РЕШЕНИЕ ЗА ИЗПЪЛНЕНИЕ НА КОМИСИЯТА
от 6 юли 2011 година
относно спешни мерки, приложими към семената от сминдух и определени семена и бобови растения, внасяни от Египет
(нотифицирано под номер C(2011) 5000)
(текст от значение за ЕИП)
(2011/402/ЕС)
ЕВРОПЕЙСКАТА КОМИСИЯ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз,
като взе предвид Регламент (ЕО) № 178/2002 на Европейския парламент и на Съвета от 28 януари 2002 г. за установяване на общите принципи и изисквания на законодателството в областта на храните, за създаване на Европейски орган за безопасност на храните и за определяне на процедури относно безопасността на храните (1), и по-специално член 53, параграф 1, буква б), подточка i) и член 53, параграф 1, буква б), подточка iii) от него,
като има предвид, че:
(1)
Регламент (ЕО) № 178/2002 определя общите принципи, които като цяло регулират храните и фуражите и в частност тяхната безопасност на равнището на Общността и на национално равнище. В него се предвиждат спешни мерки, когато е очевидно, че дадена храна или фураж, които са внесени от трета страна, има вероятност да представляват сериозен риск за здравето на човека, животните или за околната среда, и че този риск не може да бъде задоволително ограничен чрез мерки, предприети от засегнатата(ите) държава(и)-членка(и).
(2)
На 22 май 2011 г. Германия докладва за появата на огнище на Escherichia coli, произвеждаща шига токсин (STEC), серотип O104:H4 в северната част на Германия. Въз основа на епидемиологичните проучвания и лабораторните изследвания източникът на замърсяването може да се свърже с консумацията на покълнали семена, произведени в стопанство южно от Хамбург.
(3)
На 15 юни 2011 г. Франция докладва за появата на огнище в Бордо, Франция, което според предварителните резултати е причинено от същия щам E. coli (Escherichia coli, произвеждаща шига токсин (STEC), серотип O104:H4) като открития в Германия. Подобно на случая в Германия проучванията сочат, че е възможно огнището да е резултат от консумацията на покълнали семена.
(4)
Допълнителни индикации сочат, че сухите семена, използвани за получаване на кълновете, биха могли да бъдат първопричината за огнищата в Германия и Франция. С цел да се установи произходът на замърсяването Комисията започна действия за обратно проследяване, координирани от Европейския орган за безопасност на храните (EFSA) и съгласувани с Европейския център за профилактика и контрол върху заболяванията и Световната здравна организация. На 5 юли 2011 г. EFSA публикува окончателния си доклад. В доклада се посочва, че сравнението на информацията от обратното проследяване за огнищата във Франция и Германия води до заключението, че най-вероятната обща връзка е партида семена от сминдух, внесена от Египет, въпреки че не може да бъде изключено това да се дължи и на други партиди. Предвид възможните тежки последици за здравето на човека, причинени от експозицията на малки количества от замърсения материал, и в отсъствието на информация относно източника и пътя на замърсяването, както и относно възможното кръстосано замърсяване, като целесъобразно се налага всички партиди на идентифицирания износител да се считат за подозрителни.
(5)
Освен това настоящите действия за обратно проследяване подкрепят хипотезата, че има връзка между огнищата и че възникването им се дължи на вноса на семена от сминдух, които са били замърсени при вноса в ЕС или преди това. Замърсяването на семената с щама E. coli O104:H4 е отражение на производствен процес, който е допуснал замърсяване с фекален материал от човешки и/или животински произход. Кое е точното звено от хранителната верига, в което е настъпило замърсяването, е все още неясно, както и не е известно дали междувременно замърсяването е било отстранено. В държавите-членки ще се събират допълнителни микробиологични проби, които да допълнят доказателствата от епидемиологичните проучвания, както е предвидено в член 8 от Директива 2003/99/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 17 ноември 2003 г. относно мониторинга на зоонозите и заразните агенти, причиняващи зоонози, за изменение на Решение 90/424/ЕИО на Съвета и за отмяна на Директива 92/117/ЕИО на Съвета (2).
(6)
Въз основа на принципа за предпазливост е необходимо временно да бъде забранен също така вносът на всички семена и бобови растения, произхождащи от Египет и посочени в приложението, с цел да се осигури времето, необходимо за по-нататъшната оценка на тяхната безопасност. Очевидно е, че експозицията на малки количества от замърсен материал и от други семена и бобови растения е възможно да има тежки последици за здравето на човека и че липсва прецизна информация относно техния точен произход в Египет и относно пътя на замърсяването, както и относно възможното кръстосано замърсяване.
(7)
Поради това е целесъобразно на равнището на Европейския съюз да бъдат приети определени предпазни спешни мерки с цел да се гарантира, че държавите-членки ще приемат всички необходими мерки да изтеглят от пазара на ЕС всички партиди семена от сминдух, внесени от Египет през периода 2009-2011 г. и посочени в уведомленията от Системата за бързо предупреждение за храни и фуражи във връзка с действията за обратно проследяване, да вземат проби от тях и след това да ги унищожат и временно да спрат вноса от Египет на всички семена и бобови растения, посочени в приложението към настоящото решение.
(8)
С цел да се осигури времето, необходимо на компетентните органи на Египет да предоставят обратна информация и да разгледат приемането на целесъобразни мерки за управление на риска, временното спиране на вноса следва да бъде в сила поне до 31 октомври 2011 г.
(9)
Мерките, предвидени в настоящото решение, са в съответствие със становището на Постоянния комитет по хранителната верига и здравето на животните.
ПРИЕ НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ ЗА ИЗПЪЛНЕНИЕ:
Член 1
Държавите-членки приемат всички необходими мерки, така че всички партиди семена от сминдух, внесени от Египет през периода 2009-2011 г. и посочени в уведомленията от Системата за бързо предупреждение за храни и фуражи във връзка с действията за обратно проследяване, да бъдат изтеглени от пазара и унищожени. В съответствие с член 8 от Директива 2003/99/ЕО от засегнатите партиди се вземат проби.
Член 2
Допускането за свободно обращение в ЕС на семената и бобовите растения от Египет, посочени в приложението, се забранява до 31 октомври 2011 г.
Член 3
Мерките, определени в настоящото решение, преминават редовна преоценка въз основа на предоставените от Египет гаранции и на резултатите от проведените от държавите-членки аналитични изследвания и проучвания.
Член 4
Адресати на настоящото решение са държавите-членки.
Съставено в Брюксел на 6 юли 2011 година.
ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΉ ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 6ης Ιουλίου 2011
σχετικά με τη λήψη έκτακτων μέτρων τα οποία εφαρμόζονται στους σπόρους μοσχόσιτου (τριγωνέλλας) και σε ορισμένους σπόρους και κουκιά που εισάγονται από την Αίγυπτο
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2011) 5000]
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(2011/402/ΕΕ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 178/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 28ης Ιανουαρίου 2002, για τον καθορισμό των γενικών αρχών και απαιτήσεων της νομοθεσίας για τα τρόφιμα, για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων και τον καθορισμό διαδικασιών σε θέματα ασφαλείας των τροφίμων (1), και ιδίως το άρθρο 53 παράγραφος 1 στοιχείο β) σημείο i) και το άρθρο 53 παράγραφος 1 στοιχείο β) σημείο iii),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 178/2002 καθορίζει τις γενικές αρχές που διέπουν τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές γενικά, και ειδικότερα την ασφάλεια των τροφίμων και των ζωοτροφών, σε κοινοτικό και εθνικό επίπεδο. Προβλέπει έκτακτα μέτρα στις περιπτώσεις που είναι προφανές ότι τα τρόφιμα ή οι ζωοτροφές που έχει εισαχθεί από τρίτη χώρα είναι πιθανό να συνιστούν σοβαρό κίνδυνο για την υγεία του ανθρώπου, την υγεία των ζώων ή το περιβάλλον και ότι ο κίνδυνος αυτός δεν μπορεί να ελεγχθεί αποτελεσματικά με μέτρα που λαμβάνει(ουν) το(τα) οικείο(α) κράτος(η) μέλος(η).
(2)
Στις 22 Μαΐου 2011 η Γερμανία ανέφερε την εκδήλωση εστίας βακτηρίων Escherichia coli που παράγουν την τοξίνη Shiga (STEC), ορότυπος O104:H4, στο βόρειο τμήμα της χώρας. Σύμφωνα με επιδημιολογικές έρευνες και εργαστηριακές δοκιμασίες, η πηγή της επιμόλυνσης θα μπορούσε να αποδοθεί στην κατανάλωση σπόρων με φύτρο που είχαν παραχθεί σε εκμετάλλευση που βρίσκεται νοτίως του Αμβούργου.
(3)
Στις 15 Ιουνίου 2011 η Γαλλία ανέφερε την εκδήλωση εστίας στο Μπορντό της Γαλλίας, η οποία, σύμφωνα με τα προκαταρκτικά αποτελέσματα, προκλήθηκε από το ίδιο στέλεχος E. coli (βακτήρια Escherichia coli που παράγουν την τοξίνη Shiga (STEC), ορότυπος O104:H4) με αυτό που εντοπίστηκε στη Γερμανία. Όπως και στην περίπτωση της Γερμανίας, οι έρευνες δείχνουν ότι η εκδήλωση της εστίας ενδέχεται να προκλήθηκε από την κατανάλωση σπόρων με φύτρο.
(4)
Από περαιτέρω ενδείξεις προκύπτει ότι οι αποξηραμένοι σπόροι που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή φυτρών θα μπορούσαν να είναι η αιτία για την εκδήλωση της εστίας στη Γερμανία και στη Γαλλία. Για να βεβαιωθεί σχετικά με την αιτία της επιμόλυνσης, η Επιτροπή ξεκίνησε διαδικασία ιχνηλάτησης την οποία συντονίζει η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας των Τροφίμων (EFSA) σε συνεννόηση με το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων και την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας. Στις 5 Ιουλίου 2011 η EFSA δημοσίευσε την τελική της έκθεση. Σύμφωνα με την εν λόγω έκθεση, η σύγκριση των στοιχείων που προέκυψαν από τη διαδικασία ιχνηλάτησης όσον αφορά την εκδήλωση εστιών στη Γαλλία και στη Γερμανία οδήγησε στο συμπέρασμα ότι μια παρτίδα σπόρων μοσχόσιτου (τριγωνέλλας) οι οποίοι εισήχθησαν από την Αίγυπτο αποτελεί το πιθανότερο κοινό στοιχείο, μολονότι δεν μπορεί να αποκλειστεί ότι ενδέχεται να ενοχοποιούνται και άλλες παρτίδες. Λόγω των ενδεχόμενων σοβαρών επιπτώσεων που συνεπάγεται για την ανθρώπινη υγεία η έκθεση σε μια μικρή ποσότητα επιμολυσμένου υλικού και εξαιτίας της απουσίας στοιχείων σχετικά με την πηγή και τον τρόπο της επιμόλυνσης και της πιθανής διασταυρούμενης μόλυνσης, κρίνεται επί του παρόντος σκόπιμο να θεωρηθούν ύποπτες όλες οι παρτίδες του εξαγωγέα που έχει ταυτοποιηθεί.
(5)
Επιπλέον, η τρέχουσα διαδικασία ιχνηλάτησης υποστηρίζει την υπόθεση ότι οι εκδηλώσεις εστίας του βακτηρίου συνδέονται με και οφείλονται στην εισαγωγή σπόρων μοσχόσιτου οι οποίοι επιμολύνθηκαν κατά ή πριν από την εισαγωγή στην ΕΕ. Η επιμόλυνση των σπόρων από το στέλεχος O104:H4 του E. coli αντικατοπτρίζει μια διαδικασία παραγωγής που επέτρεπε την επιμόλυνση από περιττώματα ανθρώπινης και/ή ζωικής προέλευσης. Δεν έχει ακόμα προσδιοριστεί σε ποιο ακριβώς στάδιο της τροφικής αλυσίδας συνέβη αυτό ούτε είναι γνωστό εάν η κατάσταση έχει αποκατασταθεί στο μεταξύ. Πρόκειται να διενεργηθεί στα κράτη μέλη περαιτέρω μικροβιολογική δειγματοληψία για να συμπληρωθούν τα αποδεικτικά στοιχεία που έχουν προκύψει από επιδημιολογικές μελέτες όπως προβλέπεται στο άρθρο 8 της οδηγίας 2003/99/ΕΚ του Ευρωπαïoύ Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Νοεμβρίου 2003, για την παρακολούθηση των ζωονόσων και των ζωονοσογόνων παραγόντων, για την τροποποίηση της απόφασης 90/424/ΕΟΚ του Συμβουλίου και την κατάργηση της οδηγίας 92/117/ΕΟΚ του Συμβουλίου (2).
(6)
Σύμφωνα με την αρχή της προφύλαξης, είναι αναγκαίο να απαγορευθεί προσωρινά και η εισαγωγή όλων των σπόρων και κουκιών που εισάγονται από την Αίγυπτο, οι οποίο προσδιορίζονται στο παράρτημα, για να παρασχεθεί ο χρόνος που απαιτείται για την περαιτέρω αξιολόγηση της ασφάλειάς τους. Είναι προφανές ότι ενδέχεται να υπάρχουν σοβαρές επιπτώσεις για την ανθρώπινη υγεία από την έκθεση σε μικρή ποσότητα επιμολυσμένου υλικού που προέρχεται και από άλλους σπόρους και κουκιά και δεν υπάρχουν επακριβείς πληροφορίες όσον αφορά τον ακριβή τόπο καταγωγής στην Αίγυπτο ούτε τον τρόπο επιμόλυνσης καθώς και πιθανής διασταυρούμενης μόλυνσης.
(7)
Επομένως, είναι σκόπιμο να ληφθούν, στο επίπεδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ορισμένα έκτακτα μέτρα προφύλαξης ούτως ώστε να διασφαλιστεί ότι τα κράτη μέλη θα λάβουν όλα τα αναγκαία μέτρα για την απόσυρση, αρχικά, από την αγορά της ΕΕ όλων των παρτίδων σπόρων μοσχόσιτου που εισήχθησαν από την Αίγυπτο κατά την περίοδο 2009 - 2011, οι οποίες αναφέρονται στις κοινοποιήσεις του συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης για τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές που συνδέονται με τη διαδικασία ιχνηλάτησης, με σκοπό τη λήψη δείγματος από αυτές και, στη συνέχεια, την καταστροφή τους, καθώς και για την προσωρινή αναστολή της εισαγωγής από την Αίγυπτο κάθε είδους σπόρων και κουκιών όπως καθορίζονται στο παράρτημα της παρούσας απόφασης.
(8)
Για να δοθεί στις αρμόδιες αρχές της Αιγύπτου ο χρόνος που απαιτείται για να αντιδράσουν και να εξετάσουν τη λήψη κατάλληλων μέτρων διαχείρισης του κινδύνου, η προσωρινή αναστολή των εισαγωγών πρέπει να ισχύει τουλάχιστον έως τις 31 Οκτωβρίου 2011.
(9)
Τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση είναι σύμφωνα με τη γνώμη της μόνιμης επιτροπής για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων.
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Τα κράτη μέλη λαμβάνουν κάθε αναγκαίο μέτρο για να εξασφαλίσουν την απόσυρση από την αγορά και την καταστροφή όλων των παρτίδων σπόρων μοσχόσιτου (τριγωνέλλας) που εισήχθησαν από την Αίγυπτο κατά την περίοδο 2009 - 2011, οι οποίες αναφέρονται στις κοινοποιήσεις του συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης για τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές και συνδέονται με τη διαδικασία ιχνηλάτησης. Σύμφωνα με το άρθρο 8 της οδηγίας 2003/99/ΕΚ λαμβάνεται δείγμα από τις εν λόγω παρτίδες.
Άρθρο 2
Απαγορεύεται έως τις 31 Οκτωβρίου 2011 η θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία στην ΕΕ σπόρων και κουκιών από την Αίγυπτο που προσδιορίζονται στο παράρτημα.
Άρθρο 3
Τα μέτρα που ορίζει η παρούσα απόφαση επαναξιολογούνται σε τακτική βάση με γνώμονα τις εγγυήσεις που παρέχει η Αίγυπτος, τα αποτελέσματα των αναλυτικών δοκιμασιών και των ερευνών που διενεργούν τα κράτη μέλη.
Άρθρο 4
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη.
Βρυξέλλες, 6 Ιουλίου 2011.