ДИРЕКТИВА 2011/70/ЕВРАТОМ НА СЪВЕТА
от 19 юли 2011 година
за създаване на рамка на Общността за отговорно и безопасно управление на отработено гориво и радиоактивни отпадъци
СЪВЕТЪТ НА ЕВРОПЕЙСКИЯ СЪЮЗ,
като взе предвид Договора за създаване на Европейската общност за атомна енергия, и по-специално членове 31 и 32 от него,
като взе предвид предложението на Европейската комисия, изготвено след получаване на становището на група лица, определени от Научния и технически комитет измежду научни експерти на държавите-членки,
като взе предвид становището на Европейския икономически и социален комитет (1),
като взе предвид становището на Европейския парламент (2),
като има предвид, че:
(1)
В член 2, буква б) от Договора за създаване на Европейската общност за атомна енергия (наричан по-нататък „Договорът за Евратом“) се предвижда установяването на единни стандарти за сигурност с цел опазване здравето на работниците и на населението.
(2)
В член 30 от Договора за Евратом се предвижда установяването на основни стандарти за опазване здравето на населението и на работещите срещу опасностите, произтичащи от йонизиращите лъчения.
(3)
В член 37 от Договора за Евратом се изисква държавите-членки да предоставят на Комисията общи данни за всеки план за погребване на радиоактивни отпадъци.
(4)
В Директива 96/29/Евратом на Съвета (3) се определят основните стандарти на безопасност за защита на здравето на работниците и населението срещу опасностите, произтичащи от йонизиращото лъчение. Посочената директива е допълнена от по-конкретно законодателство.
(5)
Както се признава от Съда на Европейския съюз в неговата практика, разпоредбите на глава 3 от Договора за Евратом относно здравеопазването и безопасността съставляват единно цяло, предоставящо на Комисията правомощия с широк обхват с цел защита на населението и опазване на околната среда от рисковете от радиоактивно замърсяване (4).
(6)
С Решение 87/600/Евратом на Съвета от 14 декември 1987 г. относно договорености на Общността за ранен обмен на информация в случай на радиационна опасност (5) се създаде рамка за уведомяване и предоставяне на информация, която да бъде използвана от държавите-членки с цел защита на населението в случай на радиационна опасност. С Директива 89/618/Евратом на Съвета от 27 ноември 1989 г. за информиране на широката общественост относно мерки, които да бъдат наложени за защита на здравето, и стъпките, които да се предприемат в случай на радиационна авария (6) на държавите-членки се налагат задължения да информират населението в случай на радиационна авария.
(7)
В Директива 2003/122/Евратом на Съвета (7) се предвижда контрол на високоактивните закрити радиоактивни източници и безстопанствените източници, включително на извадените от употреба източници. В съответствие с Единната конвенция за безопасност при управление на отработено гориво и за безопасност при управление на радиоактивни отпадъци (наричана по-нататък „Единната конвенция“) и с Кодекса на поведение за безопасност и сигурност на радиоактивните източници на Международната агенция за атомна енергия (МААЕ), както и със сегашните промишлени практики, извадените от употреба закрити източници могат да бъдат използвани отново, рециклирани или погребани. В много случаи за тази цел е необходимо източникът или оборудването заедно с източника да се върне на доставчика или производителя за преквалифициране или преработване.
(8)
Директива 2006/21/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 15 март 2006 г. относно управлението на отпадъците от миннодобивните индустрии (8) се прилага за управлението на отпадъците от миннодобивните отрасли, които могат да бъдат радиоактивни, но като се изключват специфичните за радиоактивността аспекти, които са въпроси, уредени в Договора за Евратом.
(9)
С Директива 2006/117/Евратом на Съвета (9) се създава система на Европейската общност за атомна енергия (наричана по-нататък „Общността“) за надзор и контрол на трансграничния превоз на радиоактивни отпадъци и отработено гориво. Посочената директива бе допълнена от Препоръка 2008/956/Евратом на Комисията от 4 декември 2008 г. относно критериите за износ на радиоактивни отпадъци и отработено гориво за трети страни (10).
(10)
С Директива 2009/71/Евратом на Съвета от 25 юни 2009 г. за установяване на общностна рамка за ядрената безопасност на ядрените инсталации (11) на държавите-членки се налага задължението да създадат и поддържат национална рамка за ядрена безопасност. Въпреки че посочената директива се отнася основно до ядрената безопасност на ядрените инсталации, в нея се посочва, че е важно също така да се гарантира безопасното управление на отработено гориво и радиоактивни отпадъци, включително в съоръженията за съхранение и погребване. Следователно тези съоръжения, които се уреждат както в Директива 2009/71/Евратом, така и в настоящата директива, не следва да бъдат предмет на непропорционални или ненужни задължения, особено по отношение на докладите.
(11)
Директива 2003/35/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 26 май 2003 г. за осигуряване участието на обществеността при изготвянето на определени планове и програми, отнасящи се до околната среда (12) се прилага за някои планове и програми, попадащи в приложното поле на Директива 2001/42/ЕО на Европейския парламент и на Съвета от 27 юни 2001 г. относно оценката на последиците на някои планове и програми върху околната среда (13).
(12)
Препоръка 2006/851/Евратом на Комисията от 24 октомври 2006 г. относно управлението на финансови ресурси за извеждането от експлоатация на ядрени инсталации, отработено гориво и радиоактивни отпадъци (14) е насочена основно към достатъчност на финансирането, неговата финансова сигурност и неговата прозрачност с цел да се гарантира, че средствата се използват само за набелязаните цели.
(13)
Съгласно специалните условия на присъединяване на Литва, Словакия и България към Европейския съюз, при които някои атомни електроцентрали бяха затворени предсрочно, Общността взе участие в набирането на финансови средства и, при определени условия, предоставя финансова подкрепа на различни проекти за извеждане от експлоатация, включително за управление на радиоактивни отпадъци и отработено гориво.
(14)
Единната конвенция, сключена под егидата на МААЕ, представлява инструмент за насърчаване, който цели при управлението на отработено гориво и радиоактивни отпадъци да бъде постигнато и поддържано високо ниво на безопасност в световен мащаб чрез засилване на националните мерки и международното сътрудничество.
(15)
Някои държави-членки вече са участвали и възнамеряват и занапред да участват в осъществяваната от САЩ и Русия програма, наречена Global Threat Reduction Initiative (Инициатива за намаляване на глобалната заплаха), като изпращат отработено гориво от изследователски реактори в Съединените американски щати и в Руската федерация.
(16)
През 2006 г. МААЕ актуализира структурата от стандарти и публикува „Основни принципи за безопасност“, които бяха спонсорирани съвместно от Общността, Организацията за икономическо сътрудничество и развитие/Агенцията за атомна енергия и други международни организации. Прилагането на основните принципи за безопасност ще улесни прилагането на международните стандарти за безопасност и ще спомогне за по-голяма съгласуваност между мерките в различните държави.
(17)
В резултат на поканата на Съвета за създаване на група на високо равнище на ниво ЕС, отбелязана в заключенията му от 8 май 2007 г. за ядрена безопасност и безопасно управление на отработено ядрено гориво и радиоактивни отпадъци, с Решение 2007/530/Евратом на Комисията от 17 юли 2007 г. за създаване на Европейска група на високо равнище за ядрена безопасност и управление на отпадъците (15) бе създадена Група на европейските регулатори в областта на ядрената безопасност (ENSREG) с цел да допринесе за постигането на целите на Общността в областта на управлението на отработено ядрено гориво и радиоактивни отпадъци. Заключенията и препоръките на ENSREG бяха отразени в Резолюцията на Съвета от 16 декември 2008 г. относно управлението на отработено гориво и радиоактивни отпадъци и в заключенията на Съвета от 10 ноември 2009 г. относно доклада на Групата на европейските регулатори в областта на ядрената безопасност.
(18)
На 10 май 2007 г. Европейският парламент прие Резолюцията „Оценка на Евратом - 50 години европейска политика за ядрена енергия“, в която призова за хармонизирани стандарти за управление на радиоактивните отпадъци и прикани Комисията да преразгледа съответните проекти на своето законодателно предложение и да представи ново предложение за директива относно управлението на радиоактивни отпадъци.
(19)
При все че всяка държава-членка има право сама да определя своя енергиен микс, всички държави-членки генерират радиоактивни отпадъци при производството на електричество или при осъществяването на дейности в областта на промишлеността, селското стопанство, медицината и научните изследвания, или чрез извеждане от експлоатация на ядрени инсталации или в случаи на възстановяване и намеса.
(20)
При експлоатацията на ядрените реактори се генерира отработено гориво. Всяка държава-членка има право сама да определя своята политика за горивния цикъл. Отработеното гориво може да се разглежда като ценен ресурс, който може да бъде преработен, или като радиоактивен отпадък, който може да бъде предназначен направо за погребване. Който и вариант да бъде избран, следва да се разгледа възможността за погребването на високоактивните отпадъци, получени при преработване на отработеното гориво, или на отработеното гориво, разглеждано като отпадък.
(21)
Радиоактивните отпадъци, включително отработеното гориво, разглеждано като отпадък, изискват мерки за съхраняване и изолиране от хората и жизнената среда в дългосрочен план. Особеното им естество, а именно фактът, че съдържат радионуклиди, изисква мерки за защита на човешкото здраве и околната среда срещу опасностите, произтичащи от йонизиращи лъчения, включително погребване в подходящи съоръжения като крайна точка за разполагането им. Съхраняването на радиоактивни отпадъци, включително дългосрочното съхраняване, е временно решение, но не и алтернатива на погребването.
(22)
Посочените мерки следва да бъдат допълнени с национална схема за класификация на радиоактивните отпадъците, която е напълно съобразена със специфичните видове и свойства на радиоактивните отпадъци.
(23)
Типичната концепция за погребването на ниско- и средноактивни отпадъци е да се погребват близо до повърхността. На техническо ниво е широко възприето, че дълбокото геоложко погребване на този етап представлява най-безопасният и най-устойчив вариант за крайна точка на управлението на високоактивни отпадъци и отработено гориво, разглеждано като отпадък. Като запазват своята отговорност за съответните си политики по отношение на управлението на своето отработено гориво и ниско-, средно- и високоактивните радиоактивни отпадъци, държавите-членки следва да включат планирането и прилагането на варианти за погребване в своите национални политики. Тъй като проектирането и изграждането на отделно съоръжение за погребване ще продължи много десетилетия, при много програми се признава, че е необходимо да останат гъвкави и приспособими, например за да се включат нови знания за характеристиките на площадката или за евентуалното развитие на системата за погребване. Дейностите, извършвани в рамките на „Технологичната платформа за прилагане на геоложко погребване на радиоактивни отпадъци“, биха могли да улеснят достъпа до експертни познания и технологии в това отношение. За тази цел обратимостта на процеса и изваждането на отпадъците като критерии при експлоатацията и проектирането могат да бъдат използвани като насоки за техническото разработване на система за погребване. Все пак тези критерии не следва да заместват добре проектирани съоръжения за погребване, чието затваряне може да бъде осъществено на приемливо основание. Необходим е компромис, тъй като управлението на радиоактивни отпадъци и отработено гориво е основано на последните достижения на науката и технологиите.
(24)
Всяка държава-членка следва да има моралното задължение да избягва прехвърлянето върху идните поколения на неоправдана тежест, свързана с отработено гориво и радиоактивни отпадъци, включително всякакви радиоактивни отпадъци, очаквани от извеждането от експлоатация на съществуващите ядрени инсталации. Чрез изпълнението на настоящата директива държавите-членки ще покажат, че са предприели разумни стъпки, за да осигурят постигането на тази цел.
(25)
Крайната отговорност на държавите-членки за безопасността на управлението на отработено гориво и радиоактивни отпадъци е основен принцип, потвърден в Единната конвенция. Този принцип за национална отговорност, както и принципът, че притежателят на лицензия носи основната отговорност за безопасността на управлението на отработено гориво и радиоактивни отпадъци под надзора на своя компетентен регулаторен орган, следва да бъдат засилени, а ролята и независимостта на компетентния регулаторен орган - допълнително затвърдени с настоящата директива.
(26)
Приема се, че използването от страна компетентния регулаторен орган на радиоактивни източници с цел изпълнение на регулаторните му задачи не влияе на неговата независимост.
(27)
Държавите-членки следва да гарантират наличието на подходящо финансиране за управлението на отработено гориво и радиоактивни отпадъци.
(28)
Държавите-членки следва да изготвят национални програми, за да се гарантира отразяването на политическите решения в ясни разпоредби за своевременно предприемане на всички стъпки по управлението на отработено гориво и радиоактивни отпадъци - от генерирането до погребването им. Следва да е възможно подобни национални програми да бъдат под формата на единен базов документ или на набор от документи.
(29)
Приема се, че националните мерки за безопасност на управлението на отработено гориво и радиоактивни отпадъци ще се прилагат чрез някакъв вид правен, регулаторен или организационен инструмент, изборът на който е от компетентността на държавите-членки.
(30)
Различните етапи при управлението на отработено гориво и радиоактивни отпадъци са тясно взаимосвързани. Решения, взети на един отделен етап, могат да повлияят върху последващ етап. Следователно тези взаимовръзки следва да бъдат взети предвид при разработването на националните програми.
(31)
Важно е да има прозрачност при управлението на отработено гориво и радиоактивни отпадъци. Прозрачността следва да бъде осигурена чрез изискване за ефективно информиране на общността и възможности за участие на всички заинтересовани страни, включително на местните власти и обществеността, в процесите на вземане на решения в съответствие с националните и международните задължения.
(32)
Сътрудничеството между държавите-членки и на международно равнище може да улесни и ускори вземането на решения чрез осигуряване на достъп до експертни познания и технологии.
(33)
Някои държави-членки считат, че съвместното ползване на съоръжения за отработено гориво и радиоактивни отпадъци, включително на съоръжения за погребване, може да бъде полезен, безопасен и икономически ефективен вариант, когато е основан на споразумение между съответните държави-членки.
(34)
Документирането на процеса на вземане на решения, които се отнасят до безопасността, следва да бъде съответно на нивото на опасност (степенуван подход) и следва да осигурява основа за решенията, свързани с управлението на отработено гориво и радиоактивни отпадъци. Това следва да даде възможност да бъдат установени областите на несигурност, върху които трябва да се съсредоточи вниманието при оценките на безопасността. Решенията, свързани с безопасността, следва да се основават на резултатите от оценката на безопасността и информацията за точността и надеждността на тази оценка на безопасността, както и на допусканията, направени в нея. Ето защо процесът на вземане на решения следва да се основава на набора от аргументи и доказателства, чиято цел е да покажат, че изискваният стандарт на безопасност е постигнат за дадено съоръжение или дейност, свързани с управлението на отработено гориво и радиоактивни отпадъци. В конкретния случай на съоръжение за погребване документацията следва да подобри разбирането на онези аспекти, които влияят върху безопасността на системата за погребване, включително природните (геоложки) и изкуствено създадените бариери, и върху очакваното развитие на системата за погребване с течение на времето.
(35)
Държава-членка, която няма отработено гориво, няма непосредствени перспективи да има отработено гориво, нито има текущи или планирани дейности, свързани с отработено гориво, би се оказала непропорционално и ненужно задължена, ако трябва да транспонира и изпълнява разпоредбите на настоящата директива по отношение на отработеното гориво. Ето защо такава държава-членка следва да бъде освободена от задължението да транспонира и изпълнява свързаните с отработеното гориво разпоредби на настоящата директива, докато не вземе решение да развива някаква дейност, свързана с ядрено гориво.
(36)
Съществува Договор между правителството на Република Словения и правителството на Република Хърватия относно регулирането на статуса и други правни отношения, свързани с инвестирането, използването и извеждането от експлоатация на атомната електроцентрала Krško, който урежда съсобствеността върху атомна електроцентрала. Този договор предвижда споделена отговорност за управлението и погребването на радиоактивни отпадъци и отработено гориво. Поради това следва да се предвиди освобождаване от някои разпоредби на настоящата директива, за да не се възпрепятства пълното прилагане на този двустранен договор.
(37)
Въпреки че свързаните с радиацията и останалите опасности, съпътстващи отработеното гориво и радиоактивните отпадъци, следва да бъдат взети предвид в националната рамка, настоящата директива не се прилага за опасностите, които не са свързани с радиацията и които попадат в приложното поле на Договора за функционирането на Европейския съюз.
(38)
Поддържането и доразвиването на компетенции и умения в областта на управлението на отработено гориво и радиоактивни отпадъци като основен елемент за осигуряване на високи нива на безопасност, следва да се основават на трупане на знания посредством експлоатационен опит.
(39)
Научните изследвания и технологичните разработки, за които допринася техническото сътрудничество между участниците, могат да открият нови възможности за подобряване на безопасното управление на отработено гориво и радиоактивни отпадъци, както и да спомогнат за намаляването на опасността от радиотоксичност на високоактивните отпадъци.
(40)
Партньорските проверки биха могли да послужат като отлично средство за изграждане на доверие в управлението на радиоактивни отпадъци и отработено гориво в Европейския съюз с цел да се развива и обменя опит и да бъдат гарантирани високи стандарти,
ПРИЕ НАСТОЯЩАТА ДИРЕКТИВА:
ГЛАВА 1
ПРИЛОЖНО ПОЛЕ, ОПРЕДЕЛЕНИЯ И ОБЩИ ПРИНЦИПИ
Член 1
Предмет
1. С настоящата директива се създава рамка на Общността за осигуряване на отговорно и безопасно управление на отработено гориво и радиоактивни отпадъци, за да се избегне прехвърлянето на неоправдана тежест върху идните поколения.
2. С нея се гарантира, че държавите-членки вземат подходящи национални мерки за постигането на високо ниво на безопасност на управлението на отработено гориво и радиоактивни отпадъци с цел защита на работниците и на населението от опасностите, произтичащи от йонизиращи лъчения.
3. С нея се гарантира предоставянето на необходимата информация и участието на обществеността във връзка с управлението на отработено гориво и радиоактивни отпадъци, като същевременно в нея надлежно се вземат предвид въпросите, свързани със сигурността и правата на интелектуална собственост върху информацията.
4. Настоящата директива допълва основните стандарти, посочени в член 30 от Договора за Евратом, по отношение на ядрената безопасност на отработеното гориво и радиоактивните отпадъци, без да се засяга Директива 96/29/Евратом.
Член 2
Приложно поле
1. Настоящата директива се прилага за всички етапи на:
а)
управлението на отработено гориво, когато отработеното гориво е резултат от граждански дейности;
б)
управлението на радиоактивни отпадъци от генерирането до погребването им, когато радиоактивните отпадъци са резултат от граждански дейности.
2. Настоящата директива не се прилага за:
а)
отпадъци от миннодобивните отрасли, които могат да бъдат радиоактивни и които попадат в приложното поле на Директива 2006/21/ЕО;
б)
разрешени изхвърляния.
3. Член 4, параграф 4 от настоящата директива не се прилага за:
а)
репатриране на излезли от употреба закрити източници към доставчик или производител;
б)
изпращането на отработено гориво от изследователски реактори в държавата, в която се доставя или произвежда гориво за изследователски реактори, като се отчитат приложимите международни споразумения;
в)
отпадъците и отработеното гориво от съществуващата атомна електроцентрала Krško, когато става въпрос за превози между Словения и Хърватия.
4. Настоящата директива не засяга правото на държава-членка или на предприятие в тази държава-членка след преработване да върне радиоактивните отпадъци в държавата по произход, когато:
а)
радиоактивните отпадъци трябва да бъдат изпратени на тази държава-членка или предприятие за преработване; или
б)
на тази държава-членка или предприятие трябва да бъде изпратен друг материал с цел извличане на радиоактивните отпадъци.
Настоящата директива не засяга правото на държава-членка или на предприятие в тази държава-членка, в която отработеното гориво трябва да бъде изпратено за обработване или преработване, да върне в държавата по произход радиоактивните отпадъци, извлечени при операцията по обработване или преработване, или договорен еквивалент.
Член 3
Определения
За целите на настоящата директива се прилагат следните определения:
1.
„затваряне“ означава завършване на всички операции в определен момент след разполагането на отработено гориво или радиоактивни отпадъци в съоръжение за погребване, включително заключителните инженерни или други работи, необходими за привеждане на съоръжението в състояние, което е безопасно в дългосрочен план;
2.
„компетентен регулаторен орган“ означава орган или система от органи, определени в държава-членка в областта на регулирането на безопасността на управлението на отработено гориво и радиоактивни отпадъци, съгласно посоченото в член 6;
3.
„погребване“ означава разполагане на отработено гориво или радиоактивни отпадъци в съоръжение без намерение за изваждане;
4.
„съоръжение за погребване“ означава всяко съоръжение или инсталация, чието основно предназначение е погребване на радиоактивни отпадъци;
5.
„лицензия“ означава всеки юридически документ, предоставен в рамките на юрисдикцията на държава-членка, за провеждане на всякакви дейности, свързани с управление на отработено гориво или радиоактивни отпадъци, или с който се предоставя отговорност за избор на площадка, проектиране, изграждане, въвеждане в експлоатация, експлоатация, извеждане от експлоатация или затваряне на съоръжение за управление на отработено гориво или съоръжение за управление на радиоактивни отпадъци;
6.
„притежател на лицензия“ означава юридическо или физическо лице, което носи цялата отговорност за всякакви дейности или съоръжения, свързани с управлението на отработено гориво или радиоактивни отпадъци, съгласно посоченото в лицензията;
7.
„радиоактивни отпадъци“ означава радиоактивен материал в газообразно, течно или твърдо състояние, за който не се предвижда или обмисля по-нататъшна употреба от държавата-членка или от физическо или юридическо лице, с чието решение е съгласна държавата-членка, и който се регулира като радиоактивен отпадък от компетентен регулаторен орган съгласно законодателната и регулаторната рамка на държавата-членка;
8.
„управление на радиоактивни отпадъци“ означава всички дейности, които са свързани с манипулирането, предварителното обработване, обработването, кондиционирането, съхраняването или погребването на радиоактивни отпадъци, с изключение на превозването извън площадката;
9.
„съоръжение за управление на радиоактивни отпадъци“ означава всяко съоръжение или инсталация, чието основно предназначение е управление на радиоактивни отпадъци;
10.
„преработване“ означава процес или действие, чиято цел е извличане на делящи се и използваеми материали от отработено гориво за по-нататъшна употреба;
11.
„отработено гориво“ означава ядрено гориво, което е било облъчено в активната зона на ядрен реактор и е окончателно извадено от нея; отработеното гориво може да се счита за използваем ресурс, който може да се преработи, или да е предназначено за погребване, ако се счита за радиоактивен отпадък;
12.
„управление на отработено гориво“ означава всички дейности, които са свързани с манипулирането, съхраняването, преработването или погребването на отработено гориво, с изключение на превозването извън площадката;
13.
„съоръжение за управление на отработено гориво“ означава всяко съоръжение или инсталация, чието основно предназначение е управление на отработено гориво;
14.
„съхраняване“ означава складиране на отработено гориво или радиоактивни отпадъци в съоръжение с намерение за изваждане.
Член 4
Общи принципи
1. Държавите-членки създават и поддържат национални политики за управление на отработено гориво и радиоактивни отпадъци. Без да се засяга член 2, параграф 3, всяка държава-членка носи крайната отговорност за управлението на отработено гориво и радиоактивни отпадъци, генерирани в нея.
2. Когато радиоактивните отпадъци или отработеното гориво бъдат изпратени за преработване в държава-членка или трета държава, крайната отговорност за безопасното и отговорно погребване на тези материали, включително на всякакви отпадъци, получени като страничен продукт, се носи от тази държава-членка или трета държава, от която са изпратени радиоактивните материали.
3. Националните политики се основават на всички принципи, изброени по-долу:
а)
генерирането на радиоактивни отпадъци се поддържа на практически възможния минимум по отношение както на активността, така и на обема, посредством подходящи мерки за проектиране и практики на експлоатация и извеждане от експлоатация, включително рециклиране и повторна употреба на материалите;
б)
вземат се предвид взаимовръзките между всички етапи на генерирането и управлението на отработено гориво и радиоактивни отпадъци;
в)
отработеното гориво и радиоактивните отпадъци се управляват безопасно, включително в дългосрочен план с елементи на пасивна безопасност;
г)
изпълнението на мерките става съгласно степенуван подход;
д)
разходите за управлението на отработено гориво и радиоактивни отпадъци се поемат от тези, които са генерирали тези материали;
е)
прилага се основан на доказателства и документиран процес на вземане на решения по отношение на всички етапи на управлението на отработено гориво и радиоактивни отпадъци.
4. Радиоактивните отпадъци се погребват в държавата-членка, в която са генерирани, освен ако по време на изпращането между съответната държава-членка и друга държава-членка или трета държава не е влязло в сила споразумение за използване на съоръжение за погребване в една от тях, като това споразумение е съобразено с установените от Комисията критерии в съответствие с член 16, параграф 2 от Директива 2006/117/Евратом.
Преди изпращането в трета държава държавата-членка износител уведомява Комисията за съдържанието на всяко такова споразумение и взема разумни мерки, за да се увери, че:
а)
държавата по местоназначение е сключила с Общността споразумение за управление на отработено гориво и радиоактивни отпадъци или е страна по Единната конвенция за безопасност при управление на отработено гориво и за безопасност при управление на радиоактивни отпадъци (наричана по-нататък „Единната конвенция“);
б)
държавата по местоназначение има програми за управление и погребване на радиоактивните отпадъци с цели, насочени към постигането на високо ниво на безопасност, които са равностойни на установените с настоящата директива; и
в)
съоръжението за погребване в държавата по местоназначение е получило разрешение за изпращаните радиоактивни отпадъци, влязло е в експлоатация преди тяхното изпращане и е ръководено в съответствие с изискванията, определени в програмата за управление и погребване на радиоактивните отпадъци на държавата по местоназначение.
ГЛАВА 2
ЗАДЪЛЖЕНИЯ
Член 5
Национална рамка
1. Държавите-членки създават и поддържат национална законодателна, регулаторна и организационна рамка (наричана по-нататък „национална рамка“) за управление на отработено гориво и радиоактивни отпадъци, с която се разпределя отговорността и се осигурява координацията между съответните компетентни органи. Националната рамка включва всички елементи, изброени по-долу:
а)
национална програма за прилагането на политиката за управление на отработено гориво и радиоактивни отпадъци;
б)
национални мерки за безопасност на управлението на отработено гориво и радиоактивни отпадъци. Определянето на начина на приемането на тези мерки и на инструмента за прилагането им е от компетентността на държавите-членки;
в)
система за лицензиране на дейности, съоръжения или на двете, за управлението на отработено гориво и радиоактивни отпадъци, включително за забраната на дейности за управление на отработено гориво или радиоактивни отпадъци или на експлоатацията на съоръжение за управление на отработено гориво или радиоактивни отпадъци без лицензия, или за забрана на двете, като установява по целесъобразност условия за по-нататъшното управление на дейностите, на съоръжението или на двете;
г)
система за подходящ контрол, система за управление, регулаторни инспекции, задължения за документиране и докладване за дейностите, съоръженията за управление на радиоактивни отпадъци и отработено гориво или за двете, включително подходящи мерки за периода след затваряне на съоръженията за погребване;
д)
действия за осигуряване на изпълнението, включително прекратяване на дейности и изменение, изтичане на срока на валидност или отнемане на лицензия, ако е целесъобразно, заедно с изисквания за алтернативни решения, които водят до по-голяма безопасност;
е)
разпределението на отговорностите на органите, участващи в различните етапи на управлението на отработено гориво и радиоактивни отпадъци. По-конкретно, националната рамка възлага основната отговорност за отработеното гориво и радиоактивните отпадъци на лицата, които са ги генерирали, или, при особени обстоятелства, на притежателя на лицензия, на когото тази отговорност е била възложена от компетентни органи;
ж)
национални изисквания за информирането на обществеността и нейното участие;
з)
схемата(ите) за финансиране на управлението на отработено гориво и радиоактивни отпадъци в съответствие с член 9.
2. Държавите-членки гарантират, че националната рамка се подобрява, когато е целесъобразно, при отчитане на експлоатационния опит, изводите, направени в процеса на вземане на решения, посочен в член 4, параграф 3, буква е), и развитието на съответните технологии и научни изследвания.
Член 6
Компетентен регулаторен орган
1. Всяка държава-членка създава и поддържа компетентен регулаторен орган в областта на безопасността на управлението на отработено гориво и радиоактивни отпадъци.
2. Държавите-членки гарантират, че компетентният регулаторен орган е функционално отделен от всеки друг орган или организация, свързана с насърчаването или използването на ядрена енергия или радиоактивен материал, включително производство на електроенергия и приложения на радиоактивни изотопи, или с управлението на отработено гориво и радиоактивни отпадъци, с цел да гарантират действителна независимост от неоправдано влияние върху неговата регулаторна функция.
3. Държавите-членки гарантират, че компетентният регулаторен орган разполага със законовите правомощия и с човешките и финансови ресурси, които са му необходими за изпълнение на неговите задължения във връзка с националната рамка, описани в член 5, параграф 1, букви б), в), г) и д).
Член 7
Притежатели на лицензии
1. Държавите-членки гарантират, че основната отговорност за ядрената безопасност на съоръженията и/или дейностите за управление на отработено гориво и радиоактивни отпадъци се носи от притежателя на лицензия. Тази отговорност не може да се делегира.
2. Държавите-членки гарантират, че в установената национална рамка се изисква от притежателите на лицензия под регулаторния контрол на компетентния регулаторен орган, редовно да оценяват, верифицират и непрекъснато да подобряват, в рамките на разумно постижимото, безопасността на съоръжението или на дейността за управление на радиоактивни отпадъци и отработено гориво по систематичен и подлежащ на проверка начин. Това се постига чрез подходяща оценка на безопасността, други аргументи и доказателства.
(3) Като част от процеса на лицензиране на дадено съоръжение или дейност демонстрацията на безопасността включва развитието и реализацията на дадена дейност и разработването, експлоатацията и извеждането от експлоатация на дадено съоръжение или затварянето на съоръжение за погребване, както и периода след затваряне на дадено съоръжение за погребване. Обхватът на демонстрацията на безопасността е съответен на сложността на операциите и размера на опасностите, свързани с радиоактивни отпадъци и отработено гориво, и със съоръжението или дейността. Процесът на лицензиране допринася за безопасността на съоръжението или дейността при нормални условия на експлоатация, очаквани експлоатационни събития и проектни аварии. Чрез него се осигурява необходимата увереност относно безопасността на съоръжението или на дейността. Въвеждат се мерки за предотвратяване на инциденти и за смекчаване на последиците от инциденти, включително проверки на физическите бариери и на административните процедури за защита на притежателя на лицензия, които би следвало да са нарушени, преди работниците и населението да бъдат засегнати в значителна степен от йонизираща радиация. С този подход се установява и намалява несигурността.
4. Държавите-членки гарантират, че в националната рамка се изисква притежателите на лицензия да създават и прилагат интегрирани системи за управление, включително за осигуряване на качеството, в които се дава необходимият приоритет на цялостното управление на безопасността на отработеното гориво и радиоактивните отпадъци и които биват редовно проверявани от компетентния регулаторен орган.
5. Държавите-членки гарантират, че в националната рамка се изисква от притежателите на лицензия да осигуряват и поддържат достатъчни финансови и човешки ресурси за изпълнение на своите задължения във връзка с безопасността при управлението на отработено ядрено гориво и радиоактивни отпадъци, предвидени в параграфи 1-4.
Член 8
Експертни познания и умения
Държавите-членки гарантират, че в националната рамка се изисква от всички лица да вземат мерки за образованието и обучението на своите служители, както и за свързани с научни изследвания и разработки дейности, които да покрият нуждите на националните програми за управлението на отработено гориво и радиоактивни отпадъци, за да се придобият, поддържат и доразвиват необходимите експертни познания и умения.
Член 9
Финансови ресурси
Държавите-членки гарантират, че в националната рамка се изисква наличието на достатъчни финансови ресурси, когато те са необходими за изпълнението на националните програми, посочени в член 11, особено за управлението на отработено гориво и радиоактивни отпадъци, при надлежно отчитане на отговорността на лицата, които генерират отработено гориво и радиоактивни отпадъци.
Член 10
Прозрачност
1. Държавите-членки гарантират, че необходимата информация за управлението на отработено гориво и радиоактивни отпадъци е на разположение на работниците и на населението. Това задължение включва и гарантиране на това, че компетентният регулаторен орган информира населението в рамките на своята компетентност. Информацията се предоставя на населението в съответствие с националното законодателство и международните задължения, при условие че това не излага на опасност други интереси, като inter alia сигурността, признати в националното законодателство или чрез международни задължения.
2. Държавите-членки гарантират, че на населението се предоставят необходимите възможности да участва ефективно в процеса на вземане на решения относно управлението на отработено ядрено гориво и радиоактивни отпадъци в съответствие с националното законодателство и международните задължения.
Член 11
Национални програми
1. Всяка държава-членка прави необходимото за изпълнение на своята национална програма за управление на отработено гориво и радиоактивни отпадъци (наричана по-нататък „национална програма“), която се прилага за всички видове отработено гориво и радиоактивни отпадъци под нейна юрисдикция, както и за всички етапи на управлението на отработено гориво и радиоактивни отпадъци - от генерирането до погребването им.
2. Всяка държава-членка редовно прави преглед на своята национална програма и я актуализира, като отчита по целесъобразност техническия и научния напредък, както и препоръките, извлечените поуки и добрите практики от партньорски проверки.
Член 12
Съдържание на националните програми
1. В националните програми се посочва как държавите-членки възнамеряват да прилагат своите национални политики, посочени в член 4, за отговорно и безопасно управление на отработено гориво и радиоактивни отпадъци, така че да гарантират изпълнението на целите на настоящата директива; в тези програми са включени всички елементи, изброени по-долу:
а)
общите цели на националната политика на държавата-членка по отношение на управлението на отработено гориво и радиоактивни отпадъци;
б)
важните етапи и ясни срокове за завършването на тези етапи предвид водещите цели в националните програми;
в)
отчет за цялото количество отработено гориво и радиоактивни отпадъци и прогнози за бъдещите количества, включително тези от извеждане от експлоатация, в който ясно се посочва местоположението и количеството на радиоактивните отпадъци и отработеното гориво в съответствие с подходяща класификация на радиоактивните отпадъци;
г)
концепциите или плановете и техническите решения за управление на отработено гориво и радиоактивни отпадъци от генерирането до погребването;
д)
концепциите или плановете за периода след затваряне от жизнения цикъл на съоръжението за погребване, включително периода, през който се поддържа подходящ контрол, и средствата, които се използват за съхраняване на информация за съоръжението в дългосрочен план;
е)
научните изследвания, развойните и демонстрационни дейности, които са необходими за прилагането на решенията за управление на отработено гориво и радиоактивни отпадъци;
ж)
отговорността за изпълнението на националната програма и ключовите показатели за наблюдението на напредъка по изпълнението;
з)
оценка на разходите по националната програма и използваните за тази оценка основа и хипотези, която трябва да включва част, отразяваща развитието във времето;
и)
действащата(ите) схема(и) за финансиране;
й)
политика или процес на прозрачност съгласно посоченото в член 10;
к)
ако има такова(ива), споразумението(ята), сключено(и) с държава-членка или трета държава за управление на отработено гориво или радиоактивни отпадъци, включително за употребата на съоръжения за погребване.
2. Националната програма и националната политика могат да бъдат изложени в един или в няколко отделни документа.
Член 13
Уведомяване
1. Държавите-членки уведомяват Комисията за своите национални програми и за всякакви значими последващи промени.
2. В рамките на шест месеца след уведомяването Комисията може да поиска разяснения и/или да изрази своето становище относно това, дали съдържанието на националните програми е в съответствие с член 12.
3. В срок от шест месеца след получаване на отговора на Комисията държавите-членки осигуряват исканите разяснения и/или информират Комисията за всяко преразглеждане на националните програми.
4. При вземането на решение относно предоставянето на финансова или техническа помощ на Общността за съоръжения или дейности за управление на отработено гориво и радиоактивни отпадъци Комисията взема под внимание разясненията на държавите-членки и напредъка по националните програми.
Член 14
Доклади
1. Държавите-членки представят на Комисията доклад относно изпълнението на настоящата директива за първи път до 23 август 2015 г. и на всеки три години след това, като използват прегледа и докладването съгласно Единната конвенция.
2. Въз основа на докладите на държавите-членки Комисията представя на Европейския парламент и Съвета:
а)
доклад за напредъка, постигнат по изпълнението на настоящата директива и
б)
отчет за радиоактивните отпадъци и отработеното гориво на територията на Общността, както и прогнози за бъдещето.
3. Периодично и най-малко веднъж на 10 години държавите-членки организират самооценки на своята национална рамка, компетентен регулаторен орган, национална програма и нейното прилагане и отправят покана за международна партньорска проверка на националната рамка, компетентния регулаторен орган и/или националната програма с цел постигане на високи стандарти на безопасност при управлението на отработено гориво и радиоактивни отпадъци. Резултатите от всички партньорски проверки се докладват на Комисията и на останалите държави-членки и могат да бъдат оповестени публично, когато това не засяга изискванията за сигурност и правата на интелектуална собственост върху информацията.
ГЛАВА 3
ЗАКЛЮЧИТЕЛНИ РАЗПОРЕДБИ
Член 15
Транспониране
1. Държавите-членки въвеждат в сила законовите, подзаконовите и административните разпоредби, необходими, за да се съобразят с настоящата директива, преди 23 август 2013 г. Те незабавно информират Комисията за това.
Когато държавите-членки приемат тези разпоредби, в тях се съдържа позоваване на настоящата директива или то се извършва при официалното им публикуване. Условията и редът на позоваване се определят от държавите-членки.
2. Задълженията за транспониране и изпълнение на разпоредбите от настоящата директива, свързани с отработеното гориво, не се прилагат за Дания, Естония, Ирландия, Кипър, Латвия, Люксембург и Малта, докато те не вземат решение да развиват някаква дейност, свързана с ядрено гориво.
3. Държавите-членки съобщават на Комисията текста на основните разпоредби от националното законодателство, които приемат в областта, уредена с настоящата директива, както и всички последващи изменения на тези разпоредби.
4. Държавите-членки уведомяват за пръв път Комисията за съдържанието на своята национална програма, която включва всички елементи, предвидени в член 12, възможно най-скоро и не по-късно от 23 август 2015 г.
Член 16
Влизане в сила
Настоящата директива влиза в сила на двадесетия ден след публикуването ѝ в Официален вестник на Европейския съюз.
Член 17
Адресати
Адресати на настоящата директива са държавите-членки.
Съставено в Брюксел на 19 юли 2011 година.
ΟΔΗΓΊΑ 2011/70/ΕΥΡΑΤΌΜ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ
της 19ης Ιουλίου 2011
η οποία θεσπίζει κοινοτικό πλαίσιο για την υπεύθυνη και ασφαλή διαχείριση αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενεργείας, και ιδίως τα άρθρα 31 και 32,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία διατυπώθηκε κατόπιν γνωμοδότησης ομάδας προσώπων που ορίστηκαν από την επιστημονική και τεχνική επιτροπή μεταξύ επιστημονικών εμπειρογνωμόνων των κρατών μελών,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (1),
Έχοντας υπόψη τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (2),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Το άρθρο 2 στοιχείο β) της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενεργείας («συνθήκη Ευρατόμ») προβλέπει τη θέσπιση ομοιόμορφων κανόνων ασφαλείας για την προστασία της υγείας των εργαζομένων και του πληθυσμού.
(2)
Το άρθρο 30 της συνθήκης Ευρατόμ προβλέπει τη θέσπιση βασικών κανόνων για την προστασία της υγείας των εργαζομένων και του πληθυσμού κατά των κινδύνων που προκύπτουν από ιονίζουσες ακτινοβολίες.
(3)
Το άρθρο 37 της συνθήκης Ευρατόμ απαιτεί από τα κράτη μέλη να παρέχουν στην Επιτροπή τα γενικά δεδομένα παντός σχεδίου απορρίψεως ραδιενεργών καταλοίπων.
(4)
H οδηγία 96/29/Ευρατόμ του Συμβουλίου (3), καθιερώνει τους βασικούς κανόνες ασφαλείας για την προστασία της υγείας των εργαζομένων και του πληθυσμού από τους κινδύνους που προκύπτουν από ιονίζουσες ακτινοβολίες. εν λόγω οδηγία έχει συμπληρωθεί με πιο συγκεκριμένη νομοθεσία.
(5)
Όπως έχει αναγνωρισθεί από τη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι διατάξεις του κεφαλαίου 3 της συνθήκης Ευρατόμ σχετικά με την υγιεινή και την ασφάλεια, αποτελούν ενιαίο σύνολο που απονέμει στην Επιτροπή αρκετά ευρείες εξουσίες με σκοπό την προστασία του πληθυσμού και του περιβάλλοντος από τους κινδύνους της πυρηνικής μόλυνσης (4).
(6)
Η οδηγία 87/600/Ευρατόμ του Συμβουλίου, της 14ης Δεκεμβρίου 1987, για τις κοινοτικές ρυθμίσεις σχετικά με την ταχεία ανταλλαγή πληροφοριών σε περίπτωση έκτακτου κινδύνου από ακτινοβολίες (5) δημιούργησε πλαίσιο για την κοινοποίηση και την παροχή πληροφοριών που θα χρησιμοποιείται από τα κράτη μέλη για την προστασία του πληθυσμού σε περίπτωση έκτακτου κινδύνου από ακτινοβολίες. Η οδηγία 89/618/Ευρατόμ του Συμβουλίου, της 27ης Νοεμβρίου 1989, σχετικά με την ενημέρωση του πληθυσμού για τα εφαρμοστέα μέτρα προστασίας της υγείας και την ακολουθητέα συμπεριφορά σε περίπτωση έκτακτου κινδύνου από ακτινοβολίες (6) επέβαλε στα κράτη μέλη την υποχρέωση να ενημερώνουν τον πληθυσμό σε περίπτωση έκτακτου κινδύνου από ακτινοβολίες.
(7)
Η οδηγία 2003/122/Ευρατόμ του Συμβουλίου (7), προβλέπει τον έλεγχο των κλειστών πηγών υψηλής ραδιενέργειας και των έκθετων πηγών, συμπεριλαμβανομένων των εκτός χρήσης πηγών. Σύμφωνα με την κοινή σύμβαση για την ασφάλεια διαχείρισης των αναλωμένων καυσίμων και την ασφάλεια διαχείρισης των ραδιενεργών αποβλήτων («η κοινή σύμβαση»), τον κώδικα δεοντολογίας του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενεργείας (ΔΟΑΕ) σχετικά με ασφαλείς ραδιενεργές πηγές και σύγχρονες βιομηχανικές πρακτικές, οι εκτός χρήσης κλειστές πηγές μπορούν να χρησιμοποιηθούν εκ νέου, να ανακυκλωθούν ή να διατεθούν. Σε πολλές περιπτώσεις, αυτό συνεπάγεται την επιστροφή της πηγής ή του εξοπλισμού, συμπεριλαμβανομένης της πηγής, στον προμηθευτή ή τον κατασκευαστή, για επαναπιστοποίηση ή επεξεργασία.
(8)
Η οδηγία 2006/21/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Μαρτίου 2006, σχετικά με τη διαχείριση των αποβλήτων της εξορυκτικής βιομηχανίας (8) καλύπτει τη διαχείριση αποβλήτων της εξορυκτικής βιομηχανίας που μπορεί να είναι ραδιενεργά, με εξαίρεση τα ζητήματα που αφορούν ειδικά τη ραδιενέργεια, τα οποία περιλαμβάνονται στη συνθήκη Ευρατόμ.
(9)
Η οδηγία 2006/117/Ευρατόμ του Συμβουλίου (9), ορίζει ένα Ευρωπαϊκό Κοινοτικό Σύστημα Ατομικής Ενέργειας («κοινοτικό») για την επιτήρηση και τον έλεγχο των διασυνοριακών μεταφορών ραδιενεργών αποβλήτων και αναλωμένων καυσίμων. Η εν λόγω οδηγία συμπληρώθηκε με τη σύσταση 2008/956/Ευρατόμ της Επιτροπής, της 4ης Δεκεμβρίου 2008, σχετικά με τα κριτήρια εξαγωγής ραδιενεργών αποβλήτων και αναλωμένων καυσίμων σε τρίτες χώρες (10).
(10)
Η οδηγία 2009/71/Ευρατόμ του Συμβουλίου, της 25ης Ιουνίου 2009, περί θεσπίσεως κοινοτικού πλαισίου για την πυρηνική ασφάλεια πυρηνικών εγκαταστάσεων (11), επιβάλλει την υποχρέωση στα κράτη μέλη να δημιουργήσουν και να διατηρήσουν εθνικό πλαίσιο για την πυρηνική ασφάλεια. Μολονότι η εν λόγω οδηγία αφορά κυρίως την πυρηνική ασφάλεια πυρηνικών εγκαταστάσεων, ορίζει ότι είναι επίσης σημαντική η ασφαλής διαχείριση των αναλωμένων καυσίμων και των ραδιενεργών αποβλήτων, μεταξύ άλλων στις εγκαταστάσεις αποθήκευσης και διάθεσης. Κατά συνέπεια, οι εν λόγω εγκαταστάσεις, οι οποίες καλύπτονται τόσο από την οδηγία 2009/71/Ευρατόμ όσο και από την παρούσα οδηγία, δεν θα πρέπει να υπόκεινται σε δυσανάλογες ή περιττές υποχρεώσεις, ειδικότερα όσον αφορά την υποβολή εκθέσεων.
(11)
Η οδηγία 2003/35/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Μαΐου 2003, η οποία προβλέπει τη συμμετοχή του κοινού στην κατάρτιση ορισμένων σχεδίων και προγραμμάτων που αφορούν το περιβάλλον (12), εφαρμόζεται σε ορισμένα σχέδια και προγράμματα εμπίπτοντα στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 2001/42/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 2001, σχετικά με την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων και προγραμμάτων (13).
(12)
Η σύσταση 2006/851/Ευρατόμ της Επιτροπής, της 24ης Οκτωβρίου 2006, σχετικά με τη διαχείριση των οικονομικών πόρων που προορίζονται για τον παροπλισμό πυρηνικών εγκαταστάσεων, τα αναλωμένα καύσιμα και τα ραδιενεργά απόβλητα (14), επικεντρώνεται στην επάρκεια της χρηματοδότησης, την οικονομική της ασφάλεια και τη διαφάνειά της με σκοπό να διασφαλίζεται η χρήση των κεφαλαίων μόνο για τους σκοπούς για τους οποίους προορίζονται.
(13)
Σύμφωνα με τους ιδιαίτερους όρους της προσχώρησης της Λιθουανίας, τη Σλοβακίας και της Βουλγαρίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπου ορισμένοι πυρηνικοί σταθμοί υποχρεώθηκαν σε πρόωρη παύση λειτουργίας, η Κοινότητα έχει συμβάλει στη συγκέντρωση χρηματοοικονομικών πόρων και έχει παράσχει οικονομική στήριξη, υπό ορισμένους όρους, σε διάφορα προγράμματα παροπλισμού, συμπεριλαμβανομένης της διαχείρισης ραδιενεργών αποβλήτων και αναλωμένων καυσίμων.
(14)
Η κοινή σύμβαση, η οποία συνήφθη υπό την αιγίδα του ΔΟΑΕ, αποτελεί μέσο παροχής κινήτρων και αποσκοπεί στην επίτευξη και διατήρηση υψηλού επιπέδου ασφαλείας σε παγκόσμια κλίμακα όσον αφορά τη διαχείριση αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων μέσω της ενίσχυσης των εθνικών μέτρων και της διεθνούς συνεργασίας.
(15)
Ορισμένα κράτη μέλη συμμετέχουν ήδη και σκοπεύουν να συμμετάσχουν περαιτέρω στο προωθούμενο από τις ΗΠΑ και τη Ρωσία πρόγραμμα με την ονομασία «Πρωτοβουλία Περιορισμού των Παγκόσμιων Απειλών», μεταφέροντας τα αναλωμένα καύσιμα ερευνητικών αντιδραστήρων στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής και τη Ρωσική Ομοσπονδία.
(16)
Το 2006, ο ΔΟΑΕ αναπροσάρμοσε τη δομή των κανόνων του και εξέδωσε τις θεμελιώδεις αρχές ασφαλείας, με συγχορηγούς την Κοινότητα, τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης/Οργανισμό Πυρηνικής Ενέργειας του ΟΟΣΑ και άλλους διεθνείς οργανισμούς. Η εφαρμογή των θεμελιωδών αρχών ασφαλείας θα διευκολύνει την τήρηση των διεθνών κανόνων ασφαλείας και θα επιφέρει μεγαλύτερη συνέπεια μεταξύ των ρυθμίσεων που ισχύουν σε διαφορετικά κράτη.
(17)
Κατόπιν πρόσκλησης του Συμβουλίου για τη σύσταση ομάδας υψηλού επιπέδου στην ΕΕ, όπως αναφέρεται στα συμπεράσματά του, της 8ης Μαΐου 2007, σχετικά με την πυρηνική ασφάλεια και την ασφαλή διαχείριση αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων, δημιουργήθηκε η Ομάδα Ευρωπαϊκών Ρυθμιστικών Αρχών σε θέματα πυρηνικής ασφάλειας (ENSREG) με την απόφαση 2007/530/Ευρατόμ της Επιτροπής, της 17ης Ιουλίου 2007, για τη σύσταση της ευρωπαϊκής ομάδας υψηλού επιπέδου για την πυρηνική ασφάλεια και τη διαχείριση αποβλήτων (15), προκειμένου να συμβάλει στην επίτευξη των κοινοτικών στόχων στον τομέα της διαχείρισης αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων. Τα συμπεράσματα και οι συστάσεις της ENSREG απηχούνται στο ψήφισμα του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2008, σχετικά με τη διαχείριση των αναλωμένων καυσίμων και των ραδιενεργών αποβλήτων και στα συμπεράσματα του Συμβουλίου, της 10ης Νοεμβρίου 2009, σχετικά με την έκθεση της Ομάδας Ευρωπαϊκών Ρυθμιστικών Αρχών σε θέματα πυρηνικής ασφάλειας.
(18)
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέδωσε στις 10 Μαΐου 2007 το ψήφισμα «Αξιολόγηση της Ευρατόμ - 50 έτη ευρωπαϊκής πολιτικής στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας», με το οποίο ζήτησε τη θέσπιση εναρμονισμένων προτύπων για τη διαχείριση των ραδιενεργών αποβλήτων και κάλεσε την Επιτροπή να επανεξετάσει τα σχετικά σχέδια της νομοθετικής πρότασής της και να υποβάλει νέα πρόταση για οδηγία σχετικά με τη διαχείριση των ραδιενεργών αποβλήτων.
(19)
Ενώ εναπόκειται σε έκαστο των κρατών μελών να ορίσει το ενεργειακό του μείγμα, όλα παράγουν ραδιενεργά απόβλητα από παραγωγή ενέργειας ή κατά τη διάρκεια βιομηχανικών, γεωργικών, ιατρικών και ερευνητικών δραστηριοτήτων ή μέσω του παροπλισμού πυρηνικών εγκαταστάσεων και σε περιπτώσεις εξυγίανσης και παρεμβάσεων.
(20)
Η λειτουργία πυρηνικών αντιδραστήρων παράγει αναλωμένα καύσιμα. Εναπόκειται σε κάθε κράτος μέλος να ορίσει την πολιτική του ως προς τον κύκλο ζωής των καυσίμων. Τα αναλωμένα καύσιμα μπορούν να θεωρηθούν πολύτιμοι πόροι που μπορούν να υποβληθούν σε επανεπεξεργασία ή, εάν θεωρηθούν ραδιενεργά απόβλητα, να διατεθούν για άμεση απόρριψη. Όποια επιλογή και αν γίνει, θα πρέπει να εξετασθεί η διάθεση των αποβλήτων υψηλής ραδιενέργειας που διαχωρίζονται κατά την επανεπεξεργασία ή των αναλωμένων καυσίμων που θεωρούνται απόβλητα.
(21)
Τα ραδιενεργά απόβλητα, συμπεριλαμβανομένων των αναλωμένων καυσίμων που θεωρούνται απόβλητα, απαιτούν περιορισμό και απομόνωση από τους ανθρώπους και το περιβάλλον διαβίωσής τους μακροπρόθεσμα. Λόγω της συγκεκριμένης φύσης τους (περιεκτικότητα σε ραδιονουκλεΐδια), απαιτούνται ρυθμίσεις για την προστασία της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος έναντι κινδύνων οι οποίοι προκύπτουν από την ιονίζουσα ακτινοβολία, συμπεριλαμβανομένης της διάθεσης σε κατάλληλες εγκαταστάσεις, όπως στην τελική τοποθεσία. Η αποθήκευση ραδιενεργών αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένης της μακροπρόθεσμης αποθήκευσης, αποτελεί ενδιάμεση λύση, αλλά όχι εναλλακτική της διάθεσης.
(22)
'Ένα εθνικό καθεστώς ταξινόμησης ραδιενεργών αποβλήτων θα πρέπει να παράσχει στήριξη στις ρυθμίσεις, συνεκτιμώντας πλήρως τους ιδιαίτερους τύπους και ιδιότητες των ραδιενεργών αποβλήτων.
(23)
Συνήθως, η διάθεση των αποβλήτων χαμηλής και μεσαίας ραδιενέργειας γίνεται κοντά στην επιφάνεια. Είναι ευρέως αποδεκτή σε τεχνικό επίπεδο η άποψη ότι η διάθεση σε γεωλογικούς σχηματισμούς μεγάλου βάθους αποτελεί αυτή τη στιγμή την ασφαλέστερη και βιωσιμότερη επιλογή ως τελικό σημείο της διαχείρισης των αποβλήτων υψηλής ραδιενέργειας και των αναλωμένων καυσίμων που θεωρούνται απόβλητα. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να συμπεριλάβουν στις εθνικές τους πολιτικές τον σχεδιασμό και την υλοποίηση των επιλογών περί διάθεσης, χωρίς να θίγεται η αρμοδιότητά τους για τις αντίστοιχες πολιτικές τους όσον αφορά τη διαχείριση των αναλωμένων καυσίμων τους και των αποβλήτων τους χαμηλής, μεσαίας και υψηλής ραδιενέργειας. Επειδή η υλοποίηση και η ανάπτυξη της εγκατάστασης διάθεσης θα διαρκέσουν πολλές δεκαετίες, αρκετά προγράμματα αναγνωρίζουν ότι πρέπει να παραμείνουν ευέλικτα και προσαρμοστικά, προκειμένου π.χ. να ενσωματώνουν τις νέες γνώσεις σχετικά με τις συνθήκες της τοποθεσίας ή την ενδεχόμενη εξέλιξη του συστήματος διάθεσης. Οι δραστηριότητες που επιτελούνται βάσει της «Τεχνολογικής Πλατφόρμας για την Τελική Διάθεση σε Γεωλογικούς Σχηματισμούς» (IGD-TP) θα μπορούσαν να διευκολύνουν την πρόσβαση σε τεχνογνωσία και τεχνολογία στον τομέα αυτό. Προς τούτο, η δυνατότητα αντιστροφής και ανάκτησης μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την τεχνική ανάπτυξη συστήματος διάθεσης. Ωστόσο, τα εν λόγω κριτήρια λειτουργίας και σχεδιασμού δεν θα πρέπει να υποκαταστήσουν μια σωστά σχεδιασμένη εγκατάσταση διάθεσης,με βάσιμους λόγους παύσης λειτουργίας. Χρειάζεται συμβιβαστική λύση, δεδομένου ότι η διαχείριση ραδιενεργών αποβλήτων και αναλωμένων καυσίμων βασίζεται στην πλέον προηγμένη επιστήμη και τεχνολογία.
(24)
Αποτελεί ηθική υποχρέωση κάθε κράτους μέλους να αποφεύγει τις άσκοπες επιβαρύνσεις για τις μελλοντικές γενιές σε σχέση με τα αναλωμένα καύσιμα και τα ραδιενεργά απόβλητα, συμπεριλαμβανομένων τυχόν ραδιενεργών αποβλήτων που αναμένεται να προκύψουν από τον παροπλισμό υπαρχουσών πυρηνικών εγκαταστάσεων. Με την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας, τα κράτη μέλη θα αποδείξουν τη λήψη εύλογων μέτρων για την επίτευξη του σκοπού αυτού.
(25)
Η τελική ευθύνη των κρατών μελών σχετικά με την ασφάλεια της διαχείρισης αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων αποτελεί θεμελιώδη αρχή που επαναβεβαιώνεται από την κοινή σύμβαση. Αυτή η αρχή της εθνικής ευθύνης, καθώς και η αρχή της πρωταρχικής ευθύνης του κατόχου άδειας για την πυρηνική ασφάλεια της διαχείρισης αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων, υπό την εποπτεία της εθνικής αρμόδιας ρυθμιστικής αρχής του, θα πρέπει να αναβαθμισθούν και ο ρόλος και η ανεξαρτησία της αρμόδιας ρυθμιστικής αρχής θα πρέπει να ενισχυθούν με την παρούσα οδηγία.
(26)
Εξυπακούεται ότι η χρήση ραδιενεργών πηγών από αρμόδια ρυθμιστική αρχή για τον σκοπό της άσκησης των ρυθμιστικών καθηκόντων της δεν επηρεάζει την ανεξαρτησία της.
(27)
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να μεριμνούν ώστε να είναι διαθέσιμη επαρκής χρηματοδότηση για τη διαχείριση αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων.
(28)
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να εκπονήσουν εθνικό πρόγραμμα το οποίο θα διασφαλίζει τον μετασχηματισμό πολιτικών αποφάσεων σε σαφείς διατάξεις για την έγκαιρη υλοποίηση όλων των σταδίων διαχείρισης αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων από τη γένεση έως τη διάθεση. Θα πρέπει να είναι δυνατόν για το εθνικό πρόγραμμα να μπορεί να λαμβάνει τη μορφή εγγράφου αναφοράς ή συνόλου εγγράφων.
(29)
Εξυπακούεται ότι οι εθνικές ρυθμίσεις για την ασφάλεια της διαχείρισης αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων θα εφαρμόζονται με κάπου είδους νομικό, ρυθμιστικό ή οργανωτικό μέσο, η επιλογή του οποίου αποτελεί αρμοδιότητα των κρατών μελών.
(30)
Τα διάφορα στάδια της διαχείρισης αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων συνδέονται στενά. Οι αποφάσεις που λαμβάνονται σε ένα επιμέρους βήμα μπορούν να επηρεάσουν ένα επόμενο βήμα. Ως εκ τούτου, οι αλληλεξαρτήσεις αυτές θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά την ανάπτυξη εθνικών προγραμμάτων.
(31)
Η διαφάνεια είναι σημαντική για τη διαχείριση αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων. Η διαφάνεια θα πρέπει να διασφαλίζεται μέσω αποτελεσματικής πληροφόρησης του κοινού και ευκαιριών για τη συμμετοχή όλων των φορέων, συμπεριλαμβανομένων των τοπικών αρχών και του κοινού, στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων, σύμφωνα με τις εθνικές και διεθνείς υποχρεώσεις.
(32)
Η συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών, καθώς και σε διεθνές επίπεδο, θα μπορούσε να διευκολύνει και να επιταχύνει τη λήψη αποφάσεων μέσω πρόσβασης σε εμπειρογνωμοσύνη και τεχνολογία.
(33)
Ορισμένα κράτη μέλη θεωρούν ότι η κοινή χρήση εγκαταστάσεων διαχείρισης αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένων των εγκαταστάσεων διάθεσης, αποτελεί πιθανώς επωφελή, ασφαλή και οικονομική επιλογή, εφόσον βασίζεται σε συμφωνία μεταξύ των ενδιαφερόμενων κρατών μελών.
(34)
Δεδομένου ότι η τεκμηρίωση της διαδικασίας λήψης αποφάσεων συνδέεται με την ασφάλεια, θα πρέπει να είναι ανάλογη των επιπέδων κινδύνου (σταδιακή προσέγγιση) και να παρέχει τη βάση για τη λήψη αποφάσεων που άπτονται της διαχείρισης αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων. Αυτό θα πρέπει να καταστήσει δυνατό τον εντοπισμό τομέων αβεβαιότητας στους οποίους απαιτείται να εστιάζεται η προσοχή κατά την εκτίμηση της ασφάλειας. Οι αποφάσεις για την ασφάλεια θα πρέπει να βασίζονται στα πορίσματα της εκτίμησης ασφάλειας και στις πληροφορίες για την ορθότητα, καθώς και την αξιοπιστία της εκτίμησης αυτής και στις παραδοχές της. Συνεπώς, η διαδικασία λήψης αποφάσεων θα πρέπει να βασίζεται σε συλλογή επιχειρημάτων και αποδείξεων ώστε να τεκμηριώνεται η τήρηση του απαιτούμενου κανόνα ασφάλειας για εγκατάσταση ή δραστηριότητα σχετικά με τη διαχείριση αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων. Όσον αφορά, συγκεκριμένα, τις εγκαταστάσεις διάθεσης, η τεκμηρίωση θα πρέπει να βελτιώνει την κατανόηση εκείνων των πτυχών που επηρεάζουν την ασφάλεια του συστήματος διάθεσης, συμπεριλαμβανομένων των φυσικών (γεωλογικών) και τεχνητών φραγμών, και την αναμενόμενη εξέλιξή του συστήματος διάθεσης με την πάροδο του χρόνου.
(35)
Η υποχρέωση ενός κράτους μέλους, το οποίο δεν έχει αναλωμένα καύσιμα, άμεση προοπτική να αποκτήσει ή σχετικές τρέχουσες ή προβλεπόμενες δραστηριότητες, να μεταφέρει στο εθνικό δίκαιο και να εφαρμόσει τις διατάξεις της παρούσας οδηγίας σχετικά με τα αναλωμένα καύσιμα, είναι δυσανάλογη και περιττή. Ως εκ τούτου, τα εν λόγω κράτη μέλη πρέπει να εξαιρεθούν, εφόσον δεν έχουν αποφασίσει να αναπτύξουν δραστηριότητες σχετικά με πυρηνικά καύσιμα, από την υποχρέωση μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο και εφαρμογής των διατάξεων της παρούσας οδηγίας σχετικά με τα αναλωμένα καύσιμα.
(36)
Η συνθήκη μεταξύ της κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Σλοβενίας και της κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Κροατίας σχετικά με τη ρύθμιση του καθεστώτος και άλλων νομικών σχέσεων όσον αφορά τις επενδύσεις, τη χρήση και τον παροπλισμό του πυρηνικού σταθμού ηλεκτροπαραγωγής Krško, διέπει τη συνιδιοκτησία του πυρηνικού σταθμού ηλεκτροπαραγωγής. Η εν λόγω συνθήκη προβλέπει κοινή ευθύνη για τη διαχείριση και τη διάθεση ραδιενεργών αποβλήτων και αναλωμένων καυσίμων, και, ως εκ τούτου, θα πρέπει να προβλεφθεί εξαίρεση από ορισμένες διατάξεις της παρούσας οδηγίας προκειμένου να μην εμποδιστεί η πλήρης εφαρμογή αυτής της διμερούς συνθήκης.
(37)
Η παρούσα οδηγία, μολονότι αναγνωρίζει ότι στο εθνικό πλαίσιο πρέπει να λαμβάνονται υπόψη όλοι οι ραδιολογικοί και μη κίνδυνοι που σχετίζονται με τα αναλωμένα καύσιμα και τα ραδιενεργά απόβλητα, δεν καλύπτει τους μη ακτινολογικούς κινδύνους, οι οποίοι εμπίπτουν στη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
(38)
Η διατήρηση και περαιτέρω ανάπτυξη γνώσεων και δεξιοτήτων σχετικά με τη διαχείριση αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων, ως ουσιώδες στοιχείο για την επίτευξη υψηλών επιπέδων ασφαλείας, θα πρέπει να βασίζεται στην εκπαίδευση μέσω επιχειρησιακής πείρας.
(39)
Η επιστημονική έρευνα και η τεχνολογική ανάπτυξη, με την υποστήριξη της τεχνικής συνεργασίας μεταξύ φορέων, μπορεί να ανοίξει ορίζοντες για τη βελτίωση της ασφαλούς διαχείρισης αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων και να συμβάλει στη μείωση του κινδύνου ραδιοτοξικότητας των αποβλήτων υψηλής ραδιενέργειας.
(40)
Η αξιολόγηση από ομότιμους θα μπορούσε να αποτελέσει άριστο μέσο για την οικοδόμηση εμπιστοσύνης και πεποίθησης στη διαχείριση αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με σκοπό την ανάπτυξη και ανταλλαγή εμπειριών και τη διασφάλιση υψηλών προτύπων,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1
ΣΤΟΧΟΙ, ΟΡΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ
Άρθρο 1
Αντικείμενο
1. Η παρούσα οδηγία θεσπίζει κοινοτικό πλαίσιο για τη διασφάλιση της υπεύθυνης και ασφαλούς διαχείρισης αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων, προκειμένου να μην επιβάλλονται περιττά βάρη στις επερχόμενες γενιές.
2. Εξασφαλίζει ότι τα κράτη μέλη θεσπίζουν κατάλληλες εθνικές ρυθμίσεις με σκοπό την επίτευξη υψηλού επιπέδου ασφαλείας όσον αφορά τη διαχείριση αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων για την προστασία των εργαζομένων και του πληθυσμού έναντι κινδύνων που προκύπτουν από την ιονίζουσα ακτινοβολία.
3. Εξασφαλίζει την παροχή της απαραίτητης ενημέρωσης και συμμετοχής του κοινού όσον αφορά τη διαχείριση αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων, λαμβανομένων δεόντως υπόψη των θεμάτων που αφορούν τις πληροφορίες ασφαλείας και διανοητικής ιδιοκτησίας.
4. Με την επιφύλαξη της οδηγίας 96/29/Ευρατόμ, η παρούσα οδηγία συμπληρώνει τους βασικούς κανόνες που αναφέρονται στο άρθρο 30 της συνθήκης Ευρατόμ σχετικά με την ασφάλεια των αναλωμένων καυσίμων και των ραδιενεργών αποβλήτων.
Άρθρο 2
Πεδίο εφαρμογής
1. Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται σε όλα τα στάδια:
α)
της διαχείρισης αναλωμένων καυσίμων όταν τα αναλωμένα καύσιμα προκύπτουν από μη στρατιωτικές δραστηριότητες·
β)
της διαχείρισης ραδιενεργών αποβλήτων, από την παραγωγή έως τη διάθεσή τους, όταν τα ραδιενεργά απόβλητα προκύπτουν από μη στρατιωτικές δραστηριότητες.
2. Η παρούσα οδηγία δεν εφαρμόζεται:
α)
στα απόβλητα της εξορυκτικής βιομηχανίας που μπορεί να είναι ραδιενεργά και εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 2006/21/ΕΚ·
β)
στις εγκεκριμένες εκλύσεις.
3. Το άρθρο 4 παράγραφος 4 δεν εφαρμόζεται:
α)
για την επιστροφή των εκτός χρήσης κλειστών πηγών σε προμηθευτή ή κατασκευαστή·
β)
για τη μεταφορά αναλωμένων καυσίμων ερευνητικών αντιδραστήρων σε χώρα προμηθεύτρια ή παραγωγό καυσίμων ερευνητικών αντιδραστήρων, λαμβανομένων υπόψη των εφαρμοστέων διεθνών συμφωνιών·
γ)
για τα απόβλητα και τα αναλωμένα καύσιμα του υπάρχοντος πυρηνικού σταθμού ηλεκτροπαραγωγής Krško, όταν πρόκειται για αποστολές μεταξύ Σλοβενίας και Κροατίας.
4. Η παρούσα οδηγία δεν επηρεάζει το δικαίωμα κράτους μέλους ή επιχείρησης του κράτους μέλους να επιστρέψει τα ραδιενεργά απόβλητα μετά την επεξεργασία, στη χώρα προέλευσής τους, όταν:
α)
πρόκειται να μεταφερθούν ραδιενεργά απόβλητα στο κράτος μέλος ή την επιχείρηση προς επεξεργασία· ή
β)
πρόκειται να μεταφερθεί άλλο υλικό στο κράτος μέλος ή την επιχείρηση με σκοπό την ανάκτηση των ραδιενεργών αποβλήτων.
Η παρούσα οδηγία δεν επηρεάζει το δικαίωμα κράτους μέλους ή επιχείρησης του κράτους μέλους στο οποίο πρόκειται να μεταφερθούν αναλωμένα καύσιμα προς επεξεργασία ή επανεπεξεργασία, να επιστρέφει, στη χώρα προέλευσής τους, τα ραδιενεργά απόβλητα που ανακτώνται από τις εργασίες επεξεργασίας ή επανεπεξεργασίας, ή ένα συμφωνημένο ισοδύναμο προϊόν.
Άρθρο 3
Ορισμοί
Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
1) «παύση λειτουργίας»: η περάτωση όλων των λειτουργιών σε ορισμένο χρονικό διάστημα μετά την τοποθέτηση των αναλωμένων καυσίμων ή των ραδιενεργών αποβλήτων σε εγκατάσταση διάθεσης, συμπεριλαμβανομένων των τελικών τεχνικών ή άλλων εργασιών που απαιτούνται ώστε να εξασφαλισθεί ότι η εγκατάσταση θα είναι μακροπρόθεσμα ασφαλής·
2) «αρμόδια ρυθμιστική αρχή»: αρχή ή σύστημα αρχών που έχει καθορισθεί σε κράτος μέλος στον ρυθμιστικό τομέα της ασφάλειας της διαχείρισης αναλωμένων καυσίμων ή ραδιενεργών αποβλήτων, όπως ορίζεται στο άρθρο 6·
3) «διάθεση»: η τοποθέτηση αναλωμένων καυσίμων ή ραδιενεργών αποβλήτων σε εγκατάσταση χωρίς πρόθεση επανάκτησης·
4) «εγκατάσταση διάθεσης»: εγκατάσταση ή μονάδα της οποίας πρωταρχικός σκοπός είναι διάθεση ραδιενεργών αποβλήτων·
5) «άδεια»: οποιοδήποτε νομικό έγγραφο χορηγούμενο υπό τη δικαιοδοσία ενός κράτους μέλους για την εκτέλεση οποιασδήποτε δραστηριότητας σχετίζεται με τη διαχείριση αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων ή το οποίο εκχωρεί την ευθύνη χωροθέτησης, μελέτης, κατασκευής, θέσης σε λειτουργία, λειτουργίας, παροπλισμού ή παύσης λειτουργίας μιας εγκατάστασης διαχείρισης αναλωμένων καυσίμων ή μιας εγκατάστασης διαχείρισης ραδιενεργών αποβλήτων·
6) «κάτοχος άδειας»: νομικό ή φυσικό πρόσωπο που έχει τη γενική ευθύνη για οποιαδήποτε δραστηριότητα ή εγκατάσταση σχετίζεται με τη διαχείριση αναλωμένων καυσίμων ή ραδιενεργών αποβλήτων, όπως καθορίζεται σε μια άδεια·
7) «ραδιενεργά απόβλητα»: ραδιενεργά υλικά σε αέρια, υγρή ή στερεά μορφή, των οποίων η περαιτέρω χρήση δεν προβλέπεται ή δεν εξετάζεται από το κράτος μέλος ή από νομικό ή φυσικό πρόσωπο του οποίου την απόφαση αποδέχεται το κράτος μέλος, και τα οποία ελέγχονται ως ραδιενεργά απόβλητα από αρμόδια ρυθμιστική αρχή βάσει του νομοθετικού και ρυθμιστικού πλαισίου του κράτους μέλους·
8) «διαχείριση ραδιενεργών αποβλήτων»: όλες οι δραστηριότητες που σχετίζονται με τον χειρισμό, την προεπεξεργασία, την επεξεργασία, την προετοιμασία, την αποθήκευση ή τη διάθεση ραδιενεργών αποβλήτων, εξαιρουμένης της μεταφοράς εκτός εγκατάστασης·
9) «εγκατάσταση διαχείρισης ραδιενεργών αποβλήτων»: οποιαδήποτε εγκατάσταση ή μονάδα της οποίας πρωταρχικός σκοπός είναι η διαχείριση ραδιενεργών αποβλήτων·
10) «επανεπεξεργασία»: διεργασία ή λειτουργία σκοπός της οποίας είναι η εξαγωγή σχάσιμου και επωάσιμου υλικού από αναλωμένα καύσιμα για περαιτέρω χρήση·
11) «αναλωμένα καύσιμα»: τα πυρηνικά καύσιμα που έχουν ακτινοβοληθεί και οριστικά αφαιρεθεί από τον πυρήνα του αντιδραστήρα. Τα αναλωμένα καύσιμα μπορεί είτε να θεωρηθούν ως χρησιμοποιήσιμοι πόροι που μπορούν να υποβληθούν σε επανεπεξεργασία είτε να προορίζονται για διάθεση, εάν θεωρούνται ραδιενεργά απόβλητα·
12) «διαχείριση αναλωμένων καυσίμων»: όλες οι δραστηριότητες που σχετίζονται με το χειρισμό, την αποθήκευση, την επανεπεξεργασία ή τη διάθεση αναλωμένων καυσίμων, εξαιρουμένης της μεταφοράς εκτός εγκατάστασης·
13) «εγκατάσταση διαχείρισης αναλωμένων καυσίμων»: οποιαδήποτε εγκατάσταση ή μονάδα της οποίας πρωταρχικός σκοπός είναι η διαχείριση αναλωμένων καυσίμων·
14) «αποθήκευση»: η διατήρηση αναλωμένων καυσίμων ή ραδιενεργών αποβλήτων σε εγκατάσταση με πρόθεση επανάκτησης.
Άρθρο 4
Γενικές αρχές
1. Τα κράτη μέλη καθορίζουν και διατηρούν εθνικές πολιτικές για τη διαχείριση των αναλωμένων καυσίμων και των ραδιενεργών αποβλήτων. Με την επιφύλαξη του άρθρου 2, παράγραφος 3, κάθε κράτος μέλος έχει την τελική ευθύνη για τη διαχείριση των αναλωμένων καυσίμων και των ραδιενεργών αποβλήτων που παράγονται εντός της επικράτειάς του.
2. Σε περίπτωση που ραδιενεργά απόβλητα μεταφέρονται για επεξεργασία ή επανεπεξεργασία σε κράτος μέλος ή σε τρίτη χώρα, το κράτος μέλος ή η τρίτη χώρα από το οποίο εστάλησαν τα απόβλητα διατηρεί την τελική ευθύνη για την ασφαλή και υπεύθυνη διάθεση αυτών των υλικών, συμπεριλαμβανομένων τυχόν αποβλήτων που παράγονται ως υποπροϊόντα.
3. Οι εθνικές πολιτικές βασίζονται σε όλες τις ακόλουθες αρχές:
α)
η παραγωγή ραδιενεργών αποβλήτων τηρείται στο ελάχιστο επίπεδο που είναι λογικό δυνατό, ως προς τη δραστηριότητα και τον όγκο, μέσω κατάλληλων μέτρων σχεδιασμού και πρακτικών λειτουργίας και παροπλισμού, που περιλαμβάνουν την ανακύκλωση και επαναχρησιμοποίηση υλικών·
β)
λαμβάνονται υπόψη οι αλληλεξαρτήσεις μεταξύ όλων των σταδίων της παραγωγής και διαχείρισης αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων·
γ)
η διαχείριση αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων γίνεται με ασφάλεια, ακόμη και μακροπρόθεσμα, με χαρακτηριστικά παθητικής ασφαλείας·
δ)
η εφαρμογή των μέτρων ακολουθεί σταδιακή προσέγγιση·
ε)
το κόστος διαχείρισης αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων βαρύνει όσους δημιούργησαν τα συγκεκριμένα υλικά·
στ)
εφαρμόζεται διαδικασία λήψης αποφάσεων βάσει αποδείξεων και τεκμηρίωσης όσον αφορά όλα τα στάδια της διαχείρισης αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων.
4. Η διάθεση των ραδιενεργών αποβλήτων πραγματοποιείται στο κράτος μέλος που τα παράγει, εκτός εάν, κατά τη στιγμή της μεταφοράς, έχει τεθεί σε ισχύ συμφωνία, λαμβανομένων υπόψη των κριτηρίων που έχει καθορίσει η Επιτροπή, βάσει του άρθρου 16 παράγραφος 2 της οδηγίας 2006/117/Ευρατόμ, μεταξύ του συγκεκριμένου κράτους μέλους και άλλου κράτους μέλους ή τρίτης χώρας για τη χρήση εγκατάστασης διάθεσης σε ένα εξ αυτών.
Πριν από τη μεταφορά σε τρίτη χώρα, το εξάγον κράτος μέλος ενημερώνει την Επιτροπή σχετικά με το περιεχόμενο τέτοιας συμφωνίας και λαμβάνει εύλογα μέτρα ώστε να εξασφαλίζεται ότι:
α)
η χώρα προορισμού έχει συνάψει συμφωνία με την Κοινότητα, η οποία καλύπτει τα αναλωμένα καύσιμα και τα ραδιενεργά απόβλητα ή είναι συμβαλλόμενο μέρος της κοινής σύμβασης για την ασφάλεια διαχείρισης του αναλωμένου καυσίμου και την ασφάλεια διαχείρισης των ραδιενεργών αποβλήτων («η κοινή σύμβαση»)·
β)
η χώρα προορισμού διαθέτει προγράμματα διαχείρισης και διάθεσης ραδιενεργών αποβλήτων με σκοπούς που αντανακλούν υψηλά επίπεδα ασφάλειας ανάλογα εκείνων της παρούσας οδηγίας και
γ)
η εγκατάσταση διάθεσης στη χώρα προορισμού διαθέτει άδεια για τη μεταφορά ραδιενεργών αποβλήτων, έχει τεθεί σε λειτουργία πριν από τη μεταφορά και ο τρόπος διαχείρισής της συμφωνεί με τις απαιτήσεις που εκτίθενται στο πρόγραμμα για τη διαχείριση ραδιενεργών αποβλήτων της συγκεκριμένης χώρας προορισμού.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2
ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ
Άρθρο 5
Εθνικό πλαίσιο
1. Τα κράτη μέλη θεσπίζουν και διατηρούν εθνικό νομοθετικό, ρυθμιστικό και οργανωτικό πλαίσιο («εθνικό πλαίσιο») για τη διαχείριση αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων, το οποίο κατανέμει τις ευθύνες και προβλέπει τον συντονισμό μεταξύ των συναφών αρμόδιων φορέων. Το εθνικό πλαίσιο προβλέπει τα ακόλουθα:
α)
εθνικό πρόγραμμα εφαρμογής της πολιτικής σχετικά με τη διαχείριση αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων·
β)
εθνικές ρυθμίσεις για την ασφάλεια της διαχείρισης αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων. Ο καθορισμός του τρόπου με τον οποίο οι εν λόγω ρυθμίσεις θεσπίζονται και του μέσου διά του οποίου τίθενται σε εφαρμογή, αποτελούν αρμοδιότητα των κρατών μελών·
γ)
σύστημα αδειοδότησης για δραστηριότητες ή εγκαταστάσεις διαχείρισης αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων ή αμφότερες, το οποίο περιλαμβάνει και την απαγόρευση δραστηριοτήτων διαχείρισης αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων ή την απαγόρευση της λειτουργίας εγκατάστασης διαχείρισης αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων η οποία δεν διαθέτει σχετική άδεια ή αμφότερες και, εφόσον ενδείκνυται, πρόβλεψης όρων για την περαιτέρω διαχείριση της δραστηριότητας, της εγκατάστασης ή και των δύο·
δ)
σύστημα κατάλληλου ελέγχου, διαχείρισης, ρυθμιστικών επιθεωρήσεων, τεκμηρίωσης και υποβολής εκθέσεων για δραστηριότητες ή εγκαταστάσεις διαχείρισης αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων ή αμφότερες, συμπεριλαμβανομένων κατάλληλων μέτρων για τις περιόδους μετά την παύση λειτουργίας των εγκαταστάσεων διάθεσης·
ε)
μέτρα επιβολής της εφαρμογής, συμπεριλαμβανομένης της αναστολής λειτουργίας και της τροποποίησης, λήξης ή ανάκλησης μιας άδειας με απαιτήσεις, εφόσον ενδείκνυται, για εναλλακτικές λύσεις που δημιουργούν ασφαλέστερη κατάσταση·
στ)
την κατανομή ευθυνών για τους φορείς που συμμετέχουν στα διάφορα στάδια της διαχείρισης αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων. Συγκεκριμένα, το εθνικό πλαίσιο καθιστά πρωταρχικά υπεύθυνους για τα αναλωμένα καύσιμα και τα ραδιενεργά απόβλητα τους παραγωγούς ή, σε ορισμένες περιστάσεις, τους κατόχους άδειας στους οποίους οι αρμόδιοι φορείς έχουν αναθέσει αυτή την ευθύνη·
ζ)
εθνικές απαιτήσεις για την ενημέρωση και τη συμμετοχή του κοινού·
η)
το (τα) σχέδιο(-α) χρηματοδότησης της διαχείρισης αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων, σύμφωνα με το άρθρο 9.
2. Τα κράτη μέλη μεριμνούν για τη βελτίωση του εθνικού πλαισίου, κατά περίπτωση, λαμβάνοντας υπόψη την επιχειρησιακή πείρα, τα διδάγματα που συνάγονται από τη διαδικασία λήψης αποφάσεων, η οποία αναφέρεται στο άρθρο 4 παράγραφος 3 στοιχείο στ), και την ανάπτυξη συναφούς τεχνολογίας και έρευνας.
Άρθρο 6
Αρμόδια ρυθμιστική αρχή
1. Τα κράτη μέλη συγκροτούν και διατηρούν αρμόδια ρυθμιστική αρχή στον τομέα της ασφαλούς διαχείρισης αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων.
2. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε η αρμόδια ρυθμιστική αρχή να είναι επιχειρησιακά χωριστή από οποιονδήποτε άλλο φορέα ή οργανισμό που σχετίζεται με την προαγωγή ή τη χρήση πυρηνικής ενέργειας ή ραδιενεργών υλικών, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής ηλεκτρισμού και των εφαρμογών ραδιοϊσοτόπων, ή με τη διαχείριση αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων, προκειμένου να διασφαλίζεται πραγματικά η ανεξαρτησία από αθέμιτη επιρροή στα ρυθμιστικά καθήκοντά της.
3. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε η αρμόδια ρυθμιστική αρχή να έχει τη νομική ισχύ και τους απαραίτητους ανθρώπινους και οικονομικούς πόρους για την εκπλήρωση των υποχρεώσεών της, σε σχέση με το εθνικό πλαίσιο που περιγράφεται στο άρθρο 5 παράγραφος 1 στοιχεία β), γ), δ) και ε).
Άρθρο 7
Κάτοχοι άδειας
1. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε η πρωταρχική ευθύνη για την ασφάλεια των εγκαταστάσεων και/ή δραστηριοτήτων διαχείρισης αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων να βαρύνει τον κάτοχο της άδειας. Η ευθύνη αυτή δεν μπορεί να μεταβιβαστεί.
2. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε το ισχύον εθνικό πλαίσιο να απαιτεί από τους κατόχους άδειας, υπό το ρυθμιστικό έλεγχο της αρμόδιας ρυθμιστικής αρχής, να αξιολογούν τακτικά, να επιβεβαιώνουν και να βελτιώνουν συνεχώς, στον βαθμό του εφικτού, την ασφάλεια της εγκατάστασης ή της δραστηριότητας διαχείρισης αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων με συστηματικό και επαληθεύσιμο τρόπο. Αυτό επιτυγχάνεται με την κατάλληλη αξιολόγηση της ασφάλειας και άλλα επιχειρήματα και αποδεικτικά στοιχεία.
3. Στο πλαίσιο της χορήγησης άδειας σε εγκατάσταση ή δραστηριότητα, η απόδειξη ασφαλείας καλύπτει την ανάπτυξη και λειτουργία δραστηριότητας και την ανάπτυξη, λειτουργία και παροπλισμό εγκατάστασης ή την παύση λειτουργίας εγκατάστασης διάθεσης καθώς και το στάδιο μετά την παύση λειτουργίας εγκατάστασης διάθεσης. Το εύρος της απόδειξης ασφαλείας είναι ανάλογο του περίπλοκου χαρακτήρα των εργασιών και του μεγέθους των κινδύνων που σχετίζονται με τα ραδιενεργά απόβλητα και τα αναλωμένα καύσιμα, καθώς και την εν λόγω εγκατάσταση ή δραστηριότητα. Η διαδικασία χορήγησης της άδειας συμβάλλει στην ασφάλεια της εγκατάστασης ή της δραστηριότητας, υπό τις κανονικές συνθήκες λειτουργίας, στη διάρκεια επιχειρησιακών περιστατικών που μπορούν να αναμένονται και σε περίπτωση ατυχημάτων εξαιτίας του σχεδιασμού. Παρέχει την απαραίτητη εγγύηση ασφαλείας της εγκατάστασης ή της δραστηριότητας. Τα μέτρα εφαρμόζονται με σκοπό την πρόληψη ατυχημάτων και τον περιορισμό των συνεπειών των ατυχημάτων, συμπεριλαμβανομένης της επαλήθευσης των φυσικών φραγμάτων προστασίας και των διοικητικών διαδικασιών του κατόχου της άδειας, η αστοχία των οποίων μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική έκθεση των εργαζομένων και του πληθυσμού σε ιονίζουσες ακτινοβολίες. Η προσέγγιση αυτή εντοπίζει και μειώνει τις ανασφάλειες.
4. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε το εθνικό πλαίσιο να υποχρεώνει τους κατόχους άδειας να θεσπίζουν και να εφαρμόζουν ολοκληρωμένα συστήματα διαχείρισης, συμπεριλαμβανομένης της αξιολόγησης της ποιότητας, τα οποία δίνουν τη δέουσα προτεραιότητα, όσον αφορά τη συνολική διαχείριση αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων, στην ασφάλεια και ελέγχονται τακτικά από την αρμόδια ρυθμιστική αρχή.
5. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε το εθνικό πλαίσιο να υποχρεώνει τους κατόχους άδειας να προβλέπουν και να διατηρούν επαρκείς οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους για την εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους όσον αφορά την ασφάλεια της διαχείρισης αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων, κατά τα οριζόμενα στις παραγράφους 1 έως 4.
Άρθρο 8
Εμπειρογνωμοσύνη και δεξιότητες
Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε το εθνικό πλαίσιο να απαιτεί από όλα τα μέρη να πραγματοποιούν ρυθμίσεις για την παροχή εκπαίδευσης και κατάρτισης για το προσωπικό τους καθώς και δράσεις έρευνας και ανάπτυξης που να καλύπτουν τις ανάγκες του εθνικού προγράμματος για τη διαχείριση αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων, με σκοπό την απόκτηση, διατήρηση και περαιτέρω ανάπτυξη της εμπειρογνωμοσύνης και των δεξιοτήτων που απαιτούνται.
Άρθρο 9
Οικονομικοί πόροι
Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε το εθνικό πλαίσιο να απαιτεί τη διαθεσιμότητα επαρκών οικονομικών πόρων όταν αυτοί απαιτούνται για την εφαρμογή των αναφερομένων στο άρθρο 11 εθνικών προγραμμάτων, ιδίως για τη διαχείριση αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων, λαμβάνοντας υπόψη την ευθύνη των παραγωγών αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων.
Άρθρο 10
Διαφάνεια
1. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε να διατίθενται στους εργαζομένους και το ευρύ κοινό οι απαραίτητες πληροφορίες σχετικά με τη διαχείριση αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων. Η υποχρέωση αυτή συμπεριλαμβάνει τη μέριμνα για την ενημέρωση του κοινού από την αρμόδια ρυθμιστική αρχή στους τομείς της αρμοδιότητάς της. Η ενημέρωση του κοινού καθίσταται διαθέσιμη σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία και τις διεθνείς υποχρεώσεις, υπό την προϋπόθεση ότι αυτή δεν θέτει σε κίνδυνο άλλα συμφέροντα, όπως μεταξύ άλλων την ασφάλεια, που αναγνωρίζονται από την εθνική νομοθεσία ή τις διεθνείς υποχρεώσεις.
2. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε να παρέχονται στο κοινό οι απαραίτητες ευκαιρίες για ουσιαστική συμμετοχή στη διαδικασία λήψης αποφάσεων σχετικά με τη διαχείριση αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων, σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία και τις διεθνείς υποχρεώσεις.
Άρθρο 11
Εθνικά προγράμματα
1. Κάθε κράτος μέλος εξασφαλίζει ότι εφαρμόζεται το εθνικό πρόγραμμά του για τη διαχείριση αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων («εθνικό πρόγραμμα»), το οποίο καλύπτει όλους τους τύπους αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων που υπάγονται στη δικαιοδοσία του και όλα τα στάδια της διαχείρισης αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων από την παραγωγή έως τη διάθεσή τους.
2. Κάθε κράτος μέλος επανεξετάζει και αναπροσαρμόζει τακτικά το εθνικό του πρόγραμμα, λαμβάνοντας υπόψη την τεχνική και επιστημονική πρόοδο, κατά περίπτωση, καθώς και τις συστάσεις, τα διδάγματα και τις ορθές πρακτικές των αξιολογήσεων από ομοτίμους.
Άρθρο 12
Περιεχόμενο των εθνικών προγραμμάτων
1. Τα εθνικά προγράμματα καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο τα κράτη μέλη προτίθενται να εφαρμόσουν τις αναφερόμενες στο άρθρο 4 εθνικές πολιτικές τους για την υπεύθυνη και ασφαλή διαχείριση αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων ώστε να διασφαλίζονται οι στόχοι της παρούσας οδηγίας, και περιλαμβάνουν τα ακόλουθα:
α)
τους συνολικούς στόχους της εθνικής πολιτικής του κράτους μέλους όσον αφορά τη διαχείριση αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων·
β)
τα σημαντικά ορόσημα και σαφή χρονοδιαγράμματα σχετικά με την επίτευξη αυτών των ορόσημων λαμβάνοντας υπόψη τους πρωταρχικούς στόχους των εθνικών προγραμμάτων·
γ)
έναν κατάλογο όλων των αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων, καθώς και εκτιμήσεις για μελλοντικές ποσότητες, περιλαμβανομένων και εκείνων που προέρχονται από παροπλισμό. Ο κατάλογος αναφέρει σαφώς την τοποθεσία και την ποσότητα των αναλωμένων καυσίμων και των ραδιενεργών αποβλήτων, σύμφωνα με την ενδεδειγμένη κατάταξη των ραδιενεργών αποβλήτων·
δ)
τις ιδέες ή τα σχέδια και τις τεχνικές λύσεις για τη διαχείριση αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων, από την παραγωγή έως τη διάθεση·
ε)
τις ιδέες ή τα σχέδια για την περίοδο της διάρκειας ζωής μιας εγκατάστασης διάθεσης μετά την παύση λειτουργίας, που περιλαμβάνουν και τον χρόνο κατά τον οποίον ασκούνται οι κατάλληλοι έλεγχοι, καθώς και τα μέσα που χρησιμοποιούνται για τη διατήρηση της γνώσης της εν λόγω εγκατάστασης μακροπρόθεσμα·
στ)
τις δραστηριότητες έρευνας, ανάπτυξης και επίδειξης που απαιτούνται για την εφαρμογή λύσεων για τη διαχείριση αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων·
ζ)
τις ευθύνες για την υλοποίηση του εθνικού προγράμματος και τους βασικούς δείκτες απόδοσης για την παρακολούθηση της προόδου εφαρμογής·
η)
μια εκτίμηση του κόστους του εθνικού προγράμματος, μαζί με την υποκείμενη βάση και τις υποθέσεις της εν λόγω εκτίμησης, η οποία πρέπει να συμπεριλάμβάνει ένα χρονολογικό προφίλ·
θ)
το (τα) ισχύον(-τα) σχέδιο(-α) χρηματοδότησης·
ι)
την πολιτική ή διαδικασία διαφάνειας, σύμφωνα με το άρθρο 10·
ια)
τη ή τις συμφωνίες που έχουν συναφθεί με κράτος μέλος ή τρίτη χώρα σχετικά με τη διαχείριση αναλωμένων καυσίμων ή ραδιενεργών αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης εγκαταστάσεων διάθεσης, αν υπάρχουν.
2. Το εθνικό πρόγραμμα μαζί με την εθνική πολιτική μπορούν να περιέχονται σε ένα ενιαίο έγγραφο ή σε περισσότερα έγγραφα.
Άρθρο 13
Κοινοποίηση
1. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή τα εθνικά τους προγράμματα, καθώς και τις μεταγενέστερες σημαντικές αλλαγές.
2. Εντός έξι μηνών από την ημερομηνία κοινοποίησης, η Επιτροπή μπορεί να ζητεί διευκρίνιση και/ή να αποφαίνεται για το αν το περιεχόμενο του εθνικού προγράμματος συμφωνεί με το άρθρο 12.
3. Εντός έξι μηνών από τη λήψη της απάντησης της Επιτροπής, τα κράτη μέλη παρέχουν τη ζητηθείσα διευκρίνιση και/ή ενημερώνουν την Επιτροπή για τυχόν αναθεώρηση των εθνικών προγραμμάτων.
4. Η Επιτροπή, όταν αποφασίζει για την παροχή κοινοτικής οικονομικής ή τεχνικής βοήθειας για εγκαταστάσεις ή δραστηριότητες διαχείρισης αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων, λαμβάνει υπόψη τις διευκρινίσεις και την πρόοδο των κρατών μελών ως προς τα εθνικά προγράμματα.
Άρθρο 14
Υποβολή εκθέσεων
1. Τα κράτη μέλη υποβάλλουν έκθεση στην Επιτροπή σχετικά με την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας για πρώτη φορά έως τις 23 Αυγούστου 2015, και έκτοτε ανά τρία έτη, εκμεταλλευόμενα την ανασκόπηση και υποβολή αναφορών δυνάμει της κοινής σύμβασης.
2. Με βάση τις εκθέσεις των κρατών μελών, η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο τα ακόλουθα:
α)
έκθεση σχετικά με την πρόοδο που έχει επιτευχθεί όσον αφορά την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας και
β)
κατάλογο για τα ραδιενεργά απόβλητα και τα αναλωμένα καύσιμα που υπάρχουν στην επικράτεια της Κοινότητας καθώς και για τις μελλοντικές προοπτικές.
3. Περιοδικά, και τουλάχιστο κάθε δέκα χρόνια, τα κράτη μέλη μεριμνούν για τη διενέργεια αυτοαξιολογήσεων του εθνικού τους πλαισίου, της αρμόδιας ρυθμιστικής τους αρχής, καθώς και του εθνικού τους προγράμματος και της εφαρμογής του, και ζητούν να αξιολογηθεί διεθνώς από ομότιμους το εθνικό τους πλαίσιο, η αρμόδια ρυθμιστική αρχή ή/και το εθνικό πρόγραμμα τους, με σκοπό την επίτευξη υψηλών προτύπων ασφαλείας κατά την ασφαλή διαχείριση αναλωμένων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων. Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης από ομότιμους ανακοινώνονται προς την Επιτροπή και τα άλλα κράτη μέλη, και μπορούν να διατίθενται στο κοινό, όταν δεν δημιουργείται σύγκρουση με τις πληροφορίες περί ασφάλειας και διανοητικής ιδιοκτησίας.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3
ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 15
Μεταφορά στο εθνικό δίκαιο
1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία το αργότερο πριν από τις 23 Αυγούστου 2013. Ενημερώνουν αμέσως την Επιτροπή σχετικά.
Τα μέτρα αυτά, όταν θεσπίζονται από τα κράτη μέλη, αναφέρονται στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από παρόμοια αναφορά κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Τα κράτη μέλη καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιείται η αναφορά αυτή.
2. Οι υποχρεώσεις μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο και εφαρμογής των διατάξεων περί αναλώσιμων καυσίμων της παρούσας οδηγίας, δεν ισχύουν για την Κύπρο, τη Δανία, την Εσθονία, την Ιρλανδία, τη Λεττονία, το Λουξεμβούργο και τη Μάλτα, ενόσω δεν έχουν αποφασίσει να αναπτύξουν δραστηριότητες που αφορούν πυρηνικά καύσιμα.
3. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή το κείμενο των κύριων διατάξεων εθνικού δικαίου που θεσπίζουν στον τομέα που διέπεται από την παρούσα οδηγία, καθώς και τυχόν μεταγενέστερες τροποποιήσεις των εν λόγω διατάξεων.
4. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν για πρώτη φορά στην Επιτροπή το περιεχόμενο του εθνικού τους προγράμματος που καλύπτει όλα τα ζητήματα τα οποία προβλέπονται στο άρθρο 12 το συντομότερο δυνατόν, το αργότερο δε στις 23 Αυγούστου 2015.
Άρθρο 16
Έναρξη ισχύος
Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Άρθρο 17
Αποδέκτες
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.
Βρυξέλλες, 19 Ιουλίου 2011.