РЕШЕНИЕ НА КОМИСИЯТА
от 27 юли 2011 година
относно изискванията за безопасност, на които трябва да отговарят европейските стандарти, за да са взети мерки срещу определени рискове за децата, произтичащи от вътрешни щори, прозоречни покривала с върви и обезопасяващи устройства съгласно Директива 2001/95/ЕО на Европейския парламент и на Съвета
(текст от значение за ЕИП)
(2011/477/ЕС)
ЕВРОПЕЙСКАТА КОМИСИЯ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз,
като взе предвид Директива 2001/95/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 3 декември 2001 г. относно общата безопасност на продуктите (1), и по-специално член 4, параграф 1, буква а) от нея,
като има предвид, че:
(1)
Съгласно член 3, параграф 2, втората алинея от Директива 2001/95/ЕО даден продукт се счита за безопасен, когато е в съответствие с доброволните национални стандарти, с които се транспонират европейските стандарти, позовавания на които са публикувани в Официален вестник на Европейския съюз.
(2)
Гореспоменатите европейски стандарти следва да бъдат създадени от европейските органи по стандартизация въз основа на конкретни изисквания за безопасност, определени от Комисията.
(3)
В много домове има щори и други прозоречни покривала с върви, които се използват за вдигане или сваляне на продукта (връв за задвижване) или за свързване на различните му части (вътрешна връв). Тези върви представляват опасност от задушаване за децата, тъй като може да се образуват клупове и деца могат да се оплетат в тях, докато играят в близост до прозореца. Децата може да се покатерят на первазите на прозорците или мебелите, за да получат достъп до вървите. Злополуки може да се случат и когато леглата или детските легла са поставени близо до прозорци, при които вървите са в обсега на децата.
(4)
През 1998 г. в извадка от болници в 15-те държави-членки на Европейския съюз, 129 деца са били приети в болница поради контузия, свързана с примка на щора на прозорец или връв на завеса (2). В Обединеното кралство се смята, че всяка година едно или две деца умират, след като са се оплели във вървите на щори. Неотдавна Комисията научи за десет злополуки със смъртен изход, свързани с деца на възраст между 15 и 36 месеца, случили се в Ирландия, Финландия, Нидерландия, Обединеното кралство и Турция в периода от 2008 до 2010 година. В Съединените щати е съобщено, че от 1999 г. насам е имало 119 смъртни случая и 111 инцидента, свързани с прозоречни покривала с върви. В Канада от 1986 г. насам със същите продукти са свързани 28 смъртни случая и 23 инцидента. В Австралия най-малко 10 деца са били случайно задушени от върви на щори от 2000 г. насам (3). Тези числа обаче съответстват само на част от проблема, тъй като много такива инциденти не се съобщават (4).
(5)
Изследванията сочат, че повечето нещастни случаи, включващи върви на щори, се случват в спални помещения и пострадалите деца са на възраст между 16 месеца и 36 месеца. Над половината от тези злополуки се случват с деца около 23 месеца. Въпреки че на тази възраст децата са напълно подвижни, на тях им е трудно да се освободят, ако са се оплели във вървите, тъй като главите им все още тежат повече спрямо телата им в сравнение със случая при възрастните, и техният контрол на мускулите все още не е напълно развит. Освен това трахеите им все още не са напълно развити и следователно са по-малки и по-малко устойчиви отколкото при възрастните и по-големите деца, така че те се задушават по-бързо, ако вратовете им са стиснати (5).
(6)
В европейски стандарт EN 13120:2009 се съдържат изисквания към показателите на вътрешните щори, включително към безопасността. Въпреки това, някои модели щори, които са свързани със злополуки, не са включени в обхвата на този стандарт.
(7)
Европейски стандарт EN 13120:2009 се отнася както за ръчно задвижваните, така и за електрически задвижваните вътрешни щори, като последните са включени във връзка с Директива 2006/42/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 17 май 2006 г. относно машините (6). Тази директива обаче не обхваща безопасността на децата във връзка със специфичния риск от задушаване и не се прилага за ръчно задвижвани щори с връв.
(8)
Предвиждането на двигател може да премахне рисковете, свързани с вървите за задвижване, но не и рисковете, свързани с вътрешните върви.
(9)
Други прозоречни покривала с опасно открити върви представляват подобен риск за децата.
(10)
Доклади за злополуки, свързани с вървите, дават като причина за смъртта вътрешно задушаване. Съществуващите европейски стандарти, свързани с прозоречните покривала и щори, не съдържат изисквания за мерки срещу този риск.
(11)
За обхващане на риска от неправилно монтиране или липса на монтиране, производителите следва да подобрят конструкцията на обезопасяващите устройства или на прозоречните покривала, за да се предотврати използване на продукта, когато обезопасяващите устройства не са монтирани правилно.
(12)
Следователно е необходимо да се формулират изисквания за безопасност, за да се гарантира, че вътрешните щори и други прозоречни покривала с върви са поначало безопасни за деца, като премахват риска от задушаване и вътрешно задушаване поради достъпни върви и дребни части.
(13)
В допълнение към изискванията за безопасна експлоатация на прозоречни покривала с върви и на щори, изисквания и информация за безопасността на продуктите трябва да бъдат разработени и за обезопасяващите устройства.
(14)
Предвидените в настоящото решение мерки са в съответствие със становището на комитета, създаден съгласно член 15 от Директива 2001/95/ЕО и нито Европейският парламент, нито Съветът са се противопоставили на тези мерки,
ПРИЕ НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ:
Член 1
За целите на настоящото решение се прилагат следните определения:
а)
„вътрешни щори“ означава продукт, който покрива прозорец и е монтиран във вътрешната повърхност на сградата;
б)
„прозоречни покривала с върви“ означава продукт, който има открити върви и се използва за покриване на прозорец, различен от вътрешна щора. Покривалата за прозорци могат да бъдат поставени вън от прозореца, вътре между две стъкла на прозореца или пред прозореца;
в)
„опасна примка“ означава клуп на открита връв, верижка или други подобни, комбиниран или не с тъкан и който може да обхване главата или врата на малко дете, създавайки опасност от задушаване,
г)
„обезопасяващи устройства“ означава устройства или конструкции, които защитават малкото дете от опасността от задушаване например като предотвратяват образуването на опасна примка във връвта или верижката, прекъсват опасната примка, освобождават връвта или верижката, когато се образува опасна примка или връвта или веригата се затегнат, правят връвта или верижката недостъпна за деца, предотвратяват заплитането на вървите;
д)
„достъпна(и) връв(и), верижка(и), верижка(и) от топчета или други подобни“ означава връв(и), верижка(и), верижка(и) от топчета или други подобни, които са открити отпред, отзад или отстрани на щората или покривалото за прозорец и могат да бъдат достигнати и дръпнати от малко дете, създавайки опасност от задушаване. Височината не се счита за ограничаваща достъпа.
Член 2
Изисквания за безопасност на вътрешните щори, прозоречните покривала с върви и обезопасяващите устройства, на които трябва да отговарят европейските стандарти съгласно член 4 от Директива 2001/95/ЕО, са формулирани в приложението към настоящото решение.
Член 3
Настоящото решение влиза в сила на двадесетия ден след публикуването му в Официален вестник на Европейския съюз.
Съставено в Брюксел на 27 юли 2011 година.
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 27ης Ιουλίου 2011
σχετικά με τις απαιτήσεις ασφάλειας που πρέπει να περιλαμβάνουν τα ευρωπαϊκά πρότυπα για την αντιμετώπιση ορισμένων κινδύνων που παρουσιάζουν για τα παιδιά οι εσωτερικές περσίδες, τα καλύμματα παραθύρων με κορδόνια και οι διατάξεις ασφάλειας σύμφωνα με την οδηγία 2001/95/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(2011/477/ΕΕ)
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη την οδηγία 2001/95/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 3ης Δεκεμβρίου 2001, για τη γενική ασφάλεια των προϊόντων (1), και ιδίως το άρθρο 4 παράγραφος 1 στοιχείο α),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο της οδηγίας 2001/95/ΕΚ, ένα προϊόν θεωρείται ασφαλές όταν τηρεί τα μη υποχρεωτικά εθνικά πρότυπα που αποτελούν μεταφορά ευρωπαϊκών προτύπων, τα στοιχεία αναφοράς των οποίων έχουν δημοσιευθεί στην Επιτροπή στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
(2)
Τα εν λόγω ευρωπαϊκά πρότυπα πρέπει να θεσπιστούν από ευρωπαϊκούς οργανισμούς τυποποίησης με βάση ειδικές απαιτήσεις ασφάλειας που καθορίζει η Επιτροπή.
(3)
Πολλές κατοικίες έχουν περσίδες και άλλα καλύμματα παραθύρων με κορδόνια για το ανέβασμα ή το κατέβασμα του προϊόντος (κορδόνι χειρισμού) ή για τη σύνδεση των διαφόρων μερών του (εσωτερικό κορδόνι). Αυτά τα κορδόνια προκαλούν κίνδυνο στραγγαλισμού για τα παιδιά, επειδή μπορεί να σχηματιστούν βρόχοι μέσα στους οποίους τα παιδιά μπορεί να παγιδευτούν όταν παίζουν κοντά στο παράθυρο. Επίσης, τα παιδιά ενδέχεται να ανεβούν στα περβάζια των παραθύρων ή στα έπιπλα για να φτάσουν τα κορδόνια. Ατυχήματα μπορούν επίσης να συμβούν όταν τα κρεβάτια ή τα παιδικά κρεβάτια είναι κοντά σε παράθυρα και τα κορδόνια είναι προσιτά στα παιδιά.
(4)
Το 1998 από μια έρευνα σε δείγμα νοσοκομείων στα 15 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης προέκυψε ότι 129 παιδιά είχαν νοσηλευτεί ύστερα από τραυματισμό που προκλήθηκε από βρόχο σε κορδόνι περσίδων ή σε κορδόνι κουρτίνας (2). Στο Ηνωμένο Βασίλειο εκτιμάται ότι ένα ή δύο παιδιά πεθαίνουν κάθε χρόνο επειδή παγιδεύονται στα κορδόνια περσίδων. Πιο πρόσφατα, η Επιτροπή πληροφορήθηκε ότι κατά την περίοδο 2008-2010 συνέβησαν στην Ιρλανδία, τη Φινλανδία, τις Κάτω Χώρες, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Τουρκία δέκα θανατηφόρα ατυχήματα με παιδιά ηλικίας από 15 έως 36 μηνών. Στις Ηνωμένες Πολιτείες αναφέρθηκε ότι από το 1999 έχουν συμβεί 119 θανατηφόρα ατυχήματα και 111 παρ’ ολίγον ατυχήματα εξαιτίας κορδονιών σε καλύμματα παραθύρων. Στον Καναδά, από το 1986,28 θανατηφόρα ατυχήματα και 23 παρ’ ολίγον ατυχήματα συνδέθηκαν με τα εν λόγω προϊόντα. Στην Αυστραλία, από το 2000, τουλάχιστον δέκα παιδιά ήταν θύματα ατυχημάτων στραγγαλισμού με κορδόνια σε περσίδες (3). Ωστόσο, επειδή πολλά από αυτά τα ατυχήματα δεν δηλώνονται, αυτοί οι αριθμοί απεικονίζουν μόνον ένα μέρος του προβλήματος (4).
(5)
Από την έρευνα προκύπτει ότι οι περισσότεροι θάνατοι από ατυχήματα με κορδόνια περσίδων συμβαίνουν σε υπνοδωμάτια και τα παιδιά είναι ηλικίας από 16 έως 36 μηνών. Περισσότερα από τα μισά από αυτά τα ατυχήματα συμβαίνουν σε παιδιά ηλικίας περίπου 23 μηνών. Παρόλο που σε αυτή την ηλικία τα παιδιά έχουν αναπτύξει όλες τις κινητικές τους ικανότητες, δυσκολεύονται να ελευθερωθούν αν τυλιχτεί γύρω τους κορδόνι, επειδή το κεφάλι τους είναι βαρύτερο αναλογικά με το σώμα σε σύγκριση με τους ενήλικες, και δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί πλήρως ο έλεγχος των μυών τους. Επίσης, η τραχεία τους δεν έχει αναπτυχθεί ακόμη πλήρως και είναι συνεπώς μικρότερη και λιγότερο άκαμπτη από αυτήν των ενηλίκων και των μεγαλύτερων παιδιών, με αποτέλεσμα να παθαίνουν ασφυξία πιο γρήγορα αν συσφιχτεί ο λαιμός τους (5).
(6)
Το ευρωπαϊκό πρότυπο EN 13120:2009 περιέχει απαιτήσεις επιδόσεων και ασφάλειας για εσωτερικές περσίδες. Ωστόσο, ορισμένα μοντέλα περσίδων, τα οποία έχουν συνδεθεί με ατυχήματα, δεν περιλαμβάνονται στο πεδίο εφαρμογής αυτού του προτύπου.
(7)
Το ευρωπαϊκό πρότυπο EN 13120:2009 αφορά τις χειροκίνητες και τις ηλεκτροκίνητες εσωτερικές περσίδες· οι τελευταίες καλύπτονται σε συνδυασμό με την οδηγία 2006/42/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Μαΐου 2006, σχετικά με τα μηχανήματα (6). Ωστόσο, αυτή η οδηγία δεν καλύπτει την ασφάλεια των παιδιών σε σχέση με τον ειδικό κίνδυνο του στραγγαλισμού και δεν εφαρμόζεται στις χειροκίνητες περσίδες με κορδόνια.
(8)
Η ηλεκτροκίνηση μπορεί να εξαλείψει τους κινδύνους που σχετίζονται με τα κορδόνια χειρισμού, αλλά όχι τους κινδύνους που σχετίζονται με τα εσωτερικά κορδόνια.
(9)
Άλλα καλύμματα παραθύρων με επικίνδυνα κορδόνια με ελεύθερα άκρα προκαλούν παρόμοιο κίνδυνο για τα παιδιά.
(10)
Οι εκθέσεις για τα ατυχήματα που σχετίζονται με κορδόνια αναφέρουν ότι η αιτία του θανάτου είναι η εσωτερική ασφυξία. Τα υφιστάμενα ευρωπαϊκά πρότυπα σχετικά με καλύμματα παραθύρων και τις περσίδες δεν περιλαμβάνουν απαιτήσεις για την αντιμετώπιση αυτού του κινδύνου.
(11)
Για να προληφθεί ο κίνδυνος λόγω κακής εγκατάστασης ή της έλλειψης εγκατάστασης, οι κατασκευαστές θα πρέπει να βελτιώσουν τον σχεδιασμό των διατάξεων ασφαλείας ή των καλυμμάτων για παράθυρα έτσι ώστε το προϊόν να μην μπορεί να χρησιμοποιηθεί αν η εγκατάσταση δεν είναι σωστή.
(12)
Επομένως, είναι αναγκαίο να καθοριστούν απαιτήσεις ασφάλειας για να εξασφαλιστεί ότι οι εσωτερικές περσίδες και άλλα καλύμματα παραθύρων με κορδόνια είναι εγγενώς ασφαλή για τα παιδιά, και ότι εξαλείφουν τον κίνδυνο στραγγαλισμού και εσωτερικής ασφυξίας λόγω κορδονιών και μικρών μερών που είναι εύκολα προσβάσιμα.
(13)
Εκτός από τις απαιτήσεις σχετικά με την ασφαλή λειτουργία των καλυμμάτων παραθύρων με κορδόνια και των περσίδων, πρέπει επίσης να εκπονηθούν για τις διατάξεις ασφαλείας απαιτήσεις και πληροφορίες για την ασφάλεια του προϊόντος.
(14)
Τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση είναι σύμφωνα με τη γνώμη της επιτροπής που έχει συσταθεί δυνάμει του άρθρου 15 της οδηγίας 2001/95/ΕΚ και ούτε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ούτε το Συμβούλιο αντιτάχθηκαν σε αυτά,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
α)
«εσωτερικές περσίδες» είναι κάλυμμα παραθύρου που τοποθετείται σε οποιοδήποτε σημείο στην εσωτερική επιφάνεια του κτιρίου·
β)
«κάλυμμα παραθύρου με κορδόνια» είναι προϊόν που χρησιμοποιείται για την κάλυψη παραθύρου, εκτός των εσωτερικών περσίδων, με χαρακτηριστικό τα κορδόνια με ελεύθερα άκρα. Το κάλυμμα παραθύρου μπορεί να τοποθετηθεί στο εξωτερικό του παραθύρου ή στο μεταξύ δύο φύλλων παραθύρου ή μπροστά στο παράθυρο·
γ)
«επικίνδυνος βρόχος» είναι ο βρόχος που σχηματίζει ένα κορδόνι, μια αλυσίδα ή παρόμοιο με αυτά, με ελεύθερα άκρα, σε συνδυασμό ή όχι με ύφασμα, και μπορεί να τυλιχτεί γύρω από το κεφάλι ή τον λαιμό ενός νηπίου και να δημιουργήσει κίνδυνο στραγγαλισμού.
δ)
«διάταξη ασφαλείας» είναι μια διάταξη ή κατασκευή σχεδιασμένη έτσι ώστε να προστατεύει ένα νήπιο από τον κίνδυνο στραγγαλισμού, π.χ. προλαμβάνοντας τον σχηματισμό επικίνδυνων βρόχων σε κορδόνι ή αλυσίδα, διασπώντας έναν επικίνδυνο βρόχο, ξεμπλέκοντας ένα κορδόνι ή μια αλυσίδα σε περίπτωση σχηματισμού επικίνδυνου βρόχου ή, όταν το κορδόνι ή η αλυσίδα υφίσταται βάρος, καθιστώντας το κορδόνι ή την αλυσίδα απροσπέλαστα για τα παιδιά και προλαμβάνοντας την παγίδευση στο κορδόνι·
ε)
«προσπελάσιμο(-α, -ες) κορδόνι (κορδόνια), αλυσίδα (αλυσίδες), αλυσίδα με σφαιρίδια (αλυσίδες με σφαιρίδια) ή παρόμοια» είναι κορδόνι (κορδόνια), αλυσίδα (αλυσίδες), αλυσίδα με σφαιρίδια (αλυσίδες με σφαιρίδια) ή παρόμοια, με ελεύθερα άκρα, τα οποία βρίσκονται στο εμπρόσθιο, οπίσθιο ή πλαϊνό μέρος περσίδων ή καλύμματος παραθύρων, και είναι προσπελάσιμο(-α, -ες) και μπορεί να το (τα, τις) τραβήξει ένα νήπιο, και να δημιουργηθεί κίνδυνος στραγγαλισμού. Το ύψος δεν θεωρείται ότι περιορίζει την προσπέλαση.
Άρθρο 2
Οι απαιτήσεις ασφάλειας για εσωτερικές περσίδες, καλύμματα παραθύρων με κορδόνια και διατάξεις ασφαλείας που πρέπει να περιλαμβάνουν τα ευρωπαϊκά πρότυπα βάσει του άρθρου 4 της οδηγίας 2001/95/ΕΚ καθορίζονται στο παράρτημα της παρούσας απόφασης.
Άρθρο 3
Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Βρυξέλλες, 27 Ιουλίου 2011.