РЕШЕНИЕ НА КОМИСИЯТА
от 13 юли 2011 година
относно държавна помощ SA.28903 (C 12/10) (ex N 389/09) приведена в действие от България в полза на „Русе индъстри“
(нотифицирано под номер C(2011) 4903)
(Само текстът на български език е автентичен)
(текст от значение за ЕИП)
(2012/706/ЕС)
ЕВРОПЕЙСКАТА КОМИСИЯ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 108, параграф 2, алинея 1 от него,
като взе предвид Споразумението за Европейското икономическо пространство, и по-специално член 62, параграф 1, буква а) от него,
като прикани заинтересованите страни да представят мненията си в съответствие с посочените по-горе разпоредби (1),
като има предвид, че:
I ПРОЦЕДУРА
(1)
На 30 юни 2009 г. българските власти уведомиха Комисията за мярка за преструктуриране в полза на „Русе индъстри“ АД (по-нататък „Русе индъстри“ или „дружеството“) под формата на разсрочване и отсрочване на публично задължение в размер на 9,85 млн. EUR.
(2)
На 28 юли 2009 г. до българските власти беше изпратен подробен въпросник. На 24 август 2009 г. България отговори частично и в същото писмо поиска удължаване на срока, което беше разрешено с писмо от 28 август 2009 г. На 30 септември 2009 г. България предостави още информация. На 27 ноември 2009 г. Комисията поиска още пояснения, които България предостави на 15 декември 2009 г. На 20 декември 2009 г. още веднъж беше разрешено удължаване на срока за попълване на липсващата информация. На 17 февруари 2010 г. България предостави още информация.
(3)
С писмо от 14 април 2010 г. Комисията уведоми България за решението си да открие процедурата, предвидена в член 108, параграф 2 от Договора за функционирането на Европейския съюз (2) („ДФЕС“) относно тази помощ.
(4)
Решението на Комисията да открие процедурата беше публикувано в Официален вестник на Европейския съюз (3).
(5)
Комисията не получи мнения от заинтересованите страни.
(6)
България изпрати коментари във връзка с решението на Комисията за откриване на процедура по член 108, параграф 2 от ДФЕС с писмо от 10 май 2010 г., изпратено до Комисията и регистрирано от нея на 17 юни 2010 г. На 17 юни 2010 г. българските власти предоставиха допълнителна информация.
(7)
На 29 октомври 2010 г. Комисията изпрати допълнително искане за информация, на което българските власти отговориха с писмо от 12 ноември 2010 г., изпратено до Комисията и регистрирано от нея на 23 ноември 2010 г., и с писмо от 3 декември 2010 г., изпратено до Комисията и регистрирано от нея на 6 декември 2010 г.
(8)
На 11 ноември 2010 г. българските власти започнаха производство по несъстоятелност срещу дружеството.
(9)
С писмо от 14 юни 2010 г., изпратено до Комисията на 23 ноември 2010 г., българските власти оттеглиха своето уведомление от 30 юни 2009 г.
II ОПИСАНИЕ
(10)
Получател на мярката за помощ е „Русе индъстри“. Дружеството (с предишно име „Русенска корабостроителница“ (4)) е създадено през 1991 г. със седалище в Русе, България, което е регион, допустим за помощ съгласно член 107, параграф 3, буква а) от ДФЕС. Дружеството е приватизирано през април 1999 г., като 80 % от неговите акции са продадени на германското дружество Rousse Beteiligungsgesellschaft mbH.
(11)
„Русе индъстри“ е активно в производството и ремонта на метални структури, както и в производството на кранове, кораби и морски съоръжения (5). През 2009 г. дружеството е имало 196 служители.
(12)
Във финансово отношение се наблюдава постоянна тенденция на спад в оборота на дружеството и увеличаващи се загуби за период от няколко години преди уведомлението, както е посочено в таблицата по-долу. През 2008 г. дружеството регистрира отрицателна оперативна печалба и отрицателен паричен поток.
Таблица 1
Годишен стокооборот и печалба на „Русе индъстри“
в млн. BGN (6)
2005
2006
2007
2008
годишен стокооборот
76 239
65 086
17 963
7 035
печалба преди облагане
(2 091)
1 977
(827)
(3 924)
(13)
Към момента на уведомлението „Русе индъстри“ дължи 9,85 млн. EUR на българската държава.
(14)
Дългът произлиза от споразумения за заеми (7), датиращи от 1996 г. и 1997 г., между Държавен фонд за реконструкция и развитие и „Русенска корабостроителница“ относно главница, която по онова време е възлизала на 8,45 млн. USD.
(15)
През април 1999 г. е сключено споразумение („Разсрочване 1999 г.“) с Министерството на финансите (по-нататък „МФ“), което е поело исковете на Държавния фонд за реконструкция и развитие, съгласно което споразумение 8 млн. USD от гореописания дълг плюс натрупаната лихва се превалутират (8) в EUR и Rousse Beteiligungsgesellschaft mbH се ангажира да изплати тази сума между 1 декември 2000 г. и 30 юни 2006 г. при условията на разсрочено плащане.
(16)
На 21 май 2001 г. МФ и „Русе индъстри“ сключват друго споразумение, с което пълното възстановяване на задължението на дружеството към държавата (9), плюс натрупаните лихви, се отлага до 30 септември 2015 г., с гратисен период (през който се изплащат само лихвите без главницата) до 31 март 2006 г. („Разсрочване 2001 г.“).
(17)
Според разсрочването от 2001 г. цялото задължение е както следва: главницата става 7,97 млн. EUR, а лихвите (натрупани до 1 април 1999 г.) 2 млн. EUR. Според това споразумение по главницата се начислява годишна лихва от 1 %, а наказателна годишна лихва от 3 % се начислява върху просрочените суми (т.е. в случай че дружеството закъснее с плащането).
(18)
През септември 2005 г. точно преди края на гратисния период получателят иска ново предоговаряне на задълженията си (в допълнение към споразумението от 2001 г.). През декември 2006 г. българската Комисия за защита на конкуренцията намира искането за неоснователно съгласно българския закон за държавните помощи. „Русе индъстри“ обжалва решението на Комисията за защита на конкуренцията пред Върховния административен съд, който отхвърля жалбата през юли 2007 г. Следващо обжалване на това решение също е отхвърлено. Въпреки това държавата не се е опитала да изиска по законов път просрочената сума в съответствие с разсрочването от 2001 г.
(19)
През юли 2008 г. получателят е предложил да плати доброволно 1 млн. EUR от просрочените суми на два равни транша. Спроед това предложение първият транш е трябвало да бъде платен до октомври 2008 г., а вторият до февруари 2009 г. Когато „Русе индъстри“ не е платило нито един от тези таншове, държавата - по искане на дружеството, е удължила два пъти срока на първия транш съответно до декември 2008 г. и до януари 2009 г.
(20)
След като обещаните от „Русе индъстри“ плащания не са осъществени, през февруари 2009 г. българските власти изпращат напомняне за плащане. Допълнително напомняне за плащане на просрочените суми е изпратено през април и два пъти през юни 2010 г. Въпреки това държавата не успява да изиска по законов път задължението, което не е било изплатено съгласно разсрочването от 2001 г.
(21)
С писмо от 4 юни 2009 г.„Русе индъстри“ отново поиска от българските власти да разсрочат задължението му към държавата до 2019 г. с гратисен период до 2012 г. След това искане и в съответствие с член 108, параграф 3 от ДФЕС България изпрати уведомление за планираното разсрочване на задължението като помощ за преструктуриране.
(22)
С писмо от 28 юни 2010 г.„Русе индъстри“ отново предложи на държавата да изплати оставащите задължения съгласно споразуменията за плащане от разсрочването от 2001 г. През юли 2010 г. дружеството се ангажира да покрие всички просрочени и неизплатени суми на два равни транша: първия до края на юли 2010 г. и втория до края на август 2010 г. Въпреки това дружеството не успя да изпълни това споразумение.
(23)
Според информацията, предоставена от българските власти, до края на 2010 г. получателят е платил 1 млн. EUR от общата дължима сума съгласно разсрочването от 2001 г. В края на 2010 г. неизплатеното и просрочено задължение спрямо общата дължима сума възлиза на 3,7 млн. EUR.
(24)
От кореспонденцията между „Русе индъстри“ и българските власти личи, че българските власти са изпратили няколко напомняния за плащане за дължимата неизплатена сума. Въпреки че получателят е изразил желание или доброволно е предложил изплащане, на практика той никога не е върнал цялата оставаща сума според разсрочването от 2001 г. Освен напомнянията няма доказателства, че българските власти са предприели някакви стъпки за изискване по законов път на своите вземания.
(25)
Що се отнася до главницата, „Русе индъстри“ не е платило посочените суми (10) и затова не е спазило шестмесечната схема за разсрочване. Освен това обикновената лихва е плащана само до юли 2008 г.
(26)
Що се отнася до наказателната лихва, българските власти посочиха, че договорно определените 3 % (вж. параграф (3) по-горе) са начислени върху дължимите траншове от 2006 г. насам, когато дружеството е трябвало да започне да изплаща траншовете. Тези наказателни лихви са плащани от „Русе индъстри“ само между август 2006 г. и юли 2008 г. От юли 2008 г. дружеството не е плащало начислената наказателна лихва.
(27)
На 3 ноември 2010 г. българските власти направиха официално искане за плащане. Към момента на това искане просроченото задължение възлизаше на 3,7 млн. EUR (от които 3,4 млн. EUR главница, 151 000 EUR лихви и 140 000 EUR наказателни лихви).
(28)
Към момента на искането получателят е изплатил общо 1 млн. EUR, дължими съгласно разсрочването от 2001 г. (от които 245 000 EUR главница, 705 000 EUR лихви и 50 000 EUR наказателни лихви). Последното реално плащане, което „Русе индъстри“ е направило, датира от 11 юли 2008 г.
(29)
След искането и след като дружеството не е изпълнило своите задължения, националните органи започнаха процедура по несъстоятелност срещу получателя на 11 ноември 2010 г. (т.е. девет години след разсрочването от 2001 г., което е над 4 години след края на гратисния период и над 2 години от последното плащане от страна на „Русе индъстри“).
(30)
На 11 ноември 2010 г. българските власти започнаха процедура по несъстоятелност срещу получателя.
III РЕШЕНИЕТО ЗА ОТКРИВАНЕ НА ПРОЦЕДУРА НА ПРОЦЕДУРА ПО ЧЛЕН 108, ПАРАГРАФ 2 ОТ ДФЕС
(31)
Както е посочено по-горе (вж. параграф (21)), през юни 2009 г. получателят подаде ново искане за разсрочване на задължението според разсрочването от 2001 г. Това планирано разсрочване бе мярката, за която на 30 юни 2009 г. бе изпратено уведомление до Комисията за помощ за преструктуриране.
(32)
Според уведомлението планът би спомогнал за изплащането на задължението от 9,85 млн. EUR за срок от 10 години (т.е. до 2019 г.), с гратисен период до 30 юни 2012 г.
(33)
България бе на мнение, че планираната мярка е съвместима с вътрешния пазар въз основа на Съобщението на Комисията за Насоки на Общността за държавните помощи за оздравяване и преструктуриране на предприятия в затруднение (11) като помощ за преструктуриране.
(34)
Комисията имаше съмнения по отношение на съвместимостта на помощта, за която бе изпратено уведомление. Съответно на 14 април 2010 г. Комисията започна процедурата, посочена в член 108, параграф 2 от ДФЕС.
(35)
Освен това, решението за откриване на процедура по член 108, параграф 2 от ДФЕС повдигна съмнения за това дали фактът, че в миналото от дружеството не са изискани по законовия ред просрочените задължения съгласно споразумението за разсрочване от 2001 г., може да представлява допълнителна държавна помощ.
(36)
Българските власти оттеглиха това уведомление на 23 ноември 2010 г., поради което официалното разследване за мярката стана безпредметно.
IV МНЕНИЯ НА БЪЛГАРИЯ ОТНОСНО РЕШЕНИЕТО ЗА ОТКРИВАНЕ НА ПРОЦЕДУРА ПО ЧЛЕН 108, ПАРАГРАФ 2 ОТ ДФЕС
(37)
Що се отнася до въздържането от изискване по законов път на дълга, България само заяви, че държавата е действала като частен инвеститор в условията на пазарна икономика, което максимизира шансовете за събиране на нейния дълг, като позволява доброволно плащане. България не е предоставила подробни аргументи в тази връзка.
V ОЦЕНКА
(38)
България оттегли уведомлението за разсрочването на задължението на „Русе индъстри“ към държавата през ноември 2010 г. В резултат официалната процедура по разследване относно помощта за преструктуриране, за която е изпратено уведомление, стана безпредметна съгласно член 8, параграф 2 от Регламент № 659/1999 на Съвета от 22 март 1999 г. за установяване на подробни правила за прилагането на член 93 от Договора за ЕО (12).
(39)
Разглежданата мярка е въздържането от изискване по законов път на плащане на дълга в съответствие с разсрочването от 2001 г.
(40)
Що се отнася до присъединяването на България към ЕС и следователно до въпроса дали въздържането от изискване на дълга от 1 януари 2007 г. потенциално представлява нова помощ по смисъла на член 1, буква д) от Процедурния регламент, Комисията отбелязва, че неплащането от страна на получателя на сумите, дължими съгласно разсрочването от 2001 г., и липсата на държавни действия е довело до промени в общия риск за държавата според разсрочването от 2001 г. Това увеличение на задължението на държавата (т.е. въздържането от изпълнение) води до последици след датата на присъединяване и следователно мярката трябва да се разглежда като приложима след присъединяването, което означава, че тя представлява нова държавна помощ.
(41)
Трябва да се отбележи също, че тази мярка, за която не е изпратено уведомление, не е включена в допълнението към приложение V към Акта за присъединяване на България (13). По-специално тя не е била а) нито приведена в действие преди 31 декември 1994 г., б) нито включена в допълнението към приложение V и в) нито включена във временния механизъм, приложен във връзка с присъединяването.
(42)
В този контекст Комисията допълнително ще прецени дали въздържането от изискване по законов ред на дълга от 1 януари 2007 г. представлява нова помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС.
(43)
Съгласно член 107, параграф 1 от ДФЕС всяка помощ, предоставена от държава-членка или чрез държавни ресурси под каквато и да е форма, която нарушава или заплашва да наруши конкуренцията чрез поставянето в по-благоприятно положение на определени предприятия или производството на определени стоки е несъвместима с вътрешния пазар.
(44)
Мярката е финансирана с държавни ресурси - тъй като води до пропуснати приходи за държавата - и решенията на МФ се считат за преки решения на държавата.
(45)
Въздържането от изискване по законов ред на дълга също засяга „Русе индъстри“ индивидуално и поради това е селективно.
(46)
В допълнение, „Русе индъстри“ е предприятие, произвеждащо стоки, които се търгуват свободно в Съюза. Затова Комисията смята, че е изпълнено условието за засягане на конкуренцията и търговията в Съюза.
(47)
Комисията следва допълнително да прецени дали мярката под формата на въздържане от изискване на дълга предоставя предимство на дружеството, което то не би могло да получи иначе на пазара.
(48)
Както е обяснено по-горе, задължението датира от 1996-97 г. и вече два пъти е било разсрочвано (през 1999 г. и 2001 г.). Що се отнася до въздържането от изискване на дълга съгласно разсрочването от 2001 г., както и неизпълнението на задълженията на дружеството, никой частен кредитор не би имал поведение като това на българската държава. В действителност от наличната информация следва, че не са предприети конкретни стъпки за изискване на дълга от 30 март 2006 г., когато гратисният период е изтекъл и първите траншове от главницата са станали дължими, но не са били платени. Освен това, финансовото положение на дружеството е било слабо (вж. таблица 1 по-горе), тъй като се наблюдава спад в стокооборота и увеличаване на загубите и няма перспективи дружеството отново да стане печелившо. Освен това трябва да се отбележи, че макар част от дълга (1,13 млн. BGN (14)) да е гарантиран с обезпечения (15), българските власти не са предприели никакви стъпки за изискване по законов ред на тази част от дълга.
(49)
В действителност, българските власти не предоставиха никакви обяснения затова защо схемата за разсрочване не е изпълнена по законов ред и не обясниха своето твърдение, че изчакването на доброволното плащане (в контекста на отрицателната кредитна история на дружеството) би максимизирало техния шанс за събиране на дълга.
(50)
При подобни обстоятелства частен кредитор би изискал по законов ред изпълнението на споразумението. Затова неспазването на разсрочването от 2001 г. и въздържането на България от изискване на дълга по законов ред е предоставя предимство на „Русе индъстри“.
(51)
Въз основа на горепосоченото Комисията смята, че въздържането от изискване на дълга към държавата в полза на „Русе индъстри“ представлява нова помощ, считано от 1 януари 2007 г. по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС.
(52)
По отношение на евентуалната съвместимост следва да се отбележи, че България не е представила никакви аргументи в тази връзка.
(53)
Дори ако „Русе индъстри“ се приеме официално за дружество в затруднение по смисъла на Съобщението на Комисията за Насоки на Общността държавните помощи за оздравяване и преструктуриране на предприятия в затруднение, критериите за съвместима помощ за оздравяване и преструктуриране не са изпълнени. По-специално що се отнася до помощта за оздравяване, не е доказано, че мярката ще е ограничена до необходимия минимум, че ще се предостави на основание на сериозни социални трудности и няма да предизвика нежелан ефект на разпространение в други държави-членки. Освен това нейният срок е над 6 месеца. Що се отнася до помощта за преструктуриране, при липсата на план за преструктуриране възстановяването на жизнеспособността в дългосрочен план не е доказано. Освен това не е демонстрирано, че помощта ще бъде минимална и ще се избягва ненужното нарушаване на конкуренцията.
(54)
Дружеството се намира в подпомаган район съгласно член 107, параграф 3, буква а) от ДФЕС и като такова то е допустимо за регионална помощ съгласно Насоките за национална регионална помощ за 2007-2013 г. (16) (по-нататък: НРП). Въпреки това мярката не съответства на НРП. По-специално, що се отнася до евентуалната оперативна помощ, тази помощ не улеснява развитието на никакви дейности или икономически области и не е ограничена във времето, не е намаляваща или пропорционална на това, което е нужно за преодоляване на специфични икономически недостатъци.
(55)
Няма други мотиви за съвместимост, които могат да се приложат. Следователно помощта е неправомерна и несъвместима в ДФЕС.
(56)
В съответствие с ДФЕС и установената практика на Съда Комисията е компетентна да реши, че въпросната държава трябва да отмени или да измени помощта (17), когато Комисията установи, че помощта е несъвместима с вътрешния пазар. Съдът също така нееднократно е постановявал, че задължението на дадена държава да отмени помощ, счетена от Комисията за несъвместима с общия пазар, цели да възстанови съществувалото преди това положение (18). В този контекст Съдът постанови, че целта е постигната, когато получателят е изплатил сумите, предоставени чрез неправомерна помощ, като така се е отказал от преимуществото, което е имал над конкурентите си на пазара, и ситуацията от преди плащането на помощта е възстановена (19).
(57)
Следвайки тази съдебна практика, член 14 от Регламент (ЕО) № 659/99 на Съвета постановява, че „когато са взети отрицателни решения в случаи с неправомерна помощ, Комисията решава съответната държава-членка да вземе всички необходими мерки за възстановяване на помощта от получателя“.
(58)
Следователно, предвид факта, че въпросната мярка трябва да се счита за неправомерна и несъвместима, сумата на помощта трябва да бъде върната, за да бъде възстановена ситуацията на пазара от преди плащането на помощта. Затова възстановяването трябва да се приложи от момента, в който е възникнало предимство за получателя, т.е. когато помощта е предоставена на разположение на получателя, и ще бъдат наложени лихви за възстановяване до момента на ефективното възстановяване.
(59)
Несъвместимият елемент на помощ на мярката се изчислява като дължимата и неизплатена сума според разсрочването от 2001 г., от 1 януари 2007 г. до 11 ноември 2010 г., когато България е регистрирала вземането си в производството по несъстоятелност. По това време просрочената сума възлиза на 3,7 млн. EUR. Точната сума за възстановяване и лихвата, която ще бъде приложена към тази сума, трябва да бъдат изчислени от България. Направените плащания, различни от сумите, платени съгласно споразумението, могат да бъдат приспаднати от сумата за възстановяване на неправомерната и несъвместима помощ.
VI ЗАКЛЮЧЕНИЕ
(60)
Първо, Комисията отбелязва, че България оттегли уведомлението относно разсрочването на дълга от 9,85 млн. EUR, като по този начин официалната процедура по разследване стана безпредметна.
(61)
Второ, Комисията заключава, че въздържането от изискване на дълга към държавата от 1 януари 2007 г. представлява нова държавна помощ в полза на „Русе индъстри“ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС.
(62)
Тъй като тази държавна помощ е неправомерна и несъвместима, тя трябва да бъде върната от получателя.
ПРИЕ НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ:
Член 1
Комисията реши да закрие официалната процедура по разследване по член 108, параграф 2 от Договора за функционирането на Европейския съюз относно разсрочването на дълга от 9,85 млн. EUR, за което е изпратено уведомление, като отбелязва, че България оттегли своето уведомление.
Член 2
Държавната помощ, неправомерно предоставена от България в нарушение на член 108, параграф 3 от Договора за функционирането на Европейския съюз в полза на „Русе индъстри“ чрез въздържане от изискване на плащането на задължението към държавата от 1 януари 2007 г., е несъвместима с вътрешния пазар.
Член 3
1. България трябва да си възстанови от получателя помощта, посочена в член 2.
2. Сумите, които подлежат на възстановяване, носят лихва за периода от 1 януари 2007 г. до тяхното пълно възстановяване.
3. Лихвата се изчислява с натрупване в съответствие с глава V от Регламент (ЕО) № 794/2004 Комисията (20).
Член 4
1. Възстановяването на помощта, посочена в член 2, е незабавно и ефективно.
2. България предприема мерки за това, че настоящото решение ще бъде изпълнено в срок от четири месеца от датата на уведомяване на него.
Член 5
1. В срок от два месеца от уведомяването за настоящото решение България предоставя следната информация на Комисията:
а)
общата сума (главница и лихви по възстановяването), която ще бъда възстановена от получателя;
б)
подробно описание на вече предприетите и планираните мерки за изпълнение на настоящото решение;
в)
документи, които доказват, че на получателя е било наредено да върне помощта.
2. България информира Комисията за напредъка по националните мерки, предприети за прилагане на настоящото решение до приключването на възстановяването на помощта, посочена в член 2. При обикновено искане от Комисията България изпраща незабавно информация за вече взетите и планираните мерки с цел спазването на това решение. Тя също предоставя подробна информация относно размера на помощта и лихвата по възстановяване, които вече са възстановени от получателя.
Член 6
Адресат на настоящото решение е България.
Съставено в Брюксел на 13 юли 2011 година.
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 13ης Ιουλίου 2011
για την κρατική ενίσχυση SA.28903 (C 12/10) (ex N 389/09) που χορήγησε η Βουλγαρία υπέρ της Ruse Industry
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2011) 4903]
(Το κείμενο στη βουλγαρική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(2012/706/ΕΕ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 108 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,
Έχοντας υπόψη τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),
Αφού κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τις προαναφερθείσες διατάξεις (1),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
I ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
(1)
Στις 30 Ιουνίου 2009, οι βουλγαρικές αρχές κοινοποίησαν στην Επιτροπή μέτρο αναδιάρθρωσης υπέρ της Ruse Industry AD (εφεξής «Ruse Industry» ή «η εταιρεία») υπό τη μορφή αναστολής πληρωμής και αναδιάταξης χρέους συνολικού ύψους 9,85 εκατ. ευρώ προς το Δημόσιο.
(2)
Στις 28 Ιουλίου 2009, εστάλη στις βουλγαρικές αρχές λεπτομερές ερωτηματολόγιο. Στις 24 Αυγούστου 2009 η Βουλγαρία απάντησε σε ένα μέρος των ερωτήσεων και με την ίδια επιστολή ζήτησε παράταση της προθεσμίας, την οποία και έλαβε με επιστολή της 28ης Αυγούστου 2009. Η Βουλγαρία υπέβαλε περαιτέρω πληροφορίες στις 30 Σεπτεμβρίου 2009. Η Επιτροπή ζήτησε συμπληρωματικές διευκρινίσεις στις 27 Νοεμβρίου 2009, τις οποίες η Βουλγαρία υπέβαλε στις 15 Δεκεμβρίου 2009. Στις 20 Δεκεμβρίου 2009, χορηγήθηκε περαιτέρω παράταση για τη συμπλήρωση των ελλειπουσών πληροφοριών. Στις 17 Φεβρουαρίου 2010 η Βουλγαρία υπέβαλε συμπληρωματικές πληροφορίες.
(3)
Με επιστολή της 14ης Απριλίου 2010, η Επιτροπή κοινοποίησε στη Βουλγαρία την απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 108 παράγραφος 2 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (εφεξής «ΣΛΕΕ») (2) σχετικά με την εν λόγω ενίσχυση.
(4)
Η απόφαση της Επιτροπής για την κίνηση της διαδικασίας δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (3).
(5)
Η Επιτροπή δεν έλαβε παρατηρήσεις από ενδιαφερόμενα μέρη.
(6)
Η Βουλγαρία υπέβαλε παρατηρήσεις για την απόφαση κίνησης της διαδικασίας εκ μέρους της Επιτροπής με επιστολή της 10ης Μαΐου 2010, η οποία απεστάλη στην Επιτροπή και καταχωρήθηκε από αυτή στις 17 Ιουνίου 2010. Στις 7 Ιουνίου 2010, οι βουλγαρικές αρχές υπέβαλαν συμπληρωματικές πληροφορίες.
(7)
Στις 29 Οκτωβρίου 2010, η Επιτροπή απέστειλε συμπληρωματικό αίτημα για την παροχή πληροφοριών, στο οποίο οι βουλγαρικές αρχές απάντησαν, αφενός, με επιστολή της 12ης Νοεμβρίου 2010, η οποία απεστάλη στην Επιτροπή και καταχωρήθηκε από αυτή στις 23 Νοεμβρίου 2010 και, αφετέρου, με επιστολή της 3ης Δεκεμβρίου 2010, η οποία απεστάλη στην Επιτροπή και καταχωρήθηκε από αυτή στις 6 Δεκεμβρίου 2010.
(8)
Στις 11 Νοεμβρίου 2010, οι βουλγαρικές αρχές κίνησαν διαδικασία πτώχευσης έναντι της εταιρείας.
(9)
Με επιστολή της 14ης Ιουνίου 2010, την οποία απέστειλαν στην Επιτροπή στις 23 Νοεμβρίου 2010, οι βουλγαρικές αρχές απέσυραν την κοινοποίηση της 30ής Ιουνίου 2009.
II ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ
1.1. Ο δικαιούχος
(10)
Δικαιούχος του μέτρου ενίσχυσης είναι η «Ruse Industry». Η εταιρεία (η προηγούμενη ονομασία της οποίας ήταν «Rusenska korabostroitelnitsa (Ναυπηγεία Ruse)» (4)) συνεστήθη το 1991 και είναι εγκατεστημένη στο Ρούσε της Βουλγαρίας, περιοχή επιλέξιμη για χορήγηση ενίσχυσης βάσει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο α) της ΣΛΕΕ. Η εταιρεία ιδιωτικοποιήθηκε τον Απρίλιο του 1999, οπότε το 80 % των μετοχών της πωλήθηκε στη γερμανική εταιρεία Rousse Beteiligungsgesellschaft mbH.
(11)
Η Ruse Industry δραστηριοποιείται στην παραγωγή και επισκευή μεταλλικών κατασκευών και στην κατασκευή γερανών, σκαφών και εξοπλισμού για θαλάσσια σκάφη (5). Το 2009 απασχολούσε 196 εργαζομένους.
(12)
Από οικονομικής απόψεως, ο κύκλος εργασιών της εταιρείας παρουσίαζε συνεχώς πτωτική τάση με αύξηση των ζημιών επί αρκετά έτη πριν από την κοινοποίηση, όπως εμφαίνεται στον παρακάτω πίνακα. Το 2008, η εταιρεία παρουσίασε αρνητικό λειτουργικό αποτέλεσμα και αρνητική ταμειακή ροή.
Πίνακας 1
Ετήσιος κύκλος εργασιών και κέρδη της Ruse Industry
σε εκατ. BGN (6)
2005
2006
2007
2008
Ετήσιος κύκλος εργασιών
76 239
65 086
17 963
7 035
Κέρδη προ φόρων
(2 091)
1 977
(827)
(3 924)
(13)
Κατά τη στιγμή της κοινοποίησης, οι οφειλές της Ruse Industry προς το βουλγαρικό Δημόσιο ανέρχονταν σε 9,85 εκατ. ευρώ.
(14)
Οι οφειλές απορρέουν από συμβάσεις δανειοδότησης (7) που είχαν συναφθεί κατά τα έτη 1996 και 1997 μεταξύ του Κρατικού Ταμείου Αναδιάρθρωσης και Ανάπτυξης και της «Rusenska korabostroitelnitsa» (Ναυπηγεία Ρούσε) και αφορούσαν κεφάλαια τα οποία, την εποχή εκείνη, ανέρχονταν σε 8,45 εκατ. USD.
(15)
Τον Απρίλιο του 1999, συνήφθη συμφωνία (εφεξής «η αναδιάταξη του 1999») με το Υπουργείο Οικονομικών, το οποίο ανέλαβε τις απαιτήσεις του Κρατικού Ταμείου Αναδιάρθρωσης και Ανάπτυξης. Βάσει της συμφωνίας, 8 εκατ. USD των εν λόγω οφειλών, συν τους δεδουλευμένους τόκους, επαναπροσδιορίστηκαν (8) σε ευρώ, η δε Rousse Beteiligungsgesellschaft mbH ανέλαβε να εξοφλήσει αυτό το ποσό από την 1η Δεκεμβρίου 2000 έως την 30ή Ιουνίου 2006 βάσει σχεδίου περί αποδόσεως αναδιαρθρωθείσας οφειλής.
(16)
Στις 21 Μαΐου 2001, το Υπουργείο Οικονομικών και η Ruse Industry συνήψαν μία ακόμα συμφωνία, βάσει της οποίας η πλήρης εξόφληση των οφειλών της εταιρείας προς το Δημόσιο (9), συν τους δεδουλευμένους τόκους, αναβλήθηκε έως την 30ή Σεπτεμβρίου 2015, με περίοδο χάριτος (η οποία προέβλεπε την εξόφληση μόνο των τόκων, αλλά όχι του κεφαλαίου) έως την 31η Μαρτίου 2006 (εφεξής «η αναδιάταξη του 2001»).
(17)
Βάσει της αναδιάταξης του 2001, η συνολική οφειλή συνίστατο σε κεφάλαιο 7,97 εκατ. ευρώ συν τους δεδουλευμένους έως την 1η Απριλίου 1999 τόκους ύψους 2 εκατ. ευρώ. Η εν λόγω συμφωνία προέβλεπε τη χρέωση ετήσιου τόκου με επιτόκιο 1 % επί του κεφαλαίου και τόκων υπερημερίας με επιτόκιο 3 % ετησίως (δηλαδή σε περίπτωση καθυστέρησης πληρωμών εκ μέρους της εταιρείας).
(18)
Τον Σεπτέμβριο του 2005, ακριβώς πριν τη λήξη της περιόδου χάριτος, η δικαιούχος εταιρεία ζήτησε εκ νέου αναδιαπραγμάτευση του χρέους της (πέραν των όσων προέβλεπε η συμφωνία του 2001). Τον Δεκέμβριο του 2006, η βουλγαρική Επιτροπή Προστασίας του Ανταγωνισμού έκρινε μη αποδεκτό το αίτημα αυτό βάσει του βουλγαρικού νόμου περί κρατικών ενισχύσεων. Η Ruse Industry προσέφυγε κατά της αποφάσεως της Επιτροπής Προστασίας του Ανταγωνισμού ενώπιον του Ανωτάτου Διοικητικού Δικαστηρίου, το οποίο απέρριψε την προσφυγή τον Ιούλιο του 2007. Νέα προσφυγή κατά της εν λόγω αποφάσεως απερρίφθη επίσης. Παρ’ όλα αυτά, το Δημόσιο δεν προέβη σε ενέργειες για την ανάκτηση των ληξιπρόθεσμων οφειλών όπως προέβλεπε η αναδιάταξη του 2001.
(19)
Τον Ιούλιο του 2008, ο δικαιούχος προσφέρθηκε οικειοθελώς να καταβάλει μέρος του ληξιπρόθεσμου ποσού ύψους 1 εκατ. ευρώ σε δύο ισόποσες δόσεις. Σύμφωνα με αυτήν την προσφορά, η πρώτη δόση επρόκειτο να καταβληθεί έως τον Οκτώβριο του 2008 και η δεύτερη ως τον Φεβρουάριο του 2009. Όταν η Ruse Industry δεν κατέβαλε καμία από τις δόσεις αυτές, το Δημόσιο, κατόπιν αιτήματος της εταιρείας, χορήγησε δύο φορές παράταση της προθεσμίας για την καταβολή της πρώτης δόσης, την πρώτη φορά έως τον Δεκέμβριο του 2008 και τη δεύτερη έως τον Ιανουάριο του 2009.
(20)
Δεδομένου ότι η Ruse Industry αθέτησε τις δεσμεύσεις της όσον αφορά την καταβολή των δόσεων, τον Φεβρουάριο του 2009 οι βουλγαρικές αρχές απέστειλαν επιστολή οχλήσεως. Νέα επιστολή οχλήσεως σχετικά με τα ληξιπρόθεσμα ποσά απεστάλη τον Απρίλιο του 2010 και άλλες δύο τον Ιούνιο του ίδιου έτους. Παρ’ όλα αυτά, το Δημόσιο δεν επέτυχε την ικανοποίηση της απαιτήσεώς του, η οποία δεν εξοφλήθηκε σύμφωνα με την αναδιάταξη του 2001.
(21)
Με επιστολή της 4ης Ιουνίου 2009, η Ruse Industry ζήτησε εκ νέου από τις βουλγαρικές αρχές να προβούν σε αναδιάταξη του χρέους της προς το Δημόσιο έως το 2019 με περίοδο χάριτος έως το 2012. Κατόπιν του αιτήματος αυτού, και σύμφωνα με το άρθρο 108 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ, η Βουλγαρία κοινοποίησε την προβλεπόμενη αναδιάταξη χρέους ως ενίσχυση αναδιάρθρωσης.
(22)
Με επιστολή της 28ης Ιουνίου 2010, η Ruse Industry πρότεινε εκ νέου στο Δημόσιο να εξοφλήσει τις ληξιπρόθεσμες οφειλές της σύμφωνα με τους όρους εξόφλησης που προέβλεπε η αναδιάταξη του 2001. Τον Ιούλιο του 2010, η εταιρεία ανέλαβε να καταβάλει όλα τα οφειλόμενα ληξιπρόθεσμα ποσά σε δύο ισόποσες δόσεις: την πρώτη έως το τέλος του Ιουλίου 2010 και τη δεύτερη έως το τέλος του Αυγούστου 2010. Ωστόσο, η εταιρεία δεν κατόρθωσε να τηρήσει τη συμφωνία αυτή.
(23)
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που υπέβαλαν οι βουλγαρικές αρχές, έως το τέλος του 2010, ο δικαιούχος είχε εξοφλήσει 1 εκατ. ευρώ εκ του συνολικού οφειλόμενου ποσού βάσει της αναδιάταξης του 2001. Στο τέλος του 2010, οι ληξιπρόθεσμες και μη εξοφληθείσες οφειλές ανέρχονταν σε 3,7 εκατ. ευρώ.
(24)
Από την ανταλλαγή επιστολών μεταξύ της Ruse Industry και των βουλγαρικών αρχών προκύπτει ότι οι τελευταίες απέστειλαν σειρά επιστολών οχλήσεως ζητώντας την εξόφληση των ληξιπρόθεσμων οφειλών. Μολονότι ο δικαιούχος εξέφρασε την προθυμία του ή προσεφέρθη οικειοθελώς να εξοφλήσει τα χρεωστούμενα ποσά, δεν εξόφλησε ποτέ τις ληξιπρόθεσμες οφειλές του βάσει της αναδιάταξης του 2001. Πέραν των επιστολών οχλήσεως, δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι οι βουλγαρικές αρχές προέβησαν σε οιαδήποτε ενεργεία για να εξασφαλίσουν την είσπραξη των οφειλόμενων ποσών.
(25)
Όσον αφορά το κεφάλαιο, η Ruse Industry δεν κατέβαλε τα προβλεπόμενα ποσά (10) και, ως εκ τούτου, αθέτησε το εξαμηνιαίο χρονοδιάγραμμα αποπληρωμής του χρέους της. Μάλιστα, ο συνήθης τόκος κατεβλήθη μόνον έως τον Ιούλιο του 2008.
(26)
Όσον αφορά τους τόκους υπερημερίας, οι βουλγαρικές αρχές ανέφεραν ότι το συμβατικώς προβλεπόμενο επιτόκιο του 3 % (βλέπε παράγραφο 17 ανωτέρω) χρεώθηκε επί των οφειλομένων δόσεων από το 2006, όταν η επιχείρηση όφειλε να αρχίσει την αποπληρωμή τους. Οι εν λόγω τόκοι υπερημερίας καταβλήθηκαν από την Ruse μόνο από τον Αύγουστο του 2006 έως τον Ιούλιο του 2008, οπότε η εταιρεία έπαυσε να καταβάλλει τους οφειλόμενους τόκους υπερημερίας.
(27)
Στις 3 Νοεμβρίου 2010, οι βουλγαρικές αρχές υπέβαλαν επίσημο αίτημα καταβολής των οφειλομένων. Κατά τη χρονική στιγμή της υποβολής του αιτήματος, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές ανέρχονταν σε 3,7 εκατ. ευρώ συνολικά (εκ των οποίων 3,4 εκατ. ευρώ κεφάλαιο, 151 000 ευρώ τόκοι και 140 000 ευρώ τόκοι υπερημερίας).
(28)
Κατά τη χρονική στιγμή του εν λόγω αιτήματος, η δικαιούχος είχε εξοφλήσει συνολικό οφειλόμενο ποσό ύψους 1 εκατ. ευρώ βάσει της αναδιάταξης του 2001 (εκ των οποίων 245 000 ευρώ κεφάλαιο, 705 000 ευρώ τόκοι και 50 000 ευρώ τόκοι υπερημερίας). Η τελευταία πραγματική πληρωμή την οποία κατέβαλε η Ruse Industry πραγματοποιήθηκε στις 11 Ιουλίου 2008.
(29)
Μετά από την υποβολή του αιτήματος και την αθέτηση των υποχρεώσεων της εταιρείας, οι εθνικές αρχές κίνησαν διαδικασία πτώχευσης κατά του δικαιούχου στις 11 Νοεμβρίου 2010, εννέα χρόνια μετά από την αναδιάταξη του 2001, περισσότερο από τέσσερα χρόνια από τη λήξη της περιόδου χάριτος και περισσότερο από δύο χρόνια από την τελευταία εξόφληση οιουδήποτε χρέους εκ μέρους της Ruse Industry.
(30)
Στις 11 Νοεμβρίου 2010, οι βουλγαρικές αρχές κίνησαν διαδικασία πτώχευσης κατά της δικαιούχου.
III Η ΑΠΟΦΑΣΗ ΚΙΝΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ
(31)
Όπως αναφέρεται ανωτέρω (βλέπε παράγραφο 21), τον Ιούνιο του 2009 η δικαιούχος υπέβαλε νέο αίτημα αναδιάταξης των ληξιπρόθεσμων οφειλών της βάσει της συμφωνίας του 2001. Αυτή η προγραμματισμένη αναδιάταξη ήταν το μέτρο που κοινοποιήθηκε στην Επιτροπή στις 30 Ιουνίου 2009 ως ενίσχυση αναδιάρθρωσης.
(32)
Σύμφωνα με την εν λόγω κοινοποίηση, το σχέδιο θα προέβλεπε την εξόφληση του χρέους ύψους 9,85 εκατ. ευρώ εντός δεκαετούς περιόδου (δηλαδή έως το 2019), με περίοδο χάριτος έως την 30ή Ιουνίου 2012.
(33)
Η Βουλγαρία θεώρησε ότι το προγραμματισμένο μέτρο ήταν συμβατό με την εσωτερική αγορά ως ενίσχυση αναδιάρθρωσης βάσει της ανακοίνωσης της Επιτροπής «Κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων» (11).
(34)
Η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες ως προς τη συμβατότητα της κοινοποιηθείσας ενίσχυσης. Ως εκ τούτου, στις 14 Απριλίου 2010 κίνησε τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ.
(35)
Πέραν τούτου, στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας εκφράζονται αμφιβολίες για το κατά πόσον η μη είσπραξη των ληξιπρόθεσμων οφειλών της εταιρείας στο παρελθόν βάσει της συμφωνίας αναδιάταξης του 2001 ενδέχεται να συνιστά περαιτέρω κρατική ενίσχυση.
(36)
Στις 23 Νοεμβρίου 2010, οι βουλγαρικές αρχές απέσυραν την εν λόγω κοινοποίηση, γεγονός που κατέστησε άνευ αντικειμένου την επίσημη διερεύνηση του κοινοποιηθέντος μέτρου.
IV ΟΙ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΚΙΝΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ
(37)
Όσον αφορά τη μη είσπραξη των οφειλών, η Βουλγαρία υποστηρίζει απλώς ότι το Δημόσιο ενήργησε ως ιδιώτης επενδυτής σε οικονομία αγοράς, δεδομένου ότι μεγιστοποίησε τις πιθανότητες ανάκτησης του χρέους επιτρέποντας την εθελούσια εξόφλησή του. Η Βουλγαρία δεν παρέθεσε λεπτομερή επιχειρήματα σχετικώς.
V ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ
(38)
Τον Νοέμβριο του 2010, η Βουλγαρία απέσυρε την κοινοποίηση της αναδιάταξης του χρέους της Ruse Industry προς το Δημόσιο. Ως εκ τούτου, η διερεύνηση του κοινοποιηθέντος μέτρου ενίσχυσης αναδιάρθρωσης κατέστη άνευ αντικειμένου βάσει του άρθρου 8 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου, της 22ας Μαρτίου 1999, για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του άρθρου 93 της συνθήκης ΕΚ (12).
(39)
Το υπό εξέταση μέτρο συνίσταται στη μη είσπραξη του χρέους σύμφωνα με την αναδιάταξη του 2001.
(40)
Όσον αφορά την προσχώρηση της Βουλγαρίας στην ΕΕ και, ως εκ τούτου, το ερώτημα εάν η εν λόγω μη είσπραξη του χρέους από 1ης Ιανουαρίου 2007 ενδέχεται να συνιστά νέα ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 1 στοιχείο γ) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η μη καταβολή από τον δικαιούχο των ποσών που όφειλε βάσει της αναδιάταξης του 2001 και η μη ανάληψη δράσης από το Δημόσιο οδήγησαν σε αλλαγές στα συνολικά ανοίγματα του Δημοσίου βάσει της αναδιάταξης του 2001. Αυτή η αύξηση του χρέους προς το Δημόσιο (δηλαδή η μη είσπραξη) παράγει αποτελέσματα μετά από την ημερομηνία προσχώρησης και, ως εκ τούτου, πρέπει να θεωρηθεί ότι το μέτρο εξακολούθησε να ισχύει μετά από την προσχώρηση, και ότι επομένως συνιστά νέα κρατική ενίσχυση.
(41)
Επισημαίνεται επίσης ότι το εν λόγω μη κοινοποιηθέν μέτρο δεν είχε περιληφθεί στο προσάρτημα του παραρτήματος V της πράξης προσχώρησης της Βουλγαρίας (13). Ειδικότερα, α) ούτε τέθηκε σε ισχύ πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 1994, β) ούτε περιλήφθηκε στο προσάρτημα του παραρτήματος V, γ) ούτε καλύφθηκε από τον προσωρινό μηχανισμό που εφαρμόστηκε στο πλαίσιο της προσχώρησης.
(42)
Ούτως εχόντων των πραγμάτων, η Επιτροπή αξιολογεί κατωτέρω κατά πόσον η μη είσπραξη του χρέους από 1ης Ιανουαρίου 2007 συνιστά νέα κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.
(43)
Το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ ορίζει ότι οι ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές.
(44)
Το μέτρο χρηματοδοτείται από κρατικούς πόρους - δεδομένου ότι έχει ως αποτέλεσμα την απώλεια εσόδων του Δημοσίου - οι δε αποφάσεις του Υπουργείου Οικονομικών θεωρούνται άμεσες αποφάσεις του Δημοσίου.
(45)
Επιπλέον, η μη είσπραξη του χρέους αφορά την Ruse Industry ατομικά και, ως εκ τούτου, είναι επιλεκτική.
(46)
Πέραν τούτου, η Ruse Industry είναι επιχείρηση που παράγει αγαθά τα οποία αποτελούν αντικείμενο ελεύθερων εμπορικών συναλλαγών εντός της Ένωσης. Η Επιτροπή θεωρεί επομένως ότι πληρούται ο όρος του επηρεασμού του ανταγωνισμού και των συναλλαγών εντός της Ένωσης.
(47)
Η Επιτροπή χρειάζεται επίσης να αξιολογήσει εάν το μέτρο υπό τη μορφή της μη είσπραξης χρέους παρέχει στην εταιρεία πλεονέκτημα το οποίο δεν θα μπορούσε άλλως να αποκομίσει στην αγορά.
(48)
Όπως εξηγείται ανωτέρω, το χρέος ανάγεται στην περίοδο 1996-97 και έχει ήδη υποστεί αναδιάταξη δύο φορές (το 1999 και το 2001). Όσον αφορά, αφενός, τη μη είσπραξη του χρέους βάσει της αναδιάταξης του 2001 και, αφετέρου, την αθέτηση των υποχρεώσεων της εταιρείας στο παρελθόν, κανείς ιδιώτης επενδυτής δεν θα είχε συμπεριφερθεί όπως έπραξε το βουλγαρικό Δημόσιο. Μάλιστα, από τις διαθέσιμες πληροφορίες προκύπτει ότι δεν λήφθηκαν συγκεκριμένα μέτρα για να εξασφαλιστεί η είσπραξη του χρέους από την 30ή Μαρτίου 2006, όταν έληξε η περίοδος χάριτος και οι πρώτες δόσεις του κεφαλαίου κατέστησαν απαιτητές αλλά δεν καταβλήθηκαν. Πέραν τούτου, η οικονομική κατάσταση της εταιρείας ήταν ασθενής (βλέπε πίνακα 1 ανωτέρω), δεδομένου ότι παρουσίασε μείωση κύκλου εργασιών και αύξηση των ζημιών χωρίς να υπάρχει προοπτική αποκατάστασης της κερδοφορίας της. Επιπλέον, υπογραμμίζεται το γεγονός ότι, μολονότι μέρος του χρέους (1,13 εκατ. BGN (14)) είχε καλυφθεί με ασφάλειες (15), οι βουλγαρικές αρχές δεν προέβησαν σε καμία ενέργεια για να εξασφαλίσουν την είσπραξη ούτε καν αυτού του μέρους του χρέους.
(49)
Στην πραγματικότητα, οι βουλγαρικές αρχές δεν εξήγησαν γιατί δεν εφαρμόστηκε το χρονοδιάγραμμα αποπληρωμής του χρέους, ούτε δικαιολόγησαν τον ισχυρισμό τους ότι εάν είχαν περιμένει την εθελούσια εξόφλησή του (παρά το ιστορικό αθέτησης των υποχρεώσεων εξόφλησης εκ μέρους της εταιρείας) θα είχαν μεγιστοποιήσει τις πιθανότητες είσπραξης της οφειλής.
(50)
Σε παρόμοιες συνθήκες, ένας ιδιώτης πιστωτής θα είχε επιδιώξει την εφαρμογή της συμφωνίας. Ως εκ τούτου, η αθέτηση της αναδιάταξης του 2001 και η μη είσπραξη του χρέους από τη Βουλγαρία παρείχαν πλεονέκτημα στην Ruse Industry.
(51)
Βάσει των ανωτέρω, η Επιτροπή θεωρεί ότι η μη είσπραξη των οφειλών της Ruse Industry προς το Δημόσιο συνιστά νέα ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ από την 1η Ιανουαρίου 2007.
(52)
Επισημαίνεται ότι η Βουλγαρία δεν παρέθεσε επιχειρήματα όσον αφορά την ενδεχόμενη συμβατότητα του μέτρου.
(53)
Ακόμα και εάν η Ruse Industry μπορεί τυπικά να θεωρηθεί ως προβληματική εταιρεία κατά την έννοια της ανακοίνωσης της Επιτροπής «Κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων», δεν πληρούνται τα κριτήρια συμβατότητας για τις ενισχύσεις διάσωσης ή αναδιάρθρωσης. Ειδικότερα, όσον αφορά το μέτρο ως ενίσχυση διάσωσης, δεν έχει αποδειχθεί ότι αυτό θα περιοριζόταν στο ελάχιστο απαραίτητο, θα ήταν δικαιολογημένο από σοβαρούς κοινωνικούς λόγους και ότι δεν θα είχε ανεπίτρεπτα αρνητικές επιπτώσεις σε άλλα κράτη μέλη. Επιπλέον, η διάρκεια του μέτρου υπερβαίνει τους έξι μήνες. Όσον αφορά το μέτρο ως ενίσχυση αναδιάρθρωσης, χωρίς ένα σχέδιο αναδιάταξης δεν αποδεικνύεται η αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας. Πέραν τούτου, δεν αποδεικνύεται ότι η ενίσχυση θα περιοριζόταν στο ελάχιστο αναγκαίο και ότι θα αποτρέπονταν αθέμιτες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού.
(54)
Η εταιρεία είναι εγκατεστημένη σε ενισχυόμενη περιοχή κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο α) της ΣΛΕΕ και, ως τέτοια, είναι επιλέξιμη για περιφερειακές ενισχύσεις σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα 2007-2013 (16). Το μέτρο δεν είναι, ωστόσο, συμβατό ούτε και με τις εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές. Συγκεκριμένα, όσον αφορά ενδεχόμενη ενίσχυση λειτουργίας, η εν λόγω ενίσχυση δεν ευνοεί την ανάπτυξη ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων ή τομέων και δεν περιορίζεται χρονικά, ούτε είναι φθίνουσα ή αναλογική προς ό,τι είναι αναγκαίο για να αντισταθμίσει ειδικά οικονομικά μειονεκτήματα.
(55)
Δεν ισχύουν άλλοι λόγοι συμβατότητας. Ως εκ τούτου, η ενίσχυση είναι παράνομη και μη συμβατή με την ΣΛΕΕ.
(56)
Σύμφωνα με την ΣΛΕΕ και με πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, η Επιτροπή είναι αρμόδια να αποφασίσει ότι το σχετικό κράτος μέλος είναι υποχρεωμένο να καταργήσει ή να τροποποιήσει ενίσχυση που διαπιστώνεται ότι είναι ασυμβίβαστη με την κοινή αγορά (17). Επίσης, σύμφωνα με πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, η υποχρέωση του κράτους να καταργήσει ενίσχυση την οποία η Επιτροπή έχει θεωρήσει ασυμβίβαστη με την εσωτερική αγορά σκοπό έχει την επαναφορά της πρότερης κατάστασης (18). Σε αυτό το πλαίσιο, το Δικαστήριο έχει αποφανθεί ότι ο στόχος αυτός επιτυγχάνεται όταν ο αποδέκτης επιστρέφει την παράνομη ενίσχυση και με αυτόν τον τρόπο χάνει το πλεονέκτημα που είχε έναντι των ανταγωνιστών του και αποκαθίσταται η κατάσταση που επικρατούσε πριν τη χορήγηση της ενίσχυσης (19).
(57)
Σύμφωνα με τη νομολογία αυτή, το άρθρο 14 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 ορίζει ότι: «Σε περίπτωση αρνητικής απόφασης για υπόθεση παράνομων ενισχύσεων, η Επιτροπή αποφασίζει την εκ μέρους του οικείου κράτους μέλους λήψη όλων των αναγκαίων μέτρων για την ανάκτηση της ενίσχυσης από τον δικαιούχο».
(58)
Ως εκ τούτου, δεδομένου ότι το υπό εξέταση μέτρο πρέπει να θεωρηθεί παράνομη και ασυμβίβαστη ενίσχυση, πρέπει να ανακτηθεί προκειμένου να επανέλθει η κατάσταση που επικρατούσε στην αγορά πριν τη χορήγησή του. Κατά συνέπεια, η ανάκτηση πρέπει να ισχύσει από την ημερομηνία κατά την οποία ο δικαιούχος αποκόμισε το πλεονέκτημα, δηλαδή όταν η ενίσχυση κατέστη διαθέσιμη στον δικαιούχο, ο οποίος πρέπει να καταβάλει τόκο μέχρις ότου πραγματοποιηθεί η ανάκτηση.
(59)
Το στοιχείο ασυμβίβαστης ενίσχυσης των μέτρων υπολογίζεται ως το οφειλόμενο και μη καταβληθέν ποσό σύμφωνα με την αναδιάταξη του 2001 από την 1η Ιανουαρίου 2007 έως την 11η Νοεμβρίου 2010, όταν η Βουλγαρία προέβη σε αναγγελία απαιτήσεως στη διαδικασία πτώχευσης. Το χρονικό εκείνο διάστημα, η ληξιπρόθεσμη οφειλή ανερχόταν σε 3,7 εκατ. ευρώ. Το ακριβές προς ανάκτηση ποσό, συμπεριλαμβανομένων των τόκων, θα πρέπει να υπολογισθεί από τη Βουλγαρία. Οι πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν πέραν των ποσών που κατεβλήθησαν βάσει της συμφωνίας μπορούν να αφαιρεθούν από το ποσό που πρέπει να ανακτηθεί ως παράνομη και ασυμβίβαστη ενίσχυση.
VI ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
(60)
Πρώτον, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η Βουλγαρία απέσυρε την κοινοποίησή της σχετικά με την κοινοποιηθείσα αναδιάταξη χρέους ύψους 9,85 εκατ. ευρώ, γεγονός που κατέστησε άνευ αντικειμένου την κίνηση επίσημης διαδικασίας έρευνας του μέτρου αυτού.
(61)
Δεύτερον, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η μη είσπραξη του χρέους προς το Δημόσιο από την 1η Ιανουαρίου 2007 συνιστά νέα κρατική ενίσχυση υπέρ της Ruse Industry κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.
(62)
Δεδομένου ότι η εν λόγω κρατική ενίσχυση είναι παράνομη και ασύμβατη, πρέπει να ανακτηθεί από τον δικαιούχο,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Η Επιτροπή αποφάσισε να περατώσει την επίσημη διαδικασία έρευνας δυνάμει του άρθρου 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ έναντι της κοινοποιηθείσας αναδιάταξης χρέους ύψους 9,85 εκατ. ευρώ, σημειώνοντας ότι η Βουλγαρία απέσυρε την κοινοποίησή της.
Άρθρο 2
Η κρατική ενίσχυση, την οποία η Βουλγαρία παρανόμως χορήγησε στην Ruse Industry κατά παράβαση του άρθρου 108 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ μη προβαίνοντας στην είσπραξη του χρέους προς το Δημόσιο από την 1η Ιανουαρίου 2007, είναι ασύμβατη με την εσωτερική αγορά.
Άρθρο 3
1. Η Βουλγαρία ανακτά από τον δικαιούχο την ενίσχυση που αναφέρεται στο άρθρο 2.
2. Τα προς ανάκτηση ποσά φέρουν τόκους από την 1η Ιανουαρίου 2007 έως ότου ανακτηθούν πλήρως.
3. Οι τόκοι υπολογίζονται με τη μέθοδο του ανατοκισμού σύμφωνα με τις διατάξεις του κεφαλαίου V του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 794/2004 της Επιτροπής (20).
Άρθρο 4
1. Οι ενισχύσεις που αναφέρονται στο άρθρο 2 πρέπει να ανακτηθούν άμεσα και πραγματικά.
2. Η Βουλγαρία διασφαλίζει την εκτέλεση της παρούσας απόφασης εντός τεσσάρων μηνών από την ημερομηνία κοινοποίησής της.
Άρθρο 5
1. Εντός δύο μηνών από την κοινοποίηση της παρούσας απόφασης, η Βουλγαρία υποβάλλει στην Επιτροπή τις ακόλουθες πληροφορίες:
α)
το συνολικό ποσό (κεφάλαιο και τόκοι ανάκτησης) που πρέπει να ανακτηθεί από τον δικαιούχο,
β)
λεπτομερή περιγραφή των μέτρων που έχει ήδη λάβει και προγραμματίσει για να συμμορφωθεί με την παρούσα απόφαση,
γ)
έγγραφα που αποδεικνύουν ότι έχει δοθεί εντολή στον δικαιούχο να επιστρέψει την ενίσχυση.
2. Η Βουλγαρία τηρεί ενήμερη την Επιτροπή σχετικά με την πρόοδο των εθνικών μέτρων που λαμβάνονται για την εφαρμογή της παρούσας απόφασης μέχρις ότου ολοκληρωθεί η ανάκτηση των ενισχύσεων που χορηγήθηκαν βάσει του καθεστώτος που αναφέρεται στο άρθρο 2. Υποβάλλει αμέσως, με απλό αίτημα της Επιτροπής, πληροφορίες σχετικά με τα μέτρα που έχει ήδη λάβει και προγραμματίσει για να συμμορφωθεί με την παρούσα απόφαση. Παρέχει επίσης λεπτομερείς πληροφορίες για τα ποσά των ενισχύσεων και των τόκων που έχουν ήδη ανακτηθεί από τον δικαιούχο.
Άρθρο 6
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στη Δημοκρατία της Βουλγαρίας.
Βρυξέλλες, 13 Ιουλίου 2011.