РЕШЕНИЕ НА КОМИСИЯТА
от 25 април 2012 година
относно държавна помощ SA.25051 (C 19/10) (ex NN 23/10), предоставена от Германия в полза на Zweckverband Tierkörperbeseitigung в Рейнланд-Пфалц, Заарланд, област Райнгау-Таунус и област Лимбург-Вайлбург
(нотифицирано под номер C(2012) 2557)
(само текстът на немски език е автентичен)
(текст от значение за ЕИП)
(2012/485/ЕС)
ЕВРОПЕЙСКАТА КОМИСИЯ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 108, параграф 2, първа алинея от него (1),
като покани заинтересованите страни да представят мненията си в съответствие с посочения по-горе член (2) и като взе предвид техните мнения,
като има предвид, че:
1. ПРОЦЕДУРА
(1)
С жалба, подадена от Saria Bio-Industries AG & Co KG (наричано по-нататък „жалбоподателят“) на 23 февруари 2008 г., Комисията беше уведомена, че Германия предоставя годишни вноски на асоциацията със специална цел за унищожаване на животински трупове „Zweckverband Tierkörperbeseitigung“ (наричана по-нататък „ZT“) в Рейнланд-Пфалц, Заарланд, област Райнгау-Таунус и област Лимбург-Вайлбург.
(2)
С писмо от 20 юли 2010 г. Комисията уведоми Германия за решението си да открие предвидената в член 108, параграф 2 от ДФЕС процедура по отношение на мярката (наричано по-нататък „решението за откриване на процедурата“). В решението за откриване на процедура, публикувано в Официален вестник на Европейския съюз на 26 октомври 2010 г., Комисията покани заинтересованите страни да представят мненията си относно мярката (3).
(3)
Комисията получи мнението на жалбоподателя на 25 ноември 2010 г. В съответствие с одобрените искания за удължаване на срока от 20 август 2010 г. и 18 ноември 2010 г. Германия представя мнението си относно решението за откриване на процедурата и относно мнението на жалбоподателя в няколко части на 3 март 2011 г., 1 април 2011 г., 4 април 2011 г., 16 май 2011 г., 15 юли 2011 г. и 9 ноември 2011 г.
(4)
ZT изпрати писмено мнение до Комисията на 4 април 2011 г. Макар че съгласно член 20, параграф 1 във връзка с член 6 от Регламент (ЕО) № 659/1999 на Съвета от 22 март 1999 г. за установяване на подробни правила за прилагането на член 93 от Договора за ЕО (4) заинтересованите страни следва да представят мненията си не по-късно от един месец след датата на публикуване в Официален вестник, ZT представи своето мнение четири месеца по-късно. Комисията може да взема предвид мнения, представени от страните със закъснение, само в отделни обосновани случаи (5). Комисията не намери такава обосновка в писмото на ZT, а в останалите обстоятелства по случая също липсва обяснение за това, поради което с писмо от 18 април 2011 г. Комисията уведоми ZT, че ако мнението на ZT бъде взето предвид в официалната процедура по разследване, това би било в противоречие с процесуалните норми и би довело до неоправдано неравно третиране на страните в производството. Въпреки това тя използва цялата съдържаща се в мнението информация за настоящото решение.
(5)
Успоредно с официалната процедура по разследване на Комисията жалбоподателят е участвал в национално съдебно производство в Германия, като е предявил иск срещу ZT пред Административен съд - Трир (Verwaltungsgericht Trier). На 2 декември 2008 г. съдът постановява, че годишните вноски представляват държавна помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС. Що се отнася до възстановяването на неправомерната помощ, съдът решава, че не се налага ZT да върне сумата, получена между 2005 г. и 2008 г., предвид наличието на специални обстоятелства, поради които възстановяването изглежда несъразмерна санкция.
(6)
Жалбоподателят и ZT обжалваха решението на Административен съд - Трир пред Висш административен съд - Кобленц (Oberverwaltungsgericht Koblenz). На 24 ноември 2009 г. Висш административен съд - Кобленц потвърди решението на Административен съд - Трир.
(7)
Жалбоподателят и ZT обжалваха решението на Висш административен съд - Кобленц пред Федералния административен съд (Bundesverwaltungsgericht) (наричан по-нататък „BverwG“). С решение от 16 декември 2010 г. (6) Федералният административен съд отхвърли жалбата на жалбоподателя, измени решението на Висш административен съд - Кобленц и отхвърли исканията в тяхната цялост, като прие, че жалбата е недопустима по отношение на периода от 2005 г. до 2009 г. и че годишната вноска за 2010 г. не представлява помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС.
2. ПОДРОБНО ОПИСАНИЕ НА МЯРКАТА
2.1. Правна уредба
2.1.1. Европейско законодателство
(8)
Регламент (ЕО) № 1069/2009 на Европейския парламент и на Съвета от 21 октомври 2009 г. за установяване на здравни правила относно странични животински продукти и производни продукти, непредназначени за консумация от човека, и за отмяна на Регламент (ЕО) № 1774/2002 (Регламент за страничните животински продукти) (7) урежда събирането, транспортирането, съхранението, обработката, преработката и употребата или унищожаването на странични животински продукти, така че те да не представляват риск за човешкото здраве и здравето на животните. Сред целите на законодателния акт е да се предотвратява възникването на огнища на трансмисивна спонгиформна енцефалопатия (ТСЕ) и други трнасмисивни болести по животните като класическа чума по свинете (КЧС) и шап.
(9)
Раздел 4 от Регламент (ЕО) № 1069/2009 разграничава три различни категории странични животински продукти според специфичните рискове за здравето на животните и човешкото здраве:
а)
Материалът от категория 1 крие значителни рискове, свързани по-конкретно с ТСЕ и наличието на определени забранени вещества и замърсители на околната среда. Материалът от тази категория включва, наред с други неща, части от тялото на животни, за които съществува съмнение, че са заразени с ТСЕ, или при които е потвърдено наличието на ТСЕ, както и смеси от материал от категория 1 с материал от категория 2 или 3. Тези материали трябва да се унищожават чрез изгаряне или преработка и да не се включват в състава на фуражи за селскостопански животни или на технически продукти.
б)
Материалът от категория 2 също крие значителни рискове, тъй като се състои от мъртви животни и други материали, съдържащи определени забранени вещества или замърсители. Материалът от тази категория трябва да се унищожава чрез изгаряне или преработка и да не се включва в състава на фуражи за селскостопански животни. В някои случаи обаче той може да се използва като тор или за технически цели.
в)
Материалът от категория 3 включва, наред с други неща, части от заклани животни, които макар да са отхвърлени като негодни за консумация от човека не са засегнати от признаци на болести, предаващи се на хората или животните, а също така и материали, произхождащи от животни, които са годни за консумация от човека, но поради икономически съображения се използват за други цели, например като храна за селскостопански животни.
(10)
Регламент (ЕО) № 1069/2009 по същество е еднозначен с предшественика си, Регламент (ЕО) № 1774/2002 на Европейския парламент и на Съвета (8), и включва разпоредби, забраняващи вноса и износа на материал от категории 1 и 2 и изискващи съоръженията за унищожаване да бъдат одобрени от компетентните органи, натоварени с прилагането на разпоредбите на регламента. По-нататък Регламент (ЕО) № 1069/2009 съдържа конкретни разпоредби за контрол на унищожаването на материал от категории 1 и 2. Освен посоченото по-горе обаче регламентът не поставя изисквания относно начина, по който от икономическа гледна точка да се организира унищожаването на материал от категории 1 и 2. Следователно Регламент (ЕО) № 1069/2009 не изисква унищожаването в определен район да се извършва от едно-единствено предприятие, както е в Германия.
2.1.2. Национално законодателство
(11)
Съгласно член 3 от германския закон за транспониране на общностните разпоредби относно преработката и унищожаването на странични животински продукти, непредназначени за консумация от човека (9) (Gesetz zur Durchführung gemeinschaftsrechtlicher Vorschriften über die Verarbeitung und Beseitigung von nicht für den menschlichen Verzehr bestimmten tierischen Nebenprodukten, наричан по-нататък „TierNebG“) областите (Landkreise) и градовете със статут на общини (kreisfreie Städte) са задължени да извършват унищожаването и преработката на материал от категории 1 и 2, наричани „контролирани стоки“. Тази задача могат да осъществяват сами или чрез договори с трети лица.
(12)
Унищожаването на материал от категория 3, наричан „неконтролирани стоки“,може да се извършва от всяко преработвателно предприятие при спазване на разпоредбите на Регламент (ЕО) № 1069/2009.
2.2. Zweckverband Tierkörperbeseititgung
(13)
ZT е публичноправен субект, основан през 1979 г. съгласно членове 1 и 2 от Закона на провинция Рейнланд-Пфалц за прилагане на Закона за страничните животински продукти („TierNebGAG RP“ - Landesgesetz zur Ausführung des TierNebG на Рейнланд-Пфалц (10)). Междувременно всички административни области и по-големите градове със статут на общини в Рейнланд-Пфалц и Заарланд, както и две области в провинция Хесен - област Райнгау-Таунус и област Лимбург-Вайлбург - са членове на ZT (вж. член 1 от устава на ZT).
(14)
Съгласно член 2 от своя устав ZT е упълномощена от членовете си да поеме всички права и задължения на областите и градовете със статут на общини, чиято отговорност е унищожаването по член 3 от TierNebG в съответствие със законите на отделните провинции.
(15)
Според германското право асоциация със специална цел не може да бъде обект на производство по несъстоятелност поради правния си статут на публичноправен субект. Тя обаче може да бъде закрита по решение на своите членове.
2.3. Унищожаване на мъртви животни и отпадъци от кланици
2.3.1. Дейността на ZT
(16)
ZT извършва не само възложената от устава ѝ задача, а именно унищожаване на материал от категории 1 и 2 на територията, на която извършва дейността си (наричан по-нататък „вътрешен материал“), а унищожава също така материал от категории 1 и 2, произхождащ от съседните провинции Баден-Вюртемберг и Хесен (вж. подробното описание в съображение 20 и следващите), както и материал от категория 3 (наричани заедно по-нататък „външен материал“).
(17)
Както показва таблицата по-долу, в миналото ZT е преработвала големи количества външен материал. През последните години средно почти половината от преработваните количества се състои от външен материал.
Таблица 1
Обработвани от ZT количества през 1998-2009 г.
Вътрешен материал
Външен материал
Баден-Вюртемберг
Северен и Централен Хесен
Контролирани стоки от категории 1 и 2
Неконтролирани стоки от категория 3
Контролирани стоки от категории 1 и 2
Контролирани стоки от категории 1 и 2
Общо
1998 г.
Тонове
38 055
[…] (11)
0
0
[…]
%
[…]
[…]
0 %
0 %
100 %
1999 г.
Тонове
41 081
[…]
0
0
[…]
%
[…]
[…]
0 %
0 %
100 %
2000 г.
Тонове
44 929
[…]
1 114
0
[…]
%
[…]
[…]
[…]
0 %
100 %
2001 г.
Тонове
57 110
[…]
14 079
0
[…]
%
[…]
[…]
[…]
0 %
100 %
2002 г.
Тонове
58 316
[…]
14 803
0
[…]
%
[…]
[…]
[…]
0 %
100 %
2003 г.
Тонове
54 325
[…]
16 067
0
[…]
%
[…]
[…]
[…]
0 %
100 %
2004 г.
Тонове
52 562
[…]
13 228
0
[…]
%
[…]
[…]
[…]
0 %
100 %
2005 г.
Тонове
48 944
[…]
11 658
0
[…]
%
[…]
[…]
[…]
0 %
100 %
2006 г.
Тонове
45 988
[…]
11 389
0
[…]
%
[…]
[…]
[…]
0 %
100 %
2007 г.
Тонове
44 544
[…]
6 797
0
[…]
%
[…]
[…]
[…]
0 %
100 %
2008 г.
Тонове
41 838
[…]
7 046
0
[…]
%
[…]
[…]
[…]
0 %
100 %
2009 г.
Тонове
36 863
[…]
8 569
23 312
[…]
%
[…]
[…]
[…]
[…]
100 %
Средно
Тонове
47 046
[…]
8 729
1 943
[…]
1998-2009 г.
%
[…]
[…]
[…]
[…]
100 %
(18)
Вътрешният материал се състои от мъртви животни и отпадъци от кланици. ZT извършва както събиране, така и преработка (заедно наричани по-нататък „унищожаване“). За да покрие свързаните с дейността разходи, ZT събира такси. За мъртвите животни и отпадъците от кланици се прилагат различни тарифи.
(19)
Тъй като материалът от категория 3 се търгува на свободния пазар, ZT договаря таксите за унищожаване в съответствие с частното право. Докато повечето частни съоръжения за унищожаване унищожават материала от категория 3 отделно с цел постигане на по-високи приходи от продажби чрез преработката му - например в храна за домашни любимци - ZT преработва материала от категория 3 заедно с контролираните стоки, тъй като не разполага с отделно съоръжение. Следователно от преработените контролирани стоки могат да се получат само крайни продукти с ниска стойност, например мазнини и масла, които носят ниски приходи.
(20)
От 2000 г. насам ZT преработва също отпадъци от категории 1 и 2 от Баден-Вюртемберг. За тази цел е сключено специално споразумение между ZT и асоциацията със специална цел Zweckverband Neckar-Franken в съответствие с публичното право. Съгласно споразумението събирането се извършва на местно равнище от Zweckverband Neckar-Franken, след което материалът се доставя до ZT за преработка.
(21)
През 2007 г. ZT участва и в търг за унищожаване на контролирани стоки в областите на Северен и Централен Хесен, който печели. Преди ZT да поеме дейността по унищожаването от 1 април 2009 г. тя се извършва от дружество, което принадлежи към групата на жалбоподателя.
(22)
По този начин ZT цели максимално оползотворяване капацитета на съоръженията си не само чрез преработка на вътрешен материал от категории 1 и 2, но и чрез интензивна дейност извън официалната си задача, като преработва свободно търгуващ се материал от категория 3 и материал от категории 1 и 2 с произход извън територията на дейност на асоциацията. Между 2002 г. и 2008 г. само 54-58 % от обработваните от ZT количества са вътрешен материал от категории 1 и 2. През 2009 г. - отчасти поради включването на материал от Северен и Централен Хесен - този дял намалява значително до едва 39 %, т.е. по-малко от половината от общите количества, преработвани от ZT.
2.3.2. Капацитет на съоръженията на ZT
(23)
ZT разполага с две съоръжения за унищожаване - в Rivenich и Sandersmühle. При нормална експлоатация и двете работят средно пет дни в седмицата на две смени (5-дневна експлоатация на две смени). За толкова време могат да се преработват най-много 2 160 тона седмично. Този нормален работен капацитет в общия случай е бил достатъчен за преработка на възникващите в последните години 88 000 тона материал годишно, т.е. 1 700 тона седмично.
(24)
Подобно на други предприятия за унищожаване ZT разполага със свободен работен капацитет под формата на неизползвани смени в хода на нормалната експлоатация през седмицата и в почивните дни. Този свободен работен капацитет може да се използва за преработка на допълнителни животински трупове в случай на епидемия.
2.3.2.1. Краткосрочен свободен работен капацитет
(25)
Според предоставената от ZT информация съоръженията могат да работят на три смени във всички дни от седмицата (7-дневна експлоатация на 3 смени) за кратък период от 6 до 12 седмици. Това означава, че за кратки периоди разполагаемият седмичен капацитет достига 4 536 тона. Седемдневната експлоатация на три смени обаче не може да се поддържа за по-продължителен период от време поради износване, както и преумора на персонала.
(26)
Следователно в краткосрочен план - за период до 12 седмици, ZT има свободен работен капацитет от 2 376 тона седмично над обичайната стойност, който може да се използва за преработка в случай на епидемия (вж. също таблица 3 в раздел 9.3.1).
2.3.2.2. Дългосрочен свободен работен капацитет
(27)
В дългосрочен план максималното възможно натоварване на съоръженията с цел преработване на допълнителен материал, възникнал при епидемия, е пет дни в седмицата на три смени (5-дневна експлоатация на 3 смени), тъй като почивните дни биха били необходими за поддръжка в случай на продължително по-интензивно натоварване. В този случай биха могли да се преработват до 3 240 тона седмично.
(28)
Следователно в по-дългосрочен план, т.е. за период, по-дълъг от 12 седмици, ZT разполага със свободен работен капацитет от 1 080 тона седмично над обичайната стойност, позволяващ преработка в случай на епидемия (вж. също таблица 3 в раздел 9.3.1).
2.4. Годишни вноски и обществена задача
(29)
Правното основание за годишните вноски, които ZT получава от членовете си (области и градове със статут на общини), се съдържа в устава на ZT. Предназначението на годишните вноски е да се компенсират разходите, непокрити от приходите (вж. член 9, параграф 1 от устава).
(30)
Размерът на годишната вноска се определя въз основа на годишния бюджет, който първо се одобрява от общото събрание на членовете. След приемането на бюджета ZT има право да изиска плащане на годишната вноска чрез административен акт.
(31)
През февруари 2010 г. уставът на ZT е изменен с обратно действие от 1 януари 2009 г. До този момент уставът не е съдържал други правила относно използването и изчисляването на годишни вноски освен разпоредбите на член 9, параграф 1, но през февруари 2010 г. са въведени следните нови разпоредби.
(32)
Съгласно член 9, параграф 2 от устава годишната вноска вече трябва да бъде предварително определена. Правилата гласят също, че годишната вноска може да се събира единствено като компенсация за разходи, произтичащи от възложената на ZT задача да унищожава материал от категории 1 и 2 и да поддържа резервен капацитет за справяне с епидемии.
(33)
Съгласно член 10, параграф 2 от устава резервният капацитет за епидемии от 2009 г. насам, е бил по 7 110 тона годишно, които да бъдат преработвани в шестседмичен срок (т.е. шест пъти по 1 185 тона седмично). При определянето на размера на резерва за епидемии е отчетено, че освен собствения капацитет на ZT в случай на епидемия може да се ползва допълнителен, алтернативен капацитет за унищожаване от 5 000 тона годишно. Разходите по резерва за епидемии трябва да се определят предварително в съответния стопански план за дейността, като за разходи за резерва за епидемии се считат само съответният дял от постоянните разходи (амортизация, данъци, застраховка, лихви по заеми), разходите по договори за външна поддръжка, както и делът от разходите за персонал, необходими за поддържане на постоянна работна готовност. Разходите по резерва за епидемии трябва да се записват в специални сметки, отделно от другите разходи на предприятието, като се разпределят според съответния дял от капацитета.
(34)
От основаването си през 1979 г. до 2011 г. ZT е получила годишни вноски в общ размер от 66 493 680 EUR. Стойностите по години от 1998 г. насам са, както следва:
1998 г.
:
2 114 192 EUR (4 135 000 DM)
1999 г.
:
2 432 216 EUR (4 575 000 DM)
2000 г. и 2001 г.
:
2 249 684 EUR (4 400 000 DM) годишно
2002-2008 г.
:
2 250 000 EUR годишно
2009 г.
:
1 961 515 EUR
2010 г.
:
2 212 392 EUR
2011 г.
:
1 962 515 EUR
(35)
Годишните вноски от 1998 г. до 2011 г. възлизат на общо 30 932 198 EUR.
(36)
Според представените отчети за приходите и разходите в периода 1998-2009 г. след прибавяне на годишните вноски ZT бележи обща загуба от 4 562 795 EUR. Ако се изключат вноските, чиято обща стойност е 26 757 292 EUR, сумарната загуба за периода от 1998 г. до 2009 г. възлиза на 31 320 678 EUR. Следователно годишните вноски не са били достатъчни, за да компенсират напълно общите загуби.
2.5. Одобрена държавна помощ във връзка с тестове за ТСЕ, мъртви животни и отпадъци от кланици
(37)
Принципът „замърсителят плаща“ съгласно член 191, параграф 2 от ДФЕС важи като цяло за унищожаването на странични животински продукти. Ето защо на първо място фермерите и кланиците носят отговорността да се погрижат за унищожаването на мъртви животни и отпадъци от кланици и да понесат съответните разходи (12).
(38)
Поради кризата с ТСЕ обаче възниква необходимост да се осигури съответната обработка на мъртви животни и отпадъци от кланици, състоящи се от материали от категории 1 и 2, и да се подкрепят фермерите посредством държавна помощ. Европейската комисия установява съответния ред с Насоките на Общността за държавна помощ за тестове за ТСЕ, мъртви животни и отпадъци от кланици от 24 декември 2002 г. (13) (наричани по-нататък „Насоките за ТСЕ“). Този ред е включен и направен по-строг в раздел V.Б.4 от Основните насоки на Общността за държавните помощи за земеделския и горския сектор за периода 2007-2013 г. (14) (наричани „Насоките за земеделски помощи за 2007-2013 г.“).
(39)
Съгласно Насоките за ТСЕ и Насоките за земеделски помощи за 2007-2013 г. по принцип замърсителят трябва да понася разходите за унищожаване на странични животински продукти (15). При някои строго ограничени обстоятелства обаче се допуска помощ за тестове за ТСЕ и унищожаване на мъртви животни (16). За унищожаване на отпадъци от кланици помощ не може да се отпуска (17). Освен това помощта е съвместима с вътрешния пазар само ако може да се докаже, че тя достига само до фермерите, а не до предприятия производители надолу по веригата (например кланици или съоръжения за унищожаване на животински трупове) (18).
2.5.1. Решение на Комисията от 29 януари 2004 г. по дело за държавна помощ NN 33/03
(40)
През 2004 г. Комисията одобри мерки за държавна помощ с цел противодействие на заплахата от ТСЕ в Рейнланд-Пфалц, за които Германия изпрати уведомление съгласно член 107, параграф 3, буква в) от ДФЕС, Насоките на Общността за ТСЕ и Насоките на Общността за държавна помощ за земеделския сектор от 12 август 2000 г. (19) Мерките имат за цел да се предотврати разпространението на ТСЕ, наред с другото чрез възстановяване на допълнителните разходи, понесени от фермерите за подходящото унищожаване на рисков материал след въвеждането на забраната за хранене на добитък с месно и костно брашно.
(41)
Наред с други мерки Комисията одобри еднократна помощ в размер 100 % от разходите за унищожаване на определени рискови отпадъци от кланици, натрупани от октомври 2000 г. до септември 2001 г. в резултат на забраната за хранене с животинско брашно на територията на дейност на асоциацията. За получатели на помощта се смятат обаче кланиците, а не ZT.
2.5.2. Решение на Комисията от 6 юли 2004 г. по дело за държавна помощ N 15/04
(42)
Съгласно втората схема за помощ, също одобрена през 2004 г., фермерите в Рейнланд-Пфалц биват компенсирани за разходите за събиране и преработка на мъртви животни, за които са плащали вноски в Касата за болести по животните (Tierseuchenkasse) (20) Прилаганите от ZT такси за събиране и преработка на вътрешни мъртви животни се понасят поравно от провинциите (Рейнланд-Пфалц, Хесен, Заарланд), членовете на асоциацията и касата за болести по животните на съответните провинции. По отношение на разходите за преработка обаче собствениците на селскостопански животни следва сами да покрият 25 %.
(43)
Помощта, заплащана директно на ZT, е одобрена за периода от 1 януари 1999 г. до 31 декември 2013 г. Тя се отпуска при условие да се ползва изключително от фермерите и да няма кумулиране с друга помощ.
(44)
Тъй като помощта компенсира пропорционален дял от предварително определените такси (100 % за събиране и 75 % за преработка), Комисията прави заключението, че тя е в полза изключително на фермерите и не създава икономическо предимство за ZT.
2.5.3. Връзка между одобрените схеми за помощ NN 33/03 и N 15/04 и годишните вноски
(45)
Двете схеми за помощ (наричани по-нататък „земеделските помощи“) се отчитат като приходи в счетоводните книги на ZT. Следователно в посочените в съображение 36 загуби вече е отчетено, че ZT е получавала в приход земеделски помощи.
(46)
Следователно ZT е получавала годишните вноски в допълнение към земеделските помощи, за да финансира непокритите си загуби.
3. ОСНОВАНИЯ ЗА ОТКРИВАНЕ НА ПРОЦЕДУРАТА
(47)
Жалбоподателят твърди, че от икономическа гледна точка ZT не би могла да оцелее, ако членовете ѝ не покриват годишните загуби, произтичащи от унищожаването на вътрешен и външен материал, като заплащат годишни вноски. ZT, която има монопол върху унищожаването на вътрешен материал и следователно не е изложена на конкуренция, предлага по-ниски от пазарните цени на отворените пазари за външен материал. Ценовата политика на ZT е ориентирана единствено към максимално оползотворяване на съоръженията, които разполагат с голям свободен капацитет.
(48)
Според жалбоподателя от заплащането на годишни вноски произтичат много видове нарушаване на конкуренцията. По-специално той критикува ценообразуването на ZT на свободния материал от категория 3 и на офертата в търга за унищожаване в Северен и Централен Хесен:
а)
ZT предлага да унищожава отпадъци от кланици не по цени, зависещи от преработваното количество, а срещу твърда цена на животно. Това я прави атрактивна за по-малките кланици, при които разделянето на материала от категория 3 от материала от категория 1 и 2 е свързано с по-високи разходи, отколкото при по-големите и добре оборудвани кланици, тъй като те могат да си спестят разделянето и да предават на ZT материал от категория 3 заедно с отпадъци от категории 1 и 2. Така ZT предлага унищожаване на отпадъци от кланици на цени, които не покриват нейните разходи, тъй като не включва в таксите си допълнителните разходи, произтичащи от същевременната преработка на материал от категория 3.
б)
В търга за унищожаване на материал от категория 1 и 2 в Северен и Централен Хесен ZT успява да спечели единствено защото постоянните ѝ разходи за поддържане на резервен капацитет вече са покрити от годишните вноски, което ѝ позволява да предложи по-ниски тарифи.
(49)
Германия от друга страна настоява, че годишните вноски са необходими за покриване разходите на ZT, произтичащи от задължението ѝ да поддържа резервен капацитет за справяне с епидемии. В подкрепа на позицията си Германия представя експертно становище на института Fraunhofer от март 2007 г. (21) (наричано по-нататък „становището на Fraunhofer“), с което показва, че разходите по резерва за епидемии възлизат на около 50 % от общите разходи за капацитет. Освен това се твърди, че годишните вноски са необходими за покриване на разходите за рехабилитация на замърсени индустриални обекти.
(50)
При предварителното разглеждане Комисията първоначално установява, че годишните вноски предоставят на ZT икономическо предимство, тъй като намаляват нейните текущи разходи, както и че останалите критерии за наличие на държавна помощ са изпълнени.
(51)
Комисията изтъкна, че подобна помощ за предприятия в общия случай е забранена. Освен това тя изрази своите съмнения за това до каква степен годишните вноски биха могли да се оправдаят като компенсация за поддържане на резерв за епидемии. Анализът на Комисията беше основан на разглеждане на четирите критерия, изложени в решението по делото Altmark (22):
а)
предприятието бенефициер трябва да бъде действително натоварено с изпълнението на задължения за обществена услуга и тези задължения трябва да бъдат ясно определени;
б)
параметрите, въз основа на които се изчислява компенсацията, трябва да бъдат установени предварително по обективен и прозрачен начин;
в)
компенсацията не може да надвишава това, което е необходимо за покриване изцяло или частично на разходите, възникнали при изпълнение на задълженията, свързани с предоставяне на обществената услуга, като се отчитат съответните приходи и разумна печалба от изпълнението на тези задължения;
г)
ако предприятието носител на задължения за обществени услуги не е определено чрез процедура по възлагане на обществени поръчки, която създава условия за избор на кандидата, който е в състояние да предостави тези услуги при най-ниската цена за съответната общност, равнището на необходимата компенсация трябва да се определи въз основа на анализ на разходите, които би направило едно типично, добре управлявано предприятие при изпълнението на тези задължения.
(52)
По въпроса за наличието на услуга от общ икономически интерес Комисията изрази съмнение дали съществува обществен интерес в осигуряването на резерв за епидемии, тъй като съгласно принципа „замърсителят плаща“ фермерите са задължени да унищожават мъртвите животни и отпадъците от кланици и се ползват с гореспоменатите помощи, одобрени от Комисията. Под въпрос е също дали годишните вноски са необходими, тъй като практиката на други германски провинции показва, че съоръженията на частните оператори разполагат с достатъчен свободен капацитет, за да се справят с епидемии сред животните, без да получават допълнителни компенсационни плащания за поддържането на такъв капацитет.
(53)
Комисията се съмнява също дали уставът на ZT отговаря на изискванията за прозрачен акт за възлагане, тъй като преди 2010 г. поддържането на резерв за епидемии не е било определено като задължение от обществен интерес, което да се изпълнява от ZT, не са определени и необходимите параметри за изчисляване на разходите.
(54)
По отношение на необходимостта от заплащане на компенсация Комисията повдигна въпроса дали годишните вноски всъщност не финансират загубите, произлизащи от непечелившия свободен капацитет. Под въпрос е дали са необходими допълнителни годишни вноски, щом в други германски провинции всички разходи се покриват от таксите, заплащани от замърсителите.
(55)
Тъй като ZT не е избрана чрез публична покана за участие в търг, е под съмнение дали ZT е типично, добре управлявано предприятие.
(56)
Поради това Комисията стига до предварителното заключение, че е необходимо подробно разглеждане, за да се установи дали заплащаните на ZT годишни вноски действително са необходими за поддържане на резерв за епидемии или дали самият пазар не би осигурил достатъчен свободен капацитет в случай на епидемия.
(57)
На последно място се подлага на съмнение доводът на Германия, че годишните вноски биха могли да се оправдаят като компенсация за разходите за рехабилитация на замърсени индустриални обекти. Съгласно точка 132 от Насоките на Общността относно държавната помощ за защита на околната среда от 1 април 2008 г. (23) (наричани по-нататък „Насоките относно държавната помощ за защита на околната среда“) такава помощ може да се смята за съвместима с вътрешния пазар, само ако получателят не може да бъде подведен под отговорност съгласно националното право, което в настоящия случай очевидно не е така.
4. ПРОИЗВОДСТВА ПРЕД НАЦИОНАЛНИ СЪДИЛИЩА
(58)
В решението си от 16 декември 2010 г. BVerwG определя, че вноските за 2010 г. не представляват държавна помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС, тъй като са изпълнени критериите от решението по делото Altmark. BVerwG не се произнесе относно по-ранните вноски, тъй като приема жалбата за недопустима в частта за вноските, заплащани преди 2010 г.
4.1. Първи критерий от решението по делото Altmark
(59)
BVerwG определя, че унищожаването на странични животински продукти съгласно регламента за страничните животински продукти и съгласно член 3, параграф 1 от TierNebG представлява услуга от общ икономически интерес, която включва поддържането на резервен капацитет за епидемии.
(60)
BVerwG разграничава капацитета, използван при нормална експлоатация, включително свободния работен капацитет, и незаетия капацитет, който в общия случай остава неизползван. Ако годишните вноски покриват разходите за нормалния капацитет, включително за основния работен свободен капацитет, BVerwG би приел, че годишните вноски представляват държавна помощ на основание на принципа „замърсителят плаща“.
(61)
Ако обаче годишните вноски покриват само разходите за свободния капацитет, поддържан единствено за случай на избухване на епидемия, то тогава те не биха представлявали държавна помощ. При това не е от значение, че свободният капацитет може да бъде по-висок, отколкото налагат експлоатационните нужди, тъй като по своето естество той обикновено не се използва. Единствено ако има данни, че свободният капацитет е бил използван и за нормална експлоатация (напр. за унищожаване на материал от категория 3), заключението би било различно. Тъй като обаче това очевидно не е така, годишните вноски компенсират единствено разходите, произлизащи от задължението за предоставяне на обществена услуга под формата на поддържане на резерв за епидемии.
4.2. Втори критерий от решението по делото Altmark
(62)
Що се отнася до изискването за прозрачност, BVerwG обръща внимание, че уставът е бил изменен на 2 февруари 2010 г., непосредствено преди определянето на вноските за 2010 г. BVerwG заключава, че от член 9 от приетия през 2010 г. устав става ясно, че годишните вноски компенсират единствено разходите по поддържането на резервен капацитет в случай на епидемия.
4.3. Трети критерий от решението по делото Altmark
(63)
Измененият член 9 от устава гарантира, че годишните вноски компенсират единствено разходите по поддържането на резерва за епидемии.
(64)
Освен това BVerwG обръща внимание на това, че решението за размера на резерва не е стопанско решение, което трябва да се вземе въз основа на икономическата рентабилност. По своята същност поддържането на резервен капацитет за епидемии е икономически нерентабилно, тъй като разходите за подобен резерв по никакъв начин не са пропорционални на вероятността за възникване на мащабни епидемии.
4.4. Четвърти критерий от решението по делото Altmark
(65)
Според BVerwG в случая не е възможно да се приложи четвъртият критерий от решението по делото Altmark, тъй като унищожаването на материал от категории 1 и 2 се извършва отделно от унищожаването на материал от категория 3. Няма припокриване между обществените и търговските услуги, предоставяни от ZT, докато в делото Altmark на частна фирма за автобусни превози са били възложени множество задължения във връзка с предоставянето на обществени услуги (напр. по отношение на броя спирки и разписанието), които съществено са променили начина на извършване на основната транспортна услуга. Следователно заплащаните на ZT годишни вноски имат за цел да я компенсират за разходите по предоставяне на обществена услуга, която се предлага извън пазара.
(66)
Освен това BVerwG е на мнение, че публичните органи имат право да осъществяват задачите си от обществен интерес сами, без да бъдат задължавани да прибягват до частни доставчици на услуги. По отношение на определението на съда, свързано с обществените поръчки, BVerwG изтъква, че публичните органи могат свободно да решават дали да извършват услуга със собствени ресурси или да си я набавят на пазара (24).
5. МНЕНИЕ НА ЖАЛБОПОДАТЕЛЯ
5.1. Първи критерий от решението по делото Altmark
(67)
Жалбоподателят твърди, че на основание на принципа „замърсителят плаща“ поддържането на резерв за епидемии не е услуга от общ икономически интерес (УОИИ) по смисъла на член 106, параграф 2 от ДФЕС.
(68)
За замърсители лесно могат да бъдат определени фермерите и кланиците -фермерите имат полза от ефективното справяне с епидемии сред животните, тъй като те могат да застрашат стадата и следователно активите им. Бързото и ефективно справяне с епидемии позволява на кланиците да продължат дейността си нормално.
(69)
Принципът „замърсителят плаща“ е приет и в съответното германско законодателство, в което фермерите и кланиците често се споменават като замърсители, които трябва да понасят разходите за унищожаване (25).
5.2. Втори критерий от решението по делото Altmark
(70)
Според жалбоподателя ZT е започнала да твърди, че винаги е била натоварена със задачата да поддържа резервен капацитет, едва след началото на националното разследване и разследването на Комисията. Преди изменението на устава през 2010 г. осигуряването на резервен капацитет не е било изрично възложено на ZT и параметрите за изчисляването на компенсацията не са били предварително определени.
5.3. Трети критерий от решението по делото Altmark
(71)
Жалбоподателят изтъква, че изискването за поддържане на резерв за епидемии не е свързано с нетни разходи за съоръженията за унищожаване на животински трупове.
5.3.1. Резервът за епидемии се осигурява от работния свободен капацитет
(72)
Съоръженията за унищожаване на животински трупове в Германия в общия случай работят на две смени, пет или шест дни в седмицата, с колебания от ± 5 % по отношение на часовете на експлоатация. Сезонните колебания в търсенето се поемат чрез работа на три смени в периоди на повишено търсене и връщане към петдневна експлоатация на две смени при слабо търсене. Експертното становище на Böckenhoff (26) потвърждава, че при използване на третата смяна през седмицата и допълнителните смени в почивните дни може да бъде осигурен достатъчен резерв за епидемии, който да позволи справяне с увеличените количества материал в случай на епидемия.
(73)
Следователно необходимият резерв за епидемии може да се осигури от работния свободен капацитет, който е на разположение при нормалната експлоатация на съоръженията за унищожаване. Жалбоподателят подчертава, че никога не му се е налагало да прави допълнителни инвестиции, за да поддържа достатъчен резерв в случай на епидемии.
(74)
Жалбоподателят изтъква също така, че при планиране на капацитета на едно съоръжение за унищожаване трябва да се вземат предвид капацитетите на съседните провинции. В случай на голямо огнище на болест за справяне с краткосрочното увеличение в търсенето на капацитет могат да се използват капацитетите на останалите провинции. Няма правни разпоредби, забраняващи транспортирането на материали от категории 1 и 2. Напротив, съответното германско законодателство (27) приема прибягването до капацитетите на съседни региони като очевиден начин за справяне с претоварване на преработвателния капацитет в случай на епидемия.
5.3.2. Общите разходи трябва да бъдат финансирани от обичайните приходи от такси
(75)
Според жалбоподателя в обичайния случай всички разходи за капацитет се покриват от приходите, които предприятието, натоварено със задачата да унищожава материал от категории 1 и 2, получава чрез събиране на такси за своята обичайна дейност. Тъй като разходите за работен свободен капацитет са неделима част от разходите на съоръжението, те могат да бъдат включени при изчисляването на таксите. Наред с други неща, жалбоподателят цитира решение на BVerwG (28), от което става ясно, че разходите за обективно оправдания резервен капацитет могат да се включват в изчисляването на таксите.
(76)
В 10 от 16-те провинции с унищожаването на материали от категории 1 и 2 са натоварени само частни предприятия (Берлин, Бранденбург, Бремен, Хамбург, Мекленбург-Предна Померания, Долна Саксония, Северен Рейн-Вестфалия, Саксония-Анхалт, Шлезвиг-Холщайн и Тюрингия). В някои от тези провинции има региони с особено голяма численост на добитъка, например в Долна Саксония, Северен Рейн-Вестфалия и Шлезвиг-Холщайн. В Бавария и Хесен унищожаването на животински трупове частично се осигурява от частни предприятия.
(77)
В провинциите, в които жалбоподателят или свързани с него предприятия са натоварени с унищожаването на странични животински продукти, включително в Мекленбург-Предна Померания, Саксония-Анхалт и Тюрингия, държавният орган и натовареното с тази задача предприятие договарят максималния годишен капацитет, който трябва да поддържа съоръжението за унищожаване. Тези капацитети се смятат за достатъчни за справяне с увеличеното търсене в случай на епидемия. Според информацията, с която разполага жалбоподателят, при някои процедури по възлагане на обществени поръчки в Северен Рейн-Вестфалия равнището на резервния капацитет за епидемии се определя предварително. Цитираният пример е регион Щайнфурт, където като резерв са заложени 5 % от числеността на добитъка през предходната година. Таксите за унищожаване се изчисляват така, че всички постоянни разходи на съоръженията за унищожаване се рефинансират напълно от таксите за унищожаване, събирани от фермерите и кланиците.
(78)
Следователно практиката в другите провинции показва, че общите разходи за едно съоръжение за унищожаване - включително тези за резерв за епидемии - могат напълно да се финансират с приходите от такси и че не е необходима допълнителна компенсация с публични средства.
5.3.3. Действителното използване на годишните вноски от страна на ZT
(79)
Жалбоподателят изтъква, че ZT използва годишните вноски, не само за да финансира загуби от нормална експлоатация, но и от поддържане на свръхкапацитет, който след това да се използва за външни цели.
5.3.3.1. Използване на предполагаемия резерв за епидемии за целите на обществената задача, възложена на ZT в Северен и Централен Хесен
(80)
Сравнението между количеството свободен капацитет, което ZT посочва в офертата си в процедурата за възлагане на обществена поръчка в Северен Хесен през 2009 г., и количеството свободен капацитет, описано в експертното становище на Fraunhofer (29), сочи съществен спад в свободния капацитет на ZT с времето. Докато през 2005 г. свободният капацитет и съответно предполагаемо необходимият резерв за епидемии все още е около 50 % от общия капацитет, според експертното становище на Fraunhofer към 2009 г. той е намалял до едва 35 %, както показва офертата на ZT в процедурата за възлагане на обществена поръчка в Северен и Централен Хесен.
(81)
Ако се приеме, че ZT действително е била натоварена със задачата да поддържа резерв за епидемии и че 50 % от средния капацитет на ZT е подходящ резерв за епидемии (както се заключава в експертното становище на Fraunhofer), ZT не би могла да участва в процедурата за възлагане на обществена поръчка в Северен Хесен, нито да поеме допълнителни задължения за унищожаване на материал в Баден-Вюртемберг.
(82)
Тъй като обаче ZT всъщност печели договора по процедурата за възлагане на обществена поръчка в Северен Хесен и поема предоставянето на допълнителни услуги по унищожаване на материал, тя непременно трябва да е използвала за нормална експлоатация част от резерва, за който се твърди, че е необходим в случай на епидемии. Така става очевидно, че с годишните вноски са финансирани разходите за свободен капацитет, който не е необходим като резерв за епидемии.
5.3.3.2. Финансиране на излишен свободен капацитет
(83)
Жалбоподателят съпоставя равнището на наличния свободен капацитет на ZT с разполагаемия свободен капацитет в други провинции и стига до заключението, че свободният капацитет на ZT е четири-пет пъти по-голям от свободния капацитет, с който разполагат другите провинции като резерв за епидемии, като се отчетат разликите в числеността на добитъка. Следователно с годишните вноски е бил финансиран свободният капацитет, който значително надвишава необходимия резерв за епидемии в сравнение с други провинции. Впоследствие излишният свободен капацитет на ZT е бил на разположение за ползване за външни цели, включително за участие в тръжната процедура в Северен и Централен Хесен.
5.4. Четвърти критерий от решението по делото Altmark
(84)
Жалбоподателят посочва, че ZT не е спечелила договора чрез процедура за възлагане на обществена поръчка, докато в повечето други провинции се провежда публичен търг с цел избор на най-ефективен доставчик. Освен това не е направен анализ на разходите, в който да се съпоставят разходите на ZT с тези на тези на типично, добре управлявано предприятие.
(85)
Според жалбоподателя не е имало правни пречки за провеждане на публичен търг в Рейнланд-Пфалц.
5.5. Нарушаване на конкуренцията на външните пазари
5.5.1. Оферта на ZT за цени, по-ниски от разходите, в публичния търг в Северен и Централен Хесен
(86)
Жалбоподателят твърди, че нарушаващото въздействие на заплащаните годишни вноски върху конкуренцията може да се покаже нагледно с начина, по който е протекъл публичният търг в Северен Хесен.
(87)
Преди тръжната процедура унищожаването на материали от категории 1 и 2 е било възложено на свързаното с жалбоподателя дружество Tierbeseitigungsanlage Schäfer GmbH (наричано по-нататък „TBA Schäfer“). То обаче не успява да се наложи в конкуренцията със ZT в търга през 2009 г. Докато офертата на TBA Schäfer е трябвало да се основава на пълните разходи, ZT е можела да предложи такси, по-ниски от разходите, тъй като част от нейните разходи за капацитета вече са финансирани от годишните вноски.
(88)
Друго доказателство, че в търга за Северен Хесен ZT е предложила цени, по-ниски от разходите, е съпоставката с таксите, събирани от ZT на собствената ѝ територия. Там таксата е 328 EUR на тон, докато офертата на ZT в търга за Северен Хесен е за едва 208 EUR на тон. Тъй като няма съществени разлики между разходите за събиране в двата региона, е непонятно как ZT би заложила в офертата си за Северен Хесен такси, по-ниски с около една трета от тези, които събира на собствената си територия, за абсолютно същата услуга.
(89)
Разходната база на TBA Schäfer е обществено достояние от предишни търгове, което улеснява ZT да подаде оферта за 208 EUR на тон, т.е. с едва 4 EUR по-малко от офертата на TBA за 212 EUR на тон, и така да спечели търга.
5.5.2. Събирани от ZT такси за унищожаване на материал от категория 3, по-ниски от разходите
(90)
Жалбоподателят подчертава, че поради недиференцираната ценова политика на ZT в Рейнланд-Пфалц е нарушен стимулът за кланиците да разделят материала от категория 3 от материала от категории 1 и 2. В резултат на това заедно с лошия материал от категории 1 и 2 се унищожават значителни количества материал от категория 3, който иначе би могъл да се преработи в храна за домашни любимци (30).
(91)
Освен това количеството материал от категория 3, изтеглено от пазара поради ценовата политика на ZT, е по-голямо, отколкото предполага Комисията в своята предварителна оценка на пазара. В точка 33 от решението за откриване на процедурата се посочва, че материалите от категория 3 се отделят при 72 % от всички заклани животни в Рейнланд-Пфалц. Тази стойност обаче се основава единствено на броя заклани животни. Ако се отчете, че при клането на телета се получава много по-голямо количество материал от категория 3, отколкото при клането на прасета, резултатът би бил, че се отделят едва 45 % от материала от категория 3. Следователно нарушаването на пазара поради ценовата политика на ZT е много по-голямо, отколкото се е допускало преди.
6. МНЕНИЕ НА ZT
(92)
В съществените точки мнението на ZT съвпада с това на Германия, описано в следващия раздел. Ето защо с цел избягване на излишно повторение мнението на ZT не е изложено отделно.
7. МНЕНИЕ НА ГЕРМАНИЯ
(93)
Германия оспорва, че годишните вноски, събирани съгласно устава на ZT, представляват неправомерна помощ, тъй като са изпълнени критериите от решението по делото Altmark. Освен това Германия твърди, че помощта е съвместима с вътрешния пазар, тъй като годишните вноски не надвишават разходите за поддържане на резерва за епидемии и разходите за рехабилитация на стари индустриални обекти.
7.1. Първи критерий от решението по делото Altmark
(94)
На първо място Германия твърди, че поддържането на резерв за епидемии е услуга от общ икономически интерес. Това свое твърдение тя основава на факта, че унищожаването на материал от категории 1 и 2 е законоустановено задължение на местните власти.
(95)
Местните власти са натоварили ZT, в качеството ѝ на правоспособен публичноправен субект, с изпълнението на това законоустановено задължение. Общият икономически интерес се състои в това, че унищожаването на материал от категории 1 и 2 има за цел опазването на човешкото здраве. Това важи преди всичко в случай на епидемия.
(96)
При това трябва да се има предвид, че фактът, че финансиране е било възможно съгласно Насоките за ТСЕ и Насоките за земеделски помощи за 2007-2013 г., не може да се привежда в ущърб на ZT, Насоките регламентират само финансирането на разходи за унищожаване на животински трупове (мъртви животни) без да се занимават конкретно с разходите за поддържане на резерв за епидемии. Следователно няма кумулиране на годишните вноски с одобрената помощ за ТСЕ.
(97)
Освен това що се отнася до унищожаването на мъртви животни, за замърсители могат да се посочат фермерите, но що се касае за разходите по резерва за епидемии, е трудно да бъдат определени замърсителите.
7.2. Втори критерий от решението по делото Altmark
(98)
По силата на TierNebGAG RP от 1979 г. ZT е била натоварена със задачата да унищожава странични животински продукти.
(99)
Размерът на необходимия резерв за епидемии и параметрите за изчисляване на нетните разходи са определени в изменения устав на ZT от 1 февруари 2010 г. Те се основават на експертното становище на Fraunhofer.
(100)
Германия подчертава, че още преди изменението на устава през 2010 г. годишните вноски, които ZT събира от членовете си, са определяни обективно и прозрачно. По-специално планът за дейността за всяка година се приема от общото събрание на ZT в рамките на публична процедура, одобрена от надзорния орган, и се публикува в официалните вестници на Рейнланд-Пфалц, Хесен и Заарланд.
7.3. Трети критерий от решението по делото Altmark
(101)
Германия твърди, че поддържаният за справяне с епидемии резерв е необходим за опазване на човешкото здраве в случай на епидемии.
7.3.1. Експертно становище относно размера на резерва за епидемии
(102)
Според Германия размерът на резерва за епидемии, определен в изменения устав от 2 февруари 2010 г., се основава на експертното проучване на Fraunhofer. След откриването на процедурата Германия възлага на Института за структурни изследвания и планиране в районите на интензивно земеделие (Institut für Strukturforschung und Planung in agrarischen Intensivgebieten (ISPA) да изготви допълнително експертно становище (31) (наричано по-нататък „експертното становище на ISPA-RP“).
(103)
В своето експертното становище Fraunhofer прави оценка на очакваните количества материал при различни сценарии, като отчита доколко вероятни са те. Експертното становище на ISPA-RP следва методически подробен подход за моделиране на различните сценарии на епидемии при възникване на огнище на шап или класическа чума по свинете (КЧС).
(104)
И двете експертни становища стигат заключението, че наред с обичайните количества вътрешен и външен материал, чието количество е приблизително 1 700 тона седмично, общият капацитет, с който разполага ZT, е достатъчен за преработка на количества, произтичащи от краткотрайни и продължителни епидемии.
7.3.1.1. Краткотрайни епидемии
(105)
Експертното становище на ISPA показва, че в случай на краткотрайни епидемии, ако се допусне, че те водят до около 200 тона допълнителен материал дневно в продължение на 2-5 дни, този материал може лесно да се преработи заедно с обичайните количества, като се използва разполагаемият седмичен свободен капацитет до 1 523 тона при 5-дневна експлоатация на три смени, без да се прибягва до допълнителните смени в почивните дни.
(106)
Дори ако значителна част от територията на дейност на асоциацията бъде засегната от епидемии, така че в продължение на 8 седмици да възникват допълнителни количества от 1 300-1 800 тона, те могат да се преработват чрез смени в почивните дни, които позволяват ползване на краткосрочния свободен капацитет от 2 819 тона седмично (вж. също таблица 3 в раздел 9.3.1).
7.3.1.2. Продължителни епидемии
(107)
Този сценарий допуска възникване на огнище на шап на цялата територия на дейност на асоциацията при умъртвяване на 10 % от всички животни, какъвто беше случаят във Великобритания през 2001 г. При този сценарий прогнозното количество материал би било приблизително 1 300 тона седмично за период от 18 седмици. Експертното становище на ISPA-RP показва, че при 5-дневна експлоатация на три смени съоръженията на ZT могат да преработват дори тези количества наред с обичайните количества (вж. таблица 3 в раздел 9.3.1).
7.3.1.3. Заключения от представените проучвания
(108)
Според Германия представените експертни становища показват, че общият разполагаем капацитет при 5-дневна експлоатация на 3 смени е достатъчен, за да се преработват, наред с обичайните количества, допълнителните количества, произтичащи от краткотрайни и дори по-продължителни епидемии. При повечето сценарии дори не би се наложило да се прибегне до допълнителните смени в почивни дни, които могат да бъдат използвани при работа с пълен капацитет в продължение на 6-12 седмици.
(109)
В експертните становища се стига до заключението, че ZT разполага с достатъчен общ капацитет при 5-дневна експлоатация на три смени, за да преработва обичайните количества заедно с материала, очакван при по-продължителни епидемии. Ето защо наличният понастоящем общ капацитет не се смята за прекалено висок, а за подходящ предвид нуждите.
7.3.2. Разходи по резерва за епидемии
(110)
Представените от Германия изчисления на разходите по резерва за епидемии следват подхода в експертното становище на Fraunhofer. Разбивката на разходите за капацитет между нормалната експлоатация и резерва за епидемии е направена въз основа на средното оползотворяване на общия капацитет, разполагаем при 5-дневна експлоатация на 3 смени. Резултатът е, че при нормална експлоатация ZT използва средно около 50 % от общия капацитет, с който разполага при 5-дневна експлоатация на три смени.
(111)
Въз основа на тази степен на оползотворяване между нормалната експлоатация и резерва за епидемии се разпределят по приблизително 50 % от разходите за капацитет - както за събиране, така и за преработка (32). Получените разходи за поддържането на резерва за епидемии са както следва:
Таблица 2
Разходи по резерва за епидемии според Германия за периода 2000-2009 г.
(в евро)
Разходи по резерва за епидемии
2000 г.
2 250 106
2001 г.
2 608 383
2002 г.
3 163 429
2003 г.
3 121 934
2004 г.
3 133 539
2005 г.
2 986 695
2006 г.
2 793 466
2007 г.
2 606 508
2008 г.
2 507 167
2009 г.
1 961 515
Средно
2 784 282
(112)
Следва да се отбележи, че през 2000 г. и 2001 г. за резерва за епидемии са разпределени само около 45 % от разходите за капацитет, а през 2009 г. със спечелването на обществената поръчка в Северен и Централен Хесен резервът за епидемии намалява с приблизително една пета. За 1998 г. и 1999 г. изчисление на разходите по резерва за епидемии липсва.
7.3.3. Финансиране на разходите по резерва за епидемии чрез годишните вноски
(113)
В представените години с изключение на 2009 г. заплащаните от членовете на ZT годишни вноски са били по-ниски от показаните в таблица 2 разходи по резерва за епидемии. През 2009 г. окончателната сума на годишните вноски е равна на разходите по резерва.
(114)
Германия посочва, че разходите по резерва за епидемии не са включени в изчисляването на таксата за ползване, тъй като това не е възможно от правна гледна точка. Макар че местните власти могат да събират такси за ползване на обществени обекти и съоръжения с цел покриване на разходите по член 7 от Закона за местните такси на Рейнланд-Пфалц (Kommunalabgabengesetz, наричан по-нататък „KAG RP“), не може да има очевидно несъответствие между производителността на обекта или съоръжението и таксата. Съгласно член 8 от KAG RP разходите, на които се основават таксите за ползване, трябва да се определят по търговските принципи на счетоводното отчитане на себестойността. Според Германия обаче основата на таксите се формира само от унищожаването на материал от категории 1 и 2, а не от поддържането на капацитет за епидемии. Последното не се предоставя като услуга за отделни данъкоплатци, а като средство за противодействие на бъдещи опасности за обществеността като цяло.
7.3.4. Финансиране в други германски провинции
(115)
По искане на Комисията Германия проведе национално проучване на практиките, прилагани при определянето и финансирането на резерва за епидемии.
(116)
Във всички германски провинции, с изключение на района на действие на ZT, резервът за епидемии се осигурява от работния свободен капацитет, който е на разположение през седмицата и в почивните дни. Въз основа на експертното становище на Böckenhoff относно борбата с епидемии, в общия случай няма допълнителни инвестиции в капацитет. Наличният свободен капацитет под формата на трета смяна през седмицата и смени през почивните дни е достатъчен като резерв за епидемии. Междувременно на базата на експертни становища като това на ISPA за Долна Саксония (33) (наричано по-нататък „експертното становище на ISPA-NS“) или по договаряне със заинтересованите групи се прилагат алтернативни методи на изчисляване. Налага се обаче основното заключение от експертното становище на Böckenhoff, а именно, че не са необходими допълнителни инвестиции в свободен капацитет.
(117)
Разходите по работния свободен капацитет се финансират чрез налози или такси (в зависимост от правната форма на оператора). Съществуват различни системи според начина на разпределяне на разходите за работен свободен капацитет между унищожаването на мъртви животни и отпадъци от кланици.
(118)
Що се отнася до помощта, отпускана на фермерите за унищожаване на мъртви животни съгласно Насоките за земеделски помощи, в повечето от останалите провинции тя възлиза на 67 %-75 % от таксите за унищожаване на мъртви животни:
а)
Баден-Вюртемберг и Северен Рейн-Вестфалия: собствениците на животни заплащат 25 % от разходите за преработка, а с публични средства (от области и провинции) се финансират 100 % от разходите за събиране и останалите 75 % от разходите за преработка;
б)
Саксония-Анхалт, Тюрингия и Бранденбург: собствениците на животни заплащат 25 % от разходите за събиране и 33 % от разходите за преработка. Останалите разходи за събиране и за преработка (съответно 75 % и 67 %) се покриват с публични средства;
в)
Бавария, Рейнланд-Пфалц и Заарланд: по една трета от разходите за събиране се заплащат от областните управление, касите за болести при животните и провинцията, 66 % от разходите за преработка се финансират с публични средства, 25 % - от собствениците на животни, а 8 % - от Касата за болести при животните;
г)
В Саксония 25 % от разходите за събиране и за преработка се финансират от собствениците на животни, 8 % - от Касата за болести при животните, а 66 % - с публични средства;
д)
В Долна Саксония 60 % от разходите за събиране и за преработка се финансират от Касата за болести при животните, а 40 % - с публични средства. В последствие Касата за болести при животните събира от собствениците на животни 25 % от разходите за преработка;
е)
В Шлезвиг-Холщайн 100 % от разходите за събиране и за преработка се покриват от Касата за болести при животните;
ж)
В Мекленбург-Предна Померания 100 % от разходите за събиране и за преработка се покриват от собствениците на животни.
(119)
Според Германия този преглед показва, че е относително маловажно дали разходите по резерва за епидемии се включват в изчисляването на налозите и таксите или се финансират чрез годишни вноски, както е в Рейнланд-Пфалц. От значение е кой всъщност заплаща разходите. В крайна сметка голяма част от резерва за епидемии се финансира с публични средства чрез помощи съгласно Насоките за ТСЕ или Насоките за земеделски помощи за 2007-2013 г.
7.4. Четвърти критерий от решението по делото Altmark
(120)
Германия поддържа мнението, че в европейското право няма изискване за отваряне на пазар за унищожаването на материал от категории 1 и 2 чрез процедури за възлагане на обществени поръчки. Това е потвърдено и от Съда на Европейския съюз (34).
7.5. Липса на нарушаване на конкуренцията на външните пазари
(121)
Германия смята, че в случая няма нарушаване на конкуренцията на външните пазари.
7.5.1. Унищожаване на неконтролирани стоки от ZT без кръстосано субсидиране
(122)
Германия твърди, че събираните от ZT годишни вноски не са довели до нарушаване на конкуренцията при материала от категория 3, тъй като няма кръстосано субсидиране:
а)
годишните отчети на ZT показват ясно, че асоциацията е постигала значителни маржове през годините чрез преработката на отделен материал от категория 3, което изключва твърдението за кръстосано субсидиране;
б)
ако материалът от категория 3 се доставя заедно с материала от категория 1 и 2, смесите (по тегло) вече биха били включени в изчислените такси за унищожаване. Това означава, че размерът на таксите в тарифата вече включва количествата смесен материал от тази категория, които са предварително изчислени.
(123)
Германия счита за неоснователно твърдението на жалбоподателя, че поради ценовата политика на ZT се отделят едва 45 % от материала от категория 3. ZT никога не е преработвало такива големи количества материал от категория 3, което се потвърждава от съответните статистически данни. Процентът на отделяне за 2009 г., цитиран от Комисията в решението за откриване на процедурата, а именно 72 %, може да бъде потвърден.
(124)
Следва да се посочи също, че на територията на дейност на асоциацията 85 % от кланетата се извършват в 6 предприятия, в които се прави разделяне в най-общ смисъл. Жалбоподателят осъществява дейност в тези предприятия и получава от тях отделен материал от категория 3. Затова жалбоподателят има достъп до пазарите на материал от категория 3 и притежава много значителен дял от тези пазари.
7.5.2. Търгът в Северен и Централен Хесен
(125)
Фактът, че в Северен и Централен Хесен ZT събира различни такси от тези на територията на дейност на асоциацията, не доказва наличието на нарушаване на конкуренцията. Разликите във финансирането се дължат на различните правни изисквания по отношение на изчисляването. Съгласно раздел 3(1) от TierNebG унищожаването на странични животински продукти от категории 1 и 2 в Германия е отговорност на регионалните и местните власти, които са компетентните органи съгласно правото на съответните провинции. Следователно финансирането може да е регламентирано по различен начин в зависимост от съответните разпоредби на провинциално и местно равнище.
(126)
Ако унищожаването на странични животински продукти не се извършва от самите учреждения, отговарящи за него, а задачата е възложена на трети лица - както в Северен и Централен Хесен, правилата за изчисляване не се уреждат от съответния закон за местните такси, който е в сила, а от Насоките за ценообразуване на база себестойността (Leitsätze für die Preisermittlung aufgrund von Selbstkosten (наричани по-нататък „LSP“) (35).
(127)
Има големи разлики между KAG RP и LSP, особено по отношение на размера на разходите за лихви, които могат да се включват в таксите, и тези разлики имат значение за ZT, тъй като тя в съществена степен е финансирала инвестициите си чрез кредити и ежегодно заплаща лихви в голям размер по тези кредити.
(128)
Докато съгласно член 8 от KAG RP ZT може да включи тези разходи за лихви в изчисляването на таксите, LSP позволява таксите в Северен и Централен Хесен да включват само изчислените лихви, съотнесени към средния необходим оперативен капитал. Ето защо е невъзможно да се прехвърлят всички разходи по реалните лихвени плащания.
(129)
Според Германия твърдението на жалбоподателя, че TBA Schäfer не е успяла да спечели в тръжната процедура в Северен и Централен Хесен поради кръстосаното субсидиране чрез годишните вноски, също е неоснователно. По-високата цена в офертата на TBA Schäfer се дължи на това, че прогнозираните от TBA Schäfer приходи от производство са твърде ниски, като в същото време то трябва да заплаща по-високи административни разходи и вноски в рамките на своята група. От друга страна ZT е изчислило приходите си от производство правилно и понеже не е част от група, не му се налага да заплаща вътрешногрупови вноски.
7.6. Рехабилитация на замърсени индустриални обекти
(130)
Германия твърди, че част от годишните вноски, събирани от ZT, имат за цел финансирането на разходите за рехабилитация на два замърсени индустриални обекта - в Зоршид и в Шпрендлинген-Гензинген.
(131)
В двата замърсени обекта в следствие на използването на въглеводороди от предишни собственици или оператори се е натрупало замърсяване на почвата и подпочвените води. И двата имота стават собственост на ZT при основаването му през 1979 г.
(132)
Решенията за рехабилитация, приети от областната управа на Кобленц на 21 април 1997 г. и 31 март 1998 г., задължават ZT да отстрани замърсяването. В допълнително решение от 13 юли 2001 г. са поставени още условия относно рехабилитацията на обекта в Шпрендлинген-Гензинген. Разходите за рехабилитация за съответния период от 1998 г. до 2010 г. възлизат на общо 2 413 049,36 EUR за двата обекта.
7.6.1. Обектът в Шпрендлинген-Гензинген
(133)
Германия признава, че съгласно решението за почистване от 31 март 1998 г. ZT е задължена да поеме разходите за рехабилитация на обекта в Шпрендлинген-Гензинген. Тя е на мнение обаче, че от гледна точка на правото в областта на държавните помощи не е справедливо ZT да носи пълната отговорност за разходите за рехабилитация, тъй като неограничената отговорност би довела до неравнопоставеност в сравнение с частните предприятия съгласно по-новата съдебна практика в Германия.
(134)
Според решението на Федералния конституционен съд (Bundesverfassungsgericht) от 16 декември 2000 г. (36) съгласно националното право частно предприятие би носило отговорност само в разумни граници. Според Федералния конституционен съд този праг може да бъде достигнат, ако отговорността надвишава стойността на имуществото. Отговорността над тази граница вече не може да се смята за пропорционална материалноправна и ограничаваща норма за целите на защитата на имуществото, гарантирана от член 14, параграф 2, второ изречение от германския Основен закон (Grundgesetz). Тъй като обаче в качеството си на публичноправно юридическо лице ZT не може да се позовава на правата, дадени на частни лица от германския Основен закон, това ограничение на отговорността не важи за ZT.
(135)
Според Германия обектът в Шпрендлинген-Гензинген има отрицателна пазарна стойност, тъй като балансовата му стойност към 31 декември 2009 г. възлиза на 128 500,00 EUR, а разходите за рехабилитирането му към момента възлизат на общо 1 542 315,85 EUR. Това надхвърля описаната по-горе граница на отговорността.
(136)
Финансирането на разходите за рехабилитация над границата на отговорността чрез годишните вноски следва да се разглежда като съвместима помощ по точка 132 от Насоките относно държавната помощ за защита на околната среда, тъй като частните лица трябва да понасят разходи за рехабилитация само до пазарната стойност на имуществото.
7.6.2. Обектът в Зоршид
(137)
Въпреки че съгласно решението за почистване от 21 април 1997 г. ZT носи отговорност като замърсител, Германия се съмнява дали в съответствие с германското право ZT действително би била задължена да понесе разходите за рехабилитация във връзка с щетите, нанесени от предишните собственици или оператори. Тъй като обаче това са обстоятелства от преди повече от 30 години, въпросът за отговорността вече не може да се изясни категорично.
(138)
Германия е на мнение, че доколкото годишните вноски се ползват за покриване на разходите за рехабилитацията на обекта в Зоршид, те представляват съвместима помощ по смисъла на Насоките относно държавната помощ за защита на околната среда, тъй като не е следвало ZT да се задължава да извърши рехабилитацията.
(139)
Освен това Германия твърди, че пазарната стойност на обекта в Зоршид също е отрицателна и че границата за отговорността е надхвърлена и в този случай.
8. ОЦЕНКА НА ОБЩИТЕ КРИТЕРИИ ЗА НАЛИЧИЕТО НА ПОМОЩ ПО ЧЛЕН 107, ПАРАГРАФ 1 ОТ ДФЕС (БЕЗ ОГЛЕД НА КРИТЕРИИТЕ ОТ РЕШЕНИЕТО ПО ДЕЛОТО ALTMARK)
(140)
Съгласно член 107, параграф 1 от ДФЕС всяка помощ, предоставена от държава членка или чрез ресурси на държава членка под каквато и да било форма, която нарушава или заплашва да наруши конкуренцията чрез поставяне в по-благоприятно положение на определени предприятия или производството на някои стоки, доколкото засяга търговията между държавите членки, е несъвместима с вътрешния пазар.
8.1. Годишни вноски, финансирани с държавни средства
(141)
Германия не оспорва, че годишните вноски от членовете на Zweckverband са държавни средства. Членовете на ZT са области и градове със статут на общини в Рейнланд-Пфалц, Заарланд и Хесен. Тъй като ZT е събирало годишни вноски от членовете си по силата на административни актове от 1979 г. насам, мярката включва пряк трансфер на държавни средства. Тъй като става въпрос за административни актове, годишните вноски могат да бъдат приписани на държавата.
8.2. Икономическо предимство за ZT
(142)
На първо място, получателят трябва да бъде предприятие. Смисълът на понятието „предприятие“ включва всеки субект, който извършва стопанска дейност, независимо от правния му статут и начина на финансирането му. Това важи не само за частните, но и за публичните предприятия (37). Всяка дейност, при която се предлагат стоки или услуги на определен пазар, обикновено срещу заплащане, е стопанска дейност (38). Тъй като ZT предлага услуги по унищожаване на определени странични животински продукти срещу възнаграждение, то тя е предприятие.
(143)
По същество годишните вноски дават на ZT икономическо предимство, тъй като намаляват текущите ѝ разходи и не се предоставят в замяна изпълнение на съответстваща им дейност. Германия твърди обаче, че вноските компенсират ZT единствено за разходите, които трябва да понася поради задължението да поддържа резерв за епидемии, и следователно ZT не печели икономическо предимство.
(144)
В решението си по делото Altmark Съдът на ЕС определя, че компенсацията за изпълнението на задължение за предоставяне на обществена услуга не е държавна помощ, т.е. не дава предимство на получателя, при условие че са изпълнени едновременно определени критерии (39).
(145)
Поради същественото значение на решението по делото Altmark за настоящия случай твърдението от страна на Германия, че критериите по делото Altmark са изпълнени, ще бъде разгледано отделно и по-подробно в раздел 9.
8.3. Нарушаване на конкуренцията и засягане на търговията между държавите членки
(146)
Германия е на мнение, че пазарът за унищожаване на материал от категории 1 и 2 от района на дейност на асоциацията е не е отворен за конкуренция и следователно могат да се изключат както нарушаването на конкуренцията, така и въздействието върху търговията между държавите членки.
(147)
На първо място Комисията отбелязва, че са налице регионални монополи върху унищожаването на материал от категории 1 и 2. Повечето компетентни регионални и местни власти обаче предоставят тези монополи чрез процедури за възлагане на обществени поръчки. Следователно съществува конкуренция на пазара. В настоящия случай това се потвърждава от процедурата за възлагане на обществена поръчка за Северен и Централен Хесен.
(148)
В съответствие с решението си от 23 февруари 2011 г. относно държавна помощ C 58/06 (ex NN 98/05) в полза на предприятията Bahnen der Stadt Monheim (BSM) и Rheinische Bahngesellschaft (RBM) im Verkehrsverband Rhein-Ruhr (40) Комисията е на мнение, че пазарът за унищожаването на материал от категории 1 и 2 е отворен за конкуренция. Както правото на Съюза, така и националното право оставят на регионалните и местните власти, натоварени с унищожаването на материал от категории 1 и 2, свободата да изберат дали да намерят доставчик от пазара и да му възложат задачата чрез процедура за възлагане на обществена поръчка, или сами да извършват унищожаването, като намерят „вътрешно решение“ (41). Въпреки твърдението на Германия, че ZT отговаря на критериите за вътрешно възлагане (42), годишните вноски поставят ZT в по-добро финансово положение спрямо останалите потенциални доставчици. Тъй като в процедурите за възлагане на обществени поръчки могат да участват доставчици от всички държави членки, вноските могат да засегнат и търговията между държавите членки.
(149)
Икономическите предимства от годишните вноски могат също да затвърдят позицията на ZT на пазари, на които тя пряко се конкурира с други доставчици (унищожаване на материал от категория 3, процедура по възлагане на обществена поръчка за унищожаването на материал от категории 1 и 2 в Северен и Централен Хесен).
8.4. Предварително заключение относно наличието на помощ
(150)
Годишните вноски отговарят на условията за наличие на помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС. В следващия раздел е разгледано подробно твърдението на Германия, че четирите условия от решението по делото Altmark са изпълнени.
9. ОЦЕНКА НА КРИТЕРИИТЕ ОТ РЕШЕНИЕТО ПО ДЕЛОТО ALTMARK В КОНТЕКСТА НА ЧЛЕН 107, ПАРАГРАФ 1 ОТ ДФЕС
9.1. Първи критерий от решението по делото Altmark
(151)
Съгласно първия критерий от решението по делото Altmark предприятието бенефициер трябва да бъде действително натоварено с изпълнението на задължения за обществена услуга и тези задължения трябва да бъдат ясно определени.
(152)
На първо място следва да се отбележи, че трябва да се направи разграничение между периода от 1979 г. до 2008 г. и този от 2009 г. до 2011 г.
(153)
Преди изменението на устава от 2 февруари 2010 г. с обратно действие от 1 януари 2009 г. ZT е била натоварена като цяло само с унищожаването на материал от категории 1 и 2. В стария устав не е заложено задължение за поддържане на резерв за епидемии. Следователно не е имало ясно определено задължение за поддържане на резерв за епидемии по смисъла на първия критерий от решението по делото Altmark.
(154)
С изменения устав освен задължението за унищожаване на материал от категории 1 и 2 ZT вече има и изричното задължение за поддържане на резерв за епидемии.
(155)
В следващите параграфи Комисията показва, че нито задължението на ZT за унищожаване на материал от категории 1 и 2, нито задължението за поддържане на резерв за епидемии могат да оправдаят годишните вноски като държавни компенсационни плащания по смисъла на първия критерий от решението по делото Altmark.
9.1.1. Задължение за унищожаване на материал от категории 1 и 2
9.1.1.1. Липса на услуга от общ икономически интерес
(156)
BVerwG определя, че съгласно Регламент (ЕО) № 1069/2009 и член 3, параграф 1 от TierNebG унищожаването на материал от категории 1 и 2 е задължение за предоставяне на обществена услуга и следователно услуга от общ икономически интерес. BVerwG отдава особено значение на обстоятелството, че съгласно германското право унищожаването на материала е обществено задължение, и изхожда от допускането, че ZT изпълнява публични правомощия. BVerwG счита, че задължението за предоставяне на обществена услуга включва и поддържането на резерв за епидемии (43).
(157)
Германия споделя това гледище, като твърди също, че унищожаването на материал от категории 1 и 2 и поддържането на резерва за епидемии имат за цел опазването на човешкото здраве.
(158)
Понеже унищожаването на материал от категории 1 и 2 е задължение за предоставяне на обществена услуга, BVerwG и Германия смятат годишните вноски за оправдани, тъй като представляват държавна компенсация за разходите, които ZT понася в резултат на това задължение.
(159)
Както се обяснява в точка 13 от Рамката на Европейския съюз за държавна помощ под формата на компенсации за обществени услуги (44) (наричана по-нататък „Рамката на ЕС за УОИИ“), съгласно постоянната практика на Съда държавите членки разполагат с голяма свобода на действие по отношение на естеството на услугите, които могат да се класифицират като услуги от общ икономически интерес, освен в секторите, в които има конкретни правила на Съюза в това отношение.
(160)
В решението си Съдът подчертава, че определена дейност е от общ икономически интерес само ако проявява специални характеристики в сравнение с общия икономически интерес от други стопански дейности (45).
(161)
Така в делото GEMO Съдът трябваше да реши въпроса дали фермерите и кланиците следва да понасят пълните разходи за унищожаването на мъртви животни и отпадъци от кланици или тези разходи могат да се покриват отчасти от държавата на основанието, че това е услуга от общ икономически интерес. В решението си Съдът определя, че фермерите и кланиците трябва да понасят всички разходи (46).
(162)
Съдът приема, че финансовата тежест, свързана с унищожаването на мъртви животни и отпадъци от кланици, е разходно перо, неизбежно свързано със стопанската дейност на фермерите и кланиците. От дейността им произтичат продукти и остатъци, които са непотребни и преди всичко вредни за околната среда, така че унищожаването е задължение на замърсителите.
(163)
Следователно намесата на държавните органи с цел освобождаване на фермерите и кланиците от тази тежест създава икономическо предимство, което може да наруши конкуренцията. Дори ако с поемането на отговорността за разходите за унищожаване държавата преследва цел от здравната си политика, не се променя обстоятелството, че е налице икономическо предимство за фермерите и кланиците, тъй като съгласно установената съдебна практика член 107, параграф 1 от ДФЕС не прави разграничения според причините за държавните мерки и целите им, а ги определя по последиците им (47).
(164)
В точки 27 и 37 от Насоките на Общността за държавна помощ за тестове за ТСЕ, мъртви животни и отпадъци от кланици (2002/C324/02) (до 2006 г.) и раздел V.Б.4 от Основните насоки на Общността за държавните помощи за земеделския и горския сектор за периода 2007-2013 г. (2006/C319/01) също се потвърждава, че отговорни за законосъобразното унищожаване са собствениците или производителите на странични животински продукти, поради което именно те трябва да понасят разходите в съответствие с принципа „замърсителят плаща“. Съгласно тези разпоредби изключение от това правило се прави единствено при държавна помощ, която е допустима само в специални случаи (особено при мъртвите животни).
(165)
Приложимостта на принципа „замърсителят плаща“ в общия случай се потвърждава и от правото на Рейнланд-Пфалц. Член 4, параграф 1 от TierNebGAG гласи, че с разходите за унищожаване и свързаните процеси могат да се задължават собствениците.
(166)
По отношение на разглеждания случай от практиката на Съда Регламент (ЕО) № 1069/2009, Насоките за ТСЕ и Насоките за земеделски помощи за 2007-2013 г. следват представените по-долу заключения.
(167)
На първо място, за да има услуга от общ икономически интерес, решаващият фактор не е дали държавата членка определя въпросната услуга като обществено задължение. Определянето на услуга като обществено задължение е равнозначно на предоставяне на изключително право. Ако BVerwG беше прав в този си възглед, държава членка би могла да обяви всяка услуга за обществено задължение, с което да я превърне в услуга от общ икономически интерес. Това тълкувание обаче би лишило член 106 от ДФЕС от цялото му действие: неговата цел е именно да се гарантира, че компенсационни плащания могат да се предоставят само ако са обосновани с услуга от общ икономически интерес.
(168)
Комисията е на мнение, че трябва да се направи разграничение между предоставянето на изключително право и класифицирането на една услуга като услуга от общ икономически интерес.
(169)
Предоставянето на изключително право за унищожаването на материал от категории 1 и 2 може да представлява ограничаване на свободното предоставяне на услуги, заложено в член 56 от ДФЕС. Съгласно член 52 във връзка с член 62 от ДФЕС това може да се оправдае само със съображения за опазване на общественото здраве. Когато Германия и Рейнланд-Пфалц определят, че само едно предприятие отговаря за унищожаването на материал от категории 1 и 2 в даден регион, целта им е да гарантират, че предприятието е обект на много интензивен надзор, с което да се осигури опазването на общественото здраве.
(170)
Мярка, целяща опазване на общественото здраве, не представлява обаче непременно услуга от общ обществен интерес, противно на мнението на Германия и BVerwG.
(171)
Следователно Комисията не оспорва, че унищожаването на материал от категории 1 и 2 означава унищожаване на отпадъци, които поради естеството си представляват особена заплаха за здравето. По тази причина Регламент (ЕО) № 1069/2009 предвижда строга система за контрол на учрежденията, унищожаващи такива отпадъци. Тези разпоредби със сигурност означават допълнителни разходи за предприятията за унищожаване, но тези разходи трябва да се включват в таксите.
(172)
В това отношение унищожаването на материал от категории 1 и 2 не се различава от унищожаването на други отпадъци, които поради естеството си представляват особена заплаха за здравето. Разходите за унищожаване на такива отпадъци в обичайния случай трябва да се покриват от този, който ги е причинил, а не от обществото.
(173)
В настоящия случай услугата се състои в унищожаването на материал от категории 1 и 2. Затова Комисията трябва да проучи дали тази услуга се различава съществено по своето естество от останалите стопански дейности, така че да бъде от общ интерес, а не само от интерес за печелещия от нея стопански субект.
(174)
Според Комисията унищожаването на материал от категории 1 и 2 по принцип не се различава по съдържание от другите стопански дейности. По тази причина то не може да се класифицира като услуга от общ икономически интерес.
(175)
Обратно на мнението на BVerwG строгият контрол, предвиден от Регламент (ЕО) № 1069/2009, не означава, че унищожаването на материал от категории 1 и 2 трябва да се смята за услуга от общ икономически интерес.
(176)
Освен това въпросният сектор се регламентира от разпоредбите на правото на Съюза. По-специално, тези разпоредби изискват замърсителят да понесе разходите за унищожаването на материал от категории 1 и 2. Следователно няма основания за покриване на част от разходите с публични средства, както определя Съдът в решението си по делото GEMO (48). Поради тези конкретни разпоредби от правото на Съюза вече няма място за национални разпоредби, които противно на правото на Съюза целят да класифицират унищожаването на материал от категории 1 и 2 като услуга от общ икономически интерес. Ето защо класифицирането му като такава се изключва.
(177)
На последно място, по отношение на твърдението на Германия, че унищожаването на материал от категории 1 и 2 има за цел опазването на човешкото здраве, Комисията се позовава отново на решението по делото GEMO, в което Съдът определя, че член 107, параграф 1 от ДФЕС не разграничава държавните мерки според техните причини или цели, а ги определя в зависимост от последиците им.
(178)
Следователно стопанският субект по принцип трябва да понася разходите, които произтичат от регулаторните разпоредби, уреждащи извършването на неговата дейност, каквито в настоящия случай са строгите правила за унищожаването на материал от категории 1 и 2. Целта да се опазва човешкото здраве е взета предвид за оправдаване предоставянето на изключително право по отношение на свободата да се извършват услуги и на равнището на съвместимостта на помощта за фермерите с вътрешния пазар.
(179)
По тези причини Комисията смята, че Германия не може да определи унищожаването на материал от категории 1 и 2 като услуга от общ икономически интерес.
9.1.1.2. Помощни съображения: компенсационните плащания в никакъв случай не са изискване
(180)
Като помощно съображение Комисията би изтъква, че първият критерий от решението по делото Altmark предполага също да се прецени дали компенсационните плащания са необходими за услуга от общ икономически интерес. Дори ако унищожаването на материал от категории 1 и 2 представляваше услуга от общ икономически интерес, трябва да се провери необходимостта от компенсационни плащания.
(181)
Доводите на Германия и BVerwG пропускат обстоятелството, че в решението си по делото GEMO Съдът определя, че задълженията, които са приели предприятията, натоварени с унищожаването на материал от категории 1 и 2, не оправдават получаването на компенсация от държавата за разходите, произтичащи от тези задължения. Всички разходи за унищожаването на материал от категории 1 и 2 трябва да се понасят от отговорните за възникването им субекти, тъй като това са разходи, присъщи на стопанската дейност на фермерите и кланиците.
(182)
Съдът определя, че държавната компенсация за разходите, произлизащи от това задължение, не е оправдана, тъй като разходите трябва да се понасят от отговорните субекти.
(183)
Обратно на мнението на BVerwG строгият контрол, предвиден в Регламент (ЕО) № 1069/2009, не означава, че разходите за унищожаването на материал от категории 1 и 2 може да се обезпечава с компенсационни плащания от държавата.
(184)
С други думи самото съществуване на задължение за предоставяне на обществена услуга не означава непременно, че е оправдано получаването на компенсация от държавата за разходите, произтичащи от това задължение.
(185)
Според Комисията Германия не може да оправдае годишните вноски като предоставяна от държавата компенсация за разходите на ZT, произлизащи от задължението за унищожаване на материал от категории 1 и 2, тъй като съгласно принципа „замърсителят плаща“ пълният размер на разходите трябва да се покрива от таксите, които ZT събира от отговорните за възникването на материала субекти.
9.1.2. Поддържане на резерв за епидемии
(186)
Що се отнася до въпроса дали резервният капацитет сам по себе си може да се разглежда като услуга от общ икономически интерес, трябва да се отбележи следното. Съгласно германското право предприятие, притежаващо регионален монопол върху унищожаването на материал от категории 1 и 2, трябва да гарантира възможността си да се справя и с увеличени количества материал при възникване на епидемии. Както показва съпоставката на 16-те провинции, представена от германското правителство, навсякъде освен в района на ZT предприятията постигат това като експлоатират съоръженията си на три смени, и евентуално и в почивните дни, а ако е необходимо - и чрез прехвърляне на материал към други провинции. Иначе казано, задължението за поддържане на резерв за епидемии не поражда допълнителни разходи, тъй като резервът за епидемии може да се обезпечи с оперативно разполагаемия свободен капацитет.
(187)
Дори ако възникнат допълнителни разходи, те би следвало да се прехвърлят на фермерите и кланиците. Справянето с увеличените количества материал при епидемии е част от разходите, присъщи на дейността на съоръжение за унищожаване на материал от категории 1 и 2.
(188)
Обстоятелството, че собствениците, т.е. регионалните и местните власти, задължават притежаваните от тях предприятия да поддържат резерв за епидемии по силата на официален акт, е без значение. Поддържането на резерва за епидемии не може да се смята за услуга от общ икономически интерес по две причини:
(189)
Ако свободният капацитет, който е оперативно разполагаем без допълнителни разходи, не е достатъчен, за да се обезпечи предвиденият резерв за епидемии, поради което задължението за поддържане на резерва за епидемии поражда допълнителни инвестиционни разходи, принципът „замърсителят плаща“ изисква тези разходи да се покриват от събираните такси. Тук няма разлика с предишните аргументи относно унищожаването на други отпадъци (вж. съображения 156-185 по-горе за подробности).
(190)
Ако поддържаният свободен капацитет е по-голям, отколкото се изисква за случаи на епидемии, няма обществен интерес в поддържането на този излишен свободен капацитет.
(191)
В тази връзка BVerwG определя, че за класифицирането на поддържането на резервен капацитет е без значение дали ZT поддържа твърде голям капацитет, от който няма нужда, както и че единствено регионалните и местните власти трябва да решават дали да финансират свръхкапацитета или да настояват за намаляването му. Това е въпрос на политическа отговорност на регионалните и местните власти, а не на правото в областта на държавните помощи (49). Този довод е неприемлив, тъй като не може да се очаква напълно излишният капацитет да е в обществен интерес.
(192)
Както е разгледано по-обстойно в раздел 9.3, в случая на ZT предвиденият резерв за епидемии може да се обезпечи с оперативно разполагаемия свободен капацитет и следователно компенсационните плащания по никакъв начин не могат да се оправдаят.
(193)
По тези причини Комисията е на мнение, че и задължението за поддържане на резерв за епидемии не може да се смята за услуга от общ икономически интерес. Като помощно съображение Комисията изтъква, че в никакъв случай то не дава основания за наличието на годишни вноски като компенсация от държавата.
9.1.3. Унищожаване на материал от категория 3
(194)
На ZT не е възложено унищожаването на материал от категория 3, което само по себе си изключва възможността то да се определи като услуга от общ икономически интерес. Във всеки случай това не е възможно и поради причините, изложени в раздел 9.1.1.
9.1.4. Обобщение
(195)
Може да се заключи, че първият критерий от решението по делото Altmark в настоящия случай не е изпълнен.
(196)
Поради това съображенията по-долу относно втория, третия и четвъртия критерии от решението по делото Altmark са представени единствено като помощни съображения.
9.2. Втори критерий от решението по делото Altmark
(197)
Вторият критерий от решението по делото Altmark изисква параметрите, въз основа на които се изчислява компенсацията, да са предварително определени по обективен и прозрачен начин. Тоест ако държава членка компенсира предприятие за загуби, без параметрите за това да са определени предварително, това представлява предимство по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС.
(198)
В настоящия случай трябва да се направи разграничение между периода от 1979 г. до 2008 г. и периода от 2009 г. до 2012 г.
9.2.1. Период от 1979 г. до 2008 г.
(199)
Приетият на 28 октомври 1994 г. устав позволява на ZT да покрива всички загуби, понесени през финансовата година, с годишните вноски. Както обаче посочва Германия, годишните вноски са били предназначени да финансират разходите, които ZT понася по поддържането на резерва за епидемии.
(200)
Уставът от 1994 г. обаче не съдържа указания относно размера на резерва за епидемии, който ZT трябва да поддържа, или относно параметрите за изчисляване на разходите по резерва. Понесената загуба не е обективен показател за разходите по резерва за епидемии, тъй като размерът на загубата зависи от редица фактори, които нямат нищо общо с разходите по резерва за епидемии.
(201)
Следователно не е бил налице определен предварително обективен и прозрачен метод, който да е направил възможно изчислението на разходите по резерва за епидемии. Следователно вторият критерий от решението по делото Altmark не е изпълнен за периода от 1979 г. до 2008 г.
9.2.2. Период от 2009 г. до 2012 г.
(202)
Уставът е изменен на 2 февруари 2010 г. с обратно действие от 1 януари 2009 г. В член 10, параграф 2 изрично се определя размерът на резерва за епидемии, който трябва да се поддържа. Според член 9, параграф 2 и член 10, параграф 4 разходите по резерва за епидемии и съответно размерът на годишната вноска трябва да бъдат определени преди началото на финансовата година чрез бюджета.
(203)
С член 10, параграф 5 от новия устав се въвеждат правила за изчисляването на разходите по резерва за епидемии. В съответствие с експертното становище на Fraunhofer за предвидения резерв за епидемии се разпределя пропорционален дял от общите разходи за капацитет. В устава и годишния бюджет са определени параметрите, необходими за изчисляване на разходите. Комисията се увери, че параметрите са обективни и основателни и методът за изчисляване е определен недвусмислено и прозрачно. Ето защо от 2010 г. насам годишните вноски са предварително определени въз основа на обективни и прозрачни параметри.
(204)
Следователно изискванията за прозрачност от втория критерий от решението по делото Altmark са изпълнени за периода 2010-2012 г. Същевременно обаче трябва да се отбележи, че макар Комисията да приема, че изчисленията са направени предварително и прозрачно, тя смята, че използваната за изчисляването формула не е подходяща, за да предотврати свръхкомпенсация по смисъла на третия критерий от решението по делото Altmark.
(205)
От друга страна за 2009 г. правилата за изчисляване на разходите, бюджетът и размерът на годишната вноска са определени със задна дата, а не предварително. Следователно вторият критерий от решението по делото Altmark не е изпълнен за 2009 г.
9.3. Трети критерий от решението по делото Altmark
(206)
Третият критерий от решението по делото Altmark изисква компенсацията да не надвишава необходимото за покриване изцяло или частично на разходите, възникнали при изпълнение на задълженията, свързани с предоставяне на обществена услуга, като се отчитат съответните приходи и разумна печалба от изпълнението на тези задължения.
(207)
При изчисляването на разходите по изпълнение на задължението за предоставяне на обществена услуга Комисията прилага метода на нетните избегнати разходи (50). Нетните разходи, които са необходими или би следвало да са необходими за изпълнение на задължението за извършване на обществени услуги, се изчисляват като разликата между нетните разходи на доставчика на услугата, произлизащи от изпълнението на задължението за предоставяне на обществена услуга, и нетните му разходи без това задължение. Особено трябва да се внимава за правилната оценка на разходите или приходите, които доставчикът на услугата не би понесъл или спечелил, ако нямаше задължение за предоставяне на обществена услуга. При изчисляването на нетните разходи трябва да се разгледат предимствата за доставчика на услугата от общ икономически интерес, включително, ако е възможно, и нематериалните предимства (51).
(208)
Съгласно член 10, параграф 2 от устава от 2 февруари 2010 г. размерът на резерва за епидемии, който трябва да се поддържа от 2009 г., е определен на 7 110 тона, които да бъдат преработвани за период от шест седмици. Изразено в количество на седмица това означава, ZT трябва да гарантира, че в случай на епидемия могат да се преработват допълнително по 1 185 тона седмично над обичайните количества в продължение на шест седмици (52).
(209)
Германия изтъква, че годишните вноски компенсират нетните разходи, които ZT понася, като поддържа резерва за епидемии. Въпреки че уставът съдържа изрично задължение за поддържане на резерв за епидемии едва откакто е изменен на 2 февруари 2010 г., ZT е поддържала резерв за епидемии още преди това и е трябвало да понася свързаните с него разходи. По-специално съгласно правилата за таксите в Рейнланд-Пфалц ZT не е можела да включва тези разходи в таксите за унищожаване на материал от категории 1 и 2.
(210)
Като се основава на експертното становище на Fraunhofer, Германия изчислява разходите по резерва за епидемии като приблизително половината от всички разходи на съоръженията за периода 2002-2009 г., тъй като през седмицата (при 5-дневна експлоатация на 3 смени)се оползотворяват по-малко от 50 % от технически възможния им капацитет.
(211)
В следващите параграфи Комисията ще покаже, че противно на изчисленията на Германия ZT не е понесла нетни разходи в резултат на поддържането на резерв за епидемии в предвидения размер. Посочените от Германия разходи се състоят от разходите за оперативно разполагаемия свободен капацитет, които трябва да се покриват от таксите, и разходите за свободен капацитет вследствие на недостатъчното оползотворяване на съоръженията.
9.3.1. Обезпечаване на предвидения резерв за епидемии с неизползвания работен капацитет на ZT
(212)
В експертното становище на Böckenhoff от 1991 г. за първи път се изследва дали е необходимо изграждане на по-голямо съоръжение за унищожаване, за да се осигури достатъчен капацитет в случай на епидемия. Стига се до обратното заключение, тъй като при нормална експлоатация съоръжението за унищожаване работи 5 дни седмично на 2 смени и работният свободен капацитет на третата смяна е сметнат за достатъчен резерв за епидемии.
(213)
С течение на времето много предприятия за унищожаване са преминали към частично използване на третата смяна дори при нормална експлоатация, или работа на една или две смени в събота в особено натоварени периоди. Това означава, че има по-добро оползотворяване на капацитета при нормална експлоатация и в случай на епидемия ще се наложи засилено натоварване на разполагаемия свободен капацитет в почивните дни.
(214)
Подробните изчисления за различни сценарии в по-новата техническа литература (53) обаче потвърждават основната констатация от експертното становище на Böckenhoff, че не са необходими допълнителни инвестиции в свободен капацитет за борба с епидемии, тъй като разполагаемият свободен капацитет под формата на третата смяна през седмицата и смените в почивните дни е достатъчен за унищожаването на допълнителните животински трупове вследствие на епидемия. Тук се отчита по-голямото оползотворяване на капацитета при нормална експлоатация. Разглежданите случаи на епидемии са най-вече ограничени на местна територия, краткотрайни огнища на класическа чума по свинете (КЧС) или шап.
(215)
Предвиденият в устава от 2 февруари 2010 г. резерв за епидемии в размер на 1 185 тона седмично, който ZT трябва да осигури за период от шест седмици в случай на епидемия, е предназначен за ограничени на местна територия огнища на КЧС и шап. Размерът на резерва за епидемии се основава на експертното становище на ISPA-RP, което показва, че допълнителните количества животински трупове, които могат да се очакват в случай на краткотрайни епидемии в района на действие на асоциацията, са в този порядък.
(216)
Както се вижда от таблицата по-долу, и при ZT, както и в останалите провинции, задължението за осигуряване на резерв при епидемии може бъде изпълнено в краткосрочен план от наличния работен свободен капацитет през нощта и през почивните дни. Работният свободен капацитет от 2 376 тона седмично, който осигурява 7-дневната експлоатация на 3 смени в продължение на 6 седмици, е приблизително два пъти по-голям от предвидения резерв за епидемии от 1 185 тона седмично.
(217)
Дори да се приеме, че капацитетът на съоръженията не се оползотворява напълно при 7-дневна експлоатация на 3 смени или не се използва в продължение на 7 дни без прекъсване, все още има достатъчно работен свободен капацитет, за да се осигури необходимият резерв за епидемии. Както показва съпоставката между предвидения резерв за епидемии от 1 185 тона седмично и свободния капацитет на разположение в съоръженията на ZT според експертното становище на ISPA-RP (54), ZT разполага с достатъчен работен свободен капацитет нощем и в почивните дни:
Таблица 3
Разполагаем свободен капацитет на ZT, съпоставен с предвидения резерв за епидемии (въз основа на средното оползотворяване на капацитета от 1998 г. до 2009 г.)
Тип експлоатация
Общ капацитет
Разполагаем свободен капацитет
Резерв за епидемии съгласно устава
Свободен капацитет след изваждане на резерва за епидемии
Поради степента на оползотворяване
Поради експлоатационни фактори
Общо
Общо
Максимален капацитет при 5 дни на 2 смени
2 160
443
443
Максимален капацитет при 5 дни на 3 смени
3 240
443
1 080
1 523
1 185
338
Нормален капацитет при 7 дни на 3 смени
3 864
443
1 704
2 147
962
Максимален капацитет при 7 дни на 3 смени
4 536
443
2 376
2 819
1 634
(218)
Следователно както предприятията в останалите провинции ZT има достатъчен работен свободен капацитет за осигуряване на резерва за епидемии. Следователно на ZT никога не ѝ се е налагало да изгражда допълнителен капацитет, за да осигури резерв за епидемии. Така че ZT не е понесла никакви нетни разходи вследствие на това задължение.
(219)
Германия обаче твърди, че по закон ZT не може да включва в таксите за унищожаване разходите за свободен капацитет, който се използва единствено в случай на епидемии, тъй като този резерв за епидемии би бил в обществена полза.
(220)
Резултатите от експертното становище сред провинциите и представените договори на жалбоподателя показват обаче, че независимо от правната форма на предприятието за унищожаване или прилаганите правила за изчисляване всички разходи за капацитет без изключение се финансират от приходите от оперативна дейност. Това е очевидно и от член 8 от KAG RP, който гласи, че „разходите, на които се основават таксите за ползване и периодичните вноски, трябва да се определят по търговските принципи на счетоводното отчитане на себестойността“. С други думи разходите за работния свободен капацитет трябва да се включват в таксите пропорционално, тъй като съществува причинно-следствена връзка с унищожаването на вътрешен и външен материал при нормална експлоатация.
(221)
Освен това в решението си BVerwG правилно приема, че разходите за работен свободен капацитет трябва да се финансират с приходите от унищожаването на вътрешен и външен материал (55). Следователно ако предвиденият резерв за епидемии може да се обезпечи с работния свободен капацитет, какъвто е случаят със ZT, няма нужда от годишни вноски.
(222)
Накрая, като основание за годишните вноски Германия твърди, че всички разходи за работен свободен капацитет за третата смяна през седмицата са следствие от задължението за поддържане на резерва за епидемии. Без това задължение ZT би могла напълно да оползотворява своя максимален технически капацитет при 5-дневна експлоатация на 3 смени.
(223)
Германия обаче не е представила доказателства, че ако е нямало задължение за поддържане на резерва за епидемии, не би имало работен свободен капацитет през седмицата. По-скоро излиза - например от експертното становище на ISPA-NS - че дори предприятията, които унищожават само материал от категория 3 и съответно нямат никакво задължение да поддържат резерв за епидемии, разполагат със значителен свободен капацитет и финансират всичките си разходи за капацитет чрез таксите си.
9.3.2. Разполагаемият свободен капацитет надвишава предвидения резерв за епидемии
(224)
Както показва таблица 3, ZT има много по-голям свободен капацитет, отколкото е необходим за поддържане на предвидения резерв за епидемии. Краткосрочно разполагаемият свободен капацитет е повече от два пъти по-голям от необходимия за случаи на епидемии. Фигура 2 показва, че в някои години до 25 % от нормалния капацитет остават неизползвани при 5-дневна експлоатация на 2 смени. Разходите за свободния капацитет, който изобщо не е необходим за предвидения резерв за епидемии, също не могат да се включват в нетните разходи. Следователно представените от Германия изчисления на нетните разходи трябва да се отхвърлят и поради тази причина, тъй като в тя разходите за целия свободен капацитет неправилно се разпределят за резерва за епидемии.
(225)
Експертното становище на ISPA-RP и експертното становище на Fraunhofer показват, че разполагаемият свободен капацитет на ZT е достатъчен дори за справяне с епидемия от шап в цялата провинция в продължение на 3 месеца. Въпреки това от ZT никога не се е изисквало да поддържа резерва за епидемии за период, по-дълъг от 6 седмици. С други думи членовете на асоциацията никога не са задължавали ZT да осигурява по-дългосрочен резерв за епидемии, който да може да се ползва повече от 6 седмици, за да успее ZT сама да се справи с продължителна епидемия в цялата провинция. Затова сравнението с капацитета, необходим за справяне с епидемия от шап в цялата провинция, е неуместно (56).
(226)
Обстоятелството, че капацитетът на съоръженията на ZT е значително по-голям, отколкото е изискването в устава, се потвърждава и от следното: ZT е задължена от устава да преработва вътрешен материал от категории 1 и 2 в количества от порядъка на средно 900 тона седмично (57). Ако се прибави предвиденият резерв за епидемии от 1 185 тона седмично, ZT би се нуждаела от съоръжение с капацитет 2 085 тона седмично при 7-дневна експлоатация на 3 смени, за да изпълни задълженията си съгласно устава.
(227)
Фактически обаче максималният възможен капацитет на съоръженията на ZT е 4 536 тона седмично. Това означава, че ZT експлоатира съоръжения с два пъти по-голям капацитет, отколкото е необходимо за изпълнение на задачите, заложени в устава. Тъй като ZT има много по-голям капацитет, отколкото се изисква за изпълнението на обществените ѝ задачи, тя не може да е понесла нетни разходи поради задължението за поддържане на резерва за епидемии.
9.3.3. Обобщение
(228)
В заключение може да се каже, че Германия не успява да докаже, че ZT е понесла нетни разходи вследствие на задължението за поддържане на резерва за епидемии. Анализът показва, че годишните вноски финансират разходите за свободния капацитет, който оперативно е на разположение при нормална експлоатация (и съответно следва да се финансира с таксите за тези услуги) или е наличен поради недостатъчното натоварване на съоръженията на ZT.
9.4. Четвърти критерий от решението по делото Altmark
(229)
Четвъртият критерий от решението по делото Altmark гласи, че когато предприятието, което трябва да изпълнява задължения, свързани с предоставянето на обществена услуга, в конкретен случай не е избрано вследствие на процедура за възлагане на обществена поръчка, която би позволила да бъде избран участника в търга, който е в състояние да предостави тези услуги на най-ниската цена за общността, равнището на необходимата компенсация трябва да се определи въз основа на анализ на разходите, които би направило едно типично, добре управлявано предприятие при изпълнението на съответните задължения, като се отчетат съответните постъпления и разумна печалба за изпълнението на задълженията.
(230)
Четирите критерия от решението по делото Altmark трябва да са изпълнени, за да се направи изключение от принципа, че компенсационните плащания представляват предимство. Ето защо държавата членка трябва да докаже, че тези критерии са изпълнени.
(231)
ZT не е избрана посредством процедура за възлагане на обществена поръчка, в същото време Германия не е представила доказателства, че ZT е типично, добре управлявано предприятие. Следователно Германия не е успяла да докаже, че е изпълнен четвъртият критерий от решението по делото Altmark. Високите такси за унищожаване на животински трупове в Рейнланд-Пфалц и необходимостта от финансиране чрез годишна вноска, каквато не съществува в никоя друга провинция, също свидетелстват за това, че ZT не е типично, добре управлявано предприятие.
(232)
Следователно четвъртият критерий от решението по делото Altmark не е изпълнен.
(233)
BVerwG приема, че четвъртият критерий от решението по делото Altmark не важи за ZT, тъй като годишните вноски не са предназначени да компенсират ZT за допълнителните разходи, произтичащи от поемането на задължение за предоставяне на обществена услуга в контекста на иначе търговска дейност, а да финансират служебното изпълнение на обществена задача извън пазара. Според BVerwG служебното естество на изпълнението на тази задача произтича от политическото решение на членуващите в асоциацията регионални и местни власти да възложат унищожаването на материал от категории 1 и 2 вътрешно. BVerwG основава тълкуванието си на решението на Съда по делото Stadtreinigung Hamburg (58).
(234)
Според BVerwG четвъртият критерий от решението по делото Altmark предполага, че задължението за предоставяне на обществена услуга следва да се изпълнява от частно предприятие. Тъй като това не е така в случая на вътрешното възлагане, четвъртият критерий от решението по делото Altmark не важи за предприятия, ангажирани чрез вътрешно възлагане (59).
(235)
Комисията не споделя правното тълкувание на BVerwG. На първо място, никъде в четвъртия критерий от решението по делото Altmark не е указано, че той не важи при вътрешно възлагане. Напротив, като дава две възможности (процедура за възлагане на обществена поръчка или анализ на разходите, които би направило едно типично, добре управлявано предприятие), Съдът показва, че четвъртият критерий от решението по делото Altmark е в сила, дори ако не е проведена процедура за възлагане на обществена поръчка, и по-специално в случай на вътрешно възлагане.
(236)
Решението по делото Stadtreinigung Hamburg засяга само въпроса в кои случаи съществува задължение за възлагане. От него не могат да се направят обаче никакви заключения по отношение на правото в областта на държавните помощи. Тъкмо напротив: втората възможност по четвъртия критерий от решението по делото Altmark касае точно случая, при който няма задължение за провеждане на процедура за възлагане на обществена поръчка.
(237)
Освен това BVerwG изхожда от допускането, че от регионалния монопол на ZT следва, че тя не се конкурира с останалите предприятия и че не може да има нарушаване на конкуренцията. Нарушаването на конкуренцията обаче е отделен елемент от понятието за държавна помощ, различен от елемента на икономическото предимство (контекста, в който бяха разработени четирите критерия от решението по делото Altmark). В настоящия случай е изпълнен елементът за нарушаване на конкуренцията (вж. раздел 8.3). Комисията също така изрично посочва в точка 37 от своето Съобщение за прилагането на правилата на Европейския съюз към компенсацията, предоставена за предоставянето на услуги от общ икономически интерес (наричано „Съобщението за УОИИ“) (60), че вътрешното възлагане не изключва възможността за нарушаване на конкуренцията.
(238)
Накрая, поставеният от BVerwG акцент върху служебното естество на дейността на ZT повдига въпроса дали BVerwG отхвърля приложимостта на четвъртия критерий от решението по делото Altmark, тъй като приема, че ZT не извършва стопанска дейност. Това също е неправилно: ZT предлага услуга срещу заплащане и следователно извършва стопанска дейност (вж. раздел 8.2). Комисията също изрично потвърждава това в точка 13 от Съобщението за УОИИ.
9.5. Заключение относно наличието на икономически предимства за ZT
(239)
Противно на решението на BVerwG и доводите на Германия критериите от решението по делото Altmark не са изпълнени. На първо място, годишните вноски не могат да се оправдаят по същество като компенсационни плащания от държавата за поетите от ZT задължения, тъй като всички разходи, свързани с тези задължения, трябва да се покриват от приходите от такси. Второ, беше показано, че противно на твърденията на Германия ZT не е направила никакви нетни разходи в резултат на задължението за поддържане на резерв за епидемии. Цитираните от Германия разходи са свързани или с работния свободен капацитет, който трябва да се обезпечи с приходите от такси и с печалбите, или със свободен капацитет над предвидения резерв за епидемии. Трето, до 2010 г. параметрите за изчисляване на годишните вноски не са били определени предварително и с необходимата прозрачност. На последно място, Германия не успя да докаже, че ZT е типично, добре управлявано предприятие.
(240)
Следователно годишните вноски са предоставили на ZT икономическо предимство.
(241)
Ако неправилно изчислените от Германия разходи по резерва за епидемии се разпределят според техния произход между различните предоставяни услуги - унищожаване на вътрешен материал от категории 1 и 2, унищожаване на материал от категории 1 и 2 от Баден-Вюртемберг и Хесен и унищожаване на материал от категория 3 - получените от ZT чрез годишните вноски икономически предимства на различните пазари се виждат по-ясно.
(242)
В следващите раздели 9.5.1-9.5.3 ще бъде демонстрирано, че годишните вноски всъщност компенсират загуби, дължащи се на следните фактори:
а)
преработка на материал от категория 3 с ниска стойност;
б)
недостатъчно оползотворяван капацитет;
в)
такси, по-ниски от разходите за унищожаване, в Северен и Централен Хесен;
г)
такси, по-ниски от разходите, за унищожаването на вътрешен материал.
9.5.1. Загуби от унищожаването на вътрешен и външен материал, когато неправилно изчислените разходи по резерва за епидемии са разпределени по предназначение
(243)
Въз основа на представените отчети за приходите и разходите на ZT за 2002-2009 г. всички предполагаеми разходи по резерва за епидемии са разпределени според своя произход в съответствие с експлоатацията на съоръженията 5 дни в седмицата на 2 смени.
(244)
На първо място трябва да се отбележи, че основна причина за високите разходи за свободен капацитет е недостатъчното оползотворяване на съоръженията на ZT. Затова най-напред трябва да бъдат извадени тези разходи за свободен капацитет вследствие на недостатъчното оползотворяване при нормална експлоатация.
(245)
Както показва статистиката за натоварването в Таблица 3 (колона „свободен капацитет поради степента на оползотворяване“), ZT никога не е използвала напълно разполагаемия си технически капацитет при 5-дневна експлоатация на 2 смени. Особено от 2002 г. насам степента на оползотворяване силно се е понижила в резултат на резкия спад на вътрешния материал. Критерият, използван за определяне на равнището на недостатъчно оползотворяване, е свободният капацитет при 5-дневна експлоатация на 2 смени. За сравнение при изчисляването на степента на недостатъчно оползотворяване служи най-високото ниво на оползотворяване, постигано при 5-дневна експлоатация на 2 смени, а именно 101 855 тона през 2002 г. Това прави недостатъчно оползотворяване от средно 13 %.
(246)
Както се вижда от съответната колона („свободен капацитет поради степента на оползотворяване“) в таблица 4, средните разходи в следствие на недостатъчното оползотворяване при нормална експлоатация възлизат на 434 304 EUR. ZT трябва да понесе търговската отговорност за тези разходи, тъй като те са следствие от стопанисването на съоръжение, което не се оползотворява напълно при нормална експлоатация.
(247)
Разходите за работен свободен капацитет са разделени пропорционално на използването при 5-дневна експлоатация на 2 смени. Така те са пропорционално разпределени между вътрешните и външните услуги. Същевременно в таблица 4 по-долу се разграничават разходите за работен свободен капацитет, свързани със събирането, от тези, свързани с преработката.
(248)
Средно за периода от 2002 г. до 2009 г. ZT не успява да си покрие разходите за работен свободен капацитет нито с приходите от вътрешните, нито с приходите от външните си услуги. Колоната „марж на вноските II“ показва средна годишна загуба от 1 198 257 EUR от външни услуги и 1 140 898 EUR от вътрешни услуги.
Таблица 4
Отчет за приходите и разходите
(в EUR)
Мъртви животни
Отпадъци от кланици
Вътрешен материал
Кол. 1 + 2
Материал от категория 3
БВ и Хесен
Недостатъчно оползотворяване
Външен материал
Кол. 4 + 5+6
Общо
Кол. 3 + 7
(1)
Оборот
3 624 234
5 130 693
8 754 926
[…]
[…]
[…]
(2)
Разходи, представени от ZT
3 624 234
3 877 155
7 501 388
[…]
[…]
[…]
[…]
(3)
Оборот
3 624 234
5 130 693
8 754 926
[…]
[…]
[…]
[…]
(4)
-
Коригирани разходи
3 624 234
5 077 019
8 701 252
[…]
[…]
[…]
[…]
(5)
Сума на покриване I
53 674
53 674
[…]
[…]
[…]
[…]
(6)
-
Свободен капацитет (СК) поради степента на оползотворяване
[…]
[…]
[…]
(7)
-
Работен СК за събиране
70 077
236 780
306 857
[…]
[…]
[…]
[…]
(8)
-
Работен СК за преработка
201 993
685 722
887 715
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
(9)
Сума на покриване II
- 272 071
- 868 828
-1 140 898
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
(10)
-
Неразпределени постоянни разходи
[…]
(11)
Сума на покриване III
[…]
(12)
+
Годишни вноски
[…]
(13)
Печалба или загуба
[…]
Редове 1-2: информация, представена от ZT
ZT не записва приходите от унищожаването на материал от категория 3 отделно в разходните си сметки. Вместо това, както при останалите приходи от продукти (напр. за масла и мазнини), тя ги вади от общите разходи, които след това се разпределят между вътрешните отпадъци от кланици, материала от категория 3 и материала от БВ и Хесен. Тъй като обаче по-долу е създадена отделна сметка за материала от категория 3, приходите от унищожаването на материал от категория 3 трябва да се извадят от общите разходи.
Редове 3-5: Изчисляване на сумата на покриване I
За да се получат коригираните разходи, приходите от преработката на материал от категория 3, които са извадени от разходите, са разпределени пропорционално между разходите за вътрешни отпадъци от кланици, материала от категория 3 и материала от БВ и Хесен. Така разликите в общите разходи между ред 2 и ред 4 отговарят на приходите от унищожаване на материал от категория 3 в ред 3.
Поради липса на данни Комисията не успя да провери дали ZT правилно е разпределила общите разходи в редове 2 и 3 между различните услуги. По-специално следва да се отбележи, че на унищожаването на животински трупове съответства прекомерно голям дял от разходите за капацитет. Затова е възможно „Сума на покриване I“ за вътрешни отпадъци от кланици, материал от категория 3 и материал от БВ и Хесен да са с твърде високи стойности.
Редове 6-9: Изчисляване на сумата на покриване II
Първо от разходите по резерва за епидемии се изважда недостатъчното оползотворяване при 5-дневна експлоатация на 2 смени (= свободен капацитет поради степента на оползотворяване). След това останалите разходи по резерва за епидемии се разделят пропорционално на преработените количества и изчислената степен на недостатъчно оползотворяване. Поради липсата на събиране за БВ разходите за събиране и за преработка се разглеждат поотделно. Тъй като през 2009 г. преките разходи за свободен капацитет вече са добавени за работата в Северен и Централен Хесен, не са добавени повече разходи.
9.5.2. Годишните вноски финансират загубите от унищожаването на външен материал
(249)
На външните пазари ZT се конкурира с предприятия, които трябва да финансират общите разходи за съоръженията си изцяло от собствения си оборот. Нито предприятието, конкуриращо се със ZT за материала от категория 3, нито предишният оператор в Северен и Централен Хесен не могат да разчитат на допълнително държавно рефинансиране на работния свободен капацитет или на недостатъчно оползотворяване поради нивото на търсене.
9.5.2.1. Загуби от унищожаването на материал от категория 3
(250)
Както всички други предприятия, унищожаващи материал от категория 3, без да са натоварени с обществена задача, ZT трябва сама да понася всички свързани разходи и рискове.
(251)
ZT унищожава материала от категория 3 заедно с този от категории 1 и 2 и следователно не може да постигне същите приходи от продукти както при разделното унищожаване на материал. Увеличеното търсене на чист материал от категория 3 за преработка доведе до срив на цените, които ZT може да получава от кланиците. Както обяснява жалбоподателят, предприятията за унищожаване дори заплащат премии на кланиците за някои материали от категория 3.
(252)
Тази тенденция се разпознава ясно в развитието на доходността от тон преработен материал от категория 3: ако ZT все още е получавала […] EUR на тон през 2002 г., след постоянен спад в доходността през 2009 г. тя вече е едва […] EUR. Това прави спад от почти 70 % от в приходите на тон за седем години.
Фигура 1
Суми на покриване за материал от категория 3 от 2000 г. до 2009 г. (в евро)
[…]
(253)
Следователно през последните няколко години преработката на материал от категория 3 става все по-непечеливша за ZT. Ако до 2004 г. ZT все още е могла да покрива директните си разходи, в следващите години унищожаването на материал от категория 3 вече не допринася за покриването на разходите за свободен капацитет.
(254)
Предложеното от Германия изчисление, показващо, че приходите, които ZT може да получава от унищожаването на материал от категория 3, са по-големи от преките разходи, е неправилно. Германия базира изчислението си на разходите, от които вече са извадени приходите (вж. ред 2 от таблица 4), вместо да използва реално направените разходи, което би било правилно (вж. коригираните разходи на ред 4 от таблица 4).
(255)
ZT очевидно е готова да понася постоянните загуби поради намалялото унищожаване на материал от категория 3 с цел да поддържа натоварването на съоръженията си.
9.5.2.2. Загуби от недостатъчно оползотворяване
(256)
Друга основна причина за загубите на ZT е, че през повечето години съоръженията не се оползотворяват добре. В някои години недостатъчното оползотворяване при 5-дневна експлоатация на 2 смени достига над 25 % в сравнение с най-добрата степен на оползотворяване през 2001 г. Единствено през 2001 г. и 2002 г. е постигната по-добра степен на оползотворяване благодарение на кризата с ТСЕ, макар че дори тогава не се налага прибягване до работния свободен капацитет чрез работа нощем или в почивни дни.
Фигура 2
Недостатъчно оползотворяване на нормалния капацитет на ZT при 5-дневна експлоатация на 2 смени от 1998 г. до 2009 г.
(257)
Причината за подчертано недостатъчното оползотворяване след 2002 г. е спадът в числеността на селскостопанските животни и съответно в количеството вътрешен материал, което намалява с повече от 35 % между 2002 г. и 2009 г. ZT е направила опит да оползотвори освободилия си капацитет, като поема по-големи количества външен материал. Едва със спечелването на тръжната процедура в Северен и Централен Хесен обаче тя успява да възстанови степента на оползотворяване приблизително до нивото от 2002/2003 г.
9.5.2.3. Загуби от тръжната процедура в Северен и Централен Хесен
(258)
Понеже ZT извършва унищожаване на материал в Северен и Централен Хесен едва от 2009 г. насам, наличните данни за постигнатите резултати от тази дейност са много малко. От представените разходни сметки за 2009 г. изглежда, че нововъзложената дейност е довела до положителен марж на вноските след изваждане на разходите за работен свободен капацитет, възлизащи на приблизително 200 000 EUR.
(259)
Тръжните документи обаче дават основания да се смята, че ZT е подала оферта за цени, по-ниски от реалните ѝ разходи. Както посочва самата Германия, лихвите, които ZT плаща по банковите си кредити, са по-високи от изчислената лихва, определена от ZT според правилата за изчисляване за тръжната процедура. С други думи ZT не очаква да е в състояние да покрива пълните си разходи за лихви по изтеглените кредити или да получава подходяща възвръщаемост от собствения си капитал.
(260)
Лихвите на ZT по кредити възлизат на общо 1,07 млн. евро годишно. Ако се приеме в съответствие с дела от общия капацитет, който съставляват количествата унищожаван материал от Северен и Централен Хесен, че около една четвърт от разходите по заеми трябва да се разпределят на възложената дейност в Северен и Централен Хесен, делът от разходите е 0,26 млн. евро, докато ZT залага в изчислението си на таксите за Северен и Централен Хесен 0,16 млн. евро. Освен непокритите лихви в размер 0,10 млн. евро годишно за чужд капитал, трябва да се отчетат и непокритите лихви за собствен капитал.
(261)
Никой рационално действащ търговец не би подал оферта, която не покрива неговите очаквани капиталови разходи. Затова многократното позоваване от Германия на предполагаемите изисквания за изчисляването на таксите, които не позволяват прехвърлянето на пълните разходи, по никакъв начин не променя това обстоятелство. Никой частен стопански субект не може да бъде принуждаван и не би бил готов да предлага услуги на цени, които не му позволяват да покрива разходите си и да получава разумна печалба.
(262)
Дори ако се изхожда от представените разходни сметки за 2009 г., според които има положителна сума на покриване от около 200 000 EUR, очакваните маржове на вноските за 10-годишния срок на договора не могат да компенсират загубите от недостатъчно оползотворяване, възлизащи на средно около 700 000 EUR годишно от 2002 г. насам. Едно работещо в пазарни условия предприятие не би поддържало недостатъчно оползотворяван капацитет в продължение на толкова дълъг период от време.
(263)
При външния материал освен това се вижда, че благодарение на годишните вноски ZT разполага с капацитет, който може да предлага на пазара на цени, по-ниски от нейните разходи, а от друга страна поддържа недостатъчно оползотворяван капацитет в продължение на години, бъдещите приходи от който няма да компенсират загубите от недостатъчно оползотворяване през предходните години. Оттук става ясно, че ZT е поддържала на пазара капацитет, какъвто едно рационално предприятие за унищожаване не би могло да си позволи.
9.5.3. Годишните вноски финансират загубите от унищожаването на вътрешен материал
(264)
Разходите за работен свободен капацитет, свързани с унищожаването на вътрешен материал, трябва да се покриват от приходите от такси. ZT, както и всички други предприятия, натоварени с унищожаването на контролиран материал, трябва на собствена отговорност и със съответната управленческа политика да осигурят рентабилно изпълнение на тази задача. Допълнителните компенсационни плащания биха я освободили от тази икономическа отговорност.
(265)
Следователно разходите за работен свободен капацитет трябва да се разпределят между унищожаването на мъртви животни и на отпадъци от кланици. В провинциите има различни подходи за разпределяне на разходите за работен свободен капацитет между унищожаването на отпадъци от кланици и на животински трупове. В някои провинции за мъртвите животни се разпределя по-голям дял от разходите за свободен капацитет, отколкото за отпадъците от кланици. Тъй като нито в правилата за таксите, нито в устава се определя скала за разпределение, разходите за свободен капацитет следва да се разпределят пропорционално.
9.5.3.1. Цени за унищожаване на отпадъци от кланици, които са по-ниски от себестойността
(266)
Както посочва самата Германия, ZT се конкурира с останалите предприятия в бранша за унищожаването на отпадъци от кланици. Размерът на таксите за унищожаване на вътрешни отпадъци от кланици се отразява на процента на разделяне на отпадъците в кланиците и съответно на количеството чист материал от категория 3, който могат да получават останалите предприятия за унищожаване.
(267)
Докато приходите средно едва покриват преките разходи, с течение на времето започва да се проявява същата тенденция като при сумите на покриване за материал от категория 3: до 2004 г. приходите са надвишавали преките разходи. С новата тарифа на таксите от 2005 г. обаче, довела до спад в средните приходи на тон от 160 EUR на 116 EUR, т.е. с 27,5 %, в следващите години не могат да бъдат покрити дори преките разходи и съответно не е направен принос за покриването на разходите за работен свободен капацитет. Едва през 2009 г. сумата на покриване I отново придобива положителна стойност (вж. таблица 4).
(268)
Без годишните вноски ZT очевидно не би могла да поддържа такава ценова политика. Точно както при отпадъците от кланици от категория 3, от 2005 г., за да продължи да оползотворява капацитета на съоръженията си, ZT е приела цени, които дори не са покривали преките ѝ разходи,. Като цяло за вътрешните материали има ясно изразен отрицателна сума на покриване II след изваждане на разходите за работен свободен капацитет, възлизащ на общо около 13 % от оборота (вж. таблица 4).
9.5.3.2. Затвърждаване на монополното положение в района на действие на асоциацията благодарение на преките годишни вноски
(269)
Германия е на мнение, че ZT не е получила икономическо предимство от годишните вноски, тъй като е без значение дали държавата отпуска компенсация за поддържане на резерва за епидемии директно на предприятието за унищожаване или го финансира косвено чрез помощ за ТСЕ, отпускана на произвеждащите материала лица. Във втория случай разходите по резерва за епидемии биха били включени в таксите, но същевременно субектите, отговорни за възникването на материала, биха получили облекчения чрез съответно по-висока помощ. И в двата случая голяма част от тежестта всъщност би била понесена от публичните средства, а именно това е основното, което е от значение за анализа в контекста на правото в областта на конкуренцията.
(270)
На първо място следва отново да се отбележи (вж. раздел 2.5.3), че ZT получава годишните вноски в допълнение към помощта за ТСЕ, предоставена на фермерите. Освен това благодарение на помощта за ТСЕ в Рейнланд-Пфалц ZT получава по-високо ниво на подкрепа, отколкото в Северен и Централен Хесен, тъй като цената на тон (212 EUR) - и съответно основата за помощта за ТСЕ - е значително по-ниска, отколкото цената на тон в Рейнланд-Пфалц (390 EUR). Очевидно обаче фермерите на територията на дейност на асоциацията не се възползват от по-ниски такси заради наличието на годишните вноски.
(271)
На второ място, съгласно насоките на Общността за ТСЕ изрично се изискват доказателства, че помощта не облагодетелства предприятия производители надолу по веригата (61). Както обаче показват анализът в раздели 9.5.2 и 9.5.3 ZT в действителност използва годишните вноски, за да финансира загубите вследствие на ценовата си политика, недостатъчно оползотворявания капацитет или други форми на неефективност в дейността си.
(272)
Ето защо Германия очевидно не успява да докаже, че годишните вноски облагодетелстват фермерите като компенсация за разходите за унищожаване на мъртви животни. Напротив, възниква въпросът дали фермерите не биха се възползвали от по-ниски цени, ако годишните вноски не съществуваха, тъй като в такъв случай ZT би се сблъскала с по-голям икономически натиск да приспособи капацитета си и търговските си практики към пазарните условия по-ранен етап.
9.5.4. Обобщение
(273)
Германия не успява да докаже, че заплащаните на ZT годишни вноски са оправдани като отпускана от държавата компенсация за задълженията, произлизащи от устава. Критериите от решението по делото Altmark не са изпълнени.
(274)
Напротив, при подробно разглеждане на приходните и разходните сметки на ZT се вижда, че годишните вноски дават на ZT икономически предимства по отношение на унищожаването на вътрешен и външен материал.
(275)
Следователно годишните вноски представляват държавна помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС.
10. ОЦЕНКА НА НЕПРАВОМЕРНОСТТА ПО ЧЛЕН 108, ПАРАГРАФ 3 ОТ ДФЕС
(276)
Комисията не е получила уведомление съгласно член 108, параграф 3 от ДФЕС относно годишните вноски, които ZT е получавала от 1979 г. насам. Следователно годишните вноски представляват неправомерна държавна помощ съгласно член 108, параграф 3 от ДФЕС.
(277)
В този случай не се прилага задължението за уведомяване в съответствие с Решение 2005/842/ЕО на Комисията от 28 ноември 2005 г. относно прилагането на член 86, параграф 2 от Договора за ЕО за държавната помощ във вид на компенсация за обществена услуга, предоставена на определени предприятия, натоварени с извършването на услуги от общ икономически интерес (62) (наричано по-нататък „Решението за УОИИ от 2005 г.“) и Решение 2012/21/ЕС на Комисията от 20 декември 2011 г. относно прилагането на член 106, параграф 2 от Договора за функционирането на Европейския съюз за държавната помощ под формата на компенсация за обществена услуга, предоставена на определени предприятия, натоварени с извършването на услуги от общ икономически интерес (63) (наричано по-нататък „Решението за УОИИ от 2011 г.“), понеже, както беше показано в раздел 9, на ZT не е възложена услуга от общ икономически интерес. Унищожаването на материала от категории 1 и 2, осигуряването на резерв за епидемии и унищожаването на материал от категория 3 не са услуги от общ икономически интерес. Освен това вторият критерий от решението по делото Altmark не е изпълнен за периода от 1979 г. до 2010 г., а третият - за целия период от 1979 г. насам. Следователно не са изпълнени условията в членове 4 и 5 от решенията за УОИИ от 2005 г. и 2011 г. и вноските не могат да бъдат освободени от задължението за уведомяване.
11. ОЦЕНКА НА СЪВМЕСТИМОСТТА ПО ЧЛЕН 106, ПАРАГРАФ 2 ОТ ДФЕС
(278)
Съгласно член 106, параграф 2 от ДФЕС разпоредбите на ДФЕС важат за предприятията, които са натоварени с функции да оказват услуги от общ икономически интерес или имат характер на фискален монопол. Член 106, параграф 2 от ДФЕС обаче предвижда изключение от правилата на ДФЕС, ако прилагането на правилата на конкуренцията препятства юридически или фактически изпълнението на специфичните задачи, възложени на тези предприятия. Тази разпоредба за изключение се прилага само ако развитието на търговията не е засегнато до степен, която би била в противоречие с интересите на Съюза.
(279)
Съгласно точка 69 от Рамката на ЕС за УОИИ Комисията прилага принципите на тази рамка за всяка неправомерна помощ, за която вземе решение след 31 януари 2012 г., дори ако помощта е отпусната преди тази дата. Тъй като годишните вноски представляват неправомерна държавна помощ, се прилага Рамката на ЕС за УОИИ.
(280)
Както е изложено в раздел 8.1, ZT не е натоварена с услуга от общ икономически интерес, тъй като унищожаването на материал от категории 1 и 2, поддържането на резерв за епидемии и унищожаването на материал от категория 3 не представляват услуги от общ икономически интерес. Тази причина сама по себе си прави годишните вноски несъвместими съгласно член 106, параграф 2 от ДФЕС и Рамката на ЕС за УОИИ.
(281)
Съгласно втория и третия критерий от решението по делото Altmark помощта по Рамката на ЕС за УОИИ може да се смята за съвместима с член 106, параграф 2 от ДФЕС, само ако има акт за възлагане, определящ методите за изчисляване на компенсацията (раздел 2.3), и ако размерът на помощта не надвишава нетните разходи по задължението за предоставяне на обществена услуга (раздел 2.8).
(282)
Както е показано подробно в раздел 9.2, вторият критерий от решението по делото Altmark не е изпълнен за периода от 1979 г. до 2009 г., а третият - за целия период. Следователно раздел 2.3 от Рамката на ЕС за УОИИ (за периода 1979 г. до 2009 г.) и раздел 2.8 (за целия период) не са изпълнени.
(283)
Това означава, че годишните вноски не могат да бъдат оправдани съгласно член 106, параграф 2 от ДФЕС и Рамката на ЕС за УОИИ като помощ за поддържане на резерва за епидемии на територията на дейност на асоциацията.
12. ОЦЕНКА НА СЪВМЕСТИМОСТТА КАТО ПОМОЩ ЗА ФИНАНСИРАНЕ НА РАЗХОДИТЕ ЗА УНИЩОЖАВАНЕ НА ЖИВОТИНСКИ ТРУПОВЕ И ОТПАДЪЦИ ОТ КЛАНИЦИ ПО ЧЛЕН 107, ПАРАГРАФ 3, БУКВА в) ОТ ДФЕС
(284)
Годишните вноски представляват оперативна помощ, каквато по принцип е забранена (64). Следователно тежестта на доказване на съвместимостта на тази помощ е за държавата членка.
(285)
Съгласно Насоките за ТСЕ и Насоките за земеделски помощи за 2007-2013 г. са забранени помощи за разходите за унищожаване на отпадъци от кланици и са позволени помощи за разходите за унищожаване на мъртви животни, при условие че те облагодетелстват само фермерите. Предприятията надолу по веригата, като кланици и предприятия за унищожаване, не могат да се облагодетелстват с помощ при никакви обстоятелства (65).
(286)
Макар че с цел административно опростяване помощите за разходите за унищожаване на мъртви животни могат да се заплащат директно на предприятията за унищожаване, трябва да се докаже, че цялата помощ е в полза на фермерите (66).
(287)
Както показа анализът в раздел 9 обаче, годишните вноски дават икономически предимства на ZT и не облагодетелстват именно фермерите на територията на дейност на асоциацията, тъй като те дори трябва да заплащат по-високи такси за унищожаването на мъртви животни, отколкото например фермерите в Северен и Централен Хесен. Следователно Германия не успява да докаже, че годишните вноски се прехвърлят на фермерите в пълен размер.
(288)
Освен това в Решение № 15/04 на Комисията от 6 юли 2004 г., с което беше одобрена схемата за помощ, която да компенсира фермерите на територията на дейността на ZT за разходите за унищожаване на мъртви животни за периода от 1998 г. до 2013 г., се посочва, че одобрените земеделски помощи не могат да бъдат кумулирани с друга помощ.
(289)
Раздел VI от Насоките за ТСЕ предвижда изключения за неправомерна помощ, отпусната преди 1 януари 2003 г.:
а)
помощите за разходите за унищожаване на мъртви животни могат да бъдат разрешени до 100 %., дори ако са отпуснати на равнището на производството, преработката и маркетинга,
б)
освен това, в специални случаи по изключение помощта за унищожаването на отпадъци от кланици може да бъде съвместима с вътрешния пазар предвид кратката продължителност и необходимостта да се осигури дългосрочно спазване на принципа „замърсителят плаща“.
(290)
Тези изключения не са приложими. Годишните вноски не се ограничават до разходите за унищожаване на мъртви животни, които така или иначе в по-голямата си част са финансирани по схемите за земеделски помощи, нито пък представляват краткосрочна мярка с ограничена продължителност по отношение на отпадъците от кланици.
(291)
На последно място следва да се подчертае, че самата Германия не е представила доводи в потвърждение на съвместимостта на годишните вноски съгласно Насоките за ТСЕ и Насоките за земеделски помощи за 2007-2013 г.
(292)
Тъй като годишните вноски облагодетелстват ZT, те не могат да се смятат за помощ, съвместима с вътрешния пазар по смисъла на Насоките на Общността за ТСЕ и Насоките за земеделски помощи за 2007-2013 г. съгласно член 107, параграф 3, буква в) от ДФЕС.
13. ОЦЕНКА НА СЪВМЕСТИМОСТТА НА ГОДИШНИТЕ ВНОСКИ КАТО ПОМОЩ ЗА ОПАЗВАНЕ НА ОКОЛНАТА СРЕДА СЪГЛАСНО ЧЛЕН 107, ПАРАГРАФ 3, БУКВА в) ОТ ДФЕС
(293)
Годишните вноски представляват оперативна помощ, която по принцип е забранена (67). Следователно тежестта на доказване на съвместимостта на тези помощи е върху държавата членка. Германия твърди, че годишните вноски са помощ за опазване на околната среда.
(294)
Съгласно точка 132 от Насоките относно държавната помощ за защита на околната среда инвестиционни помощи за предприятия, които поправят нанесени върху околната среда щети чрез рехабилитация на замърсени индустриални обекти, ще се смятат за съвместими с вътрешния пазар по смисъла на член 107, параграф 3, буква в) от ДФЕС при условие че водят до подобряване на опазването на околната среда. Трябва обаче да се спазва принципът „замърсителят плаща“, заложен в член 191, параграф 2 от ДФЕС и в Насоките относно държавната помощ за защита на околната среда. Съгласно точка 132 от Насоките относно държавната помощ за защита на околната среда замърсителят трябва да финансира рехабилитацията без държавна помощ. Лицето, виновно за замърсяването, се разпознава спрямо това кой носи отговорността съгласно националното право.
(295)
Съответният момент за оценка на положението съгласно националното право относно отговорността зависи от правното положение към датата на издаване на официалното решение.
(296)
Германия не оспорва, че съгласно заповедите за рехабилитация от 21 април 1997 г. за индустриалния обект в Зоршид и от 31 март 1998 г. за обекта в Шпрендлинген-Гензинген пълната отговорност за рехабилитацията на двата обекта съгласно приложимото към момента национално право е вменена на ZT като замърсител. Следователно съгласно германското право ZT като замърсител е задължена да поеме разходите за отстраняване на почвеното замърсяване на двата обекта. Германия твърди, че съгласно решението на Федералния конституционен съд от 16 февруари 2000 г. (68) финансирането на разходите за рехабилитация над прага на отговорността чрез годишните вноски трябва да се смята за съвместима помощ, тъй като с това решение отговорността на частниците се ограничава до пазарната стойност на земята.
(297)
Доводите на Германия обаче пропускат същността. На първо място, решението на Федералния конституционен съд важи само между страните в производството. Преди всичко обаче промяна в практиката на най-висшия съд не променя правното положение и съответно не е основание за преразглеждане по смисъла на член 51, параграф 1, точка 1 от Административнопроцесуалния закон по отношение на влезли в сила административни актове.
(298)
Съгласно германската съдебна практика решението на Федералния конституционен съд не променя обстоятелството, че към датата на заповедта за рехабилитация всички замърсители отговарят в пълна степен за пълните разходи за рехабилитация. След решението на Федералния конституционен съд от 16 февруари 2000 г. никой от замърсителите не би могъл да избегне пълната отговорност като замърсител по отношение на по-ранна заповед, която е влязла в сила.
(299)
Следователно ZT е отговорна, дори ако се вземе под внимание решението на Федералния конституционен съд от 16 февруари 2000 г. по цитираното от Германия дело относно обектите в Шпрендлинген-Гензинген и Зоршид.
(300)
Тъй като ZT не е обжалвала заповедите за рехабилитация, те са влезли в сила и са окончателни. Отричането по същество от страна на Германия на отговорността на ZT за обекта в Зоршид впоследствие е аргумент, който не може да бъде приет. Следвало е ZT да обжалва заповедта за рехабилитация от 21 април 1997 г. и да не допуска влизането ѝ в сила. Не е задача на Комисията да преразглежда влязло в сила решение на национален орган по отношение на националното правно положение във връзка с отговорността в контекста на принципа „замърсителят плаща“.
(301)
Освен това самата Германия признава, че решението на Федералния конституционен съд от 16 февруари 2000 г. важи единствено за частни лица, а не за публичноправни юридически лица. Това е така, тъй като правното основание за ограничаването на отговорността е имущественото право, на което не могат да се позовават публичноправните юридически лица. Ето защо е неоспоримо, че съгласно националното право ZT носи пълната отговорност за замърсените обекти.
(302)
Съгласно Насоките относно държавната помощ за защита на околната среда не може да се потвърди потенциалната неравнопоставеност между частноправните юридически лица и публичноправните юридически лица в правната система на държавата членка. По въпроса за отговорността за замърсените обекти Насоките се позовават изключително на националното право.
(303)
Тъй като съгласно германското право ZT е длъжна да поеме всички разходи за рехабилитацията на двата индустриални обекта, годишните вноски не могат да се смятат за съвместими с вътрешния пазар по смисъла на Насоките относно държавната помощ за защита на околната среда съгласно член 107, параграф 3, буква в) от ДФЕС.
14. ЗАКЛЮЧЕНИЯ
(304)
Годишните вноски, заплащани на ZT от 1979 г. насам, представляват държавна помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС. Германия е предоставила годишните вноски в нарушение на член 108, параграф 3 от ДФЕС.
(305)
Те не могат да се обявят за съвместими с вътрешния пазар нито по член 106, параграф 2 от ДФЕС, нито по член 107, параграфи 2 и 3 от ДФЕС.
(306)
Съгласно член 1, буква б), подточка iv) от Регламент (ЕО) № 659/1999 във връзка с член 15, параграф 3 от същия регламент помощ, за която давностният срок за възстановяване е изтекъл, се смята за съществуваща помощ. Съгласно член 15 от регламента правомощията на Комисията за възстановяване на помощ имат давностен срок от десет години. Давностният срок за възстановяване започва да тече в деня, в който неправомерната помощ е предоставена на получателя, и спира да тече с предприемането на мярка от страна на Комисията по отношение на неправомерната помощ. Срокът продължава да тече след всяко прекъсване.
(307)
Съдилищата на Съюза са постановили, че давностният срок за възстановяване може да се прекъсва не само с официална процедура, но и че искането за сведения също представлява акт, който може да прекъсне давностния срок (69).
(308)
През януари 2008 г. жалбоподателят оспори заплащаните на ZT годишни вноски и във връзка с това на 26 май 2008 г. към Германия беше отправено искане за информация. Това искане за предоставяне на информация прекъсна давностния срок за възстановяване. Следователно всички годишни вноски, получени от ZT преди 26 май 1998 г., се смятат за съществуваща помощ, а всички годишни вноски, които ZT е получила след 26 май 1998 г., представляват нова помощ.
(309)
Съгласно член 14, параграф 1 от Регламент (ЕО) № 659/1999 Комисията не изисква възстановяване на помощта, ако това противоречи на общ принцип на правото на Съюза. В настоящия случай възниква въпросът дали решението на BverwG от 16 декември 2010 г. може да е създало у ZT законни очаквания, че разглежданата мярка не представлява държавна помощ.
(310)
В тази връзка Комисията най-напред отбелязва, че решението на BverwG засяга единствено извършените плащания за 2010 г. Следователно ако изобщо са създадени някакви законни очаквания, те могат да бъдат единствено за посочената година (както и следващите години, при условие че уставът е останал непроменен).
(311)
Дори за 2010 г. (и следващите години) обаче решението не е могло да създаде законни очаквания. Според съдебната практика принципът на защита на законни очаквания важи за всеки правен субект, у когото институция на Европейския съюз е породила основателни надежди, като му е предоставила конкретни уверения (70). Такива уверения, независимо под каква форма са предоставени, са конкретните, безусловните и непротиворечивите сведения (71).
(312)
В настоящия случай Комисията не е дала на ZT никакви подобни конкретни уверения, тъкмо напротив - на 20 юли 2010 г. тя е открила официална процедура по разследване.
(313)
BVerwG не е институция на Европейския съюз. Съгласно съдебната практика по отношение на контрола за изпълнение на задълженията на държавите членки съгласно членове 107 и 108 от ДФЕС националните съдилища и Комисията изпълняват допълващи се и самостоятелни роли (72). Докато преценката дали мерките за помощ са съвместими с вътрешния пазар е от изключителната компетентност на Комисията под контрола на Съда на Европейския съюз, то националните съдилища следят за спазването на правата на отделните правни субекти при изпълнение на задължението за предварително уведомяване на Комисията за държавните помощи, предвидено в член 108, параграф 3 от ДФЕС (73).
(314)
В настоящия случай BVerwG се е произнесъл по мярка, за която Комисията вече е открила официална процедура по разследване. Според практиката на Съда това решение трябва да доведе до спиране на плащанията по мярката от страна на държавата членка (74). Освен това BVerwG се е произнесъл (като обосновава решението си, наред с другото, с предполагаемата неприложимост на четвъртия критерий от решението по делото Altmark) без да отнесе делото към Съда на ЕС по процедурата за преюдициално запитване.
(315)
Като отчита тези обстоятелства Комисията смята, че решението на BVerwG не представлява конкретни, безусловни и непротиворечиви сведения.
(316)
По тези съображения възстановяването на годишните вноски не противоречи на общите принципи на правото на Съюза относно законните очаквания,
ПРИЕ НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ:
Член 1
Годишните вноски, предоставени неправомерно от Германия в полза на Zweckverband Tierkörperbeseititgung в Рейнланд-Пфалц, Заарланд, област Райнгау-Таунус и област Лимбург-Вайлбург (наричана по-нататък „получателят“) от 1 януари 1979 г. в нарушение на член 108, параграф 3 от Договора за функционирането на Европейския съюз, представляват държавна помощ, несъвместима с вътрешния пазар.
Член 2
1. Германия изисква незабавното възстановяване от получателя на посочената в член 1 помощ, предоставена от 26 май 1998 г. насам.
2. Върху подлежащите на възстановяване суми се начислява лихва от датата на заплащане на посочените в параграф 1 помощи на получателя до фактическото им възстановяване.
3. Лихвите се изчисляват с натрупване в съответствие с глава V от Регламент (ЕО) № 794/2004 на Комисията (75).
4. Германия спира всички оставащи плащания на помощи по споменатата в параграф 1 схема, считано от датата на публикуване на настоящото решение.
Член 3
Германия гарантира възстановяването на помощта, спомената в член 2, параграф 1, в срок от четири месеца от датата, на която е уведомена за настоящото решение.
Член 4
1. Германия представя на Комисията в срок от два месеца от датата, на която е уведомена за настоящото решение, следната информация:
а)
общата сума (главница и лихва), която следва да бъде възстановена от получателя;
б)
подробно описание на вече предприетите или планирани мерки за изпълнение на настоящото решение;
в)
документи, от които е видно, че на получателя е наредено да възстанови помощта.
2. Германия редовно осведомява Комисията за напредъка по прилагането на националните мерки, предприети с цел изпълнение на настоящото решение до пълното възстановяване на помощта, спомената в член 2, параграф 1. При поискване от страна на Комисията Германия незабавно предоставя сведения за вече предприетите или планирани мерки за изпълнение на настоящото решение. Освен това тя предоставя подробна информация относно сумите на помощта и лихвите, които вече са възстановени от получателя.
Член 5
Адресат на настоящото решение е Федерална република Германия.
Съставено в Брюксел на 25 април 2012 година.
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 25ης Απριλίου 2012
σχετικά με την κρατική ενίσχυση SA.25051 (C 19/10) (πρώην NN 23/10) που χορήγησε η Γερμανία υπέρ της Zweckverband Tierkörperbeseitigung στη Ρηνανία-Παλατινάτο, στο Σάαρ, στο διαμέρισμα Rheingau -Taunus και στην επαρχία Limburg -Weilburg
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2012) 2557]
(Το κείμενο στη γερμανική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(2012/485/ΕΕ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (1), και ιδίως το άρθρο 108 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,
Αφού κάλεσε τους ενδιαφερομένους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με το προαναφερθέν άρθρο (2) και με βάση τις παρατηρήσεις αυτές,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
1. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
(1)
Μέσω της καταγγελίας που υποβλήθηκε από τη Saria Bio-Industries AG & Co KG (στο εξής: καταγγέλλουσα) την 23η Φεβρουαρίου 2008, η Επιτροπή ενημερώθηκε σχετικά με τις ετήσιες εισφορές που κατέβαλε η Γερμανία υπέρ της Zweckverband Tierkörperbeseitigung στα ομόσπονδα κράτη Ρηνανίας-Παλατινάτου και Σάαρ, στο διαμέρισμα Rheingau-Taunus και στην επαρχία Limburg-Weilburg (στο εξής: ZT).
(2)
Με επιστολή της 20ής Ιουλίου 2010 η Επιτροπή κοινοποίησε στη Γερμανία την απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία σύμφωνα με το άρθρο 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ (στο εξής: απόφαση κίνησης της διαδικασίας). Μετά τη δημοσίευση της απόφασης κίνησης της διαδικασίας στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στις 26 Οκτωβρίου 2010, η Επιτροπή κάλεσε τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με την εν λόγω ενίσχυση (3).
(3)
Η Επιτροπή έλαβε τις παρατηρήσεις της καταγγέλλουσας στις 25 Νοεμβρίου 2010. Κατόπιν έγκρισης των αιτημάτων παράτασης της προθεσμίας στις 20 Αυγούστου 2010 και στις 18 Νοεμβρίου 2010 αντίστοιχα, η Γερμανία υπέβαλε τις παρατηρήσεις της επί της απόφασης κίνησης της διαδικασίας καθώς και επί των παρατηρήσεων της καταγγέλλουσας τμηματικά, την 3η Μαρτίου 2011, την 1η Απριλίου 2011, την 4η Απριλίου 2011, την 16η Μαΐου 2011, την 15η Ιουλίου 2011 και την 9η Νοεμβρίου 2011 αντίστοιχα.
(4)
Η ZT διαβίβασε γραπτώς τις παρατηρήσεις της στην Επιτροπή στις 4 Απριλίου 2011. Καίτοι δυνάμει του άρθρου 20 παράγραφος 1 σε συνδυασμό με το άρθρο 6 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου, της 22ας Μαρτίου 1999, για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του άρθρου 93 της συνθήκης ΕΚ (4) οι ενδιαφερόμενοι καλούνται καταρχήν να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους το αργότερο εντός ενός μήνα μετά τη δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα, η ZT διαβίβασε τις παρατηρήσεις της μετά από τέσσερις μήνες. Η Επιτροπή δύναται να λάβει υπόψη εκπρόθεσμα υποβληθείσες παρατηρήσεις από ενδιαφερόμενους μόνον σε δεόντως αιτιολογημένες μεμονωμένες περιπτώσεις (5). Ωστόσο, δεν μπορεί να αναγνωρίσει αντίστοιχη αιτιολογία στο έγγραφο της ZT ούτε να συναγάγει αντίστοιχη αιτιολογία από τις λοιπές περιστάσεις. Η Επιτροπή γνωστοποίησε, ως εκ τούτου, στη ZT, με έγγραφο της 18ης Απριλίου 2011, ότι η εξέταση των παρατηρήσεων της ZT στο πλαίσιο της επίσημης διαδικασίας έρευνας αντίκειται στη φύση της διαδικασίας και θα προκαλούσε αδικαιολόγητη άνιση μεταχείριση των μερών της διαδικασίας. Για την έκδοση της παρούσας απόφασης έλαβε εξάλλου υπόψη όλες τις πληροφορίες που περιείχαν οι εν λόγω παρατηρήσεις.
(5)
Παράλληλα με την επίσημη διαδικασία έρευνας της Επιτροπής, η καταγγέλλουσα είχε κινήσει εθνική δικαστική διαδικασία στη Γερμανία, όπου άσκησε προσφυγή κατά της ΖΤ ενώπιον του Verwaltungsgericht Trier. Το Verwaltungsgericht Trier, με απόφασή του της 2ας Δεκεμβρίου 2008, απεφάνθη ότι οι ετήσιες εισφορές συνιστούν κρατική ενίσχυση υπό την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. Αναφορικά με την ανάκτηση των παράνομων ενισχύσεων, το Verwaltungsgericht Trier έκρινε ότι η ZT δεν υποχρεούται να επιστρέψει το ποσό που έλαβε κατά την περίοδο 2005-2008 λόγω εξαιρετικών συνθηκών που καθιστούν μη προσήκουσα την ανάκτησή του.
(6)
Τόσο η καταγγέλλουσα όσο και η ZT άσκησαν ενώπιον του Oberverwaltungsgericht Koblenz έφεση κατά της απόφασης του Verwaltungsgericht Trier. Με την απόφασή του της 24ης Νοεμβρίου 2009, το Oberverwaltungsgericht κύρωσε την απόφαση του Verwaltungsgericht Trier.
(7)
Στη συνέχεια, η καταγγέλλουσα και η ZT άσκησαν ενώπιον του Bundesverwaltungsgericht (στο εξής: BVerwG) αναίρεση κατά της απόφασης του Oberverwaltungsgericht Koblenz. Με απόφασή του της 16ης Δεκεμβρίου 2010 (6), το BVerwG απέρριψε το αίτημα αναίρεσης της καταγγέλλουσας, τροποποίησε την απόφαση του Oberverwaltungsgericht Koblenz και απέρριψε την προσφυγή στο σύνολό της, καθόσον το BVerwG έκρινε ότι η προσφυγή σχετικά με την περίοδο 2005-2009 ήταν απαράδεκτη και ότι η υπό εξέταση εισφορά για το έτος 2010 δεν συνιστά κρατική ενίσχυση υπό την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.
2. ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ
2.1. Νομικό πλαίσιο
2.1.1. Διατάξεις του δικαίου της Ένωσης
(8)
Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1069/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Οκτωβρίου 2009, περί υγειονομικών κανόνων για ζωικά υποπροϊόντα και παράγωγα προϊόντα που δεν προορίζονται για κατανάλωση από τον άνθρωπο και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1774/2002 (κανονισμός για τα ζωικά υποπροϊόντα) (7) ρυθμίζει την παραλαβή, τη μεταφορά, την αποθεματοποίηση, τη διαχείριση, την επεξεργασία και τη χρήση ή την καταστροφή ζωικών υποπροϊόντων ώστε τα εν λόγω προϊόντα να μην αποτελούν κίνδυνο για την υγεία του ανθρώπου και των ζώων. Σύμφωνα με τις ως άνω διατάξεις απαιτείται, μεταξύ άλλων, η πρόληψη εξάρσεων σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας των βοοειδών (ΣΕΒ) και άλλων μεταδιδόμενων ζωονόσων, όπως της κλασικής πανώλης των χοίρων (ΚΠΧ) ή του ιού του αφθώδους πυρετού (ΑΠ).
(9)
Το τμήμα 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1069/2009 διακρίνει μεταξύ τριών κατηγοριών ζωικών υποπροϊόντων επί τη βάσει των ειδικών κινδύνων που αυτά εγκυμονούν για την υγεία του ανθρώπου και των ζώων:
α)
Το υλικό της κατηγορίας 1 παρουσιάζει σημαντικούς κινδύνους οι οποίοι συνδέονται κυρίως με τη νόσο ΣΕΒ και την παρουσία ορισμένων απαγορευμένων ουσιών και περιβαλλοντικών ρύπων. Στο υλικό της κατηγορίας 1 συγκαταλέγονται, μεταξύ άλλων, μέρη ζώων για τα οποία υπάρχει υπόνοια ότι έχουν μολυνθεί από ΣΕΒ ή στα οποία έχει επίσημα επιβεβαιωθεί η παρουσία ΣΕΒ, καθώς και προσμείξεις του υλικού της κατηγορίας 1 με εκείνο των κατηγοριών 2 ή 3. Τα εν λόγω υλικά απορρίπτονται μέσω αποτέφρωσης ή επεξεργασίας και δεν χρησιμοποιούνται σε ζωοτροφές εκτρεφόμενων ζώων ή σε τεχνικά προϊόντα.
β)
Το υλικό της κατηγορίας 2 παρουσιάζει εξίσου σημαντικούς κινδύνους, καθόσον αποτελείται από νεκρά ζώα και άλλα υλικά που περιέχουν ορισμένες απαγορευμένες ουσίες ή περιβαλλοντικούς ρύπους. Το υλικό της κατηγορίας 2 απορρίπτεται μέσω αποτέφρωσης ή επεξεργασίας και δεν χρησιμοποιείται σε ζωοτροφές εκτρεφόμενων ζώων. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ωστόσο, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως λίπασμα ή για τεχνικές εφαρμογές.
γ)
Το υλικό της κατηγορίας 3 περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, μέρη σφαγίων τα οποία καίτοι απορρίφθηκαν ως ακατάλληλα για κατανάλωση από τον άνθρωπο, δεν φέρουν ενδείξεις παρουσίας ασθενειών μεταδιδόμενων στον άνθρωπο ή στα ζώα, καθώς και υλικά τα οποία ενδείκνυνται για κατανάλωση από τον άνθρωπο όμως για οικονομικούς ή άλλους λόγους χρησιμοποιούνται ως ζωοτροφές για εκτρεφόμενα ζώα.
(10)
Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1069/2009, ο οποίος αντιστοιχεί κατ’ ουσία στον παλαιότερο κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1774/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (8), απαγορεύει, μεταξύ άλλων, την εισαγωγή και την εξαγωγή υλικού των κατηγοριών 1 και 2, ενώ προβλέπει ότι η λειτουργία εγκαταστάσεων απόρριψης του υλικού αυτού προϋποθέτει την έγκριση των αρμόδιων αρχών οι οποίες υποχρεούνται να εφαρμόζουν τις διατάξεις του κανονισμού. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1069/2009 προβλέπει συνεπώς ειδικές διατάξεις ελέγχου για την απόρριψη του υλικού των κατηγοριών 1 και 2. Ωστόσο, στον κανονισμό δεν λαμβάνεται μέριμνα για την οικονομική οργάνωση της απόρριψης του υλικού των κατηγοριών 1 και 2. Κατά συνέπεια, ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1069/2009 δεν προβλέπει την ανάθεση των υπηρεσιών απόρριψης εντός ορισμένης περιοχής αποκλειστικά σε μία επιχείρηση, όπως ισχύει στη Γερμανία.
2.1.2. Διατάξεις εθνικού δικαίου
(11)
Στη Γερμανία, σύμφωνα με το άρθρο 3 του νόμου περί εφαρμογής των διατάξεων του κοινοτικού δικαίου σχετικά με την επεξεργασία και απόρριψη συγκεκριμένων ζωικών υποπροϊόντων ακατάλληλων για κατανάλωση από τον άνθρωπο («Gesetz zur Durchführung gemeinschaftsrechtlicher Vorschriften über die Verarbeitung und Beseitigung von nicht für den menschlichen Verzehr bestimmten tierischen Nebenprodukten» (9), στο εξής: TierNebG), οι επαρχίες και οι ανεξάρτητοι δήμοι υποχρεούνται να αναλαμβάνουν την απόρριψη και επεξεργασία του υλικού των κατηγοριών 1 και 2 - των αποκαλούμενων «ελεγμένων προϊόντων». Οι εν λόγω εργασίες μπορούν να εκτελούνται από τους ίδιους ή να ανατίθενται σε τρίτους.
(12)
Η απόρριψη του υλικού της κατηγορίας 3 -των αποκαλούμενων «μη ελεγμένων προϊόντων»- πραγματοποιείται από οιαδήποτε εταιρεία επεξεργασίας υπό την προϋπόθεση ότι τηρούνται οι διατάξεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1069/2009.
2.2. Zweckverband Tierkörperbeseitigung
(13)
Η ZT είναι μια εταιρεία δημοσίου δικαίου η οποία ιδρύθηκε το 1979 δυνάμει των άρθρων 1 και 2 του νόμου του ομόσπονδου κράτους της Ρηνανίας-Παλατινάτου για την εφαρμογή του TierNebG (10) (στο εξής: TierNebGAG RP). Έκτοτε, όλες οι επαρχίες και οι μεγαλύτεροι ανεξάρτητοι δήμοι στη Ρηνανία-Παλατινάτο και στο Σάαρ καθώς και στις επαρχίες της Έσσης -διαμέρισμα Rheingau-Taunus και επαρχία Limburg-Weilburg- είναι πλέον μέλη της ZT (βλέπε άρθρο 1 του καταστατικού της ZT).
(14)
Σύμφωνα με το άρθρο 2 του καταστατικού της η ΖΤ εξουσιοδοτείται από τα μέλη της να αναλαμβάνει όλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το άρθρο 3 του TierNebG σε συνδυασμό με τους εκάστοτε ισχύοντες νόμους των ομόσπονδων κρατών για τις επαρχίες και τους ανεξάρτητους δήμους ως αρμόδιους για την απόρριψη φορείς.
(15)
Σύμφωνα με το γερμανικό δίκαιο μια ένωση ειδικού σκοπού («Zweckverband») λόγω της νομικής της υπόστασης ως εταιρείας δημοσίου δικαίου δεν μπορεί να υπαχθεί σε πτωχευτική διαδικασία. Ωστόσο, τα μέλη της δύνανται να αποφασίσουν τη λύση της.
2.3. Καταστροφή νεκρών ζώων και σφαγειοαπορριμμάτων
2.3.1. Δραστηριότητες της ZT
(16)
Η ZT δεν εκτελεί μόνον την αποστολή που της έχει ανατεθεί βάσει του καταστατικού της, ήτοι την απόρριψη του υλικού των κατηγοριών 1 και 2 από την επικράτειά της (στο εξής: «υλικό εσωτερικής προέλευσης»), αλλά απορρίπτει επίσης το υλικό των κατηγοριών 1 και 2 από τα όμορα ομόσπονδα κράτη Βάδης-Βυρτεμβέργης και Έσσης (βλέπε αναλυτική περιγραφή στην αιτιολογική σκέψη 20 επόμενες) καθώς και το υλικό της κατηγορίας 3 (στο εξής: «υλικό εξωτερικής προέλευσης»).
(17)
Όπως προκύπτει από τον πίνακα που ακολουθεί, η ZT έχει επεξεργαστεί στο παρελθόν μεγάλες ποσότητες υλικού εξωτερικής προέλευσης το οποίο τα τελευταία χρόνια αντιστοιχεί κατά μέσο όρο στο ήμισυ σχεδόν του συνολικού επεξεργασμένου υλικού.
Πίνακας 1
Ποσότητες επεξεργασμένες από την ZT κατά την περίοδο 1998 - 2009
Υλικό εσωτερικής προέλευσης
Υλικό εξωτερικής προέλευσης
Βάδη-Βυρτεμβέργη
Βόρεια και Κεντρική Έσση
Ελεγμένα προϊόντα των κατηγοριών 1 και 2
Μη ελεγμένο υλικό των κατηγοριών 1 και 2
Ελεγμένα προϊόντα των κατηγοριών 1 και 2
Ελεγμένα προϊόντα των κατηγοριών 1 και 2
Σύνολο
1998
τόνοι
38 055
[…] (11)
0
0
[…]
%
[…]
[…]
0 %
0 %
100 %
1999
τόνοι
41 081
[…]
0
0
[…]
%
[…]
[…]
0 %
0 %
100 %
2000
τόνοι
44 929
[…]
1 114
0
[…]
%
[…]
[…]
[…]
0 %
100 %
2001
τόνοι
57 110
[…]
14 079
0
[…]
%
[…]
[…]
[…]
0 %
100 %
2002
τόνοι
58 316
[…]
14 803
0
[…]
%
[…]
[…]
[…]
0 %
100 %
2003
τόνοι
54 325
[…]
16 067
0
[…]
%
[…]
[…]
[…]
0 %
100 %
2004
τόνοι
52 562
[…]
13 228
0
[…]
%
[…]
[…]
[…]
0 %
100 %
2005
τόνοι
48 944
[…]
11 658
0
[…]
%
[…]
[…]
[…]
0 %
100 %
2006
τόνοι
45 988
[…]
11 389
0
[…]
%
[…]
[…]
[…]
0 %
100 %
2007
τόνοι
44 544
[…]
6 797
0
[…]
%
[…]
[…]
[…]
0 %
100 %
2008
τόνοι
41 838
[…]
7 046
0
[…]
%
[…]
[…]
[…]
0 %
100 %
2009
τόνοι
36 863
[…]
8 569
23 312
[…]
%
[…]
[…]
[…]
[…]
100 %
Μέσος όρος
τόνοι
47 046
[…]
8 729
1 943
[…]
περιόδου 1998-2009
%
[…]
[…]
[…]
[…]
100 %
(18)
Το υλικό εσωτερικής προέλευσης αποτελείται από νεκρά ζώα στις εκμεταλλεύσεις και σε σφαγειοαπορρίμματα. Η ZT αναλαμβάνει στην περίπτωση αυτή τόσο την αποκομιδή όσο και την επεξεργασία (στο εξής οι όροι «αποκομιδή» και «επεξεργασία» θα συνοψίζονται υπό τον όρο «απόρριψη»). Για την κάλυψη του σχετικού κόστους η ZT επιβάλλει τέλη. Για τα νεκρά ζώα στις εκμεταλλεύσεις και για τα σφαγειοαπορρίμματα επιβάλλεται διαφορετικός συντελεστής χρέωσης.
(19)
Καθόσον το υλικό της κατηγορίας 3 διατίθεται στην ελεύθερη αγορά, η ZT διαπραγματεύεται χρεώσεις για την απόρριψη του υλικού αυτού βάσει του ιδιωτικού δικαίου. Παρόλο που η πλειονότητα των ιδιωτικών επιχειρήσεων απόρριψης απορρίπτουν ξεχωριστά το υλικό της κατηγορίας 3 ώστε μέσω της επεξεργασίας του -π.χ. της μετατροπής του σε τροφές για οικόσιτα ζώα- να επιτύχουν υψηλότερα έσοδα πωλήσεων, η ΖΤ επεξεργάζεται το υλικό της κατηγορίας 3 από κοινού με τα ελεγμένα προϊόντα, διότι δεν διαθέτει ξεχωριστή μονάδα. Από την επεξεργασία των ελεγμένων προϊόντων προκύπτουν, ως εκ τούτου, μόνον χαμηλής αξίας τελικά προϊόντα, όπως έλαια και λίπη, τα οποία αποδίδουν χαμηλότερα έσοδα.
(20)
Από το 2000 η ZT επεξεργάζεται επίσης υλικό των κατηγοριών 1 και 2 προερχόμενο από τη Βάδη-Βυρτεμβέργη. Για τον σκοπό αυτό συνάφθηκε μεταξύ της ΖΤ και της Zweckverband Neckar-Franken ειδική σύμβαση δημοσίου δικαίου. Στην περίπτωση αυτή, η αποκομιδή γίνεται επιτόπου από την Zweckverband Neckar-Franken και στη συνέχεια το υλικό αποστέλλεται προς επεξεργασία στην ZT.
(21)
Το 2007 η ΖΤ συμμετείχε σε διαγωνισμό για την απόρριψη των ελεγμένων προϊόντων στις επαρχίες της Βόρειας και Κεντρικής Έσσης, στο πλαίσιο του οποίου της ανατέθηκε η σχετική σύμβαση. Πριν από την ανάληψη των υπηρεσιών απόρριψης από τη ΖΤ την 1η Απριλίου 2009 οι υπηρεσίες απόρριψης παρέχονταν από εταιρεία του ομίλου της καταγγέλλουσας.
(22)
Η ΖΤ επεδίωξε συνεπώς τη μέγιστη αξιοποίηση των μονάδων της όχι μόνο μέσω της επεξεργασίας υλικού εσωτερικής προέλευσης των κατηγοριών 1 και 2, αλλά και μέσω της έντονης δραστηριοποίησής της στην πέραν της καταστατικής αποστολής της επεξεργασία υλικού της κατηγορίας 3, το οποίο είναι ελεύθερα εμπορεύσιμο προϊόν, αλλά και υλικού των κατηγοριών 1 και 2 με προέλευση εκτός της επικράτειάς της. Κατά την περίοδο 2002-2008 οι ποσότητες υλικού εσωτερικής προέλευσης των κατηγοριών 1 και 2 που επεξεργάστηκε η ΖΤ ανέρχονταν σε μόλις 54 % και 58 % αντίστοιχα. Το 2009, επίσης λόγω της παραλαβής υλικού από τη Βόρεια και Κεντρική Έσση, το ποσοστό αυτό μειώθηκε σημαντικά στο 39 %, σε λιγότερο δηλαδή από το ήμισυ της συνολικής ποσότητας υλικού που επεξεργαζόταν η ΖΤ.
2.3.2. Δυναμικότητα των μονάδων της ZT
(23)
Η ZT διαθέτει δύο μονάδες απόρριψης στο Rivenich και στο Sandersmühle. Υπό συνθήκες κανονικής λειτουργίας οι δύο μονάδες λειτουργούν κατά μέσο όρο σε πενθήμερη βάση με διπλή βάρδια (πενθήμερη λειτουργία διπλής βάρδιας) και επεξεργάζονται μέγιστη ποσότητα 2 160 τόνων εβδομαδιαίως. Η διαθέσιμη δυναμικότητα υπό συνθήκες κανονικής λειτουργίας είναι σε γενικές γραμμές επαρκής για την επεξεργασία της ετήσιας ποσότητας 88 000 τόνων, ήτοι 1 700 τόνων εβδομαδιαίως.
(24)
Όπως και άλλοι φορείς απόρριψης η ΖΤ διαθέτει εφεδρική λειτουργική δυναμικότητα η οποία προκύπτει από τις βάρδιες που δεν καλύπτονται εντός της εβδομάδας και κατά το σαββατοκύριακο. Η εν λόγω εφεδρική λειτουργική δυναμικότητα μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε περιπτώσεις επιδημιών για την επεξεργασία των πρόσθετων νεκρών ζώων.
2.3.2.1. Βραχυπρόθεσμη εφεδρική λειτουργική δυναμικότητα
(25)
Σύμφωνα με τα στοιχεία που υπέβαλε η ZT οι μονάδες έχουν ικανότητα βραχυπρόθεσμης λειτουργίας διάρκειας μεταξύ 6 έως 12 εβδομάδων σε τριπλή βάρδια επτά ημέρες την εβδομάδα (επταήμερη λειτουργία τριπλής βάρδιας). Με τον τρόπο αυτό δημιουργείται βραχυπρόθεσμα εβδομαδιαία δυναμικότητα ύψους έως 4 536 τόνων. Ωστόσο, λόγω της επακόλουθης φθοράς της μονάδας και της κόπωσης του προσωπικού δεν είναι εφικτή η διατήρηση της συνεχούς επταήμερης λειτουργίας τριπλής βάρδιας για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
(26)
Συνεπώς, η ZT διαθέτει βραχυπρόθεσμα, για διάστημα έως και 12 εβδομάδων, εφεδρική λειτουργική δυναμικότητα επεξεργασίας 2 376 τόνων εβδομαδιαίως που σε περίπτωση επιδημίας μπορεί να επεξεργαστεί ταυτόχρονα με τον κανονικό όγκο εργασίας (βλέπε επίσης πίνακα 3 στην παράγραφο 9.3.1).
2.3.2.2. Μακροπρόθεσμη εφεδρική λειτουργική δυναμικότητα
(27)
Μακροπρόθεσμα οι μονάδες θα μπορούσαν να λειτουργήσουν σε τριπλή βάρδια το πολύ για 5 εργάσιμες ημέρες (πενθήμερη λειτουργία τριπλής βάρδιας) προκειμένου να επεξεργαστούν πρόσθετο υλικό σε περίπτωση επιδημίας, καθόσον ο μακροπρόθεσμα μεγαλύτερος φόρτος εργασίας καθιστά αναγκαία την εκτέλεση εργασιών συντήρησης κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου. Με βάση τα παραπάνω, η δυνατότητα επεξεργασίας εγγίζει τους 3 240 τόνους εβδομαδιαίως.
(28)
Συνεπώς, η ZT διαθέτει μακροπρόθεσμα, για περίοδο διάρκειας άνω των 12 εβδομάδων, εφεδρική λειτουργική δυναμικότητα της τάξεως των 1 080 τόνων εβδομαδιαίως που σε περίπτωση επιδημίας μπορεί να επεξεργαστεί ταυτόχρονα με τον κανονικό όγκο εργασίας (βλέπε επίσης πίνακα 3 στην παράγραφο 9.3.1).
2.4. Ετήσια εισφορά και δημόσια αποστολή
(29)
Οι ετήσιες εισφορές που λαμβάνει η ZT από τα μέλη της (επαρχίες και ανεξάρτητους δήμους) κατοχυρώνονται νομικά στο καταστατικό της. Στόχος των ετήσιων εισφορών είναι η αντιστάθμιση εξόδων που δεν καλύπτονται από τα έσοδα (βλέπε άρθρο 9 παράγραφος 1 του καταστατικού).
(30)
Το ακριβές ύψος των ετήσιων εισφορών υπολογίζεται βάσει του ετήσιου προϋπολογισμού που εγκρίνεται εκ των προτέρων από τη γενική συνέλευση των μελών. Μόλις εγκριθεί ο προϋπολογισμός, η ΖΤ έχει το δικαίωμα να απαιτήσει τις εισφορές μέσω της έκδοσης σχετικής διοικητικής πράξης.
(31)
Τον Φεβρουάριο του 2010 το καταστατικό της ZT τροποποιήθηκε με αναδρομική ισχύ από 1ης Ιανουαρίου 2009. Ενώ έως τον χρόνο εκείνο, με εξαίρεση το άρθρο 9 παράγραφος 1, το καταστατικό δεν περιείχε ρυθμίσεις σχετικά με τη χρήση και τον υπολογισμό των ετήσιων εισφορών, τον Φεβρουάριο του 2010 προστέθηκαν στο καταστατικό οι διατάξεις που αναλύονται κάτωθι:
(32)
Σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 2 του καταστατικού η ετήσια εισφορά καθορίζεται πλέον εκ των προτέρων βάσει του καταστατικού. Επιπλέον, προβλέπεται ότι η εισφορά επιβάλλεται μόνο προς αντιστάθμιση εξόδων τα οποία προκύπτουν από την αναληφθείσα υποχρέωση απόρριψης υλικού των κατηγοριών 1 και 2 καθώς και προς διατήρηση εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών.
(33)
Βάσει του άρθρου 10 παράγραφος 2 του καταστατικού, η εφεδρική δυναμικότητα για περιπτώσεις επιδημιών που πρέπει να διατηρείται από το 2009 ορίζεται σε 7 110 τόνους ετησίως, οι οποίοι πρέπει να υφίστανται επεξεργασία εντός έξι εβδομάδων (ήτοι έξι φορές επί 1 185 τόνοι εβδομαδιαίως). Κατά τον καθορισμό του μεγέθους της εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών λήφθηκε υπόψη ότι πέραν της δυναμικότητας της ΖΤ διατίθεται επιπρόσθετη δυναμικότητα 5 000 τόνων ετησίως ως εναλλακτική δυναμικότητα απόρριψης που μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε περιπτώσεις επιδημιών. Το κόστος της εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών ορίζεται εκ των προτέρων στο εκάστοτε οικονομικό πρόγραμμα. Αντικείμενο του κόστους της εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών μπορούν να αποτελούν αποκλειστικά τα κατ’ αναλογία πάγια έξοδα (αποσβέσεις, φόροι, ασφάλειες, τόκοι δανεισμού), τα έξοδα που προκύπτουν από την ανάθεση εργασιών συντήρησης σε τρίτους καθώς και τα ανάλογα έξοδα προσωπικού για τη διατήρηση μόνιμης λειτουργικής ετοιμότητας. Το κόστος διατήρησης της εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών, ξεχωριστά από τα υπόλοιπα έξοδα της επιχείρησης, καταχωρίζεται σε ξεχωριστούς λογαριασμούς. Η κατανομή του κόστους γίνεται κατ’ αναλογία προς τα εκάστοτε ποσοστά δυναμικότητας.
(34)
Από την ίδρυσή της το 1979 έως το 2011 η ZT έλαβε ετήσιες εισφορές ύψους 66 493 680 ευρώ. Από το 1998 και εφεξής προκύπτουν τα ακόλουθα ετήσια ποσά:
1998
:
2 114 192 ευρώ (4 135 000 DM)
1999
:
2 432 216 ευρώ (4 575 000 DM)
2000 και 2001
:
2 249 684 ευρώ (4 400 000 DM) ετησίως
2002 έως 2008
:
2 250 000 ευρώ ετησίως
2009
:
1 961 515 ευρώ
2010
:
2 212 392 ευρώ
2011
:
1 962 515 ευρώ
(35)
Οι ετήσιες εισφορές για την περίοδο 1998-2011 ανήλθαν συνολικά στα 30 932 198 ευρώ.
(36)
Σύμφωνα με τα υποβληθέντα αποτελέσματα χρήσεως κατά την περίοδο 1998-2009, συνυπολογιζομένων των ετήσιων εισφορών, η ZT παρουσίασε σωρευτική ζημία ύψους 4 562 795 ευρώ. Εάν δεν συνυπολογιστούν οι ετήσιες εισφορές ύψους 26 757 292 ευρώ προκύπτουν σωρευτικές ζημίες ύψους 31 320 678 ευρώ. Συνεπώς, οι ετήσιες εισφορές δεν επαρκούσαν για την πλήρη αντιστάθμιση των σωρευτικών ζημιών.
2.5. Κρατικές ενισχύσεις που χορηγήθηκαν σε σχέση με εξετάσεις ΣΕΒ, νεκρά ζώα σε εκμεταλλεύσεις και σφαγειοαπορρίμματα
(37)
Σύμφωνα με το άρθρο 191 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ, για την απόρριψη των ζωικών υποπροϊόντων ισχύει καταρχήν η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει». Συνεπώς, αποτελεί πρωταρχικό μέλημα των κατόχων εκμεταλλεύσεων και των σφαγείων να μεριμνούν σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες για την απόρριψη των νεκρών ζώων σε εκμεταλλεύσεις και των σφαγειοαπορριμμάτων και να αναλαμβάνουν τα σχετικά έξοδα (12).
(38)
Λόγος της έξαρσης της ΣΕΒ κρίθηκε αναγκαίο να διασφαλιστεί η δέουσα διαχείριση των νεκρών ζώων στις εκμεταλλεύσεις και των σφαγειοαπορριμμάτων, ήτοι υλικού των κατηγοριών 1 και 2, αλλά και η στήριξη των κατόχων εκμεταλλεύσεων μέσω κρατικών ενισχύσεων. Μέσω των κοινοτικών κατευθυντήριων γραμμών της 24ης Δεκεμβρίου 2002 σχετικά με κρατικές ενισχύσεις για εξετάσεις ΣΕΒ, νεκρά ζώα στην εκμετάλλευση και σφαγειοαπορρίμματα (στο εξής: κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές ΣΕΒ) (13) η Επιτροπή θέσπισε τον σχετικό κανονισμό. Ο κανονισμός συμπεριλήφθηκε με αυστηρότερη διατύπωση στην ενότητα V.B.4 των κοινοτικών κατευθυντήριων γραμμών για τις κρατικές ενισχύσεις στον τομέα της γεωργίας και δασοκομίας 2007-2013 (στο εξής: κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές για τις γεωργικές ενισχύσεις 2007-2013) (14).
(39)
Οι κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές ΣΕΒ και οι κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές για τις γεωργικές ενισχύσεις 2007-2013 προβλέπουν καταρχήν ότι ο ρυπαίνων αναλαμβάνει το κόστος για την καταστροφή των ζωικών υποπροϊόντων (15), επιτρέπεται όμως υπό συγκεκριμένες και αυστηρά περιορισμένες προϋποθέσεις η χορήγηση κρατικών ενισχύσεων για εξετάσεις ΣΕΒ και για την απόρριψη νεκρών ζώων σε εκμεταλλεύσεις (16). Για την καταστροφή των σφαγειοαπορριμμάτων απαγορεύεται καταρχήν να χορηγούνται κρατικές ενισχύσεις (17). Ωστόσο, οι κρατικές ενισχύσεις είναι συμβιβάσιμες με την εσωτερική αγορά εφόσον αποδειχθεί ότι αποδέκτες τους είναι μόνον οι κάτοχοι εκμεταλλεύσεων και όχι επιχειρήσεις του οικονομικού χώρου που ασχολούνται στα κατάντη σε σχέση με τον κάτοχο της εκμετάλλευσης, (όπως σφαγεία ή εγκαταστάσεις απόρριψης νεκρών ζώων. (18)
2.5.1. Απόφαση της Επιτροπής της 29ης Ιανουαρίου 2004 στην υπόθεση κρατικής ενίσχυσης NN 33/03
(40)
Το 2004 η Επιτροπή ενέκρινε μέτρα κρατικής ενίσχυσης υπέρ της TSE-Gefahrenabwehr στη Ρηνανία-Παλατινάτο τα οποία είχε αιτηθεί η Γερμανία κατ’ εφαρμογή του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ, των κοινοτικών κατευθυντήριων γραμμών ΣΕΒ και των κοινοτικών κατευθυντήριων γραμμών για τις γεωργικές ενισχύσεις της 12ης Αυγούστου 2000 (19). Στόχος των εν λόγω μέτρων ενίσχυσης ήταν η πρόληψη της εξάπλωσης της ΣΕΒ και για τον λόγο αυτό, μεταξύ άλλων, οι κάτοχοι εκμεταλλεύσεων αποζημιώθηκαν για το πρόσθετο κόστος καταστροφής του επικίνδυνου υλικού το οποίο προέκυψε λόγω της απαγόρευσης χορήγησης κρεατάλευρων και οστεάλευρων στα βοοειδή.
(41)
Παράλληλα με άλλα μέτρα, η Επιτροπή ενέκρινε τη χορήγηση εφάπαξ ενίσχυσης για την κάλυψη σε ποσοστό 100 % του κόστους καταστροφής συγκεκριμένων επικίνδυνων σφαγειοαπορριμμάτων τα οποία είχαν προκύψει λόγω της απαγόρευσης χορήγησης αλεύρων ζωικής προέλευσης κατά την περίοδο μεταξύ Οκτωβρίου 2000 και Σεπτεμβρίου 2001 στην επικράτεια της επιχείρησης. Στην περίπτωση εκείνη, ωστόσο, αποδέκτης της ενίσχυσης δεν θεωρήθηκε η ΖΤ αλλά τα σφαγεία.
2.5.2. Απόφαση της Επιτροπής της 6ης Ιουλίου 2004 στην υπόθεση κρατικής ενίσχυσης N 15/04
(42)
Η δεύτερη ενίσχυση που χορηγήθηκε, επίσης εντός του 2004, αποσκοπούσε στην αντιστάθμιση του κόστους αποκομιδής και επεξεργασίας των νεκρών ζώων σε εκμεταλλεύσεις με το οποίο επιβαρύνθηκαν κάτοχοι εκμεταλλεύσεων στη Ρηνανία-Παλατινάτο, καθόσον η συγκεκριμένη ενίσχυση προερχόταν από εισφορές που οι ίδιοι είχαν καταβάλει στο ταμείο ζωικών ασθενειών (20). Τα τέλη που χρεώνει η ZT για την αποκομιδή και την επεξεργασία των νεκρών ζώων σε εκμεταλλεύσεις εντός τις επικράτειας κατανέμονται ισόποσα στα ομόσπονδα κράτη (Ρηνανία-Παλατινάτο, Έσση, Σάαρ), στα μέλη της ένωσης και στο ταμείο ζωικών ασθενειών. Για το κόστος επεξεργασίας οι κτηνοτρόφοι υποχρεούνται να καταβάλουν ωστόσο ιδία εισφορά της τάξεως του 25 %.
(43)
Η ενίσχυση που καταβάλλεται απευθείας στην ZT έχει την έγκριση της Επιτροπής για την περίοδο από 1ης Ιανουαρίου 1999 έως 31 Δεκεμβρίου 2013. Η ενίσχυση εγκρίθηκε υπό όρους, ήτοι καταβάλλεται αποκλειστικά στους κατόχους εκμεταλλεύσεων και δεν υπολογίζεται σωρευτικά με άλλες εισφορές.
(44)
Επειδή η ενίσχυση αντιστάθμιζε ποσοστό των προκαθορισμένων τελών (100 % για την αποκομιδή και 75 % για την επεξεργασία), η Επιτροπή είχε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι το εν λόγω μέτρο ενίσχυσης προοριζόταν αποκλειστικά για τους κατόχους εκμεταλλεύσεων και δεν πρόσφερε οικονομικό πλεονέκτημα υπέρ της ZT.
2.5.3. Αναλογία των εγκριθεισών ενισχύσεων NN 33/03 και N 15/04 προς τις ετήσιες εισφορές
(45)
Αμφότερες οι εγκριθείσες ενισχύσεις (στο εξής: γεωργικές ενισχύσεις) καταχωρίζονται στα βιβλία της ΖΤ ως έσοδα. Συνεπώς, στις ζημίες προ ετήσιων εισφορών που παρουσιάζονται στην αιτιολογική σκέψη 36 έχει συνυπολογιστεί ότι η ΖΤ έλαβε τις γεωργικές ενισχύσεις υπό μορφή εσόδων.
(46)
Η ZT λαμβάνει συνεπώς τις ετήσιες εισφορές επιπλέον των γεωργικών ενισχύσεων προκειμένου να χρηματοδοτήσει τις υπολειπόμενες ζημίες της.
3. ΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ
(47)
Η καταγγέλλουσα υποστηρίζει ότι η ΖΤ δεν θα μπορούσε να επιβιώσει οικονομικά εάν τα μέλη της δεν κάλυπταν μέσω ετήσιας εισφοράς τις ζημίες που προκύπτουν ετησίως από την απόρριψη του υλικού εσωτερικής και εξωτερικής προέλευσης. Η ZT, η οποία διαθέτει μονοπώλιο στην απόρριψη του υλικού εσωτερικής προέλευσης και, άρα, δεν υπόκειται σε κανενός είδους ανταγωνισμό, υποβάλλει στους δημόσιους διαγωνισμούς για το υλικό εξωτερικής προέλευσης προσφορές χαμηλότερες από τις τιμές της αγοράς. Η τιμολογιακή πολιτική της ΖΤ προσανατολίζεται αποκλειστικά στην κάλυψη της υψηλής αδρανούς δυναμικότητας των μονάδων της.
(48)
Η καταγγέλλουσα ισχυρίζεται ότι μέσω των ετήσιων εισφορών παρατηρείται μεγάλης έκτασης νόθευση του ανταγωνισμού. Ειδικότερα, επικρίνει τη διαμόρφωση των τιμών εκ μέρους της ΖΤ σε σχέση με την επεξεργασία υλικού της κατηγορίας 3 καθώς και την προσφορά που υπέβαλε στον διαγωνισμό ανάθεσης σύμβασης για την απόρριψη υλικού στη Βόρεια και Κεντρική Έσση:
α)
Οι χρεώσεις της ZT για την καταστροφή σφαγειοαπορριμμάτων δεν εξαρτώνται από τις επεξεργασμένες ποσότητες αλλά αναλογούν σε πάγια χρέωση ανά ζώο. Με αυτόν τον τρόπο, τα μικρότερα σφαγεία για τα οποία ο διαχωρισμός του υλικού της κατηγορίας 3 από το υλικό των κατηγοριών 1 και 2 συνεπάγεται υψηλότερα έξοδα από ό,τι για τα μεγαλύτερα και καλύτερα εξοπλισμένα σφαγεία θεωρούν ελκυστική τη δυνατότητα να μην προβαίνουν σε διαχωρισμό και να παραδίδουν στην ΖΤ το υλικό της κατηγορίας 3 μαζί με σφαγειοαπορρίμματα των κατηγοριών 1 και 2. Συνεπώς, η ZT προσφέρει υπηρεσίες διάθεσης των σφαγειοαπορριμμάτων σε τιμές κάτω του κόστους διότι στις χρεώσεις της δεν συνυπολογίζει τα πρόσθετο κόστος που συνεπάγεται η από κοινού επεξεργασία του υλικού της κατηγορίας 3.
β)
Στο πλαίσιο της διαδικασίας του διαγωνισμού για την απόρριψη του υλικού των κατηγοριών 1 και 2 στη Βόρεια και Κεντρική Έσση, η ΖΤ βρισκόταν σε πλεονεκτική θέση καθόσον τα πάγια έξοδά της για τη διατήρηση της δυναμικότητας των μονάδων της καλύπτονταν ήδη από την εισφορά και, ως εκ τούτου, ήταν σε θέση να προτείνει χαμηλότερους συντελεστές χρέωσης.
(49)
Αντιθέτως, η Γερμανία θεωρεί ότι η εισφορά είναι απαραίτητη προκειμένου να καλύπτονται τα έξοδα που προκύπτουν για την ΖΤ από την υποχρέωση διατήρησης εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών. Η Γερμανία διαβίβασε σχετική πραγματογνωμοσύνη του ινστιτούτου Fraunhofer του Μαρτίου του 2007 (21) (στο εξής: πραγματογνωμοσύνη Fraunhofer) προκειμένου να καταδείξει ότι το κόστος της εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών ανέρχεται σε περίπου 50 % επί του συνολικού κόστους δυναμικότητας. Επιπλέον, υποστηρίζει ότι η εισφορά είναι απαραίτητη για την κάλυψη του κόστους αποκατάστασης μολυσμένων χώρων.
(50)
Στο πλαίσιο της προκαταρκτικής έρευνάς της η Επιτροπή διαπίστωσε καταρχάς ότι οι ετήσιες εισφορές παρέχουν καταρχήν οικονομικό πλεονέκτημα υπέρ της ΖΤ καθόσον μειώνουν τις τρέχουσες δαπάνες της, και ότι τα υπόλοιπα πραγματικά γεγονότα συνηγορούν υπέρ της ύπαρξης κρατικής ενίσχυσης.
(51)
Η Επιτροπή υπέδειξε ότι απαγορεύεται κατά κανόνα η χορήγηση ανάλογων ενισχύσεων σε επιχειρήσεις. Η Επιτροπή διατύπωσε στη συνέχεια τις αμφιβολίες της για το κατά πόσον η εισφορά μπορεί να δικαιολογηθεί ως αντιστάθμιση για τη διατήρηση εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών, τεκμηρίωσε δε την άποψή της αναφερόμενη στα τέσσερα κριτήρια της απόφασης Altmark (22):
α)
η δικαιούχος επιχείρηση πρέπει να είναι πράγματι επιφορτισμένη με την εκπλήρωση υποχρέωσης παροχής δημόσιας υπηρεσίας, ενώ η υποχρέωση αυτή πρέπει να είναι σαφώς καθορισμένη·
β)
οι βασικές παράμετροι βάσει των οποίων θα υπολογιστεί η αντιστάθμιση πρέπει να έχουν προσδιοριστεί εκ των προτέρων αντικειμενικά και με διαφάνεια·
γ)
η αντιστάθμιση δεν μπορεί να υπερβαίνει το μέτρο του αναγκαίου για την κάλυψη του συνόλου ή μέρους των δαπανών που πραγματοποιούνται για την εκπλήρωση υποχρέωσης παροχής δημόσιας υπηρεσίας, λαμβανομένων υπόψη των σχετικών εσόδων και ενός ευλόγου κέρδους σχετικού με την εκπλήρωση των υποχρεώσεων αυτών.
δ)
Όταν η επιλογή της επιχείρησης στην οποία πρόκειται να ανατεθεί η εκπλήρωση υποχρέωσης παροχής δημόσιας υπηρεσίας σε συγκεκριμένη περίπτωση δεν πραγματοποιείται στο πλαίσιο διαδικασίας σύναψης δημοσίας συμβάσεως, παρέχουσας τη δυνατότητα επιλογής του υποψηφίου που είναι σε θέση να παράσχει τις σχετικές υπηρεσίες με το μικρότερο για το κοινωνικό σύνολο κόστος, το επίπεδο της απαραίτητης αντιστάθμισης πρέπει να καθορίζεται βάσει ανάλυσης των δαπανών στις οποίες θα προέβαινε μια μέση επιχείρηση με χρηστή διαχείριση.
(52)
Όσον αφορά το ερώτημα κατά πόσον υφίσταται υπηρεσία γενικού οικονομικού συμφέροντος, η Επιτροπή εξέφρασε τις αμφιβολίες της για το αν η εφεδρική δυναμικότητα για περιπτώσεις επιδημιών εξυπηρετεί το γενικό συμφέρον, καθόσον σύμφωνα με την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» η υποχρέωση απόρριψης των νεκρών ζώων στις εκμεταλλεύσεις και των σφαγειοαπορριμμάτων βαρύνει στους κατόχους εκμεταλλεύσεων, οι οποίοι και λαμβάνουν την αντίστοιχη υποστήριξη μέσω των ως άνω ενισχύσεων που εγκρίθηκαν από την Επιτροπή. Επιπλέον, αμφισβητείται η αναγκαιότητα χορήγησης της εισφοράς διότι η εμπειρία σε άλλα γερμανικά ομόσπονδα κράτη καταδεικνύει ότι οι ιδιωτικές επιχειρήσεις διαθέτουν επαρκή εφεδρική δυναμικότητα για περιπτώσεις ζωικών επιδημιών χωρίς να λαμβάνουν επιπρόσθετη αντιστάθμιση για το κόστος διατήρησης αυτής.
(53)
Επιπροσθέτως, η Επιτροπή διατύπωσε αμφιβολίες για το κατά πόσον το καταστατικό της ΖΤ πληροί της απαιτήσεις διαφάνειας μιας πράξης ανάθεσης, καθώς πριν από το 2010 δεν είχε καθοριστεί η διατήρηση εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών ως υποχρέωση της ΖΤ για την παροχή δημόσιας υπηρεσίας ούτε είχαν διατυπωθεί οι απαραίτητες παράμετροι για τον υπολογισμό του σχετικού κόστους.
(54)
Σε ό,τι αφορά το ζήτημα της αναγκαιότητας χορήγησης αντιστάθμισης, η Επιτροπή έθεσε το ερώτημα μήπως οι ετήσιες εισφορές χρηματοδοτούν στην πραγματικότητα τις ζημίες της ζημιογόνου αδρανούς δυναμικότητας. Αμφίβολη κρίνεται η αναγκαιότητα χορήγησης επιπρόσθετης εισφοράς, εφόσον σε άλλα ομόσπονδα κράτη το σύνολο του κόστους καλύπτεται από τους ρυπαίνοντες μέσω των τελών.
(55)
Καθόσον η ZT δεν επιλέχθηκε στο πλαίσιο δημόσιου διαγωνισμού, θεωρείται αμφίβολο κατά πόσον η ΖΤ συνιστά μέση επιχείρηση με χρηστή διοίκηση.
(56)
Συνεπώς, η Επιτροπή καταλήγει στο προσωρινό συμπέρασμα ότι πρέπει να ερευνηθεί λεπτομερώς κατά πόσον η εισφορά υπέρ της ΖΤ είναι πράγματι απαραίτητη για τη διατήρηση εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών ή εάν η ίδια η αγορά διαθέτει επαρκή ελεύθερη δυναμικότητα μονάδων για περιπτώσεις επιδημιών.
(57)
Τέλος, αμφισβητείται το επιχείρημα της Γερμανίας, ότι δηλαδή οι εισφορές μπορούν να αιτιολογηθούν ως αντιστάθμιση του κόστους αποκατάστασης μολυσμένων χώρων. Σύμφωνα με την αιτιολογική σκέψη 132 των κοινοτικών κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος της 1ης Απριλίου 2008 (στο εξής: κατευθυντήριες γραμμές για περιβαλλοντικές ενισχύσεις) (23), ανάλογες ενισχύσεις μπορούν καταρχήν να θεωρηθούν συμβιβάσιμες με την εσωτερική αγορά μόνον εάν ο υπεύθυνος για τη ρύπανση δεν είναι δυνατόν να καταστεί υπόλογος βάσει της εθνικής νομοθεσίας, κάτι που εν προκειμένω δεν ισχύει.
4. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΝΩΠΙΩΝ ΕΘΝΙΚΩΝ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΩΝ
(58)
Στην απόφασή του της 16ης Δεκεμβρίου 2010,το BVerwG διαπιστώνει ότι η εισφορά για το 2010 δεν συνιστά κρατική ενίσχυση υπό την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ διότι ικανοποιούνται τα κριτήρια Altmark. Το BVerwG δεν απεφάνθη σχετικά με προηγούμενες εισφορές, καθόσον απέρριψε λόγω απαραδέκτου την προσφυγή σχετικά με εισφορές που χορηγήθηκαν πριν από το 2010.
4.1. Πρώτο κριτήριο της απόφασης Altmark
(59)
Το BVerwG απεφάνθη ότι η απόρριψη ζωικών υποπροϊόντων σύμφωνα με το διάταγμα περί ζωικών υποπροϊόντων και το άρθρο 3 παράγραφος 1 του TierNebG συνιστά υπηρεσία γενικού οικονομικού συμφέροντος και περιλαμβάνει τη διατήρηση εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών.
(60)
Το BVerwG διακρίνει μεταξύ της δυναμικότητας που χρησιμοποιείται για την κανονική λειτουργία, περιλαμβανομένης της εφεδρικής λειτουργικής αδρανούς δυναμικότητας, και της κατά κανόνα μη χρησιμοποιούμενης δυναμικότητας. Εάν οι εισφορές κάλυπταν το κόστος της κανονικής δυναμικότητας, περιλαμβανομένης της λειτουργικής αδρανούς δυναμικότητας, το BVerwG θα είχε διατυπώσει τη γνώμη ότι λόγω της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει» η εισφορά συνιστά κρατική ενίσχυση.
(61)
Εάν, ωστόσο, οι ετήσιες εισφορές καλύπτουν το κόστος αδρανούς δυναμικότητας, η οποία διατηρείται αποκλειστικά για περιπτώσεις επιδημιών, τότε η εισφορά δεν συνιστά κρατική ενίσχυση. Επιπλέον, δεν κρίνεται απαραίτητο η αδρανής δυναμικότητα να είναι μεγαλύτερη από εκείνη που απαιτείται βάσει επιχειρηματικών κριτηρίων διότι κατά κανόνα δεν χρησιμοποιείται. Μόνο στην περίπτωση που υπάρχουν ενδείξεις ότι η αδρανής δυναμικότητα χρησιμοποιείται και κατά την κανονική λειτουργία (παραδείγματος χάριν για την απόρριψη υλικού της κατηγορίας 3), εξάγεται διαφορετικό συμπέρασμα. Επειδή όμως προφανώς κάτι τέτοιο δεν ισχύει, η εισφορά προορίζεται αποκλειστικά για την αντιστάθμιση του κόστους που συνεπάγεται η υποχρέωση παροχής δημόσιας υπηρεσίας σε ό,τι αφορά τη διατήρηση εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών.
4.2. Δεύτερο κριτήριο της απόφασης Altmark
(62)
Αναφορικά με το κριτήριο της διαφάνειας, το BVerwG διαπιστώνει ότι το καταστατικό της 2ας Φεβρουαρίου 2010 τροποποιήθηκε λίγο πριν από την έκδοση της απόφασης χορήγησης της ετήσιας εισφοράς για το έτος 2010. Το BVerwG καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, βάσει του άρθρου 9 του καταστατικού του 2010, καθίσταται σαφές ότι η εισφορά αποσκοπεί αποκλειστικά στην αντιστάθμιση του κόστους διατήρησης εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών.
4.3. Τρίτο κριτήριο της απόφασης Altmark
(63)
Βάσει του τροποποιημένου άρθρου 9 του καταστατικού διασφαλίζεται ότι η εισφορά προορίζεται αποκλειστικά για την αντιστάθμιση του κόστους διατήρησης εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών.
(64)
Επιπλέον, η απόφαση σχετικά με το μέγεθος της εφεδρικής δυναμικότητας δεν αποτελεί επιχειρηματική απόφαση η οποία λαμβάνεται κατ’ αναλογία προς την κερδοφορία της επιχείρησης. Η διατήρηση εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών είναι εκ των πραγμάτων οικονομικά ασύμφορη, καθόσον το κόστος της εν λόγω αδρανούς δυναμικότητας είναι δυσανάλογο προς τις πιθανότητες ευρείας έξαρσης ζωικών επιδημιών.
4.4. Τέταρτο κριτήριο της απόφασης Altmark
(65)
Το BVerwG έκρινε ότι δεν μπορεί να εφαρμοστεί εν προκειμένω το τέταρτο κριτήριο Altmark διότι η απόρριψη υλικού των κατηγοριών 1 και 2 εκτελείται ξεχωριστά από την απόρριψη υλικού της κατηγορίας 3. Μεταξύ των υπηρεσιών δημόσιας ωφέλειας και των εμπορικών υπηρεσιών που παρέχει η ΖΤ δεν υπάρχει αλληλεπικάλυψη, ενώ αντιθέτως στην υπόθεση Altmark επιβλήθηκε σε μια ιδιωτική επιχείρηση λεωφορείων πλήθος υποχρεώσεων παροχής δημόσιων υπηρεσιών (παραδείγματος χάριν, αναφορικά με τον αριθμό των στάσεων και τα δρομολόγια), οι οποίες τροποποίησαν σημαντικά τον τρόπο παροχής των υπό εξέταση υπηρεσιών συγκοινωνίας. Οι ετήσιες εισφορές υπέρ της ZT αποσκοπούν συνεπώς στην αντιστάθμιση του κόστους μιας δημόσιας υπηρεσίας η οποία παρέχεται εκτός αγοράς.
(66)
Το BVerwG υποστήριξε επίσης την άποψη ότι ένας δημόσιος φορέας έχει το δικαίωμα να εκτελεί από μόνος του την αποστολή γενικού συμφέροντος που του έχει ανατεθεί χωρίς να εξαναγκάζεται να προσφεύγει σε ιδιώτες παρόχους υπηρεσιών. Κατά τη νομολογία του Δικαστηρίου σχετικά με το δίκαιο περί δημοσίων συμβάσεων, το BVerwG υπογραμμίζει ότι ένας δημόσιος φορέας έχει το δικαίωμα να αποφασίζει εάν θα εκτελέσει μια δεδομένη αποστολή με ίδια μέσα ή εάν θα προμηθευτεί τα μέσα αυτά από την αγορά (24).
5. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΝΤΟΣ
5.1. Πρώτο κριτήριο της απόφασης Altmark
(67)
Η καταγγέλλουσα υποστηρίζει ότι βάσει της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει» η διατήρηση εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών δεν συνιστά υπηρεσία γενικού οικονομικού συμφέροντος (ΥΓΟΣ) υπό την έννοια του άρθρου 106 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ.
(68)
Ως ρυπαίνοντες χαρακτηρίζονται προφανώς οι κάτοχοι εκμεταλλεύσεων και τα σφαγεία: οι κάτοχοι εκμεταλλεύσεων αποκομίζουν όφελος από την αποτελεσματική καταπολέμηση των ζωικών επιδημιών διότι οι επιδημίες αυτές αποτελούν ενδεχόμενο κίνδυνο για τα κοπάδια τους και, κατά συνέπεια, για την αξία της περιουσίας τους. Τα σφαγεία από την πλευρά τους μπορούν χάρη στη γρήγορη και αποτελεσματική καταπολέμηση των ζωικών επιδημιών να συνεχίσουν απρόσκοπτα την κανονική λειτουργία τους.
(69)
Η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» αναγνωρίζεται επίσης από τους ισχύοντες γερμανικούς νόμους, βάσει των οποίων οι κάτοχοι εκμεταλλεύσεων και οι επιχειρήσεις σφαγείων χαρακτηρίζονται συστηματικά ως ρυπαίνοντες και υποχρεούνται να αναλαμβάνουν το κόστος απόρριψης (25).
5.2. Δεύτερο κριτήριο της απόφασης Altmark
(70)
Η καταγγέλλουσα υποστηρίζει ότι μετά την έναρξη των εθνικών ερευνών και των ερευνών της Επιτροπής η ΖΤ ισχυρίστηκε για πρώτη φορά ότι ήταν ανέκαθεν επιφορτισμένη με τη διατήρηση εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών. Εξάλλου, πριν από την τροποποίηση του καταστατικού το 2010 δεν υφίστατο ρητή δέσμευση για τη διατήρηση εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών εκ μέρους της ΖΤ ούτε καθορίζονταν εκ των προτέρων οι παράμετροι υπολογισμού της αντιστάθμισης.
5.3. Τρίτο κριτήριο της απόφασης Altmark
(71)
Η καταγγέλλουσα υποστηρίζει ότι η εντολή διατήρησης εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών δεν συνεπάγεται καθαρό κόστος για τις μονάδες απόρριψης νεκρών ζώων.
5.3.1. Η εφεδρική δυναμικότητα για περιπτώσεις επιδημιών καλύπτεται από τη λειτουργική αδρανούσα δυναμικότητα της επιχείρησης
(72)
Οι μονάδες καταστροφής νεκρών ζώων στη Γερμανία λειτουργούν κατά κανόνα σε πενθήμερη ή εξαήμερη βάση διπλής βάρδιας με διακυμάνσεις της τάξεως του +/- 5 % στις ώρες λειτουργίας. Ανάλογα με τις εποχιακές διακυμάνσεις σε περιόδους υψηλής ζήτησης εφαρμόζεται λειτου-ργία τριπλής βάρδιας, ενώ αντιθέτως σε περιπτώσεις χαμηλής ζήτησης επιλέγεται πενθήμερη λειτουργία διπλής βάρδιας. Βάσει της πραγματογνωμοσύνης Böckenhoff (26) καταδεικνύεται ότι μέσω της τρίτης βάρδιας εντός της εβδομάδας και των επιπρόσθετων βαρδιών κατά τη διάρκεια του σαββατοκύριακου μπορεί να διατηρείται επαρκής εφεδρική δυναμικότητα για περιπτώσεις επιδημιών προκειμένου να αντιμετωπιστεί ο αυξημένος όγκος υλικού σε περίπτωση επιδημίας.
(73)
Η απαιτούμενη εφεδρική δυναμικότητα για περιπτώσεις επιδημιών μπορεί ως εκ τούτου να καλύπτεται μέσω της λειτουργικής αδρανούς δυναμικότητας που προκύπτει από την κανονική λειτουργία των μονάδων απόρριψης. Η καταγγέλλουσα υποστηρίζει ότι ουδέποτε αναγκάστηκε να προβεί σε επιπρόσθετες επενδύσεις για τη διατήρηση επαρκούς εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών.
(74)
Η καταγγέλλουσα ισχυρίζεται επίσης ότι κατά τον σχεδιασμό της δυναμικότητας μιας μονάδας απόρριψης πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ο βαθμός δυναμικότητας που καταγράφεται στα όμορα ομόσπονδα κράτη διότι σε περίπτωση μεγάλης έξαρσης νόσου μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την καταπολέμηση της βραχυχρόνιας αύξησης των αναγκών δυναμικότητας η διαθέσιμη δυναμικότητα άλλων ομόσπονδων κρατών. Ο νόμος δεν απαγορεύει τη μεταφορά υλικών των κατηγοριών 1 και 1. Αντιθέτως, σε περίπτωση επιδημίας οι οικείες διατάξεις της γερμανικής νομοθεσίας (27) προβλέπουν την προσφυγή στη διαθέσιμη δυναμικότητα γειτονικών περιοχών ως προφανή εναλλακτική λύση για τη διαχείριση του αυξημένου φόρτου εργασίας των μονάδων επεξεργασίας.
5.3.2. Το συνολικό κόστος πρέπει να χρηματοδοτείται μέσω των εσόδων από τα επιβαλλόμενα τέλη
(75)
Σύμφωνα με τα στοιχεία της καταγγέλλουσας το κόστος για το σύνολο της δυναμικότητας χρηματοδοτείται κατά κανόνα μέσω των εσόδων από τα τέλη τα οποία επιβάλλει κατά την κανονική της λειτουργία η επιχείρηση που έχει αναλάβει την απόρριψη του υλικού των κατηγοριών 1 και 2. Επειδή το κόστος της αδρανούς δυναμικότητας της επιχείρησης αποτελεί πάγια δαπάνη της μονάδας, το κόστος αυτό μπορεί να μετακυλισθεί στους χρήστες μέσω των τελών. Η καταγγέλλουσα υποδεικνύει σχετικά, μεταξύ άλλων, μια απόφαση του BVerwG (28) στην οποία καθίσταται σαφές ότι το κόστος αντικειμενικά αιτιολογημένης εφεδρικής δυναμικότητας μπορεί να συνυπολογίζεται στα τέλη.
(76)
Σε 10 εκ των 16 ομόσπονδων κρατών η απόρριψη υλικού των κατηγοριών 1 και 2 ανατίθεται αποκλειστικά σε ιδιωτικές εταιρείες (Βερολίνο, Βραδεμβούργο, Βρέμη, Αμβούργο, Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, Κάτω Σαξονία, Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία, Σαξονία-Άνχαλτ, Σλέσβιχ-Χόλσταϊν και Θουριγγία). Σε ορισμένα από τα ως άνω ομόσπονδα κράτη υπάρχουν περιφέρειες με εξαιρετικά μεγάλες κτηνοτροφικές μονάδες, για παράδειγμα, στην Κάτω Σαξονία, στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία και στο Σλέσβιχ-Χόλσταϊν. Στη Βαυαρία και στην Έσση η απόρριψη των νεκρών ζώων ανατίθεται εν μέρει σε ιδιωτικές επιχειρήσεις.
(77)
Στα ομόσπονδα κράτη στα οποία η καταγγέλλουσα ή συνδεδεμένες επιχειρήσεις αυτής έχουν αναλάβει την απόρριψη ζωικών υποπροϊόντων, ήτοι Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, Σαξονία-Άνχαλτ και Θουριγγία, οι αρμόδιες αρχές και η ανάδοχος επιχείρηση ορίζουν από κοινού την ετήσια μέγιστη δυναμικότητα που υποχρεούται να διατηρεί η μονάδα απόρριψης, καθορίζοντας την επαρκή δυναμικότητα για αντιμετώπιση της υψηλότερης ζήτησης σε περίπτωση επιδημίας. Η καταγγέλλουσα γνωρίζει επίσης ότι σε ορισμένους διαγωνισμούς στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία το ύψος της εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών καθορίζεται εκ των προτέρων. Ενδεικτικά αναφέρει τον διαγωνισμό στην επαρχία Steinfurt, οι όροι του οποίου προσδιόρισαν το ύψος της εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών στο 5 % επί του πληθυσμού βοοειδών του προηγούμενου έτους. Τα τέλη απόρριψης υπολογίζονται κατά τρόπο που η αναχρηματοδότηση των συνολικών πάγιων εξόδων των μονάδων απόρριψης να προκύπτει από τα τέλη τα οποία επιβάλλονται στους κατόχους εκμεταλλεύσεων και στα σφαγεία.
(78)
Η εμπειρία από τα υπόλοιπα ομόσπονδα κράτη καταδεικνύει συνεπώς ότι τα συνολικά έξοδα μιας μονάδας απόρριψης, περιλαμβανομένου του κόστους διατήρησης εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών, πρέπει να χρηματοδοτούνται εξ ολοκλήρου μέσω των εσόδων από τα τέλη έτσι ώστε να μην κρίνεται απαραίτητη η χορήγηση πρόσθετης αντιστάθμισης από το κράτος.
5.3.3. Πραγματική χρήση της εισφοράς εκ μέρους της ZT
(79)
Η καταγγέλλουσα υποστηρίζει ότι η ZT χρησιμοποιεί την εισφορά όχι μόνο για τη χρηματοδότηση ζημιών που προκύπτουν από την κανονική λειτουργία αλλά και για τη χρηματοδότηση ζημιών λόγω της διατήρησης πλεονάζουσας δυναμικότητας η οποία χρησιμοποιείται στη συνέχεια για σκοπούς εκτός της επικράτειάς της.
5.3.3.1. Χρήση της εικαζόμενης εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών για την εκπλήρωση της δημόσιας αποστολής στη Βόρεια και Κεντρική Έσση
(80)
Από τη σύγκριση μεταξύ της αδρανούς δυναμικότητας που παρουσιάζεται στην πραγματογνωμοσύνη Fraunhofer (29) και της αδρανούς δυναμικότητας που αναφέρει η ΖΤ στην προσφορά της στο πλαίσιο του διαγωνισμού για τη Βόρεια και Κεντρική Έσση το 2009 παρατηρείται σημαντική μείωση της αδρανούς δυναμικότητας με την πάροδο του χρόνου: ενώ η αδρανής δυναμικότητα και συνεπώς η εικαζόμενη επιβεβλημένη εφεδρική δυναμικότητα για περιπτώσεις επιδημιών σύμφωνα με την πραγματογνωμοσύνη Fraunhofer ανερχόταν ακόμη στο περίπου 50 % της συνολικής δυναμικότητας το 2005, μειώθηκε έως το 2009 στο μόλις 35 %, όπως προκύπτει από την προσφορά της ZT για τη Βόρεια και Κεντρική Έσση.
(81)
Σύμφωνα με την υπόθεση ότι η ZT ανέλαβε πράγματι την αποστολή να διατηρεί εφεδρική δυναμικότητα για περιπτώσεις επιδημιών και ότι το 50 % της μέσης δυναμικότητας της ΖΤ συνιστά εύλογη εφεδρική δυναμικότητα για περιπτώσεις επιδημιών (όπως διατυπώνεται στην πραγματογνωμοσύνη Fraunhofer), η ZT δεν θα ήταν σε θέση να συμμετάσχει στον δημόσιο διαγωνισμό για τη Βόρεια Έσση ούτε να αναλάβει περαιτέρω υποχρεώσεις απόρριψης στη Βάδη-Βυρτεμβέργη.
(82)
Επειδή, ωστόσο, στο πλαίσιο του δημόσιου διαγωνισμού για τη Βόρεια Έσση η ΖΤ κέρδισε την ανάθεση για την παροχή πρόσθετων υπηρεσιών απόρριψης, η ΖΤ θα χρησιμοποιούσε αναγκαστικά μέρος της εικαζόμενης εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών για την κανονική της λειτουργία. Συνεπώς, είναι προφανές ότι οι ετήσιες εισφορές χρηματοδοτούν έξοδα της αδρανούς δυναμικότητας που δεν θα χρησιμοποιούνταν ως εφεδρική δυναμικότητα για περιπτώσεις επιδημιών.
5.3.3.2. Χρηματοδότηση μη απαραίτητης αδρανούς δυναμικότητας
(83)
Η καταγγέλλουσα συγκρίνει τη διαθέσιμη αδρανή δυναμικότητα της ZT με τη διαθέσιμη αδρανή δυναμικότητα που ισχύει σε άλλα ομόσπονδα κράτη και καταλήγει στο συμπέρασμα ότι λαμβανομένου υπόψη του διαφορετικού μεγέθους του πληθυσμού βοοειδών, η αδρανής δυναμικότητα της ΖΤ είναι τετραπλάσια έως πενταπλάσια της αδρανούς δυναμικότητας που διατίθεται σε άλλα κράτη μέλη για τους σκοπούς εφεδρικής δυναμικότητας σε περιπτώσεις επιδημιών. Συνεπώς, μέσω της εισφοράς χρηματοδοτείται αδρανής δυναμικότητα η οποία, συγκριτικά με την εμπειρία άλλων ομόσπονδων κρατών, υπερβαίνει σαφώς την απαιτούμενη εφεδρική δυναμικότητα για περιπτώσεις επιδημιών. Η πλεονάζουσα αδρανής δυναμικότητα της ΖΤ ήταν συνεπώς διαθέσιμη για σκοπούς εκτός της επικράτειάς της, όπως για τη συμμετοχή στον διαγωνισμό για τη Βόρεια και Κεντρική Έσση.
5.4. Τέταρτο κριτήριο της απόφασης Altmark
(84)
Η καταγγέλλουσα υποστηρίζει ότι η ανάθεση δημόσιας σύμβασης στην ZT δεν πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο δημόσιου διαγωνισμού, ενώ στην πλειονότητα των υπόλοιπων ομόσπονδων κρατών επιλέγεται ο βέλτιστος προσφέρων στο πλαίσιο δημόσιου διαγωνισμού. Επιπλέον δεν διενεργήθηκε ανάλυση κόστους για τη σύγκριση του κόστους της ΖΤ με το κόστος μιας μέσης επιχείρησης με χρηστή διοίκηση.
(85)
Κατά την άποψη της καταγγέλλουσας δεν συνέτρεχαν νομικά κωλύματα για τη διεξαγωγή δημόσιου διαγωνισμού στη Ρηνανία-Παλατινάτο.
5.5. Νόθευση του ανταγωνισμού σε αγορές εκτός της επικράτειας της ΖΤ
5.5.1. Προσφορά της ΖΤ κάτω του κόστους στον δημόσιο διαγωνισμό για τη Βόρεια και Κεντρική Έσση
(86)
Σύμφωνα με την καταγγέλλουσα οι επιπτώσεις νόθευσης του ανταγωνισμού ως αποτέλεσμα των ετήσιων εισφορών είναι ορατές κατά τη διαδικασία του δημόσιου διαγωνισμού για τη Βόρεια Έσση:
(87)
Πριν από τη διεξαγωγή του διαγωνισμού η υπηρεσία απόρριψης υλικού των κατηγοριών 1 και 2 ήταν ανατεθειμένη στην Tierbeseitigungsanlage Schäfer GmbH (στο εξής: TBA Schäfer), συνδεδεμένη επιχείρηση της καταγγέλλουσας. Ωστόσο, η TBA Schäfer δεν ήταν σε θέση να επικρατήσει έναντι της ΖΤ στο πλαίσιο του διαγωνισμού το 2009. Ενώ η TBA Schäfer ήταν υποχρεωμένη να υποβάλει προσφορά βάσει των συνολικών εξόδων, η ΖΤ είχε τη δυνατότητα να προτείνει τέλη κάτω του κόστους, διότι μέρος του κόστους κάλυψης της δυναμικότητάς της χρηματοδοτείτο ήδη μέσω των ετήσιων εισφορών.
(88)
Περαιτέρω απόδειξη για τον ισχυρισμό ότι στον διαγωνισμό για τη Βόρεια Έσση η ΖΤ υπέβαλε προσφορά κάτω του κόστους αποτελεί η αντιπαραβολή των τελών που η ΖΤ επιβάλλει στην επικράτειά της. Τα εν λόγω τέλη ανέρχονται σε 328 ευρώ ανά τόνο, ενώ η ΖΤ στην προσφορά της στον διαγωνισμό για τη Βόρεια Έσση υπέβαλε προσφορά ύψους μόλις 208 ευρώ ανά τόνο. Επειδή το κόστος αποκομιδής μεταξύ των δύο περιοχών δεν παρουσιάζει σημαντικές διαφορές, δεν συνάγεται ο τρόπος με τον οποίο η ΖΤ δύναται να προσφέρει για την ίδια ακριβώς υπηρεσία στη Βόρεια Έσση τέλη τα οποία είναι περίπου κατά ένα τρίτο χαμηλότερα από εκείνα που επιβάλλει στη δική της επικράτεια.
(89)
Καθόσον η βάση κόστους της TBA Schäfer ήταν γνωστή από παλαιότερους διαγωνισμούς, ήταν εύκολο για την ZT να υποβάλει προσφορά ύψους 208 ευρώ ανά τόνο, η οποία ήταν κατά μόλις 4 ευρώ χαμηλότερη από την προσφορά της TBA Schäfer ύψους 212 ευρώ ανά τόνο και, έτσι, να επικρατήσει στον διαγωνισμό.
5.5.2. Τέλη της ZT κάτω του κόστους για την απόρριψη υλικού της κατηγορίας 3
(90)
Η καταγγέλλουσα υποστηρίζει ότι μέσω της πολιτικής της κατ’ αποκοπή χρέωσης που εφαρμόζει η ΖΤ στη Ρηνανία-Παλατινάτο νοθεύεται η παροχή κινήτρων στα σφαγεία για τον διαχωρισμό του υλικού κατηγορίας 3 από το υλικό των κατηγοριών 1 και 2. Ως αποτέλεσμα, μαζί με το χαμηλής αξίας υλικό των κατηγοριών 1 και 2 απορρίπτονται σημαντικές ποσότητες υλικού της κατηγορίας 3 που θα μπορούσαν ειδάλλως να υποστούν μετεπεξεργασία για την παραγωγή τροφών για οικόσιτα ζώα (30).
(91)
Επιπροσθέτως, η ποσότητα υλικού της κατηγορίας 3 που παραλαμβάνει η ΖΤ λόγω της τιμολογιακής πολιτικής της είναι υψηλότερη από τις υποθέσεις που διατύπωσε η Επιτροπή κατά την προκαταρκτική εκτίμηση της αγοράς. Στην αιτιολογική σκέψη 33 της απόφασης κίνησης της διαδικασίας τίθεται ως υπόθεση ότι στη Ρηνανία-Παλατινάτο πραγματοποιείται διαχωρισμός των υλικών της κατηγορίας 3 σε ποσοστό 72 % επί του συνόλου των σφαγίων. Η παραδοχή αυτή βασίζεται αποκλειστικά στον αριθμό των σφαγίων. Λαμβάνοντας υπόψη ότι κατά τη σφαγή βοοειδών προκύπτει σημαντικά μεγαλύτερη ποσότητα υλικού της κατηγορίας 3 συγκριτικά με τη σφαγή χοίρων, συνάγεται το συμπέρασμα ότι ο διαχωρισμός του υλικού της κατηγορίας 3 αφορά μόνο το 45 % επί του συνόλου των σφαγίων. Συνεπώς, η νόθευση της αγοράς λόγω της τιμολογιακής πολιτικής της ΖΤ είναι πολύ εντονότερη από όσο θεωρείτο μέχρι σήμερα.
6. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ZT
(92)
Οι παρατηρήσεις της ZT συμπίπτουν με τις συναφείς παρατηρήσεις της Γερμανίας, οι οποίες παρουσιάζονται στην ενότητα που ακολουθεί. Ως εκ τούτου, οι παρατηρήσεις της ΖΤ δεν θα παρουσιαστούν ξεχωριστά ώστε να αποφευχθούν περιττές επαναλήψεις.
7. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ
(93)
Η Γερμανία αντικρούει τον ισχυρισμό ότι η εισφορά που χορηγείται σύμφωνα με το καταστατικό της ZT συνιστά παράνομη ενίσχυση καθόσον, όπως ισχυρίζεται, ικανοποιούνται τα κριτήρια της απόφασης Altmark. Υποστηρίζει επίσης ότι η εν λόγω ενίσχυση είναι συμβιβάσιμη με την εσωτερική αγορά καθόσον η εισφορά δεν υπερβαίνει το κόστος διατήρησης εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών και το κόστος αποκατάστασης μολυσμένων χώρων.
7.1. Πρώτο κριτήριο της απόφασης Altmark
(94)
Η Γερμανία υποστηρίζει επίσης ότι η διατήρηση εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών αποτελεί υπηρεσία γενικού οικονομικού συμφέροντος. Η Γερμανία θεμελιώνει το επιχείρημα αυτό στο γεγονός ότι η απόρριψη του υλικού των κατηγοριών 1 και 2 συνιστά υποχρεωτική αποστολή των δημόσιων φορέων.
(95)
Οι φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης ανέθεσαν στην ZT ως εταιρεία δημοσίου δικαίου έχουσα δικαιοπρακτική ικανότητα την εκτέλεση της εν λόγω υποχρεωτικής αποστολής. Το γενικό οικονομικό συμφέρον συνίσταται στο γεγονός ότι η απόρριψη υλικού των κατηγοριών 1 και 2 συμβάλλει στην προστασία της δημόσιας ανθρώπινης υγείας. Και αυτό ισχύει κατ’ εξοχήν για τις ζωικές επιδημίες.
(96)
Επισημαίνεται στο σημείο αυτό ότι ακόμη και η δυνατότητα χρηματοδότησης με βάση τις κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές ΣΕΒ και τις κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές γεωργικών ενισχύσεων 2007-2013 δεν μπορεί να θεωρηθεί παράνομη ενίσχυση υπέρ της ΖΤ. Και τούτο διότι τα ως άνω κείμενα ρυθμίζουν μόνον τη χρηματοδότηση του κόστους απόρριψης των νεκρών ζώων (στις εκμεταλλεύσεις) αλλά όχι του κόστους διατήρησης εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών. Η εισφορά δεν υπολογίζεται, συνεπώς, σωρευτικά με τις χορηγηθείσες ενισχύσεις ΣΕΒ.
(97)
Επιπροσθέτως, στην περίπτωση απόρριψης νεκρών ζώων στις εκμεταλλεύσεις οι κάτοχοι των εκμεταλλεύσεων ορίζονται ως ρυπαίνοντες, ενώ είναι δύσκολο να οριστούν οι ρυπαίνοντες σε ό,τι αφορά την κάλυψη του κόστους διατήρησης εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών.
7.2. Δεύτερο κριτήριο της απόφασης Altmark
(98)
Δυνάμει του TierNebGAG RP η ΖΤ αναλαμβάνει από το 1979 την απόρριψη ζωικών υποπροϊόντων.
(99)
Βάσει του καταστατικού, όπως τροποποιήθηκε την 1η Φεβρουαρίου 2010, ορίζεται το μέγεθος της απαιτούμενης εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών και οι παράμετροι υπολογισμού των καθαρών εξόδων με βάση την πραγματογνωμοσύνη Fraunhofer.
(100)
Η Γερμανία υπογραμμίζει ότι πριν από την τροποποίηση του καταστατικού το 2010, οι εισφορές που χορηγήθηκαν στην ΖΤ είχαν υπολογιστεί από τα μέλη της με αντικειμενικά και διαφανή κριτήρια. Ειδικότερα, ο προϋπολογισμός για το εκάστοτε έτος καταρτιζόταν από τη γενική συνέλευση της ZT στο πλαίσιο ανοιχτής διαδικασίας, εγκρινόταν από τις εποπτικές αρχές και δημοσιευόταν στη εφημερίδα της κυβερνήσεως της Ρηνανίας-Παλατινάτου και της Έσσης καθώς και στην επίσημη εφημερίδα του Σάαρ.
7.3. Τρίτο κριτήριο της απόφασης Altmark
(101)
Κατά την άποψη της Γερμανίας η διατήρηση εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών είναι απαραίτητη για την προάσπιση της δημόσιας υγείας σε περίπτωση επιδημίας.
7.3.1. Πραγματογνωμοσύνη για το μέγεθος της εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών
(102)
Η Γερμανία υποστηρίζει ότι ο καθορισμός του μεγέθους της εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών στο τροποποιημένο καταστατικό της 2ας Φεβρουαρίου 2010 βασίζεται στην πραγματογνωμοσύνη Fraunhofer. Μετά την κίνηση της διαδικασίας η Γερμανία υπέβαλε μια δεύτερη πραγματογνωμοσύνη (31) του Institut für Strukturforschung und Planung in agrarischen Intensivgebieten [Ίδρυμα διαρθρωτικής έρευνας και σχεδιασμού σε αγροτικές περιοχές εντατικής καλλιέργειας (στο εξής: πραγματογνωμοσύνη ISPA-RP)].
(103)
Η πραγματογνωμοσύνη Fraunhofer εκτιμά την αναμενόμενη ποσότητα υλικού για διάφορα σενάρια συνυπολογίζοντας τις πιθανότητες εκπλήρωσης των σεναρίων αυτών. Στην πραγματογνωμοσύνη ISPA-RP εφαρμόζεται μια μεθοδολογικώς αναλυτική προσέγγιση για την προτυποποίηση των διαφόρων σεναρίων επιδημιών σε περίπτωση έξαρσης του ιού του αφθώδους πυρετού (ΑΠ) ή της κλασικής πανώλης των χοίρων (ΚΠΧ).
(104)
Αμφότερες οι μελέτες καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η διαθέσιμη συνολική δυναμικότητα της ZT είναι επαρκής για την επεξεργασία ποσοτήτων που θα προκύψουν από κρούσματα επιδημιών μικρότερης ή μεγαλύτερης διάρκειας παράλληλα με τις τακτικές μέσες ποσότητες υλικού εσωτερικής και εξωτερικής προέλευσης ύψους 1 700 τόνων εβδομαδιαίως.
7.3.1.1. Κρούσματα επιδημιών σύντομης διάρκειας
(105)
Από την πραγματογνωμοσύνη ISPA-RP προκύπτει ότι σε κρούσματα επιδημιών μικρής διάρκειας ακόμη και όταν προκύπτουν πρόσθετες ποσότητες υλικού έως και 200 τόνων ημερησίως, η επεξεργασία του έκτακτου υλικού μπορεί να ολοκληρώνεται χωρίς κανένα πρόβλημα εντός 2 έως 5 ημερών, παράλληλα με την επεξεργασία των τακτικών ποσοτήτων, μέσω της διαθέσιμης εβδομαδιαίας αδρανούς δυναμικότητας έως και 1 523 τόνων σε πενθήμερη λειτουργία τριπλής βάρδιας χωρίς να απαιτείται η προσθήκη επιπρόσθετων βαρδιών κατά τη διάρκεια του σαββατοκύριακου.
(106)
Ακόμη και για κρούσματα επιδημιών που πλήττουν μεγάλες περιοχές της επικράτειας προκύπτει ότι για πρόσθετες ποσότητες υλικού μεταξύ 1 300 και 1 800 τόνων εβδομαδιαίως για περίοδο 8 εβδομάδων, είναι εφικτή η επεξεργασία του υλικού εάν προστεθούν βάρδιες κατά το σαββατοκύριακο και αξιοποιηθεί, κατά συνέπεια, βραχυπρόθεσμη αδρανής δυναμικότητα έως και 2 819 τόνων εβδομαδιαίως (βλέπε επίσης πίνακα 3 στην ενότητα 9.3.1).
7.3.1.2. Επιδημίες μεγάλης διάρκειας
(107)
Στην περίπτωση αυτή το σενάριο μιας επιδημίας του ιού ΑΠ σε ολόκληρη την επικράτεια υπολογίζεται με συντελεστή σφαγής 10 %, όπως συνέβη το 2001 στη Μεγάλη Βρετανία. Για μέση έκτακτη ποσότητα 1 300 τόνων εβδομαδιαίως υπολογίζεται διάρκεια επιδημίας 18 εβδομάδων. Σύμφωνα με την πραγματογνωμοσύνη ISPA-RP, οι μονάδες της ZT θα μπορούσαν παράλληλα με την κανονική ροή εργασίας να επεξεργαστούν ακόμη και αυτές τις ποσότητες σε πενθήμερη λειτουργία τριπλής βάρδιας για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα (βλέπε πίνακα 3 επίσης στην ενότητα 9.3.1).
7.3.1.3. Συμπεράσματα των υποβληθεισών μελετών
(108)
Κατά την άποψη της Γερμανίας, οι υποβληθείσες μελέτες καταδεικνύουν ότι η διαθέσιμη συνολική δυναμικότητα για πενθήμερη λειτουργία τριπλής βάρδιας είναι επαρκής για την επεξεργασία των πρόσθετων ποσοτήτων που προκύπτουν σε κρούσματα επιδημιών μικρότερης αλλά και μεγαλύτερης διάρκειας, παράλληλα με την επεξεργασία του κανονικού φόρτου εργασίας. Στην πλειονότητα των σεναρίων δεν υποδεικνύεται η προσθήκη των βαρδιών που διατίθενται το σαββατοκύριακο με ικανότητα πλήρους λειτουργίας για διάστημα 6 έως 12 εβδομάδων.
(109)
Οι μελέτες καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η πενθήμερη λειτουργία τριπλής βάρδιας παρέχει στην ZT επαρκή συνολική δυναμικότητα για την επεξεργασία του κανονικού φόρτου εργασίας αλλά και του υλικού που αναμένεται να προκύψει σε περιπτώσεις επιδημιών μεγαλύτερης διάρκειας. Η επί του παρόντος διαθέσιμη συνολική δυναμικότητα δεν πρέπει συνεπώς να χαρακτηριστεί ως υπερβολική αλλά μάλλον ως επιβεβλημένη βάσει των αναγκών.
7.3.2. Κόστος της εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών
(110)
Οι υπολογισμοί που υπέβαλε η Γερμανία σχετικά με το κόστος της εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών ακολουθούν την προσέγγιση της πραγματογνωμοσύνης Fraunhofer. Η κατανομή του κόστους δυναμικότητας μεταξύ της κανονικής λειτουργίας και της εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών βασίζεται στη μέση αξιοποίηση της συνολικής δυναμικότητας που προκύπτει από την πενθήμερη λειτουργία τριπλής βάρδιας. Κατά μέσο όρο, καταδεικνύεται ότι υπό συνθήκες κανονικής λειτουργίας η ZT αξιοποιεί τη συνολική της δυναμικότητα, όπως προκύπτει για πενθήμερη λειτουργία τριπλής βάρδιας, σε ποσοστό περίπου 50 %.
(111)
Βάσει του ως άνω βαθμού αξιοποίησης αποδίδεται αντίστοιχα στην κανονική λειτουργία και στην εφεδρική δυναμικότητα για περιπτώσεις επιδημιών περίπου 50 % του κόστους δυναμικότητας που αφορά τους τομείς αποκομιδής και επεξεργασίας (32). Από τα παραπάνω προκύπτει το εξής κόστος διατήρησης της εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών:
Πίνακας 2
Κόστος εφεδρικής δυναμικότητας σύμφωνα με τα στοιχεία της Γερμανίας για την περίοδο 2000-2009
(σε EUR)
Κόστος εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών
2000
2 250 106
2001
2 608 383
2002
3 163 429
2003
3 121 934
2004
3 133 539
2005
2 986 695
2006
2 793 466
2007
2 606 508
2008
2 507 167
2009
1 961 515
Μέσος όρος
2 784 282
(112)
Σημειωτέον ότι στην εφεδρική δυναμικότητα για περιπτώσεις επιδημιών κατά τα έτη 2000 και 2001 αποδόθηκε μόλις το 45 % περίπου του κόστους δυναμικότητας, ενώ το 2009 η εφεδρική δυναμικότητα μειώθηκε κατά ένα πέμπτο περίπου λόγω της αναδοχής της δημόσιας σύμβασης για τη Βόρεια και Κεντρική Έσση. Για τα έτη 1998 και 1999 δεν υποβλήθηκε υπολογισμός του κόστους εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών.
7.3.3. Χρηματοδότηση του κόστους εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών μέσω των ετήσιων εισφορών
(113)
Οι εισφορές που καταβλήθηκαν στην ZT από τα μέλη της αναγράφονται για όλα τα έτη, πλην του 2009, στον πίνακα 2 στη στήλη του κόστους εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών. Για το έτος 2009 το ύψος της τελικής εισφοράς ισοδυναμεί με το κόστος.
(114)
Η Γερμανία διευκρινίζει ότι το κόστος διατήρησης εφεδρικής δυναμικότητας δεν συνυπολογίζεται στα τέλη χρήσης διότι αυτό δεν προβλέπεται εκ του νόμου. Οι φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης μπορούν μεν σύμφωνα με το άρθρο 7 του νόμου περί κοινοτικών συμβάσεων της Ρηνανίας-Παλατινάτου (Kommunalabgabengesetz Rheinland-Pfalz, στο εξής: KAG RP) να επιβάλλουν προς κάλυψη του κόστους τέλη χρήσης ως αντιπαροχή για τη χρήση δημόσιων εγκαταστάσεων και μονάδων, ωστόσο απαγορεύεται η διαπίστωση προφανούς δυσαναλογίας μεταξύ των υπηρεσιών της εκάστοτε εγκατάστασης ή μονάδας και του επιβαλλόμενου τέλους. Σύμφωνα με το άρθρο 8 KAG RP το κόστος που λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό των τελών χρήσης πρέπει να προκύπτει από τις αρχές της οικονομίας περί λογιστικής κόστους. Κατά την άποψη της Γερμανίας, μόνον η απόρριψη υλικού των κατηγοριών 1 και 2 αιτιολογεί την επιβολή τελών, σε αντίθεση με την εφεδρική δυναμικότητα για περιπτώσεις επιδημιών η οποία δεν λαμβάνει τη μορφή αντιπαροχής για τους εκάστοτε υπόχρεους, αλλά διατηρείται για την αντιμετώπιση μελλοντικών κινδύνων προς όφελος του κοινωνικού συνόλου.
7.3.4. Χρηματοδότηση σε άλλα ομόσπονδα κράτη
(115)
Κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής, η Γερμανία διενήργησε έρευνα σε ομοσπονδιακό επίπεδο σχετικά με τις πρακτικές που εφαρμόζονται για τον καθορισμό και τη χρηματοδότηση της εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών.
(116)
Σε όλα τα ομόσπονδα κράτη -πλην της επικράτειας της ZT- η εφεδρική δυναμικότητα για περιπτώσεις επιδημιών καλύπτεται από τη λειτουργική αδρανή δυναμικότητα που διατίθεται κατά τη διάρκεια της εβδομάδας και του σαββατοκύριακου. Όπως αναφέρεται στην πραγματογνωμοσύνη Böckenhoff σχετικά με την καταπολέμηση επιδημιών δεν πραγματοποιούνται κατά παράδοση πρόσθετες επενδύσεις με στόχο την αύξηση της δυναμικότητας. Η διαθέσιμη αδρανής δυναμικότητα που προκύπτει από την τρίτη βάρδια εντός της εβδομάδας και από τις βάρδιες του σαββατοκύριακου κρίνεται επαρκής για τη διασφάλιση της εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών. Παράλληλα, εφαρμόζονται εναλλακτικές μέθοδοι υπολογισμού βάσει πραγματογνωμοσύνης -παραδείγματος χάριν, της πραγματογνωμοσύνης ISPA για την Κάτω Σαξονία (στο εξής: πραγματογνωμοσύνη ISPA-NS) (33)- ή κατόπιν συνεννόησης με τους ενδιαφερόμενους. Ωστόσο, ισχύει η βασική αρχή τις πραγματογνωμοσύνης Böckenhoff η οποία προβλέπει ότι δεν απαιτούνται πρόσθετες επενδύσεις για την αύξηση της αδρανούς δυναμικότητας.
(117)
Η λειτουργική αδρανής δυναμικότητα χρηματοδοτείται μέσω των τελών ή των χρεώσεων (ανάλογα με το νομικό καθεστώς τις επιχείρησης). Ισχύουν διάφοροι κανονισμοί σχετικά με την κλίμακα κατανομής του κόστους λειτουργικής αδρανούς δυναμικότητας μεταξύ του κόστους καταστροφής των νεκρών ζώων και των σφαγειοαπορριμμάτων.
(118)
Σε ό,τι αφορά τις κρατικές ενισχύσεις σε κατόχους εκμεταλλεύσεων για την απόρριψη νεκρών ζώων στις εκμεταλλεύσεις με βάση τις κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές ΣΕΒ και τις κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές γεωργικών ενισχύσεων 2007-2013, στην πλειονότητα των ομόσπονδων κρατών πρόκειται για κρατικές επιχορηγήσεις ύψους 67 % έως 75 % επί των τελών για την απόρριψη των νεκρών ζώων σε εκμεταλλεύσεις:
α)
Βάδη-Βυρτεμβέργη και Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία: οι κτηνοτρόφοι καταβάλλουν το 25 % του κόστους επεξεργασίας. Το 100 % του κόστους αποκομιδής καθώς και το υπόλοιπο 75 % του κόστους επεξεργασίας χρηματοδοτείται από το κράτος (επαρχίες και ομόσπονδα κράτη).
β)
Σαξονία-Άνχαλτ, Θουριγγία και Βραδεμβούργο: οι κτηνοτρόφοι καταβάλλουν το 25 % ή το 33 % του κόστους αποκομιδής και επεξεργασίας. Το υπόλοιπο μέρος του κόστους αποκομιδής και επεξεργασίας (75 % ή 67 %) χρηματοδοτείται από δημόσιους φορείς.
γ)
Βαυαρία, Ρηνανία-Παλατινάτο και Σάαρ: το κόστος αποκομιδής καταβάλλεται από τους επαρχίες, το ταμείο ζωικών επιδημιών και το ομόσπονδο κράτος κατά ένα τρίτο αντίστοιχα. Η χρηματοδότηση του κόστους επεξεργασίας καλύπτεται σε ποσοστό 66 % από δημόσιους φορείς, κατά 25 % από τους κτηνοτρόφους και κατά 8 % από το ταμείο ζωικών επιδημιών.
δ)
Στη Σαξονία η χρηματοδότηση του κόστους αποκομιδής και επεξεργασίας καλύπτεται σε ποσοστό 25 % από τους κτηνοτρόφους, κατά 8 % από το ταμείο ζωικών επιδημιών και κατά 66 % από δημόσιους φορείς.
ε)
Στην Κάτω Σαξονία η χρηματοδότηση του κόστους αποκομιδής και επεξεργασίας καλύπτεται σε ποσοστό 60 % από το ταμείο ζωικών επιδημιών και κατά 40 % από δημόσιους φορείς. Το ταμείο ζωικών επιδημιών εισπράττει στη συνέχεια το 25 % του κόστους επεξεργασίας από τους κτηνοτρόφους.
στ)
Στο Σλέσβιχ-Χολστάιν το 100 % του κόστους αποκομιδής και επεξεργασίας καλύπτεται από το ταμείο ζωικών επιδημιών.
ζ)
Στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία το 100 % του κόστους αποκομιδής και επεξεργασίας βαρύνει τους κτηνοτρόφους.
(119)
Η ως άνω επισκόπηση καταδεικνύει, σύμφωνα με τη Γερμανία, ότι ελάσσονος σημασίας ζήτημα είναι το εάν το κόστος της εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών συνυπολογίζεται στα τέλη και στις χρεώσεις ή εάν χρηματοδοτείται μέσω εισφοράς όπως ισχύει στη Ρηνανία-Παλατινάτο. Αποφασιστικής σημασίας είναι ο φορέας που καλύπτει στην πραγματικότητα το κόστος. Συμπερασματικά προκύπτει ότι μεγάλο μέρος του κόστους της εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών χρηματοδοτείται από δημόσιους φορείς μέσω κρατικών ενισχύσεων σύμφωνα με τις κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές ΣΕΒ ή τις κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές γεωργικών ενισχύσεων 2007-2013.
7.4. Τέταρτο κριτήριο της απόφασης Altmark
(120)
Η Γερμανία υποστήριξε ότι σύμφωνα με το δίκαιο της Ένωσης δεν υφίσταται υποχρέωση απελευθέρωσης της αγοράς απόρριψης υλικού των κατηγοριών 1 και 2 μέσω δημόσιων διαγωνισμών, όπως άλλωστε έχει επιβεβαιώσει στο παρελθόν το Δικαστήριο (34).
7.5. Απουσία επιπτώσεων νόθευσης του ανταγωνισμού στις αγορές εκτός επικράτειας
(121)
Η Γερμανία κρίνει ότι εν προκειμένω δεν συντρέχει καμία περίπτωση νόθευσης του ανταγωνισμού στις αγορές.
7.5.1. Απόρριψη μη ελεγμένων προϊόντων εκ μέρους της ZT χωρίς έμμεση επιδότηση
(122)
Κατά την άποψη της Γερμανίας, στην περίπτωση υλικού της κατηγορίας 3 η εισφορά που χορηγήθηκε υπέρ της ΖΤ δεν προκάλεσε νόθευση του ανταγωνισμού διότι δεν υπήρξε έμμεση επιδότηση:
α)
Από τους ετήσιους λογαριασμούς της ZT καθίσταται σαφές ότι η ZT είχε σημαντική αύξηση της κερδοφορίας της μέσω της επί σειρά ετών ξεχωριστής επεξεργασίας υλικού της κατηγορίας 3, γεγονός που αποκλείει την περίπτωση έμμεσης επιδότησης.
β)
Σε περίπτωση παραλαβής υλικού της κατηγορίας 3 μαζί με υλικό των κατηγοριών 1 και 2, τα ενδιάμεσα μείγματα (βάσει βάρους) συνυπολογίζονται εκ των προτέρων στα τέλη. Αυτό σημαίνει ότι το ύψος των τελών που προκύπτει βάσει του συντελεστή χρέωσης εμπεριέχει ήδη τις προϋπολογισμένες ποσότητες μεικτού υλικού της εν λόγω κατηγορίας.
(123)
Ο ισχυρισμός της καταγγέλλουσας ότι λόγω της τιμολογιακής πολιτικής που εφαρμόζει η ZT διαχωρίζεται μόνον το 45 % της εν λόγω κατηγορίας είναι απολύτως αβάσιμος. Ουδέποτε επεξεργάστηκε η ΖΤ τόσο μεγάλες ποσότητες υλικού της κατηγορίας 3 και αυτό επιβεβαιώνεται από μια σύντομη επισκόπηση των σχετικών στατιστικών. Για το έτος 2009 η Επιτροπή επιβεβαιώνει στην απόφασή της για την κίνηση της διαδικασίας το αναφερόμενο ποσοστό διαχωρισμού της τάξεως του 72 %.
(124)
Επιπλέον, επισημαίνεται ότι το 85 % των εργασιών σφαγιασμού εντός της επικράτειας πραγματοποιούνται σε 6 επιχειρήσεις οι οποίες αναλαμβάνουν τον διαχωρισμό του υλικού στον βαθμό του εφικτού. Η καταγγέλλουσα δραστηριοποιείται στις επιχειρήσεις αυτές και λαμβάνει από αυτές διαχωρισμένο υλικό της κατηγορίας 3. Η καταγγέλλουσα διαθέτει επίσης πρόσβαση στις αγορές της κατηγορίες 3 όπου διατηρεί πολύ υψηλό μερίδιο.
7.5.2. Διαγωνισμός στη Βόρεια και Κεντρική Έσση
(125)
Το γεγονός ότι η ZT επιβάλλει στη Βόρεια και Κεντρική Έσση διαφορετικές χρεώσεις σε σχέση με την επικράτειά της δεν συνεπάγεται νόθευση του ανταγωνισμού. Οι διαφορές στις μεθόδους χρηματοδότησης αιτιολογούνται από τις διαφορετικές βάσει του νόμου παραμέτρους υπολογισμού. Στη Γερμανία, σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 1 του TierNebG, η απόρριψη ζωικών υποπροϊόντων των κατηγοριών 1 και 2 ανατίθεται καταρχήν στους αρμόδιους βάσει της νομοθεσίας του ομόσπονδου κράτους φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης. Συνεπώς, βάσει των οικείων διατάξεων σε επίπεδο ομόσπονδων κρατών και κοινοτήτων, ενδέχεται να προκύπτουν αποκλίνουσες μέθοδοι χρηματοδότησης.
(126)
Εάν η αποκομιδή των ζωικών υποπροϊόντων δεν διενεργείται από τους ίδιους τους υπόχρεους για την αποκομιδή αλλά ανατίθεται σε τρίτους -όπως στην περίπτωση της Βόρειας και Κεντρικής Έσσης- οι διατάξεις περί υπολογισμού δεν βασίζονται στον εκάστοτε ισχύοντα νόμο περί υπολογισμού των τελών των τοπικών αρχών αλλά στις «κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την τιμολόγηση βάσει κόστους [Leitsätzen für die Preisermittlung aufgrund von Selbstkosten (LSP)]» (35).
(127)
Ιδίως σε ό,τι αφορά το ύψος του κόστους για τόκους που συνυπολογίζονται στα τέλη ή στις χρεώσεις, διαπιστώνονται σημαντικές διαφορές μεταξύ του KAG RP και των LSP. Οι εν λόγω διαφορές αποδεικνύονται ζωτικής σημασίας για την ZT, καθόσον είχε χρηματοδοτήσει σε μεγάλο βαθμό τις σχετικές επενδύσεις μέσω δανείων για την εξόφληση των οποίων καταβάλλει ετησίως σημαντικά ποσά σε τόκους.
(128)
Καίτοι βάσει του άρθρου 8 του KAG RP το κόστος των τόκων μπορεί πράγματι να συνυπολογίζεται στα τέλη, οι LSP για τις χρεώσεις στη Βόρεια και Κεντρική Έσση ορίζουν ότι οι τόκοι υπολογίζονται βάσει του μέσου απαιτούμενου κεφαλαίου κίνησης. Κατά συνέπεια, δεν αφαιρούνται περαιτέρω οι συνολικοί οφειλόμενοι τόκοι.
(129)
Ο ισχυρισμός της καταγγέλλουσας ότι η TBA Schäfer υποβαθμίστηκε στον διαγωνισμό επιλογής στη Βόρεια και Κεντρική Έσση λόγω της ύπαρξης έμμεσης επιδότησης μέσω της εισφοράς είναι απολύτως αβάσιμος. Η υψηλότερη προσφορά που υπέβαλε η TBA Schäfer εξηγείται από το γεγονός ότι υπολόγισε υπερβολικά χαμηλά έσοδα και υψηλότερα διαχειριστικά έξοδα και εισφορές υπέρ του ομίλου. Η ZT, αντιθέτως, υπολόγισε ορθά τα έσοδα και, εφόσον δεν συμμετέχει σε όμιλο, δεν υποχρεούται να καταβάλλει ανάλογες εισφορές.
7.6. Αποκατάσταση μολυσμένων εγκαταστάσεων
(130)
Η Γερμανία υποστηρίζει επίσης ότι τμήμα της εισφοράς που επέβαλε η ZT αποσκοπούσε στη χρηματοδότηση του κόστους αποκατάστασης δύο μολυσμένων χώρων, στο Sprendling-Gensingen και στο Sohrschied.
(131)
Σε αμφότερους τους μολυσμένους χώρους είχε προκληθεί ρύπανση του εδάφους και των υπόγειων υδάτων λόγω της χρήσης υδρογονάνθρακα από παλαιότερους ιδιοκτήτες ή/και επιχειρήσεις. Αμφότερα τα γεωτεμάχια επήλθαν στην ιδιοκτησία της ΖΤ μετά την ίδρυσή της το 1979.
(132)
Βάσει των εντολών αποκατάστασης που εξέδωσε η περιφέρεια της Κομπλέντς την 21η Απριλίου 1997 και την 31η Μαρτίου 1998 ανατέθηκε στην ZT η απομάκρυνση των ρύπων. Επιπλέον, σε ό,τι αφορά την υποχρέωση αποκατάστασης του χώρου στο Sprendlingen-Gensingen, με νέα εντολή της 13ης Ιουλίου 2001 επιβλήθηκαν περαιτέρω υποχρεώσεις. Το κόστος αποκατάστασης για την υπό εξέταση περίοδο 1998-2010 για αμφότερους τους χώρους ανέρχεται συνολικά σε 2 413 049,36 ευρώ.
7.6.1. Μολυσμένος χώρος στο Sprendling-Gensingen
(133)
Η Γερμανία αναγνωρίζει ότι η ZT σύμφωνα με την εντολή αποκατάστασης της 31ης Μαρτίου 1998 αναλαμβάνει το κόστος αποκατάστασης του μολυσμένου χώρου στο Sprendlingen-Gensingen. Ωστόσο, σύμφωνα με τους κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων δεν αιτιολογείται η επιβάρυνση της ZT με το σύνολο του κόστους αποκατάστασης, καθόσον η απεριόριστη αστική ευθύνη σύμφωνα με τη νεότερη γερμανική νομολογία συνεπάγεται άνιση μεταχείριση εις βάρος των ιδιωτικών επιχειρήσεων.
(134)
Σύμφωνα με την απόφαση του ανώτατου ομοσπονδιακού συνταγματικού δικαστηρίου (Bundesverfassungsgericht) της 16ης Φεβρουαρίου 2000 (36), μια ιδιωτική επιχείρηση φέρει αστική ευθύνη δυνάμει του εθνικού δικαίου μόνον έως τα όρια της ευλόγως ανεκτής υπαίτιας συμπεριφοράς. Τα όρια αυτά παραβιάζονται σύμφωνα με το Bundesverfassungsgericht όταν η ευθύνη αυτή υπερβαίνει την αξία του γεωτεμαχίου. Πέραν των ορίων αυτών η ευθύνη δεν θεωρείται πλέον ως αναλογικώς ουσιώδης και περιοριστική διάταξη υπό την έννοια του άρθρου 14 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο του Deutsches Grundgesetz (βασικός νόμος). Καθόσον όμως για την ZT ως νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου δεν ισχύουν τα δικαιώματα που αναγνωρίζονται στα πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου βάσει του Deutsches Grundgesetz, δεν ισχύει για την ZT ο συγκεκριμένος περιορισμός της αστικής ευθύνης.
(135)
Η Γερμανία υποστηρίζει ότι ο μολυσμένος χώρος στο Sprendlingen-Gensingen παρουσιάζει αρνητική αγοραία τιμή διότι στον ισολογισμό της 31ης Δεκεμβρίου 2009 εμφανίζεται εκτιμώμενη λογιστική αξία ύψους 128 500 ευρώ, όμως το κόστος αποκατάστασης, που ανέρχεται συνολικά σε περίπου 1 542 315,85 ευρώ, υπερβαίνει την αξία αυτή. Συνεπώς, παραβιάζονται τα ως άνω αναφερόμενα όρια της αστικής ευθύνης.
(136)
Η χρηματοδότηση μέσω της εισφοράς του κόστους αποκατάστασης που υπερβαίνει το όριο αστικής ευθύνης πρέπει να χαρακτηριστεί ως συμβιβάσιμη κρατική ενίσχυση υπό την έννοια της αιτιολογικής σκέψης 132 των κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος, καθόσον σε ανάλογη περίπτωση μια ιδιωτική επιχείρηση θα ήταν υποχρεωμένη να καλύψει το κόστος αποκατάστασης μόνον έως το ύψος της αγοραίας αξίας του γεωτεμαχίου.
7.6.2. Μολυσμένος χώρος στο Sohrschied
(137)
Παρόλο που η ZT, βάσει της απόφασης αποκατάστασης της 21ης Απριλίου 1997, καθίσταται υπεύθυνη ως ρυπαίνων, η Γερμανία αμφιβάλλει κατά πόσον η ΖΤ ήταν πράγματι υποχρεωμένη βάσει του γερμανικού δικαίου να αναλάβει το κόστος αποκατάστασης για ζημίες που είχαν προκαλέσει οι προηγούμενοι ιδιοκτήτες ή επιχειρήσεις. Καθόσον μάλιστα τα γεγονότα χρονολογούνται πριν από 30 και πλέον χρόνια, το ζήτημα της ευθύνης δεν μπορεί να εξακριβωθεί πλέον με σαφήνεια.
(138)
Η Γερμανία θεωρεί ότι η εισφορά, στον βαθμό που συνέβαλε στο κόστος αποκατάστασης του μολυσμένου χώρου στο Sohrschied, συνιστά συμβιβάσιμη κρατική ενίσχυση σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος, καθόσον η ΖΤ δεν ήταν υποχρεωμένη να αναλάβει την αποκατάσταση.
(139)
Η Γερμανία υποστηρίζει επίσης ότι ο μολυσμένος χώρος στο Sohrschied παρουσιάζει και αυτός αρνητική αγοραία τιμή και, συνεπώς, στην περίπτωση αυτή παραβιάζεται εξίσου το προαναφερόμενο όριο αστικής ευθύνης.
8. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΑΡΞΗ ΚΡΑΤΙΚΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 107 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 1 ΤΗΣ ΣΛΕΕ (ΜΕ ΕΞΑΙΡΕΣΗ ΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ALTMARK)
(140)
Σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν ή απειλούν να επηρεάσουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές.
8.1. Χρηματοδότηση της εισφοράς με κρατικούς πόρους
(141)
Η Γερμανία δεν αμφισβητεί ότι οι εισφορές των μελών της ZT προέρχονται από κρατικούς πόρους. Τα μέλη της ZT είναι επαρχίες και ανεξάρτητοι δήμοι της Ρηνανίας-Παλατινάτου, του Σάαρ και της Έσσης. Επειδή η ZT επιβάλλει από το 1979 μέσω διοικητικών πράξεων την καταβολή εισφοράς από τα μέλη της, η ενίσχυση εμπεριέχει το στοιχείο της άμεσης μεταβίβασης κρατικών πόρων. Καθόσον πρόκειται για διοικητικές πράξεις, οι ετήσιες εισφορές μπορούν να καταλογιστούν στο κράτος.
8.2. Οικονομικό πλεονέκτημα υπέρ της ZT
(142)
Καταρχάς ο αποδέκτης πρέπει να είναι επιχείρηση. Ο όρος «επιχείρηση» περιλαμβάνει οιαδήποτε οντότητα που ασκεί οικονομική δραστηριότητα ανεξαρτήτως του νομικού καθεστώτος και του τρόπου χρηματοδότησης αυτής. Ο ορισμός αυτός δεν ισχύει μόνο για τις ιδιωτικές αλλά και για τις δημόσιες επιχειρήσεις (37). Οιαδήποτε δραστηριότητα συνίσταται στη διάθεση προϊόντων ή υπηρεσιών σε συγκεκριμένη αγορά, κατά κανόνα εξ επαχθούς αιτίας, αποτελεί οικονομική δραστηριότητα (38). Καθόσον η ΖΤ προσφέρει υπηρεσίες στον τομέα της απόρριψης συγκεκριμένων ζωικών υποπροϊόντων έναντι αμοιβής, η ΖΤ είναι επιχείρηση.
(143)
Οι ετήσιες εισφορές παρέχουν καταρχήν στην ΖΤ οικονομικό πλεονέκτημα διότι μειώνουν τα τρέχοντα έξοδα και δεν χορηγούνται έναντι εύλογης αντιπαροχής. Η Γερμανία υποστηρίζει ωστόσο ότι οι ετήσιες εισφορές αντιστάθμισαν μόνον το κόστος που συνεπάγεται για την ΖΤ η υποχρέωση διατήρησης εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών και, συνεπώς, δεν της παρέχουν κανένα οικονομικό πλεονέκτημα.
(144)
Το Δικαστήριο απεφάνθη στην απόφαση Altmark ότι η αντιστάθμιση για την εκπλήρωση υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας δεν συνιστά κρατική ενίσχυση, ήτοι δεν παρέχει στον αποδέκτη κανένα πλεονέκτημα εφόσον ικανοποιούνται σωρευτικά συγκεκριμένα κριτήρια (39).
(145)
Λόγω της σημασίας της απόφασης Altmark για την προκειμένη περίπτωση, το επιχείρημα της Γερμανίας σχετικά με την ικανοποίηση των κριτηρίων Altmark αξιολογείται ξεχωριστά και αναλυτικά στην ενότητα 9.
8.3. Νόθευση του ανταγωνισμού και διατάραξη των μεταξύ κρατών μελών συναλλαγών
(146)
Η Γερμανία υποστήριξε ότι η αγορά της απόρριψης υλικού των κατηγοριών 1 και 2 που προέρχεται από το εσωτερικό της επικράτειας της ΖΤ δεν είναι ανοιχτή στον ανταγωνισμό και, συνεπώς, αποκλείεται το ενδεχόμενο νόθευσης του ανταγωνισμού ή διατάραξης των μεταξύ κρατών μελών συναλλαγών.
(147)
Η Επιτροπή διαπιστώνει καταρχάς ότι για την απόρριψη υλικού των κατηγοριών 1 και 2 υφίστανται μεν περιφερειακά μονοπώλια, η πλειονότητα ωστόσο των αρμόδιων φορέων τοπικής αυτοδιοίκησης παραχωρεί τα μονοπώλια αυτά στο πλαίσιο δημόσιων διαγωνισμών. Συνεπώς, υφίσταται ανταγωνισμός στην εν λόγω αγορά και στην προκειμένη περίπτωση αυτό επιβεβαιώνεται μέσω του διαγωνισμού για τη Βόρεια και Κεντρική Έσση.
(148)
Σύμφωνα με την απόφαση της 23ης Φεβρουαρίου 2011 σχετικά με την κρατική ενίσχυση C58/06 (πρώην NN 98/05) που χορήγησε η Γερμανία υπέρ της Bahnen der Stadt Monheim (BSM) και της Rheinische Bahngesellschaft (RBM) της Verkehrsverband Rhein-Ruhr (40) η Επιτροπή κρίνει συνεπώς ότι η αγορά απόρριψης υλικού των κατηγοριών 1 και 2 είναι ανοιχτή στον ανταγωνισμό. Το δίκαιο της Ένωσης και το εθνικό δίκαιο αναγνωρίζουν στους φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης που είναι επιφορτισμένοι με την υποχρέωση απόρριψης του υλικού των κατηγοριών 1 και 2 την επιλογή είτε να αναζητήσουν στην αγορά μέσω διαγωνισμού κάποιον προσφέροντα και να του αναθέσουν το έργο είτε να αναλάβουν οι ίδιοι την παροχή της εν λόγω υπηρεσίας μέσω «εσωτερικής» (in-house) ανάθεσης (41). Ανεξάρτητα από τους ισχυρισμούς της Γερμανίας ότι η ZT πληροί τα κριτήρια εσωτερικής ανάθεσης (42), οι ετήσιες εισφορές ενισχύουν τη χρηματοοικονομική θέση της ΖΤ έναντι άλλων υποψηφίων. Επειδή στους διαγωνισμούς μπορούν να συμμετέχουν υποψήφιοι προσφέροντες από όλα τα κράτη μέλη, κρίνεται ότι η εισφορά μπορεί να επηρεάσει τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές.
(149)
Υπό αυτήν την έννοια, τα οικονομικά πλεονεκτήματα που προκύπτουν μέσω των ετήσιων εισφορών ενισχύουν τη θέση της ZT στις αγορές όπου ανταγωνίζεται άμεσα άλλους προσφέροντες (απόρριψη υλικού της κατηγορίας 3, διαγωνισμός για την απόρριψη υλικού των κατηγοριών 1 και 2 στη Βόρεια και στην Κεντρική Έσση).
8.4. Προσωρινό συμπέρασμα σχετικά με την ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης
(150)
Οι ετήσιες εισφορές πληρούν τις προϋποθέσεις για την ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης υπό την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. Στην ενότητα που ακολουθεί εξετάζεται διεξοδικά ο ισχυρισμός της Γερμανίας, ότι δηλαδή ικανοποιούνται τα τέσσερα κριτήρια της απόφασης Altmark.
9. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΤΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ALTMARK ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 107 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 1 ΤΗΣ ΣΛΕΕ
9.1. Πρώτο κριτήριο της απόφασης Altmark
(151)
Σύμφωνα με το πρώτο κριτήριο Altmark, προβλέπεται ότι οι δικαιούχοι επιχειρήσεις είναι πράγματι επιφορτισμένες με την εκπλήρωση υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας, οι δε υποχρεώσεις αυτές πρέπει να καθορίζονται με σαφήνεια.
(152)
Πρέπει να καταστεί εκ των προτέρων σαφές ότι για τους σκοπούς έκδοσης της παρούσας απόφασης πρέπει να γίνει διαχωρισμός μεταξύ της περιόδου 1979-2008 και της περιόδου 2009-2011.
(153)
Πριν από την τροποποίηση του καταστατικού στις 2 Φεβρουαρίου 2010 με αναδρομική ισχύ από 1ης Ιανουαρίου 2009, η ZT ήταν επιφορτισμένη μόνον με την απόρριψη υλικού των κατηγοριών 1 και 2. Το παλαιότερο καταστατικό δεν προέβλεπε την υποχρέωση διατήρησης εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών. Συνεπώς, δεν υφίστατο σαφώς καθορισμένη υποχρέωση διατήρησης εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών υπό την έννοια του πρώτου κριτηρίου της απόφασης Altmark.
(154)
Σύμφωνα με το τροποποιημένο καταστατικό προβλέπεται πλέον για την ΖΤ πέραν της υποχρέωσης απόρριψης υλικού των κατηγοριών 1 και 2 ρητή υποχρέωση διατήρησης εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών.
(155)
Ακολούθως, η Επιτροπή αποδεικνύει ότι οι ετήσιες εισφορές υπέρ της ΖΤ δεν μπορούν να αιτιολογηθούν ως κρατικές αντισταθμίσεις υπό την έννοια του πρώτου κριτηρίου της απόφασης Altmark ούτε βάσει της υποχρέωσης απόρριψης υλικού των κατηγοριών 1 και 2 ούτε βάσει της υποχρέωσης διατήρησης εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών.
9.1.1. Υποχρέωση απόρριψης υλικού των κατηγοριών 1 και 2
9.1.1.1. Απουσία υπηρεσίας γενικού οικονομικού συμφέροντος
(156)
Κατά την άποψη του BVerwG η απόρριψη υλικού των κατηγοριών 1 και 2 συνιστά δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1069/2009 και του άρθρου 3 παράγραφος 1 του TierNebG υποχρέωση παροχής δημόσιας υπηρεσίας και ως εκ τούτου υπηρεσία γενικού οικονομικού συμφέροντος. Το BVerwG υπογραμμίζει ιδιαιτέρως το γεγονός ότι η απόρριψη του εν λόγω υλικού σύμφωνα με το γερμανικό δίκαιο συνιστά υποχρεωτική αποστολή των δημόσιων φορέων και διατυπώνει την παραδοχή ότι ΖΤ ενεργεί βάσει δημόσιας εντολής. Το BVerwG υποστηρίζει ότι η υποχρέωση παροχής δημόσιας υπηρεσίας συμπεριλαμβάνει τη διατήρηση εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών (43).
(157)
Η Γερμανία συμμερίζεται την ως άνω άποψη υποστηρίζοντας περαιτέρω ότι η καταστροφή του υλικού των κατηγοριών 1 και 2 καθώς και η διατήρηση του εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών συμβάλλουν στην προάσπιση της δημόσιας υγείας.
(158)
Καθόσον η απόρριψη υλικού των κατηγοριών 1 και 2 συνιστά υποχρέωση παροχής δημόσιας υπηρεσίας, το BVerwG και η Γερμανία υποστηρίζουν ότι οι ετήσιες εισφορές αιτιολογούνται ως κρατικές αντισταθμίσεις για το κόστος που συνεπάγονται οι εν λόγω υποχρεώσεις εις βάρος της ΖΤ.
(159)
Όπως διευκρινίζεται επίσης στην αιτιολογική σκέψη 13 του κοινοτικού πλαισίου για τις κρατικές ενισχύσεις υπό μορφή αντιστάθμισης για την παροχή δημόσιας υπηρεσίας (στο εξής: κοινοτικό πλαίσιο ΥΓΟΣ) (44), κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου απόκειται στη διακριτική ευχέρεια των κρατών μελών να αποφασίσουν ποιοι τύποι παροχών χαρακτηρίζονται ως υπηρεσίες γενικού οικονομικού συμφέροντος, εκτός εάν πρόκειται για τομείς που υπόκεινται σε ειδικές νομοθετικές ρυθμίσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
(160)
Σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου, υπηρεσία γενικού οικονομικού συμφέροντος υφίσταται μόνον εφόσον το συμφέρον που αυτή εξυπηρετεί διαφοροποιείται από τα συμφέροντα που εξυπηρετούν άλλες δραστηριότητες της οικονομικής ζωής (45).
(161)
Το Δικαστήριο έκρινε στην υπόθεση GEMO το ζήτημα κατά πόσον οι κάτοχοι εκμεταλλεύσεων και τα σφαγεία υποχρεούνται να αναλαμβάνουν το σύνολο του κόστους απόρριψης νεκρών ζώων και σφαγειοαπορριμμάτων ή εάν το κράτος πρέπει να αναλαμβάνει μέρος του κόστους με την αιτιολογία ότι πρόκειται για υπηρεσία γενικού οικονομικού συμφέροντος. Στην απόφασή του το Δικαστήριο κατέστησε σαφές ότι το συνολικό κόστος βαρύνει τους κατόχους εκμεταλλεύσεων και τα σφαγεία (46).
(162)
Το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι η οικονομική επιβάρυνση που συνεπάγεται η καταστροφή νεκρών ζώων και σφαγειοαπορριμμάτων συνιστά πηγή εξόδων άρρηκτα συνδεδεμένη με την οικονομική δραστηριότητα των κατόχων εκμεταλλεύσεων και των σφαγείων. Από τις δραστηριότητες που ασκούν οι εν λόγω επιχειρήσεις παράγονται μη επαναχρησιμοποιούμενα και κυρίως επιβλαβή για το περιβάλλον προϊόντα και υπολείμματα η απόρριψη των οποίων αποτελεί υποχρέωση του ρυπαίνοντος.
(163)
Συνεπώς, μέσω της δραστηριοποίησης δημόσιων φορέων με στόχο την απαλλαγή των κατόχων εκμεταλλεύσεων και των σφαγείων από την επιβάρυνση αυτή, προκύπτει οικονομικό πλεονέκτημα που νοθεύει ενδεχομένως τον ανταγωνισμό. Ακόμη και όταν μέσω της ανάληψης του κόστους απόρριψης από το κράτος εξυπηρετείται στόχος πολιτικής της υγείας, αυτό δεν καταργεί την ύπαρξη οικονομικού πλεονεκτήματος προς όφελος των κατόχων εκμεταλλεύσεων και των σφαγείων, καθόσον το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ κατά πάγια νομολογία δεν προβαίνει σε διάκριση των κρατικών παρεμβάσεων ανάλογα με τις αιτίες ή τους σκοπούς τους, αλλά τις ορίζει σε συνάρτηση με τα αποτελέσματά τους (47).
(164)
Οι κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για εξετάσεις ΜΕΒ, νεκρά ζώα στην εκμετάλλευση και σφαγειοαπορρίμματα (2002/C 324/02) (έως το 2006), αιτιολογικές σκέψεις 27 και 37, καθώς και οι κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις στον τομέα της γεωργίας και δασοκομίας 2007-2013 (2006/C 319/01), ενότητα V.B.4, επιβεβαιώνουν με τη σειρά τους ότι ο εκάστοτε ιδιοκτήτης ή παραγωγός των ζωικών υποπροϊόντων είναι αυτός που υποχρεούται να μεριμνά για τη νόμιμη απόρριψή τους και σύμφωνα με την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» επιβαρύνεται με τα σχετικά έξοδα. Εξαιρέσεις στον κανόνα αποτελούν σύμφωνα με τα ως άνω έγγραφα οι κρατικές ενισχύσεις που χορηγούνται αποκλειστικά σε ειδικές περιστάσεις (ιδίως για νεκρά ζώα στην εκμετάλλευση).
(165)
Η καταρχήν εφαρμογή της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει» επικυρώνεται από τη νομοθεσία του ομόσπονδου κράτους της Ρηνανίας-Παλατινάτου. Το άρθρο 4 παράγραφος 1 του TierNebGAG ορίζει σχετικά ότι το κόστος απόρριψης και οι σχετικές απαραίτητες διαδικασίες μπορούν να επιβληθούν στους ιδιοκτήτες.
(166)
Στην προκείμενη περίπτωση συνάγονται από τη νομολογία του Δικαστηρίου, τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1069/2009, τις κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές ΣΕΒ και τις κοινοτικές ενισχύσεις γεωργικών ενισχύσεων 2007-2013 τα εξής συμπεράσματα:
(167)
Εν πρώτοις, σε ό,τι αφορά την ύπαρξη υπηρεσίας γενικού οικονομικού συμφέροντος, το γεγονός ότι το κράτος μέλος ορίζει την οικεία υπηρεσία ως δημόσια υποχρεωτική υπηρεσία δεν είναι καθοριστικής σημασίας. Ο ορισμός μιας υπηρεσίας ως δημόσιας υποχρεωτικής υπηρεσίας συνεπάγεται την εκχώρηση αποκλειστικού δικαιώματος. Εάν η απόφαση του BVerwG ήταν ορθή, το κράτος μέλος θα μπορούσε να χαρακτηρίσει οιαδήποτε υπηρεσία ως δημόσια υποχρεωτική υπηρεσία και, κατά συνέπεια, να τη χρίσει υπηρεσία γενικού οικονομικού συμφέροντος. Η ερμηνεία αυτή θα στερούσε εξάλλου από το άρθρο 106 της ΣΛΕΕ οιαδήποτε πρακτική αποτελεσματικότητα, καθόσον το λεκτικό και ο σκοπός του άρθρου είναι η δυνατότητα χορήγησης αντισταθμίσεων να παρέχεται μόνον σε περιπτώσεις στις οποίες αυτό δικαιολογείται λόγω υπηρεσίας γενικού οικονομικού συμφέροντος.
(168)
Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι πρέπει να γίνεται διάκριση μεταξύ της εκχώρησης αποκλειστικού δικαιώματος αφενός και του χαρακτηρισμού μιας υπηρεσίας ως υπηρεσίας γενικού οικονομικού συμφέροντος αφετέρου.
(169)
Η εκχώρηση αποκλειστικού δικαιώματος για την απόρριψη του υλικού των κατηγοριών 1 και 2 δύναται να συνιστά περιορισμό στην ελεύθερη παροχή υπηρεσιών υπό την έννοια του άρθρου 56 της ΣΛΕΕ. Η άσκηση περιορισμού δύναται να αιτιολογείται σύμφωνα με το άρθρο 52 σε συνδυασμό με το άρθρο 62 της ΣΛΕΕ από την προστασία της δημόσιας υγείας. Ορίζοντας ότι για μια συγκεκριμένη περιφέρεια υπεύθυνη για την απόρριψη του υλικού των κατηγοριών 1 και 2 θα είναι μόνον μια επιχείρηση, η Γερμανία και η Ρηνανία-Παλατινάτο επιδιώκουν να διασφαλίσουν ότι η εν λόγω επιχείρηση υπόκειται σε εξαιρετικά εντατική επιτήρηση και εγγυώνται έτσι την προστασία της δημόσιας υγείας.
(170)
Σε αντίθεση με την άποψη της Γερμανίας και του BVerwG, μια κρατική ενίσχυση η οποία εξυπηρετεί την προστασία της δημόσιας υγείας δεν συνιστά αυτομάτως υπηρεσία γενικού συλλογικού συμφέροντος.
(171)
Η Επιτροπή δεν αμφισβητεί ότι η απόρριψη υλικού των κατηγοριών 1 και 2 συνιστά καταστροφή αποβλήτων τα οποία λόγω της φύσης τους εγκυμονούν ιδιαίτερο κίνδυνο για την υγεία. Για τον λόγο αυτόν ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1069/2009 προβλέπει αυστηρό σύστημα ελέγχου των εγκαταστάσεων απόρριψης των εν λόγω αποβλήτων. Από τις αυστηρότερες αυτές διατάξεις προκύπτουν ασφαλώς για τις επιχειρήσεις απόρριψης επιπρόσθετα έξοδα, τα οποία όμως συνυπολογίζονται στα τέλη και στις χρεώσεις.
(172)
Η απόρριψη υλικού των κατηγοριών 1 και 2 δεν διαφοροποιείται υπό αυτή την έννοια από την απόρριψη άλλων αποβλήτων τα οποία λόγω της φύσης τους αποτελούν ιδιαίτερο κίνδυνο για την υγεία. Το κόστος απόρριψης ανάλογων αποβλήτων βαρύνει κατά κανόνα τους ρυπαίνοντες και όχι το κοινωνικό σύνολο.
(173)
Το περιεχόμενο της υπηρεσίας αφορά εν προκειμένω την απόρριψη υλικού των κατηγοριών 1 και 2. Η Επιτροπή πρέπει συνεπώς να εξετάσει στην προκείμενη περίπτωση κατά πόσον η εν λόγω υπηρεσία διαφοροποιείται καταρχήν ως προς άλλες δραστηριότητες της οικονομικής ζωής έτσι ώστε να παρέχεται προς όφελος του κοινωνικού συνόλου και όχι αποκλειστικά προς όφελος των συμμετεχόντων οικονομικών φορέων που αποκομίζουν κέρδη από την παροχή της εν λόγω υπηρεσίας.
(174)
Συνεπώς, κατά την άποψη της Επιτροπής η απόρριψη υλικού των κατηγοριών 1 και 2 δεν διαφοροποιείται καταρχήν βάσει του περιεχομένου της ως προς άλλες δραστηριότητες της οικονομικής ζωής. Για τον λόγο αυτόν δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως υπηρεσία γενικού οικονομικού συμφέροντος.
(175)
Αντίθετα με την άποψη του BVerwG ο αυστηρός έλεγχος που προβλέπει ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1069/2009 δεν συνηγορεί στον χαρακτηρισμό της υπηρεσίας απόρριψης του υλικού των κατηγοριών 1 και 2 ως υπηρεσίας γενικού οικονομικού συμφέροντος.
(176)
Εξάλλου, ο συγκεκριμένος κλάδος ρυθμίζεται από νομοθετικές ρυθμίσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης οι οποίες προβλέπουν ειδικότερα ότι οι ρυπαίνοντες υποχρεούνται να αναλαμβάνουν το κόστος απόρριψης του υλικού των κατηγοριών 1 και 2. Συνάγεται ως εκ τούτου ότι δεν προβλέπεται καταρχήν η ανάληψη μέρους του κόστους από το κράτος όπως διαπίστωσε το Δικαστήριο στην απόφαση GEMO (48). Λόγω των ειδικών αυτών διατάξεων του δικαίου της Ένωσης δεν προβλέπεται πλέον περιθώριο εφαρμογής εθνικών διατάξεων οι οποίες κατά παρέκκλιση του δικαίου της Ένωσης χαρακτηρίζουν την απόρριψη υλικού των κατηγοριών 1 και 2 ως υπηρεσία γενικού οικονομικού συμφέροντος. Για τον λόγο αυτόν απορρίπτεται ο χαρακτηρισμός της εν λόγω υπηρεσίας ως υπηρεσίας γενικού οικονομικού συμφέροντος.
(177)
Σε ό,τι αφορά τον ισχυρισμό της Γερμανίας ότι η απόρριψη του υλικού των κατηγοριών 1 και 2 συμβάλλει στην προάσπιση της δημόσιας υγείας, η Επιτροπή παραπέμπει εκ νέου στην απόφαση GEMO, στην οποία το Δικαστήριο απεφάνθη ότι το άρθρο 107 παράγραφος της ΣΛΕΕ δεν προβαίνει σε διάκριση των κρατικών παρεμβάσεων ανάλογα με τις αιτίες ή τους σκοπούς τους, αλλά τις ορίζει σε συνάρτηση με τα αποτελέσματά τους.
(178)
Από τα ως άνω συνάγεται ότι ο εκάστοτε εμπλεκόμενος οικονομικός φορέας υποχρεούται να αναλαμβάνει καταρχήν το κόστος που προκύπτει από ρυθμιστικές διατάξεις σχετικά με την άσκηση της οικείας δραστηριότητας, όπως ισχύει στην προκειμένη περίπτωση με τις αυστηρές διατάξεις σχετικά με την απόρριψη υλικού των κατηγοριών 1 και 2. Ο στόχος της προάσπισης της δημόσιας υγείας λαμβάνεται υπόψη για την αιτιολόγηση της εκχώρησης αποκλειστικού δικαιώματος σε ό,τι αφορά την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών και το συμβιβάσιμο των κρατικών ενισχύσεων υπέρ των κατόχων εκμεταλλεύσεων με την εσωτερική αγορά.
(179)
Για τους ως άνω λόγους η Επιτροπή κρίνει ότι η Γερμανία δεν δύναται να χαρακτηρίζει την απόρριψη του υλικού των κατηγοριών 1 και 2 ως υπηρεσία γενικού οικονομικού συμφέροντος.
9.1.1.2. Εναλλακτικά: Δεν τίθεται σε καμία περίπτωση ζήτημα ανάγκης χορήγησης αντισταθμίσεων
(180)
Εναλλακτικά, η Επιτροπή υποδεικνύει ότι σύμφωνα με το πρώτο κριτήριο της απόφασης Altmark εξετάζεται επίσης η αναγκαιότητα των αντισταθμίσεων για την παροχή υπηρεσίας γενικού οικονομικού συμφέροντος. Ακόμη και αν η απόρριψη του υλικού των κατηγοριών 1 και 2 συνιστά υπηρεσία γενικού οικονομικού συμφέροντος, πρέπει να εξεταστεί η αναγκαιότητα χορήγησης της αντιστάθμισης.
(181)
Η Γερμανία και το BVerwG παραβλέπουν στην επιχειρηματολογία τους το γεγονός ότι το Δικαστήριο κατέστησε σαφές στην απόφαση GEMO ότι οι υποχρεώσεις που έχουν αναλάβει οι επιχειρήσεις που είναι επιφορτισμένες με την απόρριψη υλικού των κατηγοριών 1 και 2 δεν δικαιούνται κρατικές αντισταθμίσεις για το κόστος που συνεπάγονται οι εν λόγω υποχρεώσεις. Το συνολικό κόστος απόρριψης υλικού των κατηγοριών 1 και 2 βαρύνει τους ρυπαίνοντες, καθόσον πρόκειται για έξοδα τα οποία συνδέονται άρρηκτα με την οικονομική δραστηριότητα των κατόχων εκμεταλλεύσεων και των σφαγείων.
(182)
Το Δικαστήριο απεφάνθη ότι δεν αιτιολογείται η καταβολή κρατικής αντιστάθμισης για το κόστος που συνεπάγεται η εν λόγω υποχρέωση, καθόσον διότι το κόστος αυτό βαρύνει τους ρυπαίνοντες.
(183)
Αντίθετα με την κρίση του BVerwG, δεν συνάγεται συνεπώς από τους αυστηρούς ελέγχους που προβλέπει ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1069/2009 ότι το κόστος της απόρριψης υλικού των κατηγοριών 1 και 2 μπορεί να καλύπτεται με κρατικές αντισταθμίσεις.
(184)
Αυτό σημαίνει ότι η ύπαρξη και μόνον υποχρέωσης παροχής δημόσιας υπηρεσίας δεν αιτιολογεί τη χορήγηση κρατικής αντιστάθμισης προς κάλυψη του κόστους που συνεπάγεται η εν λόγω υποχρέωση.
(185)
Κατά την άποψη της Επιτροπής η Γερμανία δεν μπορεί να αιτιολογήσει τις ετήσιες εισφορές ως κρατική αντιστάθμιση για το κόστος που συνεπάγεται εις βάρος της ΖΤ η υποχρέωση απόρριψης υλικού των κατηγοριών 1 και 2, καθόσον σύμφωνα με την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» το συνολικό κόστος πρέπει να καλύπτεται από τα τέλη που επιβάλλει η ΖΤ στους ρυπαίνοντες.
9.1.2. Διατήρηση εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών
(186)
Σε ό,τι αφορά το ερώτημα κατά πόσον η εφεδρική δυναμικότητα, εξεταζόμενη μεμονωμένα, μπορεί να χαρακτηριστεί ως υπηρεσία γενικού οικονομικού συμφέροντος, διατυπώνονται οι ακόλουθες σκέψεις. Σύμφωνα με το γερμανικό δίκαιο η επιχείρηση που διαθέτει μονοπώλιο στην επικράτειά της για την απόρριψη υλικού των κατηγοριών 1 και 2 πρέπει να διασφαλίζει ότι μπορεί να διαχειριστεί ακόμη και αυξημένο όγκο υλικού σε περίπτωση επιδημίας. Όπως καταδεικνύεται από τη σύγκριση των 16 ομόσπονδων κρατών που υπέβαλε η Γερμανία, το ίδιο συμβαίνει σε όλες τις περιοχές πλην της επικράτειας της ΖΤ, δηλαδή οι επιχειρήσεις θέτουν τις εγκαταστάσεις τους σε λειτουργία τριπλής βάρδιας ή/και σε λειτουργία κατά τη διάρκεια του σαββατοκύριακου και αποστέλλουν, εάν συντρέχει ανάγκη, υλικό σε άλλα ομόσπονδα κράτη. Με αυτόν τον τρόπο η υποχρέωση διατήρησης εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών δεν συνεπάγεται πρόσθετο κόστος, καθόσον η εφεδρική αυτή δυναμικότητα μπορεί να καλύπτεται από τη διαθέσιμη λειτουργική αδρανή δυναμικότητα.
(187)
Ακόμη όμως και όταν προκύπτει πρόσθετο κόστος, αυτό πρέπει να μετακυλίεται στους κατόχους εκμεταλλεύσεων και στα σφαγεία, καθόσον η αντιμετώπιση αυξημένου όγκου υλικού σε περιόδους έξαρσης ασθενειών συγκαταλέγεται στο κόστος που κατά κανόνα συνδέεται άρρηκτα με τη λειτουργία μονάδων απόρριψης υλικού των κατηγοριών 1 και 2.
(188)
Σε καμία περίπτωση δεν έχει σημασία εάν οι ιδιοκτήτες, ήτοι οι φορείς δημόσιας αυτοδιοίκησης, υποχρεώνουν μέσω επίσημης εντολής την επιχείρηση που τελεί υπό την κυριότητά τους να διατηρεί εφεδρική δυναμικότητα για περιπτώσεις επιδημιών, καθόσον η υποχρέωση αυτή δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως υπηρεσία γενικού οικονομικού συμφέροντος για τους δύο κάτωθι αναφερόμενους λόγους.
(189)
Στην περίπτωση που η λειτουργική διαθέσιμη αδρανής δυναμικότητα, η οποία δεν συνεπάγεται πρόσθετο κόστος, δεν επαρκεί για την κάλυψη των αναγκών της προβλεπόμενης εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών και, συνεπώς, προκύπτει πρόσθετο επενδυτικό κόστος λόγω της υποχρέωσης διατήρησης της εν λόγω δυναμικότητας, το κόστος αυτό καλύπτεται καταρχήν σύμφωνα με την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» από τα επιβαλλόμενα τέλη και τις χρεώσεις. Στο σημείο αυτό, δεν γίνεται διάκριση σε σχέση με την απόρριψη άλλων αποβλήτων (βλέπε συναφώς αναλυτικά τις αιτιολογικές σκέψεις 156 έως 185).
(190)
Σε περίπτωση διάθεσης μεγαλύτερης αδρανούς δυναμικότητας από εκείνη που απαιτείται στην πράξη για περιπτώσεις επιδημιών, η διατήρηση ανάλογης πλεονάζουσας αδρανούς δυναμικότητας δεν συνεπάγεται κανένα όφελος για το κοινωνικό σύνολο.
(191)
Το BVerwG διατυπώνει σχετικά την άποψη ότι για τον χαρακτηρισμό της υποχρέωσης διατήρησης εφεδρικής δυναμικότητας παρέλκει η εξέταση του κατά πόσον η ZT διατηρεί υπερβολικά μεγάλη δυναμικότητα η οποία στην πράξη δεν είναι καν αναγκαία. Έγκειται στη διακριτική ευχέρεια των φορέων τοπικής αυτοδιοίκησης να αποφασίσουν κατά πόσον θα χρηματοδοτούν την πλεονάζουσα δυναμικότητα ή θα απαιτήσουν την κατάργησή της. Αυτό είναι ζήτημα πολιτικής ευθύνης των φορέων τοπικής αυτοδιοίκησης και δεν εμπίπτει στο δίκαιο περί κρατικών ενισχύσεων (49), βάσει του οποίου δεν μπορεί να γίνει δεκτό ότι πλεονάζουσα δυναμικότητα που δεν είναι καν απαραίτητη εξυπηρετεί το συμφέρον του κοινωνικού συνόλου.
(192)
Όπως εξηγείται αναλυτικότερα στην ενότητα 9.3, στην περίπτωση της ΖΤ η προβλεπόμενη εφεδρική δυναμικότητα για περιπτώσεις επιδημιών μπορεί να καλύπτεται από τη διαθέσιμη αδρανή δυναμικότητα και, συνεπώς, σε καμία περίπτωση δεν αιτιολογείται η χορήγηση αντιστάθμισης.
(193)
Για τους λόγους αυτούς η Επιτροπή κρίνει ότι ούτε η υποχρέωση διατήρησης εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών μπορεί να χαρακτηριστεί ως υπηρεσία γενικού οικονομικού συμφέροντος. Άλλως ειπείν, η Επιτροπή θεωρεί ότι οι ετήσιες εισφορές δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να αιτιολογηθούν ως κρατικές αντισταθμίσεις.
9.1.3. Απόρριψη υλικού της κατηγορίας 3
(194)
Επειδή στην ZT δεν έχει ανατεθεί η απόρριψη υλικού της κατηγορίας 3, γι’ αυτόν και μόνον τον λόγο αποκλείεται ο χαρακτηρισμός της εν λόγω δραστηριότητας ως υπηρεσίας γενικού οικονομικού συμφέροντος. Επιπλέον, ο χαρακτηρισμός αυτός αποκλείεται και για τους λόγους που παρατίθενται στην ενότητα 9.1.1.
9.1.4. Περίληψη
(195)
Ως εκ τούτου, στην προκείμενη περίπτωση δεν πληρούται το πρώτο κριτήριο της απόφασης Altmark.
(196)
Η ανάλυση που ακολουθεί σχετικά με τα υπόλοιπα τρία κριτήρια της απόφασης Altmark παρέχεται συνεπώς ως επικουρική επιχειρηματολογία.
9.2. Δεύτερο κριτήριο της απόφασης Altmark
(197)
Σύμφωνα με το δεύτερο κριτήριο της απόφασης Altmark οι βασικές παράμετροι δυνάμει των οποίων υπολογίζεται η αντιστάθμιση πρέπει να έχουν προσδιοριστεί προηγουμένως αντικειμενικά και με διαφάνεια. Συνεπώς, εάν ένα κράτος μέλος αντισταθμίσει τις ζημίες μιας επιχείρησης χωρίς να έχουν καθοριστεί εκ των προτέρων οι σχετικές παράμετροι, προκύπτει πλεονέκτημα υπέρ της εν λόγω επιχείρησης υπό την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.
(198)
Στην προκειμένη περίπτωση κρίνεται απαραίτητη η διάκριση μεταξύ των περιόδων 1979-2008 και 2009-2012.
9.2.1. Περίοδος 1979-2008
(199)
Σύμφωνα με το καταστατικό της 28ης Οκτωβρίου 1994, η ΖΤ είχε τη δυνατότητα μετά τη λήξη του οικονομικού έτους να καλύπτει όλες τις προηγούμενες ζημίες μέσω της ετήσιας εισφοράς. Όπως ισχυρίζεται ωστόσο η Γερμανία, οι ετήσιες εισφορές χρηματοδοτούσαν το κόστος που προέκυπτε εις βάρος της ΖΤ από την υποχρέωση διατήρησης εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών.
(200)
Στο καταστατικό του 1994 δεν γίνεται εξάλλου αναφορά ούτε στο μέγεθος της εφεδρικής δυναμικότητας που υποχρεούται να διατηρεί η ΖΤ για περιπτώσεις επιδημιών ούτε στις παραμέτρους που πρέπει να οριστούν για τον υπολογισμό του κόστους της εφεδρικής δυναμικότητας. Οι παρελθούσες ζημίες δεν συνιστούν αντικειμενική βάση μέτρησης του κόστους διατήρησης της εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών, καθόσον το ύψος των ζημιών επηρεάζεται από πολυάριθμους παράγοντες που δεν σχετίζονται με το κόστος της εφεδρικής δυναμικότητας.
(201)
Δεν ορίστηκε συνεπώς εκ των προτέρων αντικειμενική και διαφανής μέθοδος για τον υπολογισμό του κόστους διατήρησης της εφεδρικής δυναμικότητας. Ως εκ τούτου, για την περίοδο 1979-2008 δεν πληρούται το δεύτερο κριτήριο της απόφασης Altmark.
9.2.2. Περίοδος 2009-2012
(202)
Το καταστατικό τροποποιήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2010 με αναδρομική ισχύ από 1ης Ιανουαρίου 2009. Στο άρθρο 10 παράγραφος 2 ορίζεται πλέον ρητά το μέγεθος της εφεδρικής δυναμικότητας που πρέπει να διατηρείται. Σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 2 και το άρθρο 10 παράγραφος 4 το κόστος της εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών, και συνεπώς το ύψος της εισφοράς, καθορίζεται πλέον στον προϋπολογισμό πριν από την έναρξη έκαστου οικονομικού έτους.
(203)
Με το άρθρο 10 παράγραφος 5 του νέου καταστατικού θεσπίζονται διατάξεις για τον υπολογισμό του κόστους της εφεδρικής δυναμικότητας. Σύμφωνα με την πραγματογνωμοσύνη Fraunhofer αναλογικό ποσοστό του συνολικού κόστους δυναμικότητας αποδίδεται στην εφεδρική δυναμικότητα για περιπτώσεις επιδημιών. Στο καταστατικό και στους ετήσιους προϋπολογισμούς ορίζονται οι αναγκαίες παράμετροι υπολογισμού του κόστους. Η Επιτροπή επιβεβαίωσε ότι οι παράμετροι βασίζονται σε αντικειμενικά επαληθεύσιμα στοιχεία, η δε μέθοδος υπολογισμού διατυπώνεται με σαφήνεια και διαφάνεια. Ως εκ τούτου, για τα έτη μετά το 2010 οι ετήσιες εισφορές καθορίζονται εκ των προτέρων βάσει αντικειμενικών και διαφανών παραμέτρων.
(204)
Συνεπώς, οι προϋποθέσεις διαφάνειας που προβλέπει το δεύτερο κριτήριο της απόφασης Altmark πληρούνται για την περίοδο 2010-2012. Η Επιτροπή ωστόσο επισημαίνει ότι, καίτοι αναγνωρίζει ως κατοχυρωθείσα εκ των προτέρων την πραγματοποίηση των υπολογισμών με τη δέουσα διαφάνεια, ο σχετικός υπολογιστικός τύπος κρίνεται ακατάλληλος για την πρόληψη της υπεραντιστάθμισης υπό την έννοια του τρίτου κριτηρίου της απόφασης Altmark.
(205)
Αντίθετα, για το έτος 2009 οι διατάξεις για τον υπολογισμό του κόστους, ο προϋπολογισμός και το ύψος της ετήσιας εισφοράς ορίστηκαν αναδρομικά και όχι εκ των προτέρων. Ως εκ τούτου, δεν πληρούται σε καμία περίπτωση το δεύτερο κριτήριο της απόφασης Altmark για το έτος 2009.
9.3. Τρίτο κριτήριο της απόφασης Altmark
(206)
Το τρίτο κριτήριο της απόφασης Altmark προβλέπει ότι η αντιστάθμιση δεν μπορεί να υπερβαίνει το μέτρο του αναγκαίου για την κάλυψη του συνόλου ή μέρους των δαπανών που πραγματοποιούνται για την εκπλήρωση υποχρεώσεως παροχής δημόσιας υπηρεσίας, λαμβανομένων υπόψη των σχετικών εσόδων και ενός ευλόγου κέρδους για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων αυτών.
(207)
Κατά τον υπολογισμό του κόστους που απαιτείται για την εκπλήρωση της υποχρέωσης παροχής δημόσιας υπηρεσίας η Επιτροπή βασίζεται στη μεθοδολογία καθαρού αποφευχθέντος κόστους (50), σύμφωνα με την οποία το καθαρό κόστος που απαιτείται ή επιτρέπεται να απαιτείται για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων παροχής δημόσιων υπηρεσιών υπολογίζεται ως η διαφορά μεταξύ του καθαρού κόστους που προκύπτει για τον πάροχο της υπηρεσίας λόγω της εκπλήρωσης της υποχρέωσης παροχής δημόσιας υπηρεσίας και του καθαρού κόστους που αντιστοιχεί στον ίδιο πάροχο εάν δεν συνυπολογιστεί η εν λόγω υποχρέωση. Δίδεται ιδιαίτερη προσοχή στον ορθό υπολογισμό του κόστους ή/και των εσόδων που ο πάροχος δεν θα υποχρεούτο να αναλάβει ή δεν θα δικαιούτο εάν δεν είχε αναλάβει την υποχρέωση παροχής δημόσιας υπηρεσίας. Κατά τον υπολογισμό του καθαρού κόστους πρέπει να εκτιμώνται τα οφέλη, περιλαμβανομένων στο μέτρο του δυνατού των άυλων οφελών που αποκομίζει ο πάροχος της υπηρεσίας γενικού οικονομικού συμφέροντος (51).
(208)
Το άρθρο 10 παράγραφος 2 του καταστατικού της 2ας Φεβρουαρίου 2010 προβλέπει αναφορικά με το μέγεθος της εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών ότι από το 2009 και εφεξής διατηρείται υποχρεωτικά εφεδρική δυναμικότητα της τάξεως των 7 110 τόνων η επεξεργασία των οποίων πρέπει να ολοκληρώνεται εντός έξι εβδομάδων. Εάν ο όγκος αυτός μετατραπεί σε τόνους/εβδομάδα η ΖΤ οφείλει να μεριμνά ώστε σε περίπτωση ζωικής επιδημίας να είναι σε θέση να επεξεργάζεται για περίοδο έξι εβδομάδων 1 185 τόνους εβδομαδιαίως παράλληλα με τον κανονικό φόρτο εργασίας (52).
(209)
Η Γερμανία υποστηρίζει ότι οι ετήσιες εισφορές αντισταθμίζουν το καθαρό κόστος που συνεπάγεται για τη ΖΤ η διατήρηση της εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών. Παρόλο που πριν από την τροποποίησή του στις 2 Φεβρουαρίου 2010 το καταστατικό δεν περιείχε ρητή υποχρέωση διατήρησης εφεδρικής δυναμικότητας, η ΖΤ διατηρούσε και παλαιότερα αντίστοιχη εφεδρική δυναμικότητα και υποχρεούτο να αναλαμβάνει τα σχετικό κόστος. Ειδικότερα, λόγω των διατάξεων περί επιβολής τελών στη Ρηνανία-Παλατινάτο, η ΖΤ δεν ήταν σε θέση να μετακυλήσει το κόστος αυτό στα τέλη απόρριψης υλικού των κατηγοριών 1 και 2.
(210)
Βάσει της πραγματογνωμοσύνης Fraunhofer, η Γερμανία υπολογίζει το καθαρό κόστος της εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών στο ήμισυ περίπου του συνολικού κόστους των μονάδων για την περίοδο 2002-2009, καθόσον η τεχνικώς εφικτή δυναμικότητα των μονάδων κατά τη διάρκεια της εργάσιμης εβδομάδας, ήτοι σε πενθήμερη λειτουργία τριπλής βάρδιας, αξιοποιείται σε ποσοστό χαμηλότερο του 50 %.
(211)
Η Επιτροπή καταδεικνύει στη συνέχεια ότι αντίθετα με τους υπολογισμούς της Γερμανίας η διατήρηση του προβλεπόμενου μεγέθους εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών δεν συνεπάγεται καθαρό κόστος για την ΖΤ. Το κόστος που παραθέτει η Γερμανία συνίσταται αφενός στο κόστος της λειτουργικής διαθέσιμης αδρανούς δυναμικότητας που πρέπει να καλύπτεται από τα τέλη και τις χρεώσεις και αφετέρου στο κόστος αδρανούς δυναμικότητας που προκύπτει από την ελλιπή αξιοποίηση των μονάδων.
9.3.1. Κάλυψη της υποχρεωτικής εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών από τη λειτουργική διαθέσιμη αδρανή δυναμικότητα της ZT
(212)
Η πραγματογνωμοσύνη Böckenhoff του 1991 πραγματεύθηκε για πρώτη φορά το ζήτημα κατά πόσον είναι απαραίτητη η κατασκευή μεγαλύτερης μονάδας απόρριψης από εκείνη που απαιτεί η κανονική λειτουργία προκειμένου να υπάρχει επαρκής διαθέσιμη δυναμικότητα σε περίπτωση επιδημίας. Η πραγματογνωμοσύνη κατέληξε στο αντίθετο συμπέρασμα, καθόσον η μονάδα απόρριψης λειτουργεί μόνο σε πενθήμερη βάση με διπλή βάρδια και η λειτουργική αδρανής δυναμικότητα της τρίτης βάρδιας θεωρείται επαρκής ως εφεδρική δυναμικότητα για περιπτώσεις επιδημιών.
(213)
Με την πάροδο του χρόνου, πολλές επιχειρήσεις απόρριψης κατέφυγαν εν μέρει στη χρήση της τρίτης βάρδιας ακόμη και σε κανονική λειτουργία, ή στη λειτουργία μιας ή δύο βαρδιών το Σάββατο σε περιόδους αιχμής. Αυτό σημαίνει ότι όταν προκύπτει υψηλότερος φόρτος εργασίας στην κανονική λειτουργία και ακόμη μεγαλύτερος όγκος σε περίπτωση επιδημίας, πρέπει να χρησιμοποιηθεί η διαθέσιμη αδρανής δυναμικότητα κατά τη διάρκεια του σαββατοκύριακου.
(214)
Στην πιο πρόσφατη σχετική βιβλιογραφία (53) και δη στο πλαίσιο λεπτομερών υπολογισμών βάσει σεναρίων, επιβεβαιώνεται για άλλη μια φορά το βασικό συμπέρασμα της πραγματογνωμοσύνης Böckenhoff, ότι δηλαδή για την καταπολέμηση ζωικών επιδημιών δεν απαιτούνται πρόσθετες επενδύσεις σε αδρανή δυναμικότητα, καθόσον η διαθέσιμη αδρανής δυναμικότητα που προκύπτει από την τρίτη βάρδια εντός της εβδομάδας και από τις βάρδιες του σαββατοκύριακου επαρκεί για την απόρριψη του πρόσθετου έκτακτου όγκου νεκρών ζώων σε περίπτωση επιδημίας. Εν προκειμένω λαμβάνεται υπόψη η μέγιστη αξιοποίηση της δυναμικότητας υπό κανονική λειτουργία. Τα περιστατικά ασθενειών που εξετάστηκαν αφορούν κυρίως τοπικά περιορισμένες και μικρής διάρκειας εξάρσεις της κλασικής πανώλης των χοίρων (ΚΠΧ) ή του ιού του αφθώδους πυρετού (ΑΠ).
(215)
Η προβλεπόμενη στο καταστατικό της 2ας Φεβρουαρίου 2010 εφεδρική δυναμικότητα για περιπτώσεις επιδημιών της τάξεως των 1 185 τόνων εβδομαδιαίως που πρέπει να διαθέτει η ΖΤ σε περίπτωση επιδημίας για περίοδο έξι εβδομάδων αφορά επίσης τοπικά περιορισμένες εξάρσεις της κλασικής πανώλης των χοίρων (ΚΠΧ) ή του ιού του αφθώδους πυρετού (ΑΠ). Το μέγεθος της εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών βασίζεται στην πραγματογνωμοσύνη ISPA-RP, στην οποία καταδεικνύεται ότι στην υπό εξέταση επικράτεια οι αναμενόμενες πρόσθετες ποσότητες νεκρών ζώων για μικρής διάρκειας περιστατικά ζωικών επιδημιών ανάγονται στη συγκεκριμένη τάξη μεγέθους.
(216)
Όπως συνάγεται από τον πίνακα που ακολουθεί, η προβλεπόμενη εφεδρική δυναμικότητα για περιπτώσεις επιδημιών καλύπτεται στην περίπτωση της ΖΤ, όπως και στα υπόλοιπα ομόσπονδα κράτη, από τη βραχυπρόθεσμη διαθέσιμη αδρανή δυναμικότητα που προκύπτει από τη νυχτερινή βάρδια και από το σαββατοκύριακο. Η λειτουργική αδρανής δυναμικότητα της τάξεως των 2 376 τόνων εβδομαδιαίως που διατίθεται σε επταήμερη λειτουργία τριπλής βάρδιας για διάρκεια 6 εβδομάδων αντιστοιχεί περίπου στο διπλάσιο της προβλεπόμενης εφεδρικής δυναμικότητας των 1 185 τόνων εβδομαδιαίως.
(217)
Ακόμη και στην υποθετική περίπτωση που οι μονάδες σε επταήμερη λειτουργία τριπλής βάρδιας δεν επιτυγχάνουν τη μέγιστη δυναμικότητά τους ή δεν είναι εφικτή η συνεχής λειτουργία τους σε επταήμερη βάση, διατίθεται επαρκής λειτουργική αδρανής δυναμικότητα για την κάλυψη της εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών. Όπως προκύπτει από την αντιπαραβολή της προβλεπόμενης εφεδρικής δυναμικότητας των 1 185 τόνων εβδομαδιαίως και της διαθέσιμης αδρανούς δυναμικότητας των μονάδων της ΖΤ (54), σύμφωνα με την πραγματογνωμοσύνη ISPA-RP, η ΖΤ διαθέτει επαρκή λειτουργική αδρανή δυναμικότητα μέσω της νυχτερινής βάρδιας και κατά το σαββατοκύριακο:
Πίνακας 3
Διαθέσιμη αδρανής δυναμικότητα της ZT σε αντιπαραβολή με την προβλεπόμενη εφεδρική δυναμικότητα για περιπτώσεις επιδημιών (βάσει της μέσης αξιοποίησης κατά την περίοδο 1998-2009)
Περιγραφή λειτουργίας
Συνολική δυναμικότητα
Διαθέσιμη αδρανής δυναμικότητα
Εφεδρική δυναμικότητα βάσει καταστατικού για περιπτώσεις επιδημιών
Αδρανής δυναμικότητα χωρίς συνυπολογισμό της εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών
Λόγω ελλιπούς αξιοποίησης
Για λειτουργικούς σκοπούς
Σύνολο
Σύνολο
Μέγιστη δυναμικότητα για πενθήμερη λειτουργία διπλής βάρδιας
2 160
443
443
Μέγιστη δυναμικότητα για πενθήμερη λειτουργία τριπλής βάρδιας
3 240
443
1 080
1 523
1 185
338
Κανονική δυναμικότητα για επταήμερη λειτουργία τριπλής βάρδιας
3 864
443
1 704
2 147
962
Μέγιστη δυναμικότητα για επταήμερη λειτουργία τριπλής βάρδιας
4 536
443
2 376
2 819
1 634
(218)
Επιβεβαιώνεται συνεπώς ότι η ZT -όπως και οι επιχειρήσεις στα υπόλοιπα ομόσπονδα κράτη- διαθέτει επαρκή λειτουργική αδρανή δυναμικότητα για την κάλυψη της εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών. Δεν ήταν συνεπώς ποτέ απαραίτητο για την ΖΤ να διασφαλίσει πρόσθετη δυναμικότητα για τους σκοπούς εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών. Επομένως, δεν προέκυψε εις βάρος της ΖΤ καθαρό κόστος από την εν λόγω υποχρέωση.
(219)
Η Γερμανία ωστόσο υποστηρίζει ότι διά του νόμου η ΖΤ δεν είναι σε θέση να μετακυλήσει το κόστος της αδρανούς δυναμικότητας που χρησιμοποιείται μόνο σε περίπτωση επιδημίας στα τέλη απόρριψης, καθόσον η εν λόγω εφεδρική δυναμικότητα για περιπτώσεις επιδημιών παρέχεται προς όφελος του κοινωνικού συνόλου.
(220)
Τα αποτελέσματα της έρευνας στα άλλα ομόσπονδα κράτη και οι συμβάσεις που υπέβαλε η καταγγέλλουσα καταδεικνύουν, ωστόσο, ότι ανεξαρτήτως του νομικού καθεστώτος της επιχείρησης απόρριψης ή των εφαρμοστέων διατάξεων υπολογισμού όλα ανεξαιρέτως τα έξοδα διατήρησης της δυναμικότητας χρηματοδοτούνται από τα έσοδα της επιχείρησης. Αυτό καθίσταται επίσης σαφές στο άρθρο 8 KAG RP σύμφωνα με το οποίο «το κόστος που αποτελεί τη βάση του υπολογισμού των τελών χρήσης και των περιοδικών εισφορών εκτιμάται βάσει των επιχειρηματικών αρχών λογιστικής κόστους». Αυτό σημαίνει ότι το κόστος της λειτουργικής αδρανούς δυναμικότητας πρέπει να συνυπολογίζεται κατ’ αναλογία στα τέλη διότι καθορίζεται βάσει αιτιώδους συνάφειας με την απόρριψη υλικού εσωτερικής και εξωτερικής προέλευσης κατά την κανονική λειτουργία.
(221)
Το BVerwG από την πλευρά του ορθά διατυπώνει στην απόφασή του ότι η κοινή λογική επιτάσσει όπως το κόστος της λειτουργικής αδρανούς δυναμικότητας χρηματοδοτείται από τα έσοδα της απόρριψης υλικού εσωτερικής και εξωτερικής προέλευσης (55). Συνεπώς όταν, όπως στην περίπτωση της ΖΤ, η προβλεπόμενη εφεδρική δυναμικότητα για περιπτώσεις επιδημιών μπορεί να καλυφθεί από τη λειτουργική αδρανή δυναμικότητα, δεν υφίσταται ανάγκη λήψης ετήσιας εισφοράς.
(222)
Η Γερμανία αναφέρει, τέλος, ως αιτιολογία για την καταβολή ετήσιας εισφοράς ότι το συνολικό κόστος της λειτουργικής αδρανούς δυναμικότητας κατά την τρίτη βάρδια εντός της εβδομάδας προκύπτει από την υποχρέωση διατήρησης της εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών. Χωρίς την υποχρέωση αυτή η ZT θα ήταν σε θέση να αξιοποιήσει στο 100 % τη μέγιστη τεχνική δυναμικότητά της σε πενθήμερη λειτουργία τριπλής βάρδιας.
(223)
Η Γερμανία δεν υπέβαλε, ωστόσο, αποδείξεις που να τεκμηριώνουν την υπόθεση ότι χωρίς την υποχρέωση διατήρησης της εφεδρικής δυναμικότητας δεν θα υφίστατο πλέον εντός της εβδομάδας λειτουργική αδρανής δυναμικότητα. Αντιθέτως, πολλά παραδείγματα, π.χ. η πραγματογνωμοσύνη ISPA-NS, υποδεικνύουν ότι ακόμη και επιχειρήσεις οι οποίες απορρίπτουν αποκλειστικά υλικό της κατηγορίας 3, και συνεπώς δεν υποχρεούνται να διατηρούν εφεδρική δυναμικότητα, διαθέτουν σημαντική αδρανή δυναμικότητα και καλύπτουν το συνολικό κόστος μέσω των χρεώσεων που επιβάλλουν.
9.3.2. Η διαθέσιμη αδρανής δυναμικότητα υπερβαίνει την προβλεπόμενη εφεδρική δυναμικότητα για περιπτώσεις επιδημιών
(224)
Όπως προκύπτει από τον πίνακα 3, η ZT διαθέτει σαφώς μεγαλύτερη αδρανή δυναμικότητα από εκείνη που απαιτείται για τη διατήρηση της προβλεπόμενης εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών. Η διαθέσιμη αδρανής δυναμικότητα είναι βραχυπρόθεσμα υπερδιπλάσια εκείνης που θα κρινόταν απαραίτητη για την αντιμετώπιση ζωικής επιδημίας. Στο Σχήμα 2 υποδεικνύεται ότι για ορισμένα έτη η κανονική δυναμικότητα αποκλειστικά σε πενθήμερη λειτουργία διπλής βάρδιας παρουσίαζε ελλιπή αξιοποίηση σε ποσοστό έως και 25 %. Το κόστος για την αδρανή δυναμικότητα που δεν απαιτείται καν για την προβλεπόμενη εφεδρική δυναμικότητα για περιπτώσεις επιδημιών δεν μπορεί ασφαλώς να συνυπολογιστεί στο καθαρό κόστος. Οι υπολογισμοί του καθαρού κόστους που υπέβαλε η Γερμανία απορρίπτονται για τον πρόσθετο λόγο ότι στο κόστος της εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών συνυπολογίζεται εσφαλμένα το κόστος της συνολικής αδρανούς δυναμικότητας.
(225)
Οι πραγματογνωμοσύνες ISPA-RP και Fraunhofer καταδεικνύουν ότι η διαθέσιμη αδρανής δυναμικότητα θα επαρκούσε ακόμη και για τις ανάγκες αντιμετώπισης έξαρσης του ιού ΑΠ σε ολόκληρο το ομόσπονδο κράτος εντός 3 μηνών. Στην ZT, ωστόσο, ουδέποτε έχει ανατεθεί η διατήρηση της εφεδρικής δυναμικότητας για περίοδο μεγαλύτερη των 6 εβδομάδων. Αυτό σημαίνει ότι τα μέλη της ένωσης ουδέποτε υποχρέωσαν την ΖΤ να διαθέτει μακροπρόθεσμη εφεδρική δυναμικότητα για περίοδο πέραν των 6 εβδομάδων ώστε η ΖΤ να είναι σε θέση από μόνη της να αντιμετωπίσει μεγαλύτερης διάρκειας επιδημία που θα εξαπλωνόταν σε ολόκληρη την επικράτεια του ομόσπονδου κράτους. Συνεπώς, παρέλκει η σύγκριση με τη δυναμικότητα που θα κρινόταν ως απαραίτητη για έξαρση του ιού ΑΠ σε ολόκληρο το ομόσπονδο κράτος (56).
(226)
Η ZT διαθέτει δυναμικότητα μονάδων που σαφώς υπερβαίνει τις απαιτήσεις του καταστατικού, η διαπίστωση δε αυτή προκύπτει επί τη βάσει των ακόλουθων συλλογισμών: η ΖΤ υποχρεώνεται βάσει καταστατικού να επεξεργάζεται το υλικό εσωτερικής προέλευσης των κατηγοριών 1 και 2 το οποίο ανέρχεται κατά μέσο όρο σε περίπου 900 τόνους εβδομαδιαίως (57). Εάν συνυπολογιστεί η προβλεπόμενη εφεδρική δυναμικότητα της τάξεως των 1 185 τόνων εβδομαδιαίως, η ΖΤ θα χρειαζόταν μια μονάδα δυναμικότητας 2 085 τόνων εβδομαδιαίως σε επταήμερη λειτουργία τριπλής βάρδιας για να εκπληρώνει τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το καταστατικό.
(227)
Στην πραγματικότητα, ωστόσο, η ΖΤ διαθέτει μονάδες με μέγιστη δυναμικότητα 4 536 τόνων εβδομαδιαίως. Συνεπώς, έχει στην κατοχή της μονάδες διπλάσιας δυναμικότητας από εκείνη που απαιτείται για την εκπλήρωση των καθηκόντων της βάσει του καταστατικού. Καθόσον η ΖΤ διαθέτει σαφώς μεγαλύτερη δυναμικότητα από εκείνη που απαιτείται για την εκπλήρωση της δημόσιας αποστολής της, δεν προκύπτει εις βάρος της καθαρό κόστος από την υποχρέωση διατήρησης εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών.
9.3.3. Περίληψη
(228)
Συμπερασματικά διαπιστώνεται ότι η Γερμανία δεν ήταν σε θέση να αποδείξει ότι έχει προκύψει καθαρό κόστος εις βάρος της ΖΤ λόγω της υποχρέωσης διατήρησης εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών. Η έρευνα κατέδειξε ότι οι ετήσιες εισφορές χρηματοδοτούν το κόστος της αδρανούς δυναμικότητας που διατίθεται αφενός από την επιχείρηση κατά την κανονική λειτουργία (και άρα πρέπει να χρηματοδοτείται μέσω των τελών και των χρεώσεων που επιβάλλονται για τις συγκεκριμένες υπηρεσίες) ή αφετέρου οφείλεται στο γεγονός ότι οι μονάδες της ΖΤ δεν αξιοποιούνται επαρκώς.
9.4. Τέταρτο κριτήριο της απόφασης Altmark
(229)
Σύμφωνα με το τέταρτο κριτήριο της απόφασης Altmark όταν η επιλογή της επιχειρήσεως στην οποία πρόκειται να ανατεθεί η εκπλήρωση υποχρεώσεως παροχής δημόσιας υπηρεσίας σε συγκεκριμένη περίπτωση δεν πραγματοποιείται στο πλαίσιο διαδικασίας συνάψεως δημοσίας συμβάσεως, παρέχουσας τη δυνατότητα επιλογής του υποψηφίου που είναι σε θέση να παράσχει τις σχετικές υπηρεσίες με το μικρότερο για το κοινωνικό σύνολο κόστος, το επίπεδο της απαραίτητης αντισταθμίσεως πρέπει να καθορίζεται βάσει αναλύσεως των δαπανών στις οποίες θα προέβαινε μια μέση επιχείρηση με χρηστή διαχείριση και κατάλληλα μεταφορικά μέσα προς ικανοποίηση των απαιτήσεων σχετικά με την παροχή δημόσιας υπηρεσίας προκειμένου να εκπληρώσει τις ως άνω υποχρεώσεις, λαμβάνοντας υπόψη τα σχετικά έσοδα και ένα εύλογο κέρδος από την εκπλήρωση των υποχρεώσεων αυτών.
(230)
Τα τέσσερα κριτήρια της απόφασης Altmark ορίζουν τις προϋποθέσεις για την εξαίρεση από την αρχή βάσει της οποίας οι αντισταθμίσεις παρέχουν πλεονέκτημα. Κατά συνέπεια, το βάρος της αποδείξεως για την ικανοποίηση των κριτηρίων αυτών φέρει το κράτος μέλος.
(231)
Η ZT δεν επιλέχθηκε με διαδικασία δημόσιου διαγωνισμού, η δε Γερμανία ουδέποτε υπέβαλε αποδείξεις που να υποδεικνύουν ότι η ΖΤ αποτελεί μέση επιχείρηση με χρηστή διοίκηση. Συνεπώς η Γερμανία δεν απέδειξε ότι ικανοποιείται το τέταρτο κριτήριο της απόφασης Altmark. Τα υψηλά τέλη καταστροφής νεκρών ζώων στη Ρηνανία-Παλατινάτο και η ανάγκη χρηματοδότησης μέσω ετήσιας εισφοράς που δεν παρατηρείται σε κανένα άλλο ομόσπονδο κράτος υποδεικνύουν εξίσου ότι η ΖΤ δεν αποτελεί μέση επιχείρηση με χρηστή διοίκηση.
(232)
Ως εκ τούτου, το τέταρτο κριτήριο της απόφασης Altmark δεν ικανοποιείται.
(233)
Το BVerwG διατυπώνει την άποψη ότι το τέταρτο κριτήριο της απόφασης Altmark δεν εφαρμόζεται στην περίπτωση της ΖΤ διότι η εισφορά δεν αποσκοπεί στην αντιστάθμιση πρόσθετου κόστους που προκύπτει από την ανάληψη υποχρέωσης παροχής δημόσιας υπηρεσίας στο πλαίσιο δραστηριότητας κατά τα άλλα σύμφωνης με τις αρχές της οικονομίας της αγοράς αλλά στη χρηματοδότηση της εκπλήρωσης δημόσιας αποστολής κατόπιν δημόσιας εντολής εκτός του πλαισίου της αγοράς. Ο χαρακτήρας «ανάθεσης κατόπιν δημόσιας εντολής» για την εκπλήρωση μιας αποστολής συνάγεται σύμφωνα με το BVerwG από την πολιτική απόφαση των φορέων τοπικής αυτοδιοίκησης, οι οποίοι είναι μέλη της ένωσης ειδικού σκοπού, να προβούν σε εσωτερική (in house) ανάθεση της υπηρεσίας απόρριψης του υλικού των κατηγοριών 1 και 2. Το BVerwG θεμελιώνει το σκεπτικό του στην απόφαση του Δικαστηρίου στην υπόθεση Stadtreinigung Hamburg (58).
(234)
Κατά την άποψη του BverwG, το τέταρτο κριτήριο της απόφασης Altmark προϋποθέτει ότι η υποχρέωση παροχής δημόσιας υπηρεσίας εκπληρώνεται από ιδιωτική επιχείρηση. Καθώς στην περίπτωση ανάθεσης in house δεν συντρέχει ανάλογη περίπτωση, το τέταρτο κριτήριο της απόφασης Altmark-Kriterium δεν εφαρμόζεται σε επιχειρήσεις στις οποίες γίνεται ανάθεση in house (59).
(235)
Η Επιτροπή δεν συμμερίζεται το νομικό σκεπτικό του BVerwG. Καταρχάς δεν προκύπτει από το τέταρτο κριτήριο της απόφασης Altmark έρεισμα σχετικά με τη μη εφαρμογή του σε περίπτωση ανάθεσης in house. Αντιθέτως, μέσω των δύο εναλλακτικών λύσεων (είτε του δημόσιου διαγωνισμού είτε της ανάλυσης του κόστους που θα αναλογούσε σε μέση επιχείρηση με χρηστή διοίκηση) το Δικαστήριο υποδεικνύει ότι το τέταρτο κριτήριο της απόφασης Altmark εφαρμόζεται ακόμη και όταν δεν προηγείται δημόσιος διαγωνισμός, άρα και στην περίπτωση της ανάθεσης in house.
(236)
Συναφώς, η απόφαση Stadtreinigung Hamburg εξέτασε το ζήτημα των περιπτώσεων στις οποίες συντρέχει ή απουσιάζει υποχρέωση σύναψης δημόσιας σύμβασης. Από την εν λόγω απόφαση πάντως δεν προκύπτει κανένα συμπέρασμα σχετικά με το δίκαιο περί κρατικών ενισχύσεων. Αντιθέτως, η δεύτερη εναλλακτική επιλογή του τέταρτου κριτηρίου της απόφασης Altmark αφορά ακριβώς την περίπτωση στην οποία δεν υφίσταται υποχρέωση προκήρυξης διαγωνισμού.
(237)
Το BVerwG βασίζεται στην παραδοχή ότι το μονοπώλιο εντός της επικράτειας έχει ως συνέπεια για την ΖΤ να μην ανταγωνίζεται άλλες επιχειρήσεις και άρα να μην συντρέχει ενδεχόμενο νόθευσης του ανταγωνισμού. Η νόθευση του ανταγωνισμού αποτελεί ωστόσο ξεχωριστό στοιχείο της έννοιας της κρατικής ενίσχυσης που διαφέρει από το στοιχείο του οικονομικού πλεονεκτήματος σχετικά με το οποίο διατυπώθηκαν τα τέσσερα κριτήρια της απόφασης Altmark. Το στοιχείο της νόθευσης του ανταγωνισμού είναι παρόν στην προκείμενη περίπτωση (βλέπε ενότητα 8.3). Η Επιτροπή υπέδειξε επίσης ρητά στην αιτιολογική σκέψη 37 της ανακοίνωσής της σχετικά με την εφαρμογή των κανόνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις κρατικές ενισχύσεις στην αντιστάθμιση για παροχή δημόσιας υπηρεσίας γενικού οικονομικού συμφέροντος (στο εξής: ανακοίνωση ΥΓΟΣ) (60) ότι η πρακτική ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων In house δεν αποκλείει τον κίνδυνο νόθευσης του ανταγωνισμού.
(238)
Τέλος, η επισήμανση εκ μέρους του BVerwG του χαρακτήρα «ανάθεσης μέσω δημόσιας εντολής» της δραστηριότητας της ZT εγείρει το ερώτημα κατά πόσον το BVerwG απορρίπτει για τον λόγο αυτό την εφαρμοσιμότητα του τέταρτου κριτηρίου της απόφασης Altmark, καθόσον βασίζεται στην παραδοχή ότι η ΖΤ δεν ασκεί οικονομική δραστηριότητα. Ωστόσο, ούτε αυτό ισχύει. Η ΖΤ παρέχει υπηρεσία εξ επαχθούς αιτίας και, συνεπώς, ασκεί οικονομική δραστηριότητα (βλέπε ενότητα 8.2). Η Επιτροπή έχει διατυπώσει ρητά το σκεπτικό αυτό και στην αιτιολογική σκέψη 13 της ανακοίνωσης ΥΓΟΣ.
9.5. Συμπέρασμα σχετικά με την ύπαρξη οικονομικών πλεονεκτημάτων υπέρ της ZT
(239)
Αντίθετα με την απόφαση του BVerwG και τους ισχυρισμούς της Γερμανίας, δεν ικανοποιούνται τα κριτήρια της απόφασης Altmark. Κατά πρώτον, οι ετήσιες εισφορές δεν μπορούν να αιτιολογηθούν εύλογα ως κρατικές αντισταθμίσεις για τις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει η ΖΤ, καθόσον το συνολικό κόστος που συνδέεται με τις εν λόγω υποχρεώσεις πρέπει να καλύπτεται μέσω των εσόδων από τα τέλη. Δεύτερον, αποδεικνύεται ότι αντίθετα με τους ισχυρισμούς της Γερμανίας η υποχρέωση διατήρησης εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών δεν συνεπάγεται καθαρό κόστος εις βάρος της ΖΤ. Το κόστος που αναφέρει η Γερμανία αφορά είτε τη λειτουργική αδρανή δυναμικότητα η οποία πρέπει να καλύπτεται από τα τέλη και τα έσοδα είτε την αδρανή δυναμικότητα που υπερβαίνει το μέγεθος της προβλεπόμενης εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών. Τρίτον, οι παράμετροι για τον υπολογισμό των ετήσιων εισφορών έως το 2010 δεν καθορίζονται εκ των προτέρων με τον απαιτούμενο βαθμό διαφάνειας. Τέταρτον, η Γερμανία δεν απέδειξε ότι η ΖΤ αποτελεί μέση επιχείρηση με χρηστή διοίκηση.
(240)
Ως εκ τούτου, οι ετήσιες εισφορές συνεπάγονται οικονομικά πλεονεκτήματα υπέρ της ΖΤ.
(241)
Κατανέμοντας το κόστος εφεδρικής δυναμικότητας που εσφαλμένα υπολόγισε η Γερμανία ότι προκύπτει από τις επιμέρους παρεχόμενες υπηρεσίες, ήτοι απόρριψη υλικού εσωτερικής προέλευσης των κατηγοριών 1 και 2, απόρριψη υλικού των κατηγοριών 1 και 2 από τη Βάδη-Βυρτεμβέργη και την Έσση καθώς και απόρριψη υλικού της κατηγορίας 3, καθίστανται φανερά τα οικονομικά πλεονεκτήματα που προέκυψαν από τις ετήσιες εισφορές υπέρ της ΖΤ στις διάφορες αγορές.
(242)
Στους ενότητες 9.5.1 έως 9.5.3 που ακολουθούν καταδεικνύεται ότι οι ετήσιες εισφορές αντισταθμίζουν στην πραγματικότητα ζημίες οι οποίες οφείλονται στους εξής λόγους:
α)
χαμηλής αξίας επεξεργασία υλικού της κατηγορίας 3·
β)
ελλιπής αξιοποίηση δυναμικότητας·
γ)
χρεώσεις κάτω του κόστους για τις υπηρεσίες απόρριψης στη Βόρεια και Κεντρική Έσση·
δ)
τέλη κάτω του κόστους για την απόρριψη υλικού εσωτερικής προέλευσης.
9.5.1. Ζημίες προκληθείσες από την απόρριψη υλικού εσωτερικής και εξωτερικής προέλευσης όπως παρουσιάζονται μέσω της εσκεμμένης κατανομής του εσφαλμένα υπολογισμένου κόστους εφεδρικής δυναμικότητας
(243)
Σύμφωνα με τα οικονομικά αποτελέσματα της ΖΤ για την περίοδο 2002-2009 που παρατίθενται κατωτέρω, όλα τα αναγραφόμενα έξοδα της εφεδρικής δυναμικότητας κατανέμονται εσκεμμένα βάσει της αξιοποίησης της μονάδας σε πενθήμερη λειτουργία διπλής βάρδιας.
(244)
Επισημαίνεται καταρχάς ότι τα υψηλά έξοδα αδρανούς δυναμικότητας οφείλονται εν πολλοίς στην ελλιπή αξιοποίηση των μονάδων της ΖΤ. Πρέπει λοιπόν πρωτίστως να υπολογιστούν τα έξοδα αδρανούς δυναμικότητας που προκύπτουν από την ελλιπή αξιοποίηση κατά την κανονική λειτουργία:
(245)
Όπως προκύπτει από τις στατιστικές στον πίνακα 3 (βλέπε στήλη «αδρανής δυναμικότητα βάσει βαθμού αξιοποίησης»), η ΖΤ ουδέποτε αξιοποίησε τη διαθέσιμη τεχνική δυναμικότητά της σε πενθήμερη λειτουργία διπλής βάρδιας. Ιδίως μετά το 2002, λόγω της σοβαρής μείωσης του υλικού εσωτερικής προέλευσης, η αξιοποίηση μειώθηκε δραστικά. Ως μέσο μέτρησης της ελλιπούς αξιοποίησης λαμβάνεται στο εξής η αδρανής δυναμικότητα σε πενθήμερη λειτουργία διπλής βάρδιας. Ως σημείο σύγκρισης για τον υπολογισμό της ελλιπούς αξιοποίησης λαμβάνεται η μέγιστη αξιοποίηση σε πενθήμερη λειτουργία διπλής βάρδιας που καταγράφηκε το 2002 με ετήσιο όγκο εργασίας 101 855 τόνων. Από τα ανωτέρω προκύπτει κατά μέσον όρο ελλιπής αξιοποίηση της τάξεως του 13 %.
(246)
Όπως καθίσταται σαφές στη στήλη «αδρανής δυναμικότητα (ΑΔ) βάσει βαθμού αξιοποίησης» του πίνακα 4, το μέσο κόστος της ελλιπούς αξιοποίησης στην κανονική λειτουργία ανέρχεται σε 434 304 ευρώ. Η ZT οφείλει να αναλάβει την επιχειρησιακή ευθύνη για το εν λόγω κόστος, καθώς αυτό προκύπτει από την κατοχή μιας μονάδας η οποία δεν αξιοποιείται υπό κανονική λειτουργία.
(247)
Το κόστος της λειτουργικής αδρανούς δυναμικότητας κατανέμεται αναλογικά για χρήση στην πενθήμερη λειτουργία διπλής βάρδιας. Τόσο οι υπηρεσίες εντός όσο και εκτός της επικράτειας έχουν συνεπώς αναλογικό μερίδιο επί του κόστους λειτουργικής αδρανούς δυναμικότητας. Στον πίνακα 4 γίνεται διάκριση μεταξύ της λειτουργικής αδρανούς δυναμικότητας για την αποκομιδή και για την επεξεργασία.
(248)
Για την περίοδο 2002-2009 προκύπτει κατά μέσο όρο ότι η ZT δεν ήταν σε θέση να καλύψει το κόστος λειτουργικής αδρανούς δυναμικότητας από τα έσοδα για τις υπηρεσίες τόσο εντός όσο και εκτός της επικράτειας. Η αντίστοιχη «συνεισφορά στα κέρδη ΙΙ» παρουσιάζει στις υπηρεσίες εκτός της επικράτειας μέσες ετήσιες ζημίες ύψους 1 198 257 ευρώ και στις υπηρεσίες εντός της επικράτειας μέσες ετήσιες ζημίες ύψους 1 140 898 ευρώ:
Πίνακας 4
Ισολογισμός
(σε EUR)
Νεκρά ζώα στην εκμετάλλευση
Σφαγειοαπορρίμματα
Υλικό εσωτερικής προέλευσης
Στήλη 1 + 2
Υλικό της κατηγορίας 3
Βάδη-Βυρτεμβέργη και Έσση
Ελλιπής αξιοποίηση μονάδων
Υλικό εξωτερικής προέλευσης
Στήλη 4 + 5 + 6
Σύνολο
Στήλη 3 + 7
(1)
Κύκλος εργασιών
3 624 234
5 130 693
8 754 926
[…]
[…]
[…]
(2)
Κόστος σύμφωνα με την ΖΤ
3 624 234
3 877 155
7 501 388
[…]
[…]
[…]
[…]
(3)
Κύκλος εργασιών
3 624 234
5 130 693
8 754 926
[…]
[…]
[…]
[…]
(4)
-
Διορθωμένο κόστος
3 624 234
5 077 019
8 701 252
[…]
[…]
[…]
[…]
(5)
Συνεισφορά στα κέρδη Ι
53 674
53 674
[…]
[…]
[…]
[…]
(6)
-
Αδρανής δυναμικότητα (ΑΔ) βάσει βαθμού αξιοποίησης
[…]
[…]
[…]
(7)
-
Λειτουργική ΑΔ - Αποκομιδή
70 077
236 780
306 857
[…]
[…]
[…]
[…]
(8)
-
Λειτουργική ΑΔ - Επεξεργασία
201 993
685 722
887 715
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
(9)
Συνεισφορά στα κέρδη ΙΙ
- 272 071
- 868 828
-1 140 898
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
(10)
-
μη κατανεμημένα πάγια έξοδα
[…]
(11)
Συνεισφορά στα κέρδη ΙΙ
[…]
(12)
+
Ετήσια εισφορά
[…]
(13)
Αποτέλεσμα
[…]
Γραμμές 1 έως 2: Στοιχεία της ZT
Στη λογιστική καταγραφή του κόστους η ZT δεν καταχωρεί τα έσοδα για την απόρριψη του υλικού της κατηγορίας 3 ξεχωριστά αλλά τα αφαιρεί όπως τα υπόλοιπα έσοδα από προϊόντα (π.χ. λίπη και έλαια) από τα συνολικά έξοδα τα οποία στη συνέχεια κατανέμονται σε σφαγειοαπορρίμματα εσωτερικής προέλευσης, υλικό της κατηγορίας 3 και υλικό από τη Βάδη-Βυρτεμβέργη κ. την Έσση. Καθόσον στο εξής υπάρχει ξεχωριστή λογιστική καταγραφή του υλικού της κατηγορίας 3, τα έσοδα από την απόρριψη υλικού της κατηγορίας 3 πρέπει να αφαιρούνται από τα συνολικά έξοδα.
Γραμμές 3 έως 5:Υπολογισμός της συνεισφοράς στα κέρδη I
Για τον υπολογισμό των διορθωμένων εξόδων, τα έσοδα επεξεργασίας υλικού της κατηγορίας που αφαιρούνται από το κόστος προστίθενται αναλογικά στο κόστος των σφαγειοαπορριμμάτων εσωτερικής προέλευσης, στο υλικό της κατηγορίας 3 και στο υλικό από τη Βάδη- Βυρτεμβέργη και την Έσση. Η διαφορά στα συνολικά έξοδα μεταξύ της γραμμής (2) και της γραμμής (4) αντιστοιχεί συνεπώς στα έσοδα από την απόρριψη υλικού της κατηγορίας 3 στη γραμμή (3).
Λόγω των ανεπαρκών δεδομένων, η Επιτροπή δεν ήταν σε θέση να ελέγξει κατά πόσον η ΖΤ έχει κατανείμει τα συνολικά έξοδα στη γραμμή (2) ή/και (3) ορθά στις διάφορες υπηρεσίες. Ειδικότερα επισημαίνεται ότι η καταστροφή των νεκρών ζώων καταλαμβάνει δυσανάλογο μερίδιο του κόστους δυναμικότητας. Η συνεισφορά στα κέρδη I για σφαγειοαπορρίμματα εσωτερικής προέλευσης, υλικό της κατηγορίας 3 και υλικό από τη Βάδη-Βυρτεμβέργη μπορούσε συνεπώς να είναι ιδιαίτερα υψηλή.
Γραμμές 6 έως 9: Υπολογισμός της συνεισφοράς στα κέρδη II
Καταρχάς από το κόστος της εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών αφαιρείται η ελλιπής αξιοποίηση σε πενθήμερη λειτουργία διπλής βάρδιας (= αδρανής δυναμικότητα βάσει βαθμού αξιοποίησης). Στη συνέχεια, τα υπόλοιπα έξοδα της εφεδρικής δυναμικότητας κατανέμονται αναλογικά στις σχετικές ποσότητες και στην υπολογισθείσα ελλιπή αξιοποίηση. Καθόσον στη Βάδη-Βυρτεμβέργη δεν παρέχονται υπηρεσίες αποκομιδής, τα κόστη αποκομιδής και επεξεργασίας υπολογίζονται ξεχωριστά. Επειδή για το έτος 2009 συνυπολογίστηκε για τους σκοπούς ανάθεσης στη Βόρεια και Κεντρική Έσση απευθείας το κόστος αδρανούς δυναμικότητας, δεν συνυπολογίζονται περαιτέρω έξοδα.
9.5.2. Οι ετήσιες εισφορές χρηματοδοτούν ζημίες από την απόρριψη υλικού εξωτερικής προέλευσης
(249)
Η ZT ανταγωνίζεται στις αγορές εκτός της επικράτειάς της με ανταγωνιστές οι οποίοι χρηματοδοτούν τα συνολικά έξοδα των μονάδων τους εξ ολοκλήρου με ίδια έσοδα. Ούτε επιχειρήσεις που ανταγωνίζονται την ΖΤ στην αγορά υλικού κατηγορίας 3 ούτε ο προηγούμενος φορέας εκμετάλλευσης στη Βόρεια και Κεντρική Έσση μπορούν να έχουν πρόσβαση σε πρόσθετη κρατική αναχρηματοδότηση της λειτουργικής αδρανούς δυναμικότητας ή της ελλιπούς αξιοποίησης που ρυθμίζεται από τη ζήτηση.
9.5.2.1. Ζημίες από την απόρριψη υλικού της κατηγορίας 3
(250)
Όπως όλες οι υπόλοιπες επιχειρήσεις που απορρίπτουν υλικό της κατηγορίας 3 χωρίς δημόσια ανάθεση, η ΖΤ οφείλει να αναλαμβάνει μόνη της όλα τα σχετικά έξοδα και τους κινδύνους.
(251)
Η ZT απορρίπτει υλικό της κατηγορίας 3 μαζί με υλικό των κατηγοριών 1 και 2 και συνεπώς δεν μπορεί να επιτύχει τα ίδια έσοδα με εκείνα που θα της απέδιδε η απόρριψη υλικού της κατηγορίας 3 ξεχωριστά από το υλικό των κατηγοριών 1 και 2. Λόγω της αυξημένης ζήτησης για αμιγές υλικό της κατηγορίας 3 έπεσαν ωστόσο σημαντικά οι τιμές που μπορεί να διαπραγματευτεί η ΖΤ με τα σφαγεία. Όπως αναφέρει η καταγγέλλουσα, για ορισμένους τύπους υλικού της κατηγορίας 3 οι επιχειρήσεις απόρριψης καταβάλλουν ακόμη και αμοιβή στα σφαγεία.
(252)
Η τάση αυτή καθίσταται εμφανής στην εξέλιξη των εσόδων ανά επεξεργασμένο τόνο υλικού της κατηγορίας 3: ενώ το 2002 η ΖΤ μπορούσε ακόμη να επιτύχει έσοδα ανά τόνο της τάξεως των […] ευρώ, λόγω της συνεχούς μείωσης το ποσό αυτό ανήλθε το 2009 σε μόλις […] ευρώ που μεταφράζεται σε πτώση των εσόδων ανά τόνο κατά σχεδόν 70 % σε περίοδο επτά ετών.
Σχήμα 1
Εξέλιξη των συνεισφορών στα κέρδη για υλικό της κατηγορίας 3 κατά την περίοδο 2000-2009 (σε EUR)
[…]
(253)
Η επεξεργασία υλικού της κατηγορίας 3 έχει καταστεί τα τελευταία χρόνια ολοένα και λιγότερο κερδοφόρος επιχείρηση για την ΖΤ. Ενώ έως το 2004 η ΖΤ μπορούσε να καλύπτει τα άμεσα έξοδά της, η απόρριψη υλικού της κατηγορίας 3 τα επόμενα έτη δεν παρουσιάζει πλέον θετική συνεισφορά στην κάλυψη του κόστους της αδρανούς δυναμικότητας.
(254)
Ο υπολογισμός που υπέβαλε η Γερμανία, βάσει του οποίου τα έσοδα που μπορεί να επιτύχει η ΖΤ μέσω της απόρριψης υλικού της κατηγορίας 3 υπερβαίνουν τα άμεσα έξοδα, είναι εσφαλμένος. Ο υπολογισμός της Γερμανίας βασίστηκε στο κόστος αφαιρουμένων των εσόδων [βλέπε γραμμή (2) του πίνακα 4], αντί να υπολογίσει ορθά τα πραγματικά έξοδα που προκύπτουν [βλέπε διορθωμένα έξοδα στη γραμμή (4) του πίνακα 4].
(255)
Η ZT αποδέχεται προφανώς τις συνεχιζόμενες ζημίες που προκύπτουν από τη χαμηλής αξίας απόρριψη υλικού της κατηγορίας 3 προκειμένου να διατηρήσει την αξιοποίηση των μονάδων της.
9.5.2.2. Ζημίες λόγω ελλιπούς αξιοποίησης
(256)
Οι ζημίες της ΖΤ οφείλονται επίσης εν πολλοίς στο γεγονός ότι οι μονάδες της παρουσιάζουν τα περισσότερα έτη ελλιπή αξιοποίηση. Η ελλιπής αξιοποίηση αυξήθηκε σε ορισμένα έτη για την πενθήμερη λειτουργία διπλής βάρδιας σε ποσοστό άνω του 25 % συγκριτικά με τη μέγιστη αξιοποίηση που καταγράφηκε το 2001. Μόνο κατά τα έτη 2001 και 2002 επιτεύχθηκε λόγω της κρίσης της ΣΕΒ υψηλότερη αξιοποίηση, χωρίς ωστόσο να κριθεί αναγκαία η χρήση της λειτουργικής αδρανούς δυναμικότητας κατά τη νυχτερινή βάρδια ή το σαββατοκύριακο.
Σχήμα 2
Ελλιπής αξιοποίηση της κανονικής δυναμικότητας της ΖΤ για πενθήμερη λειτουργία διπλής βάρδιας κατά την περίοδο 1998-2009
(257)
Η σημαντική ελλιπής αξιοποίηση μετά το 2002 οφείλεται στη μείωση του πληθυσμού των ζώων και, επομένως, των ποσοτήτων υλικού εντός της επικράτειας, οι οποίες μειώθηκαν κατά την περίοδο 2002-2009 κατά 35 % και πλέον. Η ΖΤ επεδίωξε να αξιοποιήσει τη μη χρησιμοποιούμενη δυναμικότητα μέσω της αυξημένης παραλαβής υλικού εξωτερικής προέλευσης. Ωστόσο, μόνο μετά την επιτυχή συμμετοχή της στον διαγωνισμό για τη Βόρεια και Κεντρική Έσση κατόρθωσε για πρώτη φορά να προσεγγίσει εκ νέου τα επίπεδα της περιόδου 2002-2003.
9.5.2.3. Ζημίες λόγω του διαγωνισμού για τη Βόρεια και Κεντρική Έσση
(258)
Καθόσον η ZT ανέλαβε για πρώτη φορά την απόρριψη υλικού για τη Βόρεια και Κεντρική Έσση το 2009, δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για τα αποτελέσματα που προκύπτουν από την εν λόγω ανάθεση. Από τον υποβληθέντα υπολογισμό κόστους το 2009 προκύπτει ότι η νέα ανάθεση επιφέρει θετική συνεισφορά στα κέρδη της τάξεως των 200 000 ευρώ αφαιρουμένου του κόστους λειτουργικής αδρανούς δυναμικότητας.
(259)
Βάσει της τεκμηρίωσης του διαγωνισμού συνάγεται ωστόσο ότι η ΖΤ υπέβαλε προσφορά κάτω του πραγματικού κόστους. Όπως υποστηρίζει η ίδια η Γερμανία, οι τόκοι που καταβάλλει η ΖΤ για τα τραπεζικά δάνεια που έχει λάβει υπερβαίνουν τους τόκους που έλαβε υπόψη η ΖΤ κατά τον υπολογισμό σύμφωνα με τις διατάξεις υπολογισμού στο πλαίσιο του διαγωνισμού. Αυτό σημαίνει ότι η ΖΤ δεν προσδοκά να καλύψει το σύνολο των τόκων για τα ληφθέντα δάνεια ούτε να αποκομίσει εύλογη απόδοση ιδίων κεφαλαίων.
(260)
Οι συνολικοί τόκοι από ληφθέντα δάνεια ανέρχονται για την ΖΤ σε 1,07 εκατ. ευρώ ετησίως. Εάν υποτεθεί ότι βάσει του ποσοστού των ποσοτήτων απόρριψης από τη Βόρεια και Κεντρική Έσση επί της συνολικής δυναμικότητας ένα τέταρτο του κόστους για ληφθέντα κεφάλαια αντιστοιχεί στην ανάθεση για τη Βόρεια και Κεντρική Έσση, προκύπτουν αναλογικά έξοδα ύψους 0,26 εκατ. ευρώ έναντι των 0,16 εκατ. ευρώ που είχε υπολογίσει η ΖΤ για τον καθορισμό των τελών στη Βόρεια και Κεντρική Έσση. Στους ετήσιους μη καλυπτόμενους τόκους για ληφθέντα κεφάλαια ύψους 0,10 εκατ. ευρώ έρχονται να προστεθούν οι μη καλυπτόμενοι τόκοι ιδίου κεφαλαίου.
(261)
Συνεπώς, ένας επιχειρηματίας ενεργών υπό συνθήκες της οικονομίας της αγοράς δεν θα είχε υποβάλει προσφορά που να μην καλύπτει καν το αναμενόμενο κόστος κεφαλαίου. Οι επανειλημμένες παραπομπές της Γερμανίας σε διατάξεις σχετικά με τον υπολογισμό των χρεώσεων, βάσει των οποίων δεν επιτρέπεται η αφαίρεση του συνολικού κόστους, δεν αλλάζει επ’ ουδενί το γεγονός αυτό. Κανένας ιδιώτης επιχειρηματίας δεν μπορεί να εξαναγκασθεί ούτε θα ήταν διατεθειμένος να παρέχει υπηρεσίες έναντι τιμών που δεν θα του επέτρεπαν να καλύπτει τα έξοδά του και να αποκομίζει εύλογο κέρδος.
(262)
Ακόμη και αν ληφθεί ως βάση ο υπολογισμός κόστους που υποβλήθηκε για το 2009, όπου παρουσιάζεται θετική συνεισφορά στα κέρδη της τάξεως των 200 000 ευρώ περίπου, οι αναμενόμενες συνεισφορές στα κέρδη δεν μπορούν να αντισταθμίσουν τις υφιστάμενες ζημίες λόγω ελλιπούς αξιοποίησης για τη δεκαετή διάρκεια της σύμβασης, οι οποίες μετά το 2002 ανέρχονται κατά μέσο όρο σε περίπου 700 000 ευρώ. Ένας επιχειρηματίας ενεργών υπό συνθήκες οικονομίας της αγοράς δεν θα είχε διατηρήσει ελλιπώς αξιοποιούμενη δυναμικότητα για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα.
(263)
Σε ό,τι αφορά το υλικό εξωτερικής προέλευσης καταδεικνύεται συνεπώς ότι η ΖΤ χάρη στην εισφορά μπορεί αφενός να προσφέρει στην αγορά δυναμικότητα σε τιμές κάτω του κόστους και αφετέρου να διατηρεί για πολλά χρόνια αναξιοποίητη δυναμικότητα, τα μελλοντικά έσοδα της οποίας δεν μπορούν να αντισταθμίσουν τις ζημίες που προκύπτουν λόγω ελλιπούς αξιοποίησης κατά τα προηγούμενα έτη. Καταδεικνύεται επίσης ότι η ΖΤ διατήρησε δυναμικότητα στην αγορά την οποία δεν θα ήταν σε θέση να διατηρήσει με οικονομικά κριτήρια μια επιχείρηση απόρριψης που ενεργεί υπό συνθήκες οικονομίας της αγοράς.
9.5.3. Οι ετήσιες εισφορές χρηματοδοτούν ζημίες από την απόρριψη υλικού εσωτερικής προέλευσης
(264)
Το κόστος της λειτουργικής αδρανούς δυναμικότητας που προκύπτει από την απόρριψη υλικού εσωτερικής προέλευσης πρέπει να καλύπτεται μέσω των εσόδων από τα τέλη. Η ΖΤ, όπως όλες οι υπόλοιπες επιχειρήσεις που είναι επιφορτισμένες με την απόρριψη ελεγμένου υλικού, υποχρεούται να μεριμνά με δική της ευθύνη για την οικονομική εκτέλεση της ανάθεσης μέσω αντίστοιχης διαχείρισης της επιχείρησης. Η χορήγηση πρόσθετης αντιστάθμισης απαλλάσσει την ΖΤ από την οικονομική αυτή υποχρέωση.
(265)
Το κόστος της λειτουργικής αδρανούς δυναμικότητας κατανέμεται συνεπώς στην απόρριψη νεκρών ζώων στην εκμετάλλευση και σφαγειοαπορριμμάτων. Στα ομόσπονδα κράτη εφαρμόζονται διάφορες μέθοδοι υπολογισμού για την κατανομή του κόστους της λειτουργικής αδρανούς δυναμικότητας μεταξύ της απόρριψης σφαγειοαπορριμμάτων και νεκρών ζώων. Σε ορισμένα ομόσπονδα κράτη για τα νεκρά ζώα αντιστοιχούν υψηλότερα ποσοστά επί του κόστους αδρανούς δυναμικότητας από ό,τι για τα σφαγειοαπορρίμματα. Επειδή ούτε ο κανονισμός καθορισμού τελών ούτε το καταστατικό ορίζουν αντίστοιχο συντελεστή κατανομής, το κόστος αδρανούς δυναμικότητας κατανέμεται αναλογικά.
9.5.3.1. Τιμές κάτω του κόστους για την απόρριψη σφαγειοαπορριμμάτων
(266)
Όπως αναφέρει η ίδια η Γερμανία στον τομέα απόρριψης σφαγειοαπορριμμάτων η ΖΤ ανταγωνίζεται άλλες επιχειρήσεις απόρριψης. Το ύψος των τελών που επιβάλλονται για την απόρριψη σφαγειοαπορριμμάτων εσωτερικής προέλευσης επηρεάζει το ποσοστό διαχωρισμού που εφαρμόζουν τα σφαγεία και, επομένως, τις ποσότητες διαχωρισμένου υλικού της κατηγορίας 3 που διατίθεται σε άλλες επιχειρήσεις απόρριψης.
(267)
Παρόλο που κατά μέσο όρο τα έσοδα μετά βίας καλύπτουν τα άμεσα έξοδα, με την πάροδο του χρόνου παρουσιάζεται παρόμοια εικόνα όπως παρατηρήθηκε για τις συνεισφορές στα κέρδη του υλικού της κατηγορίας 3: Έως το 2004 τα έσοδα υπερέβαιναν τα άμεσα έξοδα. Όμως με τον νέο κανονισμό υπολογισμού των τελών μετά το 2005 που οδήγησε σε μείωση των μέσων εσόδων ανά τόνο από 160 σε 116 ευρώ, ήτοι κατά 27,5 ευρώ, τα επόμενα χρόνια τα έσοδα δεν κάλυπταν τα άμεσα έξοδα και, συνεπώς, δεν είχαν καμία συνεισφορά στην κάλυψη του κόστους λειτουργικής αδρανούς δυναμικότητας. Το 2009 καταγράφηκε εκ νέου θετική συνεισφορά στα κέρδη Ι (βλέπε πίνακα 4).
(268)
Χωρίς την εισφορά η ΖΤ δεν θα ήταν προφανώς σε θέση να διατηρήσει την ως άνω τιμολογιακή πολιτική. Ακριβώς όπως συνέβη με τα σφαγειοαπορρίμματα της κατηγορίας 3, η ΖΤ αποδέχθηκε μετά το 2005 τιμές που δεν κάλυπταν καν τα άμεσα έξοδά της για να συνεχίσει να αξιοποιεί τις μονάδες της. Συνολικά, καταγράφεται για το υλικό εσωτερικής προέλευσης σαφώς αρνητική συνεισφορά στα κέρδη II - κατόπιν αφαίρεσης του κόστους λειτουργικής αδρανούς δυναμικότητας, της τάξεως περίπου του 13 % επί του κύκλου εργασιών (βλέπε πίνακα 4).
9.5.3.2. Εδραίωση του μονοπωλίου στην επικράτεια της ΖΤ μέσω της ετήσιας εισφοράς
(269)
Η Γερμανία υποστηρίζει ότι μέσω της ετήσιας εισφοράς δεν προκύπτει οικονομικό πλεονέκτημα υπέρ της ΖΤ, καθόσον είναι ελάσσονος σημασίας εάν το κράτος χορηγεί αποζημίωση για τη διατήρηση της εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών απευθείας στην επιχείρηση απόρριψης ή εάν τη χρηματοδοτεί μέσω κρατικής ενίσχυσης ΣΕΒ στους ρυπαίνοντες. Στη δεύτερη περίπτωση το κόστος της εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών συνυπολογίζεται μεν στα τέλη, όμως ταυτόχρονα οι ρυπαίνοντες απαλλάσσονται μέσω αντίστοιχα υψηλότερης ενίσχυσης. Σε αμφότερες τις περιπτώσεις οι δημόσιοι φορείς αναλαμβάνουν μεγάλο μέρος του κόστους, το γεγονός δε αυτό τελεί υπό διερεύνηση υπό το πρίσμα του δικαίου του ανταγωνισμού.
(270)
Εν πρώτοις, επισημαίνεται εκ νέου (βλέπε ενότητα 2.5.3) ότι η ZT λαμβάνει στην πραγματικότητα την εισφορά πλέον των ενισχύσεων ΣΕΒ για κατόχους εκμεταλλεύσεων. Επιπλέον, η ΖΤ αποκομίζει μέσω των ενισχύσεων ΣΕΒ στη Ρηνανία-Παλατινάτο ήδη υψηλότερη υποστήριξη σε σύγκριση με τη Βόρεια και Κεντρική Έσση, καθόσον εκεί η τιμή ανά τόνο, και άρα η βάση υπολογισμού της ενίσχυσης ΣΕΒ, κυμαίνεται στα 212 ευρώ και είναι συνεπώς σαφώς χαμηλότερη από την τιμή ανά τόνο των 390 ευρώ που ισχύει στη Ρηνανία-Παλατινάτο. Προφανώς δεν συντρέχει περίπτωση οφέλους για τους κατόχους εκμεταλλεύσεων στην επικράτεια της ΖΤ μέσω χαμηλότερων τελών χάρη στις ετήσιες εισφορές.
(271)
Δεύτερον, σύμφωνα με τις κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές ΣΕΒ καταδεικνύεται ρητά ότι οι ενισχύσεις δεν χορηγούνται σε επιχειρήσεις του οικονομικού χώρου που ασχολούνται στα κατάντη σε σχέση με τον κάτοχο της εκμετάλλευσης (61). Όπως προκύπτει από προηγούμενες έρευνες που παρουσιάζονται στις ενότητες 9.5.2 και 9.5.3, η ZT χρησιμοποιεί στην πραγματικότητα την εισφορά για να χρηματοδοτεί ζημίες προκαλούμενες από την τιμολογιακή πολιτική της, από ελλιπώς αξιοποιούμενη δυναμικότητα ή από άλλες διαχειριστικές αδυναμίες.
(272)
Η Γερμανία δεν μπορεί προφανώς να αποδείξει ότι η ετήσια εισφορά χορηγείται στους κατόχους εκμεταλλεύσεων ως αποζημίωση του κόστους απόρριψης νεκρών ζώων στις εκμεταλλεύσεις τους. Αντιθέτως, τίθεται το ερώτημα εάν οι κάτοχοι εκμεταλλεύσεων θα επωφελούνταν χαμηλότερων τελών εάν δεν χορηγείτο η εισφορά, καθόσον η ΖΤ είχε ήδη υποστεί στο παρελθόν έντονη οικονομική πίεση να προσαρμόσει τη δυναμικότητά της και τη διαχείρισή της στα δεδομένα της αγοράς.
9.5.4. Περίληψη
(273)
Η Γερμανία δεν μπορεί να αποδείξει ότι οι ετήσιες εισφορές υπέρ της ΖΤ αιτιολογούνται ως κρατικές αντισταθμίσεις για τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το καταστατικό της. Τα κριτήρια της απόφασης Altmark δεν ικανοποιούνται.
(274)
Ο λεπτομερής έλεγχος του υπολογισμού εσόδων και εξόδων της ΖΤ καταδεικνύει αντιθέτως ότι οι ετήσιες εισφορές παρέχουν στην ZT οικονομικά πλεονεκτήματα κατά την απόρριψη υλικού εσωτερικής και εξωτερικής προέλευσης.
(275)
Ως εκ τούτου, οι ετήσιες εισφορές συνιστούν κρατική ενίσχυση υπό την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.
10. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΝΟΜΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 108 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 3 ΤΗΣ ΣΛΕΕ
(276)
Οι εισφορές που λαμβάνει από το 1979 η ΖΤ δεν κοινοποιήθηκαν στην Επιτροπή κατ’ εφαρμογή του άρθρου 108 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ. Ως εκ τούτου, οι εισφορές συνιστούν παράνομες ενισχύσεις σύμφωνα με το άρθρο 108 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ.
(277)
Δεν εφαρμόζεται εν προκειμένω η απαλλαγή από την υποχρέωση κοινοποίησης σύμφωνα με την απόφαση 2005/842/ΕΚ της Επιτροπής, της 28ης Νοεμβρίου 2005, για την εφαρμογή του άρθρου 86 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ στις κρατικές ενισχύσεις υπό μορφή αντιστάθμισης για την παροχή δημόσιας υπηρεσίας που χορηγούνται σε ορισμένες επιχειρήσεις επιφορτισμένες με τη διαχείριση υπηρεσιών γενικού οικονομικού συμφέροντος (62) (στο εξής: απόφαση ΥΓΟΣ 2005) ή την απόφαση 2012/21/ΕΕ της Επιτροπής, της 20ής Δεκεμβρίου 2011, για την εφαρμογή του άρθρου 106 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις κρατικές ενισχύσεις υπό μορφή αντιστάθμισης για την παροχή δημόσιας υπηρεσίας που χορηγούνται σε ορισμένες επιχειρήσεις επιφορτισμένες με τη διαχείριση υπηρεσιών γενικού οικονομικού συμφέροντος (63) (στο εξής: απόφαση ΥΓΟΣ 2011), καθόσον, όπως αναλύεται στην ενότητα 9, η ΖΤ δεν είναι επιφορτισμένη με υπηρεσία γενικού οικονομικού συμφέροντος. Ειδικότερα, η απόρριψη του υλικού των κατηγοριών 1 και 2, η διατήρηση αποθεματικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών και η απόρριψη του υλικού της κατηγορίας 3 δεν συνιστούν υπηρεσίες γενικού οικονομικού συμφέροντος. Επιπροσθέτως, για την περίοδο 1979-2010 δεν ικανοποιείται το δεύτερο κριτήριο της απόφασης Altmark, ενώ για το σύνολο της περιόδου από το 1979 δεν ικανοποιείται το τρίτο κριτήριο της απόφασης Altmark. Συνεπώς, δεν πληρούνται οι απαραίτητες προϋποθέσεις των άρθρων 4 και 5 της απόφασης ΥΓΟΣ 2005 ούτε τα άρθρα 4 και 5 της απόφασης ΥΓΟΣ 2012 για την απαλλαγή της χορήγησης των ετήσιων εισφορών από την υποχρέωση κοινοποίησης.
11. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΙΒΑΣΙΜΟΥ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 106 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 2 ΤΗΣ ΣΛΕΕ
(278)
Για επιχειρήσεις επιφορτισμένες με υπηρεσίες γενικού οικονομικού συμφέροντος ή με χαρακτήρα χρηματοοικονομικού μονοπωλίου ισχύουν σύμφωνα με το άρθρο 106 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ οι διατάξεις της ΣΛΕΕ. Το άρθρο 106 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ προβλέπει εξάλλου εξαίρεση από τις διατάξεις της ΣΛΕΕ σε περίπτωση που η εφαρμογή των κανόνων του ανταγωνισμού παρακωλύει νομικά ή πρακτικά την εκπλήρωση της ανατεθείσας αποστολής. Η εν λόγω εξαίρεση εφαρμόζεται μόνον εφόσον η πορεία των εμπορικών συναλλαγών δεν επηρεάζεται σε βαθμό που να αντίκειται στο συμφέρον της Ένωσης.
(279)
Σύμφωνα με την αιτιολογική σκέψη 69 του κοινοτικού πλαισίου ΥΓΟΣ, η Επιτροπή εφαρμόζει τις αρχές του εν λόγω πλαισίου σε όλες τις παράνομες ενισχύσεις για τις οποίες έχει εκδώσει απόφαση μετά τις 31 Ιανουαρίου 2012, ακόμη και αν οι ενισχύσεις έχουν χορηγηθεί προγενέστερα. Καθόσον οι ετήσιες εισφορές συνιστούν παράνομες κρατικές ενισχύσεις, εφαρμόζεται το κοινοτικό πλαίσιο ΥΓΟΣ.
(280)
Όπως αναλύεται στην ενότητα 8.1, η ZT δεν είναι επιφορτισμένη με υπηρεσίες γενικού οικονομικού συμφέροντος διότι η απόρριψη του υλικού των κατηγοριών 1 και 2, η διατήρηση εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών και η απόρριψη του υλικού της κατηγορίας 3 δεν συνιστούν υπηρεσίες γενικού οικονομικού συμφέροντος. Συνεπώς, ήδη για τον λόγο αυτό απορρίπτεται το συμβιβάσιμο των ετήσιων εισφορών δυνάμει του άρθρου 106 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ και του κοινοτικού πλαισίου ΥΓΟΣ.
(281)
Σύμφωνα με το δεύτερο και το τρίτο κριτήριο της απόφασης Altmark, μια ενίσχυση βάσει του πλαισίου της Ένωσης χαρακτηρίζεται ως συμβιβάσιμη δυνάμει του άρθρου 106 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ όταν υφίσταται πράξη ανάθεσης στην οποία καθορίζονται οι μέθοδοι υπολογισμού των αντισταθμίσεων (ενότητα 2.3) και όταν το ύψος της ενίσχυσης δεν υπερβαίνει το καθαρό κόστος της υποχρέωσης παροχής δημόσιας υπηρεσίας (ενότητα 2.8).
(282)
Όπως αναλύεται διεξοδικά στην ενότητα 9.2 για την περίοδο 1979-2009 δεν ικανοποιείται το δεύτερο κριτήριο της απόφασης Altmark, ενώ για το σύνολο της υπό εξέταση περιόδου δεν ικανοποιείται το τρίτο κριτήριο της απόφασης Altmark. Για τον λόγο αυτό δεν πληρούνται οι διατάξεις της ενότητας 2.3 (για την περίοδο 1979-2009) και της ενότητας 2.8 (για το σύνολο της υπό εξέταση περιόδου) του κοινοτικού πλαισίου ΥΓΟΣ.
(283)
Ως εκ τούτου, η εισφορά δεν μπορεί να αιτιολογηθεί ως ενίσχυση για τη διατήρηση της εφεδρικής δυναμικότητας για περιπτώσεις επιδημιών στην επικράτεια της ΖΤ σύμφωνα με το άρθρο 106 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ και το κοινοτικό πλαίσιο ΥΓΟΣ.
12. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΙΒΑΣΙΜΟΥ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ ΩΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΩΝ ΕΞΟΔΩΝ ΑΠΟΡΡΙΨΗΣ ΝΕΚΡΩΝ ΖΩΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΚΑΙ ΣΦΑΓΕΙΟΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 107 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 3 ΣΤΟΙΧΕΙΟ γ) ΤΗΣ ΣΛΕΕ
(284)
Οι ετήσιες εισφορές συνιστούν λειτουργικές ενισχύσεις που κατά κανόνα απαγορεύονται (64). Το βάρος αποδείξεως για το συμβιβάσιμο ανάλογων ενισχύσεων φέρει το κράτος μέλος.
(285)
Οι κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές ΣΕΒ και οι κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές γεωργικών ενισχύσεων 2007-2013 απαγορεύουν καταρχήν ενισχύσεις για το κόστος καταστροφής σφαγειοαπορριμμάτων και επιτρέπουν τη χορήγηση ενισχύσεων για το κόστος απόρριψης νεκρών ζώων στην εκμετάλλευση υπό τον όρο ότι αποδέκτες είναι αποκλειστικά οι κάτοχοι εκμεταλλεύσεων. Σε καμία περίπτωση δεν δικαιούνται ενισχύσεις επιχειρήσεις του οικονομικού χώρου που ασχολούνται στα κατάντη σε σχέση με τον κάτοχο της εκμετάλλευσης, όπως είναι τα σφαγεία ή οι επιχειρήσεις απόρριψης (65).
(286)
Οι ενισχύσεις για το κόστος απόρριψης νεκρών ζώων στην εκμετάλλευση μπορούν μεν να καταβάλλονται για λόγους διοικητικής διευκόλυνσης απευθείας στις επιχειρήσεις απόρριψης, ωστόσο πρέπει να αποδεικνύεται ότι αποδέκτες του συνόλου της ενίσχυσης είναι οι κάτοχοι εκμεταλλεύσεων (66).
(287)
Όπως προκύπτει ωστόσο από τον έλεγχο που παρουσιάζεται στην ενότητα 9, οι ετήσιες εισφορές παρέχουν οικονομικά πλεονεκτήματα υπέρ της ΖΤ και στην ουσία δεν ωφελούν τους κατόχους εκμεταλλεύσεων στην επικράτεια της ΖΤ, οι οποίοι μάλιστα καλούνται να καταβάλλουν υψηλότερα τέλη για την απόρριψη νεκρών ζώων σε σύγκριση, παραδείγματος χάριν, με τη Βόρεια και Κεντρική Έσση. Η Γερμανία αδυνατεί συνεπώς να αποδείξει ότι οι ετήσιες εισφορές μεταβιβάζονται στο ακέραιο στους κατόχους εκμεταλλεύσεων.
(288)
Επιπροσθέτως, η απόφαση της Επιτροπής N 15/2004 της 6ης Ιουλίου 2004 για την έγκριση καθεστώτος ενίσχυσης προς αποζημίωση των κατόχων εκμεταλλεύσεων στην επικράτεια της ZT για το κόστος απόρριψης νεκρών ζώων στην εκμετάλλευση κατά την περίοδο 1998-2013 επιβεβαιώνει ότι το εγκριθέν καθεστώς ενίσχυσης δεν μπορεί να χορηγείται σωρευτικά με άλλες ενισχύσεις.
(289)
Για ενισχύσεις που χορηγήθηκαν παρανόμως από 1ης Ιανουαρίου 2003 η ενότητα VI των κοινοτικών κατευθυντήριων γραμμών ΣΕΒ προβλέπει κανόνες παρέκκλισης:
α)
Επιτρέπονται κρατικές ενισχύσεις έως 100 % για την κάλυψη του κόστους της αποκομιδής και της καταστροφής ζώων νεκρών στην εκμετάλλευση ακόμη και αν έχουν χορηγηθεί στο επίπεδο παραγωγής, επεξεργασίας και εμπορίας ζώων.
β)
Επιπλέον, σε εξαιρετικές περιπτώσεις ενισχύσεις για την απόρριψη σφαγειοαπορριμμάτων χαρακτηρίζονται συμβιβάσιμες με την εσωτερική αγορά εφόσον ληφθεί υπόψη η σύντομη διάρκεια και η αναγκαιότητά τους, ενώ μακροπρόθεσμα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει».
(290)
Οι ως άνω εξαιρέσεις δεν μπορούν να εφαρμοστούν εν προκειμένω: οι ετήσιες εισφορές δεν περιορίζονται στο κόστος απόρριψης ζώων νεκρών στην εκμετάλλευση το οποίο ήδη χρηματοδοτείτο στο μεγαλύτερο μέρος του μέσω του καθεστώτος γεωργικών ενισχύσεων, ενώ δεν πρόκειται για βραχυπρόθεσμο και χρονικά περιορισμένο μέτρο όσον αφορά τα σφαγειοαπορρίμματα.
(291)
Τέλος, επισημαίνεται ότι η Γερμανία δεν πρόβαλε λόγους σχετικά με το συμβιβάσιμο των ετήσιων εισφορών σύμφωνα με τις κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές ΣΕΒ και τις κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές γεωργικών ενισχύσεων 2007-2013.
(292)
Καθόσον οι ετήσιες εισφορές ωφελούν την ΖΤ, δεν μπορούν να χαρακτηριστούν κρατικές ενισχύσεις συμβιβάσιμες με την εσωτερική αγορά υπό την έννοια των κοινοτικών κατευθυντήριων γραμμών ΣΕΒ και των κοινοτικών κατευθυντήριων γραμμών για τις γεωργικές ενισχύσεις 2007-2013 κατ’ εφαρμογή του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ.
13. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΙΒΑΣΙΜΟΥ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ ΕΙΣΦΟΡΩΝ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 107 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 3 ΣΤΟΙΧΕΙΟ γ) ΤΗΣ ΣΛΕΕ
(293)
Οι ετήσιες εισφορές συνιστούν λειτουργικές ενισχύσεις που κατά κανόνα απαγορεύονται (67). Το βάρος αποδείξεως για το συμβιβάσιμο ανάλογων ενισχύσεων φέρει συνεπώς το κράτος μέλος. Η Γερμανία υποστήριξε ότι οι ετήσιες εισφορές συνιστούν κρατική ενίσχυση για την προστασία του περιβάλλοντος.
(294)
Σύμφωνα με την αιτιολογική σκέψη 132 των κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με κρατικές ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος, οι επενδυτικές ενισχύσεις σε επιχειρήσεις για την επανόρθωση των περιβαλλοντικών ζημιών μέσω της αποκατάστασης μολυσμένων χώρων θεωρείται ότι συμβιβάζονται με την εσωτερική αγορά κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ εφόσον συμβάλλουν στην αύξηση του επιπέδου προστασίας του περιβάλλοντος. Ωστόσο, πρέπει επίσης να λαμβάνεται υπόψη η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» που προβλέπεται στο άρθρο 191 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ και στις κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με κρατικές ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος. Σύμφωνα με την αιτιολογική σκέψη 132 των κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με κρατικές ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος, ο ρυπαίνων οφείλει να αναλάβει το κόστος της αποκατάστασης χωρίς να λάβει κρατική ενίσχυση. Ο εντοπισμός του ρυπαίνοντος εξαρτάται από το ποιος φέρει την αστική ευθύνη σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο.
(295)
Το κρίσιμο χρονικό σημείο για την εκτίμηση της κατάστασης σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο περί αστικής ευθύνης καθορίζεται με βάση την ισχύουσα νομοθεσία κατά τον χρόνο έκδοσης της σχετικής απόφασης από τις αρμόδιες αρχές.
(296)
Όπως παραδέχεται η Γερμανία, η ΖΤ μέσω των εντολών αποκατάστασης της 21ης Απριλίου 1997 για τον μολυσμένο χώρο στο Sohrschied και της 31ης Μαρτίου 1998 για τον μολυσμένο χώρο στο Sprendlingen-Gensingen η ΖΤ αναγνωρίστηκε ως μοναδικός ρυπαίνων βάσει της εθνικής νομοθεσίας που ίσχυε την εποχή εκείνη και κατέστη υπεύθυνη για την αποκατάσταση των εν λόγω μολυσμένων χώρων. Συνεπώς, βάσει του γερμανικού δικαίου η ΖΤ φέρει αστική ευθύνη ως ρυπαίνων για το κόστος απόρριψης των ρύπων του εδάφους στους δύο μολυσμένους χώρους. Η Γερμανία υποστηρίζει ότι βάσει της απόφασης του Bundesverfassungsgericht της 16ης Φεβρουαρίου 2000 (68) η χρηματοδότηση μέσω της εισφοράς του κόστους αποκατάστασης το οποίο υπερβαίνει το όριο αστικής ευθύνης συνιστά συμβιβάσιμη κρατική ενίσχυση διότι δυνάμει της εν λόγω απόφασης η αστική ευθύνη των ιδιωτικών επιχειρήσεων περιορίζεται στην αγοραία αξία του γεωτεμαχίου.
(297)
Τα επιχειρήματα της Γερμανίας κρίνονται εντούτοις αβάσιμα. Καταρχάς η απόφαση του Bundesverfassungsgericht έχει αποκλειστικά ισχύ «inter partes», ήτοι μεταξύ των διαδίκων. Η αλλαγή θέσης της νομολογίας του ανώτατου δικαστηρίου δεν σηματοδοτεί επ’ ουδενί τροποποίηση της νομικής κατάστασης και συνεπώς δεν εισάγει λόγο αναθεώρησης υπό την έννοια του άρθρου 51 παράγραφος 1 σημείο 1 του νόμου περί διοικητικών διαδικασιών (Verwaltungsverfahrensgesetz) όσον αφορά διοικητικές πράξεις που έχουν ήδη καταστεί απρόσβλητες.
(298)
Κατά τη γερμανική νομολογία, η απόφαση του Bundesverfassungsgericht δεν επιφέρει καμία αλλαγή σε σχέση με το γεγονός ότι κατά τη στιγμή έκδοσης της εντολής αποκατάστασης όλοι οι ρυπαίνοντες έφεραν πλήρη αστική ευθύνη για το κόστος αποκατάστασης. Ως εκ τούτου, μετά την έκδοση της απόφασης του Bundesverfassungsgericht της 16ης Φεβρουαρίου 2000 κανένας ρυπαίνων δεν θα μπορούσε να απαλλαγεί πλήρως της ευθύνης του για τη ρύπανση που κατά το παρελθόν προκάλεσε δυνάμει προγενέστερης και εντωμεταξύ καταστάσας δεσμευτικής εντολής.
(299)
Συνεπώς, λαμβανομένης υπόψη ακόμη και της απόφασης του Bundesverfassungsgericht της 16ης Φεβρουαρίου 2000 που παρέθεσε η Γερμανία, η ΖΤ φέρει αστική ευθύνη στην περίπτωση των μολυσμένων χώρων στο Sprendlingen-Gensingen και στο Sohrschied.
(300)
Καθόσον η ZT δεν άσκησε ένδικα μέσα κατά των εντολών αποκατάστασης, οι εντολές κατέστησαν απρόσβλητες και οριστικές. Η επιχειρηματολογία με βάση την οποία η Γερμανία ήθελε τυχόν αμφισβητήσει εκ των υστέρων την ευθύνη της ZT στην περίπτωση του μολυσμένου χώρου Sohrschied δεν θα μπορούσε να γίνει δεκτή. Η ΖΤ όφειλε να ασκήσει ένδικο μέσο κατά της εντολής αποκατάστασης της 21ης Απριλίου 1997 προτού αυτή καταστεί απρόσβλητη. Δεν εμπίπτει στα καθήκοντα της Επιτροπής να ελέγξει εκ νέου μια απρόσβλητη απόφαση εθνικής αρχής ως προς την ισχύουσα εθνική νομοθεσία περί ευθύνης βάσει της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει».
(301)
Εξάλλου η Γερμανία παραδέχεται ότι η απόφαση του Bundesverfassungsgericht της 16ης Φεβρουαρίου 2000 ισχύει μόνον για πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου και όχι για νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου. Αυτό συνάγεται από το γεγονός ότι νομικό έρεισμα για τον περιορισμό της ευθύνης αποτελεί το δικαίωμα ιδιοκτησίας το οποίο δεν μπορούν να επικαλεστούν νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου. Αναμφισβήτητα, συνεπώς, σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο η ΖΤ ευθύνεται εξ ολοκλήρου για τα παλαιότερα βάρη.
(302)
Στο πλαίσιο των κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος δεν μπορεί να τεθεί ζήτημα ενδεχόμενης άνισης μεταχείρισης μεταξύ νομικών προσώπων ιδιωτικού και δημοσίου δικαίου, καθόσον οι κατευθυντήριες γραμμές ορίζουν ότι ζητήματα ευθύνης λόγω παλαιότερων βαρών εμπίπτουν αποκλειστικά στο πεδίο της εθνικής νομοθεσίας.
(303)
Καθόσον σύμφωνα με το γερμανικό δίκαιο η ZT φέρει πλήρη ευθύνη για το κόστος αποκατάστασης αμφότερων των μολυσμένων χώρων, η εισφορά δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως κρατική ενίσχυση συμβιβάσιμη με την εσωτερική αγορά υπό την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με κρατικές ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ.
14. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
(304)
Οι ετήσιες εισφορές που χορηγούνται στην ΖΤ από το 1979 συνιστούν κρατικές ενισχύσεις υπό την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. Η Γερμανία χορήγησε τις ετήσιες εισφορές κατά παράβαση του άρθρου 108 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ.
(305)
Οι εν λόγω εισφορές δεν μπορούν να χαρακτηριστούν ως συμβιβάσιμες με την εσωτερική αγορά βάσει του άρθρου 106 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ ούτε βάσει του άρθρου 107 παράγραφοι 2 και 3 της ΣΛΕΕ.
(306)
Σύμφωνα με το άρθρο 1 στοιχείο β) σημείο iv) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 σε συνδυασμό με το άρθρο 15 παράγραφος 3 του ως άνω κανονισμού, οι ενισχύσεις για τις οποίες έχει παρέλθει η προθεσμία παραγραφής συνιστούν υφιστάμενες ενισχύσεις. Σύμφωνα με το άρθρο 15 του ως άνω κανονισμού, οι εξουσίες της Επιτροπής για ανάκτηση της ενίσχυσης υπόκεινται σε δεκαετή προθεσμία παραγραφής. Η προθεσμία αυτή αρχίζει να προσμετράται από την ημέρα κατά την οποία η παράνομη ενίσχυση χορηγείται στον δικαιούχο, ενώ κάθε ενέργεια της Επιτροπής σε σχέση με την παράνομη ενίσχυση διακόπτει την περίοδο παραγραφής. Έπειτα από κάθε διακοπή, η προθεσμία αρχίζει να προσμετράται από την αρχή.
(307)
Τα δικαστήρια της Ένωσης αποφάσισαν ότι η περίοδος παραγραφής δεν διακόπτεται μόνον λόγω επίσημης διαδικασίας, καθώς ακόμη και η αίτηση παροχής πληροφοριών συνιστά διαδικασία που συνεπάγεται διακοπή της περιόδου παραγραφής (69).
(308)
Η καταγγέλλουσα προσέβαλε την εισφορά υπέρ της ΖΤ τον Ιανουάριο του 2008 και στις 26 Μαΐου 2008 η Γερμανία υπέβαλε αίτημα παροχής πληροφοριών. Το εν λόγω αίτημα παροχής πληροφοριών διέκοψε την περίοδο παραγραφής. Συνεπώς, όλες οι εισφορές που καταβλήθηκαν στην ΖΤ πριν από την 26η Μαΐου 1998 χαρακτηρίζονται ως υφιστάμενες ενισχύσεις. Αντιθέτως, όλες οι εισφορές που έλαβε η ΖΤ μετά την 26η Μαΐου 1998 χαρακτηρίζονται ως νέες εισφορές.
(309)
Σύμφωνα με το άρθρο 14 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999, η Επιτροπή δεν μπορεί να απαιτήσει την ανάκτηση μιας ενίσχυσης εφόσον η επιβολή τέτοιου μέτρου αντίκειται σε γενική αρχή του δικαίου της Ένωσης. Εν προκειμένω τίθεται το ερώτημα κατά πόσον η απόφαση του BVerwG, της 16ης Δεκεμβρίου 2010, γέννησε στην ZT βάσιμες προσδοκίες ότι οι ετήσιες εισφορές δεν συνιστούν κρατικές ενισχύσεις.
(310)
Η Επιτροπή διαπιστώνει καταρχάς ότι η απόφαση του BVerwG αφορά αποκλειστικά τις ετήσιες εισφορές για το έτος 2010. Εάν υπάρχει ενδεχόμενο βάσιμων προσδοκιών τότε αυτές αφορούν μόνον τις ετήσιες εισφορές για το έτος 2010 (και για τα επόμενα έτη εφόσον δεν υπάρξει τροποποίηση του καταστατικού).
(311)
Αλλά και για το έτος 2010 (και κατά περίπτωση για τα επόμενα έτη) δεν θα μπορούσαν να δημιουργηθούν στην ΖΤ βάσιμες προσδοκίες λόγω της απόφασης του BVerwG. Κατά πάγια νομολογία η επίκληση της αρχής της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης είναι δυνατή μόνον εφόσον κάποιο θεσμικό όργανο της Ένωσης μέσω σαφών διαβεβαιώσεων εγείρει βάσιμες προσδοκίες (70). Ανάλογες διαβεβαιώσεις αποτελούν τα ακριβή, ανεπιφύλακτα και συγκλίνοντα πληροφοριακά στοιχεία ανεξαρτήτως του τρόπου κοινοποίησής τους (71).
(312)
Εν προκειμένω, ωστόσο, η Επιτροπή δεν έδωσε στην ΖΤ ανάλογες διαβεβαιώσεις αλλά αντιθέτως στις 20 Ιουλίου 2010 εξέδωσε την απόφαση κίνησης της διαδικασίας.
(313)
Το BVerwG δεν αποτελεί θεσμικό όργανο της Ένωσης. Κατά πάγια νομολογία τα εθνικά δικαστήρια και η Επιτροπή στο πλαίσιο του ελέγχου τήρησης των υποχρεώσεων των κρατών μελών που απορρέουν από τα άρθρα 107 και 108 της ΣΛΕΕ έχουν συμπληρωματικούς και διακριτούς ρόλους (72). Ενώ για την αξιολόγηση του συμβιβάσιμου κρατικών ενισχύσεων με την εσωτερική αγορά αποκλειστικά αρμόδια είναι η Επιτροπή υπαγόμενη στον έλεγχο του Δικαστηρίου, τα εθνικά δικαστήρια μεριμνούν για την προάσπιση των δικαιωμάτων των ατόμων σε περιπτώσεις αθέτησης της υποχρέωσης της εκ των προτέρων κοινοποίησης κρατικών ενισχύσεων στην Επιτροπή κατ’ εφαρμογή του άρθρου 108 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ (73).
(314)
Εν προκειμένω το BVerwG εξέδωσε απόφαση σχετικά με μέτρο για το οποίο η Επιτροπή είχε ήδη κινήσει επίσημη διαδικασία έρευνας. Κατά πάγια νομολογία η απόφαση κίνησης της διαδικασίας πρέπει να οδηγεί το κράτος μέλος στην παύση των πληρωμών (74). Επιπλέον, το BVerwG εξέδωσε την απόφασή του, την οποία μεταξύ άλλων θεμελίωσε στην εικαζόμενη μη εφαρμοσιμότητα του τέταρτου κριτηρίου της απόφασης Altmark, χωρίς να υποβάλει στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικό αίτημα έκδοσης προδικαστικής απόφασης.
(315)
Δεδομένων των ως άνω συνθηκών, η Επιτροπή κρίνει ότι η απόφαση του BVerwG δεν συνιστά ακριβές, ανεπιφύλακτο και συγκλίνον πληροφοριακό στοιχείο.
(316)
Η ανάκτηση των ετήσιων εισφορών δεν αντίκειται, ως εκ τούτου, στις γενικές αρχές του δικαίου της Ένωσης περί δικαιολογημένης εμπιστοσύνης,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Οι ετήσιες εισφορές τις οποίες η Γερμανία παρανόμως χορήγησε από 1ης Ιανουαρίου 1979 κατά παράβαση του άρθρου 108 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ υπέρ της Zweckverband Tierkörperbeseitigung στη Ρηνανία-Παλατινάτο, στο Σάαρ, στο διαμέρισμα Rheingau-Taunus και στην επαρχία Limburg-Weilburg συνιστούν κρατικές ενισχύσεις μη συμβιβάσιμες με την εσωτερική αγορά.
Άρθρο 2
1. Η Γερμανία απαιτεί αμελλητί από τον δικαιούχο την ανάκτηση των κατά το άρθρο 1 ενισχύσεων οι οποίες έχουν καταβληθεί από την 26η Μαΐου 1998.
2. Το ανακτώμενο ποσό βαρύνεται με τόκο από την ημερομηνία κατά την οποία οι κατά την παράγραφο 1 ενισχύσεις τέθηκαν στη διάθεση του δικαιούχου έως την ημερομηνία της πραγματικής τους ανάκτησης.
3. Οι τόκοι υπολογίζονται με τη μέθοδο του ανατοκισμού σύμφωνα με τις διατάξεις του κεφαλαίου V του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 794/2004 της Επιτροπής (75).
4. Από την ημερομηνία κοινοποίησης της παρούσας απόφασης η Γερμανία αναστέλλει την καταβολή εκκρεμουσών πληρωμών για τις κατά την παράγραφο 1 ενισχύσεις.
Άρθρο 3
Η Γερμανία διασφαλίζει την ανάκτηση των κατά το άρθρο 2 παράγραφος 1 ενισχύσεων εντός τεσσάρων μηνών από την ημερομηνία κοινοποίησης της παρούσας απόφασης.
Άρθρο 4
1. Εντός δύο μηνών από την κοινοποίηση της παρούσας απόφασης, η Γερμανία υποβάλλει στην Επιτροπή τα ακόλουθα:
α)
πληροφορίες σχετικά με το συνολικό ποσό (κύρια απαίτηση και τόκοι) που πρέπει να ανακτηθούν από τον δικαιούχο·
β)
λεπτομερή περιγραφή των μέτρων που έχουν ληφθεί ή πρόκειται να ληφθούν για την εκτέλεση της παρούσας απόφασης·
γ)
έγγραφα τα οποία αποδεικνύουν ότι δόθηκε στον δικαιούχο εντολή ανάκτησης.
2. Η Γερμανία τηρεί την Επιτροπή ενήμερη σχετικά με την πρόοδο των εθνικών μέτρων που λαμβάνονται για την εκτέλεση της παρούσας απόφασης έως την ανάκτηση των ενισχύσεων που αναφέρονται στο άρθρο 2 παράγραφος 1. Εφόσον ζητηθεί εκ μέρους της Επιτροπής, η Γερμανία παρέχει αμελλητί όλες τις πληροφορίες σχετικά με τα μέτρα που έχει ήδη λάβει ή πρόκειται να λάβει για να συμμορφωθεί προς την παρούσα απόφαση. Παρέχει επίσης λεπτομερείς πληροφορίες για τα ποσά της ενίσχυσης και των τόκων που έχουν ήδη ανακτηθεί από τον δικαιούχο
Άρθρο 5
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας.
Βρυξέλλες, 25 Απριλίου 2012.