РЕШЕНИЕ НА КОМИСИЯТА
от 11 януари 2012 година
относно държавна помощ C 21/10 (предишен E 1/10) - Финландия след неприемане на подходящите мерки за изпълнение на схемата за застраховане в областта на рибарството след приемането от Комисията на преработени Насоки за преглед на държавната помощ за рибарство и аквакултура
(нотифицирано под номер C(2011) 10065)
(само текстовете на фински и шведски език са автентични)
(текст от значение за ЕИП)
(2012/287/ЕС)
ЕВРОПЕЙСКАТА КОМИСИЯ,
като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз (наричан по-долу ДФЕС), и по-специално член 108, параграфи 1 и 2 от него,
като покани заинтересованите страни да внесат становищата си (1) в съответствие с посочените по-горе разпоредби,
като има предвид, че:
1. ПРОЦЕДУРА
(1)
През 2004 г. Комисията прие преработените Насоки за преглед на държавната помощ за рибарство и аквакултура (наричани по-долу Насоките) (2). Съгласно точка 5.2 от тези Насоки с писмо от 21 октомври 2004 г. Комисията изиска от държавите-членки, между които и Финландия, да изменят съществуващите си схеми за помощ с цел да ги приведат в съответствие с тези нови Насоки най-късно до 1 януари 2005 г. и да потвърдят писмено, че приемат предложенията за подходящи мерки, най-късно до 15 ноември 2004 г. (3)
(2)
С писма от 15 ноември 2004 г., 20 януари 2005 г. и 14 юни 2005 г. Финландия декларира, че не е съгласна да измени схемата за помощи „Схема за застраховане в областта на рибарството“ с оглед нейното привеждане в съответствие с тези нови Насоки. Комисията е уведомена за тази схема на 27 април 1995 г. в съответствие с член 144, буква а) от Договора за присъединяване на Република Финландия към Европейския съюз и след това е считана за съществуваща помощ по смисъла на член 88, параграф 1 от Договора за ЕО (сега член 108 от ДФЕС).
(3)
На 11 октомври 2005 г. беше проведена среща между Комисията и Финландия. Финландия изпрати допълнителна информация с писмо от 24 ноември 2005 г.
(4)
Насоките бяха преработени отново през 2008 г. (4) и Комисията отново изиска от държавите-членки - с писма от 15 април 2008 г. - да изменят съществуващите си схеми най-късно до 1 септември 2008 г. (5)
(5)
С писмо от 30 май 2008 г. Финландия отговори, че отново е готова да измени своята Схема за застраховане в областта на рибарството според предложеното през 2005 г., но не и в степента, която се изисква от подходящите мерки. На 6 март 2009 г. беше проведена нова среща между Комисията и Финландия.
(6)
На 1 октомври 2009 г. Комисията изпрати последното искане за предоставяне на информация, като посочи, че ако Финландия не приеме предложените подходящи мерки, Комисията ще трябва да приложи процедурата по член 19, параграф 2 и член 4, параграф 4 от Регламент (ЕО) № 659/1999 на Съвета (6) и да открие официалната процедура по разследване, определена в член 108, параграф 2 от ДФЕС. Финландия отговори с писмо от 18 ноември 2009 г.
(7)
Тъй като Финландия не прие изцяло предложението за изменение на тази схема, Комисията реши да открие споменатата процедура. С писмо от 15 септември 2010 г. Финландия беше уведомена за това решение, което беше публикувано в Официален вестник (7).
(8)
Финландия отговори с писмо от 15 ноември 2010 г. Освен това, след публикуването на решението в Официален вестник, Комисията получи становища от три заинтересовани страни: две писма, изпратени от две асоциации, представляващи финландските професионални рибари - Suomen Ammatikalastajalitto SAKL ry (писмо от 8 ноември 2011 г.) и Kalatalouden Keskusliitto (писмо от 16 ноември 2010 г.) - и едно писмо, изпратено от шестте асоциации за застраховане в рибарството, функциониращи във Финландия (писмо от 16 ноември 2010 г.). Копия на тези писма бяха изпратени на финландските органи на 6 декември 2010 г. По-късно представители на тези асоциации пристигнаха за среща с представители на службите на Комисията на 13 януари 2011 г. и представиха допълнителни документи.
(9)
Комисията имаше нужда от определени разяснения по отношение на информацията, съдържаща се в изпратеното на 15 ноември 2010 г. писмо, и по тази причина на 4 април 2011 г. беше проведена среща с финландските органи в сградата на Комисията. Финландските органи изпратиха също така допълнителна информация със съобщения от 13 април и 13 май 2011 г.
(10)
В крайна сметка, както стана ясно въз основа на изпратената от Финландия информация, че страната е готова да измени схемата по такъв начин, че да я направи съвместима с вътрешния пазар, с писмо от 6 юли 2011 г. Комисията изиска от Финландия да потвърди своя официален ангажимент за изменение на законодателството, което представлява правната база за въпросната схема. С писмо от 19 септември 2011 г. Финландия даде своя положителен отговор.
2. ОПИСАНИЕ НА ПОМОЩТА
(11)
Въпросната схема за помощ е в съответствие със Закон № 331 от 23 юли 1958 г., последно изменен със Закон № 1236 от 29 януари 1999 г. (8) Финландия уведомява Комисията за тази схема непосредствено след присъединяването си към Европейската общност, съгласно член 144, буква а) от Договора за присъединяване на Република Финландия към Европейския съюз. Оттогава тази схема за помощ е считана за съществуваща помощ по смисъла на член 88 от Договора за ЕО (сега член 108, параграф 1 от ДФЕС).
(12)
Получатели по схемата за застраховане са рибарските предприятия, които постоянно осъществяват риболовна дейност във Финландия. Тази застраховка се предлага от шест асоциации за застраховане в областта на рибарството, които обхващат цялата територия на Финландия. Всяка асоциация покрива определен географски район.
(13)
Според член 7 от споменатия закон към дадена асоциация за застраховане в областта на рибарството се извършва годишно плащане на държавна помощ в размер на част от обезщетенията, изплатени от асоциацията по застрахователни договори, обхванати от закона. Съгласно член 2 обезщетенията могат да покриват следните щети:
-
щети по мрежи, по тралове, парагади и котви, прикачени към тях, по въжета и други спомагателни уреди,
-
щети по риболовни кораби, регистрирани във Финландия,
-
щети по транспортни и буксирни превозни средства, използвани за риболов по лед през зимата, риболовни заслони и плаващи и или дънни уреди за мрежи гъргър.
(14)
В закона са описани също така необходимите условия за разглеждане на исковете за обезщетения. Следните условия са от особена важност за оценката на Комисията: застрахованото имущество трябва да бъде достатъчно добре направено и напълно годно за експлоатация; оборудването трябва да е застраховано по предложение за цялата му стойност; щетата да бъде надлежно показана.
(15)
В писмото си от 15 ноември 2004 г. Финландия обяснява функционирането на тази схема по отношение на претърпените щети от рибарските предприятия. Първо, размерът на допустимите искове за обезщетение е свързан със самоучастие, равняващо се на 25 % - при щети до 504,56 EUR, или най-много 5 % - при щети над тази сума. Размерът на компенсацията, която се заплаща на предприятието от съответната асоциация за застраховане в областта на рибарството, се получава чрез изваждане на това самоучастие. Сумата, която държавата възстановява на асоциацията за застраховане в областта на рибарството, е равна на 40 % от заплащаната компенсация при щети до 504,56 EUR и на 90 %, когато сумата е над 504,56 EUR.
(16)
В последващото си писмо от 24 ноември 2005 г. Финландия предлага тази схема да бъде изменена по такъв начин, че държавна помощ да се плаща само за компенсиране на щети, причинени от специфичните условия във Финландия, включително условието щетата да е настъпила северно от 59-и паралел.
(17)
В писмото си от 15 ноември 2004 г. Финландия описва кои условия се считат за специфични условия във Финландия по отношение на риболовната дейност. Тези условия са свързани с климатичните условия и inter alia заледяването, което може да причини щети както на корабите, така и на уредите, а също така с ниските температури, които могат да засегнат двигателя на кораба. Тези специфични условия се влошават допълнително от фактори като морската топография на Финландия - плитки води и неравно морско дъно в разгърнат на гъсто архипелаг. При тези условия рисковете от корабокрушение, причинено от бури и течения при заледяване, е доста голям. Освен това има голяма популация на тюлени, които могат да предизвикат значителни загуби за риболовната промишленост, като повреждат уредите. Понякога и кормораните могат да предизвикат щети по уредите (хрилните мрежи).
(18)
Годишният брой събития, довели до изплащането на обезщетение, общите годишни платени обезщетения от асоциациите за застраховане в областта на рибарството и частта, която е възстановена от държавата за периода 2004-2009 г., са следните:
Година
Обхванати предприятия
Брой случаи
Изплатени обезщетения (в евро)
Възстановяване от държавата (в евро)
2009 г.
472
470
1 296 961
1 026 132
2008 г.
486
459
1 256 200
980 065
2007 г.
503
530
1 564 340
1 197 217
2006 г.
519
496
1 234 761
920 167
2005 г.
543
539
1 333 027
992 826
2004 г.
576
568
1 607 919
1 111 195
(19)
От извършените от асоциациите плащания около 50 % са свързани с уредите, 45 % - с корабите, и 5 % - с другото оборудване.
3. ОСНОВАНИЯ ЗА ОТКРИВАНЕ НА ОФИЦИАЛНАТА ПРОЦЕДУРА ПО РАЗСЛЕДВАНЕ
(20)
Както е посочено по-горе (9), Комисията е уведомена за тази схема за помощ през 1995 г. в съответствие с член 144, буква а) от Договора за присъединяване на Република Финландия към Европейския съюз и след това е считана за съществуваща помощ по смисъла на член 88, параграф 1 от Договора за ЕО. Насоките, които са в сила до преразглеждането през 2004 г., съдържат специална разпоредба по отношение на помощта за застрахователни премии и именно на тази база въпросната схема за помощ е счетена за съвместима с вътрешния пазар. Тази разпоредба е премахната при преразглеждането от 2004 г.
(21)
С откриването на настоящата процедура според Комисията не може да се счита, че покриваните от схемата за застраховане в областта на рибарството щети са причинени от извънредни обстоятелства или от природни бедствия, а по-скоро от постоянно и свързано със структурата положение, а именно - постоянния и структурния контекст, в рамките на който се осъществява риболовната дейност във Финландия.
(22)
По тази причина, в съответствие с Насоките (10), Комисията счита, че тази помощ представлява оперативна помощ, която по принцип не е съвместима, тъй като резултатът от нея е повишаване на стопанската ликвидност на предприятията, които се ползват от нея, и тя е предоставена, без да се поставя каквото и да било задължение на получателя.
(23)
Комисията не е съгласна с аргументите на финландските органи, които оправдават схемата за помощ, като я квалифицират като услуга от общ икономически интерес по смисъла на член 106, параграф 2 от ДФЕС. Финландия не представи никакви конкретни аргументи, потвърждаващи, че предоставянето на застраховки на рибарските предприятия би могло да се окачестви като услуга от този вид. Следователно, предвид характеристиките на разглежданата схема, Комисията не счита, че тя може да бъде определена като такава. По-специално Комисията отбелязва, че асоциациите за застраховане в областта на рибарството предоставят застрахователни услуги само на конкретна група предприятия, чиято икономическа дейност се състои в производството на стоки, които се продават на пазара - а именно заетите в сектора на рибарството. Следователно Комисията изразява сериозни съмнения, че предоставянето на застраховка, покриваща търговски рискове, на избрана група икономически предприятия би могло да се определи като услуга от общ икономически интерес.
4. СТАНОВИЩА НА ФИНЛАНДСКИТЕ ОРГАНИ И НА ЗАИНТЕРЕСОВАНИ ТРЕТИ СТРАНИ
4.1. Становища на финландските органи
(24)
Финландските органи напомнят основните характеристики на функционирането на тази застрахователна система. Те представят също така подробно описание на специфичните условия, пред които е изправена риболовната промишленост във Финландия: специфични климатични условия с лед и тъмнина през зимата, топографията на крайбрежните води с плитчини и неравно морско дъно, наличието на големи популации от тюлени.
(25)
Те представят информация също така, че частният застрахователен сектор не предлага застрахователно покритие на риболовната промишленост със същото равнище на покритие на този вид щети. В подкрепа на твърдението си те прилагат към отговора си писмо от Финландската конфедерация на финансовия сектор (Finanssialan Keskusliitto).
(26)
Освен това те отбелязват, че стойността на вноса е 6,8 пъти по-голяма от стойността на износа. През 2009 г. Финландия внася 95 046 тона риба на стойност 244,5 милиона евро, а изнася 59 905 тона на стойност 36 милиона евро. Само 30 % от консумираната риба е с произход от Финландия. През периода 2000-2009 г. годишното потребление на финландска риба е намаляло от 6,1 kg на 4,5 kg, докато потреблението на внесена риба се е увеличило от 6,6 kg на 11,2 kg. Според финландските органи това показва, че разглежданата схема за държавна помощ не може да окаже каквото и да било отрицателно въздействие върху конкуренцията.
(27)
Финландските органи напомнят, че в решението си за откриване на процедурата Комисията отбелязва, че премахването на разпоредбата, касаеща помощта за застрахователни премии, от Насоките от 2004 г. означава, че този вид държавна помощ вече не е разрешена. Финландските органи не са съгласни с тази позиция. Преди всичко тази застрахователна схема продължава да бъде напълно обоснована от специфичните климатични и географски условия във финландските води. Освен това тази схема е счетена за съвместима през 2000 г., макар че такава помощ не е включена в списъка на разрешените, които следва да се считат за съвместими с действащите по това време Насоки от 1997 г. (11), в аналогичен контекст на този от 2004 г. с Насоките от 2004 г. и от 2008 г.
(28)
В становището си обаче Финландия подчертава, че е готова да измени своята схема, както следва:
-
изключване на кораби, извършващи риболовна дейност в открито море, което на практика означава изключване на кораби с дължина над 12 метра,
-
допускане само на щети, претърпени в териториалните води на Финландия или в нейната изключителна икономическа зона,
-
покриване на щети, причинени само от специфичните условия във Финландия, т.е. причинени от неблагоприятните климатични и географски условия (лед, сняг, силни бури, подводни скали в плитчините) или от тюлените и кормораните, и претърпените от корабите и риболовните уреди, както и от транспортните и буксирните превозни средства и друго специфично оборудване за зимен риболов.
(29)
Финландия счита, че това изменение би могло да бъде извършено до 31 декември 2012 г. Две са причините, поради които това забавяне е необходимо: първо, необходимостта от изменение на текущото действащо законодателство, което представлява правната база на разглежданата схема (Закон № 331 от 23 юли 1958 г.), и второ, необходимостта от прекратяване на действащите договори по съществуващата схема. Следователно новата схема за застраховане в областта на рибарството ще може да влезе в сила на 1 януари 2013 г.
(30)
Както е посочено по-горе (12), с писмо от 19 септември 2011 г. финландските органи потвърждават своя ангажимент за изменение на законодателството, което представлява правната база за тази схема. Те отбелязват, че ако Комисията вземе своето окончателно решение в рамките на разумен период от време, те ще могат да внесат предложение в Парламента на Финландия достатъчно рано през 2012 г., за да може законът да влезе в сила на 1 януари 2013 г. Те все пак подчертават, че за въвеждането на новите правила е необходим преходен период, тъй като се налагат промени в условията на действащите застрахователни договори. Поради това те считат, че тези промени в споменатите договори биха могли да се извършат до 1 януари 2014 г. и изменените условия да се прилагат към предоставяната на застрахователите помощ от тази дата нататък.
4.2. Становища на трети страни
(31)
Две рибарски асоциации изпратиха становищата си на Комисията: Suoman Ammattikalastajaliitto и Katatalouden Keskuliitto. Подобно на финландските органи и двете асоциации акцентират върху специфичните условия за риболов във Финландия и липсата на предлагане на застраховки за покриваните щети. Едната от тях (Suoman Ammattikalastajaliitto) отбелязва, че Комисията не е представила никакви доказателства, че има вероятност тази схема за помощ да засегне конкуренцията между държавите-членки, като подчертава по-специално, че понастоящем само 7 % от консумираната в държавата риба е от професионален риболов и следователно риболовната промишленост и рибният пазар на Финландия зависят от вносна риба. По тази причина споменатата асоциация счита предварителното заключение, изразено при откриването на процедурата, за неоснователно.
(32)
Асоциациите за застраховане в областта на рибарството подкрепят така също изразената от финландските органи позиция. Те отбелязват, че риболовната промишленост във финландски води е изправена пред специфични климатични и географски условия. Асоциациите посочват, че разглежданата застрахователна система е създадена, тъй като няма предлагане от страна на частния застрахователен сектор, който не е готов да покрива такива рискове за риболовната дейност, която е без особено голямо значение. Освен това асоциациите за застраховане в областта на рибарството са задължени да застраховат всички рибари, които са установени в рамките на техния район на компетентност.
5. ОЦЕНЯВАНЕ НА ПОМОЩТА
5.1. Наличие на държавна помощ
(33)
Член 107, параграф 1 от ДФЕС гласи, че „Освен когато е предвидено друго в Договорите, всяка помощ, предоставена от държава-членка или чрез ресурси на държава-членка, под каквато и да било форма, която нарушава или заплашва да наруши конкуренцията чрез поставяне в по-благоприятно положение на определени предприятия или производството на някои стоки, доколкото засяга търговията между държавите-членки, е несъвместима с вътрешния пазар“.
(34)
Обезщетението, заплащано на рибарските предприятия от асоциациите за застраховане в областта на рибарството, се покрива отчасти със суми, отпускани на тези асоциации от държавата. Тези суми се изплащат от държавния бюджет. Тъй като това обезщетение предоставя финансово предимство за предприятията в риболовния сектор, то представлява секторно предимство, предоставено чрез ресурси на държавата.
(35)
Според съдебната практика на Съда самият факт, че едно предприятие е укрепило конкурентното си положение спрямо други конкурентни предприятия, като са му предоставени икономически облаги, които иначе не би получило в обичайния ход на осъществяване на своята дейност, говори за евентуално нарушаване на конкуренцията (13). Освен това помощта за предприятие, което функционира на пазар, който е отворен за търговия в рамките на Съюза, може да засегне търговията между държавите-членки (14).
(36)
Предвид значимостта на търговията с рибни продукти в рамките на Европейския съюз, разглежданата мярка укрепва позициите на тези предприятия на пазара на Съюза, а оттам и може да наруши или застрашава да наруши конкуренцията и да засегне търговията в рамките на Съюза (15). Фактът, че вносът е по-голям от износа или че по-голямата част от консумираната риба е от други държави, не е от значение. Напротив, той показва, че пазарът на продукти от риболов във Финландия всъщност е много отворен, а оттам и предполага, че помощта за финландските предприятия подпомага тяхната позиция по отношение на предприятията, установени в други държави-членки, и нарушава или заплашва да наруши конкуренцията. Дори фактът, че количеството на консумираната вносна риба може да се е увеличило в сравнение с количеството на консумираната риба, която не е от внос, не променя нищо от тази гледна точка. Той може единствено да ни наведе на мисълта, че финландските предприятия не са извършили необходимото, за да се приспособят към развитието на икономическите условия на пазара на продукти от риболов във Финландия. Във всеки случай тези предприятия се ползват от помощ, която подпомага тяхната позиция на вътрешния пазар по отношение на чуждестранните предприятия.
(37)
С оглед на изложеното по-горе може да се заключи, че са изпълнени предвидените в член 107, параграф 1 условия и че обезщетенията, които се изплащат на рибарските предприятия и идват от държавния бюджет, представляват държавна помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС.
5.2. Съвместимост с вътрешния пазар
5.2.1. Характер на разглежданата схема за помощ
(38)
Целта на схемата за застраховане в областта на рибарството е да покрива разходи, които частично се покриват от застрахователни премии. Тя не е помощ за застрахователни премии сама по себе си. Нейната цел не е да покрива част от застрахователните премии, а да покрива част от исковете за обезщетение, предявявани от предприятията към асоциациите за застраховане в областта на рибарството.
(39)
Тъй като обаче тези искове се предявяват към споменатите асоциации, които трябва да изплащат претърпените щети в допустимия размер, Комисията счита, че в резултат на помощта се понижават премиите, които рибарските предприятия биха заплатили, ако въпросните асоциации за застраховане в областта на рибарството не са очаквали да получат суми от държавата. Следователно последиците от нея са същите, както при схема за помощ за застрахователни премии. По тази причина въпросната схема може да се счита за схема за помощ за застрахователни премии.
5.2.2. Съвместимост с вътрешния пазар
(40)
Комисията не може да се съгласи със становището на финландските органи, в което заявяват, че ситуацията по отношение на Насоките от 2004 г. и от 2008 г. е съпоставима с тази от Насоките от 1997 г., като считат, че в никоя от тях не са включени разпоредби за помощ за застрахователни премии. Отпадането през 2004 г. на специфичната разпоредба за такава помощ, която преди това е била включена в Насоките от 2001 г. (16), показва, че Комисията - с преразглеждането от 2004 г. - ясно е определила, че такава помощ повече не може да се възползва от дерогация от принципа за несъвместимост на държавната помощ с вътрешния пазар и да се счита за съвместима с него, считано от датата на влизане в сила на Насоките от 2004 г. Това политическо решение е останало непроменено при следващото преразглеждане - а именно Насоките от 2008 г.
(41)
Освен това се е променила и общата рамка, в която Комисията оценява държавната помощ за застрахователни премии. През 2000 г. Комисията счита тази схема за държавна помощ за съвместима (17), що се отнася до обезщетението в резултат на „изключителните условия на финландските атмосферни условия и крайбрежни зони“. В обосновката си за вземането на това решение Комисията се позовава на ситуацията в земеделския сектор, за който също не е имало разпоредба в Насоките, която да се прилага за земеделския сектор, но при който Комисията - на база конкретен случай - има практика да взема положителни решения за мерки за помощ във връзка със застраховане срещу природни бедствия и изключителни застраховки. През 2000 г. Комисията изясни своята позиция както за земеделския, така и за риболовния сектор, като определи критерии, които трябва да се спазват при оценяването (18) на този вид помощ в съответните Насоки. Оттогава тези критерии все още фигурират в Насоките за земеделието (19), но вече са отпаднали от Насоките за рибарството. По тази причина, докато Комисията е определила точни критерии, при които помощта за застрахователни премии в земеделския сектор може да се счита за съвместима с вътрешния пазар, в Насоките за рибарството тези критерии са заличени. Следователно по отношение на риболовния сектор Комисията е задължена да се върне към общия принцип за несъвместимост на държавната помощ и да оценява съвместимостта или несъвместимостта на дадена схема от този род въз основа на разпоредбите, които могат да бъдат приложени.
(42)
Разпоредбата от настоящите Насоки, която може да бъде приложена, е параграф 4.9, според който мерките за помощ, за които няма приложими разпоредби в другите параграфи, посочващи различните категории помощ, която може да се счита за съвместима с вътрешния пазар, по принцип не могат да се считат за съвместими.
(43)
По изключение дадена схема за помощ може обаче да бъде счетена за съвместима, ако държавата-членка покаже, че въпросната схема съответства на различните принципи, които са определени в тези Насоки, и отговаря на целите на общата политика в областта на рибарството.
(44)
В своя отговор във връзка с откриването на процедурата Финландия прави конкретни предложения за изменение на тази схема в посока на ограничаване (20). Освен това Финландия обяснява продължаването ѝ с наличието на пазарен срив на застрахователния пазар за покриване на значителна част от тези щети.
(45)
В приложеното си към отговора писмо Финландската конфедерация на финансовия сектор (Finanssialan Keskusliitto) признава, че в настоящия си вид с асоциации за застраховане в областта на рибарството няма да може да покрива всички щети. Това покритие би било много ограничено, а в някои случаи - например за щети по уреди - дори не би било възможно. Застрахователните компании не могат да приемат такива рискове или, ако ги приемат, застрахователните премии биха били над разумно допустимите.
(46)
Това показва, че асоциациите за застраховане в рибарството не могат да нарушат конкуренцията по отношение на частните застрахователни компании. Това показва липсата на покритие на тези щети от частни дружества на финландския пазар.
(47)
Комисията счита, че мярката за държавна помощ, насочена към покриването на липса на определен продукт на пазара, може да се счита за съвместима с вътрешния пазар, когато изпълнява цели от общ интерес. Това отговаря на изискванията на точка 4.9 от Насоките относно спазването на заложените в Насоките принципи и на целите на общата политика в областта на рибарството.
(48)
Целите на общата политика в областта на рибарството са да се гарантира експлоатацията на живите водни ресурси, която създава условия за устойчивост както в икономически и екологичен план, така и от социална гледна точка (21). Комисията счита, че тази схема - с измененията ѝ в съответствие с описаните от Финландия промени - би могла да допринесе за осигуряването на такива условия. Освен прилагането на правилата за опазване и управление при експлоатацията на тези ресурси, тя би дала възможност за продължаване на риболова в специфичните условия на крайбрежните води на Финландия, включително щетите, нанесени на оборудването (риболовни мрежи) от тюлени, а понякога и от корморани. Това би помогнало да бъдат осигурени стабилни икономически, екологични и социални условия за рибарските предприятия, изправени пред специфичните ограничения при осъществяването на риболова в тези води. Това ще спомогне също така за поддържане на социално-икономическата структура на въпросните крайбрежни общности.
(49)
Комисията отбелязва също така, че след като бъде изменена, тази схема в никакъв случай няма да предлага пълно обезщетение за въпросните щети. Прилаганата понастоящем система - първо със самоучастие и после само с частично възстановяване на изплатеното обезщетение (22) - ще бъде запазена. Следователно се запазва и ответното действие, необходимо от страна на получателите по тази схема за помощ, което се изисква съгласно точка 3.3 от Насоките.
(50)
Накрая Комисията счита за приемлив периода, от който Финландия заявява, че се нуждае за изменение на схемата (23). Предвид необходимата законодателна процедура срокът до 1 януари 2013 г. за влизане в сила на закона за изменение на настоящата правна база за тази схема е разумен. Освен това дотогава действащите застрахователни договори между рибарските предприятия и асоциациите за застраховане в областта на рибарството ще бъдат подновявани в хода на 2012 г. съгласно прилаганите към съответния момент условия и ще изтекат през 2013 г. С основание тези договори трябва да останат в сила до изтичането си при договорените условия. След това те ще бъдат подновени през 2013 г. в съответствие с новите условия, приложими към дадения момент. Следователно крайният срок за адаптиране на тези договори до 31 декември 2013 г. и влизането им в сила на следващия ден - т.е. 1 януари 2014 г. - е разумен.
6. ЗАКЛЮЧЕНИЕ
(51)
С оглед на представения по-горе анализ Комисията стига до заключението, че схемата за застраховане в областта на рибарството може да се счита за съвместима с вътрешния пазар, след като бъде изменена в съответствие със следните принципи:
-
изключване на кораби, извършващи риболовна дейност в открито море, което на практика означава изключване на кораби с дължина над 12 метра,
-
допускане само на щети, претърпени в териториалните води на Финландия или в нейната изключителна икономическа зона,
-
покриване само на щети, причинени от специфичните условия във Финландия, т.е. причинени от неблагоприятните климатични или географски условия (лед, сняг, силни бури, подводни скали в плитките води) или от тюлените и кормораните, и претърпени от корабите и риболовните уреди, както и от транспортните и буксирните превозни средства и друго специфично оборудване за зимен риболов.
(52)
Комисията отчита ангажимента на финландските органи да изменят правната база за тази схема за помощ най-късно до 1 януари 2013 г., за да могат условията на застрахователните договори да бъдат променени най-късно до 1 януари 2014 г.,
ПРИЕ НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ:
Член 1
1. Съществуващата схема за помощ - „схема за застраховане в областта на рибарството“ - която беше обект на предложение за подходящи мерки след преразглеждането на Насоките за преглед на държавната помощ за рибарство и аквакултура, ще бъде съвместима с вътрешния пазар, след като бъде изменена в съответствие със следния ангажимент, поет от Финландия:
-
изключване на кораби, извършващи риболовна дейност в открито море, което на практика означава изключване на кораби с дължина над 12 метра,
-
допускане само на щети, претърпени в териториалните води на Финландия или в нейната изключителна икономическа зона,
-
покриване на щети, причинени само от специфичните условия във Финландия, т.е. причинени от неблагоприятните климатични и географски условия (лед, сняг, силни бури, подводни скали в плитчините) или от тюлените и кормораните, и претърпени от корабите и риболовните уреди, както и от транспортните и буксирните превозни средства и друго специфично оборудване за зимен риболов.
2. Правните разпоредби за изменение на тази схема влизат в сила най-късно до 1 януари 2013 г., а съответните застрахователни договори, сключени на база на новите разпоредби, влизат в сила най-късно до 1 януари 2014 г.
Член 2
Адресат на настоящото решение е Република Финландия.
Съставено в Брюксел на 11 януари 2012 година.
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 11ης Ιανουαρίου 2012
σχετικά με την κρατική ενίσχυση C 21/10 (ex E 1/10) - Φινλανδία, κατόπιν της μη αποδοχής των κατάλληλων μέτρων για το καθεστώς ασφάλισης της αλιείας, μετά την έγκριση από την Επιτροπή των αναθεωρημένων κατευθυντήριων γραμμών για την εξέταση των κρατικών ενισχύσεων στον τομέα της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2011) 10065]
(Τα κείμενα στη φινλανδική και σουηδική γλώσσα είναι τα μόνα αυθεντικά)
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(2012/287/ΕΕ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 108 παράγραφοι 1 και 2,
Αφού κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους (1) σύμφωνα με τις προαναφερόμενες διατάξεις,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
1. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
(1)
Το 2004 η Επιτροπή ενέκρινε αναθεωρημένες κατευθυντήριες γραμμές για την εξέταση των κρατικών ενισχύσεων στον τομέα της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας (εφεξής οι κατευθυντήριες γραμμές) (2). Με επιστολή της 21ης Οκτωβρίου 2004, σύμφωνα με το σημείο 5.2 των εν λόγω κατευθυντήριων γραμμών, η Επιτροπή ζήτησε από τα κράτη μέλη, μεταξύ άλλων και από τη Φινλανδία, να τροποποιήσουν τα υφιστάμενα καθεστώτα ενισχύσεών τους, προκειμένου να είναι συμβατά με τις εν λόγω νέες κατευθυντήριες γραμμές το αργότερο μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2005 και να επιβεβαιώσουν εγγράφως ότι αποδέχονται τις προτάσεις για κατάλληλα μέτρα το αργότερο μέχρι τη 15η Νοεμβρίου 2004 (3).
(2)
Με επιστολές της 15ης Νοεμβρίου 2004, της 20ής Ιανουαρίου 2005 και της 14ης Ιουνίου 2005, οι φινλανδικές αρχές δήλωσαν ότι δεν συμφωνούν με την τροποποίηση του καθεστώτος ενίσχυσης με τίτλο «καθεστώς ασφάλισης της αλιείας», ώστε να καταστεί συμβατό με τις εν λόγω νέες κατευθυντήριες γραμμές. Το καθεστώς αυτό κοινοποιήθηκε στην Επιτροπή στις 27 Απριλίου 1995 βάσει του άρθρου 144 στοιχείο α) της Συνθήκης προσχώρησης της Δημοκρατίας της Φινλανδίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και, στη συνέχεια, θεωρήθηκε ότι αποτελεί υφιστάμενη ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 88 παράγραφος 1 της Συνθήκης ΕΚ (νυν άρθρο 108 ΣΛΕΕ).
(3)
Στις 11 Οκτωβρίου 2005 πραγματοποιήθηκε συνάντηση μεταξύ της Επιτροπής και της Φινλανδίας. Η Φινλανδία διαβίβασε πρόσθετες πληροφορίες με επιστολή της 24ης Νοεμβρίου 2005.
(4)
Οι κατευθυντήριες γραμμές αναθεωρήθηκαν εκ νέου το 2008 (4) και η Επιτροπή ζήτησε επίσης από τα κράτη μέλη, με επιστολές της 15ης Απριλίου 2008, να τροποποιήσουν τα υφιστάμενα καθεστώτα τους το αργότερο έως την 1η Σεπτεμβρίου 2008 (5).
(5)
Η Φινλανδία απάντησε με επιστολή της 30ής Μαΐου 2008 ότι εξακολουθούσε να είναι διατεθειμένη να τροποποιήσει το καθεστώς ασφάλισης της αλιείας, όπως προτάθηκε το 2005, αλλά όχι στον βαθμό που απαιτείται από τα κατάλληλα μέτρα. Στις 6 Μαρτίου 2009 πραγματοποιήθηκε νέα συνάντηση μεταξύ της Επιτροπής και της Φινλανδίας.
(6)
Τελευταία αίτηση παροχής πληροφοριών απεστάλη από την Επιτροπή την 1η Οκτωβρίου 2009, αναφέροντας ότι, σε περίπτωση που η Φινλανδία δεν δεχτεί τα προτεινόμενα κατάλληλα μέτρα, η Επιτροπή θα ήταν υποχρεωμένη να ακολουθήσει τη διαδικασία του άρθρου 19 παράγραφος 2 και του άρθρου 4 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου (6) και να κινήσει την επίσημη διαδικασία έρευνας που προβλέπεται στο άρθρο 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ. Η Φινλανδία απάντησε με την επιστολή της 18ης Νοεμβρίου 2009.
(7)
Δεδομένου ότι η Φινλανδία δεν έχει αποδεχθεί στο σύνολό της την πρόταση τροποποίησης όσον αφορά το καθεστώς αυτό, η Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει την εν λόγω διαδικασία. Η απόφαση αυτή κοινοποιήθηκε με επιστολή της 15ης Σεπτεμβρίου 2010 που δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα (7).
(8)
Η Φινλανδία απάντησε με την επιστολή της 15ης Νοεμβρίου 2010. Επιπλέον, μετά τη δημοσίευση της απόφασης στην Επίσημη Εφημερίδα, η Επιτροπή έλαβε παρατηρήσεις από τρία ενδιαφερόμενα μέρη: δύο επιστολές εστάλησαν από δύο ενώσεις που εκπροσωπούν τους επαγγελματίες αλιείς της Φινλανδίας, τη Suomen Ammatikalastajalitto SAKL ry (επιστολή της 8ης Νοεμβρίου 2011) και την Kalatalouden Keskusliitto (επιστολή της 16ης Νοεμβρίου 2010), και μία επιστολή εστάλη από τις έξι ενώσεις ασφάλισης της αλιείας που υπάρχουν στη Φινλανδία (επιστολή της 16ης Νοεμβρίου 2010). Αντίγραφα των εν λόγω επιστολών εστάλησαν στις φινλανδικές αρχές στις 6 Δεκεμβρίου 2010. Στη συνέχεια, εκπρόσωποι των ενώσεων αυτών ήρθαν σε επαφή με τις υπηρεσίες της Επιτροπής στις 13 Ιανουαρίου 2011 και παρείχαν συμπληρωματικά έγγραφα.
(9)
Δεδομένου ότι η Επιτροπή χρειάστηκε ορισμένες διευκρινίσεις σχετικά με τις πληροφορίες που περιέχονται στην επιστολή της 15ης Νοεμβρίου 2010, πραγματοποιήθηκε συνάντηση με τις φινλανδικές αρχές στα κτίρια της Επιτροπής στις 4 Απριλίου 2011. Οι φινλανδικές αρχές απέστειλαν επίσης συμπληρωματικές πληροφορίες με μηνύματα της 13ης Απριλίου και της 13ης Μαΐου 2011.
(10)
Τέλος, όπως προέκυψε από τις πληροφορίες που εστάλησαν από τη Φινλανδία σχετικά με την πρόθεσή της να τροποποιήσει το καθεστώς κατά τρόπο ώστε να είναι συμβατό με την εσωτερική αγορά, η Επιτροπή ζήτησε από τη Φινλανδία, με επιστολή της 6ης Ιουλίου 2011, να επιβεβαιώσει επίσημα τη δέσμευσή της να τροποποιήσει τη νομοθεσία η οποία αποτελεί τη νομική βάση του εν λόγω καθεστώτος. Η Φινλανδία απάντησε θετικά με την επιστολή της 19ης Σεπτεμβρίου 2011.
2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ
(11)
Το εν λόγω καθεστώς ενισχύσεων βασίζεται στον νόμο αριθ. 331 της 23ης Ιουλίου 1958, όπως τροποποιήθηκε τελευταία με τον νόμο αριθ. 1236 της 29ης Ιανουαρίου 1999 (8). Η Φινλανδία κοινοποίησε το εν λόγω καθεστώς στην Επιτροπή αμέσως μετά την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα, βάσει του άρθρου 144 στοιχείο α) της Συνθήκης προσχώρησης της Φινλανδίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Έκτοτε, το εν λόγω καθεστώς ενισχύσεων θεωρείται ως υφιστάμενη ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 88 της Συνθήκης ΕΚ (νυν άρθρο 108 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ).
(12)
Οι δικαιούχοι του εν λόγω καθεστώτος ασφάλισης είναι οι αλιευτικές επιχειρήσεις που ασκούν μόνιμα αλιευτικές δραστηριότητες στη Φινλανδία. Η ασφάλιση αυτή παρέχεται από έξι ενώσεις ασφάλισης της αλιείας που καλύπτουν ολόκληρη τη Φινλανδία. Κάθε ένωση καλύπτει μια συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή.
(13)
Σύμφωνα με το άρθρο 7 του εν λόγω νόμου, στην ένωση αλιείας καταβάλλεται ετησίως κρατική ενίσχυση η οποία ανέρχεται σε μέρος των απαιτήσεων που έχει καταβάλει η ένωση δυνάμει ασφαλιστικών συμβάσεων που καλύπτονται από τον εν λόγω νόμο. Σύμφωνα με το άρθρο 2, οι απαιτήσεις μπορούν να καλύπτουν τις ακόλουθες ζημίες:
-
ζημίες στα δίχτυα, στις πετονιές για αλίευση σολομού, στα παραγάδια και στα άγκιστρα που στερεώνονται σ’ αυτά, στα σχοινιά και άλλα βοηθητικά εργαλεία·
-
ζημίες σε αλιευτικά σκάφη νηολογημένα στη Φινλανδία·
-
ζημίες σε μεταφορικά οχήματα που χρησιμοποιούνται για τη χειμερινή αλιεία στον πάγο, σε καλύβες αλιείας και σε γρίπους ή τράτες.
(14)
Ο νόμος περιγράφει επίσης τις προϋποθέσεις που απαιτούνται προκειμένου να εξεταστούν οι αιτήσεις. Οι ακόλουθες προϋποθέσεις είναι ιδιαίτερα σημαντικές για την αξιολόγηση της Επιτροπής: τα ασφαλισμένα αντικείμενα πρέπει να είναι επαρκώς στέρεας κατασκευής και να λειτουργούν πλήρως· ο εξοπλισμός πρέπει να είναι ασφαλισμένος κατά την αίτηση στην πλήρη αξία του· οι ζημίες πρέπει να καταδεικνύονται με αξιόπιστο τρόπο.
(15)
Στην επιστολή της της 15ης Νοεμβρίου 2004 η Φινλανδία εξήγησε τον τρόπο λειτουργίας του εν λόγω καθεστώτος ενισχύσεων σε σχέση με τις ζημίες που υπέστησαν οι αλιευτικές επιχειρήσεις. Πρώτον, υπάρχει ίδια συμμετοχή που συνδέεται με το ποσό της επιλέξιμης απαίτησης, η οποία αντιστοιχεί στο 25 % στην περίπτωση των ζημιών που δεν υπερβαίνουν τα 504,56 ευρώ ή κατ’ ανώτατο όριο στο 5 % στην περίπτωση των ζημιών που υπερβαίνουν το ποσό αυτό· μετά την αφαίρεση της εν λόγω ίδιας συμμετοχής προκύπτει το ποσό της αποζημίωσης που καταβάλλεται στην επιχείρηση από την αρμόδια ένωση ασφάλισης της αλιείας. Η επιστροφή που καταβάλλεται στην ένωση ασφάλισης της αλιείας από το κράτος ισούται με το 40 % της αποζημίωσης που καταβάλλεται όταν το ποσό των ζημιών είναι έως 504,56 ευρώ και με το 90 % όταν το ποσό αυτό είναι μεγαλύτερο από 504,56 ευρώ.
(16)
Σε μεταγενέστερη επιστολή της με ημερομηνία 24 Νοεμβρίου 2005, η Φινλανδία πρότεινε την τροποποίηση του εν λόγω καθεστώτος έτσι ώστε η κρατική ενίσχυση να καταβάλλεται μόνο για την αντιστάθμιση ζημιών που προκαλούνται από τις ιδιαίτερες συνθήκες που επικρατούν στη Φινλανδία, συμπεριλαμβανομένης της προϋπόθεσης ότι η ζημία προκαλείται βόρεια του 59ου παράλληλου.
(17)
Η Φινλανδία περιέγραψε στην επιστολή της με ημερομηνία 15 Νοεμβρίου 2004 ποιες θεωρεί ως ιδιαίτερες συνθήκες που επικρατούν στη Φινλανδία για την αλιευτική δραστηριότητα. Αυτές οι συνθήκες οφείλονται στις κλιματικές συνθήκες, μεταξύ άλλων, με τον σχηματισμό πάγου ο οποίος μπορεί να προκαλέσει ζημίες τόσο στο σκάφος όσο και στα εργαλεία και θερμοκρασίες πήξεως που μπορεί να επηρεάσουν τον κινητήρα του σκάφους. Οι ειδικές αυτές συνθήκες επιδεινώνονται από παράγοντες όπως η θαλάσσια τοπογραφία της Φινλανδίας με αβαθή νερά και άνισο θαλάσσιο πυθμένα σε πυκνό αρχιπέλαγος· υπό αυτές τις συνθήκες, οι κίνδυνοι ναυαγίου που συνδέονται με καταιγίδες και ρεύματα σε συνθήκες πάγου είναι αρκετά μεγάλοι. Επιπλέον, υπάρχει ένας μεγάλος πληθυσμός φώκιας που προκαλεί σημαντικές απώλειες στον κλάδο της αλιείας λόγω καταστροφής των εργαλείων· ζημίες μπορεί επίσης μερικές φορές να προκληθούν στα αλιευτικά εργαλεία (απλάδια δίχτυα) από τους κορμοράνους.
(18)
Από το 2004 έως το 2009 ο ετήσιος αριθμός περιπτώσεων ζημιών που κατέληξαν σε αποζημίωση, η συνολική ετήσια αποζημίωση που καταβλήθηκε από τις ενώσεις ασφάλισης της αλιείας και το ύψος των ποσών που επιστράφηκαν από το κράτος έχουν ως εξής:
Έτος
Καλυπτόμενες επιχειρήσεις
Αριθμός περιπτώσεων
Καταβληθείσα αποζημίωση (ευρώ)
Επιστροφή από το κράτος (ευρώ)
2009
472
470
1 296 961
1 026 132
2008
486
459
1 256 200
980 065
2007
503
530
1 564 340
1 197 217
2006
519
496
1 234 761
920 167
2005
543
539
1 333 027
992 826
2004
576
568
1 607 919
1 111 195
(19)
Οι πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν από τις ενώσεις αφορούν περίπου κατά 50 % τα αλιευτικά εργαλεία, κατά 45 % τα σκάφη και κατά 5 % τον λοιπό εξοπλισμό.
3. ΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ
(20)
Όπως αναφέρθηκε ανωτέρω (9), το εν λόγω καθεστώς ενισχύσεων κοινοποιήθηκε στην Επιτροπή το 1995 βάσει του άρθρου 144 στοιχείο α) της Συνθήκης προσχώρησης της Δημοκρατίας της Φινλανδίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και, στη συνέχεια, θεωρήθηκε ότι αποτελεί υφιστάμενη ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 88 παράγραφος 1 της Συνθήκης ΕΚ. Οι κατευθυντήριες γραμμές που ίσχυαν μέχρι την αναθεώρηση του 2004 περιείχαν ειδική διάταξη σχετικά με τις ενισχύσεις για την πληρωμή ασφαλίστρων και σε αυτή τη βάση το καθεστώς ενισχύσεων θεωρήθηκε συμβατό με την εσωτερική αγορά. Η διάταξη αυτή καταργήθηκε με την αναθεώρηση του 2004.
(21)
Η Επιτροπή έκρινε κατά την κίνηση της παρούσας διαδικασίας ότι οι ζημίες που καλύπτονται από το καθεστώς ασφάλισης της αλιείας δεν μπορούν να θεωρηθούν ότι προκαλούνται από έκτακτο γεγονός ή φυσική καταστροφή, αλλά μάλλον ότι προκαλούνται από μόνιμη και διαρθρωτική κατάσταση, δηλαδή το μόνιμο και διαρθρωτικό πλαίσιο εντός του οποίου ασκείται η αλιευτική δραστηριότητα σε φινλανδικά ύδατα.
(22)
Για τον λόγο αυτό, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές (10), η Επιτροπή θεώρησε ότι η εν λόγω ενίσχυση ήταν ενίσχυση λειτουργίας η οποία καταρχήν είναι ασύμβατη, δεδομένου ότι έχει ως αποτέλεσμα να αυξηθεί η ρευστότητα των επιχειρήσεων που επωφελούνται από αυτήν και χορηγήθηκε χωρίς την επιβολή οποιασδήποτε υποχρέωσης εκ μέρους των δικαιούχων.
(23)
Η Επιτροπή δεν συμφώνησε με την επιχειρηματολογία των φινλανδικών αρχών, οι οποίες αιτιολόγησαν το εν λόγω καθεστώς ενισχύσεων χαρακτηρίζοντάς το ως υπηρεσία γενικού οικονομικού συμφέροντος κατά την έννοια του άρθρου 106 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ. Η Φινλανδία δεν πρόβαλε κανένα συγκεκριμένο επιχείρημα για να δικαιολογήσει ότι η παροχή ασφάλισης στις αλιευτικές επιχειρήσεις θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως υπηρεσία αυτού του είδους και η Επιτροπή δεν διαπίστωσε, όσον αφορά τα χαρακτηριστικά του εν λόγω καθεστώτος, ότι θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως τέτοια. Ειδικότερα, η Επιτροπή παρατήρησε ότι οι ενώσεις ασφάλισης της αλιείας παρέχουν υπηρεσίες ασφάλισης μόνο σε μία συγκεκριμένη ομάδα επιχειρήσεων των οποίων η οικονομική δραστηριότητα συνίσταται στην παραγωγή αγαθών που πωλούνται στην αγορά, δηλαδή σε εκείνες που δραστηριοποιούνται στον τομέα της αλιείας. Η Επιτροπή είχε ως εκ τούτου σοβαρές αμφιβολίες κατά πόσον η παροχή εμπορικής ασφάλισης σε μια επιλεγμένη ομάδα οικονομικών επιχειρήσεων θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως υπηρεσία γενικού οικονομικού συμφέροντος.
4. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΦΙΝΛΑΝΔΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΩΝ
4.1. Παρατηρήσεις των φινλανδικών αρχών
(24)
Οι φινλανδικές αρχές υπενθύμισαν τα κύρια χαρακτηριστικά της λειτουργίας του ασφαλιστικού συστήματος. Περιέγραψαν επίσης λεπτομερώς τις ειδικές συνθήκες που αντιμετωπίζει ο κλάδος της αλιείας στη Φινλανδία: ειδικές κλιματικές συνθήκες με πάγο και σκοτάδι τον χειμώνα, την τοπογραφία των παράκτιων υδάτων με αβαθή νερά και άνισο θαλάσσιο πυθμένα, την ύπαρξη μεγάλου πληθυσμού φώκιας.
(25)
Διαβίβασαν επίσης πληροφορίες σχετικά με την έλλειψη προσφοράς για ασφαλιστική κάλυψη από τον ιδιωτικό ασφαλιστικό τομέα στον κλάδο της αλιείας με το ίδιο επίπεδο κάλυψης για αυτό το είδος ζημιών. Προς επίρρωση της θέσης τους, έχουν επισυνάψει στην απάντησή τους επιστολή από τη Φινλανδική Συνομοσπονδία του Χρηματοοικονομικού Τομέα Finanssialan Keskusliitto.
(26)
Επιπλέον, δήλωσαν ότι η αξία των εισαγωγών αντιστοιχεί σε 6,8 φορές την αξία των εξαγωγών. Το 2009 η Φινλανδία εισήγαγε 95 046 τόνους ψαριών αξίας 244,5 εκατ. ευρώ, ενώ εξήγαγε 59 905 τόνους αξίας 36 εκατ. ευρώ. Μόνο το 30 % της κατανάλωσης ψαριών προέρχεται από τη Φινλανδία. Η ετήσια κατανάλωση φινλανδικών ψαριών μειώθηκε μεταξύ 2000 και 2009 από 6,1 σε 4,5 κιλά, ενώ η κατανάλωση εισαγόμενων ψαριών αυξήθηκε από 6,6 σε 11,2 κιλά. Σύμφωνα με τις φινλανδικές αρχές, αυτό δείχνει ότι το καθεστώς κρατικών ενισχύσεων δεν μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις στον ανταγωνισμό.
(27)
Οι φινλανδικές αρχές υπενθυμίζουν ότι η Επιτροπή, στην απόφασή της για την κίνηση της διαδικασίας, παρατήρησε ότι η διαγραφή της διάταξης σχετικά με τις ενισχύσεις για τα ασφάλιστρα στις κατευθυντήριες γραμμές του 2004 σήμαινε ότι αυτό το είδος των κρατικών ενισχύσεων δεν επιτρεπόταν πλέον. Οι φινλανδικές αρχές δεν συμφωνούν με αυτή τη θέση. Πρώτα απ’ όλα, το εν λόγω ασφαλιστικό καθεστώς παραμένει πλήρως αιτιολογημένο λόγω των ειδικών κλιματικών και γεωγραφικών συνθηκών στα φινλανδικά ύδατα. Επιπλέον, το καθεστώς αυτό θεωρήθηκε συμβατό το 2000, παρότι η εν λόγω ενίσχυση δεν συγκαταλεγόταν μεταξύ αυτών που απαριθμούνται ότι μπορούν να θεωρούνται συμβατές από τις κατευθυντήριες γραμμές του 1997 (11) οι οποίες εφαρμόζονταν την εποχή εκείνη, σε ένα πλαίσιο το οποίο είναι παρόμοιο με εκείνο που υφίστατο από το 2004 με τις κατευθυντήριες γραμμές του 2004 και του 2008.
(28)
Ωστόσο, στις παρατηρήσεις αυτές, η Φινλανδία αναφέρει ότι προτίθεται να τροποποιήσει το καθεστώς της ως εξής:
-
εξαίρεση των σκαφών που ασκούν αλιεία στην ανοιχτή θάλασσα, το οποίο σημαίνει στην πράξη αποκλεισμό των σκαφών άνω των 12 μέτρων·
-
επιλεξιμότητα μόνο για τις ζημίες που προκαλούνται στα χωρικά ύδατα της Φινλανδίας ή στην αποκλειστική οικονομική της ζώνη·
-
κάλυψη μόνο των ζημιών που προκαλούνται λόγω των ειδικών συνθηκών της Φινλανδίας, δηλαδή λόγω των δυσμενών κλιματικών ή γεωγραφικών συνθηκών (πάγος, χιόνι, ισχυρές καταιγίδες, ύφαλοι σε αβαθή νερά) ή από τις φώκιες και τους κορμοράνους, και πλήττουν τα σκάφη και τα αλιευτικά εργαλεία, καθώς και τα μεταφορικά οχήματα και άλλο ειδικό εξοπλισμό που χρησιμοποιείται για τη χειμερινή αλιεία.
(29)
Η Φινλανδία θεωρεί ότι η τροποποίηση αυτή θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2012. Η καθυστέρηση αυτή είναι αναγκαία για δύο λόγους: πρώτον, λόγω της ανάγκης τροποποίησης της ισχύουσας νομοθεσίας η οποία αποτελεί τη νομική βάση του παρόντος καθεστώτος (νόμος αριθ. 331 της 23ης Ιουλίου 1958) και, δεύτερον, λόγω της ανάγκης καταγγελίας των ισχυουσών συμβάσεων βάσει του υφιστάμενου καθεστώτος. Το νέο καθεστώς ασφάλισης της αλιείας θα μπορούσε συνεπώς να τεθεί σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2013.
(30)
Όπως προαναφέρθηκε (12), οι φινλανδικές αρχές επιβεβαίωσαν με επιστολή της 19ης Σεπτεμβρίου 2011 τη δέσμευσή τους να τροποποιήσουν τη νομοθεσία, η οποία αποτελεί τη νομική βάση του εν λόγω καθεστώτος. Ανέφεραν ότι, εάν η Επιτροπή λάβει την τελική της απόφαση εντός εύλογου χρονικού διαστήματος, θα είναι σε θέση να υποβάλουν πρόταση στο εθνικό τους Κοινοβούλιο αρκετά νωρίς το 2012 ώστε να καταστεί δυνατό η νομοθεσία να τεθεί σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2013. Ωστόσο, τόνισαν ότι απαιτείται μια μεταβατική περίοδος για την εισαγωγή των νέων κανόνων, διότι θα απαιτηθούν αλλαγές στους όρους των ισχυουσών ασφαλιστικών συμβάσεων. Για τον σκοπό αυτό, θεωρούν ότι οι αλλαγές αυτές στις εν λόγω συμβάσεις θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν έως την 1η Ιανουαρίου 2014 και οι τροποποιημένοι όροι να εφαρμοστούν στις ενισχύσεις που χορηγούνται στους ασφαλιστές από την ημερομηνία αυτή και μετά.
4.2. Παρατηρήσεις τρίτων μερών
(31)
Δύο ενώσεις αλιέων διαβίβασαν παρατηρήσεις στην Επιτροπή: Η Suoman Ammattikalastajaliitto και η Katatalouden Keskuliitto. Σε συμφωνία με την επιχειρηματολογία των φινλανδικών αρχών, αμφότερες οι ενώσεις επισημαίνουν τις ειδικές συνθήκες της αλιείας στη Φινλανδία και την απουσία προσφοράς ασφάλισης για την κάλυψη ζημιών. Μία από αυτές (η Suoman Ammattikalastajaliitto) παρατήρησε ότι η Επιτροπή δεν προσκόμισε κανένα αποδεικτικό στοιχείο ότι το εν λόγω καθεστώς ενισχύσεων ενδέχεται να επηρεάσει τον ανταγωνισμό μεταξύ των κρατών μελών, επισημαίνοντας ιδιαίτερα ότι η επαγγελματική αλιεία καλύπτει σήμερα μόνο το 7 % της κατανάλωσης ψαριών στη χώρα και ότι ο κλάδος της αλιείας στη Φινλανδία και η ιχθυαγορά εξαρτώνται συνεπώς από την εισαγωγή ψαριών. Για τον λόγο αυτό, η ένωση αυτή εκτιμά ότι το προκαταρκτικό συμπέρασμα που εκφράζεται κατά την κίνηση της διαδικασίας είναι αβάσιμο.
(32)
Οι ενώσεις ασφάλισης της αλιείας στηρίζουν επίσης τη θέση των φινλανδικών αρχών. Επισημαίνουν ότι ο κλάδος της αλιείας στα φινλανδικά ύδατα αντιμετωπίζει πολύ ειδικές κλιματικές και γεωγραφικές συνθήκες. Αναφέρουν ότι το ασφαλιστικό σύστημα δημιουργήθηκε λόγω της έλλειψης προσφοράς από τον ιδιωτικό ασφαλιστικό τομέα, που δεν ήταν έτοιμος να καλύψει τους κινδύνους αυτούς για την αλιευτική δραστηριότητα, η οποία είναι μια δραστηριότητα ήσσονος σημασίας. Επιπλέον, οι ενώσεις ασφάλισης της αλιείας υποχρεούνται να ασφαλίζουν όλους τους αλιείς που είναι εγκατεστημένοι στην περιοχή της αρμοδιότητάς τους.
5. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ
5.1. Ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης
(33)
Το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ ορίζει τα εξής: «Ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές, εκτός αν οι Συνθήκες ορίζουν άλλως».
(34)
Η αποζημίωση που καταβάλλεται στις αλιευτικές επιχειρήσεις από τις ενώσεις ασφάλισης της αλιείας προέρχεται εν μέρει από τα χρήματα που χορηγούνται στις εν λόγω ενώσεις από το κράτος. Τα χρήματα αυτά προέρχονται από τον κρατικό προϋπολογισμό. Δεδομένου ότι η εν λόγω αποζημίωση δημιουργεί οικονομικό πλεονέκτημα για τις επιχειρήσεις του τομέα της αλιείας, αποτελεί πλεονέκτημα ενός συγκεκριμένου τομέα που παρέχεται μέσω κρατικών πόρων.
(35)
Σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου, το γεγονός και μόνο ότι ενισχύεται η ανταγωνιστική θέση μιας επιχείρησης σε σύγκριση με άλλες ανταγωνιστικές επιχειρήσεις παρέχοντάς της οικονομικό πλεονέκτημα το οποίο δεν θα μπορούσε να λάβει υπό κανονικές συνθήκες επιχειρηματικής δραστηριότητας ενδέχεται να στρεβλώσει τον ανταγωνισμό (13). Επιπλέον, ενίσχυση σε επιχείρηση που δραστηριοποιείται σε αγορά ανοικτή στις ενδοενωσιακές συναλλαγές είναι ικανή να επηρεάσει το εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών (14).
(36)
Δεδομένου ότι υπάρχει σημαντικό εμπόριο αλιευτικών προϊόντων εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το μέτρο αυτό ενισχύει τη θέση των εν λόγω επιχειρήσεων στην αγορά της Ένωσης και, ως εκ τούτου, είναι ικανό να νοθεύσει ή απειλεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό και να επηρεάσει το ενδοενωσιακό εμπόριο (15). Το γεγονός ότι οι εισαγωγές είναι υψηλότερες από τις εξαγωγές ή ότι τα περισσότερα από τα ψάρια που καταναλώνονται προέρχονται από άλλες χώρες δεν αποτελεί επιχείρημα. Αντιθέτως, αυτό δείχνει ότι η αγορά των αλιευτικών προϊόντων στη Φινλανδία είναι πράγματι πολύ ανοιχτή και υποδηλοί συνεπώς ότι οι ενισχύσεις στις φινλανδικές επιχειρήσεις ενισχύουν τη θέση τους έναντι επιχειρήσεων που είναι εγκατεστημένες σε άλλα κράτη μέλη και νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό. Ακόμη και το γεγονός ότι η καταναλούμενη ποσότητα εισαγόμενων ψαριών μπορεί να έχει αυξηθεί σε σύγκριση με την καταναλούμενη ποσότητα μη εισαγόμενων ψαριών δεν αλλάζει τίποτα από αυτή την άποψη· θα μπορούσε μόνο να υποδηλοί ότι οι φινλανδικές επιχειρήσεις δεν έχουν προβεί στις απαιτούμενες προσαρμογές για την παρακολούθηση της εξέλιξης των οικονομικών όρων όσον αφορά την αγορά αλιευτικών προϊόντων στη Φινλανδία. Εν πάση περιπτώσει, οι εν λόγω επιχειρήσεις επωφελούνται από την ενίσχυση η οποία ενισχύει τη θέση τους στην εσωτερική αγορά σε σχέση με τις αλλοδαπές επιχειρήσεις.
(37)
Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, συνάγεται το συμπέρασμα ότι οι προϋποθέσεις που καθορίζονται στο άρθρο 107 παράγραφος 1 πληρούνται και ότι η αποζημίωση που καταβάλλεται στις αλιευτικές επιχειρήσεις και η οποία προέρχεται από τον κρατικό προϋπολογισμό αποτελεί κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.
5.2. Συμβατότητα με την εσωτερική αγορά
5.2.1. Φύση του καθεστώτος ενίσχυσης
(38)
Το καθεστώς ασφάλισης της αλιείας έχει ως στόχο την κάλυψη των εξόδων τα οποία καλύπτονται εν μέρει από τα ασφάλιστρα. Δεν αποτελεί αφ’ εαυτού ενίσχυση για ασφάλιστρα· δεν αποσκοπεί στην κάλυψη μέρους των ασφαλίστρων, αλλά στην κάλυψη μέρους των αξιώσεων αποζημίωσης που υποβάλλονται από τις επιχειρήσεις στις ενώσεις ασφάλισης της αλιείας.
(39)
Ωστόσο, δεδομένου ότι οι αξιώσεις αυτές υποβάλλονται στις εν λόγω ενώσεις οι οποίες πρέπει να καταβάλουν το επιλέξιμο ποσό των ζημιών που υπέστησαν οι επιχειρήσεις, η Επιτροπή θεωρεί ότι η εν λόγω ενίσχυση έχει ως αποτέλεσμα να μειώσει τα ασφάλιστρα που θα έπρεπε να καταβάλουν οι αλιευτικές επιχειρήσεις εάν οι σχετικές ενώσεις ασφάλισης της αλιείας δεν ελάμβαναν χρήματα από το κράτος. Ως εκ τούτου, έχει το ίδιο αποτέλεσμα με ένα καθεστώς ενισχύσεων για ασφάλιστρα. Το καθεστώς αυτό μπορεί συνεπώς να θεωρηθεί ως καθεστώς ενισχύσεων για ασφάλιστρα.
5.2.2. Συμβατότητα με την εσωτερική αγορά
(40)
Η Επιτροπή δεν συμμερίζεται την άποψη των φινλανδικών αρχών, όταν ισχυρίζονται ότι η κατάσταση όσον αφορά τις κατευθυντήριες γραμμές του 2004 και του 2008 είναι συγκρίσιμη με εκείνη των κατευθυντήριων γραμμών του 1997, θεωρώντας ότι καμία διάταξη σχετικά με την ενίσχυση για την κάλυψη ασφαλίστρων δεν έχει προβλεφθεί στις εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές. Η διαγραφή, το 2004, της συγκεκριμένης διάταξης για την εν λόγω ενίσχυση η οποία είχε κατοχυρωθεί στις κατευθυντήριες γραμμές του 2001 (16) δείχνει ότι η Επιτροπή, με την αναθεώρηση του 2004, έκρινε σαφώς ότι η ενίσχυση αυτή δεν θα μπορούσε πλέον να επωφελείται από παρέκκλιση από την αρχή του ασυμβίβαστου των κρατικών ενισχύσεων με την εσωτερική αγορά και να θεωρηθεί ότι συμβιβάζεται με αυτήν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος των κατευθυντήριων γραμμών του 2004. Η εν λόγω πολιτική απόφαση παρέμεινε αμετάβλητη με την επόμενη αναθεώρηση, δηλαδή τις κατευθυντήριες γραμμές του 2008.
(41)
Επιπλέον, το γενικό πλαίσιο εντός του οποίου η Επιτροπή αξιολογεί τις κρατικές ενισχύσεις για την πληρωμή ασφαλίστρων έχει αλλάξει. Το εν λόγω καθεστώς κρατικών ενισχύσεων κρίθηκε συμβατό από την Επιτροπή το 2000 (17) για την αποζημίωση λόγω «εξαιρετικών ειδικών καιρικών συνθηκών της Φινλανδίας και των παράκτιων ζωνών της». Για τη λήψη αυτής της απόφασης, η Επιτροπή στις αιτιολογικές σκέψεις αναφέρθηκε στον τομέα της γεωργίας για τον οποίο στις σχετικές κατευθυντήριες γραμμές δεν προβλεπόταν αντίστοιχη διάταξη, αλλά όπου η Επιτροπή είχε ως πρακτική να αποφασίζει θετικά κατά περίπτωση για το μέτρο ενίσχυσης σε σχέση με την ασφάλιση έναντι φυσικών καταστροφών ή άλλων έκτακτων ασφαλειών. Το 2000 η Επιτροπή διευκρίνισε την πολιτική της, για αμφότερους τους τομείς της γεωργίας και της αλιείας, καθορίζοντας τα κριτήρια που πρέπει να ακολουθούνται για την αξιολόγηση (18) αυτού του είδους των ενισχύσεων στις αντίστοιχες κατευθυντήριες γραμμές. Έκτοτε, τα κριτήρια αυτά εξακολουθούν να υφίστανται στις κατευθυντήριες γραμμές για τη γεωργία (19), ενώ δεν υφίστανται πλέον στις κατευθυντήριες γραμμές για την αλιεία. Έτσι, ενώ η Επιτροπή έχει καθορίσει συγκεκριμένα κριτήρια στον τομέα της γεωργίας για την εξέταση των ενισχύσεων για την πληρωμή ασφαλίστρων που είναι συμβατά με την εσωτερική αγορά, τα κριτήρια αυτά έχουν διαγραφεί από τις κατευθυντήριες γραμμές για την αλιεία. Για τον τομέα της αλιείας η Επιτροπή υποχρεούται συνεπώς να επανέλθει στη γενική αρχή του ασυμβίβαστου των κρατικών ενισχύσεων και να αξιολογεί τη συμβατότητα ή την ασυμβατότητα ενός καθεστώτος αυτού του είδους με βάση τις εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις.
(42)
Η διάταξη των υφιστάμενων κατευθυντήριων γραμμών που μπορεί να εφαρμοστεί είναι το σημείο 4.9, το οποίο προβλέπει ότι τα μέτρα ενίσχυσης για τα οποία δεν υπάρχει εφαρμοστέα διάταξη στα άλλα σημεία που απαριθμούν τις διάφορες κατηγορίες ενισχύσεων οι οποίες μπορούν να θεωρηθούν ότι συμβιβάζονται με την εσωτερική αγορά δεν μπορούν καταρχήν να θεωρηθούν συμβατά.
(43)
Ένα καθεστώς ενισχύσεων μπορεί ωστόσο, κατ’ εξαίρεση, να θεωρηθεί συμβατό εάν το κράτος μέλος αποδείξει ότι συμμορφώνεται με τις διάφορες αρχές που ορίζονται στις εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές και εξυπηρετεί τους στόχους της κοινής αλιευτικής πολιτικής.
(44)
Στην απάντησή της στην κίνηση της διαδικασίας, η Φινλανδία έχει υποβάλει συγκεκριμένες προτάσεις για την τροποποίηση του καθεστώτος κατά τρόπο περιοριστικό (20). Επιπλέον, αιτιολόγησε τη συνέχισή του με την ύπαρξη ανεπάρκειας της αγοράς στην ασφαλιστική αγορά για την κάλυψη σημαντικού μέρους των ζημιών αυτών.
(45)
Στην επιστολή της που επισυνάπτεται στη σχετική απάντηση, η Φινλανδική Συνομοσπονδία του Χρηματοοικονομικού Τομέα Finanssialan Keskusliitto αναγνωρίζει ότι δεν είναι σε θέση να καλύψει όλες τις ζημίες, όπως πράττουν τώρα οι ενώσεις ασφάλισης της αλιείας. Η κάλυψη αυτή θα ήταν πολύ περιορισμένη και σε ορισμένες περιπτώσεις, π.χ. για τις ζημίες σε αλιευτικά εργαλεία, δεν θα ήταν δυνατή. Οι ασφαλιστικές εταιρείες δεν μπορούν να θεωρήσουν τις ζημίες αυτές ως ασφαλιστέες ή, για να τις θεωρήσουν, τα ασφάλιστρα θα υπερέβαιναν ένα εύλογο ποσοστό.
(46)
Συνεπώς, οι ενώσεις ασφάλισης της αλιείας δεν είναι σε θέση να στρεβλώσουν τον ανταγωνισμό έναντι των ιδιωτικών ασφαλιστικών εταιρειών. Αυτό χαρακτηρίζει την ύπαρξη ανεπάρκειας της αγοράς στη Φινλανδία για την κάλυψη των ζημιών αυτών από ιδιωτικές εταιρείες.
(47)
Η Επιτροπή θεωρεί ότι μια κρατική ενίσχυση η οποία αποσκοπεί στην αποκατάσταση μιας ανεπάρκειας της αγοράς μπορεί να θεωρηθεί συμβατή με την εσωτερική αγορά, εφόσον πληροί τους στόχους κοινού ενδιαφέροντος. Η προϋπόθεση αυτή πληροί τις απαιτήσεις του σημείου 4.9 των κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με τη συμμόρφωση με τις αρχές που καθορίζονται στις κατευθυντήριες γραμμές και με τους στόχους της κοινής αλιευτικής πολιτικής.
(48)
Οι στόχοι της κοινής αλιευτικής πολιτικής συνίστανται στη διασφάλιση της εκμετάλλευσης των έμβιων υδρόβιων πόρων που δημιουργεί βιώσιμες οικονομικές, περιβαλλοντικές και κοινωνικές συνθήκες (21). Η Επιτροπή θεωρεί ότι το καθεστώς αυτό, στην προτεινόμενη τροποποιημένη έκδοση της Φινλανδίας, θα συνέβαλλε στη δημιουργία αυτών των συνθηκών. Μαζί με την εφαρμογή των κανόνων διατήρησης και διαχείρισης για την εκμετάλλευση των εν λόγω πόρων, θα επέτρεπε τη συνέχιση της αλιείας σε συνθήκες που είναι ειδικές για τα παράκτια ύδατα της Φινλανδίας, συμπεριλαμβανομένων των ζημιών που προκαλούνται στον εξοπλισμό (δίχτυα), από φώκιες και, μερικές φορές, από κορμοράνους. Θα συνέβαλλε στην εξασφάλιση αξιόπιστων οικονομικών, περιβαλλοντικών και κοινωνικών συνθηκών στις αλιευτικές επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες δυσχέρειες κατά την άσκηση της αλιείας στα ύδατα αυτά. Θα συνέβαλλε επίσης στη διατήρηση του κοινωνικοοικονομικού ιστού των σχετικών παράκτιων κοινοτήτων.
(49)
Η Επιτροπή παρατηρεί επιπλέον ότι το εν λόγω καθεστώς ενισχύσεων, όταν τροποποιηθεί, δεν θα προσφέρει σε καμία περίπτωση πλήρη αποζημίωση για τις σχετικές ζημίες. Το σημερινό σύστημα, με, πρώτον, ίδια συμμετοχή και, δεύτερον, μερική μόνο επιστροφή της καταβληθείσας αποζημίωσης (22), θα εξακολουθήσει να ισχύει. Κατά συνέπεια, η ύπαρξη αντισταθμίσματος που απαιτείται από τους δικαιούχους του εν λόγω καθεστώτος ενισχύσεων, όπως απαιτείται από το σημείο 3.3 των κατευθυντήριων γραμμών, παραμένει.
(50)
Τέλος, η Επιτροπή θεωρεί ότι η περίοδος την οποία η Φινλανδία θεωρεί αναγκαία για την τροποποίηση του καθεστώτος (23) είναι αποδεκτή. Λαμβάνοντας υπόψη την αναγκαία νομοθετική διαδικασία, η προθεσμία της 1ης Ιανουαρίου 2013 για να τεθεί σε ισχύ ο νόμος για την τροποποίηση της ισχύουσας νομικής βάσης του εν λόγω καθεστώτος είναι εύλογη. Επιπλέον, εκείνη την εποχή, οι ασφαλιστικές συμβάσεις που ισχύουν μεταξύ των αλιευτικών επιχειρήσεων και των ενώσεων ασφάλισης της αλιείας θα έχουν ανανεωθεί κατά τη διάρκεια του 2012 σύμφωνα με τους όρους που ισχύουν κατά την ημερομηνία αυτή, με λήξη κατά τη διάρκεια του 2013. Είναι εύλογο να επιτραπεί οι συμβάσεις αυτές να ισχύουν μέχρι τη λήξη τους, υπό τους όρους που συμφωνήθηκαν. Στη συνέχεια θα ανανεωθούν εκ νέου το 2013 σύμφωνα με τους νέους όρους που θα ισχύουν εκείνη τη στιγμή. Ως εκ τούτου, η τελική προθεσμία της 31ης Δεκεμβρίου 2013 με την έναρξη ισχύος των εν λόγω προσαρμοσμένων συμβάσεων την επόμενη ημέρα, δηλαδή την 1η Ιανουαρίου 2014, είναι δικαιολογημένη.
6. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
(51)
Υπό το πρίσμα της ανωτέρω ανάλυσης, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το «καθεστώς ασφάλισης της αλιείας» μπορεί να θεωρηθεί ότι συμβιβάζεται με την εσωτερική αγορά όταν τροποποιηθεί σύμφωνα με τις ακόλουθες αρχές:
-
εξαίρεση των σκαφών που ασκούν αλιεία στην ανοιχτή θάλασσα, το οποίο σημαίνει στην πράξη αποκλεισμό των σκαφών άνω των 12 μέτρων·
-
επιλεξιμότητα μόνο για τις ζημίες που προκαλούνται στα χωρικά ύδατα της Φινλανδίας ή στην αποκλειστική οικονομική ζώνη της·
-
κάλυψη μόνο των ζημιών που προκαλούνται λόγω των ειδικών συνθηκών της Φινλανδίας, δηλαδή λόγω των δυσμενών κλιματικών ή γεωγραφικών συνθηκών (πάγος, χιόνι, ισχυρές καταιγίδες, ύφαλοι σε αβαθή νερά) ή από τις φώκιες και τους κορμοράνους, και πλήττουν τα σκάφη και τα αλιευτικά εργαλεία, καθώς και τα μεταφορικά οχήματα και άλλο ειδικό εξοπλισμό που χρησιμοποιείται για τη χειμερινή αλιεία.
(52)
Η Επιτροπή σημειώνει τη δέσμευση των φινλανδικών αρχών να τροποποιήσουν τη νομική βάση του εν λόγω καθεστώτος ενισχύσεων το αργότερο έως την 1η Ιανουαρίου 2013, ώστε οι όροι των ασφαλιστικών συμβάσεων να αλλάξουν το αργότερο έως την 1η Ιανουαρίου 2014,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
1. Το υφιστάμενο καθεστώς ενισχύσεων «καθεστώς ασφάλισης της αλιείας», το οποίο αποτέλεσε αντικείμενο πρότασης κατάλληλων μέτρων μετά την αναθεώρηση των κατευθυντήριων γραμμών για την εξέταση των κρατικών ενισχύσεων στον τομέα της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας είναι συμβατό με την εσωτερική αγορά, όταν τροποποιηθεί σύμφωνα με την ακόλουθη δέσμευση που ανέλαβε η Φινλανδία:
-
εξαίρεση των σκαφών που ασκούν αλιεία στην ανοιχτή θάλασσα, το οποίο σημαίνει στην πράξη αποκλεισμό των σκαφών άνω των 12 μέτρων·
-
επιλεξιμότητα μόνο για τις ζημίες που προκαλούνται στα χωρικά ύδατα της Φινλανδίας ή στην αποκλειστική οικονομική ζώνη της·
-
κάλυψη μόνο των ζημιών που προκαλούνται λόγω των ειδικών συνθηκών της Φινλανδίας, δηλαδή λόγω των δυσμενών κλιματικών ή γεωγραφικών συνθηκών (πάγος, χιόνι, ισχυρές καταιγίδες, ύφαλοι σε αβαθή νερά) ή από τις φώκιες και τους κορμοράνους, και πλήττουν τα σκάφη και τα αλιευτικά εργαλεία, καθώς και τα μεταφορικά οχήματα και άλλο ειδικό εξοπλισμό που χρησιμοποιείται για τη χειμερινή αλιεία.
2. Οι νομικές διατάξεις που τροποποιούν το καθεστώς αυτό τίθενται σε ισχύ το αργότερο έως την 1η Ιανουαρίου 2013 και οι σχετικές ασφαλιστικές συμβάσεις που συνάπτονται με βάση τις εν λόγω διατάξεις τίθενται σε ισχύ το αργότερο έως την 1η Ιανουαρίου 2014.
Άρθρο 2
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στη Δημοκρατία της Φινλανδίας.
Βρυξέλλες, 11 Ιανουαρίου 2012.