των έξι μηνών για την οποία η ενίσχυση είχε εγκριθεί, όπως προβλέπει το σημείο 25 στοιχείο δ) των κατευθυντηρίων γραμμών. Το ποσό υπολογίστηκε με βάση τις ανάγκες σε ρευστό της επιχείρησης για έξι μήνες και το ταμειακό έλλειμμα που η ίδια υπέβαλε. Επίσης, η επιχείρηση υπέβαλε τον ακόλουθο πίνακα ταμειακών ροών ως μέρος της αίτησης διάσωσης:
(σε ευρώ)
Μήνας 1
Μήνας 2
Μήνας 3
Μήνας 4
Μήνας 5
Μήνας 6
Έσοδα
1 440 998,00
1 685 785,00
1 586 880,00
1 403 600,00
1 405 920,00
1 549 760,00
Δαπάνες
1 632 677,00
4 231 415,00
2 631 987,00
2 684 834,00
1 754 309,00
1 504 723,00
Υπόλοιπο
- 191 679,00
-2 545 630,00
-1 045 107,00
-1 281 234,00
- 348 389,00
45 037,00
Σωρευτικό υπόλοιπο
- 191 679,00
-2 737 309,00
-3 782 416,00
-5 063 650,00
-5 412 039,00
-5 367 002,00
(30)
Βάσει των εν λόγω δεδομένων, οι ισπανικές αρχές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το απαιτούμενο ποσό ανερχόταν σε 1 875 000 ευρώ, παρά το μεγάλο ποσό αρνητικών ταμειακών ροών (- 5 367 002 ευρώ). Για τον καθορισμό του ποσού της ενίσχυσης, οι ισπανικές αρχές έλαβαν υπόψη το αποτέλεσμα που προέκυψε μετά από την εφαρμογή του τύπου που προβλέπεται στο παράρτημα των κατευθυντηρίων γραμμών. Ο υπολογισμός πραγματοποιήθηκε ως εξής:
EBIT (κέρδη προ τόκων και φόρων) 2008: - 4 212 036 ευρώ.
Απόσβεση 2008: 437 201 ευρώ.
Κεφάλαια κίνησης 2008: (κυκλοφορούν ενεργητικό 7 686 473 ευρώ - βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις 10 446 997 ευρώ) = - 2 760 524 ευρώ
Κεφάλαια κίνησης 2007: (κυκλοφορούν ενεργητικό 11 748 449 ευρώ - βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις 10 958 960 ευρώ) = 789 489 ευρώ
(κεφάλαια κίνησηςt - κεφάλαια κίνησηςt-1) = - 3 550 013 ευρώ
[EBITt + απόσβεσηt + (κεφάλαια κίνησηςt - κεφάλαια κίνησηςt-1)]/2
= [- 4 212 036 ευρώ + 437 201 ευρώ + - 3 550 013 ευρώ]/2 = - 3 662 424 ευρώ
Ως αποτέλεσμα των ανωτέρω, το ήμισυ των αρνητικών λειτουργικών ταμειακών ροών για το έτος που προηγείται της ενίσχυσης ανήλθε σε 3 662 424 ευρώ. Το δάνειο με κρατική εγγύηση από την Ισπανία θα παρέμενε αισθητά κάτω από το ανώτατο αυτό όριο και ως εκ τούτου θα περιοριζόταν στο απαραίτητο ποσό.
(31)
Όσον αφορά το εάν η A NOVO, ως θυγατρική κατά 100 % της γαλλικής επιχείρησης A NOVO SA της οποίας ο κύκλος εργασιών είναι περίπου 350 εκατ. ευρώ, μπορεί να θεωρηθεί ως προβληματική επιχείρηση επιλέξιμη για ενίσχυση διάσωσης και αναδιάρθρωσης, η Ισπανία ισχυρίστηκε ότι οι δυσχέρειες της επιχείρησης ήταν εγγενείς και ιδιαίτερα σοβαρές με συνέπεια να μην μπορούν να αντιμετωπιστούν από τον ίδιο τον όμιλο. Ήταν εγγενείς διότι συνδέονταν αποκλειστικά με τις δραστηριότητες της A NOVO και ιδίως με τη μετατροπή της από κατασκευαστική επιχείρηση σε επιχείρηση παροχής υπηρεσιών. Δεν προέκυψαν από κάποια κατανομή του κόστους εντός του ομίλου. Εξάλλου, οι οικονομικές δυσχέρειες της επιχείρησης ήταν ιδιαίτερα σοβαρές για να αντιμετωπιστούν από τον ίδιο τον όμιλο. Από τα στοιχεία του 2008 και του 2009 όσον αφορά τα αποτελέσματα εκμετάλλευσης και τις ταμειακές ροές για τον όμιλο A NOVO SA και την A NOVO Comlink España προκύπτει ότι προς το τέλος του 2008, όταν οι δυσχέρειες της A NOVO άρχισαν να καθιστούν επιτακτική μια επιχείρηση διάσωσης, η μητρική εταιρεία αντιμετώπιζε επίσης οικονομικές πιέσεις:
(σε εκατ. ευρώ)
Όμιλος A NOVO SA (Γαλλία)
A NOVO (Ισπανία)
2008
2009
2008
2009
Πωλήσεις
350
366
14,9
15,5
Κέρδη
-17
12
-3,9
-0,3
Ίδιοι πόροι
45
53
0
1,8
Βραχυπρόθεσμα δάνεια
28
18
3,4
2
Μακροπρόθεσμα δάνεια
56
51
0,6
0,7
Ταμειακές ροές
-0,3
2
-0,6
-0,9
Στοιχεία ενεργητικού
230
225
14,2
13,4
Οι ζημίες του ομίλου ύψους 17 εκατ. ευρώ οφείλονταν και σε μια σειρά από δεσμεύσεις έναντι της A NOVO Ισπανίας. Ο όμιλος A NOVO κατέβαλε ιδιαίτερα σημαντικές συνεισφορές στην ισπανική θυγατρική επιχείρηση: 2 123 εκατ. ευρώ το 2006 και 2 060 εκατ. ευρώ το 2009. Περαιτέρω πιέσεις προέκυψαν το 2009 λόγω της ανάγκης αναδιάρθρωσης του χρέους του γαλλικού ομίλου.
(32)
Όσον αφορά την αναδιάρθρωση του 2005 και την αρχή της εφάπαξ ενίσχυσης, σύμφωνα με τις ισπανικές αρχές 224 εργαζόμενοι επωφελήθηκαν του καθεστώτος μερικής συνταξιοδότησης μετά την αναστολή των συμβάσεων εργασίας δυνάμει σχεδίου προσωρινής ρύθμισης της απασχόλησης (ERTE). Δυνάμει του ERTE, ανεστάλησαν οι συμβάσεις απασχόλησης 224 εργαζομένων σύμφωνα με την ισχύουσα γενική εργατική νομοθεσία, ιδίως το άρθρο 45 του εργατικού νόμου που εκδόθηκε με το βασιλικό νομοθετικό διάταγμα 1/1995 της 24ης Μαρτίου 1995 (10).
(33)
Σύμφωνα με το άρθρο 45 παράγραφος 1 του εργατικού νόμου, η σύμβαση απασχόλησης μπορεί να ανασταλεί για οικονομικούς, τεχνικούς, οργανωτικούς ή παραγωγικούς λόγους. Το άρθρο 45 παράγραφος 2 προβλέπει ότι η αναστολή απαλλάσσει τα μέρη από τις αμοιβαίες υποχρεώσεις που αφορούν την εργασία και την καταβολή αμοιβής. Οι εργαζόμενοι λαμβάνουν επίδομα ανεργίας με βάση το άρθρο 208 παράγραφος 1 στοιχείο α) του γενικού νόμου για την κοινωνική ασφάλιση (βασιλικό νομοθετικό διάταγμα 1/1994 της 20ής Ιουνίου 1994 (11)). Σύμφωνα με το άρθρο 214 παράγραφος 2 του εν λόγω βασιλικού διατάγματος περί έγκρισης του αναθεωρημένου κειμένου του γενικού νόμου περί κοινωνικής ασφάλισης, ο εργοδότης οφείλει να καταβάλει την εργοδοτική εισφορά για την κοινωνική ασφάλιση, ενώ το ποσό της εισφοράς κοινωνικής ασφάλισης του εργαζόμενου καταβάλλεται από το Εθνικό Ίδρυμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων (INSS).
(34)
Μετά τη λήξη της περιόδου αναστολής των ατομικών συμβάσεων που προβλέπει το ERTE, οι εργαζόμενοι επανεντάχθηκαν στην επιχείρηση αλλά με καθεστώς μερικής συνταξιοδότησης δυνάμει του οποίου ο χρόνος εργασίας τους ανερχόταν μόνο στο 15 % του προβλεπόμενου από την αρχική σύμβαση. Η επιχείρηση κατέβαλλε το 15 % των μισθών και των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης. Σύμφωνα με τις ισπανικές αρχές, το εν λόγω μέτρο, καθώς και τα συνοδευτικά χρηματοοικονομικά μέτρα που εγκρίθηκαν από την υπηρεσία απασχόλησης της Junta de Andalucía στο πλαίσιο του ERTE του 2005 και βασίστηκαν στη συμφωνία επί των βάσεων και δεσμεύσεων του σχεδίου βιωσιμότητας της A NOVO Comlink España S.L. της 18ης Ιουλίου 2005, συμβιβάζονται με την ισχύουσα γενική εργατική νομοθεσία. Τούτο αφορά ιδίως το άρθρο 51 και ακόλουθα του εργατικού νόμου, το Βασιλικό Διάταγμα 43/1996 της 19ης Ιανουαρίου του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης με το οποίο εγκρίνονται οι κανόνες της διαδικασίας ρύθμισης της απασχόλησης και διοικητικών μέτρων σε θέματα συλλογικών μεταφορών (12), το Βασιλικό Διάταγμα 2064/1995, της 22ας Δεκεμβρίου με το οποίο εγκρίνεται ο γενικός κανονισμός για τις εισφορές και την εκκαθάριση άλλων δικαιωμάτων κοινωνικής ασφάλισης (13), καθώς και η σύμβαση συλλογικής ασφάλειας ζωής που συνιστά ειδικό μέτρο για την άμεση και ονομαστική στήριξη των εργαζομένων προκειμένου να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις που συνεπάγεται η υπαγωγή τους σε καθεστώς μερικής συνταξιοδότησης, όπως προβλέπει ο νόμος 50/1980 της 8ης Οκτωβρίου για τις ασφαλιστικές συμβάσεις (14).
IV. ΕΚΤΙΜΗΣΗ
1. Απόσυρση της κοινοποίησης από την Ισπανία
(35)
Μετά την απόσυρση της κοινοποίησης, η διαδικασία σχετικά με το κοινοποιηθέν σχέδιο αναδιάρθρωσης δεν είχε πλέον αντικείμενο. Ωστόσο, η απόσυρση της κοινοποίησης δεν μπορεί να έχει επίπτωση επί της μη κοινοποιηθείσας ενίσχυσης διάσωσης η οποία είχε ήδη χορηγηθεί πριν από την κοινοποίηση της ενίσχυσης αναδιάρθρωσης.
2. Η ενίσχυση διάσωσης του Μαΐου 2009
(36)
Μετά τις απαντήσεις των ισπανικών αρχών πρέπει να διασφαλιστεί ότι η ενίσχυση διάσωσης είναι συμβατή με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ), καθόσον πληροί τις σχετικές προϋποθέσεις που προβλέπονται στις κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων.
(37)
Το μέτρο συνιστά ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. Για να χαρακτηριστεί ένα μέτρο ως κρατική ενίσχυση πρέπει να παρέχει πλεονέκτημα στον αποδέκτη το οποίο δεν θα μπορούσε να αποκτήσει υπό κανονικές συνθήκες αγοράς και το οποίο θα μπορούσε να επηρεάσει τον ανταγωνισμό και τις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών. Θεωρείται ότι μία εγγύηση συνιστά ενίσχυση εάν ο δανειολήπτης αντιμετωπίζει οικονομικές δυσχέρειες σύμφωνα με το σημείο 3.2. στοιχείο α) της ανακοίνωσης της Επιτροπής για την εφαρμογή των άρθρων 87 και 88 της συνθήκης ΕΚ στις κρατικές ενισχύσεις με τη μορφή εγγυήσεων. Στην παρούσα περίπτωση, η Επιτροπή εκτιμά ότι η εγγύηση παρέχει πλεονέκτημα στον δανειολήπτη. Η θέση της δικαιούχου επιχείρησης ενισχύθηκε σε σύγκριση με εκείνη των ανταγωνιστών της. Κατά συνέπεια, το μέτρο δύναται να νοθεύσει τον ανταγωνισμό.
(38)
Οι ισπανικές αρχές ισχυρίστηκαν ότι δεν υπήρχε καμία επίπτωση για τις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών. Ωστόσο, το Δικαστήριο επιβεβαίωσε στη νομολογία του ότι ο επηρεασμός των συναλλαγών δεν εξαρτάται από τον τοπικό ή περιφερειακό χαρακτήρα των υπηρεσιών που παρέχονται ούτε από την εμβέλεια του σχετικού τομέα δραστηριοτήτων (15). Επιπλέον, οι υπηρεσίες μετά την πώληση που παρέχει η A NOVO αποτελούν αντικείμενο ελεύθερων εμπορικών συναλλαγών εντός της Ένωσης. Η ιδιοκτησία των επιχειρήσεων που παρέχουν το είδος αυτό υπηρεσιών δεν περιορίζεται σε ένα μόνο κράτος μέλος. Τούτο ισχύει ειδικότερα για τον αποδέκτη, που αποτελεί μέρος του γαλλικού ομίλου A NOVO, ο οποίος κατέχει σημαντική θέση στην αγορά υπηρεσιών μετά την πώληση στην Ευρώπη και σε άλλες αγορές. Οι παρεχόμενες από την A NOVO υπηρεσίες θα μπορούσαν κάλλιστα να παρασχεθούν από άλλες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις που διαθέτουν θυγατρική στην Ισπανία. Αντίστοιχα, επιχειρήσεις από άλλα κράτη μέλη θα μπορούσαν να εξετάσουν την εγκατάστασή τους στην Ισπανία για την παροχή τέτοιων υπηρεσιών, αλλά η δυνατότητα παροχής υπηρεσιών που απέκτησε η A NOVO χάρη στην ενίσχυση θα μπορούσε να τις αποτρέψει από την ενέργεια αυτή. Οι συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών μπορούν να επηρεαστούν και από χαμηλό ποσό ενίσχυσης, ιδίως εάν από αυτό εξαρτάται κατά πόσο η A NOVO μπορεί να εξακολουθήσει να λειτουργεί. Η ενίσχυση θα μπορούσε επίσης να καταστήσει ισχυρότερη τη γαλλική μητρική επιχείρηση. Συνεπώς, ο όρος του επηρεασμού των συναλλαγών μεταξύ κρατών μελών πληρούται και η χορήγηση ενίσχυσης διάσωσης συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. Η ενίσχυση χορηγήθηκε από την Junta de Andalucía και αποδίδεται στο κράτος.
(39)
Η A NOVO είναι προβληματική επιχείρηση κατά την έννοια του σημείου 13 των κατευθυντηρίων γραμμών, παρά το γεγονός ότι ανήκει σε έναν μεγαλύτερο όμιλο. Η Ισπανία είχε τη δυνατότητα να αποδείξει ότι οι δυσχέρειες της επιχείρησης ήταν εγγενείς και δεν προέκυψαν από αυθαίρετη κατανομή των δαπανών. Πράγματι, οι δυσχέρειες οφείλονταν στη βιομηχανική αναδιάρθρωση που υπέστη η επιχείρηση κατά τα προηγούμενα έτη. Οι δυσχέρειες αυτές ήταν ιδιαίτερα σοβαρές και δεν μπορούσαν να αντιμετωπιστούν αποκλειστικά στο πλαίσιο του ομίλου δεδομένου ότι την περίοδο της χορήγησης της ενίσχυσης διάσωσης η μητρική εταιρεία αντιμετώπιζε σημαντικές χρηματοοικονομικές πιέσεις. Είχε επενδύσει 2,123 εκατ. ευρώ στην A NOVO το 2006 και είχε παρουσιάσει και η ίδια ζημίες το 2008. Το 2009 προέβη σε εισφορά ιδίων κεφαλαίων ύψους 2,060 εκατ. ευρώ.
(40)
Η εγγύηση πληροί τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στο σημείο 25 στοιχείο α) των κατευθυντηρίων γραμμών. Το τραπεζικό δάνειο διάσωσης ύψους 1,875 εκατ. ευρώ, το οποίο εγγυήθηκε κατά 80 % η Junta de Andalucía, χορηγήθηκε με επιτόκιο συγκρίσιμο με τα αντίστοιχα που εφαρμόζονται σε δάνεια προς υγιείς επιχειρήσεις, σύμφωνα με την ανακοίνωση σχετικά με την αναθεώρηση της μεθόδου καθορισμού των επιτοκίων αναφοράς και προεξόφλησης. Επιπλέον, ο δανειολήπτης κατέβαλε ετήσια προμήθεια εγγύησης ύψους 1,5 %. Η εγγύηση έληγε εντός των έξι μηνών από την ημερομηνία χορήγησης του δανείου.
(41)
Η εγγύηση ήταν δικαιολογημένη λόγω των σοβαρών κοινωνικών λόγων που αντιμετώπιζε η A NOVO και δεν είχε ανεπίτρεπτα αρνητικές επιπτώσεις σε άλλα κράτη μέλη κατά την έννοια του σημείου 25 στοιχείο β) των κατευθυντηρίων γραμμών. Η Επιτροπή είχε ήδη αναγνωρίσει στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας ότι η οικονομική κατάσταση της A NOVO, η οποία απασχολούσε 527 άτομα, κατέστη δυσχερής κατά τη διάρκεια του 2008 (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 11 και 12 ανωτέρω). Η πτώχευση ή το κλείσιμο της επιχείρησης θα προκαλούσε ιδιαίτερα σοβαρή κοινωνική κατάσταση στην Ανδαλουσία, η οποία πλήττεται ήδη από υψηλό ποσοστό ανεργίας. Δεδομένου ότι οι υπηρεσίες επισκευής μετά την πώληση έχουν περιφερειακό χαρακτήρα, δεν είναι πιθανό να προκύψουν ανεπίτρεπτα αρνητικές επιπτώσεις σε άλλα κράτη μέλη.
(42)
Πληρούνται επίσης οι όροι του σημείου 25 στοιχείο γ) των κατευθυντηρίων γραμμών, που εφαρμόζονται σε περίπτωση μη κοινοποιηθείσας ενίσχυσης, σύμφωνα με τους οποίους το κράτος μέλος πρέπει, το αργότερο εντός έξι μηνών από την πρώτη εφαρμογή της ενίσχυσης διάσωσης, να υποβάλει σχέδιο αναδιάρθρωσης ή αποδείξεις ότι η εγγύηση έχει αποσβεσθεί. Μετά τη χορήγηση της ενίσχυσης διάσωσης στις 21 Μαΐου 2009, η A NOVO υπέβαλε σχέδιο αναδιάρθρωσης στις 10 Σεπτεμβρίου 2009 καθώς και αίτηση για ενίσχυση διάσωσης. Στις 16 Οκτωβρίου 2009, η Ισπανία κοινοποίησε το σχέδιο αναδιάρθρωσης. Επιπλέον, η διάρκεια της κρατικής εγγύησης περιοριζόταν σε έξι μήνες και έληξε στις 21 Νοεμβρίου 2009.
(43)
Επίσης, η ενίσχυση περιοριζόταν στο ποσό που απαιτούνταν για τη συνέχιση των δραστηριοτήτων της επιχείρησης κατά την περίοδο των έξι μηνών για την οποία εγκρίθηκε η ενίσχυση, όπως προβλέπει το σημείο 25 στοιχείο δ) των κατευθυντηρίων γραμμών. Το ποσό υπολογίστηκε με βάση τις ανάγκες σε ρευστό για περίοδο έξι μηνών και το ταμειακό έλλειμμα που παρουσίασε η επιχείρηση, που κυμαίνονταν σαφώς κάτω από το ανώτατο όριο που καθορίζεται από τον τύπο υπολογισμού που προβλέπει το παράρτημα των κατευθυντηρίων γραμμών. Επομένως, γίνεται δεκτό ότι η ενίσχυση περιορίστηκε στο απαιτούμενο ποσό σύμφωνα με το σημείο 25 στοιχείο δ) των κατευθυντηρίων γραμμών.
(44)
Όσον αφορά την αρχή της εφάπαξ ενίσχυσης, οι πληροφορίες που υπέβαλε η Ισπανία επέτρεψαν στην Επιτροπή να επαληθεύσει ότι η χρησιμοποίηση κρατικών κονδυλίων στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης του 2005 για τα κοινωνικά μέτρα υπέρ μέρους του εργατικού δυναμικού της A NOVO πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με το γενικό καθεστώς κοινωνικής ασφάλισης και δεν μπορεί να θεωρηθεί κρατική ενίσχυση, σύμφωνα με τα σημεία 61 και 63 των κατευθυντηρίων γραμμών.
(45)
Συνεπώς, οι πληροφορίες που υποβλήθηκαν από τις ισπανικές αρχές εξαλείφουν τις αμφιβολίες τις οποίες είχε εκφράσει η Επιτροπή στην απόφασή της για την κίνηση της διαδικασίας που προβλέπει το άρθρο 108 παράγραφος 2 της Συνθήκης, σχετικά με το εάν τα προσωρινά μέτρα που εγκρίθηκαν υπέρ της A NOVO συμβιβάζονται με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ.
V. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
(46)
Συνεπεία των ανωτέρω, η Επιτροπή αποφάσισε να περατώσει τη διαδικασία του άρθρου 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ. Όσον αφορά τη μη κοινοποιηθείσα ενίσχυση διάσωσης, η Επιτροπή φρονεί ότι η Ισπανία την εφάρμοσε παράνομα κατά παράβαση του άρθρου 108 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ. Ωστόσο, η Επιτροπή οφείλει να λάβει θετική απόφαση λόγω του ότι η ενίσχυση αυτή συμβιβάζεται με την εσωτερική αγορά κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ. Η διαδικασία για την κοινοποιηθείσα ενίσχυση αναδιάρθρωσης περατώνεται δεδομένου ότι στερείται πλέον αντικειμένου από τη στιγμή που η Ισπανία απέσυρε το μέτρο.
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Η κρατική ενίσχυση υπό μορφή εγγύησης που χορηγήθηκε από τη Ισπανία για τη διάσωση της A NOVO Comlink SL συμβιβάζεται με την εσωτερική αγορά κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Άρθρο 2
Μετά την απόσυρση του μέτρου αναδιάρθρωσης από την Ισπανία, η παρούσα διαδικασία δεν έχει πλέον αντικείμενο σε ό,τι αφορά την εν λόγω ενίσχυση αναδιάρθρωσης. Η Επιτροπή αποφάσισε συνεπώς να περατώσει τη διαδικασία δυνάμει του άρθρου 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ σε ό,τι αφορά την ενίσχυση αναδιάρθρωσης.
Άρθρο 3
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στο Βασίλειο της Ισπανίας.
Βρυξέλλες, 23 Μαρτίου 2011.