РЕШЕНИЕ НА КОМИСИЯТА
от 20 декември 2010 година
за удължаване на преходния период за придобиването на земеделска земя в Унгария
(текст от значение за ЕИП)
(2010/792/ЕС)
ЕВРОПЕЙСКАТА КОМИСИЯ,
като взе предвид Договора за присъединяване на Чешката република, Естония, Кипър, Латвия, Литва, Унгария, Малта, Полша, Словения и Словакия,
като взе предвид Акта за присъединяване на Чешката република, Естония, Кипър, Латвия, Литва, Унгария, Малта, Полша, Словения и Словакия, и по-специално точка 2 от глава 3 от приложение X към него,
като взе предвид направеното от Унгария искане,
като има предвид, че:
(1)
В Акта за присъединяване от 2003 г. се предвижда възможността, при посочените в този акт условия Унгария да запази в сила за срок от седем години от датата на присъединяване ограниченията по отношение на придобиването на право на собственост върху земеделска земя от физически лица, които не пребивават в Унгария или не са граждани на Унгария, и от юридически лица, като този период изтича на 30 април 2011 г. Тази възможност представлява временна дерогация от свободното движение на капитали, гарантирано в членове 63-66 от Договора за функционирането на Европейския съюз. Този преходен период може да бъде удължен само за още три години.
(2)
На 10 септември 2010 г. Унгария изпрати искане за удължаване на преходния период за придобиването на земеделска земя с три години.
(3)
Основната причина за преходния период беше необходимостта да се защитят социално-икономическите условия за селскостопанските дейности в началото на въвеждането на единния пазар и прехода към Общата селскостопанска политика в Унгария. По-специално той следваше да отговори на възникналите опасения относно евентуално въздействие върху селскостопанския сектор на либерализирането на закупуването на земеделска земя, дължащо се на първоначалните големи разлики в цените на земята и доходите, сравнени с Австрия, Белгия, Дания, Финландия, Франция, Германия, Гърция, Ирландия, Италия. Люксембург, Холандия, Португалия, Испания, Швеция и Обединеното кралство (наричани по-нататък „ЕС 15“). Преходният период беше замислен и за да улесни процеса на приватизация и реституция на земеделската земя на фермерите и още в своя доклад от 16 юли 2008 г., озаглавен „Преглед на преходните мерки относно придобиването на селскостопанска недвижима собственост, определени в Договора за присъединяване от 2003 г.“ (по-нататък „междинният преглед“), Комисията подчерта важността от това мерките да бъдат прекратени до края на предвидения преходен период (1).
(4)
Въпреки нарастващото сближаване на продажните цени на земята в Унгария с цените в ЕС 15 след присъединяването на Унгария към Европейския съюз, според информацията, предоставена от Унгария, средните цени на земята в Унгария все още са с 3-20 пъти по-ниски. Макар никога да не може да се очаква, нито да се разглежда като необходимо условие за прекратяването на преходния период пълно сближаване на цените на земята, значителните разлики в цените между Унгария и ЕС 15 все още биха могли да попречат на ефективния напредък в сближаването на цените. Също така продължава да се наблюдава голяма разлика между доходите на работещите в селскостопанския сектор и фермерите в Унгария и в ЕС 15, макар тази разлика да намалява. Освен това според данни от Евростат селскостопанският сектор в Унгария е бил засегнат сравнително тежко от последната световна финансова и икономическа криза, която е довела до най-голямо намаление на реалните селскостопански доходи на един работник в Съюза през 2009 г. (около 30 % спрямо средно 12 % за Съюза). По-ниските доходи са съпроводени от по-неблагоприятни кредитни условия в сравнение с повечето държави от ЕС 15 по отношение на номиналните лихвени проценти и наличния обем на кредити за фермерите. Очакваното нарастване на присъствието на нови финансови институции от ЕС 15 в Унгария след присъединяването на страната беше възпрепятствано от финансовата и икономическа криза.
(5)
Макар през преходния период да е бил отбелязан напредък в процеса на реституция, поради някои трудности, настъпили главно през 2008 г., този процес все още не е приключил. Подобна тенденция се наблюдава по отношение на приватизацията на земеделска земя. Несигурните права на собственост в съчетание с недостатъчно развитите кредитни и застрахователни улеснения за фермерите допълнително отслабват унгарския пазар на земеделска земя и все още затрудняват неговото ефективно функциониране.
(6)
Следователно могат да бъдат споделени предвижданията на унгарските власти, според които премахването на ограниченията на 1 май 2011 г. ще окаже натиск върху цените на земята в Унгария. Освен това се очаква въздействието да бъде усетено в целия сектор предвид големия брой участници, разпокъсаната в голяма степен структура на собствеността на пазара на земеделска земя, която не е претърпяла съществени промени от присъединяването насам, и преобладаващото наемане на земя. Следователно след изтичането на преходния период съществува опасност от сериозни нарушения на унгарския пазар на земеделска земя.
(7)
С оглед на горепосоченото удължаването на преходния период, посочен в точка 2 на глава 3 от приложение X към Акта за присъединяване, следва да бъде удължено с три години.
(8)
Както вече беше подчертано в междинния преглед, за да бъде напълно подготвен за либерализация пазарът, и въпреки неблагоприятните икономически условия, от изключително значение през преходния период ще продължава да бъде подобряването на кредитните и застрахователните улеснения за фермерите и реституцията и приватизацията на земеделска земя.
(9)
По-бързото навлизане на чуждестранен капитал на пазара на земеделска земя също е свързано с евентуални ползи за този пазар в Унгария. Както бе подчертано в междинния преглед, чуждестранните инвестиции в селскостопанския сектор биха имали и важно дългосрочно въздействие върху предоставянето на капитал и знания, функционирането на пазарите на земя и земеделската производителност. Постепенното намаляване на ограниченията по отношение на придобиването от чужденци на право на собственост върху земеделска земя през преходния период би допринесло и за подготовката на пазара за пълна либерализация,
ПРИЕ НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ:
Член 1
Преходният период за придобиването на земеделска земя в Унгария, посочен в точка в 2 от глава 3 от приложение X към Акта за присъединяване от 2003 г., се удължава до 30 април 2014 г.
Член 2
Настоящото решение влиза в сила на двадесетия ден след публикуването му в Официален вестник на Европейския съюз.
Съставен в Брюксел на 20 декември 2010 година.
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 20ής Δεκεμβρίου 2010
για την παράταση της μεταβατικής περιόδου σχετικά με την απόκτηση γεωργικής γης στην Ουγγαρία
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(2010/792/ΕΕ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη συνθήκη προσχώρησης της Τσεχικής Δημοκρατίας, της Εσθονίας, της Κύπρου, της Λεττονίας, της Λιθουανίας, της Ουγγαρίας, της Μάλτας, της Πολωνίας, της Σλοβενίας και της Σλοβακίας,
Έχοντας υπόψη την πράξη προσχώρησης της Τσεχικής Δημοκρατίας, της Εσθονίας, της Κύπρου, της Λεττονίας, της Λιθουανίας, της Ουγγαρίας, της Μάλτας, της Πολωνίας, της Σλοβενίας και της Σλοβακίας, και ιδίως το παράρτημα X κεφάλαιο 3 σημείο 2,
Έχοντας υπόψη την αίτηση που υπέβαλε η Ουγγαρία,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Σύμφωνα με την πράξη προσχώρησης του 2003, η Ουγγαρία μπορεί να διατηρήσει σε ισχύ, υπό τους όρους που προβλέπονται σε αυτήν, για επταετή περίοδο μετά την προσχώρηση, η οποία λήγει στις 30 Απριλίου του 2011, απαγορεύσεις όσον αφορά την απόκτηση γεωργικής γης από φυσικά πρόσωπα που δεν είναι κάτοικοι ή δεν είναι ούγγροι υπήκοοι και από νομικά πρόσωπα. Πρόκειται για προσωρινή εξαίρεση στην ελεύθερη μετακίνηση των κεφαλαίων την οποία εγγυώνται τα άρθρα 63 έως 66 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτή η μεταβατική περίοδος μπορεί να παραταθεί μόνο για τρία επιπλέον έτη.
(2)
Στις 10 Σεπτεμβρίου του 2010, η Ουγγαρία ζήτησε να παρατείνει τη μεταβατική περίοδο που αφορά την απόκτηση γεωργικής γης κατά τρία έτη.
(3)
Ο βασικός λόγος για τη μεταβατική περίοδο ήταν η ανάγκη να διαφυλαχθούν οι συναφείς με τις γεωργικές δραστηριότητες κοινωνικοοικονομικές συνθήκες μετά την καθιέρωση της ενιαίας αγοράς και τη μετάβαση στην κοινή γεωργική πολιτική στην Ουγγαρία. Ειδικότερα, ο στόχος ήταν να αντιμετωπιστούν οι ανησυχίες που ανέκυψαν σχετικά με τον πιθανό αντίκτυπο για τον γεωργικό τομέα της ελευθέρωσης της απόκτησης γεωργικής γης λόγω των μεγάλων αρχικών διαφορών των τιμών της γης και των εισοδηματικών διαφορών έναντι της Αυστρίας, του Βελγίου, της Δανίας, της Φινλανδίας, της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ελλάδας, της Ιρλανδίας, της Ιταλίας, του Λουξεμβούργου, των Κάτω Χωρών, της Πορτογαλίας, της Ισπανίας, της Σουηδίας και του Ηνωμένου Βασιλείου (εφεξής ΕΕ-15). Η μεταβατική περίοδος είχε επίσης ως σκοπό να διευκολύνει τη διαδικασία της ιδιωτικοποίησης και της επιστροφής γεωργικών γαιών στους γεωργούς, και η Επιτροπή, στην έκθεσή της της 16ης Ιουλίου 2008 σχετικά με την ανασκόπηση των μεταβατικών μέτρων που περιέχονται στη συνθήκη Προσχώρησης του 2003 για την απόκτηση γεωργικής γης (εφεξής «ενδιάμεση ανασκόπηση») υπογράμμισε ήδη τη σημασία της ολοκλήρωσης της πολιτικής αυτής έως τη λήξη της προβλεπόμενης μεταβατικής περιόδου. (1)
(4)
Παρά την αυξανόμενη σύγκλιση των τιμών της γης στην Ουγγαρία με τις τιμές που επικρατούν στην ΕΕ-15 μετά την προσχώρηση της Ουγγαρίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σύμφωνα με τις πληροφορίες που υπέβαλε η Ουγγαρία, στις μέσες τιμές της γης εξακολουθούν να υπάρχουν τέτοιες διαφορές ώστε να είναι από 3 έως 20 φορές χαμηλότερες. Αν και η πλήρης σύγκλιση στις τιμές της γης ούτε ήταν αναμενόμενη ούτε θεωρήθηκε απαραίτητη προϋπόθεση για τον τερματισμό της μεταβατικής περιόδου, οι εμφανείς διαφορές των τιμών μεταξύ της Ουγγαρίας και της ΕΕ-15 είναι τέτοιες ώστε μπορούν ακόμα να εμποδίσουν την ομαλή πορεία προς τη σύγκλιση των τιμών. Ομοίως, το χάσμα μεταξύ του εισοδήματος των εργαζομένων στη γεωργία και των αγροτών στην Ουγγαρία και του εισοδήματος στην ΕΕ-15 μειώθηκε αλλά συνεχίζει να υφίσταται. Επιπλέον, σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, ο γεωργικός τομέας της Ουγγαρίας επλήγη σχετικά σοβαρά από την πρόσφατη παγκόσμια χρηματοπιστωτική και οικονομική κρίση, έτσι ώστε το πραγματικό γεωργικό εισόδημα ανά εργαζόμενο σημείωσε το υψηλότερο ποσοστό μείωσης στην Ένωση (περίπου 30 τοις εκατό έναντι μέσου όρου μείωσης περίπου 12 τοις εκατό για το σύνολο της Ένωσης) το 2009. Η μείωση του εισοδήματος συνδυάστηκε με χειρότερους πιστωτικούς όρους σε σχέση με αυτούς που ισχύουν στις περισσότερες από τις χώρες της ΕΕ-15, όσον αφορά τόσο τα ονομαστικά επιτόκια όσο και τον όγκο των πιστώσεων των διαθέσιμων για τους αγρότες. Η αναμενόμενη αυξημένη παρουσία στην Ουγγαρία νέων χρηματοπιστωτικών οργανισμών από την ΕΕ-15 μετά την προσχώρηση της Ουγγαρίας παρεμποδίστηκε από τη χρηματοπιστωτική και οικονομική κρίση.
(5)
Αν και η διαδικασία επιστροφής γεωργικών γαιών προχώρησε κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου, συνάντησε δυσκολίες, ιδίως από το 2008 και ύστερα, και επομένως δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί. Μια παρόμοια τάση παρατηρείται όσον αφορά την ιδιωτικοποίηση της γεωργικής γης. Η έλλειψη ασφάλειας δικαίου σχετικά με τα δικαιώματα ιδιοκτησίας καθώς και τα υπανάπτυκτα μέσα πίστωσης και ασφάλισης για τους αγρότες αποδυναμώνουν περαιτέρω την ουγγρική αγορά γεωργικής γης και εξακολουθούν να εμποδίζουν την κατάλληλη λειτουργία της.
(6)
Έχοντας υπόψη την κατάσταση αυτή, μπορεί να αναμένεται, όπως αναμένουν και οι ουγγρικές αρχές, ότι η άρση των περιορισμών την 1η Μαΐου του 2011 θα ασκούσε πιέσεις στις τιμές της γης στην Ουγγαρία. Επιπλέον, λαμβάνοντας υπόψη τον υψηλό αριθμό συμμετεχόντων, την άκρως κατακερματισμένη ιδιοκτησιακή δομή της αγοράς γεωργικής γης, που δεν έχει αλλάξει σημαντικά από την προσχώρηση και ύστερα, και το γεγονός ότι επικρατεί η μίσθωση γαιών, είναι πιθανό ότι ο αντίκτυπος θα γινόταν αισθητός σε όλον τον τομέα. Επομένως, υπάρχει απειλή σοβαρών διαταραχών στην ουγγρική αγορά γεωργικής γης με τη λήξη της μεταβατικής περιόδου.
(7)
Θα πρέπει συνεπώς να χορηγηθεί παράταση τριών ετών στη μεταβατική περίοδο που αναφέρεται στο παράρτημα Χ κεφάλαιο 3 σημείο 2 της πράξης προσχώρησης.
(8)
Προκειμένου να προετοιμαστεί πλήρως η αγορά για την ελευθέρωση, εξακολουθεί να έχει εξαιρετικά μεγάλη σημασία, ακόμη και υπό δυσμενείς οικονομικές συνθήκες, η ενίσχυση της βελτίωσης ορισμένων παραγόντων όπως τα μέσα πίστωσης και ασφάλισης για τους αγρότες, και η επιστροφή και η ιδιωτικοποίηση γεωργικών γαιών κατά τη μεταβατική περίοδο, όπως τονίστηκε ήδη στην ενδιάμεση ανασκόπηση.
(9)
Η αυξανόμενη εισροή ξένου κεφαλαίου στην αγορά γεωργικής γης παρουσιάζει επίσης δυνητικά οφέλη για την εν λόγω αγορά στην Ουγγαρία. Όπως τονίζεται στην ενδιάμεση ανασκόπηση, οι ξένες επενδύσεις στον τομέα της γεωργίας θα έχουν επίσης σημαντικά μακροπρόθεσμα αποτελέσματα στην προσφορά κεφαλαίων και τεχνογνωσίας, στη λειτουργία των αγορών γης και στην παραγωγικότητα της γεωργίας. Η σταδιακή χαλάρωση των περιορισμών όσον αφορά την ξένη ιδιοκτησία κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου θα συμβάλει επίσης στην προετοιμασία της αγοράς για την πλήρη ελευθέρωση,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Η μεταβατική περίοδος σχετικά με την απόκτηση γεωργικής γης στην Ουγγαρία που αναφέρεται στο παράρτημα Χ κεφάλαιο 3 σημείο 2 της πράξης προσχώρησης του 2003 παρατείνεται έως τις 30 Απριλίου του 2014.
Άρθρο 2
Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Βρυξέλλες, 20 Δεκεμβρίου 2010.