РЕШЕНИЕ НА КОМИСИЯТА
от 19 януари 2012 година
за изискване от държавите-членки да забранят пускането на пазара на прикачни устройства за рязане от типа на раздробителите, предназначени за преносими, ръчноуправлявани машини за рязане на храсти
(нотифицирано под номер C(2011) 9772)
(текст от значение за ЕИП)
(2012/32/ЕС)
ЕВРОПЕЙСКАТА КОМИСИЯ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз,
като взе предвид Директива 2006/42/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 17 май 2006 г. относно машините и за изменение на Директива 95/16/ЕО (1), и по-специално член 9 от нея,
като има предвид, че:
(1)
Машините за косене на трева и машините за рязане на храсти са преносими, ръчноуправлявани градински и горски машини, използвани за косене на трева и плевели, за рязане на храсти, малки дръвчета и подобни растителни видове. Окомплектованата машина за косене на трева или машина за рязане на храсти включва силова глава, предавателен вал, прикачно устройство и предпазен кожух. Много машини, задвижвани от двигател с вътрешно горене, са машини с двойно предназначение, които могат да се използват за косене на трева и плевели или за рязане на храсти и малки дръвчета в зависимост от монтираното устройство за рязане.
(2)
През септември 2008 г. шведските органи информираха органите на другите държави-членки и Комисията, че няколко прикачни устройства за рязане от типа на раздробителите, предназначени за машини за рязане на храсти и състоящи се от две или повече метални части, като вериги, ножове или четки, свързани към въртяща се глава, са били пуснати на пазара от производители, различни от производителите на оригиналните машини за рязане на храсти. Шведските органи счетоха, че тези прикачни устройства за рязане от типа на раздробителите са опасни.
(3)
През май 2010 г. органите на Обединеното кралство информираха органите на другите държави-членки и Комисията за злополука със смъртен изход при работа с прикачно устройство за рязане от типа на раздробителите, предназначено за машина за рязане на храсти и състоящо се от две вериги, свързани към метален диск. При употребата на машина за рязане на храсти, оборудвана с такова прикачно устройство за рязане, звено от веригата е било изхвърлено и е наранило смъртоносно наблизо стоящо лице. Обединеното кралство предприе мерки, за да гарантира изтеглянето от пазара и извеждането от експлоатация на съответните прикачни устройства за рязане. На заседанието на Комитета по машините, което се проведе на 2 юни 2010 г., Обединеното кралство поиска от Комисията да разгледа необходимостта от приемането на мярка, с която да се изиска от държавите-членки да забранят пускането на пазара на прикачни устройства за рязане с подобни технически характеристики.
(4)
Прикачните устройства за рязане от типа на раздробителите, предназначени за машини за рязане на храсти и пускани на пазара отделно, за да се монтират от оператора към машина за рязане на храсти, които не са обхванати от оценката на рисковете, ЕО декларацията за съответствие и инструкциите на производител на машина за рязане на храсти, са заменяемо оборудване по смисъла на определението в член 2, буква б) от Директива 2006/42/ЕО.
(5)
Раздел 1.3.2 от приложение I към Директива 2006/42/ЕО относно опасността от счупване при използване изисква отделните части на машината и връзките помежду им да могат да издържат на натоварванията, на които са подложени при употребата им. Когато рискът от счупване или разпадане остава въпреки предприетите мерки, съответните части трябва да бъдат монтирани, разположени и/или предпазвани така, че в случай на счупване техните парчета да бъдат задържани, като по този начин се избягват опасните ситуации. Раздел 1.3.3 от приложение I към същата директива относно опасността от падащи или изхвърлени предмети изисква да се вземат предпазни мерки, за да се предотвратят опасностите от такива предмети.
(6)
Хармонизираният стандарт за преносимите, ръчноуправлявани машини за рязане на храсти, задвижвани от двигател с вътрешно горене, а именно EN ISO 11806:2008, включва техническите спецификации и изпитванията, за да се гарантира подходящата якост на прикачните устройства за рязане и за да се намалят рисковете поради изхвърлени от машината предмети. Стандартът не предвижда прикачните устройства за рязане да се състоят от повече от една метална част. Въпреки че прилагането на хармонизирания стандарт е доброволно, в него са посочени техническите аспекти, които трябва да се вземат предвид при изпълнение на съществените изисквания за опазване на здравето и безопасност по Директива 2006/42/ЕО в съответствие с общите принципи, установени в началото на приложение I към същата директива.
(7)
Използването на прикачни устройства за рязане от типа на раздробителите със свързани метални части поражда значително по-големи остатъчни рискове от счупване при използване и от изхвърляне на предмети в сравнение с остриетата, представляващи една метална част. Металните части на прикачните устройства за рязане от типа на раздробителите и връзките помежду им понасят многократни високи механични натоварвания при контакта им с камъни, скали и други препятствия и съществува вероятност от счупване и изхвърляне с голяма скорост. На тях се дължи също така изхвърлянето на камъни с по-голяма сила, отколкото при остриетата, представляващи една метална част. Предпазните кожуси, монтирани към преносимите, ръчноуправлявани машини за рязане на храсти, не могат да осигурят подходящата защита срещу по-големите опасности, породени от прикачните устройства за рязане от типа на раздробителите със свързани метални части. Поради това, като се отчитат техническите аспекти, не може са се счита, че прикачните устройства за рязане от типа на раздробителите, предназначени за преносими, ръчноуправлявани машини за рязане на храсти, отговарят на изискванията по раздели 1.3.2 и 1.3.3 от приложение I към Директива 2006/42/ЕО. Липсата на съответствие поражда значителен риск от сериозни увреждания или злополуки със смъртен изход за ползващите лица и другите изложени лица.
(8)
На 22 октомври 2010 г. Комисията се консултира с Европейската асоциация по градинска техника във връзка с проектомярка по отношение на опасните прикачни устройства за рязане, предназначени за машините за рязане на храсти. В отговора си от 4 ноември 2010 г. Асоциацията изрази подкрепата си за проектомярката.
(9)
Следва да се разреши възможно най-краткият период с оглед на прилагането на мерките, изисквани съгласно настоящото решение, за да се предотвратят други злополуки.
(10)
Мерките, предвидени в настоящото решение, са в съответствие със становището на комитета, създаден съгласно член 22 от Директива 2006/42/ЕО,
ПРИЕ НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ:
Член 1
Държавите-членки забраняват пускането на пазара на прикачни устройства за рязане от типа на раздробителите, състоящи се от няколко свързани метални части и предназначени за преносими, ръчноуправлявани машини за рязане на храсти.
Член 2
Държавите-членки предприемат необходимите мерки, за да се съобразят с настоящото решение най-късно до 30 април 2012 г. Те публикуват тези мерки и незабавно ги съобщават на Комисията.
Член 3
Адресати на настоящото решение са държавите-членки.
Съставено в Брюксел на 19 януари 2012 година.
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 19ης Ιανουαρίου 2012
με την οποία ζητείται από τα κράτη μέλη να απαγορεύσουν τη διάθεση στην αγορά κοπτικών εξαρτημάτων αρθρωτού τύπου για φορητές θαμνοκοπτικές μηχανές χειρός
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2011) 9772]
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(2012/32/ΕΕ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη την οδηγία 2006/42/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Μαΐου 2006, σχετικά με τα μηχανήματα και την τροποποίηση της οδηγίας 95/16/ΕΚ (1), και ιδίως το άρθρο 9,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Οι χλοοκοπτικές και οι θαμνοκοπτικές μηχανές είναι φορητά μηχανήματα χειρός για την κηπουρική και τη δασοκομία, που χρησιμοποιούνται για την κοπή χλόης, αγριόχορτων, θάμνων, μικρών δέντρων και παρόμοιας βλάστησης. Ένα πλήρες συγκρότημα χλοοκοπτικής ή θαμνοκοπτικής μηχανής περιλαμβάνει κινητήρια κεφαλή, άξονα μετάδοσης της κίνησης, εξάρτημα κοπής και προφυλακτήρα. Πολλές μηχανές που λειτουργούν με κινητήρα καύσης είναι διπλής χρήσης, δηλαδή μπορούν να χρησιμοποιηθούν είτε για την κοπή χλόης και αγριόχορτων είτε για την κοπή θάμνων και μικρών δέντρων, ανάλογα με το εξάρτημα κοπής που έχουν προσαρμοσμένο.
(2)
Το Σεπτέμβριο του 2008 οι σουηδικές αρχές ενημέρωσαν τις αρχές των υπόλοιπων κρατών μελών και την Επιτροπή ότι πολλά κοπτικά εξαρτήματα αρθρωτού τύπου για θαμνοκοπτικές μηχανές, που αποτελούνταν από δύο ή περισσότερα μεταλλικά μέρη, όπως αλυσίδες, μαχαίρια ή βούρτσες, τα οποία ήταν συνδεδεμένα με περιστροφική κεφαλή, τοποθετούνταν στην αγορά από κατασκευαστές διαφορετικούς από τους γνήσιους κατασκευαστές των θαμνοκοπτικών μηχανών. Οι σουηδικές αρχές έκριναν ότι τα κοπτικά αυτά εξαρτήματα αρθρωτού τύπου ήταν επικίνδυνα.
(3)
Τον Μάιο του 2010 οι αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου ενημέρωσαν τις αρχές των υπόλοιπων κρατών μελών και την Επιτροπή σχετικά με θανατηφόρο ατύχημα που είχε προκληθεί από κοπτικό εξάρτημα αρθρωτού τύπου για θαμνοκοπτική μηχανή, το οποίο αποτελούνταν από δύο αλυσίδες συνδεδεμένες με μεταλλικό δίσκο. Κατά τη χρήση θαμνοκοπτικής μηχανής στην οποία ήταν προσαρμοσμένο αυτό το κοπτικό εξάρτημα, ένας κρίκος της αλυσίδας εκτοξεύθηκε και τραυμάτισε θανατηφόρα παριστάμενο. Το Ηνωμένο Βασίλειο έλαβε μέτρα για την απόσυρση του εν λόγω κοπτικού εξαρτήματος από την αγορά και από τη χρήση. Κατά τη συνεδρίαση της επιτροπής για τις μηχανές στις 2 Ιουνίου 2010, το Ηνωμένο Βασίλειο ζήτησε από την Επιτροπή να εξετάσει την ανάγκη έγκρισης μέτρου με το οποίο να ζητείται από τα κράτη μέλη να απαγορεύσουν τη διάθεση, στην αγορά, κοπτικών εξαρτημάτων με συναφή τεχνικά χαρακτηριστικά.
(4)
Κοπτικά εξαρτήματα αρθρωτού τύπου για θαμνοκοπτικές μηχανές τα οποία κυκλοφορούν στην αγορά μεμονωμένα, με σκοπό να προσαρμοστούν σε θαμνοκοπτική μηχανή από τον χειριστή και τα οποία δεν καλύπτονται από την εκτίμηση της επικινδυνότητας, τη δήλωση συμμόρφωσης ΕΚ και τις οδηγίες χρήσης του κατασκευαστή της θαμνοκοπτικής μηχανής συνιστούν εναλλάξιμο εξοπλισμό σύμφωνα με τον ορισμό του άρθρου 2 στοιχείο β) της οδηγίας 2006/42/ΕΚ.
(5)
Στο σημείο 1.3.2 του παραρτήματος I της οδηγίας 2006/42/ΕΚ, σχετικά με τον κίνδυνο θραύσης κατά τη διάρκεια της λειτουργίας, απαιτείται να αντέχουν τα διάφορα μέρη της μηχανής, καθώς και οι μεταξύ τους σύνδεσμοι, στις καταπονήσεις που υφίστανται κατά τη χρήση. Εάν, παρά τις λαμβανόμενες προφυλάξεις, εξακολουθούν να υπάρχουν κίνδυνοι θραύσης ή διάλυσης, τα σχετικά μέρη πρέπει να είναι συναρμολογημένα, διατεταγμένα και/ή εφοδιασμένα με κατάλληλους προφυλακτήρες, έτσι ώστε τα θραύσματα να συγκρατούνται και να προλαμβάνονται εγγενώς επικίνδυνες καταστάσεις. Στο σημείο 1.3.3 του παραρτήματος I της ίδιας οδηγίας, σχετικά με τους οφειλόμενους στις πτώσεις και στις εκτοξεύσεις αντικειμένων κινδύνους, απαιτείται να λαμβάνονται προφυλάξεις ώστε να αποφεύγονται κίνδυνοι από πτώσεις ή εκτοξεύσεις αντικειμένων.
(6)
Το εναρμονισμένο πρότυπο για τις φορητές θαμνοκοπτικές και χλοοκοπτικές μηχανές χειρός εσωτερικής καύσης, το EN ISO 11806:2008, περιλαμβάνει τεχνικές προδιαγραφές και δοκιμές, που εξασφαλίζουν ότι τα κοπτικά εξαρτήματα είναι αρκετά ανθεκτικά και μειώνουν τους κινδύνους από εκτοξεύσεις αντικειμένων. Το πρότυπο δεν προβλέπει κοπτικά εξαρτήματα που να αποτελούνται από περισσότερα από ένα μεταλλικά μέρη. Παρόλο που η εφαρμογή του εναρμονισμένου προτύπου είναι προαιρετική, το πρότυπο δηλώνει το επίπεδο της τεχνολογίας που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά την εφαρμογή των βασικών απαιτήσεων υγείας και ασφάλειας της οδηγίας 2006/42/ΕΚ, σύμφωνα με τις γενικές αρχές που καθορίζονται στην εισαγωγή του παραρτήματος I της οδηγίας 2006/42/ΕΚ.
(7)
Η χρήση κοπτικών εξαρτημάτων αρθρωτού τύπου με συνδεδεμένα μεταλλικά μέρη ενέχει πολύ υψηλότερους υπολειπόμενους κινδύνους θραύσης κατά τη λειτουργία και εκτόξευσης αντικειμένων σε σύγκριση με τις μονοκόμματες μεταλλικές λεπίδες. Τα μεταλλικά μέρη των κοπτικών εξαρτημάτων αρθρωτού τύπου και οι σύνδεσμοί τους υπόκεινται σε επανειλημμένη υψηλή καταπόνηση, στην επαφή τους με πέτρες, βραχώδη μέρη και άλλα εμπόδια, συνεπώς είναι αναμενόμενο να θραυστούν και να εκτοξευτούν με μεγάλη ταχύτητα. Είναι επίσης αναμενόμενο να εκτοξεύσουν πέτρες με μεγαλύτερη δύναμη απ’ ό,τι οι μονοκόμματες μεταλλικές λεπίδες. Οι προφυλακτήρες που είναι προσαρμοσμένοι σε φορητές θαμνοκοπτικές μηχανές χειρός δεν μπορούν να παρέχουν επαρκή προστασία έναντι των υψηλότερων κινδύνων που παρουσιάζουν τα κοπτικά εξαρτήματα αρθρωτού τύπου με συνδεδεμένα μεταλλικά μέρη. Συνεπώς, λαμβανομένου υπόψη του επιπέδου της τεχνολογίας, τα κοπτικά εξαρτήματα αρθρωτού τύπου για φορητές θαμνοκοπτικές μηχανές χειρός δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις των σημείων 1.3.2 και 1.3.3 του παραρτήματος I της οδηγίας 2006/42/ΕΚ. Η μη συμμόρφωσή τους αυτή συνεπάγεται υψηλό κίνδυνο σοβαρού ή θανατηφόρου τραυματισμού των χρηστών και άλλων εκτιθέμενων προσώπων.
(8)
Στις 22 Οκτωβρίου του 2010 η Επιτροπή ζήτησε τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Μηχανημάτων Κηπουρικής σχετικά με σχέδιο μέτρου για την αντιμετώπιση των επικίνδυνων κοπτικών εξαρτημάτων για θαμνοκοπτικές μηχανές. Στην απάντησή της με ημερομηνία 4 Νοεμβρίου 2010, η Ομοσπονδία εξέφρασε την υποστήριξή της για το σχέδιο μέτρου.
(9)
Θα πρέπει να προβλεφθεί η βραχύτερη δυνατή χρονική περίοδος για την εφαρμογή των μέτρων που προβλέπονται από την παρούσα απόφαση, ώστε να αποφευχθούν περαιτέρω ατυχήματα.
(10)
Τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση είναι σύμφωνα με τη γνώμη της επιτροπής που συστάθηκε δυνάμει του άρθρου 22 της οδηγίας 2006/42/ΕΚ,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Τα κράτη μέλη απαγορεύουν τη διάθεση, στην αγορά, κοπτικών εξαρτημάτων αρθρωτού τύπου που αποτελούνται από διάφορα συνδεδεμένα μεταλλικά μέρη για φορητές θαμνοκοπτικές μηχανές χειρός.
Άρθρο 2
Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για να συμμορφωθούν προς την παρούσα απόφαση, το αργότερο στις 30 Απριλίου 2012. Δημοσιεύουν τα μέτρα αυτά και ενημερώνουν αμέσως την Επιτροπή σχετικά.
Άρθρο 3
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη.
Βρυξέλλες, 19 Ιανουαρίου 2012.