РЕШЕНИЕ НА КОМИСИЯТА
от 29 ноември 2011 година
относно изискванията за безопасност, на които трябва да отговарят европейските стандарти за велосипеди, велосипеди за малки деца и багажници за велосипеди съгласно Директива 2001/95/ЕО на Европейския парламент и на Съвета
(текст от значение за ЕИП)
(2011/786/ЕС)
ЕВРОПЕЙСКАТА КОМИСИЯ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз,
като взе предвид Директива 2001/95/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 3 декември 2001 г. относно общата безопасност на продуктите (1), и по-специално член 4, параграф 1, буква а) от нея,
като има предвид, че:
(1)
В Директива 2001/95/ЕО се предвижда, че европейските стандарти трябва да бъдат установени от европейските органи по стандартизация. Тези стандарти следва да гарантират, че продуктите отговарят на общите изисквания за безопасност, наложени от директивата.
(2)
Съгласно Директива 2001/95/ЕО даден продукт се счита за безопасен, когато съответства на доброволните национални стандарти, с които се транспонират европейските стандарти, позовавания на които са били публикувани от Комисията в Официален вестник на Европейския съюз.
(3)
В член 4 от Директива 2001/95/ЕО се определя процедура за изготвяне на европейски стандарти. Съгласно посочената процедура Комисията определя специфичните изисквания за безопасност, които европейските стандарти следва да удовлетворят, и след това възлага мандат на европейските органи по стандартизация да изготвят посочените стандарти.
(4)
Комисията публикува позоваванията на приетите европейски стандарти в Официален вестник на Европейския съюз.
(5)
Съгласно член 4, параграф 2, втора алинея от Директива 2001/95/ЕО позоваванията на европейски стандарти, приети от европейските органи по стандартизация преди влизането в сила на посочената директива, може да бъдат публикувани в Официален вестник на Европейския съюз, дори без Комисията да е възложила мандат, при условие че посочените стандарти гарантират, че са спазени предвидените в същата директива общи изисквания за безопасност.
(6)
С Решение 2006/514/ЕО (2) Комисията публикува в Официален вестник на Европейския съюз позоваванията на европейски стандарти EN 14764:2005 за велосипеди за града и велосипеди за преходи, EN 14766:2005 за планински велосипеди, EN 14781:2005 за състезателни велосипеди и EN 14872:2006 за багажници за велосипеди.
(7)
Включените в Решение 2006/514/ЕО четири европейски стандарта не са подкрепени с мандат на Комисията, приет в съответствие с член 4, параграф 1 от Директива 2001/95/ЕО.
(8)
Европейският комитет по стандартизация (CEN) обяви, че европейските стандарти EN 14764:2005, EN 14766:2005, EN 14781:2005 и EN 14872:2006 ще бъдат преразгледани. Позоваванията на получените след преразглеждането нови версии на тези стандарти не могат да бъдат публикувани в Официален вестник на Европейския съюз, без Комисията да е възложила мандат, с който се определят специфичните изисквания за безопасност.
(9)
Поради това Комисията следва да определи специфични изисквания за безопасност за велосипеди и багажници за велосипеди с оглед на възлагане на мандати на европейските органи по стандартизация за изготвянето на европейски стандарти въз основа на споменатите изисквания.
(10)
Велосипедите за малки деца, които не се разглеждат като играчки по смисъла на Директивата относно безопасността на детските играчки (Директива 2009/48/ЕО на Европейския парламент и на Съвета (3)), ако не са безопасни, могат да изложат децата на сериозни наранявания на главата, гръдния кош, корема или крайниците, по-специално вследствие на падане.
(11)
Младите велосипедисти, които карат велосипеди, често се нараняват, когато играят или карат велосипед прекалено бързо (4), и са особено склонни към падане, тъй като развиват своите двигателни умения, докато растат, и са в процес на усвояване на умения за каране на велосипед, в това число и способността за избягване на препятствия, пешеходци или други велосипедисти. Тези фактори, съчетани с по-високия център на тежестта на децата, правят трудно запазването на равновесие.
(12)
Според базата данни за нараняванията 37 % от нараняванията, понесени от велосипедисти в ЕС, са засягали малки деца на възраст между 5 и 9 години (5). Въпреки че пътните инциденти представляват значителен дял от тези злополуки, много от злополуките се случват по време на игра, когато младите велосипедисти се сблъскват с предмети или други хора или просто падат от велосипеда си. Смята се, че всяка година в Обединеното кралство над 2 000 деца постъпват в болница след като са претърпели злополука с велосипед вкъщи и още 21 000 - след злополуки на места като паркове и детски площадки (6).
(13)
Европейски стандарт 14765: 2005 + A1:2008 определя изисквания за безопасност и методи за изпитване на велосипеди за малки деца, които са изключени от обхвата на Директивата относно безопасността на детските играчки (Директива 2009/48/ЕО). Този стандарт обаче не е подкрепен с мандат на Комисията.
(14)
Поради това е необходимо да се установят изисквания за безопасност и да се препоръча изготвянето в съответствие с тези изисквания на европейски стандарти за предназначени за малки деца велосипеди, които не се разглеждат като играчки по смисъла на Директивата относно безопасността на детските играчки (Директива 2009/48/ЕО).
(15)
След като бъдат изготвени съответните стандарти и при условие че Комисията реши да публикува позоваване на тях в Официален вестник на Европейския съюз в съответствие с процедурата, определена в член 4, параграф 2 от Директива 2001/95/ЕО, ще се счита, че велосипедите, велосипедите за малки деца и багажниците за велосипеди, които отговарят на тези стандарти, съответстват на общите изисквания за безопасност, посочени в Директива 2001/95/ЕО, що се отнася до изискванията за безопасност, обхванати от стандартите.
(16)
Предвидените в настоящото решение мерки са в съответствие със становището на Комитета, създаден съгласно член 15 от Директива 2001/95/ЕО. Нито Европейският парламент, нито Съветът възразиха срещу тях,
ПРИЕ НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ:
Член 1
За целите на настоящото решение се прилагат следните определения:
а)
„велосипед“ е двуколесно превозно средство, задвижвано единствено или основно от мускулната сила на водача, с изключение на превозните средства, оборудвани с две или повече седалки;
б)
„велосипед за малки деца“ е велосипед с максимална височина на седалката повече от 435 mm и по-малко от 635 mm, предназначен за водачи със средно тегло около 30 kg;
в)
„велосипед за града и за преходи“ е велосипед с максимална височина на седалката 635 mm или повече, предназначен за използване на обществени места, в това число и по пътища без настилка;
г)
„планински велосипед“ е велосипед с максимална височина на седалката 635 mm или повече, предназначен за използване извън пътя по труднопроходими терени, обществени пътища и пътеки, оборудван с подходящо подсилена рамка и други компоненти и, обикновено, с гуми с широко сечение, снабдени с дълбоки грайфери, и с широк диапазон от скорости;
д)
„състезателен велосипед“ е велосипед с максимална височина на седалката 635 mm или повече, предназначен за използване при висока скорост на обществени места. Тези велосипеди са предназначени обикновено за използване по пътища с настилка;
е)
„багажник за велосипеди“ е устройство или съд, с изключение на ремаркета, което е монтирано и неподвижно прикрепено над и/или в близост до задното колело (заден багажник) или до предното колело (преден багажник) на велосипед, което е проектирано за носене на багаж или деца, седящи на детски седалки.
Член 2
В приложението към настоящото решение се определят специфичните изисквания за безопасност за велосипеди, велосипеди за малки деца и багажници за велосипеди, на които трябва да отговарят европейските стандарти съгласно член 4 от Директива 2001/95/ЕО.
Член 3
Настоящото решение влиза в сила на двадесетия ден след публикуването му в Официален вестник на Европейския съюз.
Съставено в Брюксел на 29 ноември 2011 година.
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 29ης Νοεμβρίου 2011
σχετικά με τις απαιτήσεις ασφάλειας που πρέπει να πληρούν τα ευρωπαϊκά πρότυπα για τα ποδήλατα, για τα παιδικά ποδήλατα και για τις σχάρες αποσκευών για ποδήλατα σύμφωνα με την οδηγία 2001/95/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(2011/786/ΕΕ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη την οδηγία 2001/95/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 3ης Δεκεμβρίου 2001, για τη γενική ασφάλεια των προϊόντων (1), και ιδίως το άρθρο 4 παράγραφος 1 στοιχείο α),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Η οδηγία 2001/95/ΕΚ ορίζει ότι πρέπει να καταρτιστούν ευρωπαϊκά πρότυπα από τους ευρωπαϊκούς οργανισμούς τυποποίησης. Τα πρότυπα αυτά πρέπει να εξασφαλίζουν ότι τα προϊόντα ικανοποιούν τη γενική επιταγή ασφάλειας της οδηγίας.
(2)
Σύμφωνα με την οδηγία 2001/95/ΕΚ, ένα προϊόν θεωρείται ασφαλές όταν πληροί τα μη υποχρεωτικά εθνικά πρότυπα που αποτελούν μεταφορά ευρωπαϊκών προτύπων, τα στοιχεία αναφοράς των οποίων δημοσιεύτηκαν από την Επιτροπή στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
(3)
Το άρθρο 4 της οδηγίας 2001/95/ΕΚ θεσπίζει τη διαδικασία εκπόνησης των ευρωπαϊκών προτύπων. Σύμφωνα με αυτή τη διαδικασία, η Επιτροπή καθορίζει τις ειδικές απαιτήσεις ασφάλειας που πρέπει να ικανοποιούν τα ευρωπαϊκά πρότυπα και στη συνέχεια εκδίδει εντολή προς τους ευρωπαϊκούς οργανισμούς τυποποίησης για την κατάρτιση των εν λόγω προτύπων.
(4)
Η Επιτροπή δημοσιεύει τα στοιχεία αναφοράς των εκδοθέντων ευρωπαϊκών προτύπων στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
(5)
Σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο της οδηγίας 2001/95/ΕΚ, τα στοιχεία αναφοράς των ευρωπαϊκών προτύπων που εξέδωσαν οι ευρωπαϊκοί οργανισμοί τυποποίησης πριν από την έναρξη ισχύος της εν λόγω οδηγίας μπορούν να δημοσιευτούν στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ακόμη και χωρίς εντολή της Επιτροπής, υπό τον όρο ότι τα πρότυπα αυτά εξασφαλίζουν τη συμμόρφωση με τη γενική επιταγή ασφάλειας που προβλέπει η εν λόγω οδηγία.
(6)
Με την απόφαση 2006/514/ΕΚ (2), η Επιτροπή δημοσίευσε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης τα στοιχεία αναφοράς των ευρωπαϊκών προτύπων EN 14764:2005 για τα ποδήλατα πόλης και τρέκινγκ, EN 14766:2005 για τα ποδήλατα βουνού, EN 14781:2005 για τα αγωνιστικά ποδήλατα και EN 14872:2006 για το καλαθάκι (σχάρες) αποσκευών για ποδήλατα.
(7)
Τα τέσσερα ευρωπαϊκά πρότυπα που καλύπτονται με την απόφαση 2006/514/ΕΚ δεν αποτέλεσαν αντικείμενο εντολής της Επιτροπής σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 1 της οδηγίας 2001/95/ΕΚ.
(8)
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Τυποποίησης (CEN) έχει ανακοινώσει ότι τα ευρωπαϊκά πρότυπα EN 14764:2005, EN 14766:2005, EN 14781:2005 και EN 14872:2006 θα αναθεωρηθούν. Τα στοιχεία αναφοράς των νέων εκδόσεων αυτών των προτύπων, που θα προκύψουν μετά την αναθεώρηση, δεν μπορούν να δημοσιευτούν στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης χωρίς να υπάρχει εντολή της Επιτροπής που να θεσπίζει ειδικές απαιτήσεις ασφάλειας.
(9)
Η Επιτροπή πρέπει, επομένως, να καθορίσει ειδικές απαιτήσεις ασφάλειας για τα ποδήλατα και για τις σχάρες αποσκευών για ποδήλατα προκειμένου να δοθεί εντολή στους ευρωπαϊκούς οργανισμούς τυποποίησης να εκπονήσουν ευρωπαϊκά πρότυπα με βάση τις εν λόγω απαιτήσεις.
(10)
Τα παιδικά ποδήλατα που δεν θεωρούνται παιχνίδια κατά την έννοια της οδηγίας για την ασφάλεια των παιχνιδιών (οδηγία 2009/48/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3)), εάν δεν είναι ασφαλή, είναι δυνατό να εκθέσουν τα παιδιά σε σοβαρούς τραυματισμούς στο κεφάλι, το στήθος, την κοιλιακή χώρα ή τα άκρα, ιδίως έπειτα από πτώσεις.
(11)
Οι μικροί ποδηλάτες συνήθως τραυματίζονται ενώ παίζουν ή κινούνται με υπερβολική ταχύτητα (4) και είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι στις πτώσεις, τόσο διότι εξελίσσουν τις κινητικές δεξιότητές τους καθώς βρίσκονται σε ηλικία ανάπτυξης, όσο και διότι βρίσκονται σε φάση εκμάθησης των δεξιοτήτων χειρισμού του ποδηλάτου, όπου περιλαμβάνεται και η ικανότητα αποφυγής εμποδίων, πεζών ή άλλων ποδηλατών. Οι παράγοντες αυτοί, σε συνδυασμό με το υψηλότερο κέντρο βάρους που έχουν τα παιδιά, καθιστούν την ισορροπία δύσκολη.
(12)
Σύμφωνα με τη βάση δεδομένων για τους τραυματισμούς (IDB), το 37 % των τραυματισμών όπου εμπλέκεται χρήστης ποδηλάτου στην ΕΕ αφορά παιδιά ηλικίας 5 έως 9 ετών (5). Μολονότι σημαντικό ποσοστό αυτών των ατυχημάτων είναι τροχαία ατυχήματα, πολλά ατυχήματα συμβαίνουν και κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού, καθώς οι μικροί ποδηλάτες συγκρούονται με αντικείμενα ή άλλους ανθρώπους, ή απλώς πέφτουν από το ποδήλατό τους. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, εκτιμάται ότι πάνω από 2 000 παιδιά μεταφέρονται στο νοσοκομείο κάθε χρόνο έπειτα από ατύχημα με το ποδήλατο στο σπίτι, και άλλα 21 000 παιδιά έπειτα από ατυχήματα σε χώρους όπως είναι τα πάρκα και οι παιδικές χαρές (6).
(13)
Με το ευρωπαϊκό πρότυπο EN 14765: 2005 + A1:2008 καθορίζονται απαιτήσεις ασφάλειας και μέθοδοι δοκιμής για παιδικά ποδήλατα που εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας για την ασφάλεια των παιχνιδιών (2009/48/ΕΚ). Ωστόσο, αυτό το πρότυπο δεν αποτέλεσε αντικείμενο εντολής της Επιτροπής.
(14)
Κρίνεται επομένως αναγκαία η θέσπιση απαιτήσεων ασφάλειας, ενώ πρέπει επίσης να ζητηθεί η ανάπτυξη ευρωπαϊκών προτύπων με βάση αυτές τις απαιτήσεις για τα παιδικά ποδήλατα τα οποία δεν θεωρούνται παιχνίδια κατά την έννοια της οδηγίας για την ασφάλεια των παιχνιδιών (οδηγία 2009/48/ΕΚ).
(15)
Μόλις θα είναι έτοιμα τα σχετικά πρότυπα, και εφόσον η Επιτροπή αποφασίσει να δημοσιεύσει τα στοιχεία αναφοράς τους στην Επίσημη Εφημερίδα βάσει της διαδικασίας που προβλέπεται στο άρθρο 4 παράγραφος 2 της οδηγίας 2001/95/ΕΚ, τότε τα ποδήλατα, τα παιδικά ποδήλατα και οι σχάρες αποσκευών για ποδήλατα που συμμορφώνονται με τα εν λόγω πρότυπα θα θεωρείται κατά τεκμήριο ότι ανταποκρίνονται στη γενική επιταγή ασφάλειας της οδηγίας 2001/95/ΕΚ όσον αφορά τις απαιτήσεις ασφάλειας που καλύπτονται από τα πρότυπα.
(16)
Τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση είναι σύμφωνα με τη γνώμη της επιτροπής που έχει συσταθεί δυνάμει του άρθρου 15 της οδηγίας 2001/95/ΕΚ. Ούτε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ούτε το Συμβούλιο αντιτάχθηκαν σε αυτά,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
α) «Ποδήλατο»: δίτροχο όχημα που κινείται αποκλειστικά ή κυρίως με τη μυϊκή ενέργεια του αναβάτη, εξαιρουμένων των οχημάτων με δύο ή περισσότερες σέλες.
β) «Παιδικό ποδήλατο»: ποδήλατο με μέγιστο ύψος σέλας άνω των 435 mm και κάτω των 635 mm, προοριζόμενο για χρήση από αναβάτες μέσου βάρους 30 kg.
γ) «Ποδήλατο πόλης και τρέκινγκ»: ποδήλατο με μέγιστο ύψος σέλας 635 mm και άνω, προοριζόμενο για χρήση στο δημόσιο οδικό δίκτυο, περιλαμβανομένων και των μη ασφαλτοστρωμένων δρόμων.
δ) «Ποδήλατο βουνού»: ποδήλατο με μέγιστο ύψος σέλας 635 mm και άνω, σχεδιασμένο για χρήση εκτός δρόμου σε ανώμαλο έδαφος, στο δημόσιο οδικό δίκτυο και στα δημόσια μονοπάτια. Είναι εφοδιασμένο με κατάλληλα ενισχυμένο σκελετό και άλλα κατασκευαστικά στοιχεία, καθώς και, συνήθως, με φαρδιά ελαστικά που φέρουν βαθιά σκαλίσματα στο πέλμα και μεγάλο εύρος ταχυτήτων στο σύστημα μετάδοσης της κίνησης.
ε) «Αγωνιστικό ποδήλατο»: ποδήλατο με μέγιστο ύψος σέλας 635 mm και άνω, προοριζόμενο για χρήση σε μεγάλες ταχύτητες στο δημόσιο οδικό δίκτυο. Αυτά τα ποδήλατα κατά κανόνα προορίζονται για χρήση σε ασφαλτοστρωμένο οδόστρωμα.
στ) «Σχάρα αποσκευών για ποδήλατα»: διάταξη ή περιέκτης, εξαιρουμένων των ρυμουλκούμενων, που τοποθετείται και προσαρμόζεται μόνιμα πάνω και/ή δίπλα από τον οπίσθιο τροχό (πίσω σχάρα αποσκευών) ή από τον εμπρόσθιο τροχό (μπροστινή σχάρα αποσκευών) του ποδηλάτου και έχει σχεδιαστεί αποκλειστικά για τη μεταφορά αποσκευών ή παιδιών που κάθονται σε παιδικό κάθισμα.
Άρθρο 2
Στο παράρτημα της παρούσας απόφασης καθορίζονται οι ειδικές απαιτήσεις ασφάλειας για ποδήλατα, παιδικά ποδήλατα και σχάρες αποσκευών για ποδήλατα που πρέπει να πληρούν τα ευρωπαϊκά πρότυπα σύμφωνα με το άρθρο 4 της οδηγίας 2001/95/ΕΚ.
Άρθρο 3
Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Βρυξέλλες, 29 Νοεμβρίου 2011.