РЕГЛАМЕНТ (ЕС) № 423/2012 НА ЕВРОПЕЙСКИЯ ПАРЛАМЕНТ И НА СЪВЕТА
от 22 май 2012 година
за изменение на Регламент (ЕО) № 1083/2006 на Съвета по отношение на някои разпоредби, свързани с инструменти за споделяне на риска за държави членки, които изпитват сериозни затруднения във връзка с финансовата си стабилност или са застрашени от такива затруднения
ЕВРОПЕЙСКИЯТ ПАРЛАМЕНТ И СЪВЕТЪТ НА ЕВРОПЕЙСКИЯ СЪЮЗ,
като взеха предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално член 177 от него,
като взеха предвид предложението на Европейската комисия,
след предаване на проекта за законодателен акт на националните парламенти,
като взеха предвид становището на Европейския икономически и социален комитет (1),
след консултация с Комитета на регионите,
в съответствие с обикновената законодателна процедура (2),
като имат предвид, че:
(1)
Безпрецедентната глобална финансова криза и икономическият спад сериозно нарушиха икономическия растеж и финансовата стабилност и доведоха до силно влошаване на финансовите, икономическите и социалните условия в редица държави членки.
(2)
Въпреки че вече бяха предприети важни действия за намаляване на отрицателното въздействие от кризата, включително изменения на законодателната рамка, въздействието от финансовата криза върху реалната икономика, пазара на труда и гражданите се проявява в широк мащаб.
(3)
Съгласно член 122, параграф 2 от Договора за функционирането на Европейския съюз, който предвижда възможността за предоставяне на финансова помощ от Съюза на държава-членка, която изпитва трудности или е сериозно застрашена от тежки трудности, причинени, наред с другото, от извънредни обстоятелства извън нейния контрол, с Регламент (ЕС) № 407/2010 на Съвета (3) бе създаден европейски финансов механизъм за финансово стабилизиране с оглед на запазването на финансовата стабилност на Съюза.
(4)
С решения за изпълнение 2011/77/ЕС (4) и 2011/344/ЕС (5) на Съвета бе предоставена финансова помощ съгласно Регламент (ЕС) № 407/2010 съответно на Ирландия и Португалия.
(5)
Гърция вече изпитваше сериозни затруднения по отношение на финансовата си стабилност преди влизането в сила на Регламент (ЕС) № 407/2010. Следователно не беше възможно финансовата помощ за Гърция да се предостави въз основа на посочения регламент.
(6)
Споразумението между кредиторите и кредитното споразумение за Гърция, подписани на 8 май 2010 г., влязоха в сила на 11 май 2010 г. Споразумението между кредиторите трябва да остане в сила и да продължи да има пълно действие за тригодишен програмен период, докато има неизплатени суми в рамките на кредитното споразумение.
(7)
С Регламент (ЕО) № 332/2002 на Съвета от 18 февруари 2002 г. за установяване на механизъм, осигуряващ средносрочна финансова подкрепа за платежния баланс на държавите-членки (6) се предвижда, че Съветът трябва да предоставя взаимна помощ в случаите, когато държава членка, която не е приела еврото, изпитва затруднения или е сериозно застрашена от затруднения във връзка с платежния си баланс.
(8)
С решения 2009/102/ЕО (7) и 2009/459/ЕО (8) на Съвета финансова помощ съгласно Регламент (ЕО) № 332/2002 бе предоставена съответно на Унгария и Румъния.
(9)
На 11 юли 2011 г. финансовите министри на 17-те държави членки от еврозоната подписаха Договора за създаване на Европейски механизъм за стабилност (ЕМС). След решенията, взети от държавните и правителствените ръководители от еврозоната на 21 юли и на 9 декември 2011 г., Договорът беше изменен с цел подобряване на ефективността на механизма и беше подписан на 2 февруари 2012 г. Съгласно същия договор се предвижда до 2013 г. ЕМС да поеме задачите, които понастоящем се изпълняват от Европейския инструмент за финансова стабилност и европейския механизъм за финансово стабилизиране. Поради това ЕМС следва да бъде взет под внимание от настоящия регламент.
(10)
В заключенията си от 23 и 24 юни 2011 г. Европейският съвет приветства намерението на Комисията да задълбочи полезното взаимодействие между програмата за отпускане на заем на Гърция и фондовете на Съюза и подкрепи усилията да бъде увеличен капацитетът на Гърция за усвояване на средства от Съюза, за да стимулира растежа и заетостта, като се пренасочи вниманието към подобряване на конкурентоспособността и създаване на работни места. Наред с това той приветства и подкрепи подготовката от страна на Комисията заедно с държавите членки на широкообхватна програма за техническа помощ за Гърция.
(11)
В декларацията на държавните и правителствените ръководители от еврозоната и институциите на ЕС от 21 юли 2011 г. Комисията и Европейската инвестиционна банка (ЕИБ) бяха приканени да увеличат полезното взаимодействие между програмите за отпускане на заем и фондовете на Съюза във всички държави, получаващи помощ от Съюза или от Международния валутен фонд. Настоящият регламент следва да допринесе за постигането на тази цел.
(12)
В декларацията на членовете на Европейския съвет от 30 януари 2012 г. държавните и правителствените ръководители се договориха за увеличаване на подкрепата за инфраструктурата от страна на ЕИБ като неотложна мярка и приканиха Съвета, Комисията и Европейската инвестиционна банка да разгледат възможностите за засилване на действията на ЕИБ в подкрепа на растежа, както и да направят подходящи препоръки, включително относно възможностите общият бюджет на Европейския съюз да послужи като лост за засилване на финансовия капацитет на Групата на ЕИБ. Настоящият регламент има за цел да отговори на тази покана в контекста на управлението на настоящата криза.
(13)
Изпълнението на оперативните програми и проектите в областта на инфраструктурата и продуктивните инвестиции в Гърция е изправено пред сериозни проблеми, тъй като условията за участие на частния сектор и особено на финансовия сектор се измениха драстично в резултат на икономическата и финансова криза.
(14)
За да се облекчат тези проблеми и да се ускори изпълнението на оперативните програми и проектите, както и за подкрепа на икономическото възстановяване, е необходимо държавите членки, които са изпитали или са били застрашени от сериозни затруднения по отношение на финансовата им стабилност, и на които е предоставена финансова помощ съгласно един от механизмите за финансова помощ, установени в член 77, параграф 2 от Регламент (ЕО) № 1083/2006 на Съвета от 11 юли 2006 г. за определяне на общи разпоредби за Европейския фонд за регионално развитие, Европейския социален фонд и Кохезионния фонд (9), изменен с Регламент (ЕС) № 1311/2011 на Европейския парламент и на Съвета (10), да могат да участват с финансови ресурси от оперативни програми за създаването на инструменти за споделяне на риска, с които се предоставят заеми или гаранции, или други финансови механизми в подкрепа на проекти и операции, предвидени в рамките на дадена оперативна програма.
(15)
Предвид дългогодишния експертен опит на ЕИБ като основна институция за финансиране на инфраструктурни проекти, както и нейният ангажимент да подкрепя икономическото възстановяване, Комисията следва да има възможност да създаде инструменти за споделяне на риска посредством сключване за тази цел на споразумение за сътрудничество с ЕИБ. С цел постигане на правна сигурност е необходимо в Регламент (ЕО) № 1083/2006 да бъдат установени типичните основни ред и условия за такова споразумение за сътрудничество. Що се отнася до специфичното естество на инструментите за споделяне на риска при управлението на кризата, както е предвидено по настоящия регламент, специфичните ред и условия на всяко сътрудничество следва да бъдат определени в отделно споразумение за сътрудничество, което се сключва между Комисията и ЕИБ в съответствие с Регламент (ЕО, Евратом) № 1605/2002 на Съвета от 25 юни 2002 г. относно Финансовия регламент, приложим за общия бюджет на Европейските общности (11).
(16)
С оглед на необходимостта да се разширят възможностите за инвестиции, които могат да се появят в съответните държави членки, Комисията следва също да бъде в състояние да създава инструменти за споделяне на риска с национални или международни органи от публичния сектор или с частноправни субекти, натоварени със задължения по предоставяне на обществена услуга, при осигуряване на достатъчни гаранции, както е посочено в член 54, параграф 2, буква в) от Регламент (ЕО, Евратом) № 1605/2002, при ред и условия, подобни на тези, прилагани за и от ЕИБ.
(17)
За да се реагира бързо в контекста на настоящата икономическа, финансова и социална криза, инструментите за споделяне на риска по настоящия регламент следва да се прилагат от Комисията в съответствие с член 54, параграф 2 от Регламент (ЕО, Евратом) № 1605/2002.
(18)
В интерес на яснотата и правната сигурност в член 36а от Регламент (ЕО) № 1083/2006, така както е изменен с настоящия регламент, следва да бъде добавено определение за инструмент за споделяне на риска. Инструментите за споделяне на риска следва да бъдат използвани за заеми и гаранции, както и за други финансови механизми с цел финансиране на операции, съфинансирани от Европейския фонд за регионално развитие (ЕФРР) или от Кохезионния фонд що се отнася до инвестиционните разходи, които не може да бъдат финансирани като допустими разходи по член 55 от Регламент (ЕО) № 1083/2006 или по правилата на Съюза относно държавните помощи. За тази цел също така е необходимо да се установи дерогация от член 54, параграф 5 от Регламент (ЕО) № 1083/2006.
(19)
Държавата членка, която се стреми да се възползва от инструмента за споделяне на риска, следва да посочи ясно в писменото си искане до Комисията защо счита, че отговаря на едно от условията за допустимост по член 77, параграф 2 от Регламент (ЕО) № 1083/2006 и следва да приложи към своето искане цялата необходима информация, която се изисква от настоящия регламент, с цел да докаже посоченото условие за допустимост. В своето искане държавата членка заявител следва също така да посочи програмите (в това число списъка с предложения на проекти и свързаното с тях финансиране), съфинансирани от ЕФРР или от Кохезионния фонд, както и част от средствата, отпуснати по такива програми за 2012 и 2013 г., които тя желае да разпредели за инструмента за споделяне на риска. Искането на държавата членка следва да бъде предадено на Комисията до 31 август 2013 г. с оглед приемането на решение на Комисията относно участието на държавата членка заявител в инструмент за споделяне на риска до 31 декември 2013 г. Преди решението на Комисията относно искането на държавата членка свързаните оперативни програми в рамките на ЕФРР и Кохезионния фонд следва да бъдат преразгледани в съответствие с член 33, параграф 2 от Регламент (ЕО) № 1083/2006.
(20)
Избраните операции, допустими по инструмента за споделяне на риска, следва да бъдат или големи проекти, които вече са предмет на решение на Комисията съгласно член 41 от Регламент (ЕО) № 1083/2006, или други проекти, съфинансирани от Европейския фонд за регионално развитие и Кохезионния фонд и включени в една или повече от техните оперативни програми, когато за тези проекти липсва финансиране по отношение на инвестиционните разходи, които трябва да бъдат поети от частни инвеститори. И накрая, в зависимост от наличността на средства в рамките на инструмента за споделяне на риска, избраните операции могат да бъдат и операции, които допринасят за постигане на целите на националната стратегическа референтна рамка на държавата членка заявител и на стратегическите насоки на Общността за сближаване и които поради своето естество допринасят за подпомагането на растежа и засилването на икономическото възстановяване.
(21)
Освен това държавата членка заявител следва да посочи в искането си наличната сума, която се използва изключително в нейна полза в рамките на финансовите средства за политиката ѝ на сближаване в съответствие с член 18, параграф 2 от Регламент (ЕО) № 1083/2006 и която би могла да бъде заделена за целите на инструмента за споделяне на риска изключително от поетите задължения в бюджета на Съюза, подлежащи на изпълнение през 2012 г. и 2013 г. съгласно член 75, параграф 1 от Регламент (ЕО) № 1083/2006, като тази сума не следва да надвишава 10 % от общия индикативен размер на разпределените средства за държавата членка заявител за периода 2007-2013 г. по отношение на ЕФРР и Кохезионния фонд, одобрен в съответствие с член 28, параграф 3, буква б) от Регламент (ЕО) № 1083/2006. Най-накрая е необходимо да се гарантира, че финансирането от Съюза на инструмента за споделяне на риска, в това число на разходите за управлението и други допустими разходи, е ясно ограничено до горепосочената максимална сума от приноса на Съюза за инструмента за споделяне на риска и че не следва да има други условни задължения за общия бюджет на Европейския съюз. Следователно всеки остатъчен риск, присъщ на финансираните операции по създадения инструмент за споделяне на риска, следва да бъде поет или от ЕИБ, или от националните или международните органи на публичния сектор, или от частноправни субекти със задължение за предоставяне на обществена услуга, с който инструментът за споделяне на риска е бил създаден по смисъла на споразумение за сътрудничество. По настоящия регламент следва да има възможност за повторно използване на върнати средства или на остатъчни суми, разпределени за инструмента за споделяне на риска, в полза на същата държава членка по нейно искане и в рамките на същия инструмент за споделяне на риска, при условие че тя продължава да изпълнява условията за допустимост.
(22)
Комисията следва да се увери, че информацията, подадена от държавата членка заявител, е правилна и че искането на държавата членка е обосновано, като Комисията следва да разполага с правомощието чрез акт за изпълнение в рамките на четири месеца след подаване на искането от държавата членка да приеме решение относно реда и условията за участие на държавата членка заявител в инструмента за споделяне на риска. Само проекти, за които е взето положително решение за финансиране от ЕИБ, от национални или международни органи от публичния сектор или от частноправни субекти, натоварени със задължения по предоставяне на обществена услуга, следва обаче да бъдат приемани за допустими за финансиране чрез създадения инструмент за споделяне на риска. В интерес на прозрачността и на правната сигурност решението на Комисията следва да се публикува в Официален вестник на Европейския съюз.
(23)
Поради свързаните с управлението на кризата цел и естество на инструмента за споделяне на риска, който се въвежда с настоящия регламент, както и поради безпрецедентната криза на международните пазари и икономическия спад, които сериозно нарушиха финансовата стабилност на няколко държави членки и изискват бърза реакция с цел противодействие на последиците за реалната икономика, пазара на труда и за гражданите, е целесъобразно настоящият регламент да влезе в сила в деня на публикуването му в Официален вестник на Европейския съюз.
(24)
Поради това Регламент (ЕО) № 1083/2006 следва да бъде съответно изменен,
ПРИЕХА НАСТОЯЩИЯ РЕГЛАМЕНТ:
Член 1
Регламент (ЕО) № 1083/2006 се изменя, както следва:
1)
в член 14 параграф 1 се заменя със следното:
„1. Бюджетът на Европейския съюз, отделен за фондовете, се изпълнява в рамките на поделено управление между държавите членки и Комисията в съответствие с член 53, буква б) от Регламент (ЕО, Евратом) № 1605/2002 на Съвета от 25 юни 2002 г. относно Финансовия регламент, приложим за общия бюджет на Европейските общности (12) с изключение на инструмента за споделяне на риска, посочен в член 36a от настоящия регламент, и на техническата помощ, посочена в член 45 от настоящия регламент.
Принципът на добро финансово управление се прилага в съответствие с член 48, параграф 2 от Регламент (ЕО, Евратом) № 1605/2002.
2)
вмъква се следният член:
„Член 36а
Инструмент за споделяне на риска
1. За целите на настоящия член „инструмент за споделяне на риска“ означава финансов инструмент, който гарантира пълно или частично покриване на определен риск, по целесъобразност срещу договорено възнаграждение.
2. Държава членка, която отговаря на едно от условията, определени в член 77, параграф 2, букви а), б) и в), може да внесе част от всички разпределени финансови средства в съответствие с членове 19 и 20 в инструмент за споделяне на риска, който се създава със споразумение за сътрудничество, сключено от Комисията с Европейската инвестиционна банка или с национални или международни органи от публичния сектор, или с частноправни субекти, натоварени със задължения по предоставяне на обществена услуга, при осигуряване на достатъчни гаранции, както е посочено в член 54, параграф 2, буква в) от Регламент (ЕО, Евратом) № 1605/2002, при подобен ред и условия на тези, които се прилагат за ЕИБ и от нея („субект, изпълнител по договора“), за покриване на средствата, заделени за провизии и капитал за гаранции и заеми, както и други финансови механизми, предоставяни чрез инструмента за споделяне на риска.
3. Споразумението за сътрудничество, посочено в параграф 2, съдържа по-конкретно правила относно: общия размер на приноса на Съюза и график за предоставянето му; условията по доверителната сметка, определени от субекта, изпълнител по договора; критериите за допустимост за използване на приноса на Съюза; подробните правила за точното споделяне на риска (включително коефициент на ливъридж), които се покриват от субекта, изпълнител по договора, и предоставените от него гаранции; ценообразуването на инструмента за споделяне на риска въз основа на рисковия марж и покритието на всички административни разходи по инструмента за споделяне на риска; прилагането и процедурата за одобрение на проектните предложения, обхванати от инструмента за споделяне на риска; периода на наличност на инструмента за споделяне на риска; и изискванията за докладване.
Точното споделяне на риска (в това число коефициентът на ливъридж), което се предприема вследствие на споразумението за сътрудничество от субекта, изпълнител по договора, има за цел да възлиза като средна стойност най-малко на 1,5 пъти от размера на приноса на Съюза в инструмента за споделяне на риска.
Плащанията към инструмента за споделяне на риска се извършват на траншове в съответствие с планираното използване на инструмента за споделяне на риска при предоставяне на заеми и гаранции за финансирането на специфични операции.
4. Чрез дерогация от член 54, параграф 5 инструментът за споделяне на риска се използва за финансиране на операции, съфинансирани от Европейския фонд за регионално развитие или Кохезионния фонд, по отношение на инвестиционните разходи, които не може да бъдат финансирани като допустими разходи съгласно член 55 или съгласно правилата на Съюза относно държавните помощи.
Той може също така да се използва за финансиране на операции, които допринасят за постигането на целите на националната стратегическа референтна рамка на държавата членка заявител и на стратегическите насоки на Общността относно сближаването по Решение 2006/702/ЕО на Съвета (13) и които операции придават най-голяма добавена стойност на стратегията на Съюза за интелигентен, устойчив и приобщаващ растеж.
5. Инструментът за споделяне на риска се въвежда от Комисията в рамките на непрякото централизирано управление в съответствие с членове 54 и 56 от Регламент (ЕО, Евратом) № 1605/2002.
6. Държава членка, която иска да се възползва от инструмента за споделяне на риска, подава писмено искане до Комисията до 31 август 2013 г. В своето искане държавата членка предоставя цялата необходима информация, за да се установи:
а)
че тя отговаря на едно от условията, посочени в член 77, параграф 2, буква а), б) и в), чрез позоваване на решение на Съвета или на друг правен акт, доказващ допустимостта спрямо нея;
б)
списъкът на програми (включително предложения за проекти и свързани с тях нужди от финансиране), съфинансирани от ЕФРР или от Кохезионния фонд, и частта от средствата за такива програми за 2012 г. и 2013 г., които държавата членка иска да преразпредели от тези програми към инструмента за споделяне на риска;
в)
списъкът на предложени проекти съгласно параграф 4, втора алинея, и частта от средствата, разпределени за 2012 г. и 2013 г., които държавата членка иска да бъдат извадени от тези програми с цел преразпределянето на същите средства към инструмента за споделяне на риска;
г)
наличната сумата, която се използва изключително в нейна полза, в рамките на финансовите средства за политиката ѝ на сближаване съгласно член 18, параграф 2, и посочване на сумата, която може да бъде заделена за целите на инструмента за споделяне на риска изключително от ангажиментите от бюджета на Съюза, които подлежат на изпълнение през 2012 г. и 2013 г. съгласно член 75, параграф 1.
7. След като се увери, че искането на държавата членка е обосновано, в рамките на четири месеца след искането на съответната държава членка Комисията приема решение посредством акт за изпълнение, с което посочва системата, която е установена, за да се гарантира, че наличната сумата се използва изключително в полза на държавата членка, която я е предоставила в рамките на финансовите средства, разпределени за политиката на сближаване съгласно член 18, параграф 2, и определя реда и условията за участие на държавата членка заявител в инструмента за споделяне на риска. Редът и условията обхващат по-специално следното:
а)
проследяването и отчитането, информацията за използването на средствата, условията за плащане и системите за мониторинг и контрол;
б)
структурата на таксите и на другите административни и управленски разходи;
в)
индикативен списък на допустимите проекти за финансиране; и
г)
максималния размер на приноса на Съюза, който може да бъде разпределен към инструмента за споделяне на риска от отпуснатите финансови средства на държавите членки и вноските за практическото прилагане.
Решението на Комисията се публикува в Официален вестник на Европейския съюз.
Когато взема решение по искане на държава членка, Комисията гарантира, че само проекти, за които е взето положително решение за финансиране от ЕИБ, от национални или международни органи от публичния сектор или от частноправни субекти, натоварени със задължения по предоставяне на обществена услуга, се приемат за допустими за финансиране чрез създаден инструмент за споделяне на риска.
8. Решението на Комисията, посочено в параграф 7, се предшества от преразглеждане на съответните оперативни програми по ЕФРР и Кохезионния фонд в съответствие с член 33, параграф 2.
9. Разпределените финансови средства за инструмента за споделяне на риска са строго ограничени и не надвишават 10 % от общия индикативен размер на разпределените средства за държавата членка заявител за периода 2007-2013 г. по отношение на ЕФРР и Кохезионния фонд, който е бил одобрен в съответствие с член 28, параграф 3, буква б). Разпределените финансови средства, отпуснати за проекти съгласно параграф 4, втора алинея от настоящия член, са ограничени до сумите, останали на разположение след финансиране на операциите, посочени в параграф 4, първа алинея от настоящия член. Извън общия принос на Съюза в инструмента за споделяне на риска, одобрена с решението, посочено в параграф 7 от настоящия член, участието на Съюза в инструмент за споделяне на риска не създава допълнителни условни задължения нито за общия бюджет на Европейския съюз, нито за съответната държава членка.
10. Всички върнати средства или остатъчни суми, останали след приключването на операция, която се покрива от инструмента за споделяне на риска, могат да бъдат използвани повторно по искане на съответната държава членка в рамките на инструмента за споделяне на риска, при условие че държавата членка продължава да отговаря на едно от условията, определени в член 77, параграф 2, букви а), б) и в). Ако държавата членка вече не отговаря на никое от посочените условия, върнатите средства или остатъчната сума се разглеждат като целеви приходи по смисъла на член 18 от Регламент (ЕО, Евратом) № 1605/2002. По искане на съответната държава членка допълнителните бюджетни кредити за поети задължения, създадени като резултат от тези целеви приходи, се добавят през следващата година към финансовите средства, разпределени за тази държава членка в рамките на политиката на сближаване.
Член 2
Настоящият регламент влиза в сила в деня на публикуването му в Официален вестник на Европейския съюз.
Настоящият регламент е задължителен в своята цялост и се прилага пряко във всички държави членки.
Съставено в Страсбург на 22 май 2012 година.
ΚΑΝΟΝΙΣΜΌΣ (ΕΕ) αριθ. 423/2012 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΊΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 22ας Μαΐου 2012
για τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 του Συμβουλίου όσον αφορά ορισμένες διατάξεις σχετικά με τα μέσα επιμερισμού του κινδύνου για τα κράτη μέλη που αντιμετωπίζουν ή απειλούνται από σοβαρές δυσκολίες όσον αφορά τη χρηματοοικονομική τους σταθερότητα
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 177,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (1),
Κατόπιν διαβούλευσης με την Επιτροπή των Περιφερειών,
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (2),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Η άνευ προηγουμένου παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση και η οικονομική ύφεση έχουν πλήξει σοβαρά την οικονομική ανάπτυξη και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και έχουν προκαλέσει έντονη επιδείνωση των χρηματοπιστωτικών, οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών σε πολλά κράτη μέλη.
(2)
Παρότι έχουν ήδη αναληφθεί σημαντικές δράσεις για την αντιμετώπιση των αρνητικών επιπτώσεων της κρίσης, συμπεριλαμβανομένων και τροποποιήσεων του νομοθετικού πλαισίου, ο αντίκτυπος της χρηματοπιστωτικής κρίσης στην πραγματική οικονομία, στην αγορά εργασίας και τους πολίτες είναι ευρύτερα αισθητός.
(3)
Σύμφωνα με το άρθρο 122 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που προβλέπει τη δυνατότητα να χορηγείται εκ μέρους της Ένωσης χρηματοδοτική ενίσχυση σε κράτος μέλος που αντιμετωπίζει δυσκολίες ή διατρέχει μεγάλο κίνδυνο να αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες οφειλόμενες, μεταξύ άλλων, σε έκτακτες περιστάσεις που διαφεύγουν από τον έλεγχό του, ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 407/2010 (3) θέσπισε έναν ευρωπαϊκό μηχανισμό χρηματοοικονομικής σταθεροποίησης, με σκοπό τη διαφύλαξη της χρηματοοικονομικής σταθερότητας της Ένωσης.
(4)
Με τις εκτελεστικές αποφάσεις του Συμβουλίου 2011/77/ΕΕ (4) και 2011/344/ΕΕ (5) χορηγήθηκε χρηματοδοτική ενίσχυση στην Ιρλανδία και στην Πορτογαλία αντίστοιχα δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 407/2010.
(5)
Η Ελλάδα αντιμετώπιζε ήδη σοβαρές δυσκολίες όσον αφορά τη χρηματοοικονομική της σταθερότητα πριν από την έναρξη ισχύος του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 407/2010. Συνεπώς, η χρηματοδοτική ενίσχυση προς την Ελλάδα δεν θα μπορούσε να βασιστεί στον εν λόγω κανονισμό.
(6)
Η συμφωνία μεταξύ πιστωτών και η συμφωνία δανειακής διευκόλυνσης για την Ελλάδα που υπεγράφησαν στις 8 Μαΐου 2010, άρχισαν να ισχύουν στις 11 Μαΐου 2010. Για όσο χρονικό διάστημα εκκρεμούν ποσά βάσει της συμφωνίας δανειακής διευκόλυνσης, η συμφωνία μεταξύ πιστωτών παραμένει σε πλήρη ισχύ και εφαρμόζεται επί τριετή περίοδο προγραμματισμού.
(7)
Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 332/2002 του Συμβουλίου, της 18 Φεβρουαρίου 2002, για τη θέσπιση ενός μηχανισμού μεσοπρόθεσμης οικονομικής στήριξης του ισοζυγίου πληρωμών των κρατών μελών (6), προβλέπει ότι το Συμβούλιο θα χορηγεί αμοιβαία συνδρομή όταν ένα κράτος μέλος το οποίο δεν έχει υιοθετήσει το ευρώ αντιμετωπίζει ή διατρέχει μεγάλο κίνδυνο να αντιμετωπίσει δυσκολίες στο ισοζύγιο πληρωμών του.
(8)
Με τις εκτελεστικές αποφάσεις του Συμβουλίου 2009/102/ΕΚ (7) και 2009/459/ΕΚ (8) χορηγήθηκε οικονομική στήριξη στην Ουγγαρία και στη Ρουμανία αντίστοιχα δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 332/2002.
(9)
Στις 11 Ιουλίου 2011, οι υπουργοί οικονομικών των 17 κρατών μελών της ζώνης του ευρώ υπέγραψαν τη συνθήκη για την ίδρυση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ΕΜΣ). Εν συνεχεία των αποφάσεων που έλαβαν οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων της ευρωζώνης στις 21 Ιουλίου και 9 Δεκεμβρίου 2011, η Συνθήκη τροποποιήθηκε με στόχο τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας του μηχανισμού και υπεγράφη στις 2 Φεβρουαρίου 2012. Δυνάμει της Συνθήκης, ο ΕΜΣ θα αναλάβει, έως το 2013, την εξυπηρέτηση των σκοπών που σήμερα εκπληρώνουν το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοοικονομικής Σταθερότητας (ΕΤΧΣ) και ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Χρηματοοικονομικής Σταθεροποίησης (ΕΜΧΣ). Επομένως, ο ΕΜΣ θα πρέπει να ληφθεί υπόψη στον παρόντα κανονισμό.
(10)
Στα συμπεράσματά του της 23ης και 24ης Ιουνίου 2011, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο χαιρέτισε την πρόθεση της Επιτροπής να ενισχύσει τις συνεργίες μεταξύ του προγράμματος δανεισμού για την Ελλάδα και των ταμείων της Ένωσης και υποστήριξε όλες τις προσπάθειες για την ενίσχυση της ικανότητας της Ελλάδας να απορροφήσει πόρους της Ένωσης, προκειμένου να τονωθούν η ανάπτυξη και η απασχόληση, εστιάζοντας εκ νέου στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και στη δημιουργία θέσεων εργασίας. Επίσης, χαιρέτισε και υποστήριξε την κατάρτιση από την Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, συνολικού προγράμματος για την παροχή τεχνικής βοήθειας στην Ελλάδα.
(11)
Στη δήλωση των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων της ευρωζώνης και των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, της 21ης Ιουλίου 2011, η Επιτροπή και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) κλήθηκαν να ενισχύσουν τις συνέργειες μεταξύ των δανειοδοτικών προγραμμάτων και των ενισχύσεων της Ένωσης σε όλες τις χώρες που λαμβάνουν ενίσχυση από την Ένωση ή το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να συμβάλει στην επίτευξη του στόχου αυτού.
(12)
Στη δήλωση των μελών του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, της 30ής Ιανουαρίου 2012, οι αρχηγοί κρατών ή κυβερνήσεων συμφώνησαν σε μεγαλύτερη στήριξη των υποδομών εκ μέρους της ΕΤΕπ ως επείγον μέτρο και ζήτησαν από το Συμβούλιο, την Επιτροπή και την ΕΤΕπ να μελετήσουν τις πιθανές επιλογές για τη βελτίωση της δράσης της ΕΤΕπ όσον αφορά τη στήριξη της ανάπτυξης και να προβούν στις δέουσες συστάσεις, μεταξύ άλλων όσον αφορά τις δυνατότητες του γενικού προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για μόχλευση των δυνατοτήτων ομαδικών χρηματοδοτήσεων της ΕΤΕπ. Ο παρών κανονισμός έχει στόχο να ανταποκριθεί σε αυτήν την έκκληση στο πλαίσιο της τρέχουσας διαχείρισης κρίσεων.
(13)
Η υλοποίηση επιχειρησιακών προγραμμάτων και έργων στον τομέα των υποδομών και των παραγωγικών επενδύσεων στην Ελλάδα αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα, επειδή οι όροι για τη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα και ιδίως του χρηματοπιστωτικού τομέα έχουν αλλάξει δραματικά λόγω της οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης.
(14)
Για να αμβλυνθούν αυτά τα προβλήματα και να επιταχυνθεί η εκτέλεση επιχειρησιακών προγραμμάτων και έργων, καθώς και να ενισχυθεί η οικονομική ανάκαμψη, είναι αναγκαίο τα κράτη μέλη που αντιμετώπισαν ή απειλούνται από σοβαρές δυσκολίες όσον αφορά τη χρηματοοικονομική τους σταθερότητα και που έλαβαν χρηματοδοτική ενίσχυση στο πλαίσιο ενός από τους μηχανισμούς χρηματοδοτικής ενίσχυσης που αναφέρονται στο άρθρο 77 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 του Συμβουλίου, της 11ης Ιουλίου 2006, περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και το Ταμείο Συνοχής (9), όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1311/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (10), να μπορούν να διαθέσουν χρηματοδοτικούς πόρους από τα επιχειρησιακά προγράμματα για τη δημιουργία μέσων επιμερισμού του κινδύνου τα οποία θα χορηγούν δάνεια ή εγγυήσεις ή άλλες χρηματοδοτικές διευκολύνσεις προκειμένου να υποστηριχθούν τα έργα και οι πράξεις που προβλέπονται από ένα επιχειρησιακό πρόγραμμα.
(15)
Λόγω της μακρόχρονης τεχνογνωσίας της ΕΤΕπ ως του σημαντικότερου χρηματοδότη έργων υποδομής και της δέσμευσής της να υποστηρίξει την οικονομική ανάκαμψη, θα πρέπει η Επιτροπή να είναι σε θέση να θεσπίσει μέσα επιμερισμού του κινδύνου, μέσω της σύναψης συμφωνίας συνεργασίας με την ΕΤΕπ για αυτόν τον σκοπό. Για λόγους ασφάλειας δικαίου, είναι αναγκαίο να προσδιοριστούν οι κύριοι και τυπικοί όροι και προϋποθέσεις μιας τέτοιας συμφωνίας συνεργασίας στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1083/2006. Όσον αφορά τον ειδικό χαρακτήρα του μέσου επιμερισμού του κινδύνου που σχετίζεται με τη διαχείριση της κρίσης, όπως ορίζεται στον παρόντα κανονισμό, θα πρέπει οι ειδικοί όροι και προϋποθέσεις κάθε μεμονωμένης συνεργασίας να καθορίζονται στις μεμονωμένες συμφωνίες συνεργασίας που θα συναφθούν μεταξύ της Επιτροπής και της ΕΤΕπ σύμφωνα με τον κανονισμό του Συμβουλίου (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002, της 25ης Ιουνίου 2002, για τη θέσπιση του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (11).
(16)
Ενόψει της ανάγκης να διευρυνθούν οι επενδυτικές ευκαιρίες που μπορεί να εμφανιστούν στα οικεία κράτη μέλη, η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να έχει τη δυνατότητα να θεσπίσει μέσα επιμερισμού του κινδύνου με εθνικούς ή διεθνείς δημόσιους φορείς ή φορείς που διέπονται από το ιδιωτικό δίκαιο με αποστολή δημόσιας υπηρεσίας, που θα προσφέρουν επαρκείς εγγυήσεις, σύμφωνα με το άρθρο 54 παράγραφος 2 στοιχείο γ) του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002, με όρους παρόμοιους με εκείνους της ΕΤΕπ.
(17)
Για να υπάρξει ταχεία ανταπόκριση στο πλαίσιο της τρέχουσας οικονομικής, χρηματοπιστωτικής και κοινωνικής κρίσης, τα μέσα επιμερισμού του κινδύνου δυνάμει του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να χρησιμοποιούνται από την Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 54 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002.
(18)
Για λόγους σαφήνειας και ασφάλειας του δικαίου θα πρέπει να περιληφθεί στο άρθρο 36α του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 ορισμός του μέσου επιμερισμού του κινδύνου, όπως τροποποιήθηκε από τον παρόντα κανονισμό. Τα μέσα επιμερισμού του κινδύνου θα πρέπει να χρησιμοποιούνται για δάνεια και εγγυήσεις καθώς και άλλες χρηματοπιστωτικές διευκολύνσεις για τη χρηματοδότηση πράξεων οι οποίες συγχρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) ή το Ταμείο Συνοχής (ΤΣ) σχετικά με επενδυτικές δαπάνες που δεν μπορούν να χρηματοδοτηθούν ως επιλέξιμες δαπάνες σύμφωνα με το άρθρο 55 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006, ή σύμφωνα με τους κανόνες της Ένωσης για τις κρατικές ενισχύσεις. Για αυτόν τον σκοπό είναι επίσης αναγκαίο να θεσπιστεί παρέκκλιση από το άρθρο 54 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006.
(19)
Το κράτος μέλος που επιθυμεί να επωφεληθεί από το μέσο επιμερισμού του κινδύνου θα πρέπει να διευκρινίσει σαφώς στη γραπτή του αίτηση προς την Επιτροπή για ποιον λόγο θεωρεί ότι πληροί κάποιον από τους όρους επιλεξιμότητας του άρθρου 77 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 και θα πρέπει να επισυνάψει στην αίτησή του όλες τις πληροφορίες που απαιτούνται από τον εν λόγω κανονισμό προκειμένου να αποδείξει ότι πληροί τον συγκεκριμένο όρο επιλεξιμότητας. Το αιτούν κράτος μέλος στην αίτησή του θα πρέπει επίσης να δηλώνει τα προγράμματα (συμπεριλαμβανομένου του καταλόγου με προτεινόμενα έργα και ανάγκες χρηματοδότησης) που συγχρηματοδοτούνται από το ΕΤΠΑ ή το ΤΣ και το μέρος των πόρων του 2012 και 2013 που διατέθηκαν σε τέτοια προγράμματα το οποίο επιθυμεί να διαθέσει στο μέσο επιμερισμού του κινδύνου. Θα πρέπει επομένως να διαβιβαστεί η αίτηση του κράτους μέλους στην Επιτροπή, το αργότερο μέχρι τις 31 Αυγούστου 2013, προκειμένου να εγκριθεί απόφαση της Επιτροπής σχετικά με τη συμμετοχή του αιτούντος κράτους μέλους σε ένα μέσο επιμερισμού του κινδύνου το αργότερο μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2013. Πριν από την απόφαση της Επιτροπής σχετικά με την αίτηση του κράτους μέλους, τα σχετικά επιχειρησιακά προγράμματα στο πλαίσιο του ΕΤΠΑ και του ΤΣ θα πρέπει να αναθεωρηθούν, σύμφωνα με το άρθρο 33 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006.
(20)
Οι επιλεγόμενες πράξεις, οι οποίες θα είναι επιλέξιμες από κάποιο μέσο επιμερισμού του κινδύνου, θα πρέπει να είναι είτε μεγάλα έργα, για τα οποία υπάρχει ήδη απόφαση της Επιτροπής δυνάμει του άρθρου 41 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006, είτε άλλα έργα που συγχρηματοδοτούνται από το ΕΤΠΑ ή το ΤΣ και εμπίπτουν σε ένα ή περισσότερα από τα επιχειρησιακά τους προγράμματα, σε περιπτώσεις όπου τα έργα αυτά αντιμετωπίζουν έλλειψη χρηματοδότησης όσον αφορά τις επενδυτικές δαπάνες που θα πρέπει να αναλάβουν ιδιώτες επενδυτές. Τέλος, στις επιλεγόμενες πράξεις θα μπορούσαν επίσης να συγκαταλέγονται πράξεις οι οποίες συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων του εθνικού στρατηγικού πλαισίου αναφοράς του αιτούντος κράτους μέλους και στην τήρηση των κοινοτικών στρατηγικών κατευθυντήριων γραμμών για τη συνοχή και οι οποίες μπορούν, λόγω του χαρακτήρα τους, να συμβάλουν στην υποστήριξη της μεγέθυνσης και ενίσχυσης της οικονομικής ανάκαμψης υπό την προϋπόθεση να υπάρχουν διαθέσιμοι πόροι στο πλαίσιο του μέσου επιμερισμού του κινδύνου.
(21)
Επιπλέον, το αιτούν κράτος μέλος θα πρέπει να προσδιορίζει στην αίτησή του ένα ποσό που θα διατίθεται αποκλειστικά προς όφελός του στο πλαίσιο της χρηματοδοτικής ενίσχυσής του από την πολιτική συνοχής, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006, και μπορεί να διατεθεί για τους στόχους του μέσου επιμερισμού του κινδύνου αποκλειστικά από τις αναλήψεις υποχρεώσεων του προϋπολογισμού της Ένωσης που πρόκειται να πραγματοποιηθούν κατά τα έτη 2012 και 2013, σύμφωνα με το άρθρο 75 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006, το οποίο δεν μπορεί να υπερβαίνει το 10 % του ενδεικτικού συνολικού κονδυλίου για τον αιτούν κράτος μέλος για την περίοδο 2007-2013 όσον αφορά το ΕΤΠΑ και το ΤΣ, και το οποίο θα πρέπει να έχει εγκριθεί σύμφωνα με το άρθρο 28 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΚ) 1083/2006. Τέλος είναι απαραίτητο να διασφαλιστεί ότι η χρηματοδότηση της Ένωσης που διατίθεται στο μέσο επιμερισμού του κινδύνου, συμπεριλαμβανομένων των δαπανών διαχείρισης και των υπόλοιπων επιλέξιμων δαπανών, περιορίζεται αυστηρά στο προαναφερθέν μέγιστο ποσό με το οποίο συνεισφέρει η Ένωση στο μέσο επιμερισμού του κινδύνου και ότι δεν θα υφίσταται περαιτέρω υποχρέωση για τον γενικό προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οποιοσδήποτε υπολειπόμενος κίνδυνος τον οποίο ενέχουν οι χρηματοδοτούμενες πράξεις στο πλαίσιο του καθιερωμένου μέσου επιμερισμού του κινδύνου, θα πρέπει να αναλαμβάνεται είτε από την ΕΤΕπ είτε από τους φορείς εθνικού ή διεθνούς δημοσίου δικαίου ή τους φορείς που διέπονται από το ιδιωτικό δίκαιο με αποστολή δημόσιας υπηρεσίας με τους οποίους έχει δημιουργηθεί από κοινού το μέσο επιμερισμού του κινδύνου βάσει συμφωνίας συνεργασίας. Θα πρέπει να καταστεί δυνατή, δυνάμει του παρόντος κανονισμού, η ενδεχόμενη επανεισροή ή επαναχρησιμοποίηση των ποσών που έχουν εναπομείνει και που έχουν διατεθεί στον μηχανισμό επιμερισμού του κινδύνου, για το ίδιο κράτος μέλος, κατόπιν αιτήσεώς του και εντός του ίδιου μέσου καταμερισμού του κινδύνου, υπό την προϋπόθεση ότι το κράτος μέλος εξακολουθεί να πληροί τις προϋποθέσεις επιλεξιμότητας.
(22)
Η Επιτροπή θα πρέπει να ελέγξει εάν τα στοιχεία που υποβλήθηκαν από το αιτούν κράτος μέλος είναι ορθά και εάν η αίτηση του κράτους μέλους είναι δικαιολογημένη, και θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία να εκδώσει εντός τεσσάρων μηνών από την υποβολή της αίτησης του κράτους μέλους, απόφαση μέσω εκτελεστικής πράξης σχετικά με τους όρους και τις προϋποθέσεις για τη συμμετοχή του αιτούντος κράτους μέλους στο μέσο επιμερισμού του κινδύνου. Ωστόσο, επιλέξιμα για χρηματοδότηση από κάποιο καθιερωμένο μέσο επιμερισμού του κινδύνου είναι μόνο τα έργα, για τα οποία έχει ληφθεί ευνοϊκή απόφαση χρηματοδότησης είτε από την ΕΤΕπ ή από εθνικούς ή διεθνείς φορείς δημοσίου δικαίου ή φορείς που διέπονται από το ιδιωτικό δίκαιο με αποστολή δημόσιας υπηρεσίας, ανάλογα με την περίπτωση. Χάριν διαφάνειας και ασφάλειας δικαίου, η απόφαση της Επιτροπής δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
(23)
Δεδομένων των αναγκών διαχείρισης της κρίσης και του χαρακτήρα του μέσου επιμερισμού του κινδύνου, όπως θεσπίζεται από τον παρόντα κανονισμό, αλλά και της άνευ προηγουμένου κρίσεως που επηρεάζει τις διεθνείς αγορές, καθώς και των πτωτικών τάσεων της οικονομίας, οι οποίες έχουν πλήξει σοβαρά τη χρηματοοικονομική σταθερότητα αρκετών κρατών μελών, πράγμα που απαιτεί άμεση αντίδραση προκειμένου να αποσοβηθούν οι επιπτώσεις στην πραγματική οικονομία, στην αγορά εργασίας και στους πολίτες, είναι σκόπιμο να αρχίσει να ισχύει ο παρών κανονισμός την ημέρα δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
(24)
Επομένως, ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 θα πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 τροποποιείται ως εξής:
1)
στο άρθρο 14, η παράγραφος 1 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«1. Ο προϋπολογισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αφορά τα Ταμεία εκτελείται στο πλαίσιο επιμερισμένης διαχείρισης μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 53 παράγραφος 1 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου, της 25ης Ιουνίου 2002, για τη θέσπιση του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (12), εξαιρουμένων των μέσων που αναφέρονται στο άρθρο 36α του παρόντος κανονισμού και της τεχνικής βοήθειας που αναφέρεται στο άρθρο 45 του παρόντος κανονισμού.
Η αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης εφαρμόζεται σύμφωνα με το άρθρο 48 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002.
2)
προστίθεται το ακόλουθο άρθρο:
«Άρθρο 36α
Μέσο επιμερισμού του κινδύνου
1. Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου νοείται ως μέσο επιμερισμού του κινδύνου ένα χρηματοδοτικό μέσο το οποίο εγγυάται την ολική ή μερική κάλυψη ενός καθορισμένου κινδύνου, έναντι, κατά περίπτωση, συμφωνημένου τιμήματος.
2. Κράτος μέλος το οποίο πληροί έναν από τους όρους που προβλέπονται στο άρθρο 77 παράγραφος 2 στοιχεία α), β) και γ) δύναται να διαθέσει μέρος των συνολικών δημοσιονομικών πόρων που κατανέμονται σύμφωνα με τα άρθρα 19 και 20 σε ένα μέσο επιμερισμού του κινδύνου, το οποίο δημιουργείται μέσω συμφωνίας συνεργασίας που θα συναφθεί από την Επιτροπή, είτε σε συμφωνία με την ΕΤΕπ ή σε συμφωνία με εθνικούς ή διεθνείς φορείς δημοσίου δικαίου ή φορείς που διέπονται από το ιδιωτικό δίκαιο με αποστολή δημόσιας υπηρεσίας και προσφέρουν επαρκείς εγγυήσεις, σύμφωνα με το άρθρο 54 παράγραφος 2 στοιχείο γ) του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002, με όρους παρόμοιους με αυτούς της ΕΤΕπ («αναθέτουσα αρχή υλοποίησης»), προκειμένου να καλύψει τη διάθεση των ποσών που χορηγούνται ως εγγυήσεις και δάνεια, καθώς και των άλλων χρηματοδοτικών διευκολύνσεων που παρέχονται στο πλαίσιο του μέσου επιμερισμού του κινδύνου.
3. Η συμφωνία συνεργασίας που αναφέρεται στην παράγραφο 2 περιλαμβάνει κανόνες που αφορούν ιδίως τα ακόλουθα: το συνολικό ποσό της συνεισφοράς της Ένωσης και το χρονοδιάγραμμα για τη διάθεσή του· τους όρους του καταπιστευτικού λογαριασμού που θα δημιουργηθεί από την αναθέτουσα αρχή υλοποίησης· τα κριτήρια επιλεξιμότητας για τη χρήση της συνεισφοράς της Ένωσης, τις λεπτομέρειες για τον ακριβή επιμερισμό του κινδύνου (συμπεριλαμβανομένου του δείκτη μόχλευσης) που πρέπει να καλυφθεί και τις εγγυήσεις που πρέπει να παρέχονται από την αναθέτουσα αρχή υλοποίησης· την τιμολόγηση του μέσου επιμερισμού του κινδύνου, με βάση το περιθώριο κινδύνου και την κάλυψη όλων των διοικητικών δαπανών του μέσου επιμερισμού του κινδύνου· την υλοποίηση και τη διαδικασία έγκρισης των προτάσεων έργων που καλύπτονται από το μέσο επιμερισμού του κινδύνου· την περίοδο που είναι διαθέσιμο το μέσο επιμερισμού του κινδύνου· και τις απαιτήσεις για την υποβολή εκθέσεων.
Ο ακριβής επιμερισμός του κινδύνου (συμπεριλαμβανομένου του δείκτη μόχλευσης), που πρέπει να αναληφθεί, στο πλαίσιο της συμφωνίας συνεργασίας, από την αναθέτουσα αρχή υλοποίησης, στοχεύει κατά μέσον όρο να είναι πολλαπλάσιος τουλάχιστον κατά 1,5 φορές του ποσού της συνεισφοράς της Ένωσης στο μέσο επιμερισμού του κινδύνου.
Οι πληρωμές στο μέσο επιμερισμού του κινδύνου γίνονται σε δόσεις, σύμφωνα με την προγραμματισμένη χρήση του μέσου επιμερισμού του κινδύνου στη χορήγηση δανείων και εγγυήσεων για τη χρηματοδότηση συγκεκριμένων πράξεων.
4. Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 54 παράγραφος 5, το μέσο επιμερισμού του κινδύνου χρησιμοποιείται για τη χρηματοδότηση πράξεων οι οποίες συγχρηματοδοτούνται από το ΕΤΠΑ ή το Ταμείο Συνοχής σχετικά με επενδυτικές δαπάνες που δεν μπορούν να χρηματοδοτηθούν ως επιλέξιμες δαπάνες σύμφωνα με το άρθρο 55 ή σύμφωνα με τους κανόνες της Ένωσης για τις κρατικές ενισχύσεις.
Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για τη χρηματοδότηση πράξεων που συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων του εθνικού στρατηγικού πλαισίου αναφοράς του αιτούντος κράτους μέλους και στην τήρηση των κοινοτικών στρατηγικών κατευθυντήριων γραμμών για τη συνοχή, σύμφωνα με την απόφαση 2006/702/ΕΚ του Συμβουλίου (13), και οι οποίες έχουν την μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία για την στρατηγική της Ένωσης για έξυπνη και βιώσιμη μεγέθυνση χωρίς αποκλεισμούς.
5. Το μέσο επιμερισμού του κινδύνου χρησιμοποιείται από την Επιτροπή στο πλαίσιο της έμμεσης κεντρικής διαχείρισης, σύμφωνα με τα άρθρα 54 και 56 του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002.
6. Ένα κράτος μέλος που επιθυμεί να επωφεληθεί από μέσο επιμερισμού του κινδύνου υποβάλλει γραπτή αίτηση στην Επιτροπή έως τις 31 Αυγούστου 2013. Στην αίτησή του, το κράτος μέλος παρέχει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες έτσι ώστε να εμφανίζεται σαφώς:
α)
ότι πληροί έναν από τους όρους που αναφέρονται στο άρθρο 77 παράγραφος 2 στοιχεία α), β) και γ), περιλαμβάνοντας αναφορά σε απόφαση του Συμβουλίου ή σε άλλη νομική πράξη που να αποδεικνύει την επιλεξιμότητά του·
β)
ο κατάλογος των προγραμμάτων (συμπεριλαμβανομένων των προτεινόμενων έργων και των σχετικών με αυτά αναγκών χρηματοδότησης) που συγχρηματοδοτούνται είτε από το ΕΤΠΑ είτε από το Ταμείο Συνοχής και το μέρος των πιστώσεων του 2012 και του 2013 για αυτά τα προγράμματα το οποίο επιθυμεί να ανακατανείμει από τα προγράμματα αυτά στο μέσο επιμερισμού του κινδύνου·
γ)
ο κατάλογος των προτεινόμενων έργων, σύμφωνα με την παράγραφο 4 δεύτερο εδάφιο, και το μέρος των πιστώσεων του 2012 και του 2013 που επιθυμεί να αφαιρέσει από τα προγράμματα, για να τα ανακατανείμει στο μέσο επιμερισμού του κινδύνου·
δ)
το ποσό που διατίθεται αποκλειστικά προς όφελός του στο πλαίσιο της χρηματοδοτικής ενίσχυσής του από την πολιτική συνοχής σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 2 και μία ένδειξη για το ποσό, το οποίο θα μπορούσε να διατεθεί για τους στόχους του μέσου επιμερισμού του κινδύνου αποκλειστικά από τις αναλήψεις υποχρεώσεων του προϋπολογισμού της Ένωσης που πρόκειται να πραγματοποιηθούν κατά τα έτη 2012 και 2013 σύμφωνα με το άρθρο 75 παράγραφος 1.
7. Η Επιτροπή, αφού επαληθεύσει ότι η αίτηση του κράτους μέλους ευσταθεί και είναι δικαιολογημένη, εκδίδει, εντός τετραμήνου από την υποβολή της αίτησης του κράτους μέλους, απόφαση μέσω εκτελεστικής πράξης, προσδιορίζοντας το σύστημα το οποίο θεσπίζεται προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι το διαθέσιμο ποσό χρησιμοποιείται αποκλειστικά προς όφελος του κράτους μέλους το οποίο το έχει εντάξει στη χρηματοδοτική ενίσχυσή του στο πλαίσιο της πολιτικής για τη συνοχή, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 2, καθώς και σχετικά με τους συγκεκριμένους όρους για τη συμμετοχή του αιτούντος κράτους μέλους στο μέσο επιμερισμού του κινδύνου. Οι όροι και προϋποθέσεις περιλαμβάνουν, ειδικότερα, τα ακόλουθα στοιχεία:
α)
ιχνηλασιμότητα και εφαρμοζόμενη λογιστική, πληροφορίες σχετικά με τη χρήση των κεφαλαίων, τους όρους πληρωμών και τα συστήματα παρακολούθησης και ελέγχου·
β)
διάρθρωση των τελών και άλλες διοικητικές και διαχειριστικές δαπάνες·
γ)
ενδεικτικό κατάλογο των επιλέξιμων για χρηματοδότηση έργων· και
δ)
το μέγιστο ποσό της συνεισφοράς της Ένωσης που μπορεί να διατεθεί στο μέσο επιμερισμού του κινδύνου από τα κονδύλια που είναι διαθέσιμα για το κράτος μέλος και τις δόσεις που αφορούν την πρακτική υλοποίηση.
Η απόφαση της Επιτροπής δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Όταν λαμβάνει απόφαση, κατόπιν αιτήσεως κράτους μέλους, η Επιτροπή εξασφαλίζει ότι μόνο τα έργα για τα οποία έχει ληφθεί ευνοϊκή απόφαση χρηματοδότησης είτε από την ΕΤΕπ είτε από εθνικούς ή διεθνείς φορείς δημοσίου δικαίου ή φορείς που διέπονται από το ιδιωτικό δίκαιο με αντικείμενο την παροχή δημόσιας υπηρεσίας θα γίνονται δεκτά ως επιλέξιμα για χρηματοδότηση από καθιερωμένο μέσο επιμερισμού του κινδύνου.
8. Της απόφασης της Επιτροπής που αναφέρεται στην παράγραφο 7 προηγείται αναθεώρηση των σχετικών επιχειρησιακών προγραμμάτων στο πλαίσιο του ΕΤΠΑ και του Ταμείου Συνοχής σύμφωνα με το άρθρο 33 παράγραφος 2.
9. Τα κονδύλια που διατίθενται στο μέσο επιμερισμού του κινδύνου έχουν αυστηρά ανώτατο όριο και δεν υπερβαίνουν το 10 % του ενδεικτικού συνολικού κονδυλίου για το αιτούν κράτος μέλος για την περίοδο 2007-2013 όσον αφορά το ΕΤΠΑ και το Ταμείο Συνοχής, και το οποίο έχει εγκριθεί σύμφωνα με το άρθρο 28 παράγραφος 3 στοιχείο β). Τα κονδύλια που είναι διαθέσιμα για τα έργα της παραγράφου 4 δεύτερο εδάφιο του παρόντος άρθρου περιορίζονται στα ποσά που εναπομένουν μετά από τη χρηματοδότηση των πράξεων που αναφέρονται στην παράγραφο 4 πρώτο εδάφιο του παρόντος άρθρου. Εκτός από τη συνολική συνεισφορά της Ένωσης στο μέσο επιμερισμού του κινδύνου που εγκρίθηκε με την απόφαση που αναφέρεται στην παράγραφο 7, η συμμετοχή της Ένωσης στο μέσο επιμερισμού του κινδύνου δεν συνεπάγεται την περαιτέρω ανάληψη υποχρεώσεων ούτε για τον γενικό προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης ούτε για το οικείο κράτος μέλος.
10. Οποιαδήποτε επανεισροή ή οποιοδήποτε ποσό εναπομένει μετά την ολοκλήρωση μιας πράξης η οποία καλύπτεται από το μέσο επιμερισμού του κινδύνου μπορεί να επαναχρησιμοποιηθεί, έπειτα από αίτηση του κράτους μέλους, στο πλαίσιο του μέσου επιμερισμού του κινδύνου, υπό την προϋπόθεση ότι το κράτος μέλος εξακολουθεί να πληροί έναν από τους όρους που προβλέπονται στο άρθρο 77 παράγραφος 2 στοιχεία α), β) και γ). Αν το κράτος μέλος δεν πληροί πλέον κανέναν από τους εν λόγω όρους, η ενδεχόμενη επανεισροή ή το εναπομείναν ποσό θεωρείται έσοδο για ειδικό προορισμό κατά την έννοια του άρθρου 18 του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002. Έπειτα από αίτηση του κράτους μέλους, οι πρόσθετες πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων που δημιουργούνται από το εν λόγω έσοδο για ειδικό προορισμό προστίθενται το επόμενο έτος στη χρηματοδοτική ενίσχυση του κράτους μέλους αυτού στο πλαίσιο της πολιτικής για τη συνοχή.
Άρθρο 2
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την ημέρα της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Στρασβούργο, 22 Μαΐου 2012.