ДИРЕКТИВА 2012/19/ЕC НА ЕВРОПЕЙСКИЯ ПАРЛАМЕНТ И НА СЪВЕТА
от 4 юли 2012 година
относно отпадъци от електрическо и електронно оборудване (ОЕЕО)
(преработен текст)
(текст от значение за ЕИП)
ЕВРОПЕЙСКИЯТ ПАРЛАМЕНТ И СЪВЕТЪТ НА ЕВРОПЕЙСКИЯ СЪЮЗ,
като взеха предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 192, параграф 1 от него,
като взеха предвид предложението на Европейската комисия,
като взеха предвид становището на Европейския икономически и социален комитет (1),
като взеха предвид становището на Комитета на регионите (2),
в съответствие с обикновената законодателна процедура (3),
като имат предвид, че:
(1)
В Директива 2002/96/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 27 януари 2003 г. относно отпадъци от електрическо и електронно оборудване (ОЕЕО) (4) трябва да бъдат направени няколко съществени изменения. С оглед постигане на яснота посочената директива следва да бъде преработена.
(2)
Целите на политиката на Съюза в областта на околната среда са по-специално съхраняването, опазването и подобряването на качеството на околната среда, закрилата на здравето на хората и рационалното и разумно използване на природните ресурси. Тази политика е основана на принципа на предпазливост и предпазни мерки и принципите, че вредите върху околната среда следва приоритетно да се отстраняват при техния източник и че замърсителят следва да плаща.
(3)
В Програмата на Общността за политика и действие по отношение на околната среда и устойчивото развитие (Петата програма за действие в областта на околната среда) (5) бе изтъкнато, че постигането на устойчиво развитие изисква значителни промени в сегашния модел на развитие, производство, потребление и поведение и препоръчва, inter alia, намаляване на разточителното потребление на природни ресурси и предотвратяване на замърсяването. В нея отпадъците от електрическо и електронно оборудване (ОЕЕО) бяха посочени като една от областите, които се цели да бъдат регулирани с оглед прилагане на принципите на предотвратяване, оползотворяване и безопасно обезвреждане на отпадъци.
(4)
Настоящата директива допълва общото законодателство на Съюза в областта на управлението на отпадъците, като например Директива 2008/98/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 19 ноември 2008 г. относно отпадъците (6). В нея се съдържа препращане към определенията в посочената директива, включително към определенията за отпадъци и общи операции по управление на отпадъци. Определението за събиране в Директива 2008/98/ЕО включва предварителното сортиране и предварителното съхраняване на отпадъци за целите на транспортирането им до съоръжение за третиране на отпадъци. С Директива 2009/125/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (7) се създава рамка за определяне на изискванията за екодизайн към продукти, свързани с енергопотреблението и се прави възможно приемането на специални изисквания за екодизайн към продукти, свързани с енергопотреблението, които могат да бъдат предмет и на настоящата директива. Директива 2009/125/ЕО и приетите съгласно нея мерки за изпълнение не са в противоречие със законодателството на Съюза в областта на управлението на отпадъците. Директива 2002/95/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 27 януари 2003 г. относно ограничението за употребата на определени опасни вещества в електрическото и електронното оборудване (8) изисква замяната на забранените вещества за всяко електрическо и електронно оборудване (ЕЕО), попадащи в нейния обхват.
(5)
С разрастването на пазара и с постоянното съкращаване на иновационните цикли се увеличава подмяната на оборудването, което превръща ЕЕО в бързо растящ източник на отпадъци. Докато Директива 2002/95/ЕО допринесе ефективно за намаляване на опасните вещества, съдържащи се в новото ЕЕО, опасни вещества от рода на живак, кадмий, олово, шествалентен хром и полихлорирани бифенили (PCB) и озоноразрушаващи вещества ще продължат да присъстват в ОЕЕО години наред. Съставът на опасните компонентни в ЕЕО е основен проблем на фазата на управление на отпадъците и рециклирането на ОЕЕО не се извършва в необходимата степен. Липсата на рециклиране води до загуба на ценни ресурси.
(6)
Целта на настоящата директива е да допринесе за устойчивото производство и потребление основно чрез предотвратяване на ОЕЕО и, в допълнение на това - чрез повторната употреба, рециклирането и други форми на оползотворяване на такива отпадъци, така че да се намали обезвреждането на отпадъци и да се допринесе за ефективното използване на ресурсите и за извличането на ценни вторични суровини. Тя също така цели подобряване на свързаните с околната среда резултати от работата на операторите, които участват в жизнения цикъл на ЕЕО, т.е. производители, дистрибутори и потребители, и по-специално тези оператори, които пряко участват в събирането и третирането на ОЕЕО. По-конкретно разликите в прилагането на национално ниво на принципа за отговорността на производителя може да доведат до значителни несъответствия във финансовата тежест, която се поема от икономическите оператори. Наличието на различни национални политики за управление на ОЕЕО ограничава ефективността на политиките за рециклиране. Поради тази причина основните критерии следва се определят на равнището на Съюза и следва да се разработят минимални стандарти за третирането на ОЕЕО.
(7)
Разпоредбите на настоящата директива следва да се прилагат за продукти и производители, независимо от метода на продажба, включително при продажба от разстояние и продажба чрез електронни средства за комуникация от разстояние. В тази връзка дотолкова, доколкото е приложимо, задълженията на производителите и дистрибуторите, които използват канали за продажба от разстояние и продажба чрез електронни средства за комуникация от разстояние, следва да имат същата форма и да се налагат по същия начин като при други канали за дистрибуция, с цел да се избегне поемането от тези други канали за дистрибуция на разноските, породени от настоящата директива, свързани с ОЕЕО, при които оборудването е продадено чрез продажба от разстояние и продажба чрез електронни средства за комуникация от разстояние.
(8)
За да изпълнява задълженията си по настоящата директива в дадена държава-членка, производителят следва да бъде установен в същата държава-членка. По изключение, с цел намаляване на съществуващите пречки пред правилното функциониране на вътрешния пазар и на административната тежест, държавите-членки следва да разрешават на производители, които не са установени на тяхна територия, но са установени в друга държава-членка, да назначат упълномощен представител, който да отговаря за изпълнението на задълженията на съответния производител по настоящата директива. В допълнение административната тежест следва да се намали, като се опростят процедурите за регистрация и докладване и като се гарантира, че не се налагат дублиращи се такси за регистрация в отделните държави-членки.
(9)
Настоящата директива се прилага за всички видове ЕЕО, използвано от потребителите, и ЕЕО за професионална употреба. Настоящата директива се прилага, без да се засяга законодателството на Съюза относно безопасността и здравните изисквания, с което се защитават всички, които са в контакт с ОЕЕО, и специалното законодателство на Съюза за управление на отпадъците, по-специално Директива 2006/66/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 6 септември 2006 г. относно батерии и акумулатори и отпадъци от батерии и акумулатори (9) и законодателството на Съюза в областта на дизайна на продуктите, по-специално Директива 2009/125/ ЕО. Подготовката за повторна употреба, оползотворяване и рециклиране на отпадъци от охлаждащо оборудване и на вещества, смеси или компоненти от тях следва да се извършва в съответствие с приложимото законодателство на Съюза, по-специално Регламент (ЕО) № 1005/2009 на Европейския парламент и на Съвета от 16 септември 2009 г. относно вещества, които нарушават озоновия слой (10) и Регламент (ЕО) № 842/2006 на Европейския парламент и на Съвета от 17 май 2006 г. относно някои флуорирани парникови газове (11). Целите на настоящата директива могат да бъдат постигнати, без в приложното ѝ поле да се включват големи неподвижно монтирани инсталации като нефтени платформи, системи за транспортиране на багаж на летищата или асансьори. Въпреки това всяко оборудване, което не е специално проектирано и инсталирано като част от такива инсталации и което може да изпълнява функциите си дори ако не бъде част от съответните инсталации, следва да бъде включено в приложното поле на настоящата директива. Това се отнася например за оборудване като осветителни тела или фотоволтаични панели.
(10)
В настоящата директива следва да бъдат включени някои определения, за да се уточни приложното ѝ поле. Същевременно при преразглеждането на приложното поле следва да се поясни допълнително определението за ЕЕО, за да се сближат съответните мерки на държавите-членки на национално равнище и действащите, прилагани и установени практики.
(11)
В рамките на мерките за изпълнение на Директива 2009/125/ЕО следва да се установят изискванията за екодизайн, услесняващи повторната употреба, разглобяването и оползотворяването на ОЕЕО. За да се оптимизира повторната употреба и оползотворяването чрез проектирането на продуктите, следва да се взема предвид целият жизнен цикъл на продукта.
(12)
Регулирането чрез настоящата директива на отговорността на производителя е едно от средствата за насърчаване на проектирането и произвеждането на ЕЕО, при което напълно се взема предвид и се улеснява неговата поправка, възможно подобрение, повторна употреба, демонтиране и рециклиране.
(13)
С цел да се гарантират безопасността и здравето на наетите от дистрибуторите лица, които участват в обратното приемане и манипулиране на ОЕЕО, държавите-членки, в съответствие с националното законодателство и законодателството на Съюза за безопасността и здравните изисквания, определят условията, при които дистрибуторите могат да откажат обратното приемане.
(14)
Разделното събиране е предварително условие, за да се гарантира специалното третиране и рециклиране на ОЕЕО, и е необходимо, за да се постигне избраното ниво на закрила на човешкото здраве и околната среда в Съюза. Потребителите следва активно да подпомагат постигането на успех при такова събиране и следва да бъдат насърчавани да връщат ОЕЕО. За тази цел следва да се поставят удобни съоръжения за връщане на ОЕЕО, включително обществени пунктове за събиране, където домакинствата да могат да връщат техните отпадъци най-малко безплатно. Дистрибуторите имат важна роля за подпомагане на успеха на събирането на ОЕЕО. Следователно за събирателните пунктове, създадени в магазините на дребно за много малки по обем ОЕЕО, не следва се прилагат изискванията за регистрация или разрешение по Директива 2008/98/ЕО.
(15)
За да се постигне избраното ниво на опазване и хармонизираните цели на Съюза в областта на околната среда, държавите-членки следва да приемат подходящи мерки с цел намаляване до минимум обезвреждането на ОЕЕО като несортирани битови отпадъци и с цел да се постигне високо ниво на разделно събиране на ОЕЕО. За да се гарантира, че държавите-членки полагат усилия да създадат ефикасна система за събиране, от тях следва да се изисква да постигнат високо ниво на събираемост на ОЕЕО, и по-конкретно на оборудване за охлаждане и замразяване, съдържащо озоноразрушаващи вещества и флуорирани парникови газове, предвид силното им въздействие върху околната среда и предвид задълженията, съдържащи се в Регламент (ЕО) № 842/2006 и Регламент (ЕО) № 1005/2009. Данните, включени в проведената през 2008 г. от Комисията оценка на въздействието показват, че 65 % от ЕЕО, пуснато на пазара тогава вече е било събирано разделно, но повече от половината от събраното количество е било възможно да се третира по неподходящ начин или да се изнася незаконно, а дори когато е било правилно третирано, това не е било докладвано. Това води до загуба на ценни вторични суровини, влошаване на качеството на околната среда и предоставяне на непоследователни данни. С оглед тези ефекти да бъдат избегнати е необходимо да се установи амбициозно ниво на събираемост и да се гарантира, че събраните ОЕЕО се третират по екологосъобразен начин и се докладват правилно. Целесъобразно е да се определят минимални изисквания за превози на използвано ЕЕО, за което има съмнения, че е ОЕЕО, като при прилагането на тези изисквания държавите-членки могат да вземат предвид всички приложими насоки за кореспондентите, разработени в контекста на прилагането на Регламент (ЕО) № 1013/2006 на Европейския парламент и на Съвета от 14 юни 2006 г. относно превози на отпадъци (12). Тези минимални изисквания следва при всички случаи да имат за цел избягването на нежелани превози на нефункциониращо ЕЕО за развиващите се държави.
(16)
Определянето на амбициозни нива на събираемост следва да се основава на количеството образувани ОЕЕО, като се вземат надлежно предвид различният жизнен цикъл на продуктите в държавите-членки, пазарите, в които няма пълно насищане, както и ЕЕО с дълъг жизнен цикъл. Следователно, в близко бъдеще следва да бъде разработена методология за изчисляване на нивата на събираемост въз основа на образуваните ОЕЕО. По настоящи оценки ниво на събираемост на образувани ОЕЕО от 85 % се равнява приблизително на ниво на събираемост от 65 % спрямо средното тегло на ЕЕО, пуснато на пазара през трите преходни години.
(17)
За да се избегне разпръскването на замърсители в рециклираните материали или отпадъците, е необходимо специално третиране на ОЕЕО. Такова третиране е най-ефективното средство за гарантиране на съответствието с избраното ниво на опазване на околната среда на Съюза. Всяко учреждение и предприятие, което извършва дейности по събиране, рециклиране и третиране, следва да спазва минимални стандарти, за да предотврати отрицателното въздействие върху околната среда в резултат от третиране на ОЕЕО. Следва да се използват най-добрите налични техники за третиране, оползотворяване и рециклиране, при условие че те гарантират висока степен на опазване на околната среда и здравето на човека. Най-добрите налични техники за третиране, оползотворяване и рециклиране могат да се определят допълнително в съответствие с процедурите на Директива 2008/1/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 15 януари 2008 г. за комплексно предотвратяване и контрол на замърсяването (13).
(18)
Научният комитет по възникващи и идентифицирани нови здравни рискове в своето становище относно „Оценка на риска на продуктите на нанотехнологията“ от 19 януари 2009 г. посочи, че при фазата на управление на отпадъците и при тяхното рециклиране е възможна експозиция на наноматериали, които са неподвижно закрепени в големи структури, например в електронни вериги. С цел контрол на възможните рискове за здравето на човека и околната среда от третирането на ОЕЕО, съдържащи наноматериали, е целесъобразно Комисията да извърши оценка на евентуалната необходимост от специфично третиране.
(19)
Събирането, съхраняването, транспортирането, третирането и рециклирането на ОЕЕО, както и тяхната подготовка за повторна употреба трябва да се извършват в съответствие с подход, насочен към опазване на околната среда и здравето на човека и опазване на суровините, и трябва да имат за цел рециклирането на ценни ресурси, съдържащи се в ЕЕО, с оглед гарантиране на по-добри доставки на основни продукти в Съюза.
(20)
Когато е целесъобразно, се предпочита подготовката за повторна употреба на ОЕЕО и техните компоненти, монтажни възли и резервни части. Когато това не е за предпочитане, всички ОЕЕО, които са разделно събрани, се изпращат за оползотворяване, в рамките на което следва да се постига високо ниво на рециклиране и оползотворяване. Освен това, производителите следва да се насърчават да влагат рециклирани материали в ново оборудване.
(21)
Оползотворяването, подготовката за повторна употреба и рециклирането на ОЕЕО следва да бъде отчетено за постигането на целите, установени в настоящата директива, само ако посоченото оползотворяване или подготовка за повторна употреба или рециклиране не е в противоречие с друго законодателство на Съюза или национално законодателство, приложимо към оборудването. Обезпечаването на правилна подготовка за повторна употреба, рециклиране и оползотворяване на ОЕЕО е важно за разумното управление на ресурсите и ще оптимизира снабдяването с ресурси.
(22)
На равнището на Съюза следва да бъдат установени основните принципи по отношение на финансирането на управлението на ОЕЕО, като финансовите схеми следва да допринасят за високо ниво на събираемост, както и за прилагането на принципа за отговорността на производителя.
(23)
Потребителите на ЕЕО от домакинствата следва да имат възможност да връщат ОЕЕО безплатно. Производителите следва да финансират най-малко събирането от съоръженията за събиране, както и третирането, оползотворяването и обезвреждането на ОЕЕО. Държавите-членки следва да насърчават производителите да поемат цялата отговорност за събирането на ОЕЕО, по-конкретно чрез финансиране на събирането на ОЕЕО по цялата верига на управление на отпадъците, в това число от домакинствата, с цел да се предотврати третирането на разделно събраните ОЕЕО по начин, който не е оптимален, или незаконният им износ, да се постигне равнопоставеност чрез хармонизиране на финансирането от страна производителите в целия Съюз, да се прехвърлят разходите за събиране на тези отпадъци от общите данъкоплатци към потребителите на ЕЕО в съответствие с принципа „замърсителят плаща“. За да има максимален ефект от принципа на отговорността на производителя, всеки производител следва да отговаря за финансирането на управлението на отпадъците от неговата собствена продукция. Производителят следва да може да избира да изпълни това задължение индивидуално или чрез колективна схема за събиране. Всеки производител, който пуска на пазара продукти, осигурява финансови гаранции, за да предотврати преминаването на тежестта на разходите за управление на ОЕЕО от продукти, чиито производители вече не са на пазара, върху обществото или върху останалите производители. Отговорността за финансирането на управлението на стари отпадъци се разпределя между всички съществуващи производители чрез колективни схеми за финансиране, в които участват пропорционално всички производители, съществуващи на пазара при възникването на разходите. Колективните схеми за финансиране не следва да водят до изключване на тясно специализираните и малките производители, вносителите и новите участници. В колективните схеми биха могли да се предвидят диференцирани такси в зависимост от степента на трудност, с която продуктите и съдържащите се в тях ценни вторични суровини могат да бъдат рециклирани. За оборудване с дълъг жизнен цикъл, което понастоящем попада в приложното поле на настоящата директива, като например фотоволтаични панели, следва да се използват по възможно най-добрия начин съществуващите системи за събиране и оползотворяване, при условие че те отговарят на изискванията, установени с настоящата директива.
(24)
На производителите би могло да се разреши при продажбата на нови продукти да информират купувачите, на доброволна основа, за разходите по събирането, третирането и обезвреждането на ОЕЕО по екологосъобразен начин. Това е съобразено със съобщението на Комисията относно Плана за действие за устойчиво потребление и производство и за устойчива промишлена политика, в частност по отношение на по-разумното потребление и зелените обществени поръчки.
(25)
За успешно събиране на ОЕЕО е необходима информация за потребителите относно изискванията ОЕЕО да не се обезвреждат като несортирани битови отпадъци и да се събират разделно, както и относно системите за събиране и тяхната роля при управлението на ОЕЕО. Тази информация налага подходящото маркиране на ЕЕО, което би могло да бъде поставено в контейнери за битови отпадъци или подобни средства за събиране на битови отпадъци.
(26)
За улесняване на управлението, и по-специално на третирането и оползотворяването или рециклирането на ОЕЕО, е важно осигуряването от страна на производителите на информация за идентифициране на компонентите и материалите.
(27)
Държавите-членки следва да гарантират, че инфраструктурата за извършване на проверки и мониторинг позволява да се упражнява контрол за правилното прилагане на настоящата директива, като се има предвид, inter alia, Препоръка 2001/331/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 4 април 2001 г. за определяне на минимални критерии за екологични инспекции в държавите-членки (14).
(28)
За нарушаване на разпоредбите на настоящата директива държавите-членки следва да предвидят ефективни, съразмерни и възпиращи санкции за физическите и юридическите лица, отговорни за управлението на отпадъци. Държавите-членки следва освен това да могат да предприемат мерки за възстановяване на разходите, произтичащи от неспазване на законодателството и от коригиращи мерки, без да се засягат разпоредбите на Директива 2004/35/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 21 април 2004 г. относно екологичната отговорност по отношение на предотвратяването и отстраняването на екологичните щети (15).
(29)
За да се наблюдава постигането на целите на настоящата директива, е необходима информация относно теглото на ЕЕО, пуснато на пазара в Общността, и нивото на събираемост, подготовката за повторна употреба, включително, доколкото е възможно, подготовката за повторна употреба на цели уреди, оползотворяването или рециклирането и износа на ОЕЕО, събрани в съответствие с настоящата директива. За целите на изчисляване на нивото на събираемост следва да се разработи обща методика за изчисляване на теглото на ЕЕО, за да се установи, inter alia, дали това понятие обхваща действителното тегло на цялото оборудване под формата, в която се предлага на пазара, включително всички компоненти, монтажни възли, принадлежности и резервни части, но като се изключат опаковка, батерии, инструкции и наръчници за употреба.
(30)
Уместно е да се допусне държавите-членки да решат да прилагат определени разпоредби на настоящата директива посредством споразумения между компетентните органи и заинтересованите икономически сектори, при условие че се спазват определени изисквания.
(31)
За да се разрешат затрудненията, които държавите-членки срещат при постигането на нивата на събираемост, да се отчетат техническият и научният прогрес и да се допълнят разпоредбите за изпълнение на целите за оползотворяване, на Комисията следва да бъде делегирано правомощието да приема актове в съответствие с член 290 от Договора за функционирането на Европейския съюз (ДФЕС) във връзка с преходни адаптации за определени държави-членки, привеждането в съответствие с техническия и научния прогрес и приемането на подробни правила за ОЕЕО, изнасяни извън Съюза, насочени към постигане на целите за оползотворяване. От особена важност е по време на подготвителната си работа Комисията да проведе подходящи консултации, включително на експертно равнище. При подготовката и изготвянето на делегираните актове Комисията следва да осигури едновременното и своевременно предаване на съответните документи по подходящ начин на Европейския парламент и на Съвета.
(32)
За да се гарантират еднакви условия за изпълнение на настоящата директива, на Комисията следва да бъдат предоставени изпълнителни правомощия. Тези правомощия следва да бъдат упражнявани в съответствие с разпоредбите на Регламент (ЕС) № 182/2011 на Европейския парламент и на Съвета от 16 февруари 2011 г. за установяване на общите правила и принципи относно реда и условията за контрол от страна на държавите-членки върху упражняването на изпълнителните правомощия от страна на Комисията (16).
(33)
Задължението за транспониране на настоящата директива в националното право следва да бъде ограничено до разпоредбите, които представляват изменение по същество в сравнение с предходните директиви. Задължението за транспониране на разпоредбите, които не са изменени, произтича от предходните директиви.
(34)
В съответствие със Съвместната политическа декларация на държавите-членки и на Комисията от 28 септември 2011 г. относно обяснителните документи (17) държавите-членки се задължават в обосновани случаи да прилагат към съобщението за своите мерки за транспониране един или повече документи, обясняващи връзката между компонентите на дадена директива и съответните елементи от националните инструменти за транспониране. Законодателят счита, че предоставянето на подобни документи е обосновано по отношение на настоящата директива.
(35)
Настоящата директива не следва да засяга задълженията на държавите-членки по отношение на сроковете за транспониране в националното право и за прилагане на директивите, посочени в част Б от приложение ХI.
(36)
Тъй като целта на настоящата директива не може да бъде постигната в достатъчна степен от държавите-членки и следователно, поради мащаба на проблема, може да бъде постигната по-добре на равнището на Съюза, Съюзът може да приеме мерки в съответствие с принципа на субсидиарност, уреден в член 5 от Договора за Европейския съюз. В съответствие с принципа на пропорционалност, уреден в същия член, настоящата директива не надхвърля необходимото за постигане на тази цел,
ПРИЕХА НАСТОЯЩАТА ДИРЕКТИВА:
Член 1
Предмет
Настоящата директива определя мерки за опазване на околната среда и здравето на човека чрез предотвратяване и намаляване на вредните въздействия от образуването и управлението на отпадъци от електрическо и електронно оборудване (ОЕЕО), както и чрез намаляване на отрицателните въздействия от използването на ресурсите и повишаване на ефикасността от такова използване, в съответствие с членове 1 и 4 от Директива 2008/98/ЕО, като с това допринася за постигането на устойчиво развитие.
Член 2
Приложно поле
1. Настоящата директива се прилага за електрическо и електронно оборудване (ЕЕО), както следва:
а)
от 13 август 2012 г. до 14 август 2018 г. (преходен период) при условията на параграф 3 за ЕЕО, попадащо в категориите, изброени в приложение I. В приложение II се съдържа примерен списък на ЕЕО, което попада в категориите, изброени в приложение I;
б)
от 15 август 2018 г. при условията на параграфи 3 и 4 за всички видове ЕЕО. Всички видове ЕЕО се класифицират в рамките на категориите, изброени в приложение III. Приложение IV съдържа неизчерпателен списък на ЕЕО, което попада в категориите, изброени в приложение III (отворено приложно поле).
2. Настоящата директива се прилага, без да се засягат изискванията в областта на безопасността и здравето на законодателството на Съюза относно химикалите, и по-специално Регламент (ЕО) № 1907/2006 на Европейския парламент и на Съвета от 18 декември 2006 г. относно регистрацията, оценката, разрешаването и ограничаването на химикали (REACH) и за създаване на Европейска агенция по химикали (18), както и специалното законодателство на Съюза относно управлението на отпадъци или проектирането на продукти.
3. Настоящата директива не се прилага за следните видове ЕЕО:
a)
оборудване, което е необходимо за защитата на основните интереси на сигурността на държавите-членки, в това число оръжия, боеприпаси и други военни материали, предназначени изключително за военни цели;
б)
оборудване, което е специално проектирано и монтирано като част от оборудване, което не попада в приложното поле на настоящата директива или е изключено от него, и което може да изпълнява своите функции само ако е част от посоченото оборудване;
в)
електрически лампи с нажежаема жичка.
4. Освен по отношение на оборудването, посочено в параграф 3, от 15 август 2018 г. настоящата директива не се прилага за следните видове ЕЕО:
а)
оборудване, предназначено за изпращане в космическото пространство;
б)
големи единици стационарно промишлено оборудване;
в)
големи неподвижно монтирани инсталации, с изключение на всяко оборудване, което не е специално проектирано и монтирано като част от такива инсталации;
г)
средства за транспорт на пътници или товари, с изключение на електрически двуколесни моторни превозни средства без одобрение на типа;
д)
извънпътна подвижна техника, която се предоставя изключително за професионални цели;
е)
оборудване, специално проектирано единствено за целите на научноизследователската и развойната дейност, което се предоставя само между търговци;
ж)
медицински изделия и диагностични медицински изделия in vitro, когато за тези изделия се предполага, че могат да причинят инфектиране преди излизането им от употреба, както и активно имплантируеми медицински изделия.
5. Не по-късно от 14 август 2015 г. Комисията прави преглед на приложното поле на настоящата директива, определено в параграф 1, буква б), включително на параметрите за разграничаване между големи и малки уреди в приложение III, и представя доклад за това на Европейския парламент и на Съвета. Докладът се придружава от законодателно предложение, ако е целесъобразно.
Член 3
Определения
1. За целите на настоящата директива се използват следните определения:
а)
„електрическо и електронно оборудване“ или „ЕЕО“ означава оборудване, което е зависимо от електрически ток или електромагнитни полета, за да функционира правилно, както и оборудване за генериране, пренос и измерване на такъв ток и полета и проектирано за употреба с напрежение не повече от 1 000 волта за променлив ток и 1 500 волта за постоянен ток;
б)
„голяма единица стационарно промишлено оборудване“ означава голяма по размер съвкупност от машини, оборудване и/или компоненти, функциониращи съвместно за специфично приложение, монтирани за постоянно и демонтирани от специалисти на дадено място и експлоатирани и поддържани от специалисти в промишлени производствени сгради или съоръжения за научноизследователска и развойна дейност;
в)
„голяма неподвижно монтирана инсталация“ означава голяма по размер съвкупност от няколко вида апарати и, когато е приложимо, други уреди, които:
i)
се сглобяват, монтират и демонтират от специалисти,
ii)
са предназначени за постоянна експлоатация като част от сграда или друга конструкция на предварително определено и предназначено за целта място, и
iii)
могат да бъдат заменени само със същото специално проектирано оборудване;
г)
„извънпътна подвижна техника“ означава техника с вграден електрически източник на захранване, чието функциониране налага придвижване или непрекъснато/периодично преместване между няколко фиксирани работни места по време на работа;
д)
„отпадъци от електрическо и електронно оборудване“ или „ОЕЕО“ означава електрическо и електронно оборудване, което е отпадък по смисъла на член 3, точка 1 от Директива 2008/98/ЕО, включително всички компоненти, монтажни възли и резервни части, които са част от продукта по време на освобождаването от отпадъка;
е)
„производител“ означава всяко физическо или юридическо лице, което, независимо от начина на продажба, включително чрез средства за комуникация от разстояние по смисъла на Директива 97/7/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 20 май 1997 г. относно защитата на потребителя по отношение на договорите от разстояние (19):
i)
е установено в държава-членка и произвежда ЕЕО под своето име или търговска марка или възлага проектирането и производството на ЕЕО и го предлага на пазара под своето име или търговска марка на територията на тази държава-членка;
ii)
е установено в държава-членка и препродава на територията на тази държава-членка оборудване под своето име или търговска марка, произведено от друг доставчик, като прекупвачът не се счита за „производител“, ако марката на производителя е поставена върху оборудването, както е посочено в подточка i);
iii)
е установено в държава-членка и в рамките на професионалната си дейност пуска на пазара на тази държава-членка ЕЕО от трета държава или друга държава-членка; или
iv)
продава ЕЕО чрез средства за комуникация от разстояние директно на домакинства или на потребители, различни от домакинства, в дадена държава-членка и е установено в друга държава-членка или в трета държава.
Този, който единствено осигурява финансиране съгласно и във връзка с някакво финансово споразумение, не се счита за „производител“, освен ако същият действа като производител по смисъла на някоя от подточки i)- iv);
ж)
„дистрибутор“ означава всяко физическо или юридическо лице от веригата на доставка, което предоставя на пазара ЕЕО. Настоящото определение не е пречка дистрибуторът да бъде едновременно с това производител по смисъла на буква е);
з)
„ОЕЕО от домакинства“ означава ОЕЕО, които произлизат от домакинства, както и от търговски, промишлени, институционални и други източници, които поради своите качества и количество са подобни на тези от домакинствата. Отпадъци от ЕЕО, което е вероятно да бъде използвано както от домакинства, така и от различни от домакинствата потребители, при всички случаи се считат за ОЕЕО от домакинства;
и)
„финансово споразумение“ означава всеки договор или споразумение за заем, лизинг, наем или продажба с отсрочено плащане относно всяко оборудване, независимо дали условията на този договор или споразумение или на всеки допълнителен договор или споразумение предвиждат, че прехвърлянето на собствеността върху това оборудване ще се състои или може да се състои;
й)
„предоставяне на пазара“ означава всяка доставка на продукт за дистрибуция, потребление или употреба на пазара на държава-членка като част от дадена търговска дейност, срещу заплащане или безплатно;
к)
„пускане на пазара“ означава предоставянето на даден продукт за пръв път на пазара на територията на държава-членка, като част от професионална дейност;
л)
„отделяне“ означава ръчна, механична, химична или металургична обработка, в резултат на която опасните вещества, смеси и компоненти се събират в разграничим поток или в разграничима част от поток в процеса на третиране. Вещество, смес или компонент са разграничими, ако могат да бъдат наблюдавани, за да се удостовери екологосъобразното им третиране;
м)
„медицинско изделие“ означава медицинско изделие или принадлежност по смисъла съответно на буква а) или б) от член 1, параграф 2 от Директива 93/42/ЕИО на Съвета от 14 юни 1993 г. относно медицинските изделия (20), което представлява ЕЕО;
н)
„диагностично медицинско изделие in vitro“ означава диагностично медицинско изделие in vitro или принадлежност по смисъла съответно на буква б) или в) от член 1, параграф 2 от Директива 98/79/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 27 октомври 1998 г. относно диагностичните медицински изделия in vitro (21), което представлява ЕЕО;
о)
„активно имплантируемо медицинско изделие“ означава активно имплантируемо медицинско изделие по смисъла на член 1, параграф 2, буква в) от Директива 90/385/ЕИО на Съвета от 20 юни 1990 г. относно сближаване на законодателството на държавите-членки, свързано с активните имплантируеми медицински изделия (22), което представлява ЕЕО.
2. В допълнение се прилагат определенията за „опасни отпадъци“, „събиране“, „разделно събиране“, „предотвратяване“, „повторна употреба“, „третиране“, „оползотворяване“, „подготовка за повторна употреба“, „рециклиране“ и „обезвреждане“, установени в член 3 от Директива 2008/98/ЕО.
Член 4
Проектиране на продукта
Без да се засягат изискванията на законодателството на Съюза относно правилното функциониране на вътрешния пазар и относно проектирането на продукти, включително Директива 2009/125/ЕО, държавите-членки насърчават сътрудничеството между производителите и извършващите рециклирането и мерките в подкрепа на проектирането и производството на ЕЕО, в частност с оглед улесняване на повторната употреба, разглобяването и оползотворяването на ОЕЕО, техните компоненти и материали. В този смисъл държавите-членки предприемат подходящи мерки, така че да се прилагат изискванията за екодизайн, улесняващи повторната употреба и обработка на ОЕЕО, установени в рамката на Директива 2009/125/ЕИО, а производителите да не попречат на повторната употреба на ОЕЕО чрез специфични проектни характеристики или производствени процеси, освен ако такива специфични проектни характеристики или производствени процеси имат изключителни предимства, например по отношение на опазването на околната среда и/или изискванията за безопасност.
Член 5
Разделно събиране
1. Държавите-членки предприемат подходящи мерки, за да намалят до минимум обезвреждането на ОЕЕО под формата на несортирани битови отпадъци, да осигурят правилното третиране на всички събрани ОЕЕО и да постигнат високо ниво на разделно събиране на ОЕЕО, в частност и на първо място на топлообменно оборудване, съдържащо озоноразрушаващи вещества и флуорирани парникови газове, на флуоресцентни лампи, съдържащи живак, на фотоволтаични панели и на малки уреди, посочени в категории 5 и 6 на приложение III.
2. За ОЕЕО от домакинствата държавите-членки гарантират, че:
а)
са създадени системи, които позволяват на крайните притежатели и дистрибуторите да връщат такива отпадъци най-малко безплатно. Държавите-членки гарантират наличността и достъпа до необходимите съоръжения за събиране, като взимат предвид по-специално гъстотата на населението;
б)
когато се доставя нов продукт, отговорност на дистрибуторите е да гарантират, че този отпадък може да се върне на дистрибутора най-малко безплатно при съотношение едно към едно, доколкото оборудването е от сходен вид и изпълнява същите функции като предоставеното оборудване. Държавите-членки могат да се отклонят от тази разпоредба, при условие че гарантират, че не се усложнява връщането обратно на ОЕЕО от крайния притежател и че тези системи остават безплатни за последния. Държавите-членки, които използват тази дерогация, съобщават на Комисията за това;
в)
дистрибуторите осигуряват за крайните потребители безплатно събиране в магазините за търговия на дребно с търговска площ от най-малко 400 m2, определена за ЕЕО, или в непосредствена близост до тях, на много малки по размер ОЕЕО (при които нито един външен размер не надвишава 25 cm), без задължение за закупуване на ЕЕО от подобен вид, освен ако при оценка не се установи, че съществуващи алтернативни схеми за събиране са най-малко също толкова ефективни. Тези оценки се предоставят на разположение на обществеността. Събраните ОЕЕО се третират правилно в съответствие с член 8;
г)
без да се засягат букви а), б) и в), производителите могат да създадат и действат по индивидуална и/или колективна система за обратно приемане на ОЕЕО от домакинствата, при условие че тези системи са съобразени с целите на настоящата директива;
д)
като се вземат предвид стандартите за безопасност и здраве на национално равнище и на равнището на Съюза, може да се откаже обратното приемане по букви а), б) и в) на ОЕЕО, което представлява риск за здравето и безопасността на лицата, които работят с него, поради наличие на вредни примеси. Държавите-членки въвеждат специални правила за такъв вид ОЕЕО.
Държавите-членки могат да предвидят специални правила за обратното приемане на ОЕЕО по букви а), б) и в), в случаите когато оборудването не съдържа своите основни компоненти или ако съдържа отпадъци, различни от ОЕЕО.
3. Държавите-членки могат да определят оператори, които имат право да събират ОЕЕО от домакинствата, както е посочено в параграф 2.
4. Държавите-членки могат да изискат ОЕЕО, поставени в съоръженията за събиране, посочени в параграфи 2 и 3, да бъдат предадени на производителите или на трети лица, действащи от тяхно име, или - за целите на подготовката за повторна употреба - на определени организации или предприятия.
5. При ОЕЕО, различни от ОЕЕО от домакинства, и без да се засяга член 13, държавите-членки гарантират, че производителите или третите лица, действащи от тяхно име, осигуряват събирането на такива отпадъци.
Член 6
Обезвреждане и транспортиране на събраните ОЕЕО
1. Държавите-членки въвеждат забрана за обезвреждането на разделно събрани ОЕЕО, които все още не са били третирани съгласно посоченото в член 8.
2. Държавите-членки осигуряват събирането и транспортирането на разделно събрани ОЕЕО по начин, който гарантира оптимални условия за подготовката на повторна употреба, рециклирането, както и улавянето на опасните вещества.
С цел да оптимизира подготовката за повторна употреба държавите-членки създават условия за това преди всяко последващо прехвърляне схемите или съоръженията за събиране, в зависимост от случая, да осигуряват в събирателните пунктове разделянето на ОЕЕО, което ще бъде подготвяно за повторна употреба, от други разделно събрани ОЕЕО, по-специално като предоставят достъп на персонала от центровете за повторна употреба.
Член 7
Ниво на събираемост
1. Независимо от разпоредбите на член 5, параграф 1, всяка държава-членка осигурява прилагането на принципа за отговорност на производителя и на тази основа ежегодно постигане на минимално ниво на събираемост. От 2016 г. минималното ниво на събираемост е 45 % и се изчислява въз основа на общото тегло на ОЕЕО, събрани в съответствие с членове 5 и 6 през дадена година, изразено като процент от средното тегло на електрическото и електронното оборудване, пуснато на пазара на посочената държава-членка през трите предходни години. Държавите-членки гарантират, че обемът на събираните ОЕЕО постепенно се увеличава в периода от 2016 г. до 2019 г., освен когато вече е постигнато нивото на събираемост, предвидено във втора алинея.
От 2019 г. минималното ниво на събираемост, което трябва да се постига ежегодно, е 65 % от средното тегло на ЕЕО, пуснато на пазара през предходните три години в съответната държава-членка, или 85 % от ОЕЕО, образувани на територията на тази държава-членка.
До 31 декември 2015 г. продължава да се прилага нивото на разделно събиране от най-малко четири килограма ОЕЕО от частните домакинства средно на жител на година или същото тегло ОЕЕО като средното тегло на ОЕЕО, събрани в тази държава-членка през трите предходни години, в зависимост коя от тези стойности е по-голяма.
Държавите-членки могат да определят по-високи нива на разделно събиране и в такъв случай докладват за това на Комисията.
2. За да се провери дали е постигнато минималното ниво на събираемост, държавите-членки гарантират, че информацията за разделно събраните ОЕЕО в съответствие с член 5 се изпраща на държавите-членки безплатно и включва най-малко информация относно ОЕЕО, които са:
а)
получени в съоръженията за събиране и третиране,
б)
получени от дистрибуторите,
в)
разделно събрани от производителите или от трети лица, действащи от тяхно име.
3. Чрез дерогация от параграф 1, поради недостиг на необходимата инфраструктура и ниско ниво на потребление на ЕЕО България, Чешката република, Латвия, Литва, Унгария, Малта, Полша, Румъния, Словения и Словакия могат да решат:
а)
да постигнат от 14 август 2016 г. ниво за събираемост, което е по-ниско от 45 %, но е по-високо от 40 % от средното тегло на ЕЕО, пуснато на пазара през трите предходни години, и
б)
да отложат постигането на посочените в параграф 1, втора алинея нива на събираемост до избрана от тях дата, която да е не по-късно от 14 август 2021 г.
4. Комисията се оправомощава да приема делегирани актове съгласно член 20 за определяне на необходимите преходни адаптации, насочени към трудностите, срещани от държавите-членки при спазването на изискванията, установени в параграф 1.
5. За да се осигурят еднакви условия за прилагане на настоящия член, Комисията до 14 август 2015 г. приема актове за изпълнение за установяване на общовалидна методология за изчисляване на теглото на ЕЕО, пуснато на националния пазар, както и обща методология за изчисляване на количеството ОЕЕО, образувани като тегло във всяка държава-членка. Тези актове за изпълнение се приемат в съответствие с процедурата по разглеждане, посочена в член 21, параграф 2.
6. До 14 август 2015 г. Комисията представя доклад до Европейския парламент и до Съвета относно преразглеждането на крайните срокове, свързани с нивата на събираемост, посочени в параграф 1, и относно възможното определяне на отделни нива за събираемост за една или повече от определените в приложение III категории, по-специално за топлообменното оборудване, фотоволтаичните панели, малки уреди, малко информационно-технологично и телекомуникационно оборудване, и съдържащите живак лампи. Ако е целесъобразно, докладът се придружава от законодателно предложение.
7. Ако Комисията счете, въз основа на оценката на въздействието, че нивото на събираемост, базиращо се на образуваните ОЕЕО, налага преразглеждане, тя представя законодателно предложение на Европейския парламент и на Съвета.
Член 8
Правилно третиране
1. Държавите-членки осигуряват правилното третиране на всички разделно събрани ОЕЕО.
2. Правилното третиране, различно от подготовката за повторна употреба, и операциите по оползотворяване или рециклиране, включва най-малко отделянето на всички течности и селективно третиране в съответствие с приложение VII.
3. Държавите-членки гарантират, че производителите или трети лица, действащи от тяхно име, създават системи, позволяващи оползотворяването на ОЕЕО с помощта на най-добрите налични техники. Системите могат да бъдат създадени от производителите самостоятелно или колективно. Държавите-членки гарантират, че всяка организация или предприятие, извършващи операции по събиране или третиране, съхранява и третира ОЕЕО при спазване на техническите изисквания, изложени в приложение VIII.
4. На Комисията се предоставя правомощието да приема делегирани актове в съответствие с член 20 за изменение на приложение VII с цел да се въведат други технологии за третиране, осигуряващи най-малко същото ниво на закрила на човешкото здраве и околната среда.
Комисията оценява на първо място необходимостта от изменение на точките относно платките с печатна схема на мобилните телефони и течнокристалните дисплеи. Комисията се приканва да оцени дали са необходими изменения на приложение VII по отношение на наноматериалите, които се съдържат в ЕЕО.
5. За целите на опазването на околната среда държавите-членки могат да установят минимални стандарти за качество на третирането на събраните ОЕЕО.
Държавите-членки, които установят такива стандарти за качество, съобщават за това на Комисията, която публикува тези стандарти.
Не по-късно от 14 февруари 2013 г. Комисията отправя искане до европейските организации по стандартизация да разработят европейски стандарти за третиране, включително оползотворяване, рециклиране и подготовка за повторна употреба на ОЕЕО. Тези стандарти отразяват най-актуалните постижения.
За да се осигурят еднакви условия за прилагане на настоящия член, Комисията може да приеме актове за изпълнение за определяне на минимални стандарти за качество, основани по-специално на стандартите, разработени от европейските организации по стандартизация. Тези актове за изпълнение се приемат в съответствие с процедурата по разглеждане, посочена в член 21, параграф 2.
Публикува се справочната информация за стандартите, приети от Комисията.
6. Държавите-членки насърчават учрежденията и предприятията, които извършват операции по третиране, да въвеждат сертифицирани системи за управление на околната среда в съответствие с Регламент (ЕО) № 1221/2009 на Европейския парламент и на Съвета от 25 ноември 2009 г. относно доброволното участие на организации в Схемата на Общността за управление по околната среда и одит (EMAS) (23).
Член 9
Разрешения
1. Държавите-членки гарантират, че всяка организация или предприятие, което извършва операции по третиране, е получило разрешение от компетентните органи в съответствие с член 23 от Директива 2008/98/ЕО.
2. Освобождаването от изискванията за получаване на разрешение, условията за освобождаване и регистрацията са в съответствие съответно с членове 24, 25 и 26 от Директива 2008/98/ЕО.
3. Държавите-членки гарантират, че разрешението или регистрацията, посочени в параграфи 1 и 2, включват всички условия, необходими за постигане на съответствие с изискванията на член 8, параграфи 2, 3 и 5 и за постигане на целевите нива на оползотворяване, определени в член 11.
Член 10
Транспортиране на ОЕЕО
1. Операцията по третиране може също така да бъде предприета извън съответните държави-членки или Съюза, при условие че транспортирането на ОЕЕО е в съответствие с Регламент (ЕО) № 1013/2006 и Регламент (ЕО) № 1418/2007 на Комисията от 29 ноември 2007 г. относно износа за оползотворяване на някои отпадъци, изброени в приложение III или IIIA към Регламент (ЕО) № 1013/2006 на Европейския парламент и на Съвета, в някои държави, за които Решението на ОИСР относно контрола върху трансграничното движение на отпадъци не се прилага. (24)
2. ОЕЕО, изнесени от Съюза, се отчитат за целите на спазването на задълженията и целите, определени в член 11 от настоящата директива, ако в съответствие с регламенти (ЕО) № 1013/2006 и (ЕО) № 1418/2007 износителят може да докаже, че третирането е било извършено при условия, които са равностойни на изискванията на настоящата директива.
3. Не по-късно от 14 февруари 2014 г. Комисията приема делегирани актове в съответствие с член 20 за определяне на подробни правила, допълващи правилата в параграф 2 от настоящия член, по-специално критериите за оценка на равностойните условия.
Член 11
Целеви нива на оползотворяване
1. По отношение на всички ОЕЕО, събрани разделно в съответствие с член 5 и изпратени за третиране в съответствие с членове 8, 9 и 10, държавите-членки гарантират, че производителите са постигнали най-малко целите, установени в приложение V.
2. Постигането на посочените целеви нива се изчислява за всяка категория, като теглото на ОЕЕО, което постъпва в съоръженията за оползотворяване или рециклиране/подготовка за повторна употреба след правилно третиране в съответствие с член 8, параграф 2 относно оползотворяването или рециклирането, се разделя на теглото на всички разделно събрани ОЕЕО за всяка категория, изразено в проценти.
Предварителни дейности, включително сортирането и съхранението преди оползотворяване не се отчитат за постигането на тези целеви нива.
3. За да се осигурят еднакви условия за прилагане на настоящия член, Комисията може да приеме актове за изпълнение за установяване на допълнителни правила за методите на изчисляване във връзка с прилагането на минималните целеви нива. Тези актове за изпълнение се приемат в съответствие с процедурата по разглеждане, посочена в член 21, параграф 2.
4. Държавите-членки гарантират, че за целите на изчисляването на целевите нива производителите или третите лица, действащи от тяхно име, съхраняват данни относно теглото на ОЕЕО, техните компоненти, материали и вещества, когато те напускат съоръженията за събиране, постъпват и напускат съоръженията за третиране и когато постъпват в съоръженията за оползотворяване, рециклиране или подготовка за повторна употреба.
Държавите-членки гарантират също така, че за целите на параграф 6 се съхраняват данните относно теглото на продуктите и материалите, напускащи съоръжението за оползотворяване, рециклиране или подготовка за повторна употреба.
5. Държавите-членки насърчават разработването на нови технологии за оползотворяване, рециклиране и третиране.
6. Въз основа на доклад от Комисията, придружен, ако е целесъобразно, от законодателно предложение, Европейският парламент и Съветът най-късно до 14 август 2016 г. преразглеждат целевите нива на оползотворяване, посочени в част 3 от приложение V, проучват възможността за определяне на отделни целеви нива на подготовка за повторна употреба на ОЕЕО и преразглеждат метода за изчисляване, посочен в параграф 2, с цел да анализират доколко е осъществимо определянето на целеви нива въз основа на продукти и материали, получени от процесите по оползотворяване, рециклиране и подготовка за повторна употреба.
Член 12
Финансиране във връзка с ОЕЕО от домакинствата
1. Държавите-членки гарантират, че производителите осигуряват най-малко финансиране на събирането, третирането, оползотворяването и екологосъобразното обезвреждане на ОЕЕО от домакинствата, които са били поставени в съоръженията за събиране, създадени в съответствие с член 5, параграф 2.
2. Държавите-членки могат, когато е целесъобразно, да насърчават производителите да финансират и разходите за събирането на ОЕЕО от домакинствата до съоръженията за събиране.
3. За продукти, пуснати на пазара след 13 август 2005 г., всеки производител носи отговорност за финансирането на дейностите, посочени в параграф 1 и отнасящи се до отпадъците от продуктите, които той произвежда. Производителят може да избере да изпълни това задължение индивидуално или като се присъедини към колективна схема за събиране.
Държавите-членки гарантират, че при пускането на продукт на пазара всеки производител осигурява гаранция, от която личи, че управлението на ОЕЕО ще бъде финансирано и че производителите ясно са маркирали своите продукти в съответствие с член 15, параграф 2. Тази гаранция цели осигуряването на финансирането на дейностите, посочени в параграф 1, свързани с тези продукти. Гаранцията може да има формата на участие на производителя в подходящи схеми за финансиране на управлението на ОЕЕО, застраховка за рециклиране или блокирана банкова сметка.
4. Отговорността за покриване на разходите по управление на ОЕЕО от продукти, пуснати на пазара на 13 август 2005 г. или преди това („стари отпадъци“), се поема от една или повече системи, в които всички производители, съществуващи на пазара към момента на възникване на съответните разходи, участват пропорционално, т.е. съответно на своя дял на пазара в зависимост от вида на оборудването.
5. Държавите-членки предприемат необходимите мерки, гарантиращи разработването на подходящи механизми или процедури за възстановяване на средства, с цел да се възстановяват вноските на производителите, когато ЕЕО се прехвърля за пускане на пазара извън територията на въпросната държава-членка. Тези механизми или процедури могат да бъдат разработвани от производителите или от трети лица, действащи от тяхно име.
6. Комисията се приканва до 14 август 2015 г. да докладва относно възможността за разработване на критерии за включване на реалните разходи, свързани с края на жизнения цикъл на продукта, при финансирането на ОЕЕО от производителите и да представи законодателно предложение на Европейския парламент и на Съвета, ако е целесъобразно.
Член 13
Финансиране във връзка с ОЕЕО от потребители, различни от домакинства
1. Държавите-членки гарантират, че производителите поемат финансирането на разходите за събирането, третирането, повторната употреба, оползотворяването и екологосъобразното обезвреждане на ОЕЕО от потребители, различни от домакинства, получени от продукти, пуснати на пазара след 13 август 2005 г.
За старите отпадъци, които се заместват с нови равностойни продукти или с нови продукти, изпълняващи същата функция, финансирането на разходите се поема от производителите на такива продукти при доставката им. Възможно е като алтернативно решение държавите-членки да предвидят потребителите, различни от домакинствата, също да бъдат принудени да поемат частична или пълна отговорност за такова финансиране.
Финансирането на разходите за останалите стари отпадъци се поема от потребителите, различни от домакинствата.
2. Производителите и потребителите, различни от домакинствата, могат, без да се засяга настоящата директива, да сключат споразумения, в които да се предвидят други методи за финансиране.
Член 14
Информация за потребителите
1. Държавите-членки могат да изискват от производителите да информират купувачите в момента на продажбата на нови продукти за разходите за събиране, третиране и обезвреждане по екологосъобразен начин. Посочените разходи не трябва да превишават най-точната оценка на действителните разходи.
2. Държавите-членки гарантират, че потребителите на ЕЕО в домакинствата получават необходимата информация за:
а)
изискванията ОЕЕО да не се обезвреждат като несортирани битови отпадъци и за разделното събиране на такива ОЕЕО;
б)
системите за връщане и събиране, които са на тяхно разположение, като се насърчава координацията на информация относно наличните пунктове за събиране, независимо от кой производител или оператор са създадени;
в)
тяхната роля при повторната употреба, рециклирането и другите форми на оползотворяване на ОЕЕО;
г)
възможното влияние върху околната среда и здравето на човека като резултат от присъствието на опасни вещества в ЕЕО;
д)
значението на символа, даден в приложение IХ.
3. Държавите-членки приемат подходящи мерки, така че потребителите да участват в събирането на ОЕЕО и да бъдат насърчени да улесняват процеса на повторна употреба, третиране и оползотворяване.
4. С оглед минимизиране на обезвреждането на ОЕЕО като несортирани битови отпадъци и улесняване на тяхното разделно събиране държавите-членки гарантират, че производителите поставят подходящата маркировка в съответствие с Европейски стандарт EN 50419 (25) върху ЕЕО, пуснато на пазара със символа, даден в приложение IХ. В изключителни случаи, когато това е необходимо поради размера или функциите на продукта, символът се отпечатва върху опаковката, върху инструкциите за употреба и върху гаранционната карта на ЕЕО.
5. Държавите-членки могат да изискат част или цялата информация, посочена в параграфи 2, 3 и 4, да бъде предоставена от производителите и/или дистрибуторите, например в инструкциите за употреба, на мястото на продажбата и чрез кампании за осведомяване на обществеността.
Член 15
Информация за съоръженията за третиране
1. С цел да се улесни подготовката за повторна употреба и правилното и екологосъобразно третиране на ОЕЕО, включително техния ремонт, подобряване, обновяване и рециклиране, държавите-членки предприемат необходимите мерки, за да гарантират, че производителите осигуряват безплатно информация за подготовката за повторна употреба и третиране за всички видове ново ЕЕО, пуснато за първи път на пазара на Съюза, в срок до една година след пускането на пазара на оборудването. В информацията се посочват различните компоненти и материали в ЕЕО, както и местоположението на опасните вещества и смеси в ЕЕО, доколкото това е необходимо за спазването на разпоредбите на настоящата директива от страна на центровете за подготовка за повторна употреба и съоръженията за третиране и рециклиране. Тя се предоставя на разположение на центровете за подготовка за повторна употреба и съоръженията за третиране и рециклиране от производителите на ЕЕО под формата на наръчници или на електронен носител (т.е. CD-ROM, онлайн услуги).
2. За да осигури възможност за недвусмислено определяне на датата, на която ЕЕО е пуснато на пазара, държавите-членки гарантират, че маркировката върху ЕЕО показва, че същото е било пуснато на пазара след 13 август 2005 г. За предпочитане е за тази цел да се прилага Европейският стандарт EN 50419.
Член 16
Регистрация, информация и доклади
1. Държавите-членки създават в съответствие с параграф 2 регистър на производителите, в това число на производителите, които доставят ЕЕО чрез средства за комуникация от разстояние. Този регистър служи за мониторинг на спазването на изискванията на настоящата директива.
Производителите, които доставят ЕЕО чрез средства за комуникация от разстояние по смисъла на член 3, параграф 1, буква е), подточка iv), се регистрират в държавата-членка, към която извършват продажби. Когато тези производители не са регистрирани в държавата-членка, към която извършват продажби, те се регистрират посредством техен упълномощен представител съгласно член 17, параграф 2.
2. Държавите-членки гарантират, че
а)
всеки производител или всеки упълномощен представител, когато е назначен съгласно член 17, е регистриран съгласно изискванията и може да въвежда онлайн в националния им регистър цялата необходима информация, която отразява дейностите на същия производител в тази държава-членка,
б)
при регистрирането всеки производител или всеки упълномощен представител, когато е назначен съгласно член 17, предоставя информацията, посочена в част А от приложение Х, като се задължава да я актуализира при необходимост,
в)
всеки производител или всеки упълномощен представител, когато е назначен съгласно член 17, предоставя информацията, посочена в част Б от приложение Х,
г)
националните регистри осигуряват на своите уебсайтове връзки към други национални регистри, за да се улесни във всички държави-членки регистрацията на производителите или на упълномощените представители, когато са назначени съгласно член 17.
3. За да се осигурят еднакви условия за прилагане на настоящия член, Комисията приема актове за изпълнение за установяване на формата за регистрация и докладване и честотата на изготвяне на доклади до регистъра. Тези актове за изпълнение се приемат в съответствие с процедурата по разглеждане, посочена в член 21, параграф 2.
4. Държавите-членки ежегодно събират информация, включително обосновани оценки, относно количествата и категориите ЕЕО, пуснато на пазара, събрано чрез всички начини, подготвено за повторна употреба, рециклирано и оползотворено в държавите-членки, както и относно изнесените разделно събрани ОЕЕО, по тегло.
5. На всеки три години държавите-членки изпращат на Комисията доклад относно изпълнението на настоящата директива и относно информацията, посочена в параграф 4. Докладът за изпълнението се съставя въз основата на въпросника, посочен в решения 2004/249/ЕО (26) и 2005/369/ЕО (27) на Комисията. Докладът се представя на Комисията в рамките на девет месеца след края на тригодишния период, обхванат от него.
Първият доклад обхваща периода от 14 февруари 2014 г. до 31 декември 2015 г.
Комисията публикува доклад относно изпълнението на настоящата директива в срок от девет месеца след получаване на докладите от държавите-членки.
Член 17
Упълномощен представител
1. Всяка държава-членка гарантира, че производител по смисъла на член 3, параграф 1, буква е), подточки i)-iii), който е установен в друга държава-членка, може като изключение от член 3, параграф 1, буква е), подточки i)-iii) да назначи юридическо или физическо лице, установено на нейна територия, в качеството му на упълномощен представител, който да отговаря за изпълнението на задълженията на същия производител по настоящата директива на нейна територия.
2. Всяка държава-членка гарантира, че производител по смисъла на член 3, параграф 1, буква е), подточка iv), установен на нейна територия, който продава ЕЕО в друга държава-членка, в която не е установен, назначава упълномощен представител в съответната държава-членка като лице, отговорно за изпълнението на задълженията на съответния производител по настоящата директива на територията на съответната държава-членка.
3. Назначаването на упълномощен представител се извършва с писмено пълномощно.
Член 18
Административно сътрудничество и обмен на информация
Държавите-членки гарантират, че органите, които отговарят за изпълнението на настоящата директива, си сътрудничат, по-специално с цел осигуряване на подходящ поток от информация за гарантиране на спазването на разпоредбите на настоящата директива от страна на производителите и, когато е целесъобразно, си предоставят информация едни на други и на Комисията, за да улеснят правилното изпълнение на настоящата директива. Административното сътрудничество и обмен на информация, по-специално между националните регистри, включва електронни средства за комуникация.
Сътрудничеството включва, наред с другото, предоставянето на достъп до съответните документи и информация, в това число до резултатите от проверки, при спазване на разпоредбите на действащото законодателство за защита на данните в държавата-членка, към чийто орган е отправено искането за сътрудничество.
Член 19
Адаптиране към научния и техническия прогрес
На Комисията се предоставя правомощието да приема делегирани актове в съответствие с член 20 във връзка с измененията, необходими за адаптирането към научния и техническия прогрес на член 16, параграф 5 и на приложения IV, VII, VIII и IХ. При изменението на приложение VII се вземат предвид освобождаванията от изискванията, които са предоставени по Директива 2011/65/ЕС на Европейския парламент и на Съвета от 8 юни 2011 г. относно ограничението за употребата на определени опасни вещества в електрическото и електронното оборудване (28).
Преди да изменени приложенията, Комисията, inter alia, се консултира с производителите на ЕЕО, с лицата, които го рециклират, с операторите по третирането и с екологичните организации, както и със сдруженията на работниците и служителите и на потребителите.
Член 20
Упражняване на делегирането
1. Правомощието да приема делегирани актове се предоставя на Комисията при спазване на предвидените в настоящия член условия.
2. Правомощието да приема делегирани актове, посочено в член 7, параграф 4, член 8, параграф 4, член 10, параграф 3 и член 19, се предоставя на Комисията за срок от пет години, считано от 13 август 2012 г. Комисията изготвя доклад относно делегирането на правомощия не по-късно от девет месеца преди изтичането на петгодишния срок. Делегирането на правомощия се подновява мълчаливо за срокове с еднаква продължителност, освен ако Европейският парламент или Съветът не възразят срещу подобно подновяване не по-късно от три месеца преди края на всеки срок.
3. Делегирането на правомощия, посочено в член 7, параграф 4, член 8, параграф 4, член 10, параграф 3 и член 19, може да бъде оттеглено по всяко време от Европейския парламент или от Съвета. С решението за оттегляне се прекратява посоченото в него делегиране на правомощия. То поражда действие в деня след публикуването на решението в Официален вестник на Европейския съюз или на по-късна, посочена в решението дата. То не засяга действителността на делегираните актове, които вече са в сила.
4. Веднага след като приеме делегиран акт, Комисията нотифицира акта едновременно на Европейския парламент и Съвета.
5. Делегиран акт, приет съгласно член 7, параграф 4, член 8, параграф 4, член 10, параграф 3 и член 19, влиза в сила единствено ако нито Европейският парламент, нито Съветът не са представили възражения в срок от два месеца след нотифицирането на акта на Европейския парламент и Съвета или ако преди изтичането на този срок и Европейският парламент, и Съветът са уведомили Комисията, че няма да представят възражения. Този срок се удължава с два месеца по инициатива на Европейския парламент или на Съвета.
Член 21
Процедура на комитет
1. Комисията се подпомага от комитета, създаден с член 39 от Директива 2008/98/ЕО. Този комитет е комитет по смисъла на Регламент (ЕС) № 182/2011.
2. При позоваване на настоящия параграф се прилага член 5 от Регламент (ЕС) № 182/2011.
Когато комитетът не даде становище, Комисията не приема проекта на акт за изпълнение и се прилага член 5, параграф 4, трета алинея от Регламент (ЕС) № 182/2011.
Член 22
Санкции
Държавите-членки установяват система от санкции, приложими при нарушения на националните разпоредби, приети съгласно настоящата директива, и вземат всички необходими мерки за осигуряване на тяхното прилагане. Предвидените санкции трябва да бъдат ефективни, пропорционални и възпиращи. Държавите-членки съобщават тези разпоредби на Комисията най-късно до 14 февруари 2014 г. и я уведомяват незабавно за всяко последващо изменение в тази връзка.
Член 23
Проверки и мониторинг
1. Държавите-членки извършват необходимите проверки и мониторинг за удостоверяване на правилното изпълнение на настоящата директива.
Тези проверки обхващат най-малко:
а)
информацията, докладвана в рамките на регистъра на производителите;
б)
превозите, по-специално износа на ОЕЕО извън Съюза при спазване на Регламент (ЕО) № 1013/2006 и Регламент (ЕО) № 1418/2007; и
в)
операциите в съоръженията за третиране в съответствие с Директива 2008/98/ЕО и приложение VII към настоящата директива.
2. Държавите-членки гарантират, че превозите на използвано ЕЕО, за което има съмнения, че представлява ОЕЕО, се извършват в съответствие с минималните изисквания в приложение VI, като държавите-членки извършват съответен мониторинг на такива превози.
3. Разходите за необходимите анализи и проверки, включително разходите за съхранение на използвано ЕЕО, за което има съмнения, че представлява ОЕЕО, могат да бъдат за сметка на производителите, третите лица, действащи от тяхно име, или други лица, които уреждат превоза на използвано ЕЕО, за което има съмнения, че представлява ОЕЕО.
4. За осигуряване на еднакви условия за прилагане на настоящия член и на приложение VI Комисията може да приеме актове за изпълнение за определяне на допълнителни правила за проверките и мониторинга, и по-специално еднакви условия за прилагането на точка 2 от приложение VI. Тези актове за изпълнение се приемат в съответствие с процедурата по разглеждане, посочена в член 21, параграф 2.
Член 24
Транспониране
1. Държавите-членки въвеждат в сила законовите, подзаконовите и административните разпоредби, необходими за да се съобразят с настоящата директива до 14 февруари 2014 г. Те незабавно съобщават на Комисията текста на посочените разпоредби.
Когато държавите-членки приемат тези разпоредби, в тях се съдържа позоваване на настоящата директива или то се извършва при официалното им публикуване. Те включват също така уточнение, че позоваванията в съществуващите законови, подзаконови и административни разпоредби на директивите, отменени с настоящата директива, се считат за позовавания на настоящата директива. Условията и редът на позоваване се определят от държавите-членки.
2. Държавите-членки съобщават на Комисията текста на основните разпоредби от националното право, които те приемат в областта, уредена от настоящата директива.
3. При условие че така се постигат целите, определени в настоящата директива, държавите-членки могат да транспонират разпоредбите на член 8, параграф 6, член 14, параграф 2 и член 15 чрез споразумения между компетентните органи и заинтересованите икономически сектори. Тези споразумения трябва да отговарят на следните изисквания:
а)
споразуменията се ползват с изпълнителна сила;
б)
в споразуменията се определят целите със съответните крайни срокове;
в)
споразуменията се публикуват в националния официален вестник или в официален документ, който е еднакво достъпен за обществеността, и се изпращат на Комисията;
г)
постигнатите резултати са предмет на редовен мониторинг, те се съобщават на компетентните органи и Комисията и се предоставят на обществеността при условията, посочени в споразумението;
д)
компетентните органи гарантират, че постигнатият напредък по споразумението се следи;
е)
при неизпълнение на споразумението държавите-членки прилагат съответните разпоредби на настоящата директива чрез законови, подзаконови и административни мерки.
Член 25
Отмяна
Директива 2002/96/ЕО, изменена с директивите, посочени в част А от приложение ХI, се отменя считано от 15 февруари 2014 г., без да се засягат задълженията на държавите-членки относно сроковете за транспониране в националното право и за прилагане на директивите, посочени в част Б от приложение ХI.
Позоваванията на отменените директиви се считат за позовавания на настоящата директива и се четат съгласно таблицата на съответствието в приложение ХII.
Член 26
Влизане в сила
Настоящата директива влиза в сила на двадесетия ден след публикуването ѝ в Официален вестник на Европейския съюз.
Член 27
Адресати
Адресати на настоящата директива са държавите-членки.
Съставено в Страсбург на 4 юли 2012 година.
ΟΔΗΓΙΑ 2012/19/ΕΕ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
της 4ης Ιουλίου 2012
σχετικά με τα απόβλητα ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού (ΑΗΗΕ)
(αναδιατύπωση)
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 192 παράγραφος 1,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (1),
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών (2),
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (3),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Η οδηγία 2002/96/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Ιανουαρίου 2003, σχετικά με τα απόβλητα ειδών ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού (ΑΗΗΕ) (4) πρέπει να τροποποιηθεί ουσιωδώς. Για λόγους σαφήνειας, είναι σκόπιμη η αναδιατύπωση της εν λόγω οδηγίας.
(2)
Η πολιτική της Ένωσης στον τομέα του περιβάλλοντος αποσκοπεί ιδίως στη διατήρηση, την προστασία και τη βελτίωση της ποιότητας του περιβάλλοντος, στην προστασία της υγείας του ανθρώπου και στη συνετή και ορθολογική χρησιμοποίηση των φυσικών πόρων. Η πολιτική αυτή στηρίζεται στην αρχή της προφύλαξης και στις αρχές της προληπτικής δράσης, της επανόρθωσης των ζημιών στο περιβάλλον, κατά προτεραιότητα στην πηγή, καθώς και στην αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει».
(3)
Το κοινοτικό πρόγραμμα πολιτικής και δράσης για το περιβάλλον και την αειφόρο ανάπτυξη («πέμπτο πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον») (5) όριζε ότι, προκειμένου να επιτευχθεί αειφόρος ανάπτυξη, απαιτούνται σημαντικές αλλαγές των υφιστάμενων προτύπων ανάπτυξης, παραγωγής, κατανάλωσης και συμπεριφοράς και υποστηρίζει, μεταξύ άλλων, τη μείωση της σπατάλης των φυσικών πόρων και την πρόληψη της ρύπανσης. Το πρόγραμμα αυτό αναφέρει τα απόβλητα ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού (ΑΗΗΕ) ως έναν από τους τομείς ενδιαφέροντος στους οποίους πρέπει να επιτευχθεί κανονιστική ρύθμιση, βάσει της εφαρμογής των αρχών της πρόληψης, της ανάκτησης και της ασφαλούς διάθεσης των αποβλήτων.
(4)
Η παρούσα οδηγία συμπληρώνει τη γενική νομοθεσία της Ένωσης για τη διαχείριση των αποβλήτων, όπως είναι η οδηγία 2008/98/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Νοεμβρίου 2008, για τα απόβλητα (6). Παραπέμπει στους ορισμούς που διατυπώνονται στην οδηγία αυτή, μεταξύ άλλων στους ορισμούς των αποβλήτων και της γενικής διαχείρισης αποβλήτων. Ο ορισμός της συλλογής κατά την οδηγία 2008/98/ΕΚ για τα απόβλητα καλύπτει την προκαταρκτική διαλογή και την προκαταρκτική αποθήκευση αποβλήτων με σκοπό τη μεταφορά τους σε εγκατάσταση επεξεργασίας αποβλήτων. Με την οδηγία 2009/125/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (7) θεσπίστηκε πλαίσιο για τον καθορισμό απαιτήσεων οικολογικού σχεδιασμού όσον αφορά τα προϊόντα που σχετίζονται με την ενέργεια και κατέστη δυνατή η θέσπιση ειδικών απαιτήσεων οικολογικού σχεδιασμού για προϊόντα που σχετίζονται με την ενέργεια και μπορεί να καλύπτονται και από την παρούσα οδηγία. Η οδηγία 2009/125/ΕΚ και τα εκτελεστικά μέτρα που θεσπίζονται δυνάμει αυτής ισχύουν με την επιφύλαξη της νομοθεσίας της Ένωσης για τη διαχείριση αποβλήτων. Η οδηγία 2002/95/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Ιανουαρίου 2003, σχετικά με τον περιορισμό της χρήσης ορισμένων επικίνδυνων ουσιών σε είδη ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού (8) επιβάλλει την υποκατάσταση απαγορευμένων ουσιών σε όλα τα είδη ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού (ΗΗΕ) που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της.
(5)
Λόγω της συνεχούς επέκτασης της αγοράς και συντόμευσης των κύκλων καινοτομίας, η αντικατάσταση του εξοπλισμού επιταχύνεται, καθιστώντας τα HHE ταχέως αναπτυσσόμενη πηγή αποβλήτων. Μολονότι η οδηγία 2002/95/ΕΚ έχει συμβάλει αποτελεσματικά στη μείωση των επικίνδυνων ουσιών που περιέχονται στον νέο ΗΗΕ, θα συνεχιστεί για πολλά έτη η παρουσία στα ΑΗΗΕ επικίνδυνων ουσιών, όπως είναι ο υδράργυρος, το κάδμιο, ο μόλυβδος, το εξασθενές χρώμιο και τα πολυχλωροδιφαινύλια (PCB), καθώς και οι ουσίες που καταστρέφουν το όζον. Η περιεκτικότητα των ειδών ΗΗΕ σε επικίνδυνα συστατικά προκαλεί μείζονα προβληματισμό κατά το στάδιο της διαχείρισης των αποβλήτων και η ανακύκλωση των ΑΗΗΕ δεν πραγματοποιείται σε επαρκή κλίμακα. Η απουσία ανακύκλωσης προκαλεί απώλεια πολύτιμων πόρων.
(6)
Σκοπός της παρούσας οδηγίας είναι να συμβάλει στην αειφόρο παραγωγή και κατανάλωση, κατά πρώτη προτεραιότητα με την πρόληψη της παράγωγης AHHE και, επιπροσθέτως, με την επαναχρησιμοποίηση, την ανακύκλωση και άλλες μορφές ανάκτησης των εν λόγω αποβλήτων, ώστε να μειωθεί η ποσότητα των αποβλήτων προς τελική διάθεση και να υποβοηθηθεί η αποδοτική χρήση των πόρων και η ανάκτηση πολύτιμων δευτερογενών πρώτων υλών. Παράλληλα, με την οδηγία επιδιώκεται η βελτίωση των περιβαλλοντικών επιδόσεων όλων των φορέων που εμπλέκονται στον κύκλο ζωής του ΗΗΕ, π.χ. παραγωγών, διανομέων και καταναλωτών, ιδίως εκείνων που μετέχουν άμεσα στη συλλογή και επεξεργασία ΑΗΗΕ. Ειδικότερα, η διαφορετική εφαρμογή της αρχής της ευθύνης του παραγωγού μεταξύ κρατών μελών ενδέχεται να οδηγήσει σε σοβαρές αποκλίσεις όσον αφορά τη χρηματοοικονομική επιβάρυνση των οικονομικών φορέων. Η άσκηση διαφορετικών εθνικών πολιτικών διαχείρισης ΑΗΗΕ υποβαθμίζει την αποτελεσματικότητα των πολιτικών ανακύκλωσης. Για τον λόγο αυτό, τα βασικά κριτήρια θα πρέπει να καθορίζονται σε επίπεδο Ένωσης και θα πρέπει να αναπτυχθούν ελάχιστα πρότυπα για την επεξεργασία των ΑΗΗΕ.
(7)
Οι διατάξεις της παρούσας οδηγίας θα πρέπει να εφαρμόζονται σε προϊόντα και παραγωγούς ανεξαρτήτως της τεχνικής πωλήσεων, συμπεριλαμβανομένων των εξ αποστάσεως πωλήσεων και των ηλεκτρονικών πωλήσεων. Εν προκειμένω, οι υποχρεώσεις των παραγωγών και διανομέων που χρησιμοποιούν δίκτυα εξ αποστάσεως πωλήσεων και ηλεκτρονικών πωλήσεων πρέπει, εφόσον είναι εφικτό, να είναι ενιαίες και να επιβάλλονται με τον ίδιο τρόπο που επιβάλλονται και στα άλλα δίκτυα διανομής, προκειμένου να αποφεύγεται η επιβάρυνση άλλων δικτύων διανομής με το κόστος που απορρέει από την παρούσα οδηγία όταν πρόκειται για ΑΗΗΕ προερχόμενα από εξοπλισμό που πωλήθηκε με εξ αποστάσεως ή ηλεκτρονική πώληση.
(8)
Για να ανταποκρίνεται στις υποχρεώσεις που απορρέουν από την παρούσα οδηγία σε ένα κράτος μέλος, ο παραγωγός θα πρέπει να είναι εγκατεστημένος στο συγκεκριμένο κράτος μέλος. Κατ’ εξαίρεση, για τη μείωση των υπαρχόντων εμποδίων στην ορθή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και των διοικητικών εμποδίων, τα κράτη μέλη θα πρέπει να επιτρέπουν στους παραγωγούς που δεν είναι εγκατεστημένοι στην επικράτειά τους αλλά είναι εγκατεστημένοι σε άλλο κράτος μέλος, να ορίζουν εξουσιοδοτημένο αντιπρόσωπο υπεύθυνο για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων του εν λόγω παραγωγού στο πλαίσιο της παρούσας οδηγίας. Επιπλέον, τα διοικητικά εμπόδια πρέπει να μειωθούν απλοποιώντας τις διαδικασίες καταχώρισης και υποβολής εκθέσεων και με την εξασφάλιση της αποφυγής πολλαπλών χρεώσεων για καταχωρίσεις στα επιμέρους κράτη μέλη.
(9)
Η παρούσα οδηγία θα πρέπει να συμπεριλάβει όλα τα είδη ΗΗΕ που χρησιμοποιούνται από τους καταναλωτές, καθώς και τα είδη ΗΗΕ που προορίζονται για επαγγελματική χρήση. Η παρούσα οδηγία πρέπει να εφαρμόζεται με την επιφύλαξη της νομοθεσίας της Ένωσης για τις απαιτήσεις ασφάλειας και υγείας, που προστατεύει όλους τους συντελεστές οι οποίοι έρχονται σε επαφή με τα ΑΗΗΕ, καθώς και της ειδικής νομοθεσίας της Ένωσης για τη διαχείριση των αποβλήτων, ιδίως της οδηγίας 2006/66/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 6ης Σεπτεμβρίου 2006, σχετικά με τις ηλεκτρικές στήλες και τους συσσωρευτές και τα απόβλητα ηλεκτρικών στηλών και συσσωρευτών (9), και της νομοθεσίας της Ένωσης για τον σχεδιασμό των προϊόντων, ιδίως της οδηγίας 2009/125/ΕΚ. Η προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση, ανάκτηση και ανακύκλωση αποβλήτων εξοπλισμού ψύξης καθώς και των ουσιών, των σχετικών μειγμάτων ή των κατασκευαστικών στοιχείων αυτών θα πρέπει να είναι σύμφωνη με τη σχετική νομοθεσία της Ένωσης και συγκεκριμένα τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1005/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Σεπτεμβρίου 2009, για τις ουσίες που καταστρέφουν τη στιβάδα του όζοντος (10) και τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 842/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Μαΐου 2006, για ορισμένα φθοριούχα αέρια θερμοκηπίου (11). Οι στόχοι της παρούσας οδηγίας μπορούν να επιτευχθούν χωρίς τη υπαγωγή στο πεδίο εφαρμογής της των μόνιμων εγκαταστάσεων μεγάλης κλίμακας, όπως είναι οι εξέδρες εξόρυξης πετρελαίου, τα συστήματα μεταφοράς αποσκευών στους αερολιμένες και οι ανελκυστήρες. Ωστόσο, ο εξοπλισμός που περιλαμβάνεται σε τέτοιου είδους εγκαταστάσεις χωρίς να είναι ειδικά σχεδιασμένος για τέτοιου είδους εγκαταστάσεις, και μπορεί να επιτελεί τη λειτουργία του ακόμα κι όταν δεν αποτελεί μέρος αυτών πρέπει να περιληφθεί στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας. Τέτοιος εξοπλισμός είναι, για παράδειγμα, τα συστήματα φωτισμού και τα φωτοβολταϊκά πλαίσια.
(10)
Η παρούσα οδηγία, προκειμένου να καθορισθεί το πεδίο εφαρμογής της, θα πρέπει να περιλαμβάνει ορισμένους ορισμούς. Ωστόσο, ο ορισμός του ΗΗΕ θα πρέπει να εξειδικευτεί περαιτέρω στο πλαίσιο αναθεώρησης του πεδίου εφαρμογής, ώστε να ανταποκρίνεται περισσότερο στα συναφή εθνικά μέτρα και τις ακολουθούμενες και καθιερωμένες πρακτικές.
(11)
Στο πλαίσιο των μέτρων εφαρμογής της οδηγίας 2009/125/ΕΚ, θα πρέπει να καθοριστούν απαιτήσεις οικολογικού σχεδιασμού για τη διευκόλυνση της επαναχρησιμοποίησης, αποσυναρμολόγησης και ανάκτησης ΑΗΗΕ. Προκειμένου να βελτιστοποιούνται η επαναχρησιμοποίηση και η ανάκτηση μέσω του σχεδιασμού των προϊόντων, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ολόκληρος ο κύκλος ζωής του προϊόντος.
(12)
Η καθιέρωση, με την παρούσα οδηγία, της ευθύνης του παραγωγού είναι ένα από τα μέσα ενθάρρυνσης του σχεδιασμού και της παραγωγής ειδών ΗΗΕ που λαμβάνουν πλήρως υπόψη και διευκολύνουν την επισκευή, την πιθανή αναβάθμιση, την επαναχρησιμοποίηση, την αποσυναρμολόγηση και την ανακύκλωσή τους.
(13)
Προκειμένου να προστατεύεται η ασφάλεια και η υγεία του προσωπικού των διανομέων που μετέχει στην επιστροφή και στο χειρισμό των ΑΗΗΕ, τα κράτη μέλη πρέπει να καθορίζουν, σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία και τη νομοθεσία της Ένωσης για τις απαιτήσεις υγείας και ασφάλειας, τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες οι διανομείς μπορούν να απορρίπτουν τις επιστροφές.
(14)
Η χωριστή συλλογή αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση προκειμένου να εξασφαλισθεί η ειδική επεξεργασία και ανακύκλωση των ΑΗΗΕ και είναι αναγκαία προκειμένου να επιτευχθεί το επιλεγμένο επίπεδο προστασίας, εντός της Ένωσης, τόσο της υγείας του ανθρώπου όσο και του περιβάλλοντος. Οι καταναλωτές υποχρεούνται να συμβάλλουν ενεργώς στην επιτυχία της ως άνω συλλογής και πρέπει να ενθαρρύνονται ώστε να επιστρέφουν τα ΑΗΗΕ. Προς τούτο, πρέπει να δημιουργηθούν οι προσήκουσες εγκαταστάσεις για την επιστροφή των ΑΗΗΕ, συμπεριλαμβανομένων των δημοσίων σημείων συλλογής, για την τουλάχιστον δωρεάν επιστροφή αναλόγων αποβλήτων εκ μέρους των οικιακών χρηστών. Για την επιτυχία της συλλογής των ΑΗΗΕ σημαντικός θα είναι ο ρόλος των διανομέων. Τα σημεία συλλογής, που θα δημιουργηθούν στα καταστήματα λιανικής πώλησης, για πολύ μικρού μεγέθους ΑΗΗΕ δεν θα πρέπει να υπόκεινται στις απαιτήσεις καταχώρισης ή αδειοδότησης της οδηγίας 2008/98/ΕΚ.
(15)
Προκειμένου να επιτευχθεί το επιλεγμένο επίπεδο προστασίας και εναρμονισμένων περιβαλλοντικών στόχων της Ένωσης, τα κράτη μέλη πρέπει να θεσπίζουν κατάλληλα μέτρα για την ελαχιστοποίηση της διάθεσης των ΑΗΗΕ ως αδιαχώριστων αστικών αποβλήτων, καθώς και για την επίτευξη υψηλού επιπέδου χωριστής συλλογής των ΑΗΗΕ. Προκειμένου να εξασφαλισθεί ότι τα κράτη μέλη καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για την καθιέρωση αποτελεσματικών συστημάτων συλλογής, πρέπει να έχουν την υποχρέωση να επιτυγχάνουν υψηλό ποσοστό συλλογής ΑΗΗΕ, ιδίως αποβλήτων εξοπλισμού ψύξης και κατάψυξης, ο οποίος περιέχει ουσίες που καταστρέφουν το όζον και φθοριούχα αέρια του θερμοκηπίου, λόγω των σοβαρών περιβαλλοντικών τους επιπτώσεων και λαμβανομένων υπόψη των υποχρεώσεων που επιβάλλουν οι κανονισμοί (ΕΚ) αριθ. 842/2006 και (ΕΚ) αριθ. 1005/2009. Από δεδομένα που περιλαμβάνονται στην εκτίμηση επιπτώσεων που διενεργήθηκε από την Επιτροπή το 2008 προκύπτει ότι, περίπου το 65 % του ΗΗΕ που διατίθεται στην αγορά συλλέγεται ήδη χωριστά σήμερα, αλλά περισσότερο από το μισό της ποσότητας αυτής αποτελεί πιθανώς αντικείμενο ακατάλληλης επεξεργασίας και παράνομων εξαγωγών, και, ακόμα κι όταν υποβάλλεται σε ορθή επεξεργασία τούτο δεν αναφέρεται. Η κατάσταση αυτή έχει ως αποτέλεσμα την απώλεια πολύτιμων δευτερογενών πρώτων υλών, την υποβάθμιση του περιβάλλοντος και την παροχή αντιφατικών δεδομένων. Για να αποφευχθεί η κατάσταση αυτή, είναι απαραίτητο να καθοριστεί φιλόδοξος στόχος όσον αφορά τη συλλογή, προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι τα συλλεγόμενα ΑΗΗΕ θα υποβάλλονται σε επεξεργασία με περιβαλλοντικά ορθό τρόπο και θα αναφέρονται σωστά στις σχετικές εκθέσεις. Ενδείκνυται ο καθορισμός ελάχιστων απαιτήσεων για τη μεταφορά μεταχειρισμένου ΗΗΕ για τον οποίο υπάρχουν υποψίες ότι αποτελεί ΑΗΗΕ, για την εφαρμογή των οποίων τα κράτη μέλη δύνανται να παραπέμπουν σε κατευθυντήριες γραμμές για τους ανταποκριτές που καταρτίζονται στο πλαίσιο της εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1013/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 2006, για τις μεταφορές αποβλήτων (12). Οι ελάχιστες αυτές απαιτήσεις θα πρέπει να αποσκοπούν σε κάθε περίπτωση στην αποφυγή ανεπιθύμητων μεταφορών ΗΗΕ που δεν λειτουργεί σε αναπτυσσόμενες χώρες.
(16)
Ο καθορισμός φιλόδοξων στόχων συλλογής θα πρέπει να βασίζεται στην ποσότητα των παραγόμενων ΑΗΗΕ, και στο πλαίσιο αυτό πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι διαφορές στον κύκλο ζωής των προϊόντων στα διάφορα κράτη μέλη, οι μη κορεσμένες αγορές και ο ΗΗΕ με μεγάλο κύκλο ζωής. Συνεπώς, θα πρέπει να αναπτυχθεί στο άμεσο μέλλον μεθοδολογία για τον υπολογισμό των ποσοστών συλλογής με βάση τα παραγόμενα ΑΗΗΕ. Σύμφωνα με τις τρέχουσες εκτιμήσεις, ένα ποσοστό συλλογής 85 % των παραγόμενων ΑΗΗΕ ισοδυναμεί σε γενικές γραμμές με ποσοστό συλλογής 65 % του μέσου ετήσιου βάρους του ΗΗΕ που διατέθηκαν στην αγορά την προηγούμενη τριετία.
(17)
Επιβάλλεται η εξειδικευμένη επεξεργασία των ΑΗΗΕ προκειμένου να αποφευχθεί η διάχυση ρύπων στα ανακυκλωμένα υλικά ή στις ροές αποβλήτων. Η επεξεργασία αυτή είναι το πλέον αποτελεσματικό μέσο για την εξασφάλιση της συμμόρφωσης προς το επιλεγέν επίπεδο προστασίας του περιβάλλοντος της Ένωσης. Κάθε οργανισμός ή επιχείρηση που εκτελεί εργασίες συλλογής, ανακύκλωσης και επεξεργασίας πρέπει να ανταποκρίνεται σε ελάχιστα πρότυπα ώστε να αποφεύγονται οι αρνητικές επιπτώσεις για το περιβάλλον που σχετίζονται με την επεξεργασία των ΑΗΗΕ. Πρέπει να χρησιμοποιούνται οι βέλτιστες διαθέσιμες τεχνικές επεξεργασίας, ανάκτησης και ανακύκλωσης υπό τον όρο ότι εξασφαλίζουν την προστασία της ανθρώπινης υγείας, καθώς και υψηλού επιπέδου προστασία του περιβάλλοντος. Οι βέλτιστες διαθέσιμες τεχνικές επεξεργασίας, ανάκτησης και ανακύκλωσης μπορεί να καθοριστούν περαιτέρω σύμφωνα με τις διαδικασίες της οδηγίας 2008/1/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Ιανουαρίου 2008, σχετικά με την ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχο της ρύπανσης (13).
(18)
Η επιστημονική επιτροπή για τους ανακύπτοντες και τους πρόσφατα εντοπιζόμενους κινδύνους για την υγεία επισημαίνει στη γνωμοδότησή της, της 19ης Ιανουαρίου 2009, σχετικά με την «Εκτίμηση της επικινδυνότητας των προϊόντων νανοτεχνολογίας», ότι στη φάση της δημιουργίας αποβλήτων και κατά τη διάρκεια της ανακύκλωσης μπορεί να λάβει χώρα έκθεση σε νανοϋλικά, τα οποία είναι μονίμως ενσωματωμένα σε μεγάλες δομές, για παράδειγμα σε ηλεκτρονικά κυκλώματα. Για τον έλεγχο των πιθανών κινδύνων για την υγεία του ανθρώπου και το περιβάλλον από την επεξεργασία ΑΗΗΕ που περιέχουν νανοϋλικά, είναι σκόπιμο να εξετάσει η Επιτροπή αν είναι απαραίτητη η επιλεκτική επεξεργασία.
(19)
Η συλλογή, η αποθήκευση, η μεταφορά, η επεξεργασία και η ανακύκλωση των ΑΗΗΕ, καθώς και η προετοιμασία τους για επαναχρησιμοποίηση πραγματοποιούνται στη βάση μιας προσέγγισης προσανατολισμένης στην προστασία του περιβάλλοντος και της ανθρώπινης υγείας και τη διατήρηση των πρώτων υλών, και θα πρέπει να αποσκοπούν στην ανακύκλωση των πολύτιμων πρώτων υλών που περιέχονται στον ΗΗΕ, ώστε να εξασφαλιστεί η βελτίωση της προσφοράς πόρων στην Ένωση.
(20)
Όταν κρίνεται σκόπιμο, πρέπει να δίδεται προτεραιότητα στην προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση των ΑΗΗΕ καθώς και των κατασκευαστικών τους στοιχείων, των συναρμολογημένων μερών τους και των αναλωσίμων. Όπου αυτό δεν ενδείκνυται, όλα τα ΑΗΗΕ που συλλέγονται ξεχωριστά πρέπει να υποβάλλονται σε ανάκτηση, με την οποία πρέπει να επιτυγχάνεται υψηλός βαθμός ανακύκλωσης και ανάκτησης. Επίσης, πρέπει να ενθαρρυνθούν οι παραγωγοί να ενσωματώνουν τα προϊόντα της ανακύκλωσης στον νέο εξοπλισμό.
(21)
Η ανάκτηση, η προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση και η ανακύκλωση των ΑΗΗΕ θα πρέπει να μπορούν να θεωρούνται ότι συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων της παρούσας οδηγίας, μόνον εφόσον η εν λόγω ανάκτηση, προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση ή ανακύκλωση δεν αντίκειται σε άλλες, ισχύουσες για τον εξοπλισμό αυτόν νομοθετικές διατάξεις της Ένωσης ή των κρατών μελών. Η μέριμνα για κατάλληλη ανάκτηση, προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση των ΑΗΗΕ έχει μεγάλη σημασία για τη χρηστή διαχείριση των πόρων και τη βελτιστοποίηση του εφοδιασμού με πόρους.
(22)
Επιβάλλεται να καθιερωθούν βασικές αρχές για τη χρηματοδότηση της διαχείρισης των ΑΗΗΕ σε επίπεδο Ένωσης και τα χρηματοδοτικά προγράμματα πρέπει να συμβάλλουν σε υψηλά ποσοστά συλλογής των αποβλήτων, καθώς και στην εφαρμογή της αρχής της ευθύνης του παραγωγού.
(23)
Οι οικιακοί χρήστες HHE πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να επιστρέφουν τα ΑΗΗΕ τουλάχιστον δωρεάν. Οι παραγωγοί πρέπει να χρηματοδοτούν τη συλλογή, καθώς και την επεξεργασία, την ανάκτηση και τη διάθεση των ΑΗΗΕ. Τα κράτη μέλη πρέπει να ενθαρρύνουν τους παραγωγούς να αναλαμβάνουν πλήρως την ευθύνη συλλογής των ΑΗΗΕ, ιδίως χρηματοδοτώντας τη συλλογή τους από ολόκληρη την αλυσίδα αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένων των νοικοκυριών, ώστε τα χωριστά συλλεγόμενα ΑΗΗΕ να μην γίνουν αντικείμενο επεξεργασίας κατώτερης της βέλτιστης και παρανόμων εξαγωγών, να εξασφαλιστούν ίσοι όροι ανταγωνισμού με την εναρμόνιση ανά την Ένωση της εκ μέρους των παραγωγών χρηματοδότησης και να μετακυλιστεί η δαπάνη για τη συλλογή των συγκεκριμένων αποβλήτων από τους φορολογούμενους στους καταναλωτές ΗΗΕ, σύμφωνα με την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει». Προκειμένου να αποκομισθούν τα μέγιστα δυνατά οφέλη από την αρχή της ευθύνης του παραγωγού, κάθε παραγωγός πρέπει να είναι υπεύθυνος για τη χρηματοδότηση της διαχείρισης των αποβλήτων που προέρχονται από τα δικά του προϊόντα. Ο παραγωγός πρέπει να μπορεί να επιλέγει εάν θα εκπληρώσει την υποχρέωση αυτή ατομικά ή με το να ενταχθεί σε συλλογικό σύστημα. Κάθε παραγωγός, όταν διαθέτει ένα προϊόν στην αγορά, πρέπει να παρέχει οικονομική εγγύηση ώστε το κόστος της διαχείρισης των ΑΗΗΕ από ορφανά προϊόντα να μην επιβαρύνει την κοινωνία ή τους υπόλοιπους παραγωγούς. Την ευθύνη για τη χρηματοδότηση της διαχείρισης των ιστορικών αποβλήτων πρέπει να μοιράζονται όλοι οι παραγωγοί στο πλαίσιο συλλογικών συστημάτων χρηματοδότησης, στα οποία συνεισφέρουν αναλογικά όλοι οι παραγωγοί που είναι ενεργοί στην αγορά όταν ανακύπτει το κόστος. Η εφαρμογή συλλογικών συστημάτων χρηματοδότησης δεν πρέπει να έχει ως αποτέλεσμα τον αποκλεισμό των παραγωγών, των εισαγωγέων και των νεοεισερχομένων στην αγορά προϊόντων υψηλής ειδίκευσης και περιορισμένου όγκου παραγωγής. Τα συλλογικά συστήματα θα μπορούσαν να προβλέπουν διαφοροποιημένες χρηματικές εισφορές, με βάση την ευκολία ανακύκλωσης των προϊόντων και των πολύτιμων πρώτων υλών που περιέχονται σε αυτά. Για εξοπλισμό με μεγάλο κύκλο ζωής, που υπάγεται πλέον στις διατάξεις της παρούσας οδηγίας, όπως για παράδειγμα τα φωτοβολταϊκά πλαίσια, θα πρέπει να είναι δυνατή η βέλτιστη αξιοποίηση των υφιστάμενων δομών συλλογής και ανάκτησης, με την προϋπόθεση να τηρούνται αντίστοιχες απαιτήσεις με βάση την παρούσα οδηγία.
(24)
Θα πρέπει να επιτρέπεται στους παραγωγούς να ενημερώνουν τους αγοραστές, σε προαιρετική βάση κατά την πώληση νέων προϊόντων, σχετικά με το κόστος συλλογής, επεξεργασίας και διάθεσης των ΑΗΗΕ κατά περιβαλλοντικά ορθό τρόπο. Αυτό συνάδει με την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με το σχέδιο δράσης για τη βιώσιμη κατανάλωση και παραγωγή και τη βιώσιμη βιομηχανική πολιτική, ιδίως όσον αφορά την ευφυέστερη κατανάλωση και τις οικολογικές («πράσινες») δημόσιες συμβάσεις.
(25)
Η ενημέρωση των χρηστών σχετικά με την υποχρέωση να μην διατίθενται πλέον τα ΑΗΗΕ ως αδιαχώριστα αστικά απόβλητα, αλλά να συλλέγονται ξεχωριστά, καθώς επίσης σχετικά με τα συστήματα συλλογής και τον ρόλο που διαδραματίζουν κατά τη διαχείριση των ΑΗΗΕ, είναι απαραίτητη για την επιτυχία της συλλογής των ΑΗΗΕ. Η ενημέρωση αυτή καθιστά αναγκαία τη δέουσα σήμανση των ειδών ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού, που διαφορετικά θα μπορούσαν να καταλήξουν σε κάδους απορριμμάτων ή ανάλογα μέσα συλλογής αστικών αποβλήτων.
(26)
Η ενημέρωση για την αναγνώριση των κατασκευαστικών στοιχείων και των υλικών που παρέχεται εκ μέρους των παραγωγών είναι σημαντική προκειμένου να διευκολύνεται η διαχείριση και ιδίως η επεξεργασία και η ανάκτηση ή ανακύκλωση των ΑΗΗΕ.
(27)
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξασφαλίσουν ότι η υποδομή για τις επιθεωρήσεις και την παρακολούθηση καθιστά δυνατή την επαλήθευση της ορθής εφαρμογής της παρούσας οδηγίας, λαμβάνοντας υπόψη, μεταξύ άλλων, τη σύσταση 2001/331/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 4ης Απριλίου 2001, για τον καθορισμό ελάχιστων κριτηρίων σχετικά με τις περιβαλλοντικές επιθεωρήσεις στα κράτη μέλη (14).
(28)
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να προβλέπουν την επιβολή αποτελεσματικών, αναλογικών και αποτρεπτικών κυρώσεων σε φυσικά και νομικά πρόσωπα που είναι υπεύθυνα για τη διαχείριση αποβλήτων, όταν παραβαίνουν τις διατάξεις της παρούσας οδηγίας. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να μπορούν επίσης να αναλαμβάνουν δράση για να ανακτούν το κόστος της μη συμμόρφωσης και των μέτρων επανόρθωσης, με την επιφύλαξη της οδηγίας 2004/35/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Απριλίου 2004, σχετικά με την περιβαλλοντική ευθύνη όσον αφορά την πρόληψη και την αποκατάσταση περιβαλλοντικής ζημίας (15).
(29)
Οι πληροφορίες σχετικά με το βάρος των ειδών HHE που διατίθενται στην αγορά της Ένωσης καθώς και σχετικά με τα ποσοστά συλλογής, προετοιμασίας της επαναχρησιμοποίησης, συμπεριλαμβανομένης της προετοιμασίας για την επαναχρησιμοποίηση ολόκληρων συσκευών κατά το δυνατόν, ανάκτησης ή ανακύκλωσης και εξαγωγής των ΑΗΗΕ που συλλέγονται σύμφωνα με την παρούσα οδηγία, είναι απαραίτητες για τον έλεγχο της επίτευξης των στόχων της παρούσας οδηγίας. Για τους σκοπούς του υπολογισμού των ποσοστών συλλογής, θα πρέπει να αναπτυχθεί κοινή μέθοδος για τον υπολογισμό του βάρους του HHE, ώστε να διαπιστωθεί, μεταξύ άλλων, αν ο όρος αυτός περιλαμβάνει το πραγματικό βάρος ολόκληρου του εξοπλισμού στη μορφή στην οποία διατίθεται στην αγορά, συμπεριλαμβανομένων όλων των κατασκευαστικών στοιχείων, των υποσυγκροτημάτων, των εξαρτημάτων και των αναλωσίμων, χωρίς να υπολογίζονται όμως η συσκευασία, οι ηλεκτρικές στήλες, οι οδηγίες χρήσης και τα εγχειρίδια.
(30)
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να μπορούν να επιλέξουν να εφαρμόζουν ορισμένες διατάξεις της παρούσας οδηγίας μέσω συμφωνιών μεταξύ των αρμόδιων αρχών και των οικείων οικονομικών κλάδων, υπό τον όρο ότι τηρούνται οι ειδικές προϋποθέσεις.
(31)
Προκειμένου να αντιμετωπίσει δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα κράτη μέλη ως προς την επίτευξη των στόχων ανάκτησης, η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) θα πρέπει να ανατίθεται στην Επιτροπή, όσον αφορά μεταβατικές προσαρμογές για ορισμένα κράτη μέλη, προσαρμογή στην τεχνική και επιστημονική πρόοδο και τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων σχετικά με τα ΑΗΗΕ που εξάγονται εκτός της Ένωσης, οι ποσότητες των οποίων προσμετρούνται για την επίτευξη των στόχων ανάκτησης. Έχει ιδιαίτερη σημασία η Επιτροπή να προβαίνει σε κατάλληλες διαβουλεύσεις κατά τη διάρκεια του προπαρασκευαστικού έργου της, περιλαμβανομένων των διαβουλεύσεων σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων. Η Επιτροπή, όταν ετοιμάζει και συντάσσει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις, θα πρέπει να εξασφαλίζει την ταυτόχρονη, έγκαιρη και κατάλληλη διαβίβαση των σχετικών εγγράφων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.
(32)
Για την εξασφάλιση ενιαίων όρων για την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές εξουσίες. Οι εξουσίες αυτές θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 2011, για τη θέσπιση των κανόνων και γενικών αρχών σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων από την Επιτροπή (16).
(33)
Η υποχρέωση μεταφοράς της παρούσας οδηγίας στο εθνικό δίκαιο πρέπει να περιοριστεί στις διατάξεις που συνιστούν τροποποιήσεις ουσίας των προϋπαρχουσών οδηγιών. Η υποχρέωση μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο των διατάξεων που δεν τροποποιούνται κατ’ ουσία απορρέει από τις προϋπάρχουσες οδηγίες.
(34)
Σύμφωνα με την κοινή πολιτική δήλωση της 28ης Σεπτεμβρίου 2011 των κρατών μελών και της Επιτροπής σχετικά με τα επεξηγηματικά έγγραφα (17) τα κράτη μέλη ανέλαβαν να συνοδεύσουν, σε περιπτώσεις όπου αιτιολογείται, την κοινοποίηση των μέτρων μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο με ένα ή περισσότερα έγγραφα στα οποία θα επεξηγείται η σχέση μεταξύ των συστατικών στοιχείων μιας οδηγίας και των αντίστοιχων μερών των πράξεων μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο. Όσον αφορά την παρούσα οδηγία, ο νομοθέτης κρίνει ότι η διαβίβαση των εγγράφων αυτών είναι δικαιολογημένη.
(35)
Η παρούσα οδηγία δεν πρέπει να θίγει τις υποχρεώσεις των κρατών μελών όσον αφορά τις προθεσμίες μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο και εφαρμογής των οδηγιών που παρατίθενται στο παράρτημα ΧΙ μέρος Β.
(36)
Δεδομένου ότι ο στόχος της παρούσας οδηγίας δεν μπορεί να επιτευχθεί επαρκώς από τα κράτη μέλη και ότι, επομένως, λόγω της κλίμακας του προβλήματος, είναι δυνατόν να επιτευχθεί καλύτερα σε επίπεδο Ένωσης, η Ένωση μπορεί να θεσπίσει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, που διατυπώνεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, που διατυπώνεται στο ίδιο άρθρο, η παρούσα οδηγία δεν υπερβαίνει τα αναγκαία για την επίτευξη του συγκεκριμένου στόχου μέτρα,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:
Άρθρο 1
Αντικείμενο
Η παρούσα οδηγία ορίζει μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος και της ανθρώπινης υγείας με την πρόληψη ή μείωση των αρνητικών επιπτώσεων της παραγωγής και της διαχείρισης αποβλήτων ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού (ΑΗΗΕ), καθώς και με τον περιορισμό των συνολικών επιπτώσεων της χρήσης των πόρων και τη βελτίωση της αποδοτικότητάς της, σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 4 της οδηγίας 2008/98/ΕΚ, συμβάλλοντας έτσι στη αειφόρο ανάπτυξη.
Άρθρο 2
Πεδίο εφαρμογής
1. Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται στον ηλεκτρικό και ηλεκτρονικό εξοπλισμό (ΗΗΕ) ως εξής:
α)
από τις 13 Αυγούστου 2012 έως τις 14 Αυγούστου 2018 (μεταβατική περίοδος), υπό την επιφύλαξη της παραγράφου 3, στον ΗΗΕ που υπάγεται στις κατηγορίες του παραρτήματος Ι. Το παράρτημα ΙΙ περιέχει μη εξαντλητικό κατάλογο ειδών ΗΗΕ που υπάγονται στις κατηγορίες του παραρτήματος Ι·
β)
από τις 15 Αυγούστου 2018, σε όλο τον ΗΗΕ, υπό την επιφύλαξη των παραγράφων 3 και 4. Όλος ο ΗΗΕ κατατάσσεται στις κατηγορίες του παραρτήματος ΙΙΙ. Το παράρτημα ΙV περιέχει μη εξαντλητικό κατάλογο ειδών ΗΗΕ που εμπίπτουν στις κατηγορίες του παραρτήματος ΙΙΙ (ανοικτός κατάλογος).
2. Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται με την επιφύλαξη των απαιτήσεων της νομοθεσίας της Ένωσης για την ασφάλεια και την υγεία και για τα χημικά προϊόντα, ειδικότερα του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 2006, για την καταχώριση, την αξιολόγηση, την αδειοδότηση και τους περιορισμούς των χημικών προϊόντων (REACH) και για την ίδρυση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Χημικών Προϊόντων (18), καθώς και της ειδικής νομοθεσίας της Ένωσης για τη διαχείριση αποβλήτων και τον σχεδιασμό προϊόντων.
3. Η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται σε κανένα από τα ακόλουθα είδη ΗΗΕ:
α)
εξοπλισμός απαραίτητος για την προστασία των ζωτικών συμφερόντων ασφάλειας των κρατών μελών, στον οποίο περιλαμβάνονται τα όπλα, τα πυρομαχικά και το πολεμικό υλικό που προορίζονται για αμιγώς στρατιωτικούς σκοπούς·
β)
εξοπλισμός ειδικά σχεδιασμένος και εγκατεστημένος ως τμήμα άλλου τύπου εξοπλισμού αποκλειόμενου από ή μη υπαγόμενου στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας, ο οποίος μπορεί να επιτελέσει τη λειτουργία του μόνο εάν αποτελεί τμήμα του εν λόγω άλλου εξοπλισμού·
γ)
λαμπτήρες πυράκτωσης.
4. Πέραν του εξοπλισμού που αναφέρεται στην παράγραφο 3, από τις 15 Αυγούστου 2018 η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται σε κανένα από τα ακόλουθα είδη ΗΗΕ:
α)
εξοπλισμός σχεδιασμένος για αποστολή στο διάστημα·
β)
σταθερά βιομηχανικά εργαλεία μεγάλης κλίμακας·
γ)
μόνιμες εγκαταστάσεις μεγάλης κλίμακας, με εξαίρεση τον περιλαμβανόμενο εξοπλισμό που δεν έχει σχεδιαστεί ειδικά για τις εγκαταστάσεις αυτές·
δ)
μέσα μεταφοράς ανθρώπων ή εμπορευμάτων, πλην των ηλεκτρικών δίτροχων οχημάτων τα οποία δεν είναι εγκεκριμένου τύπου·
ε)
μη οδικά κινητά μηχανήματα που προορίζονται αποκλειστικά για επαγγελματική χρήση·
στ)
ειδικός εξοπλισμός σχεδιασμένος αποκλειστικά για τους σκοπούς της έρευνας και ανάπτυξης που διατίθεται μόνο μεταξύ επιχειρήσεων·
ζ)
ιατρικά βοηθήματα και ιατρικά βοηθήματα που χρησιμοποιούνται στη διάγνωση in vitro, όταν τα εν λόγω βοηθήματα αναμένεται να καταστούν μολυσματικά πριν από το τέλος του κύκλου ζωής και ενεργά εμφυτεύσιμα ιατρικά βοηθήματα.
5. Το αργότερο στις 14 Αυγούστου 2015 η Επιτροπή θα επανεξετάσει το πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας που ορίζεται στην παράγραφο 1 στοιχείο β) συμπεριλαμβανομένων των παραμέτρων για τη διάκριση εξοπλισμού μεγάλου και μικρού μεγέθους στο παράρτημα ΙΙΙ, και θα υποβάλει σχετική έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο. Η έκθεση θα συνοδεύεται από νομοθετική πρόταση, εφόσον απαιτείται.
Άρθρο 3
Ορισμοί
1. Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
α) «ηλεκτρικός και ηλεκτρονικός εξοπλισμός» ή «ΗΗΕ»: ο εξοπλισμός η ορθή λειτουργία του οποίου εξαρτάται από ηλεκτρικά ρεύματα ή ηλεκτρομαγνητικά πεδία και ο εξοπλισμός για την παραγωγή, τη μεταφορά και τη μέτρηση των ρευμάτων και πεδίων αυτών, ο οποίος έχει σχεδιασθεί για να λειτουργεί υπό ονομαστική τάση έως 1 000 V εναλλασσομένου ρεύματος ή έως 1 500 V συνεχούς ρεύματος·
β) «μεγάλης κλίμακας σταθερά βιομηχανικά εργαλεία»: μεγάλης κλίμακας συναρμολόγημα μηχανημάτων, εξοπλισμού και/ή εξαρτημάτων που λειτουργούν από κοινού για μια ειδική εφαρμογή, εγκαθίστανται και απεγκαθίστανται από ειδικούς σε συγκεκριμένη θέση, και χρησιμοποιούνται και συντηρούνται από επαγγελματίες σε βιομηχανικές εγκαταστάσεις ή σε εγκαταστάσεις έρευνας και ανάπτυξης·
γ) «μεγάλης κλίμακας σταθερή εγκατάσταση»: ένας μεγάλης κλίμακας συνδυασμός διάφορων τύπων συσκευών και, ενδεχομένως, άλλων διατάξεων, που:
i)
συναρμολογούνται, εγκαθίστανται και απεγκαθίστανται από επαγγελματίες,
ii)
προορίζονται να χρησιμοποιούνται μονίμως ως μέρος κτιρίου ή δομής σε έναν προκαθορισμένο ειδικό χώρο, και
iii)
μπορούν να αντικαθίστανται μόνο από τον ίδιο, ειδικά σχεδιασμένο εξοπλισμό·
δ) «μη οδικά κινητά μηχανήματα που διατίθενται αποκλειστικά για επαγγελματική χρήση»: μηχανήματα με ενσωματωμένη πηγή ενέργειας, η λειτουργία των οποίων απαιτεί είτε κινητικότητα είτε συνεχή ή ημισυνεχή κίνηση μεταξύ μιας σειράς σταθερών σημείων εργασίας κατά τη διάρκεια της εκτέλεσης των εργασιών·
ε) «απόβλητα ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού» ή «ΑΗΗΕ»: ο ηλεκτρικός και ηλεκτρονικός εξοπλισμός που θεωρείται απόβλητο κατά την έννοια του άρθρου 3 παράγραφος 1 της οδηγίας 2008/98/ΕΚ, συμπεριλαμβανομένων όλων των κατασκευαστικών στοιχείων, των συναρμολογημένων μερών και των αναλωσίμων, που συνιστούν τμήμα του προϊόντος κατά τον χρόνο απόρριψής του·
στ) «παραγωγός»: οιοδήποτε φυσικό ή νομικό πρόσωπο, ανεξάρτητα από το ποια τεχνική πωλήσεων χρησιμοποιεί, συμπεριλαμβανομένης της εξ αποστάσεως επικοινωνίας υπό την έννοια της οδηγίας 97/7/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Μαΐου 1997, για την προστασία των καταναλωτών κατά τις εξ αποστάσεως συμβάσεις (19), το οποίο:
i)
είναι εγκατεστημένο σε κράτος μέλος και κατασκευάζει ΗΗΕ με την επωνυμία ή το εμπορικό σήμα του ή αναθέτει τον σχεδιασμό ή την κατασκευή ΗΗΕ, τον οποίο θέτει στην αγορά με την επωνυμία ή το εμπορικό σήμα του εντός της επικράτειας του εν λόγω κράτους μέλους,
ii)
είναι εγκατεστημένο σε κράτος μέλος και μεταπωλεί εντός της επικράτειας του εν λόγω κράτους μέλους με την επωνυμία ή το εμπορικό σήμα του εξοπλισμό παραγόμενο από άλλους προμηθευτές, όπου ο μεταπωλητής δεν θεωρείται «παραγωγός» εφόσον η μάρκα του παραγωγού αναγράφεται στον εξοπλισμό σύμφωνα με το σημείο i),
iii)
είναι εγκατεστημένο σε κράτος μέλος και διαθέτει στην αγορά του εν λόγω κράτους μέλους, κατ’ επάγγελμα, ΗΗΕ από τρίτη χώρα ή από άλλο κράτος μέλος, ή
iv)
πωλεί ΗΗΕ μέσω εξ αποστάσεως επικοινωνίας απευθείας σε ιδιωτικά νοικοκυριά ή χρήστες, πλην των ιδιωτικών νοικοκυριών σε κράτος μέλος, και είναι εγκατεστημένος σε άλλο κράτος μέλος ή σε τρίτη χώρα.
Όποιος παρέχει αποκλειστικά χρηματοδότηση στο πλαίσιο ή βάσει χρηματοδοτικής συμφωνίας, δεν θεωρείται «παραγωγός», εκτός εάν ενεργεί επίσης ως παραγωγός κατά την έννοια των σημείων i) έως iv)·
ζ) «διανομέας»: κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο στην αλυσίδα εφοδιασμού, το οποίο καθιστά ΗΗΕ διαθέσιμο στην αγορά. Ο ορισμός αυτός δεν εμποδίζει ένα διανομέα να είναι και παραγωγός κατά την έννοια του στοιχείου στ)·
η) «ΑΗΗΕ οικιακής προέλευσης»: τα ΑΗΗΕ που προέρχονται από νοικοκυριά και από εμπορικές, βιομηχανικές, ιδρυματικές και άλλες πηγές, η φύση και η ποσότητα των οποίων είναι παρόμοιες με εκείνες των ΑΗΗΕ προερχόμενων από νοικοκυριά. Τα απόβλητα από ΗΗΕ, που ενδέχεται να χρησιμοποιείται τόσο από ιδιωτικά νοικοκυριά όσο και από χρήστες πλην των ιδιωτικών νοικοκυριών, θεωρούνται εν πάση περιπτώσει ΑΗΗΕ οικιακής προέλευσης·
θ) «χρηματοδοτική συμφωνία»: οποιαδήποτε συμφωνία ή διακανονισμός δανειοδότησης, εκμίσθωσης, μίσθωσης ή μελλοντικής πώλησης εξοπλισμού, ανεξάρτητα από το αν οι όροι της εν λόγω συμφωνίας ή διακανονισμού ή οιασδήποτε συνοδευτικής συμφωνίας ή διακανονισμού προβλέπουν ή επιτρέπουν τη μεταβίβαση της κυριότητας του εξοπλισμού·
ι) «κυκλοφορία στην αγορά»: κάθε προμήθεια προϊόντος για διανομή, κατανάλωση ή χρήση στην αγορά κράτους μέλους στο πλαίσιο εμπορικής δραστηριότητας, είτε επί πληρωμή είτε δωρεάν·
ια) «διάθεση στην αγορά»: η πρώτη φορά κατά την οποία ένα προϊόν κυκλοφορεί στην αγορά. εντός της επικράτειας κράτους μέλους σε επαγγελματική βάση·
ιβ) «αφαίρεση»: ο χειρωνακτικός, μηχανικός, χημικός ή μεταλλουργικός χειρισμός που έχει ως αποτέλεσμα να περιορίζονται σε κλειστό περιβάλλον οι επικίνδυνες ουσίες, τα μείγματα και τα κατασκευαστικά στοιχεία ως αναγνωρίσιμη ροή ή αναγνωρίσιμο τμήμα ροής στο πλαίσιο της επεξεργασίας. Μια ουσία, ένα μείγμα ή ένα συστατικό είναι αναγνωρίσιμο εάν υπάρχει δυνατότητα παρακολούθησής του για να αποδειχθεί η ασφαλής για το περιβάλλον επεξεργασία·
ιγ) «ιατρικό βοήθημα»: ιατρικό βοήθημα ή εξάρτημα κατά την έννοια, αντίστοιχα, του στοιχείου α) ή β) του άρθρου 1 παράγραφος 2 της οδηγίας 93/42/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 1993, περί των ιατροτεχνολογικών προϊόντων (20), που συνιστά ΗΗΕ·
ιδ) «ιατρικό βοήθημα που χρησιμοποιείται στη διάγνωση in vitro»: βοήθημα ή εξάρτημα που χρησιμοποιείται στη διάγνωση in vitro κατά την έννοια, αντίστοιχα, του στοιχείου β) ή γ) του άρθρου 1 παράγραφος 2 της οδηγίας 98/79/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Οκτωβρίου 1998, για τα ιατροτεχνολογικά βοηθήματα που χρησιμοποιούνται στη διάγνωση in vitro (21), που συνιστά ΗΗΕ·
ιε) «ενεργό εμφυτεύσιμο ιατρικό βοήθημα»: ενεργό εμφυτεύσιμο ιατρικό βοήθημα κατά την έννοια του στοιχείου γ) του άρθρου 1 παράγραφος 2 της οδηγίας 90/385/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 20ής Ιουνίου 1990, για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με τα ενεργά εμφυτεύσιμα ιατρικά βοηθήματα (22), που συνιστά ΗΗΕ.
2. Επίσης, ισχύουν οι ορισμοί «επικίνδυνα απόβλητα», «συλλογή»«χωριστή συλλογή»«πρόληψη», «επαναχρησιμοποίηση», «επεξεργασία»«ανάκτηση», «προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση», «ανακύκλωση» και «διάθεση», του άρθρου 3 της οδηγίας 2008/98/ΕΚ.
Άρθρο 4
Σχεδιασμός προϊόντων
Με την επιφύλαξη των απαιτήσεων της ενωσιακής νομοθεσίας για την ορθή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και το σχεδιασμό προϊόντων, συμπεριλαμβανομένης της οδηγίας 2009/125/ΕΚ, τα κράτη μέλη ενθαρρύνουν τη συνεργασία παραγωγών και ανακυκλωτών και τη λήψη μέτρων που προάγουν τον σχεδιασμό και την παραγωγή ΗΗΕ με κύριο σκοπό να διευκολυνθούν η επαναχρησιμοποίηση, η αποσυναρμολόγηση και η ανάκτηση των ΑΗΗΕ, των κατασκευαστικών τους στοιχείων και των υλικών τους. Εν προκειμένω, τα κράτη μέλη λαμβάνουν κατάλληλα μέτρα έτσι ώστε να εφαρμόζονται οι απαιτήσεις οικολογικής σχεδίασης όσον αφορά τη διευκόλυνση της επαναχρησιμοποίησης και της επεξεργασίας των ΑΗΗΕ, που θεσπίστηκαν στο πλαίσιο της οδηγίας 2009/125/ΕΚ, και οι παραγωγοί να μην εμποδίζουν, με ειδικά χαρακτηριστικά σχεδιασμού ή διεργασίες κατασκευής, την επαναχρησιμοποίηση των ΑΗΗΕ, εκτός εάν αυτά τα ειδικά χαρακτηριστικά σχεδιασμού ή διεργασίες κατασκευής παρουσιάζουν πλεονεκτήματα υπέρτερης σημασίας, παραδείγματος χάριν ως προς την προστασία του περιβάλλοντος και/ή τις απαιτήσεις ασφαλείας.
Άρθρο 5
Χωριστή συλλογή
1. Τα κράτη μέλη θεσπίζουν κατάλληλα μέτρα για την ελαχιστοποίηση της διάθεσης των ΑΗΗΕ ως αδιαχώριστων αστικών αποβλήτων και για την επίτευξη υψηλού βαθμού χωριστής συλλογής των ΑΗΗΕ, κυρίως και κατά προτεραιότητα, αποβλήτων εξοπλισμού ανταλλαγής θερμότητας ο οποίος περιέχει ουσίες που καταστρέφουν το όζον και φθοριούχα αέρια του θερμοκηπίου, λαμπτήρων φθορισμού που περιέχουν υδράργυρο, φωτοβολταϊκών πλαισίων και εξοπλισμού μικρού μεγέθους των κατηγοριών 5 και 6 του παραρτήματος ΙΙΙ.
2. Για τα ΑΗΗΕ οικιακής προέλευσης, τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε:
α)
να συγκροτηθούν συστήματα τα οποία επιτρέπουν στους τελικούς κατόχους και τους διανομείς να επιστρέφουν τα απόβλητα αυτά τουλάχιστον δωρεάν. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν τη διαθεσιμότητα και προσβασιμότητα των απαραίτητων εγκαταστάσεων συλλογής, λαμβάνοντας υπόψη ιδίως την πληθυσμιακή πυκνότητα·
β)
οι διανομείς να είναι υπεύθυνοι να εξασφαλίζουν ότι, όταν προμηθεύουν νέο προϊόν, τα αντίστοιχα απόβλητα μπορούν να τους επιστρέφονται τουλάχιστον δωρεάν, με αντιστοιχία ένα προς ένα, εφόσον ο εξοπλισμός αυτός είναι ισοδύναμου τύπου και επιτελεί τις ίδιες λειτουργίες με τον προσφερόμενο εξοπλισμό. Τα κράτη μέλη μπορούν να παρεκκλίνουν από την παρούσα διάταξη, εφόσον διασφαλίσουν ότι τούτο δεν καθιστά δυσχερέστερη για τον τελικό κάτοχο την επιστροφή των ΑΗΗΕ και με την προϋπόθεση ότι παραμένει δωρεάν για τον τελικό κάτοχο. Τα κράτη μέλη που κάνουν χρήση της παρούσας παρέκκλισης ενημερώνουν την Επιτροπή·
γ)
οι διανομείς να προσφέρουν στους τελικούς χρήστες, στα καταστήματα λιανικής τα οποία διαθέτουν χώρους πώλησης ΗΗΕ εμβαδού τουλάχιστον 400 m2 ή πολύ κοντά σε αυτά, τη δυνατότητα δωρεάν απόρριψης πολύ μικρών ΑΗΗΕ (καμιά από τις εξωτερικές διαστάσεις δεν υπερβαίνει τα 25 cm) χωρίς υποχρέωση αγοράς αντίστοιχου ΗΗΕ, εκτός αν προκύψει από αξιολόγηση ότι τα υπάρχοντα εναλλακτικά συστήματα συλλογής είναι τουλάχιστον εξίσου αποτελεσματικά. Οι αξιολογήσεις αυτές πρέπει να είναι διαθέσιμες στο κοινό. Τα συλλεγόμενα ΑΗΗΕ πρέπει να υφίστανται κατάλληλη επεξεργασία σύμφωνα με το άρθρο 8·
δ)
με την επιφύλαξη των διατάξεων των στοιχείων α), β) και γ), να επιτρέπεται στους παραγωγούς η συγκρότηση και θέση σε λειτουργία ατομικών και/ή συλλογικών συστημάτων επιστροφής για ΑΗΗΕ οικιακής προέλευσης, υπό τον όρο ότι αυτά είναι σύμφωνα με τους στόχους της παρούσας οδηγίας·
ε)
λαμβάνοντας υπόψη τα εθνικά πρότυπα υγείας και ασφάλειας και τα πρότυπα υγείας και ασφάλειας της ΕΕ, να είναι δυνατή η άρνηση παραλαβής επιστρεφόμενων δυνάμει των στοιχείων α), β) και γ) ΑΗΗΕ που παρουσιάζουν κίνδυνο για την υγεία και την ασφάλεια του προσωπικού λόγω μόλυνσης. Τα κράτη μέλη προβαίνουν σε συγκεκριμένες ρυθμίσεις για τα εν λόγω ΑΗΗΕ.
Τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέπουν ειδικές ρυθμίσεις για τη σύμφωνα με τα στοιχεία α), β) και γ) επιστροφή των ΑΗΗΕ, για περιπτώσεις όπου ο εξοπλισμός δεν περιλαμβάνει τα ουσιώδη κατασκευαστικά του στοιχεία ή αν περιέχει άλλα απόβλητα εκτός των ΑΗΗΕ.
3. Τα κράτη μέλη μπορούν να ορίζουν τους φορείς οι οποίοι επιτρέπεται να συλλέγουν ΑΗΗΕ οικιακής προέλευσης, κατά τα αναφερόμενα στην παράγραφο 2.
4. Τα κράτη μέλη μπορούν να απαιτήσουν τα ΑΗΗΕ που αποτίθενται στις εγκαταστάσεις συλλογής των παραγράφων 2 και 3 να παραδίδονται εν συνεχεία στους παραγωγούς ή σε τρίτους οι οποίοι ενεργούν για λογαριασμό τους ή, για τους σκοπούς της προετοιμασίας για επαναχρησιμοποίηση, στις ενδεδειγμένες εγκαταστάσεις ή επιχειρήσεις.
5. Όσον αφορά τα ΑΗΗΕ από άλλους χρήστες εκτός των οικιακών και με την επιφύλαξη του άρθρου 13, τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι οι παραγωγοί ή τρίτοι οι οποίοι ενεργούν για λογαριασμό τους μεριμνούν για τη συλλογή των αποβλήτων αυτών.
Άρθρο 6
Διάθεση και μεταφορά των συλλεγόμενων ΑΗΗΕ
1. Τα κράτη μέλη απαγορεύουν τη διάθεση ΑΗΗΕ που έχουν συλλεχθεί χωριστά και δεν έχουν υποστεί επεξεργασία σύμφωνα με το άρθρο 8.
2. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν τη συλλογή και τη μεταφορά των χωριστά συλλεγόμενων ΑΗΗΕ κατά τρόπο που επιτρέπει βέλτιστες συνθήκες για την προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση, ανακύκλωση, καθώς και τον περιορισμό των επικίνδυνων ουσιών.
Προκειμένου να μεγιστοποιηθεί η προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση, και πριν από οποιαδήποτε περαιτέρω μεταφορά, τα κράτη μέλη ενθαρρύνουν, όπου χρειάζεται, τα συστήματα ή τις μονάδες συλλογής να διαχωρίζουν στα σημεία συλλογής τα ΑΗΗΕ εκείνα που πρόκειται να προετοιμαστούν για επαναχρησιμοποίηση από τα υπόλοιπα χωριστά συλλεγόμενα ΑΗΗΕ, ιδιαίτερα παρέχοντας πρόσβαση σε προσωπικό από κέντρα επαναχρησιμοποίησης.
Άρθρο 7
Ποσοστό συλλογής
1. Με την επιφύλαξη του άρθρου 5 παράγραφος 1, κάθε κράτος μέλος μεριμνά για την εφαρμογή της αρχής της ευθύνης του παραγωγού και, στη βάση αυτή, εξασφαλίζει την επίτευξη ελάχιστου ετήσιου ποσοστού συλλογής. Από το 2016, το ελάχιστο ποσοστό συλλογής ορίζεται σε 45 %, και υπολογίζεται βάσει του συνολικού βάρους των ΑΗΗΕ τα οποία συλλέχθηκαν σε ένα δεδομένο έτος στο συγκεκριμένο κράτος μέλος σύμφωνα με τα άρθρα 5 και 6, εκφράζεται δε ως ποσοστό του μέσου ετήσιου βάρους του ΗΗΕ που διατέθηκε σε κυκλοφορία κατά τα προηγούμενα τρία έτη στο κράτος μέλος αυτό. Τα κράτη μέλη μεριμνούν για τη σταδιακή αύξηση του όγκου των συλλεγόμενων ΑΗΗΕ κατά το διάστημα από το 2016 έως το 2019, εκτός αν έχει ήδη επιτευχθεί το ποσοστό συλλογής που προβλέπει το δεύτερο εδάφιο.
Από το 2019, το ελάχιστο ποσοστό συλλογής που πρέπει να επιτυγχάνεται σε ετήσια βάση πρέπει να είναι το 65 % του μέσου ετήσιου βάρους των ΗΗΕ που διατέθηκε στην αγορά του εν λόγω κράτους μέλους την προηγούμενη τριετία, ή εναλλακτικά το 85 % των ΑΗΗΕ που παράγονται ανά βάρος στο κράτος μέλος αυτό.
Μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2015 θα εξακολουθήσει να ισχύει ποσοστό χωριστής συλλογής ΑΗΗΕ οικιακής προέλευσης που αντιστοιχεί είτε σε ποσότητα τουλάχιστον τεσσάρων χιλιόγραμμων κατά μέσο όρο ανά κάτοικο ανά έτος, είτε σε ποσότητα ίση με το μέσο ετήσιο βάρος των ΑΗΗΕ που συλλέχθησαν στο συγκεκριμένο κράτος μέλος την προηγούμενη τριετία, ανάλογα με το ποια ποσότητα είναι μεγαλύτερη.
Τα κράτη μέλη μπορούν να ορίζουν πιο φιλόδοξους επιμέρους στόχους για χωριστή συλλογή ΑΗΗΕ, και σε αυτήν την περίπτωση ενημερώνουν σχετικά την Επιτροπή.
2. Προκειμένου να κρίνουν κατά πόσον έχει επιτευχθεί το ελάχιστο ποσοστό συλλογής, τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι οι πληροφορίες για ΑΗΗΕ τα οποία συλλέγονται χωριστά όπως αναφέρεται στο άρθρο 5, διαβιβάζονται στα κράτη μέλη δωρεάν, συμπεριλαμβανομένων τουλάχιστον πληροφοριών για τα ΑΗΗΕ που
α)
παραλήφθηκαν στις εγκαταστάσεις συλλογής και επεξεργασίας,
β)
παραλήφθηκαν από τους διανομείς,
γ)
συλλέχθησαν χωριστά από παραγωγούς ή τρίτους που ενεργούν για λογαριασμό τους.
3. Κατά παρέκκλιση της παραγράφου 1, η Βουλγαρία, η Τσεχική Δημοκρατία, η Λετονία, η Λιθουανία, η Ουγγαρία, η Μάλτα, η Πολωνία, η Ρουμανία, η Σλοβενία και η Σλοβακία μπορούν, λόγω ελλείψεων στην απαραίτητη υποδομή και χαμηλού επιπέδου κατανάλωσης ΗΗΕ, να αποφασίσουν:
α)
να επιτύχουν, από τις 14 Αυγούστου 2016 στόχο συλλογής κάτω του 45 % αλλά ανώτερο του 40 % του μέσου βάρους του ΗΗΕ που διατέθηκε στην αγορά κατά την προηγούμενη τριετία, και
β)
να αναβάλουν την επίτευξη των ποσοστών συλλογής της παραγράφου 1 δεύτερο εδάφιο έως την ημερομηνία της επιλογής τους, το αργότερο έως τις 14 Αυγούστου 2021.
4. Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να θεσπίζει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 20, για τον καθορισμό των μεταβατικών διατάξεων που απαιτούνται για την αντιμετώπιση δυσχερειών που αντιμετωπίζουν τα κράτη μέλη στην ικανοποίηση των απαιτήσεων της παραγράφου 1.
5. Προκειμένου να εξασφαλισθούν ενιαίοι όροι για την εφαρμογή του παρόντος άρθρου, καθορίζονται από την Επιτροπή έως τις 14 Αυγούστου 2015, με εκτελεστικές πράξεις, κοινή μεθοδολογία για τον υπολογισμό του συνολικού βάρους του ΗΗΕ που διατίθεται στην εθνική αγορά και κοινή μεθοδολογία για τον υπολογισμό της κατά βάρος ποσότητας ΑΗΗΕ που παράγονται σε κάθε κράτος μέλος. Αυτές οι εκτελεστικές πράξεις θεσπίζονται σύμφωνα με την διαδικασία εξέτασης που προβλέπεται στο άρθρο 21 παράγραφος 2.
6. Η Επιτροπή υποβάλλει, έως τις 14 Αυγούστου 2015, έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο, για την επανεξέταση των προθεσμιών σε σχέση με τα ποσοστά συλλογής που αναφέρονται στην παράγραφο 1, και για τον πιθανό καθορισμό στόχων χωριστής συλλογής για μία ή περισσότερες κατηγορίες ΗΗΕ του παραρτήματος ΙΙΙ ειδικά για εξοπλισμό ανταλλαγής θερμότητας, για φωτοβολταϊκά πλαίσια, για εξοπλισμό μικρού μεγέθους, συμπεριλαμβανομένου εξοπλισμού πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών μικρού μεγέθους, και για λαμπτήρες που περιέχουν υδράργυρο. Η έκθεση αυτή συνοδεύεται, αν είναι σκόπιμο, από νομοθετική πρόταση.
7. Αν η Επιτροπή θεωρεί, με βάση μελέτη εκτίμησης επιπτώσεων, ότι απαιτείται να αναθεωρηθεί το ποσοστό συλλογής με βάση τα παραγόμενα ΑΗΗΕ, υποβάλλει σχετική νομοθετική πρόταση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.
Άρθρο 8
Ενδεδειγμένη επεξεργασία
1. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε όλα τα ΑΗΗΕ που συλλέγονται χωριστά να υποβάλλονται σε ενδεδειγμένη επεξεργασία.
2. Η ενδεδειγμένη επεξεργασία, πλην της προετοιμασίας για επαναχρησιμοποίηση, και οι λειτουργίες ανάκτησης ή ανακύκλωσης, περιλαμβάνουν, τουλάχιστον, την αφαίρεση όλων των ρευστών και επιλεκτική επεξεργασία σύμφωνα με το παράρτημα VΙΙ.
3. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε οι παραγωγοί ή οι τρίτοι οι οποίοι ενεργούν για λογαριασμό τους να συγκροτούν συστήματα ανάκτησης των ΑΗΗΕ με χρήση των βέλτιστων διαθέσιμων τεχνικών. Τα συστήματα επιτρέπεται να συγκροτούνται από τους παραγωγούς σε ατομική ή/και συλλογική βάση. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε κάθε εγκατάσταση ή επιχείρηση που εκτελεί εργασίες συλλογής ή επεξεργασίας να αποθηκεύει και να επεξεργάζεται τα ΑΗΗΕ σύμφωνα με τις τεχνικές απαιτήσεις του παραρτήματος VΙΙΙ.
4. Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να εκδίδει πράξεις κατ’ εξουσιοδότηση που θα θεσπισθούν σύμφωνα με το άρθρο 20 για να τροποποιήσει το παράρτημα VΙΙ ώστε να συμπεριληφθούν σε αυτό και άλλες τεχνολογίες επεξεργασίας που διασφαλίζουν τουλάχιστον το ίδιο επίπεδο προστασίας της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος.
Η Επιτροπή αξιολογεί κατά προτεραιότητα το κατά πόσον είναι αναγκαίο να τροποποιηθούν οι καταχωρίσεις που αφορούν τις πλακέτες τυπωμένων κυκλωμάτων για κινητά τηλέφωνα και τις οθόνες υγρών κρυστάλλων. Η Επιτροπή καλείται να αξιολογήσει αν απαιτείται να γίνουν τροποποιήσεις στο παράρτημα VII προκειμένου να συμπεριληφθούν τα νανοϋλικά που περιέχονται στον ΗΗΕ.
5. Για λόγους προστασίας του περιβάλλοντος, τα κράτη μέλη μπορούν να ορίζουν ελάχιστα πρότυπα ποιότητας για την επεξεργασία των συλλεγόμενων ΑΗΗΕ.
Τα κράτη μέλη που ορίζουν πρότυπα ποιότητας ενημερώνουν σχετικά την Επιτροπή, η οποία τα δημοσιεύει.
Το αργότερο έως τις 14 Φεβρουαρίου 2013, η Επιτροπή ζητεί από του ευρωπαϊκούς οργανισμούς τυποποίησης να αναπτύξουν ευρωπαϊκά πρότυπα για την επεξεργασία ΑΗΗΕ, συμπεριλαμβανομένης της ανάκτησης, της ανακύκλωσης και της προετοιμασίας για επαναχρησιμοποίηση. Τα πρότυπα αυτά πρέπει να ανταποκρίνονται στην εξέλιξη της τεχνικής.
Προκειμένου να εξασφαλιστούν ενιαίοι όροι για την εφαρμογή του παρόντος άρθρου, η Επιτροπή μπορεί να θεσπίζει, με εκτελεστικές πράξεις, ελάχιστα ποιοτικά πρότυπα με βάση ιδιαίτερα τα πρότυπα που αναπτύσσουν οι ευρωπαϊκοί οργανισμοί τυποποίησης. Αυτές οι εκτελεστικές πράξεις θεσπίζονται σύμφωνα με την διαδικασία εξέτασης που προβλέπεται στο άρθρο 21 παράγραφος 2.
Για τα πρότυπα που εγκρίνει η Επιτροπή δημοσιεύεται παραπομπή.
6. Τα κράτη μέλη ενθαρρύνουν όσες εγκαταστάσεις ή επιχειρήσεις προβαίνουν σε επεξεργασία να καθιερώνουν πιστοποιημένα συστήματα περιβαλλοντικής διαχείρισης σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1221/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Νοεμβρίου 2009, περί της εκούσιας συμμετοχής οργανισμών σε κοινοτικό σύστημα οικολογικής διαχείρισης και οικολογικού ελέγχου (ΕΜΑS) (23).
Άρθρο 9
Άδειες
1. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε κάθε εγκατάσταση ή επιχείρηση που εκτελεί εργασίες επεξεργασίας να λαμβάνει άδεια από τις αρμόδιες αρχές, σύμφωνα με το άρθρο 23 της οδηγίας 2008/98/ΕΚ.
2. Οι εξαιρέσεις από την απαίτηση λήψης άδειας, οι όροι για τις εξαιρέσεις και την καταχώριση συμφωνούν, αντίστοιχα, με τα άρθρα 24, 25 και 26 της οδηγίας 2008/98/ΕΚ.
3. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε η αναφερόμενη στις παραγράφους 1 και 2 άδεια ή καταχώριση να περιλαμβάνει όλες τις απαραίτητες προϋποθέσεις για την τήρηση των απαιτήσεων του άρθρου 8 παράγραφοι 2, 3 και 5 και για την επίτευξη των στόχων ανάκτησης του άρθρου 11.
Άρθρο 10
Μεταφορές ΑΗΗΕ
1. Η επεξεργασία μπορεί επίσης να εκτελείται εκτός του αντιστοίχου κράτους μέλους ή της Ένωσης, υπό την προϋπόθεση ότι τα ΑΗΗΕ μεταφέρονται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1013/2006 και τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1418/2007 της Επιτροπής, της 29ης Νοεμβρίου 2007, σχετικά με την εξαγωγή για αξιοποίηση ορισμένων αποβλήτων που περιέχονται στο παράρτημα ΙΙΙ ή ΙΙΙΑ του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1013/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, προς ορισμένες χώρες στις οποίες δεν εφαρμόζεται η απόφαση του ΟΟΣΑ για τον έλεγχο των διασυνοριακών διακινήσεων αποβλήτων (24).
2. ΑΗΗΕ που εξάγονται από την Ένωση υπολογίζονται για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων και των στόχων του άρθρου 11 της παρούσας οδηγίας μόνον εφόσον, σύμφωνα με τους κανονισμούς (ΕΚ) αριθ. 1013/2006 και (ΕΚ) αριθ. 1418/2007, ο εξαγωγέας μπορεί να αποδείξει ότι η επεξεργασία πραγματοποιήθηκε υπό συνθήκες ισοδύναμες με τις απαιτήσεις της παρούσας οδηγίας.
3. Η Επιτροπή εκδίδει, το αργότερο έως τις 14 Φεβρουαρίου 2014, πράξεις κατ’ εξουσιοδότηση σύμφωνα με το άρθρο 20 θεσπίζοντας λεπτομερείς κανόνες που συμπληρώνουν εκείνους της παραγράφου 2 του παρόντος άρθρου, και ειδικότερα, κριτήρια για την αξιολόγηση των ισοδυνάμων συνθηκών.
Άρθρο 11
Στόχοι ανάκτησης
1. Όσον αφορά όλα τα ΑΗΗΕ που συλλέγονται χωριστά σύμφωνα με το άρθρο 5 και στέλλονται για επεξεργασία σύμφωνα με τα άρθρα 8, 9 και 10, τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι, οι παραγωγοί επιτυγχάνουν τους ελάχιστους στόχους του παραρτήματος V.
2. Η επίτευξη των στόχων αυτών υπολογίζεται για κάθε κατηγορία διαιρώντας το βάρος των ΑΗΗΕ που εισέρχονται στην εγκατάσταση ανάκτησης ή ανακύκλωσης/προετοιμασίας για επαναχρησιμοποίηση μετά την ενδεδειγμένη επεξεργασία, σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 2, όσον αφορά την ανάκτηση και την ανακύκλωση διά του βάρους όλων των χωριστά συλλεγόμενων ΑΗΗΕ για κάθε κατηγορία, εκφραζόμενη ως ποσοστό.
Οι προκαταρκτικές δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένων της διαλογής και της αποθήκευσης πριν από την ανάκτηση, δεν υπολογίζονται στην επίτευξη αυτών των στόχων.
3. Προκειμένου να εξασφαλισθούν ενιαίοι όροι για την εφαρμογή του παρόντος άρθρου, μπορούν να θεσπισθούν από την Επιτροπή με εκτελεστικές πράξεις πρόσθετοι κανόνες σχετικά με τις μεθόδους υπολογισμού για την εφαρμογή των ελάχιστων στόχων. Αυτές οι εκτελεστικές πράξεις θεσπίζονται σύμφωνα με την διαδικασία εξέτασης που προβλέπεται στο άρθρο 21 παράγραφος 2.
4. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε, για τον υπολογισμό των εν λόγω στόχων, οι παραγωγοί ή οι ενεργούντες για λογαριασμό τους τρίτοι να τηρούν αρχεία σχετικά με το βάρος των ΑΗΗΕ, των κατασκευαστικών τους στοιχείων, υλικών και ουσιών κατά την έξοδο από την εγκατάσταση συλλογής (εκροές), κατά την είσοδο (εισροές) και έξοδο (εκροές) από τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας και κατά την είσοδο (εισροές) στην εγκατάσταση ανάκτησης ή ανακύκλωσης/προετοιμασίας για επαναχρησιμοποίηση.
Τα κράτη μέλη μεριμνούν επίσης ώστε, για τους σκοπούς της παραγράφου 6, να τηρούνται στοιχεία σχετικά με το βάρος των προϊόντων και των υλικών που βγαίνουν από την εγκατάσταση ανάκτησης, ανακύκλωσης ή προετοιμασίας για επαναχρησιμοποίηση (εκροές).
5. Τα κράτη μέλη ενθαρρύνουν την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών ανάκτησης, ανακύκλωσης και επεξεργασίας.
6. Με βάση έκθεση της Επιτροπής συνοδευόμενη, εφόσον ενδείκνυται, από σχετική νομοθετική πρόταση, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο επανεξετάζουν, έως τις 14 Αυγούστου 2016, τους στόχους ανάκτησης του παραρτήματος V μέρος 3, διερευνούν τη δυνατότητα θέσπισης ιδιαίτερων στόχων για τα ΑΗΗΕ που προετοιμάζονται για επαναχρησιμοποίηση, και επανεξετάζουν τη μέθοδο υπολογισμού της παραγράφου 2, προκειμένου να αναλυθεί κατά πόσον είναι εφικτό να τεθούν στόχοι ανάκτησης με βάση προϊόντα και υλικά που απορρέουν (εκροές) από ανάκτηση, ανακύκλωση και προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση.
Άρθρο 12
Χρηματοδότηση ως προς τα AHHE οικιακής προέλευσης
1. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε οι παραγωγοί να εξασφαλίζουν τη χρηματοδότηση της συλλογής, της επεξεργασίας, της ανάκτησης και της περιβαλλοντικώς ορθής διάθεσης των ΑΗΗΕ οικιακής προέλευσης, που παραδίδονται στις εγκαταστάσεις συλλογής, οι οποίες δημιουργούνται δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2.
2. Όπου ενδείκνυται, τα κράτη μέλη μπορούν να ενθαρρύνουν τους παραγωγούς να χρηματοδοτούν και τη δαπάνη που συνεπάγεται η συλλογή ΑΗΗΕ οικιακής προέλευσης πριν παραδοθούν στις εγκαταστάσεις συλλογής.
3. Για τα προϊόντα που διατέθηκαν στην αγορά μετά τις 13 Αυγούστου 2005, κάθε παραγωγός είναι υπεύθυνος για τη χρηματοδότηση των εργασιών που αναφέρονται στην παράγραφο 1 όσον αφορά τα απόβλητα των δικών του προϊόντων. Ο παραγωγός μπορεί να επιλέξει την εκπλήρωση της υποχρέωσης αυτής είτε ατομικά είτε εντασσόμενος σε συλλογικό σύστημα.
Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε κάθε παραγωγός να παρέχει εγγύηση όταν διαθέτει ένα προϊόν στην αγορά, η οποία βεβαιώνει τη χρηματοδότηση της διαχείρισης όλων των ΑΗΗΕ, και μεριμνούν ώστε οι παραγωγοί να σημαίνουν ευκρινώς τα προϊόντα τους σύμφωνα με το άρθρο 15 παράγραφος 2. Η εγγύηση αυτή εξασφαλίζει τη χρηματοδότηση των εργασιών που αναφέρονται στην παράγραφο 1 όσον αφορά το εν λόγω προϊόν. Η εγγύηση μπορεί να λαμβάνει τη μορφή συμμετοχής του παραγωγού σε κατάλληλα συστήματα για τη χρηματοδότηση της διαχείρισης ΑΗΗΕ, ασφάλισης ανακύκλωσης ή δεσμευμένου τραπεζικού λογαριασμού.
4. Η ευθύνη για τη χρηματοδότηση του κόστους της διαχείρισης των ΑΗΗΕ των προερχόμενων από προϊόντα που είχαν διατεθεί στην αγορά πριν από τις 13 Αυγούστου 2005 («ιστορικά απόβλητα») ανατίθεται σε ένα ή περισσότερα συστήματα, στα οποία συνεισφέρουν αναλογικά όλοι οι υφιστάμενοι στην αγορά όταν ανακύπτει το σχετικό κόστος παραγωγοί, π.χ. ανάλογα με το μερίδιό τους στην αγορά ανά τύπο εξοπλισμού.
5. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για την ανάπτυξη κατάλληλων μηχανισμών ή διαδικασιών επιστροφής των χρηματικών εισφορών στους παραγωγούς όταν ο ΗΗΕ μεταφέρεται για διάθεση στην αγορά εκτός της επικράτειας του συγκεκριμένου κράτους μέλους. Τέτοιες διαδικασίες μπορεί να αναπτύσσονται από παραγωγούς ή τρίτους που ενεργούν για λογαριασμό τους.
6. Η Επιτροπή καλείται να υποβάλει έκθεση, έως τις 14 Αυγούστου 2015, σχετικά με τη δυνατότητα ανάπτυξης κριτηρίων για την ενσωμάτωση του πραγματικού κόστους στο τέλος κύκλου ζωής, της χρηματοδότησης των ΑΗΗΕ από παραγωγούς, και, αν είναι σκόπιμο, να υποβάλει νομοθετική πρόταση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.
Άρθρο 13
Χρηματοδότηση ως προς τα ΑΗΗΕ από άλλους χρήστες, πλην των ιδιωτικών νοικοκυριών
1. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε, για προϊόντα που διατέθηκαν στην αγορά μετά τις 13 Αυγούστου 2005, οι δαπάνες για τη συλλογή, την επεξεργασία, την ανάκτηση και την περιβαλλοντικώς ορθή διάθεση των ΑΗΗΕ που προέρχονται από άλλους χρήστες πλην των ιδιωτικών νοικοκυριών να χρηματοδοτούνται από τους παραγωγούς.
Για τα ιστορικά απόβλητα που αντικαθίστανται από νέα ισοδύναμα προϊόντα ή από νέα προϊόντα που επιτελούν την ίδια λειτουργία, η χρηματοδότηση των δαπανών επιβαρύνει τους παραγωγούς αυτών των προϊόντων, όταν τα προμηθεύουν. Τα κράτη μέλη δύνανται, εναλλακτικώς, να προβλέπουν ότι οι άλλοι χρήστες πλην των ιδιωτικών νοικοκυριών, μπορούν επίσης να καθίστανται, εν μέρει ή πλήρως, υπεύθυνοι για τη χρηματοδότηση αυτή.
Για τα λοιπά ιστορικά απόβλητα, η χρηματοδότηση των δαπανών επιβαρύνει τους χρήστες, πλην των ιδιωτικών νοικοκυριών.
2. Οι παραγωγοί και οι χρήστες, πλην των ιδιωτικών νοικοκυριών, δύνανται, υπό την επιφύλαξη της παρούσας οδηγίας, να συνάπτουν συμφωνίες που να προβλέπουν άλλες μεθόδους χρηματοδότησης.
Άρθρο 14
Ενημέρωση των χρηστών
1. Τα κράτη μέλη μπορούν να απαιτούν από τους παραγωγούς να ενημερώνουν τους αγοραστές, κατά την πώληση νέων προϊόντων, σχετικά με το κόστος συλλογής, επεξεργασίας και διάθεσης των ΑΗΗΕ κατά τρόπο περιβαλλοντικώς ορθό. Το αναφερόμενο κόστος δεν υπερβαίνει την καλύτερη εκτίμηση του πραγματικού.
2. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι οι οικιακοί χρήστες ΗΗΕ ενημερώνονται δεόντως σχετικά με:
α)
την απαίτηση να μην διατίθενται τα ΑΗΗΕ ως αδιαχώριστα αστικά απόβλητα, αλλά να συλλέγονται χωριστά·
β)
τα συστήματα επιστροφής και συλλογής στα οποία έχουν πρόσβαση, και προωθούν τον συντονισμό των πληροφοριών που επιτρέπουν τον εντοπισμό όλων των διαθέσιμων εγκαταστάσεων συλλογής, ανεξάρτητα από τον παραγωγό ή άλλο φορέα που έχει δημιουργήσει την εγκατάσταση·
γ)
το ρόλο τους στην επαναχρησιμοποίηση, την ανακύκλωση και τις άλλες μορφές ανάκτησης των ΑΗΗΕ·
δ)
τις δυνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον και την ανθρώπινη υγεία ως αποτέλεσμα της παρουσίας επικίνδυνων ουσιών στον ΗΗΕ·
ε)
την έννοια του συμβόλου που παρατίθεται στο παράρτημα ΙΧ.
3. Τα κράτη μέλη θεσπίζουν κατάλληλα μέτρα προκειμένου οι καταναλωτές να συμμετέχουν στη συλλογή των AHHE και να ενθαρρύνονται να διευκολύνουν τη διαδικασία επαναχρησιμοποίησης, επεξεργασίας και ανάκτησης.
4. Προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί η διάθεση των AHHE ως αδιαχώριστων αστικών αποβλήτων και να διευκολυνθεί η χωριστή συλλογή τους, τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε οι παραγωγοί να σημαίνουν δεόντως με το σύμβολο που παρατίθεται στο παράρτημα ΙΧ - κατά προτίμηση σύμφωνα με το ευρωπαϊκό πρότυπο EN 50419 (25) -τον ΗΗΕ που διατίθεται στην αγορά. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, εάν είναι αναγκαίο λόγω του μεγέθους ή της λειτουργίας του προϊόντος, το σύμβολο τυπώνεται στη συσκευασία, τις οδηγίες χρήσης και την εγγύηση του συγκεκριμένου ΗΗΕ.
5. Τα κράτη μέλη μπορούν να απαιτούν να παρέχονται ορισμένες ή όλες οι πληροφορίες που αναφέρονται στις παραγράφους 2, 3 και 4 από τους παραγωγούς ή/και τους διανομείς, π.χ. μέσω των οδηγιών χρήσης ή στο σημείο πώλησης, και μέσω εκστρατειών ευαισθητοποίησης της κοινής γνώμης.
Άρθρο 15
Ενημέρωση των εγκαταστάσεων επεξεργασίας
1. Προκειμένου να διευκολυνθεί η προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση και η ορθή και περιβαλλοντικά αβλαβής επεξεργασία των ΑΗΗΕ, συμπεριλαμβανομένης της συντήρησης, αναβάθμισης, ανακαίνισης και ανακύκλωσης, τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα για να εξασφαλίσουν ότι οι παραγωγοί παρέχουν πληροφορίες, χωρίς χρέωση, σχετικά με την προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση και επεξεργασία για κάθε τύπο νέου ΗΗΕ που διατίθεται για πρώτη φορά στην αγορά της Ένωσης, εντός ενός έτους από τη διάθεση του εξοπλισμού στην αγορά. Οι πληροφορίες αυτές προσδιορίζουν, στο μέτρο που τούτο απαιτείται από τα κέντρα προετοιμασίας της επαναχρησιμοποίησης και τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας και ανακύκλωσης προκειμένου να τηρούνται οι διατάξεις της παρούσας οδηγίας, τα διάφορα συστατικά και υλικά του ΗΗΕ καθώς και τη θέση των επικίνδυνων ουσιών και μειγμάτων στον ΗΗΕ. Οι εν λόγω πληροφορίες τίθενται στη διάθεση των κέντρων προετοιμασίας της επαναχρησιμοποίησης και των εγκαταστάσεων επεξεργασίας και ανακύκλωσης από τους παραγωγούς ΗΗΕ με τη μορφή εγχειριδίων ή με ηλεκτρονικά μέσα (π.χ. CD-ROM, διαδικτυακές υπηρεσίες).
2. Προκειμένου να καθίσταται δυνατός ο αδιαμφισβήτητος προσδιορισμός της ημερομηνίας διάθεσης του ΗΗΕ στην αγορά, τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε να υπάρχει σήμα στη συσκευή που να προσδιορίζει ότι ο ΗΗΕ διατέθηκε στην αγορά μετά τις 13 Αυγούστου 2005. Κατά προτίμηση εφαρμόζεται για το σκοπό αυτό το ευρωπαϊκό πρότυπο EN 50419.
Άρθρο 16
Καταχώριση και υποβολή πληροφοριών και εκθέσεων
1. Τα κράτη μέλη καταρτίζουν, σύμφωνα με την παράγραφο 2, μητρώο παραγωγών, συμπεριλαμβανομένων των παραγωγών που προμηθεύουν ΗΗΕ χρησιμοποιώντας επικοινωνία εξ αποστάσεως. Το μητρώο έχει σκοπό την παρακολούθηση της τήρησης των απαιτήσεων της παρούσας οδηγίας.
Οι παραγωγοί που προμηθεύουν ΗΗΕ χρησιμοποιώντας εξ αποστάσεως επικοινωνία όπως ορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 στοιχείο στ) σημείο iv) καταχωρίζονται στο κράτος μέλος προς το οποίο γίνεται η πώληση. Θα πρέπει να καταχωρίζονται μέσω των εξουσιοδοτημένων αντιπροσώπων τους, όπως αναφέρεται στο άρθρο 17 παράγραφος 2, εκτός εάν έχουν ήδη καταχωρισθεί στο κράτος μέλος προς το οποίο γίνεται η πώληση.
2. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι:
α)
κάθε παραγωγός ή κάθε εξουσιοδοτημένος αντιπρόσωπος σε περίπτωση που εφαρμόζεται το άρθρο 17 καταχωρίζεται όπως απαιτείται και έχει τη δυνατότητα να καταχωρίζει στο οικείο εθνικό μητρώο ηλεκτρονικά όλες τις σχετικές πληροφορίες που περιγράφουν τις δραστηριότητες του συγκεκριμένου παραγωγού στο συγκεκριμένο κράτος μέλος·
β)
κατά την καταχώριση, κάθε παραγωγός ή κάθε εξουσιοδοτημένος αντιπρόσωπος, στην περίπτωση που εφαρμόζεται το άρθρο 17, παρέχει τις πληροφορίες του παραρτήματος Χ μέρος Α και αναλαμβάνει να τις επικαιροποιεί·
γ)
κάθε παραγωγός ή κάθε εξουσιοδοτημένος αντιπρόσωπος, στην περίπτωση που εφαρμόζεται το άρθρο 17, παρέχει τις πληροφορίες του παραρτήματος Χ μέρος Β·
δ)
τα εθνικά μητρώα επιτρέπουν την πρόσβαση σε άλλα εθνικά μητρώα μέσω συνδέσμων στις ιστοσελίδες τους, προκειμένου να διευκολύνεται, σε όλα τα κράτη μέλη, η καταχώριση των παραγωγών ή, σε περίπτωση που εφαρμόζεται το άρθρο 17, των εξουσιοδοτημένων αντιπροσώπων τους.
3. Προκειμένου να εξασφαλισθούν ενιαίοι όροι για την εφαρμογή του παρόντος άρθρου, το υπόδειγμα για την καταχώριση και την υποβολή εκθέσεων και η συχνότητα υποβολής στο μητρώο καθορίζονται από την Επιτροπή με εκτελεστικές πράξεις. Αυτές οι εκτελεστικές πράξεις θεσπίζονται σύμφωνα με την διαδικασία εξέτασης που προβλέπεται στο άρθρο 21 παράγραφος 2.
4. Τα κράτη μέλη συγκεντρώνουν ετησίως πληροφορίες, συμπεριλαμβανομένων θεμελιωμένων εκτιμήσεων, σχετικά με τις ποσότητες και τις κατηγορίες ΗΗΕ που διατίθεται στην αγορά τους, συλλέγονται με οποιοδήποτε τρόπο, ανακτώνται, επαναχρησιμοποιούνται και ανακυκλώνονται εντός των κρατών μελών, καθώς και σχετικά με τα χωριστά συλλεγόμενα ΑΗΗΕ που εξάγονται, κατά βάρος.
5. Τα κράτη μέλη υποβάλλουν στην Επιτροπή, ανά τριετία, έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας και με τις πληροφορίες που αναφέρονται στην παράγραφο 4. Η έκθεση εφαρμογής συντάσσεται βάσει ερωτηματολογίου, το οποίο ορίζεται από τις αποφάσεις της Επιτροπής 2004/249/ΕΚ (26) και 2005/369/ΕΚ (27). Η έκθεση τίθεται στη διάθεση της Επιτροπής εντός εννέα μηνών από το τέλος της αντίστοιχης τριετούς περιόδου.
Η πρώτη έκθεση καλύπτει την περίοδο από τις 14 Φεβρουαρίου 2014 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2015.
Εντός εννέα μηνών από την παραλαβή των εκθέσεων των κρατών μελών, η Επιτροπή δημοσιεύει έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας.
Άρθρο 17
Εξουσιοδοτημένος αντιπρόσωπος
1. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε ένας παραγωγός, όπως ορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 στοιχείο στ) σημεία i) έως iii), εγκατεστημένος σε άλλο κράτος μέλος, να μπορεί να ορίζει νομικό ή φυσικό πρόσωπο εγκατεστημένο στην επικράτειά τους ως εξουσιοδοτημένο αντιπρόσωπο υπεύθυνο για την εκπλήρωση των υποχρεώσεών του συγκεκριμένου παραγωγού, σύμφωνα με την παρούσα οδηγία, στην επικράτειά τους.
2. Κάθε κράτος μέλος μεριμνά ώστε οι παραγωγοί όπως ορίζονται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 στοιχείο στ) σημείο iv), που είναι εγκατεστημένοι στην επικράτειά του και πωλούν ΗΗΕ σε άλλο κράτος μέλος, να ορίζουν στο κράτος μέλος αυτό εξουσιοδοτημένο αντιπρόσωπο υπεύθυνο για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων του συγκεκριμένου παραγωγού, σύμφωνα με την οδηγία, στην επικράτεια του εν λόγω κράτους μέλους.
3. Ο ορισμός του εξουσιοδοτημένου αντιπροσώπου πρέπει να γίνεται με γραπτή εντολή.
Άρθρο 18
Διοικητική συνεργασία και ανταλλαγή πληροφοριών
Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι οι αρμόδιες για την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας αρχές συνεργάζονται μεταξύ τους, με σκοπό ιδίως τη δημιουργία της κατάλληλης ροής πληροφοριών για να εξασφαλισθεί η συμμόρφωση των παραγωγών με τις διατάξεις της οδηγίας και, κατά περίπτωση, ανταλλάσσουν πληροφορίες ωσαύτως και με την Επιτροπή, με σκοπό να διευκολύνουν την ορθή εφαρμογή της παρούσας οδηγίας. Η διοικητική συνεργασία και η ανταλλαγή πληροφοριών, ιδιαίτερα μεταξύ εθνικών μητρώων, περιλαμβάνουν και ηλεκτρονικά μέσα επικοινωνίας.
Η συνεργασία περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την πρόσβαση στα σχετικά έγγραφα και πληροφορίες, συμπεριλαμβανομένων των αποτελεσμάτων ενδεχόμενων επιθεωρήσεων, στο πλαίσιο της τήρησης των διατάξεων της νομοθεσίας για την προστασία των δεδομένων που ισχύει στο κράτος μέλος του οποίου η αρχή καλείται σε συνεργασία.
Άρθρο 19
Προσαρμογή στην επιστημονική και τεχνική πρόοδο
Εξουσιοδοτείται η Επιτροπή να εκδίδει πράξεις κατ’ εξουσιοδότηση σύμφωνα με το άρθρο 20, όσον αφορά τροποποιήσεις, αναγκαίες για την προσαρμογή του άρθρου 16 παράγραφος 5 και των παραρτημάτων ΙV, VΙΙ, VΙΙΙ και IX στην επιστημονική και τεχνική πρόοδο. Κατά την τροποποίηση του παραρτήματος VΙΙ, λαμβάνονται υπόψη οι εξαιρέσεις που αναγνωρίζονται με την οδηγία 2011/65/EE του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 8ης Ιουνίου 2011, για τον περιορισμό της χρήσης ορισμένων επικινδύνων ουσιών σε ηλεκτρικό και ηλεκτρονικό εξοπλισμό (28).
Πριν από κάθε τροποποίηση των παραρτημάτων, η Επιτροπή συμβουλεύεται, μεταξύ άλλων, τους παραγωγούς ΗΗΕ, τους ανακυκλωτές, τις επιχειρήσεις επεξεργασίας, τις περιβαλλοντικές οργανώσεις και τις ενώσεις εργαζομένων και καταναλωτών.
Άρθρο 20
Άσκηση της εξουσιοδότησης
1. Οι εξουσίες έκδοσης πράξεων κατ’ εξουσιοδότηση ανατίθεται στην Επιτροπή υπό τους όρους του παρόντος άρθρου.
2. Η εξουσιοδότηση κατά το άρθρο 7 παράγραφος 4, το άρθρο 8 παράγραφος 4, το άρθρο 10 παράγραφος 3, και το άρθρο 19 χορηγείται στην Επιτροπή για πέντε έτη από τις 13 Αυγούστου 2012. Η Επιτροπή συντάσσει έκθεση σχετικά με τις εξουσίες που της έχουν ανατεθεί το αργότερο εννέα μήνες πριν από τη λήξη της πενταετίας. Η εξουσιοδότηση ανανεώνεται σιωπηρώς για χρονικά διαστήματα ίδιας διάρκειας, εκτός αν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο αντιταχθούν στην ανανέωση, και το αργότερο τρεις μήνες πριν τελειώσει η κάθε περίοδος.
3. Η εξουσιοδότηση κατά το άρθρο 7 παράγραφος 4, το άρθρο 8 παράγραφος 4, το άρθρο 10 παράγραφος 3, και το άρθρο 19 μπορεί να ανακληθεί ανά πάσα στιγμή από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο. Η απόφαση ανάκλησης περατώνει την εξουσιοδότηση που προσδιορίζεται στην εν λόγω απόφαση. Αρχίζει να ισχύει την επομένη της δημοσίευσης της απόφασης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε μεταγενέστερη ημερομηνία που ορίζεται σε αυτήν. Δεν θίγει το κύρος των ήδη εν ισχύ κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων.
4. Η Επιτροπή, μόλις εκδώσει πράξη κατ’ εξουσιοδότηση, την κοινοποιεί ταυτόχρονα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.
5. Η κατ’ εξουσιοδότηση πράξη που εκδίδεται κατά το άρθρο 7 παράγραφος 4, το άρθρο 8 παράγραφος 4, το άρθρο 10 παράγραφος 3 και το άρθρο 19 τίθεται σε ισχύ μόνον εφόσον δεν έχει διατυπωθεί αντίρρηση είτε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είτε από το Συμβούλιο εντός δύο μηνών από την ημέρα που η πράξη κοινοποιείται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο ή αν, πριν λήξει αυτή η περίοδος, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενημερώσουν αμφότερα την Επιτροπή ότι δεν θα προβάλλουν αντιρρήσεις. Η περίοδος αυτή παρατείνεται κατά δύο μήνες κατόπιν πρωτοβουλίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή του Συμβουλίου.
Άρθρο 21
Διαδικασία επιτροπής
1. Η Επιτροπή επικουρείται από την επιτροπή η οποία έχει συσταθεί δυνάμει του άρθρου 39 της οδηγίας 2008/98/ΕΚ. Η εν λόγω επιτροπή αποτελεί επιτροπή κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
2. Όταν γίνεται αναφορά στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
Εάν η επιτροπή δεν διατυπώσει γνώμη, η Επιτροπή δεν εκδίδει το σχέδιο εκτελεστικής πράξης και εφαρμόζεται το άρθρο 5 παράγραφος 4 τρίτο εδάφιο του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
Άρθρο 22
Κυρώσεις
Τα κράτη μέλη θεσπίζουν τους κανόνες σχετικά με τις κυρώσεις που επιβάλλονται για παραβάσεις των εθνικών διατάξεων οι οποίες έχουν θεσπιστεί κατ’ εφαρμογή της παρούσας οδηγίας και λαμβάνουν κάθε αναγκαίο μέτρο για να εξασφαλιστεί η εφαρμογή τους. Οι προβλεπόμενες κυρώσεις πρέπει να είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν τις σχετικές διατάξεις στην Επιτροπή, το αργότερο έως τις 14 Φεβρουαρίου 2014, και της γνωστοποιούν αμέσως κάθε μεταγενέστερη τροποποίησή τους.
Άρθρο 23
Επιθεώρηση και παρακολούθηση
1. Τα κράτη μέλη διενεργούν τις ενδεδειγμένες επιθεωρήσεις και παρακολούθηση για να ελέγχουν την ορθή εφαρμογή της παρούσας οδηγίας.
Οι επιθεωρήσεις αυτές καλύπτουν τουλάχιστον:
α)
πληροφορίες χορηγούμενες στο πλαίσιο του μητρώου παραγωγών,
β)
μεταφορές, ιδίως τις εξαγωγές ΑΗΗΕ εκτός Ένωσης σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1013/2006 και τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1418/2007, και
γ)
τις εργασίες που εκτελούνται στις εγκαταστάσεις επεξεργασίας σύμφωνα με την οδηγία 2008/98/ΕΚ και με το παράρτημα VΙΙ της παρούσας οδηγίας.
2. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε οι μεταφορές μεταχειρισμένου ΗΗΕ για τον οποίο υπάρχει υποψία ότι πρόκειται για ΑΗΕΕ να διενεργούνται σύμφωνα με τις ελάχιστες απαιτήσεις του παραρτήματος VI και παρακολουθούν αναλόγως τις μεταφορές αυτές.
3. Το κόστος των ενδεδειγμένων αναλύσεων και επιθεωρήσεων, συμπεριλαμβανομένου του κόστους αποθήκευσης μεταχειρισμένου ΗΗΕ για τον οποίο υπάρχει υποψία ότι πρόκειται για ΑΗΗΕ, μπορεί να επιβαρύνει τους παραγωγούς, τους τρίτους που ενεργούν για λογαριασμό τους ή άλλα πρόσωπα, τα οποία μεριμνούν για τη μεταφορά μεταχειρισμένου ΗΗΕ για τον οποίο υπάρχει υποψία ότι πρόκειται για ΑΗΗΕ.
4. Προκειμένου να εξασφαλισθούν ενιαίοι όροι για την εφαρμογή του παρόντος άρθρου και του παραρτήματος VI, ιδίως δε, για την εφαρμογή του σημείου 2 του παραρτήματος αυτού, η Επιτροπή μπορεί να θεσπίζει εκτελεστικές πράξεις για τη θέσπιση πρόσθετων κανόνων για τις επιθεωρήσεις και την παρακολούθηση. Αυτές οι εκτελεστικές πράξεις θεσπίζονται σύμφωνα με την διαδικασία εξέτασης που προβλέπεται στο άρθρο 21 παράγραφος 2.
Άρθρο 24
Μεταφορά στο εθνικό δίκαιο
1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις προκειμένου να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία έως τις 14 Φεβρουαρίου 2014. Ανακοινώνουν αμέσως στην Επιτροπή το κείμενο των εν λόγω διατάξεων.
Οι διατάξεις αυτές, όταν θεσπίζονται από τα κράτη μέλη, περιλαμβάνουν αναφορά στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από την αναφορά αυτή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Οι εν λόγω διατάξεις περιλαμβάνουν επίσης δήλωση που διευκρινίζει ότι οι παραπομπές στις οδηγίες που καταργούνται από την παρούσα οδηγία, οι οποίες περιέχονται στις ισχύουσες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις, θεωρούνται ότι γίνονται στην παρούσα οδηγία. Ο τρόπος πραγματοποίησης αυτής της παραπομπής και η διατύπωση αυτής της δήλωσης καθορίζονται από τα κράτη μέλη.
2. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή το κείμενο των ουσιωδών διατάξεων εσωτερικού δικαίου τις οποίες θεσπίζουν στον τομέα που διέπεται από την παρούσα οδηγία.
3. Με την προϋπόθεση ότι επιτυγχάνονται οι στόχοι που τίθενται στην παρούσα οδηγία, τα κράτη μέλη μπορούν να μεταφέρουν στο εθνικό τους δίκαιο τις διατάξεις του άρθρου 8 παράγραφος 6, του άρθρου 14 παράγραφος 2 και του άρθρου 15, μέσω συμφωνιών μεταξύ των αρμόδιων αρχών και των οικείων οικονομικών κλάδων. Οι συμφωνίες αυτές πληρούν τις ακόλουθες απαιτήσεις:
α)
η τήρησή τους δύναται να επιβληθεί·
β)
προσδιορίζουν στόχους και τις αντίστοιχες προθεσμίες·
γ)
δημοσιεύονται στην εθνική επίσημη εφημερίδα ή σε επίσημο έγγραφο εξίσου προσιτό στο κοινό και διαβιβάζονται στην Επιτροπή·
δ)
τα επιτυγχανόμενα αποτελέσματα παρακολουθούνται τακτικά, αναφέρονται στις αρμόδιες αρχές και στην Επιτροπή και καθίστανται διαθέσιμα στο κοινό υπό τους όρους της συμφωνίας·
ε)
οι αρμόδιες αρχές εξασφαλίζουν ότι εξετάζεται η επιτελούμενη στα πλαίσια της συμφωνίας πρόοδος·
στ)
σε περίπτωση μη συμμόρφωσης με τη συμφωνία, τα κράτη μέλη πρέπει να εφαρμόζουν τις αντίστοιχες διατάξεις της παρούσας οδηγίας με νομοθετικά, κανονιστικά ή διοικητικά μέτρα.
Άρθρο 25
Κατάργηση
Η οδηγία 2002/96/ΕΚ, όπως τροποποιήθηκε με τις οδηγίες που εμφαίνονται στο παράρτημα ΧΙ μέρος A, καταργείται από τις 15 Φεβρουαρίου 2014, με την επιφύλαξη των υποχρεώσεων των κρατών μελών όσον αφορά τις προθεσμίες μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο και εφαρμογής της οδηγίας που εμφαίνεται στο παράρτημα ΧΙ μέρος B.
Οι παραπομπές στις καταργούμενες οδηγίες νοούνται ως παραπομπές στην παρούσα οδηγία και διαβάζονται σύμφωνα με τον πίνακα αντιστοιχίας του παραρτήματος ΧΙΙ.
Άρθρο 26
Έναρξη ισχύος
Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Άρθρο 27
Αποδέκτες
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.
Στρασβούργο, 4 Ιουλίου 2012.