РЕШЕНИЕ НА КОМИСИЯТА
от 12 юни 2012 година
относно мерките SA. 27420 (C 12/2009) (ex N 19/2009), прилагани от Финландия за Osuuskunta Karjaportti
(нотифицирано под номер C(2012) 3249)
(Само версиите на финландски и шведски език са автентични)
(текст от значение за ЕИП)
(2013/8/ЕС)
ЕВРОПЕЙСКАТА КОМИСИЯ,
Като взе предвид Договора за функционирането на Европейския съюз, и по-специално първата алинея от член 108, параграф 2 от него,
като взе предвид Споразумението за Европейското икономическо пространство, и по-специално член 62, параграф 1, буква а) от него,
като покани заинтересованите страни да представят мненията си в съответствие с посочените по-горе разпоредби и като взе предвид техните мнения (1),
като има предвид, че:
1. ПРОЦЕДУРА
(1)
С писмо от 15 януари 2009 г. Финландия уведоми Комисията за помощ за оздравяване, състояща се от гаранция и разсрочване на дълг в полза на Osuuskunta Karjaportti (наричано по-нататък „Karjaportti“; чието дружествено наименование към момента на уведомяването беше Järvi-Suomen Portti Osuuskunta). С писма от 5 февруари 2009 г., 11 февруари 2009 г., 16 февруари 2009 г. и 20 февруари 2009 г. Финландия предостави допълнителна информация на Комисията.
(2)
С писмо от 8 април 2009 г. Комисията уведоми Финландия за решението си да открие процедурата, предвидена в член 108, параграф 2 от Договора за функционирането на Европейския съюз (ДФЕС) (2) по отношение на мерките, предмет на уведомлението, и няколко мерки, предоставени в миналото. След това решение за откриване на процедурата, Финландия предостави допълнителна информация на Комисията с писмо от 13 май 2009 г.
(3)
Решението на Комисията за откриване на процедурата беше публикувано в Официален вестник на Европейския съюз (3). Комисията покани заинтересованите страни да представят мненията си относно мерките за помощ.
(4)
Комисията получи мнения от една заинтересована страна. Тя ги препрати на Финландия, на която бе дадена възможност да изрази мнението си. Това мнение беше получено с писмо от 28 август 2009 г. Финландия предостави допълнителна информация по електронна поща на 3 ноември 2009 г.
(5)
С писмо от 15 декември 2009 г., Комисията уведоми Финландия за решението си да разшири обхвата на процедурата, предвидена в член 108, параграф 2 от ДФЕС по отношение на допълнителни мерки за помощ, предоставени в миналото. Финландия представи допълнителна информация с писмо от 12 февруари 2010 г.
(6)
Решението на Комисията за разширяване на обхвата на процедурата беше публикувано в Официален вестник на Европейския съюз (4). Комисията покани заинтересованите страни да представят мненията си относно мерките за помощ. Комисията не получи допълнителни мнения от заинтересованите страни.
(7)
На 1 март 2010 г. Финландия уведоми службите на Комисията, че е оттеглила уведомлението относно гаранцията в полза на Karjaportti. С писмо от 26 март 2010 г. Комисията уведоми Финландия, че ще разгледа оттеглянето на уведомлението относно гаранцията в окончателното решение, заедно с другите мерки, които са предмет на оценката. Освен това Комисията отправи въпроси във Финландия, на които Финландия отговори с писмо от 22 април 2010 г. Комисията изпрати искане за информация до Финландия на 15 юли 2010 г., на което Финландия отговори на 20 август 2010 г. Друго искане за информация бе изпратено от Комисията на 28 септември 2010 г., на което Финландия отговори на 29 ноември 2010 г. На последно място, Комисията поиска допълнителна информация с писмо от 16 ноември 2011 г. Финландия представи тази информация на 16 декември 2011 г.
2. БЕНЕФИЦИЕР
2.1. Кооперацията Karjaportti
(8)
Karjaportti е кооперативно дружество, разположено в Mikkeli, с производствени мощности в Mikkeli и Kouvola, които се намират в Източна Финландия (Itä-Suomi) - регион, който отговаря на условията за регионална помощ съгласно член 107, параграф 3, буква в) от ДФЕС. Кооперативът първоначално е бил създаден през 1914 г. През 1950 г. той е бил наречен Osuusteurastamo Karjaportti, от 31 декември 2002 г. дружественото му наименование е било като Järvi-Suomen Portti Osuuskunta, а от 14 декември 2010 г. насам наименованието му е Karjaportti. Към днешна дата в Karjaportti работят 300 постоянни работници, както и допълнителни 100 -120 сезонни работници през пролетта и лятото.
(9)
Karjaportti осъществява дейност в сектора на производство на храни, а именно в областта на преработката на месо в продукти, като кюфтета и колбаси. Освен това кооперативът продава пакетирано месо, парчета месо и кланични трупове. Karjaportti изнася малки количества в други държави членки.
2.2. Финансово състояние на Karjaportti
(10)
От 1 декември 2004 г. Karjaportti е предмет на процедура по преструктуриране, надзиравана от съд съгласно Закона за преструктуриране на предприятия 47/1993 (5) (наричана по-нататък „процедура по преструктуриране, надзиравана от съд“. За по-подробна информация относно процедурата по преструктуриране, надзиравана от съд вж. съображения 31-43).
(11)
Подробна информация относно финансовото състояние на Karjaportti преди и по време на процедурата по преструктуриране, надзиравана от съд, е представена в следната таблица:
Таблица I
Основни финансови данни на Karjaportti в ЕВРО
Година
Оборот
Оперативен резултат
Нетен резултат (печалба/загуба)
Дефицит за предишни отчетни периоди
Акционерен капитал/резерви и непредвидени разходи
Баланс на собствения капитал
2000 г.
139 620 882
8 682
-1 169 091
7 681 411/ 10 247 107
8 893 097
2001 г.
139 748 861
2 082 662
549 865
7 812 809/ 9 078 473
9 442 963
2002 г.
135 781 234
2 259 488
14 382
7 783 428/ 9 559 942
17 357 751
2003 г.
128 354 480
-3 299 914
-6 009 055
7 585 778/ 9 506 525
11 083 248
2004 г.
125 849 631
-3 972 464
-10 686 420
7 234 608/ 3 497 953
46 141
2005 г.
101 507 619
-6 629 915
-9 235 908
-7 404 955
7 772 913/ 216 662
-8 651 289
2006 г.
99 802 293
-3 485 054
4 277 565
-16 640 864
8 141 610/ 216 662
-4 005 028
2007 г.
86 962 069
-8 916 539
-7 943 878
-12 363 299
6 244 277/ 216 662
-13 846 239
2008 г.
80 901 753
-3 791 985
-2 770 037
-20 307 178
5 768 185/ 216 662
-17 092 368
2009 г.
64 793 763
305 936
-2 124 435
-23 077 214
5 077 160/ 216 662
-19 907 828
(12)
През 2008 г. финландските данъчни органи на два пъти започват процедура по несъстоятелност срещу Karjaportti. При първата процедура на 7 октомври 2008 г. те са представили разпореждане за изплащане на 461 579 EUR. Заявлението за започване на процедура бе оттеглено след това от данъчните органи. На 1 декември 2008 г. за втори път е започнала процедура с разпореждане за изплащане на 981 658 EUR. Процедурата по несъстоятелност срещу Karjaportti е била прекратена през юни 2009 г., тъй като кооперативът е изплатил непогасения дълг на данъчните органи.
3. ОПИСАНИЕ НА МЕРКИТЕ
(13)
Разглежданите мерки се състоят от мерки, предоставени от община Mikkeli, в която е разположен Karjaportti, и мерки, предоставени от Finnvera Oyj (наричано по-нататък „Finnvera“). Finnvera е специализирано финансиращо дружество, собственост на Финландия, което е официалната агенция за експортно кредитиране на Финландия (6). Предоставените от община Mikkeli мерки първо са описани по-долу (раздел 3.1.), след което са описани мерките, предоставени от Finnvera (раздел 3.2.).
3.1. Мерки, предоставени от община Mikkeli
3.1.1. Гаранция, предоставена на 12 юни 2000 г. (мярка 1), и прехвърляне на земя (мярка 2)
(14)
Мярка 1: С решение от 12 юни 2000 г. общинският съвет на Mikkeli е предоставил абсолютна гаранция („takaus“) на Karjaportti, която покрива 100 % от бъдещия заем, възлизащ на 25 млн. FIM (приблизително 4,2 млн. EUR (7)). Заемът е бил предоставен на Karjaportti през септември 2000 г. при фиксиран лихвен процент от 5,35 % и за срок от 10 години от банката Tapiola Pankki Oy („Tapiola“). В същото време гаранцията е била приведена в действие от изпълнителния орган на община Mikkeli, с подписването на гаранционното споразумение. Гаранцията е била предоставена без гаранционна такса и като абсолютна гаранция, при която гарантът носи отговорност за главницата като за свой собствен дълг, което означава, че кредиторът може да поиска възстановяване на главницата от гаранта, когато главницата стане дължима. Гарантираният заем е бил предоставен за финансиране на изграждането на производствени съоръжения в окръг Tikkala в Mikkeli (8).
(15)
Гаранцията е била обезпечена посредством вече съществуващите ипотеки върху недвижими имоти с регистрирана стойност в размер на 7,5 млн. FIM (1 261 409 EUR) (9). При предоставянето на мярка 1 около 3 млн. FIM от ипотеките върху недвижими имоти са били в наличност като обезпечение. Освен това гаранцията е била обезпечена с ипотеки върху активи на дружеството (10) с регистрирана стойност съответно в размер на 25 млн. FIM и 30,5 млн. FIM за движими активи на Karjaportti.
(16)
При започването през декември 2004 г. на процедурата по преструктуриране, надзиравана от съд, Tapiola е поискало изплащане на непогасените дългове на Karjaportti от община Mikkeli в рамките на гаранцията. След извършването на тези плащания към Tapiola, община Mikkeli е заела позицията на кредитор на Karjaportti на мястото на Tapiola (вж. съображение 34).
(17)
Мярка 2: Освен това през 2000 г. от селската област Mikkeli на Karjaportti е бил прехвърлен парцел за построяването на производствено съоръжение в Tikkala (11). Размерът на парцела е бил 152 366 m2 и община Mikkeli е предоставила този парцел безвъзмездно на Karjaportti, т.е. не е била платена никаква покупна цена. Освен това община Mikkeli е поела ангажимент за прехвърлянето на земята, подготвена за застрояване. За тази цел община Mikkeli е възстановила на Karjaportti разходите за изравняването на земята, в размер на 2 000 000 FIM (приблизително 336 376 EUR) (12).
(18)
На Karjaportti са били предоставени и други мерки за изграждането на производственото съоръжение в Tikkala. Finnvera е предоставило заеми и гаранции в размер на 20 000 000 FIM (приблизително 3 363 759 EUR), а Министерство на заетостта и икономиката (тогава: Министерство на търговията и промишлеността) е предоставило преки безвъзмездни средства, които възлизат на 15 000 000 FIM (приблизително 2 552 819 EUR).
(19)
Като цяло мерките, описани в съображения 14-18, които е трябвало да бъдат предоставени за изграждането на производственото съоръжение в Tikkala, са имали номинална стойност от 63 783 719 FIM (приблизително 10 757 652 EUR). Брутният еквивалент на помощта по предоставените мерки е възлизал на 3 617 143 EUR, съгласно информацията, предоставена в следната таблица:
Таблица II
Брутен еквивалент на помощта по предоставените мерки в евро
Мярка
Сума
Брутен еквивалент на помощта
Гаранция от община Mikkeli
4 204 698
345 786
Прехвърляне на земя от община Mikkeli
300 000
300 000
Изравняване на парцела, платено от община Mikkeli
336 376
336 376
Заем от Finnvera
1 681 879
82 162
Преки безвъзмездни средства от Министерство на търговията и промишлеността
2 552 819
2 552 819
ОБЩО
10 757 652
3 617 143
(20)
Брутният еквивалент на помощта на гаранцията, предоставена от община Mikkeli е бил изчислен от Финландия по следния начин: тя е сравнила пазарният лихвен процент за сходна гаранция (1,75 %) с гаранционната премия, която действително е начислена от община Mikkeli (0 %). Елементът на помощ при гаранцията е равен на разликата между двете премии, тоест на 1,75 %. Ако община Mikkeli е начислила премия при този лихвен процент, тя би събрала 2 406 250 FIM като премии по време на срока на валидност на гаранцията от десет години, което - сконтирано с лихвен процент от 5,7 % от датата, на която е била предоставена гаранцията, би възлизало на 1 055 949 FIM (около 345 786 EUR).
(21)
Брутният еквивалент на помощта за заема от Finnvera е бил изчислен от Финландия по следния начин: тя е сравнила лихвата, която Finnvera е начислила за заема (шестмесечен Euribor плюс 1,75 %) с референтния лихвен процент в съответствие с Известието на Комисията относно метода за определяне на референтните и сконтови лихвени проценти (13), който е бил валиден към момента на предоставяне на заема. Елементът на помощ е равен на разликата между двата лихвени процента през периода на продължителност на заема (10 години). Комисионната, която Karjaportti е трябвало да плати за заема (0,5 %), е била приспадната от резултата от изчислението. Сконтиран с лихвен процент от 5,7 % на датата, на която е била предоставена гаранцията, елементът на помощта е възлизал на 82 162 EUR.
(22)
Инвестиционни разходи, които отговарят на условията за допустимост, са били изчислени въз основа на разходите, свързани с цените на придобиване, съгласно разбивката, предоставена в следната таблица:
Таблица III
Разбивка на разходите по проекта, свързани с цените на придобиване, в евро
Земя и сгради
14 208 192
Машини и оборудване
11 155 379
Офис оборудване / софтуер
572 356
ОБЩО
25 935 928
(23)
Елементът на помощ в размер на 3 617 143 EUR съответства на интензитет на помощ от 13,95 % от общите допустими разходи в размер на 25 935 928 EUR.
(24)
Karjaportti е кандидатствало за предоставените от община Mikkeli мерки преди започването на работата по инвестиционния проект (14). Мерките са били предприети от Финландия за насърчаване на регионалното развитие. С новия производствен обект броят на работните места в региона следва да се повиши от около 400 до 550 или 600.
3.1.2. Покупка на земя (мярка 3)
(25)
На 28 февруари 2002 г. община Mikkeli е закупила шест имота и една сграда от Karjaportti, като съответните договори за наем са останали в сила спрямо нея. Заплатената покупна цена е била в размер на 6 646 787 EUR (15). Към датата на приключване на покупката на имоти от община Mikkeli, и - в случая на един имот - към датата, на която собствеността му е била прехвърлена на община Mikkeli, имотите са били освободени от ипотеки.
3.1.3. Гаранция, предоставена на 8 март 2004 г. (мярка 4)
(26)
С решение от 8 март 2004 г. общинският съвет на Mikkeli е предоставил гаранция, която покрива 100 % от заема в размер на 607 054 EUR, който се отпуска от Tapiola. На 14 април 2004 г. заемът е бил отпуснат при фиксиран лихвен процент от 4 % с продължителност от 10 години. Гаранцията е била предоставена без гаранционна такса и като абсолютна гаранция. Заемът и гаранцията съответно са били дадени, за да заменят отпуснат от Tapiola заем, за който община Mikkeli първоначално е предоставила гаранция с решение от 2 ноември 1992 г. Първоначалният заем е възлизал на 7,5 млн. FIM (1 261 409 EUR) и е бил предоставен при лихвен процент от 4,5 % за срок от 10 години
(27)
Гаранцията е била обезпечена посредством ипотеки върху недвижимостите, съставляващи производствения обект в Tikkala, които вече са били използвани като обезпечение по мярка 1. Освен това община Mikkeli е имала ипотека върху активи на дружеството на стойност от 25 млн. FIM, регистрирана в регистъра за ипотеки върху активи на дружеството. Тази ипотека върху активи на дружеството също е била вече използвана като обезпечение за мярка 1.
(28)
Когато през декември 2004 г. е започнала процедурата по преструктуриране, надзиравана от съд, Tapiola е поискала изплащане на непогасените дългове на Karjaportti от община Mikkeli в рамките на гаранцията. След като е извършила тези плащания, община Mikkeli е встъпила в правата на кредитор на Karjaportti на мястото на Tapiola (вж. съображение 34).
3.1.4. Гаранция, предоставена на 10 май 2004 г. (мярка 5)
(29)
С решение от 10 май 2004 г. общинският съвет на Mikkeli е предоставил абсолютна гаранция, която покрива 100 % от заема в размер на 1,7 млн. EUR, който се отпуска от Tapiola. Впоследствие на 8 юни 2004 г. Tapiola е решило да отпусне 3-годишен инвестиционен заем в размер на 1,7 млн. EUR при променлив лихвен процент от 12-месечен Euribor плюс фиксиран марж от 0,3 %. Гаранцията е била предоставена без гаранционна такса и като абсолютна гаранция. Гаранцията е била обезпечена посредством същата ипотека върху недвижимости, съставляващи производствения обект в Tikkala като мярка 1 и мярка 4 и същата ипотека върху активи на дружеството (16), притежавана от община Mikkeli. Освен това община Mikkeli е получила нов инструмент за ипотечно обезпечение с регистрирана стойност в размер на 1 135 268 EUR за производствения обект в Tikkala като особен залог.
(30)
При започването през декември 2004 г. на процедурата по преструктуриране, надзиравана от съд, Tapiola е поискало изплащане на непогасените дългове на Karjaportti от община Mikkeli в рамките на гаранцията. След извършването на тези плащания, община Mikkeli е встъпила в правата на кредитор на Karjaportti на мястото на Tapiola (вж. съображение 34).
3.1.5. Мерки, предприети при процедурата по преструктуриране, надзиравана от съд (мярка 6)
(31)
На 17 ноември 2004 г. Karjaportti, заедно с кредиторите Nordea Bank Finland Abp (наричано по-нататък „Nordea Bank“), Nordea Rahoitus Suomi Oy (наричано по-нататък „Nordea Financing“) и OKO Osuuspankkien Keskuspankki Oyj (от 1 март 2008 г. това дружество се нарича Pohjola Pankki Oyj; наричано по-нататък „OKO/Pohjola Bank“), са започнали процедура по преструктуриране, надзиравана от съд, в окръжния съд на Mikkeli. В съответствие с финландското право, такава процедура по преструктуриране може да бъде предприета с цел да се възстанови жизнеспособната дейност на длъжник в затруднение, да се осигури неговата трайна жизнеспособност и да се постигне уреждане на дълга (17). Процедурата по преструктуриране, надзиравана от съд, по отношение на Karjaportti е започнала с решение на Окръжния съд на Mikkeli на 1 декември 2004 г. По закон - от започването на процедурата длъжникът няма право да погасява дълговете, подлежащи на преструктуриране, или да предоставя гаранции за такива дългове (18). Дълговете, подлежащи на преструктуриране, са всички дългове, натрупани преди датата на започване на процедурата.
(32)
Впоследствие, на 23 юни 2005 г. пред окръжния съд е била представена програма за преструктуриране, а на 30 ноември 2005 г. - преразгледана програма за преструктуриране. Продължителността на програмата за преструктуриране, която е била одобрена от окръжния съд на 30 януари 2006 г., е десет години (до 1 юли 2015 г.). В периода между 2004 г. и 2008 г. Karjaportti е прекратило 372 трудови договора и е прехвърлило към подизпълнители някои свои дейности, като например дейности по закупуване, клане и транжиране.
(33)
Като цяло около [30-70] (19) C(2012)3249- % от дълговете, подлежащи на преструктуриране, които са предмет на процедурата по преструктуриране, надзиравана от съд, са били дължими на частни кредитори. Частните кредитори, които имат най-големи дялове от тези дългове, са били горепосочените банки Nordea Bank и OKO/Pohjola Bank, както и Nordea Financing.
(34)
На 16 декември 2004 г. във връзка с тази процедурата по преструктуриране, надзиравана от съд, Tapiola е поискало от община Mikkeli изплащане на неизплатените суми по трите заема, гарантирани от община Mikkeli, описани в горепосочените точки 3.1.1, 3.1.3 и 3.1.4. След изплащането на сумите на Tapiola, община Mikkeli е станала кредитор на Karjaportti по отношение на общата сума от трите непогасени заема, която е била в размер на 5 356 895 EUR. Заемите са били гарантирани от обезпечението, описано в съображения 15, 27 и 29.
(35)
Освен това община Mikkeli е предявила иск за вземания в размер на 682 087 EUR в рамките на процедурата по преструктуриране, надзиравана от съд, относно неплатените такси към службата за общинските имоти, отдела за управление на водите на Mikkeli и отдела за управление на отпадъците на Mikkeli. Тези вземания също са били гарантирани от обезпечението, описано в съображения15, 27 и 29.
(36)
Заемите и другите дългове (неплатени такси) към община Mikkeli са били отчетени като големи обезпечени дългове (20) при процедурата по преструктуриране, надзиравана от съд. Другите големи обезпечени вземания са били притежавани от частни кредитори (Nordea Bank, Nordea Financing, OKO/Pohjola Bank), както и от Finnvera (21).
Таблица IV
Големи обезпечени дългове в евро
Кредитор на обезпечените големи дългове
Сума
Дял в %
Nordea Bank
[…](*)
[10-40] %
Nordea Financing
[…]
[0-20] %
OKO/Pohjola Bank
[…]
[10-40] %
Finnvera
[…]
[10-40] %
Община Mikkeli - заеми, дължими за задействани гаранции
[…]
[10-40] %
Община Mikkeli - други дългове (неплатени такси)
[…]
[0-20] %
ОБЩО
24 579 150
100 %
(37)
По отношение на заемите и другите дългове (неплатени такси) към община Mikkeli в програмата за преструктуриране са предвидени следните мерки:
(38)
Заемът от община Mikkeli в размер на 5 356 895 EUR е бил разглеждан като „обезпечен дълг“ и бе разделен на две части. Лихвените проценти и за двете части са били намалени в съответствие с програмата за преструктуриране: За част в размер на 4,0 млн. EUR лихвеният процент е възлизал на […] Euribor минус […] % (процентът обаче е трябвало да бъде не повече от […] % или не по-малко от […] %) до 31 декември 2010 г. След тази дата е бил начислен лихвен процент от […] Euribor. За останалата част в размер на 1 356 895 млн. EUR е бил начислен лихвен процент от […] Euribor (22). Както при заемите, неплатените такси в размер на 682 087 EUR са били разглеждани като „обезпечен дълг“ и лихвеният процент е бил намален до процент от […] Euribor (23).
(39)
Също така за обезпечените дългове на частните кредитори в програмата за преструктуриране е предвиден лихвен процент, която се равнява на […] Euribor. За определена сума за всеки кредитор с изключение на […] до 31 декември 2010 г. е бил предвиден намален лихвен процент, който се равнява на […] Euribor минус […] %; минимална лихва […] % и максимална лихва […] %. След 31 декември 2010 г. лихвеният процент за всички обезпечени дългове е бил […] Euribor.
Таблица V
Размер на лихвите за големи обезпечените дългове в евро
Кредитор по обезпечени големи дългове
Лихвен процент от […] Euribor минус […] % до 31 декември 2010 г.; след тази дата - лихвен процент от […] Euribor ще бъде начислен за сума в размер на
Лихвен процент от […] Euribor за сума в размер на
Nordea Bank and Nordea Financing
[…]
[…]
OKO/Pohjola Bank
[…]
[…]
Finnvera
[…]
[…]
Община Mikkeli - заеми, дължими за задействани гаранции
[…]
[…]
Община Mikkeli - други дългове (неплатени такси)
[…]
(40)
Община Mikkeli се е съгласила да отсрочи плащанията по дълговете, споменати по-горе. Съгласно програмата за преструктуриране, възстановяването на обезпечените дългове на община Mikkeli е предвидено за 2015 г. Първият транш е трябвало да бъде платен на 1 юли 2009 г., от 2010 г. нататък са предвидени два транша годишно, а през 2015 г. трябва да бъде платена останалата по-голяма част от обезпечените дългове, което представлява съответно […] EUR за заеми, дължими за задействани гаранции и […] EUR за други дългове (неплатени такси).
(41)
Частните кредитори също са се съгласили да отсрочат плащанията на обезпечените дългове.
Таблица VI
Отсрочване на плащането в евро
Кредитор по обезпечените големи дългове
Дълг
Транш, дължим на 1.7.2009 г., 2.1.2010 г. и 1.7.2010 г.
% от общата сума на дълговете
Транш, дължим на 2.1.2011 г. и 1.7.2011 г.
% от общата сума на дълговете
Транш, дължим на всеки шест месеца, считано от 2.1.2012 г. до 2.1.2015 г.
% от общата сума на дълговете
Транш, дължим на 1.7.2015
% от общата сума на дълговете
Nordea Bank
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Nordea Financing
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
OKO/Pohjola Bank
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Finnvera
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Община Mikkeli
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Община Mikkeli
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Общо
24 579 150
500 000
2 %
1 000 000
4 %
1 500 000
6 %
10 579 150
43 %
(42)
Съгласно програмата за преструктуриране, възстановяването на заемите и неплатените такси на община Mikkeli следва да бъде осъществено до 2015 г., като основната част от неизплатената сума е дължима през 2015 г. Ако през 2015 г. Karjaportti не отговаря на определени икономически изисквания в края на процедурата по преструктуриране, надзиравана от съд (съотношението между пасивите и оперативния марж следва да е по-голямо от 4), община Mikkeli ще се опрости максимум [0 - 3] млн. EUR от непогасените дългове.
(43)
Също така вземанията на другите кредитори, ще бъдат намалени в края на процедурата по преструктуриране, надзиравана от съд. Nordea Bank ще се откаже от максимум [0 - 3] млн. EUR, а Nordea Financing ще се откаже от максимум [0 - 2] млн.EUR. Вземанията на Finnvera ще бъдат намалени с максимум [0 - 2] млн. EUR. Вземанията на […] няма да бъдат намалени. Съгласно програмата за преструктуриране, сумите, с които се намаляват обезпечените дългове, се базират на стойността на обезпеченията за обезпечени заеми в рамките на два различни сценария: при първия сценарий Karjaportti продължава своята дейност, а при втория - Karjaportti променя или прекратява своята дейност, което означава, че обезпеченията трябва да бъдат реализирани. Двете стойности са били определени от две независими оценки (24). Конкретната стойност, с която е бил намален обезпечения дълг, след това е била определена за всеки кредитор поотделно, като е бил отчетен редът на кредитора и са били сравнени стойностите в двата различни сценария.
3.1.6. Закупуване на акции от Karjaportti (мярка 7)
(44)
На 2 септември 2005 г. Karjaportti е продало 50 % от акциите на компанията за недвижими имоти Kiinteistö Oy Suksimäki на дружество, притежавано от община Mikkeli, за покупната цена от 860 000 EUR.
3.1.7. Преобразуване на неизплатените лихви в заеми (мярка 8)
(45)
Karjaportti не е платило дължимата лихва за обезпечените дългове на община Mikkeli, натрупана между 16 декември 2004 г. и 19 декември 2005 г. (25) Тези лихви са възлизали на 281 982 EUR и са били преобразувани в заем за заемен период до края на 2010 г. с решение на общинският съвет на Mikkeli от 19 декември 2005 г. Лихвеният процент на заема е тримесечен Euribor плюс 0,3 %. Погасяването е трябвало да започне през март 2009 г. и е включвало четири еднакви транша, които е трябвало да бъдат изплащани два пъти годишно, т.е. сумата от 144 991 EUR е следвало да бъде изплатена през 2009 г., а сумата от 144 991 EUR - през 2010 г. (26) Погасяването на дължимите суми е било поне частично отложено (вж. мярка 12).
(46)
Преобразуването на неизплатените лихви в заеми през 2005 г. по принцип е било посочено в програмата за преструктуриране. Съгласно програмата не само община Mikkeli, но и всички обезпечени кредитори в този контекст е трябвало да бъдат третирани по подобен начин. В съответствие с това, на 28 декември 2005 г. [един частен кредитор] е преобразувал лихвите в заем в размер на приблизително 1 623 000 EUR, като периодът на заема е бил до края на 2010 г. Лихвеният процент е бил тримесечен Euribor плюс 1,5 %. Погасяването е трябвало да започне през 2009 г. На 29 декември 2005 г. [друг частен кредитор] е преобразувал лихвите в заем в размер на приблизително 1 532 500 EUR, като периодът на заема е бил до края на 2010 г. Лихвеният процент е бил тримесечен Euribor плюс 2 %. Погасяването е трябвало да започне през 2009 г.
3.1.8. Отписване на дългове във финансовите отчети за 2006 г. (мярка 9)
(47)
С решение от 5 февруари 2007 г. изпълнителният орган на община Mikkeli е постигнал съгласие по отписването на вземане от Karjaportti в размер на 274 023 EUR от отчетите за 2006 г. Отписването на дълга в отчетите не е имало отражение върху правните взаимоотношения между кредитора и длъжника, и, следователно, община Mikkeli е продължила събирането на дълговете.
3.1.9. Отписване на дългове във финансовите отчети за 2008 г. (мярка 10)
(48)
Община Mikkeli е отписала несъбираемо вземане от Karjaportti в размер на 5,7 млн. EUR от финансовите отчети за 2008 г. Отписването на дълга в отчетите не е имало отражение върху правните взаимоотношения между кредитора и длъжника, и, следователно, община Mikkeli е продължила събирането на дълговете.
3.1.10. Неизпълнена гаранция, планирана за 2009 г. (мярка 11)
(49)
На 8 декември 2008 г. общинският съвет на Mikkeli е решил да предостави абсолютна гаранция, възлизаща на 2,75 млн. EUR, за покриване на бъдещ заем от страна на Tapiola към Karjaportti. Общинският съвет е упълномощил изпълнителния орган на общината да вземе решение относно подробните условия, свързани с абсолютната гаранция, за да бъде изпълнена гаранцията. Съгласно уведомлението заемът е трябвало да възлиза на 5 819 807 EUR при лихвен процент от 3,65 %. Като възнаграждение за гаранцията, в мярката, която е предмет на уведомлението, се предвижда еднократна такса в размер на 4 %, а гаранцията ще бъде предоставена за срок от 10 години (27).
(50)
Решението на общинския съвет на Mikkeli не е влязло в сила, тъй като в административния съд на Kuopio (Kuopion Hallinto-Oikeus) е била подадена жалба. Вследствие на тази жалба съдът е постановил на община Mikkeli да спре изпълнението на гаранцията и да потърси одобрение на помощта от страна на Комисията.
(51)
Тъй като решението на общинския съвет на Mikkeli за предоставяне на гаранция не е влязло в сила, Tapiola се е въздържала от отпускането на заема на Karjaportti. Накрая Финландия е оттеглила уведомлението за гаранцията през март 2010 г., тъй като Karjaportti е оттеглило заявлението си за гаранцията и на 22 февруари 2010 г. изпълнителният орган на общината е взел решение да не изпълни решението на общинския съвет.
3.1.11. Разсрочване на дългове след 2009 г. (мярка 12)
(52)
Отсрочване на изплащането на обезпечените дългове: Съгласно програмата за преструктуриране, одобрена от съда, Karjaportti е трябвало да възстанови […] EUR през 2009 г. и […] EUR през 2010 г. от неизплатената сума от обезпечените дългове (вж. таблица VI). Съгласно уведомлението, възстановяването на тези суми е трябвало да бъде отложено най-късно до 1 юли 2015 г.
(53)
Отсрочване на изплащането на заема, отпуснат през 2005 г. (преобразуване на неизплатените лихви): Karjaportti е трябвало да възстанови 140 991 EUR през 2009 г. и същата сума през 2010 г. от неизплатената сума от лихвите, превърнати в заем (вж. съображение 40). Съгласно уведомлението, възстановяването на тези суми е трябвало да бъдат отложено за периода 2011-2013 г. (28)
(54)
На 4 февруари 2009 г. административният съд на Kuopio (Kuopion Hallinto-Oikeus) е забранил изпълнението на решението на общинския съвет относно разсрочването на дълга. Изглежда обаче, че въпреки това е било извършено разсрочване на дългове. От май 2009 г. Karjaportti редовно е предлагало на община Mikkeli и други негови кредитори да отложи плащанията на дължимите дългове, за да се гарантира продължаването на дейността на кооперацията. (29) Тези предложения са били одобрени от изпълнителния орган на община Mikkeli.
3.2. Мерки, предоставени от Finnvera
(55)
Съгласно информацията, представена от Финландия, Finnvera е предоставило няколко заема и гаранции на Karjaportti за периода от 2004 г. до 2008 г.
(56)
Finnvera е специализирано финансово дружество, собственост на Финландия, което е официалната агенция за експортно кредитиране на Финландия. Дейността на Finnvera се определя от целите на политиката в областта на промишлеността и собствеността, определени от държавата. Тези цели включват: увеличаване на броя на новосъздадените предприятия; възможности за финансиране на МСП в процес на промени и насърчаване на растежа, интернационализацията и износа на предприятията. При изпълнението на своята дейност от Finnvera се очаква да се придържа към принципа на икономическата устойчивост. Финландия обаче покрива част от кредитните и гаранционните загуби на Finnvera. Държавата е пряко отговорна за националните гаранции и за гаранции за експортни кредити, предоставени от Finnvera, както и гаранциите за държавна безвъзмездна помощ за придобиването на средства от Finnvera. Тези държавни мерки, свързани с Finnvera, не попадат в обхвата на настоящото решение. Комисията си запазва правото те да бъдат оценени на по-късен етап. Finnvera е регулирано от Закона за административното производство 434/2003.
(57)
Що се отнася до корпоративното управление на Finnvera, Надзорният съвет, който осъществява надзор на управлението на дружеството от страна на Борда на директорите и генералния директор, представлява собственика на дружеството, който в случая на Finnvera е държавата. Членовете на Надзорния съвет се избират от парламентарните групи на политическите партии въз основа на тяхното представителство във финландския парламент. Освен това Надзорният съвет на Finnvera включва представители на организации в съответствие с целите на политиката в областта на индустрията. Бордът на директорите, който е съставен от 6-9 членове и 2 заместник-членове, утвърждава стратегията на дружеството, одобрява финансовите отчети и междинния доклад, насърчава развитието на дружеството и гарантира, че дейностите са в съответствие със закона и с поставените от собственика цели. Четирима от членовете на борда и двамата заместник-членове се избират измежду кандидатите, посочени от различни министерства. Генералният директор отговаря за управлението на дружеството.
(58)
Finnvera е освободено от плащане на данък върху дохода от 25 септември 2007 г. Комисията е одобрила това освобождаване. Решението за одобрение се основава на факта, че финландските власти са поели ангажимент, че Finnvera ще ограничи своите дейности само до управление на схемите за държавна помощ (30).
3.2.1. Гаранция, предоставена на 17 март 2004 г. (мярка 13)
(59)
На 17 март 2004 г. Finnvera е предоставило 100 % гаранция за заем в размер на 91 000 EUR, с гаранционна такса от 3 % годишно. Заемът с продължителност от 3 години е бил отпуснат от Tapiola при фиксиран лихвен процент от [2 - 5] % годишно. Заемът и гаранцията съответно са били предоставени, за да заменят заем, отпуснат от Tapiola през 1992 г.
3.2.2. Заем, отпуснат на 12 януари 2006 г. (мярка 14)
(60)
На 12 януари 2006 г. Finnvera е отпуснало заем в размер на 180 000 EUR при лихвен процент шестмесечен Euribor плюс 2 % годишно. Заемът е свързан лихви, натрупани по време на процеса на преструктуриране между 2 декември 2004 г. и 28 февруари 2008 г., които са били преобразувани в нов кредитен инструмент. Заемът е бил обезпечен с ипотеки на недвижими имоти, разположени в Tikkala, Lappeenranta и Kouvolаи, както и с акции в […]. Продължителността на заема е била до края на 2010 г. и възстановяването е трябвало да започне през 2009 г. На 23 ноември 2011 г. […] EUR от капитала все още не са били изплатени. В същото време частните кредитори […] и […] са преобразували лихвите в заеми.
(61)
На 28 декември 2005 г. [един частен кредитор] е преобразувал лихвите в заем в размер на приблизително 1 623 000 EUR, като периодът на заема е бил до края на 2010 г. Лихвеният процент е бил тримесечен Euribor плюс 1,5 %. Погасяването е трябвало да започне през 2009 г.
(62)
На 29 декември 2005 г. [друг частен кредитор] е преобразувал лихвите в заем в размер на приблизително 1 532 500 EUR, като периодът на заема е бил до края на 2010 г. Лихвеният процент е бил тримесечен Euribor плюс 2 %. Погасяването е трябвало да започне през 2009 г.
3.2.3. Гаранция, предоставена на 14 септември 2006 г. (мярка 15)
(63)
На 14 септември 2006 г. Finnvera е предоставило насрещна гаранция на […] в размер на 300 000 EUR с гаранционна такса от 1,65 % годишно, платени от Karjaportti. […] от своя страна е предоставил гаранция на Karjaportti за същата сума при лихвен процент в размер на 1,25 %. Тази гаранция, както и насрещната гаранция, е покрила 16,7 % от 1,8 млн. EUR, свързани със споразумението за подизпълнение между […] и Karjaportti. Продължителността на гаранцията на Finnvera е била 8 месеца. Останалата част от споразумението за подизпълнение е била покрита от гаранции от […] и […] (съответно 825 000 EUR и 675 000 EUR), които са начислили гаранционна такса в размер на 1,75 %. Finnvera не е участвало в предоставянето на тези гаранции, т.е. по тях не е имало насрещна гаранция. Срокът на насрещната гаранция на Finnvera е изтекъл на 30 юни 2007 г., без тя да е била използвана. В съответствие с това за Finnvera не са възникнали никакви задължения за плащане въз основа на тази гаранция.
3.2.4. Заем, отпуснат на 6 юли 2007 г. (мярка 16)
(64)
На 6 юли 2007 г. Finnvera е отпуснало заем в размер на 250 000 EUR при лихвен процент шестмесечен Euribor плюс 2,5 % годишно. Заемът е бил с продължителност от шест месеца и е трябвало да бъде възстановен до 15 януари 2008 г. Досега само част от заема е била възстановена (неизплатени суми на 23 ноември 2011 г.: […]).
(65)
Същевременно частните кредитори […] и […] са отпуснали заеми на стойност съответно на 800 000 EUR и 650 000 EUR също за срок от шест месеца. Лихвеният процент за тези заеми е бил едномесечен Euribor плюс 2 %. Възстановяването на техните заеми също е било забавено (неизплатени суми на 23 ноември 2011 г.: […] EUR и […] EUR).
(66)
За тези два заема и за заема, отпуснат от Finnvera, Karjaportti е предоставило следното обезпечение: ипотека върху активи на дружеството с регистрираната стойност в размер на 1 850 067 EUR, акции в дружеството […] и банкова сметка. Тези обезпечения са били разпределени между Finnvera, […] и […] в зависимост от техните рискове,свързани със заемите. В действителност тримата кредитори са били от един и същ ред и са разделили обезпечението под формата на дял от проценти (Finnvera: [0-30] %; [първият частен кредитор]: [10-50] %; [вторият частен кредитор]: [10-50] %).
3.2.5. Гаранция, предоставена на 9 март 2008 г. (мярка 17)
(67)
На 9 януари 2008 г. Finnvera е предоставило насрещна гаранция на […] в размер на 280 000 EUR с гаранционна такса от 2,5 % годишно, платени от Karjaportti. Насрещната гаранция е покрила 80 % от гаранцията, предоставена от […] на Karjaportti на 11 януари 2008 г. в размер на 350 000 EUR, свързани със споразумението за подизпълнение между […] и […]. […] е начислил гаранционна такса в размер на [0-3] %. Finnvera е имало достъп до обезпечение под формата на дялово участие в Karjaportti в […]. Според оценките, извършени от Finnvera на 8 януари 2008 г., в момента на предоставяне на насрещната гаранция за Finnvera тези акции са имали гаранционна стойност в размер на […] EUR. Срокът на насрещната гаранция е изтекъл на 28 февруари 2011 г. и по нея не са извършени никакви плащания.
4. ОСНОВАНИЯ ЗА ОТКРИВАНЕ НА ПРОЦЕДУРАТА
(68)
Както е описано в съображения 2, 3 и 6, на 8 април 2009 г. Комисията реши да открие процедура по официално разследване (наричана по-нататък „първото решение за откриване на процедурата“). На 15 декември 2009 г. обхватът на тази официална процедура по разследване бе разширен, за да включи няколко допълнителни мерки (наричана по-долу „второто решение за откриване на процедурата“).
4.1. Мерки, предоставени от община Mikkeli
4.1.1. Гаранция, предоставена на 12 юни 2000 г. (мярка 1)
(69)
В първото си решение за откриване на процедурата Комисията изрази съмнение, че въпросната мярка е в съответствие с принципа на частния инвеститор в условията на пазарна икономика. На първо място, в съответствие с Известието на Комисията относно прилагането на членове 87 и 88 от Договора за ЕО по отношение на държавните помощи под формата на гаранции (31) („Известие за гаранциите от 2000 г.“), което е било в сила по времето, когато мярката е била предоставена, мярката може да представлява държавна помощ, тъй като гаранцията покрива 100 % от въпросния заем. Това заключение няма да бъде променено с Известието относно гаранциите от 2008 г., което е в сила понастоящем (32). Освен това предоставянето на гаранцията без комисионна такса, което представлява поемане на финансов риск без quid-pro-quo, не може да бъде определено като поведениe на пазарен участник.
(70)
По отношение на съвместимостта на мярката, Комисията има съмнения, че гаранцията би могла да отговаря на изискванията за изключение съгласно член 107, параграф 3 от ДФЕС. Според предварителна оценка условията от Насоките на Общността за държавните помощи за оздравяване и преструктуриране на предприятия в затруднено положение (33) (наричани по-нататък „Насоките за О&П от 1999 г.“) изглежда не са били изпълнени.
4.1.2. Прехвърляне на земя (мярка 2)
(71)
Във второто решение за откриване на процедура Комисията изрази съмнения, че продажбата е била извършена в съответствие с принципа на инвеститор в условията на пазарна икономика, тъй като изискванията от Съобщението на Комисията относно елементите на държавна помощ при продажба на земя и сгради от публични органи (34) не са били спазени. Беше отчетено, че не е била платена никаква пазарна цена, тъй като земята е била прехвърлена на Karjaportti безвъзмездно. Освен това, Karjaportti не е трябвало да поеме разходите за изравняване на парцела.
4.1.3. Покупка на земя (мярка 3)
(72)
Във второто решение за откриване на процедура Комисията изрази съмнения, че условията на покупка са били в съответствие с принципа на инвеститор в условията на пазарна икономика, тъй като Финландия не е представила доказателства, че закупуването на имоти е било извършено при пазарни условия, като например оценка на имотите от независим експерт.
4.1.4. Гаранция, предоставена на 8 март 2004 г. (мярка 4)
(73)
Във второто решение за откриване на процедура Комисията изрази съмнение, че въпросната мярка е в съответствие с принципа на частния инвеститор в условията на пазарна икономика. На първо място, в съответствие с Известието относно гаранциите от 2000 г., което е било в сила към момента на предоставянето, мярката може да представлява държавна помощ, тъй като на гаранцията е покрила 100 % от въпросния заем. Това заключение няма да бъде променено с Известието относно гаранциите от 2008 г., което е в сила понастоящем. Освен това предоставянето на гаранцията без комисионна такса, което представлява поемане на финансов риск без quid-pro-quo, не може да бъде определено като поведение на пазарен участник, особено когато дружеството вече е било в затруднено положение.
(74)
По отношение на съвместимостта на мярката, на Комисията не е била предоставена достатъчно информация, която да ѝ позволи да определи дали изискванията, посочени в Насоките за О&П от 1999 г., са били изпълнени.
4.1.5. Гаранция, предоставена на 10 май 2004 г. (мярка 5)
(75)
Комисията имаше подобни съмнения за гаранцията, предоставена на 8 март 2004 г.
4.1.6. Споразумение относно процедурата по преструктуриране, надзиравана от съд (мярка 6)
(76)
В първото решение за откриване на процедура Комисията изрази съмнение, че мерките, предприети по време на преструктурирането, са в съответствие с принципа на частния инвеститор в условията на пазарна икономика.
(77)
На първо място, община Mikkeli се е съгласила да намали лихвените проценти за обезпечените дългове, което е довело до начислени лихвени проценти значително под референтната ставка за Финландия по това време. Тъй като референтният лихвен процент се счита за пазарният лихвен процент за предприятия в добро състояние, и тъй като Karjaportti е било в затруднено положение по това време, Комисията установи, че е малко вероятно частен кредитор да отпусне заеми при такъв нисък лихвен процент.
(78)
По отношение на съвместимостта на мерките, в момента на откриването на процедурата Комисията имаше само ограничена информация относно мерките за преструктуриране, предприети от Karjaportti от 2004 г. насам. Беше счетено, че непрекъснатото преструктуриране не е било успешно, тъй като през декември 2008 г.данъчните органи са започнали процедура по несъстоятелност срещу Karjaportti. Поради това Комисията изрази съмнения, че дългосрочната жизнеспособност на дружеството би могла да бъде постигната чрез предприетите мерки за преструктуриране. Що се отнася до останалите критерии за помощ за преструктуриране съгласно Насоките за О&П от 2004 г. (35), при липсата на уведомление и на план за преструктуриране Комисията не би могла да прецени дали другите изисквания от Насоките за О&П от 2004 г., са били изпълнени.
4.1.7. Закупуване на акции от Karjaportti (мярка 7)
(79)
Във второто решение за откриване на процедура Комисията изрази съмнение, че въпросната мярка е в съответствие с принципа на частния инвеститор в условията на пазарна икономика, тъй като Финландия не е предоставила доказателства, че покупката на акции е била извършена при пазарни условия.
4.1.8. Преобразуване на неизплатените лихви в заеми (мярка 8)
(80)
По отношение на преобразуването на неплатените лихви в заем, община Mikkeli се е съгласила да начислява много нисък лихвен процент за заема. В действителност частните кредитори, които са преобразували своите неизплатени лихви, са договорили по-високи лихвени проценти, поради което Комисията се съмнява дали подобен подход би могъл да бъде в съответствие с принципа на инвеститор в условията на пазарна икономика.
4.1.9. Отписване на дългове от финансовите отчети през 2006 г. и през 2008 г. (мярка 9 и мярка 10)
(81)
Във второто решение за откриване на процедура Комисията счете, че ако отписването на дългове от финансовите отчети през 2006 г. и 2008 г. е включвало също така правно задължение, което е отпаднало, отписването е предоставило предимство на Karjaportti. Според Комисията е спорно дали един частен пазарен инвеститор би действал по същия начин.
4.1.10. Неизпълнена гаранция, планирана за 2009 г. (мярка 11)
(82)
В първото решение за откриване на процедура Комисията изрази съмнение, че община Mikkeli е действала като частен инвеститор в условията на пазарна икономика при предоставянето на гаранцията и изказа предварително становище, че гаранцията е включвала държавна помощ. По отношение на съвместимостта на мярката Комисията имаше съмнения дали гаранцията е в съответствие с Насоките за О&П от 2004 г., тъй като принципът за еднократната помощ изглежда не е бил спазен. Освен това гаранционната такса и лихвеният процент за заема са били твърде ниски, за да отговарят на точка 25, буква а) от Насоките, а гаранцията не е била в съответствие с точка 25, буква в) от Насоките, тъй като не е била ограничена до шест месеца.
4.1.11. Разсрочване на дългове от 2009 г. насам (мярка 12)
(83)
В първото решение за откриване на процедура Комисията изрази съмнение, че община Mikkeli е действала като частен кредитор, когато е дала съгласие за разсрочване на дълговете, и изказа предварително становище, че мярката е включвала държавна помощ. По отношение на съвместимостта на мярката Комисията имаше съмнения дали разсрочването на дълга е в съответствие с Насоките за О&П от 2004 г., тъй като принципът за еднократната помощ изглежда не е бил спазен. Освен това разсрочването на дълга не е отговаряло на условията за помощ за оздравяване. Мярката не е била ограничена до шест месеца и следователно не е била в съответствие с точка 25, буква в) от Насоките.
4.2. Мерки, предоставени от Finnvera (мерки 13-17)
(84)
Във второто решение за откриване на процедура Комисията счете, че мерките са били предоставени чрез държавни ресурси и могат да бъдат приписани на държавата, тъй като Финландия притежава 100 % от Finnvera. По отношение на заемите Комисията изрази съмнение, че начисленият лихвеният процент е превишил съответните референтни лихвени проценти. Освен това тя не е разполагала с достатъчно информация, за да прецени дали мерките са били предоставени заедно с частните инвеститори и при равни условия с тях. По отношение на гаранциите Комисията изрази съмнение дали те са били предоставени в рамките на съществуващите схеми, тъй като гаранциите, предоставени на голямо предприятие в затруднено положение, не попадат в обхвата на тези схеми. Ако мерките са били предоставени извън рамките на съществуваща схема за помощ, Комисията изрази съмнение, че те са в съответствие с принципа на инвеститор в условията на пазарна икономика.
5. МНЕНИЯ, ИЗРАЗЕНИ ОТ ФИНЛАНДИЯ
5.1. Мерки, предоставени от община Mikkeli
5.1.1. Гаранция, предоставена на 12 юни 2000 г. (мярка 1)
(85)
Финландия твърди, че гаранцията не следва да бъде разглеждана като държавна помощ, тъй като Karjaportti вероятно е могла да получи гаранция от частните капиталови пазари. Финландия се позовава на факта, че Tapiola е отпуснало заема, който е бил гарантиран от въпросната гаранция като част от финансов пакет в размер на 25 млн. EUR за инвестиции в производствения обект в Tikkala. Във финансирането са участвали и други икономически оператори. Държавната подкрепа за инвестицията е включвала прехвърляне на земя и поемане на разходите за изравняването на парцела от община Mikkeli (вж. съображения 89 и 90), заеми и гаранции, предоставени от Finnvera, както и пряка безвъзмездна помощ, отпусната от Министерството на търговията и промишлеността.
(86)
Освен това Финландия твърди, че община Mikkeli е прилагала равни условия по отношение на всички дружества, които са кандидатствали за гаранции.
(87)
Ако мярката следва да бъде разглеждана като държавна помощ, Финландия е на мнение, че такава помощ би била съвместима с вътрешния пазар, тъй като е била предоставена в съответствие с Насоките за националната регионална помощ (36) („ННРП от 1998 г.“). Големите дружества са отговаряли на условията за допустимост относно мерките за регионална помощ съгласно член 107, параграф 3, буква а) от ДФЕС, ако не са надвишили сумата от 24 % от допустимите нетни разходи. Тези условия са били изпълнени. По-специално, Финландия представи изчисление, съгласно което брутният еквивалент на помощта ще продължи да бъде под 24 %, ако се отчете цялата държавна подкрепа за инвестициите.
5.1.2. Прехвърляне на земя (мярка 2)
(88)
Финландия твърди, че текущата балансова стойност на участъка не е съпоставим показател за определяне на стойността на участъка по времето на прехвърлянето. Община Mikkeli оценява пазарната стойност на земята в момента на прехвърлянето на 300 000 EUR. Според Финландия разходите за изравняване на парцела са възлизали на 2 млн. FIM (336 376 EUR)
(89)
Финландия смята, че прехвърлянето на парцела и поемането на разходите за изравняване е било в съответствие с ННРП от 1998 г. (вж. съображение 87).
5.1.3. Покупка на земя (мярка 3)
(90)
Според Финландия закупуването на имоти през 2002 г.е било свързано със строителния проект на производственото съоръжение в Tikkala, за което Karjaportti е имало нужда от финансиране. Финландия твърди, че имотите са били закупени на пазарна цена. В оценката се отчита, че имотите са били закупени, за да бъдат използвани предимно за жилищни цели чрез промяна на плановете, като част от площта все пак е била използвана за бизнес цели. Освен това имотите са имали ипотеки, дадени на частните кредитори, и само един от шестте имота е имал ипотека в размер на приблизително 9,6 млн. EUR, което потвърждава, че стойността на собствеността е била по-висока от покупната цена. От това следва, че община Mikkeli е спазила принципа на инвеститор в условията на пазарна икономика и закупуването не е включвало държавна помощ.
5.1.4. Гаранция, предоставена на 8 март 2004 г. (мярка 4)
(91)
Финландия посочва, че гарантираният заем е бил предоставен, за да се компенсира старият пенсионен заем, което е бил отпуснат през 1992 г. Като насрещно обезпечение община Mikkeli е получила ипотека на стойност от 7,5 млн. FIM (1 261 409 EUR) върху имот на Karjaportti. При издаването на гаранцията на 8 март 2004 г. община Mikkeli е запазила това обезпечение.
(92)
Финландия твърди, че първоначалната гаранция е била предоставена преди присъединяването на Финландия към ЕС. Когато община Mikkeli е предоставила новата гаранция на 8 март 2004 г., не е била предоставена нова помощ, тъй като съществуващата първоначална гаранция е била преобразувана в нова гаранция, като са били запазени достатъчно насрещни обезпечения. Освен това по същото време и други гаранти на първоначалния пенсионен заем от 1992 г. са отпуснали заеми на Karjaportti.
(93)
И накрая, Финландия оспорва това, че Karjaportti е било в затруднено положение през пролетта на 2004 г. по смисъла на Насоките за О&П от 1999 г. Според Финландия пазарните прогнози са били задоволителни през първата половина на 2004 г. и Karjaportti е реализирал печалба в размер на 3 млн. EUR за 2004 г. Освен това Karjaportti е получил заеми от частни заемодатели при относително ниски лихвени проценти през пролетта и лятото на 2004 г. И накрая, през декември 2004 г. Karjaportti е било определено като жизнеспособно предприятие, когато кредиторите му са одобрили преструктурирането, въпреки неговите продължителни финансови затруднения. В противен случай Karjaportti щеше да бъде обявено в несъстоятелност.
5.1.5. Гаранция, предоставена на 10 май 2004 г. (мярка 5)
(94)
Финландия смята, че гаранцията е продължение на финансирането, предоставено от община Mikkeli за инвестиции в производственото съоръжение в Tikkala през 2000 г. Гаранцията е била предоставена, за да се завърши първоначалния инвестиционен план, започнал през 2000 г. В момента на предоставяне на гаранцията Karjaportti не е било в затруднено положение по смисъла на Насоките за О&П от 1999 г., тъй както вече е била определена гаранция, предоставена през март 2004 г. (вж. съображение 93 по-горе).
(95)
Според Финландия, ако гаранцията е включвала държавна помощ, тя е била съвместима, защото е била в съответствие с Насоките за регионална помощ от 1998 г. Големите дружества са отговаряли на условията за допустимост относно мерките за регионална помощ съгласно член 107, параграф 3, буква а) от ДФЕС, ако не са надвишили сумата от 24 % от допустимите нетни разходи. Тези условия са били спазени, тъй като елементът на помощ при гаранцията е бил само в размер на 57 835 EUR, докато общите инвестиции на Karjaportti в Tikkala са възлизали на […] EUR.
5.1.6. Процедура по преструктуриране, надзиравана от съд (мярка 6)
(96)
Финландия твърди, че всички предприети мерки са били свързани със започването на процедурата по преструктуриране, надзиравана от съд. В съответствие със съдебната практика на Съда на Европейските общности законодателството, свързано със схемите за възстановяване и несъстоятелността, надзиравани от съда, само по себе си не обосновава определянето на това законодателство като помощ (37).
(97)
На второ място, не са били отпуснати нови заеми по време на процедурата, но изплащането на дългове, предоставено преди преструктурирането, е било разсрочено в съответствие с националното законодателство за преструктуриране на предприятия, в което към кредиторите се прилагат равни условия. В допълнение към вземанията на община Mikkeli, вземанията от частни дружества също са били прегрупирани по време на процедурата. Кредиторите на Karjaportti са били разделени на няколко групи. Вземанията на всяка група кредитори са били предмет на взаимно равнопоставени сходни условия. Финландия посочва, че това важи особено по отношение на обезпечените дългове на община Mikkeli. Следователно изглежда, че община Mikkeli е действала като частен инвеститор в условията на пазарна икономика като се е съгласила на процедурата по преструктуриране, надзиравана от съд,.
(98)
Освен това Финландия посочва, че община Mikkeli е отчела, че ще бъде по-печелившо да се разсрочат дълговете, отколкото да се позволи Karjaportti да изпадне в несъстоятелност и да бъде затворено окончателно, което е посочено също в баланса за ликвидация, приложен към програмата за преструктуриране.
(99)
По отношение на съвместимостта на мерките, включени в Насоките за О&П от 1999 г., Финландия твърди, че дружество, подлежащо на процедура по преструктуриране, по принцип следва да се счита за предприятие в затруднено положение по смисъла на Насоките. Финландия повтаря, че процедурата по преструктуриране не е включвала държавна помощ и че община Mikkeli не е осъществила подкрепящи мерки по време на процедурата по преструктуриране.
(100)
След това Финландия излага аргументи, свързани с всяка от предоставените мерки: По отношение на задействането на предоставената през 2000 г. гаранция за заем на община Mikkeli, Финландия твърди, че Mikkeli не е предоставила никакви нови заеми на Karjaportti, а просто е встъпила в правата на кредитор по искане на Tapiola в началото на процедурата по преструктуриране, надзиравана от съд, което е било обикновена мярка в рамките на такава процедура по преструктуриране. По отношение на условията за изплащането на заема, Финландия посочва, че те са били определени в програмата за преструктуриране и че са били еднакви за всички кредитори в рамките на една и съща група кредитори.
(101)
По отношение на неизплатените такси, Финландия уточнява, че вземанията са дължими на службата за общинските имоти, отдела за управление на водите и отдела за управление на отпадъците на града. Вземанията включват неплатени такси преди началото на процедурата по преструктуриране, надзиравана от съд. От община Mikkeli не е била предоставена никаква гаранция за тези неизплатени суми, тъй като те са били вземания, дължими на общината. Следователно, при започването на процедурата по преструктуриране, надзиравана от съд, те са били въведени в програмата за преструктуриране като една обща сума.
5.1.7. Закупуване на акции от Karjaportti (мярка 7)
(102)
Финландия твърди, че акциите на дружеството за недвижими имоти Kiinteistö Oy Suksimäki са били закупени на пазарна цена от Karjaportti. Финландия е представила отчет на независим оценител, според който стойността на акциите е възлизала на приблизително 1 млн. EUR въз основа на размера наемите към този момент. Тази стойност е била коригирана по отношение на действителния размер на наемите и акциите са били съответно закупени на цена от 860 000 EUR. Следователно прехвърлянето на собствеността не е включвало никакъв елемент на помощ.
5.1.8. Преобразуване на неизплатените лихви в заеми (мярка 8)
(103)
Относно превръщането на неизплатените лихви в заем, на първо място Финландия твърди, че неплащането на лихви е типична мярка при процедурата по преструктуриране, надзиравана от съд. Превръщането на тези неплатени лихви в заеми, които ще получат по-добро класиране в сравнение с други заеми, е предвидено във финландското законодателство. Освен това Финландия смята, че превръщането на неизплатените лихви в заем е било извършено в съответствие с принципа на частния пазарен инвеститор, тъй като частните кредитори са преобразували неизплатените лихви по вземанията в заеми заедно с община Mikkeli.
5.1.9. Отписване на дългове от финансовите отчети за 2006 г. и за 2008 г. (мярка 9 и мярка 10)
(104)
Финландия потвърждава, че вписването на дълговете като загуби е просто счетоводна операция от страна на кредитора, извършена в съответствие с принципа на предпазливост и съответните разпоредби от Закона за счетоводството 1336/1997. Финландия твърди, че отписването на дълга не засяга правните отношения между кредитора и длъжника, т.е. дългове не са били опростени. Община Mikkeli потвърди, че не е опростила дълговете, вписани като загуби, и че продължава процедурата по събиране на вземането. Дългът е част от обезпечения дълг по силата на процедурата по преструктуриране, надзиравана от съд.
5.1.10. Неизпълнена гаранция, планирана за 2009 г. (мярка 11)
(105)
Преди оттеглянето на уведомлението за гаранцията през март 2010 г. Финландия твърди, че гаранцията е била съвместима съгласно Насоките за О&П от 2004 г. По отношение на оттеглянето на уведомлението, Финландия не е представила по-подробни аргументи.
5.1.11. Разсрочване на дългове от 2009 г. насам (мярка 12)
(106)
Финландия твърди, че разсрочването на дълговете е мярка, присъща на процедурата по преструктуриране, надзиравана от съд, и че то не включва държавна помощ. Според Финландия, кредиторите на Karjaportti са били единодушни относно това, че разсрочването на дълга е подходяща алтернатива с цел защита на техните вземания. Тя уведоми Комисията, че разсрочването, което е предмет на уведомлението, никога не е било осъществено, тъй като административният съд на Kuopio (Kuopion Hallinto-Oikeus) е спрял извършването на разсрочването на дълга. Финландия обяснява, че дълговете на Karjaportti все пак са били разсрочени след няколко предложения от страна на Karjaportti през периода 2009-2011 г., които са били приети от община Mikkeli. Финландия твърди, че следващото разсрочване е било в съответствие с принципа на инвеститор в условията на пазарна икономика, тъй като община Mikkeli и всички други кредитори са извършили разсрочването при равни условия.
5.2. Мерки, предоставени от Finnvera
5.2.1. Гаранция, предоставена на 17 март 2004 г. (мярка 13)
(107)
Финландия смята, че гаранцията е била предоставена в съответствие с Известието относно гаранциите от 2000 г. Във всеки случай, гаранцията не представлява държавна помощ. На първо място, рискът на Finnvera не се е увеличил, тъй като гаранцията е заменила предоставената от Finnvera по-рано (през 1992 г.) гаранция за пенсионен заем. Този заем е бил заменен с нов пенсионен заем през 2004 г., за който Finnvera е предоставило въпросната гаранция. Освен това двама частни кредитори са отпуснали кредитни инструменти на Karjaportti по същото време, за да се даде възможност за финансиране на отложените плащания от 2004 г. Освен това гаранцията е била подложена на висока такса и елементът на помощ при гаранцията е бил под минималния праг. И накрая, прогнозите за Karjaportti са били добри при предоставянето на гаранцията.
5.2.2. Заем, отпуснат на 12 януари 2006 г. (мярка 14)
(108)
Финландия смята, че отпуснатият през 2006 г. заем не представлява държавна помощ, тъй като Finnvera е действала като частен пазарен кредитор при превръщането на неизплатените лихви в нов заем в съответствие с програмата за преструктуриране. Освен това частните кредитори са превърнали своите неизплатени лихви в нови заеми малко преди Finnvera и са направили това при подобни условия.
5.2.3. Гаранция, предоставена на 14 септември 2006 г. (мярка 15)
(109)
Финландия смята, че гаранцията е била предоставена в съответствие с Известието относно гаранциите от 2000 г. Във всеки случай, гаранцията не включва държавна помощ, тъй като тя покрива само 16,7 % от 1,8 млн. EUR и частните кредитори са покрили останалата част от тази сума под формата на гаранции.
5.2.4. Заем, отпуснат на 6 юли 2007 г. (мярка 16)
(110)
Финландия смята, че отпуснатият през 2007 г. заем не представлява държавна помощ, тъй като Finnvera е действало заедно с двама частни кредитори, които са отпуснали нови заеми по едно и също време и при сходни условия. Освен това заемът е бил обезпечен чрез ценни ипотеки и ипотеки върху активи на дружеството.
5.2.5. Гаранция, предоставена на 9 януари 2008 г. (мярка 17)
(111)
Финландия смята, че насрещната гаранцията е била предоставена в съответствие с Известието относно гаранциите от 2000 г. Във всеки случай, тя не включва държавна помощ, тъй като другата участваща страна е била частен заемодател и гаранционната такса, наложена от Finnvera е била значително по-висока от гаранционната такса, наложена от частния заемодател.
6. МНЕНИЯ, ИЗРАЗЕНИ ОТ ЗАИНТЕРЕСОВАНИТЕ СТРАНИ
(112)
Заинтересованата страна е изразила мнения единствено по мерки 1, 2, 3, 5, 7, 9 и 10.
6.1.1. Гаранция, предоставена на 12 юни 2000 г. (мярка 1)
(113)
Заинтересованата страна посочва, че гаранцията е била предоставена с цел обезпечаване на заем в размер на 25 млн. FIM за инвестиция в нов производствен обект.
6.1.2. Прехвърляне на земя (мярка 2)
(114)
Заинтересованата страна твърди, че парцел земя е бил заделен за Karjaportti и община Mikkeli се е ангажирала да предостави услуги в областта на строителното инженерство и други необходими технически услуги, чиито разходи са в размер на 2,5 млн. FIM. Karjaportti е платило 1,2 млн. FIM за парцела. В счетоводните книги на Karjaportti парцелът е оценен на 403 000 EUR и заинтересованата страна иска да установи дали заделянето на земята не е могло да бъде държавна помощ.
6.1.3. Покупка на земя (мярка 3)
(115)
Заинтересованата страна твърди, че община Mikkeli е закупила шест изоставени производствени сгради в Mikkeli и е заплатила общо 6,7 млн. EUR за тях. Инвеститор, който действа в съответствие с принципа на инвеститор в условията на пазарна икономика, не би закупил имоти на дадено дружество в голямо финансово затруднение на такава цена.
6.1.4. Гаранция, предоставена на 10 май 2004 г. (мярка 5)
(116)
Заинтересованата страна твърди, че Karjaportti е било в сериозни затруднения в момента на предоставяне на гаранцията. Дружеството е имало значителни дългове към община Mikkeli и групата дружества, собственост на община Mikkeli.
6.1.5. Закупуване на акции от Karjaportti (мярка 7)
(117)
Заинтересованата страна твърди, че цената, заплатена за акциите в дружеството за недвижими имоти, е била над балансовата стойност на акциите.
6.1.6. Отписване на дългове от финансовите отчети за 2006 г. и за 2008 г. (мярка 9 и мярка 10)
(118)
Заинтересованата страна е представила копие на протокол от заседание на изпълнителния орган на Mikkeli от 5 февруари 2007 г., на което е било взето решение за отписването на дълговете във финансовите отчети за 2006 г. Освен това заинтересованата страна изтъква, че е било най-малкото необичайно, че община Mikkeli е отписала милиони евро от дълговете на Karjaportti от финансовите си отчети през 2008 г. и иска да установи по-специално защо община Mikkeli същевременно е била готова да предостави допълнителни гаранции на Karjaportti.
7. ОЦЕНКА
(119)
В член 107, параграф 1 от ДФЕС се постановява, че всяка помощ, предоставена от държава членка или чрез ресурси на държава членка, под каквато и да било форма, която нарушава или заплашва да наруши конкуренцията чрез поставяне в по-благоприятно положение на определени предприятия или производството на определени стоки и засяга търговията между държавите членки, е несъвместима с вътрешния пазар.
(120)
Условията, определени в член 107, параграф 1 от ДФЕС, са кумулативни и поради това, за да бъде квалифицирана дадена мярка като държавна помощ, всички условия трябва да бъдат изпълнени едновременно.
(121)
Докато в член 107, параграф 1 от ДФЕС се предвижда обща забрана на държавната помощ в рамките на Съюза, в член 107, параграф 2 и член 107, параграф 3 от ДФЕС се предвиждат изключения от общото правило, че такава помощ е несъвместима с общия пазар, както е постановено в член 107, параграф 1 от ДФЕС.
(122)
В следващите раздели Комисията оценява наличието на държавна помощ поотделно за всяка една от описаните мерки. Ако дадена мярка включва държавна помощ, Комисията оценява съвместимостта на мярката за помощ. Комисията прави разграничение между мерките, които са оттеглени, мерките, които са били предоставени от община Mikkeli, и мерките, които са били предоставени от Finnvera. На първо място се определя точно в кой момент Karjaportti е могло да се счита за дружество в затруднено положение.
7.1. Дружество в затруднено положение
(123)
Както по отношение на наличието на държавна помощ, така и по отношение на съвместимостта на въпросните мерки е от значение дали бенефициерът е бил в затруднено положение към момента на предоставяне на мерките. Това дали Karjaportti може да се счита за дружество в затруднено положение трябва да бъде оценено съгласно Насоките за О&П от 1999 г. до 9 октомври 2004 г., датата на изтичане на срока на действие на Насоките за О&П от 1999 г. (38) Насоките за О&П от 2004 г.се прилагат от 10 октомври 2004 г. (39)
(124)
Съгласно Насоките за О&П от 1999 г., едно дружество може да се счита в затруднено положение, когато отговаря на така наречените задължителни критерии, посочени в точка 5 от тези насоки, т.е. когато то е изгубило повече от половината от записания капитал или би могло да бъде обект на процедури по обявяване в несъстоятелност съгласно националното законодателство. Ако задължителните критерии не са спазени, дадено дружество все пак може да покаже „обичайните признаци на дружество, което е в затруднено положение“, съгласно точка 6 от Насоките за О&П от 1999 г., такива като нарастващи загуби, намаляващ оборот, увеличаваща се нереализирана продукция, свръхпроизводство, намаляващ паричен поток, нарастващи дългове, нарастващи лихвени проценти и намаляващи или нулеви нетни стойности на активите (така наречените незадължителни критерии). Насоките за О&П от 2004 г. включват подобни задължителни и незадължителни критерии в точки 10 и 11.
(125)
В този контекст Комисията отбелязва, че през 2000 г. Karjaportti не е загубило капитал, нито е показало „обичайните признаци“ на дружество, което е в затруднено положение. В действителност изглежда, че Karjaportti е било жизнеспособно дружество, което е записало голям оборот, положителен оперативен резултат, стабилен капиталов дял и резерви на сравнително високо равнище за периода между 2000 г. и 2002 г. (вж. също таблица I).
(126)
Ситуацията се е влошила през следващите години. Оборотът е намалявал и загубите са се увеличили значително в периода от 2003 г. до 2004 г. Дългът е нараствал и още в началото на 2004 г. бенефициерът е започнал да разсрочва дългове и е трябвало да поиска от кредиторите отлагане на дължими плащания (40). Също така изглежда, че Karjaportti е имало известен свръхкапацитет. Освен това трябва да се вземе предвид, че още през 2004 г. загубите на Karjaportti вече не са били покрити от Фонда за извънредни обстоятелства (вж. таблица I)
(127)
Според финансовите отчети на Karjaportti дружественият капитал на Karjaportti почти е изчезнал през 2004 г., тъй като е отбелязал рязък спад до по-малко от една десета от стойността си в сравнение с 2003 г. Впоследствие дружеството регистрира отрицателен собствен капитал, който има тенденции към увеличаване през последните години. С изключение на 2006 г., от 2003 г. насам Karjaportti натрупва загуби. Реализираната през 2006 г. печалба не може да се възприеме като признак за възстановяване на дружеството, тъй като тя не е била в резултат на основната дейност на дружеството. Оперативната печалба на Karjaportti е останала отрицателна, подобно на предходните и следващите години. Печалбата през 2006 г. не е била достатъчна, за да се компенсира размерът на дефицита, натрупан през последните отчетни периоди, нито за да се компенсира отрицателният капитал. Като цяло финансовото състояние на Karjaportti е останало доста неблагоприятно. През 2008 г. срещу Karjaportti два пъти е било обявявано производство по несъстоятелност от страна на данъчните органи.
(128)
С оглед на фактите, представени в съображения 125-127, може да се заключи, че Karjaportti отговаря на критериите за дружество в затруднено положение съгласно точка 5 от Насоките за О&П от 1999 г. и точка 11 от Насоките за О&П от 2004 г. от началото на 2004 г. През 2008 г., когато Karjaportti е било предмет на производство по несъстоятелност, то е било определено и като предприятие в затруднено положение по смисъла на точка 10, буква в) от Насоките за О&П от 2004 г.
7.2. Мерки, които са оттеглени
7.2.1. Неизпълнена гаранция, планирана за 2009 г. (мярка 11)
(129)
В съответствие с член 8 от Регламент (ЕО) № 659/1999 на Съвета от 22 март 1999 г. за установяване на подробни правила за прилагането на член 93 от Договора (41) („Процедурен регламент“), държава членка може да оттегли уведомлението след откриването на официалната процедура по разследване в разумен срок преди Комисията да е взела решение относно естеството на помощта на мярката, предмет на уведомлението. В такъв случай Комисията решава да прекрати тази процедура поради нейната безпредметност.
(130)
Тъй като решението на общинския съвет на Mikkeli да предостави гаранция на Karjaportti не е влязло в сила и през февруари 2010 г. изпълнителният орган е решил да не изпълни гаранцията, Финландия е оттеглила уведомлението за гаранцията през март 2010 г. Поради това, що се отнася до гаранцията, разследването е безпредметно.
7.3. Мерки, предоставени от община Mikkeli
7.3.1. Гаранция, предоставена на 12 юни 2000 г. (мярка 1), и прехвърляне на земя (мярка 2)
(131)
Гаранция (мярка 1): Както е посочено в съображения (14)-(16), община Mikkeli е предоставила гаранция през юни 2000 г. и е извършила плащания в рамките на гаранцията през декември 2004 г. След като община Mikkeli е станала кредитор на Karjaportti, условията за заема са били променяни в рамките на процедурата по преструктуриране, надзиравана от съд (за подробности вж. съображения 34-39).
(132)
В съответствие с това трябва да бъдат разграничени няколко етапа. Въпреки че помощта е отпусната в момента на предоставяне на държавна гаранция, плащанията от държавата, съгласно условията на гаранцията, не се считат за държавна помощ (42). От друга страна, промяната на условията на заема, след като държавата гарант е станала кредитор, може да включва държавна помощ. По-долу се проверява дали гаранцията, предоставена през юни 2000 г., представлява държавна помощ. Въпросът дали промените в условията по заема могат да включват държавна помощ се разглежда като част от мярка 6 (вж. съображения 188-195).
(133)
Гаранцията е била предоставена от община Mikkeli и съответно включва държавни средства и може да бъде вменена в отговорност на държавата.
(134)
За да включва държавна помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС, мярката трябва да предоставя предимство, което предприятието не би получило при нормални пазарни условия. За да извърши тази оценка, Комисията ще се позовава на Известието относно гаранциите от 2000 г. Известието относно гаранциите от 2000 г. е било в сила в момента на предоставяне на мярката. Въпреки това, както ясно се посочва от съдебната практика на Съда на Европейските общности, „въпросът дали определена помощ представлява държавна помощ по смисъла на Договора трябва да се разреши въз основа на обективни дадености, които се преценяват към момента, в който Комисията приема своето решение.“ (43) В съответствие с това, относно оценката в конкретния случай Комисията ще се позовава на Известието относно гаранциите от 2008 г.
(135)
Съгласно точка 3.2 от Известието относно гаранциите от 2008 г. съществуването на държавна помощ в рамките на индивидуална държавна гаранция може да се изключи, ако са изпълнени четири кумулативни условия.(вж. съображение 135): "а) заемополучателят не е във финансово затруднение […]; б), размерът на гаранцията може да бъде надлежно изчислен в момента на предоставянето, […]; в), гаранцията не покрива повече от 80 % от непогасения заем или от друго финансово задължение […]; г) за гаранцията е платена цена, ориентирана спрямо пазара. […].“
(136)
В конкретния случай заемополучателят не е бил във финансово затруднение в момента на предоставянето (вж. съображения 123-128). Въпреки това, гаранцията, която е предмет на оценката, покрива 100 % от заема.
(137)
Освен това гаранцията е била предоставена без гаранционна такса, въпреки че самият предоставящ орган е отчел това за голям риск (44). Въпреки че Финландия твърди, че Karjaportti е можело да получи подобна гаранция на пазара, Комисията е на мнение, че гаранционна премия с нулева стойност не може да се разглежда като близка до пазарната премия, приложима към момента на предоставянето. Гаранцията е покривала 100 % от въпросния заем, т.е. предоставящият орган е носел сам риска от неизпълнение от страна на бенефициера и гаранцията е била предоставена като абсолютна гаранция, т.е. гарантът е носил отговорност за главницата като за свой собствен дълг и кредиторът е могъл да поиска погасяване на главницата от гаранта, когато главницата стане дължима.
(138)
В съответствие с това, противно на становището на Финландия, Комисията счита, че мярката не може да бъде разглеждана като мярка, която не включва държавна помощ.
(139)
Аргументът на Финландия, че тази мярка е била предоставена заедно с други страни може да бъде отхвърлен, тъй като според предоставената от Финландия информация другите страни, които участват в инвестицията, също са били собственост на държавата. В съответствие с това, че мярката предоставя предимство на Karjaportti.
(140)
За да бъде разглеждана като държавна помощ, дадена мярка трябва да бъде специфична или избирателна, поставяйки в по-благоприятно положение определени предприятия или производството на определени стоки. Мярката, която е предмет на оценката, е предоставена на Karjaportti - едно конкретно дружество. Поради това Комисията счита, че предприетата мярка представлява избирателно предимство за бенефициера.
(141)
На последно място, Комисията трябва да прецени дали мярката, предприета от община Mikkeli в полза на Karjaportti има вероятност да наруши конкуренцията и да засегне търговията между държавите членки, чрез предоставянето на това дружество на предимство спрямо (потенциалните) конкуренти, които не получават държавна подкрепа. Осъществява се търговия с месни продукти между държави членки - секторът на дейност на бенефициера. Според Финландия, Karjaportti изнася своите продукти главно в Русия, но също така и в държавите членки. Поради това Комисията счита, че предприетата мярка има вероятност да наруши конкуренцията и да засегне търговията между държавите членки.
(142)
Въз основа на горепосоченото Комисията стига до заключението, че мярката представлява държавна помощ.
(143)
Прехвърляне на земя (мярка 2) Финландия не отрича, че мярката може да представлява държавна помощ. На бенефициера определено е било предоставено предимство, тъй като той не е трябвало да плаща нищо за прехвърлянето на земята. Освен това община Mikkeli е възстановила разходите на бенефициера за изравняване на парцела. В съответствие с това, Комисията счита, че мярката предоставя предимство на Karjaportti, което то не би получило на пазара.
(144)
Освен това мярката отговаря на всички други изисквания за наличието на държавна помощ. Както се посочва подробно в съображения 133, 140 и 141, прехвърлянето на земя също включва държавни средства, за него носи отговорност държавата, то е избирателно, нарушава конкуренцията и засяга търговията между държавите членки.
(145)
Въз основа на горепосоченото Комисията стига до заключението, че мярката представлява държавна помощ.
(146)
Финландия твърди, че гаранцията, заедно с прехвърлянето на земя за строеж на производствен обект в Tikkala, е съвместима като регионална помощ. По времето, когато мерки 1 и 2 са били отпуснати, това е през 2000 г., ННРП от 1998 г. са били в сила (45). Разглежданите мерки не са били отпуснати съгласно схема, а като индивидуално ad hoc плащане. Тъй като мерките са били отпуснати в сектор, към който се прилагат ННРП от 1998 г., те попадат по принцип в обхвата на ННРП от 1998 Г. По времето на предоставяне на мерките бенефициерът не е бил в затруднение, както се посочва в съображения 123 - 128 по-горе, и се е намирал в Itä-Suomen, регион, отговарящ на изискванията за регионална помощ съгласно член 107, параграф 3, буква а) от ДФЕС. Ето защо Комисията е оценила проекта съгласно ННРП от 1998 г. Тази оценка е довела до следните наблюдения:
(147)
Съгласно раздел 2 от ННРП от 1998 г. регионална помощ може да е съвместима само ако има баланс между нейното нарушаващо въздействие и нейното предимство относно развитието на по-малко облагодетелстван регион. В този контекст Комисията отбелязва, че от въпросния инвестиционен проект се е очаквало да има положително въздействие върху регионалното развитие. Той е допринесъл за по-нататъшното развитие на икономическата дейност и за създаването на нови и непреки работни места. Всъщност, както се посочва в съображение 24, новият производствен обект следва да увеличи броя на работните места в региона от 400 на 550-600.
(148)
Раздел 4 от ННРП от 1998 г. определя условията за предоставяне на съвместима регионална помощ.
(149)
Първо, съгласно точка 4.1 от ННРП от 1998 г., целта на регионалната помощ е да осигури или продуктивна инвестиция (първоначална инвестиция), или създаване на работни места, свързано с инвестицията. Първоначална инвестиция означава съгласно точка 4.4 от ННРП от 1998 г. инвестиция в дълготрайни активи, свързани със създаването на нов обект, разширяването на съществуващ обект, или започването на дейност, изискваща основна промяна на продукта или производствения процес на съществуващ обект. Разглежданите мерки са били използвани за строеж на нов производствен обект, което е първоначална инвестиция по смисъла на точка 4.4 от ННРП от 1998 г.
(150)
Второ, интензитетът на помощта трябва да бъде под тавана на регионална помощ от 24 % (46). С цел да бъде изчислен интензитета на помощта, трябва се определи стойността на елемента на инвестицията и елемента на помощта, включени в разглежданите мерки.
а)
Относно стойността на инвестицията съгласно точка 4.5 от ННРП от 1998 г. допустимите разходи в този контекст могат да включват разходи за земя, за строеж на предприятия и за машини. В случай на покупка се вземат предвид само разходите за закупуване на тези активи. Всъщност Финландия е изчислила допустимите разходи съгласно тези разпоредби като възлизащи на 25 935 928 EUR (вж. съображение 22 и таблица III).
б)
Относно елемента на помощ Финландия е предоставила изчисление, чиято правдоподобност е проверена от Комисията. За мярка 1, гаранцията, предоставена от община Mikkeli, може да се използва Известието относно гаранциите от 2000 г. за определяне на количеството на елемента на помощ. Предвидени са три метода за определяне количеството на елемента на помощ, единият от които е то да се изчислява "по всеки друг обективно оправдан и общоприет метод" (раздел 3.2 от Известието относно гаранциите от 2000 г.). Финландия е сравнила пазарната цена за сравнима гаранция с платената на община Mikkeli действителна премия за гаранцията, което изглежда фактически като обективно оправдан и общоприет метод. За мярка 2 елемента на помощта се състои от стойността на земята плюс разходите за изравняване на парцела, което също е допустимо. Що се отнася до финансирането от Finnvera и Министерството на търговията и промишлеността, което не е предмет на настоящето решение, ако бъде счетено, че то включва държавна помощ, елементът на помощ също трябва да бъде взет предвид. Финландия е предоставила изчисление за елемента на помощ, включен във заема от Finnvera, което се счита за правдободобно. За преките безвъзмездни средства от Министерството на търговията и промишлеността цялата сума е била взета предвид. Като цяло взимайки предвид елемента на помощ, включен в мерките, отпуснати от община Mikkeli, Finnvera и Министерството на търговията и промишлеността, елементът на помощ (изчислен като брутен еквивалент на безвъзмездните средства) е 3 617 143 EUR (вж. таблица II).
(151)
Елементът на помощ от 3 617 143 EUR съответства на интензитета на помощ от 13,95 % от общите допустими разходи от 25 935 928 EUR. Интензитетът на помощ е следователно под прага от 24 %.
(152)
Трето, съгласно точка 4.10 от ННРП от 1998 г., помощта за първоначалната инвестиция трябва да бъде поставена в зависимост от поддържането на въпросната инвестиция за минимален период от пет години. Финландия е потвърдила, че въпросната инвестиция ще бъде поддържана за минимален период от пет години.
(153)
Четвърто, съгласно точка 4.2 от ННРП от 1998 г., приносът на бенефициера към финансирането на инвестицията трябва да бъде най-малко 25 %. Финландия е потвърдила, че това е случаят.
(154)
Пето, Комисията отбелязва, че в съответствие с точка 4.2 от ННРП от 1998 г. заявлението за помощ е било подадено преди да бъде започната работа по проекта, правилата за кумулиране на помощта са спазени, както е предвидено в точка 4.18 от ННРП от 1998 г., и таванът на регионалната помощ не е превишен.
(155)
С оглед на изложените по-горе съображения Комисията стига до заключението, че мерки 1 и 2 спазват условията на ННРП от 1998 г. и следователно са съвместими.
7.3.2. Покупка на земя (мярка 3)
(156)
Поначало принципът на инвеститор в условията на пазарна икономика е също приложим за покупка на земя или други активи от държавата. Такава покупка би могла да включва държавна помощ, ако не може да се разглежда като обичайна търговска трансакция. Дори ако държавен орган купува стоки и услуги на пазарна цена, независимо от това може да е налице държавна помощ, ако се окаже, че държавата не е имала действителна нужда от въпросните земи или активи (47).
(157)
Съответно Комисията трябва да оцени дали покупката на земя може да се разглежда като обичайна търговска трансакция. За тази цел трябва да се разгледа дали цената, платена от община Mikkeli отразява стойността на купените имоти и сграда.
(158)
Според заинтересованата страна един частен пазарен инвеститор не би искал да плати 6,7 милиона евро за промишлени сгради, които община Mikkeli е закупила на тази цена.
(159)
Финландия, от друга страна, е предоставила на Комисията индикация за стойността на имотите. Според Финландия частна банка […] e имала ипотека на стойност 7,5 милиона евро върху един от продадените имоти по време на покупката (48).
(160)
Финландия е уведомила Комисията, че не съществува оценка на земята. Комисията счита, че стойността на ипотеката, притежавана от една частна банка би могла да даде индикация за стойността на имота. Всъщност преди да приеме обезпечения една банка оценява стойността на въпросния имот, така че ако длъжникът не може да изплати своя дълг банката да може да се удовлетвори от цената на ипотекирания имот.
(161)
За въросните имоти община Mikkeli e платила покупна цена от 6 646 787 EUR, което е под регистрирания размер на ипотеката, която един частен субект е имал върху един от имотите преди приключването на процедурата по продажбата. Освен този имот още пет други имота и една сграда са били продадени на община Mikkeli. В допълнение Комисията отбелязва, че община Mikkeli е купила имотите с оглед превръщане на земята в жилищен район чрез извършване на промени в местните планове; имотите са били разположени близо до градския център и в привлекателен жилищен район.
(162)
На основание на гореизложеното съмненията, изразени от Комисията в решението за откриване на процедурата относно цената платена за имотите и сградите, се разсейват. Счита се, че община Mikkeli купи имотите и сградата на цена, която отразява тяхната стойност, и че тестът за пазарния инвеститор е издържан. Поради тази причина Комисията стига до заключението, че тази мярка не включва държавна помощ.
7.3.3. Гаранция, предоставена на 8 март 2004 г. (мярка 4) и гаранция, предоставена на 10 май (мярка 5)
(163)
Що се касае до гаранцията, предоставена през юни 200 г., няколко етапа трябва да бъдат разграничени (предоставяне на гаранцията; плащане съгласно гаранцията; промяна на условията по заема сравни съображение 132. Следователно по-долу се проверява дали гаранциите, предоставени през март 2004 г. и май 2004 г. представляват държавна помощ. Въпросът дали промените в условията по заема биха довели до държавна помощ се разглежда като част от мярка 6 (вж. съображения 188-195).
(164)
Мярка 4: Противно на доводите на Финландия, представени в съображение (92), Комисията счита, че, преобразуването на съществуващи задължения в нова гаранция може да представлява държавна помощ. В този контекст трябва да се прави разграничение между съществуваща и нова помощ. Определението за съществуваща помощ изисква индивидуалните мерки на помощ да са били приложени преди влизането в сила на Договора (член 1, буква б) от Процедурния регламент). Нова помощ, обратното, е "всяка помощ […]която не е съществуваща помощ, включително измененията на съществуваща помощ" (член 1, буква в) от Процедурния регламент). Съгласно Регламент (ЕО) № 794/2004 на Комисията от 21 април 2004 г. за прилагане на Регламент (ЕО) № 659/1999 на Съвета (49), промяна е "всяко изменение, различно от промени от чисто формален или административен характер, което не оказва влияние върху оценката на съвместимостта на мярката за помощ с общия пазар".
(165)
Всъщност община Mikkeli е предоставила държавна помощ на 8 март 2004 г., която е обезпечавала нов заем, предоставен от Tapiola на 14 април 2004 г. Новата гаранция не може да бъде разглеждана като продължение на старата гаранция, защото тя е дадена за нов заем с нови условия. Обстоятелството, че този заем е заменил заем, предоставен през 1992 г. от Tapiola, който вече е бил гарантиран от община Mikkeli, не променя становището на Комисията. Докато е вярно, че новият заем е бил в размер на дължимата главница по стария заем, и лихвеният процент е бил по-изгоден за Karjaportti (4,5 % годишно за стария заем; 4 % годишно за новия заем), имало е промяна в периода на заема (старият заем е следвало да бъде погасен десет години след предоставянето му, тоест през ноември 2002 г.; новият заем е позволявал погасяване до 2014 г). Като цяло размерът на новия заем (главница плюс лихва за периода 2004 г. - 2014 г.) е по-висок от размера на стария заем. Следователно с предоставянето на новата гаранция рискът за община Mikkeli, а оттам и размерът на мярката, се е увеличил в сравнение със старата гаранция. Предоставянето на новата гаранция трябва да се разглежда като промяна на старата гаранция, която позволява класифицирането на новата гаранция като нова помощ. Следователно доводът на Финландия, че старата гаранция е била предоставена преди присъединяването на Финландия и по тази причина може да се разглежда като съществуваща помощ, и че новата гаранция не може да се разглежда като включваща предоставяне на нова помощ, може да бъде отхвърлен.
(166)
Въпросът дали гаранцията дава предимство на бенефициера може да бъде оценен на базата на Известието относно гаранциите от 2008 г. По времето на предоставяне на мярката Известието относно гаранциите от 2000 г. е било в сила. Обаче, както е обяснено в съображение (134), Комисията ще се позовава на Известието относно гаранциите от 2008 г. при оценката на мярката. Съгласно точка 3.2 от Известието относно гаранциите от 2008 г. съществуването на държавна помощ в рамките на индивидуална държавна гаранция може да се изключи, ако са изпълнени четири кумулативни условия (вж. съображение 135). Гаранцията, която се оценява, покрива 100 % от заема. Това е достатъчно, за да се каже, че съществуването на държавна помощ не може да бъде изключено на основание на точка 3.2 от Известието относно гаранциите от 2008 г. В допълнение и противно на доводите на Финландия, Комисията счита,че Karjaportti е бил в затруднение по смисъла на Насоките за О&П от 1999 г. още през март 2004 г. (вж. съображения 123-128), което е още една причина гаранцията да не може да попадне в приложното поле на точка 3.2 от Известието относно гаранциите от 2008 г.
(167)
В допълнение гаранцията е била предоставена без каквато и да била такса за гаранция, независимо че дружеството е изпитвало затруднение и риска за община Mikkeli е можел да се разглежда като значителен. Гаранцията е покривала 100 % от въпросния заем, т.е. че предоставящият орган е носел сам риска от неизпълнение на бенефициера и че гаранцията се предоставя като абсолютна гаранция, тоест гарантът отговаря за основния дълг, като че ли той би бил негов собствен и кредиторът може да иска погасяване на основния дълг от гаранта, когато основният дълг е станал изискуем.
(168)
В допълнение Финландия вярва, че мярката е в съответствие с принципа на инвеститор в условията на пазарна икономика, по-специално поради участието на частни кредитори. Този довод може да бъде отхвърлен. Съгласно информацията, предоставена от Финландия, първо, частните кредитори не са предоставили гаранции, а заеми на бенефициера. Второ, заемите от частни кредитори не са били предоставени по същото време като гарантираните пенсионни заеми. Трето, лихвеният процент, искан от поне един от частните кредитори за заем е бил по-висок от лихвения процент за пенсионния заем. Нещо повече, частните кредитори са се съгласили само за краткосрочни заеми за период от няколко месеца, докато гаранцията предоставена от община Mikkeli е обезпечавала заем за период от десет години.
(169)
С оглед на гореизложеното се счита, че мярката предоставя предимство на Karjaportti. В допълнение, мярка 4 отговаря на всички изисквания за съществуването на държавна помощ. Както се посочва подробно в съображения 133, 140 и 141, тази гаранция също се състои от държавни ресурси, за нея носи отговорност държавата, тя е избирателна, нарушава конкуренцията и засяга търговията между държавите-членки.
(170)
Мярка 5: Доводът на Финландия, че мярката е била предоставена, за да се продължи инвестицията, започната през 2000 г., може да се отхвърли, защото гаранцията очевидно е нова мярка.
(171)
Съгласно точка 3.2 от Известието относно гаранциите от 2008 г. съществуването на държавна помощ в рамките на индивидуална държавна гаранция може да се изключи, ако са изпълнени четири кумулативни условия (вж. съображение 135). Както мярка 4, оценяваната мярка обезпечава 100 % от заема и Karjaportti вече е било в затруднение по смисъла на Насоките за О&П от 1999 г. (вж. съображения 123-128). Съответно гаранцията не може да попадне в приложното поле на точка 3.2 от Известието относно гаранциите от 2008 г.
(172)
В допълнение, и подобно на мярка 4, гаранцията беше предоставена без каквато и да била такса за гаранция, независимо че дружеството е изпитвало затруднение и риска за община Mikkeli е можел да се разглежда като значителен. Гаранцията е обезпечавала 100 % от въпросния заем и е била предоставена като абсолютна гаранция. Съответно в конкретния случай, противно на становището на Финландия, Комисията счита, че мярката предоставя предимство на Karjaportti.
(173)
В допълнение, мярка 5 отговаря на всички изисквания за съществуването на държавна помощ. Както се посочва подробно в съображения 133, 140 и 141, тази гаранция също се състои от държавни средства, за нея носи отговорност държавата, тя е избирателна, нарушава конкуренцията и засяга търговията между държавите-членки.
(174)
На основание на гореизложеното Комисията прави заключението, че мерки 4 и 5 представляват държавна помощ.
(175)
Финландия не е привела никакви доводи относно съвместимостта на мярка 4. За мярка 5 Финландия се позовава на член 107, параграф 3, буква а) от ДФЕС и ННРП от 1998 г. (вж. съображение 95). ННРП от 1998 г. не могат обаче да служат като основание за съвместимост, защото Karjaportti е била в затруднение към момента на предоставяне на двете гаранции (вж. съображения 123-128). Съгласно ННРП от 1998 г. помощта за предприятия в затруднение трябва да се оценява в съответствие с Насоките за оздравяване и преструктуриране (50). Поради това Комисията първо оценява дали мерки 4 и 5 са съвместими като помощ за оздравяване и преструктуриране съгласно Насоките за О&П. Към момента на предоставяне на гаранцията са се прилагали Насоките за О&П от 1999 г. (51)
(176)
Съгласно Насоките за О&П от 1999 г. помощта за оздравяване трябва да отговаря на определени изисквания, които не са изпълнени от разглежданата мярка.
а)
Първо, докато мерките се състоят в подкрепа на ликвидността под формата на гаранция (точка 23, буква а) от Насоките за О&П от 1999 г.), заемите, обезпечени със съответните гаранции, не са били предоставени при лихвен процент, най-малкото сравним с тези, наблюдавани при заеми за стабилни предприятия (референтен лихвен процент за Финландия през март 2004 г.: 4,43 % плюс 100 базисни пункта; референтен лихвен процент за Финландия през май 2004 г.: 4,43 % плюс 100 базисни пункта).
б)
Второ, гаранциите не са били свързани със заем, който е следвало да бъде върнат за период от не повече от 12 месеца след изплащането на последния транш на предприятието (точка 23, буква б) от Насоките за О&П от 1999 г.).
в)
Трето, Финландия не е предоставила никаква информация, че помощта е била оправдана на основание сериозни социални затруднения и не е имало прекомерно неблагоприятни ефекти на разпространение на резултатите в другите държави-членки (точка 23, буква в) от Насоките за О&П от 1999 г.).
г)
Четвърто, нито гаранциите са били върнати в рамките на 6 месеца, нито е бил съставен план за преструктуриране по смисъла на Насоките за О&П от 1999 г. (точка 23, буква г) от Насоките за О&П от 1999 г.).
д)
Последно, няма индикации, че гаранциите са били ограничени до размер, необходим да се запази дейността на предприятието за периода, за който помощта е разрешена (точка 23, буква д) от Насоките за О&П от 1999 г.).
(177)
Мерки 4 и 5 не изпълняват също изискванията за помощ за преструктуриране, установени в Насоките за О&П от 1999 г.
а)
Първо, мерките не са били в зависимост от изпълнението на план за преструктуриране (точка 31 от Насоките за О&П от 1999 г.). Отбелязва се, че не е съставен план за преструктуриране по смисъла на точка 32 и следващите от Насоките за О&П от 1999 г.
б)
Второ, от получателите на помощта се очаква да дадат значителен принос към плана за реструктуриране от техните собствени средства (точка 40 от Насоките за О&П от 1999 г.), а за разглежданите мерки няма индикация за собствен принос на получятеля.
в)
Трето, с цел да се избегнат прекомерни нарушения на конкуренцията, трябва да бъдат взети компенсаторни мерки (точка 37 от Насоките за О&П от 1999 г.). Такива мерки не са били предвидени.
(178)
Съответно Комисията счита, че мерките не са предоставени с съответствие с Насоките за О&П от 1999 г.
(179)
Освен това, трябва да се разгледа дали мерки 4 и 5 биха могли да бъдат съвместими на основание на някое друго от изключенията, предвидени в член 107, параграфи 2 и 3 от ДФЕС.
(180)
Изключенията по член 107, параграф 2 от ДФЕС не са приложими в настоящия случай, тъй като въпросните мерки нямат социален характер, не са предоставени на отделни потребители, не са предназначени за отстраняване на щети, причинени от природни бедствия или други извънредни събития, и не са предоставени на икономиката в отделни региони на Федерална република Германия, засегнати от разделението на държавата.
(181)
Допълнителни изключения са предвидени в член 107, параграф 3 от ДФЕС.
(182)
Член 107, параграф 3, буква а) от ДФЕС гласи, че "помощите за насърчаване на икономическото развитие на региони, където жизненото равнище е необичайно ниско или където има високо равнище на непълна заетост" могат да бъдат обявени за съвместими с вътрешния пазар. Към момента на предоставяне на помощта Karjaportti се е намирало в такъв регион.
(183)
Към момента, когато мерки 4 и 5 бяха предоставени, съвместимостта на държавната помощ за региони, които получават подпомагане, беше уредена от ННРП от 1998 г. Съгласно тези Насоки предприятия в затруднения не отговарят на условията за предоставяне на регионална помощ. Съответно, с оглед на гореизложеното, Комисията стига до заключението, че помощта не отговаря на условията за дерогация, предвидена в член 107, параграф 3, буква а) от ДФЕС.
(184)
Член 107, параграф 3, буква б) от ДФЕС гласи, че "помощ за насърчаване изпълнението на важен проект от общоевропейски интерес или за преодоляване на сериозно затруднение в икономиката на държава-членка" може да бъде обявена за съвместима с вътрешния пазар. Комисията отбелязва, че въпросната помощ не е предназначена да насърчава изпълнението на важен проект от общоевропейски интерес, както и че не е открила доказателства, че тя е предназначена за преодоляване на сериозно затруднение във финландската икономика. С оглед на гореизложеното, Комисията стига до заключението, че помощта не отговаря на условията за дерогация, предвидена в член 107, параграф 3, буква а) от ДФЕС.
(185)
Член 107, параграф 3, буква г) от ДФЕС определя, че помощ за насърчаване на култура и опазване на наследство, доколкото тази помощ не засяга условията на търговия и конкуренция в Общността в степен, противоречаща на общия интерес, може да бъде обявена за съвместима с ДФЕС. Този член очевидно е неприложим за настоящия случай.
(186)
Член 107, параграф 3, буква в) от ДФЕС предвижда разрешаване на държавни помощи, които имат за цел да улеснят развитието на някои икономически дейности или на някои икономически региони, доколкото тези помощи не засягат по неблагоприятен начин условията на търговия, до степен, която противоречи на общия интерес. Комисията е разработила няколко насоки и съобщения, за да обясни как ще прилага дерогацията, съдържаща се в този член. Комисията обаче счита, че е очевидно поради естеството и характеристиките на помощта, че изключенията съгласно тези насоки и съобщения не са приложими към настоящия случай.
(187)
На основание гореизложените доводи Комисията счита, че мерки 4 и 5, включват държавна помощ, която не е съвместима с вътрешния пазар.
7.3.4. Процедура по преструктуриране, надзиравана от съд (мярка 6)
(188)
Основният довод на Финландия, както е посочено в съображения 96-98, е, че община Mikkeli не е била по-щедра отколкото други кредитори на дружеството, но че община Mikkeli е действала заедно с частни кредитори на бенефициера и при същите условия. Съответно, когато тя е дала съгласието си за програмата за преструктуриране, тя е действала като частен инвеститор в условията на пазарна икономика.
(189)
Първият въпрос, по който трябва да се направи проверка в този контекст, е дали тестът за оператор в условията на пазарна икономика е приложим, когато един или няколко публични организации, за чието поведение отговаря държавата, провеждат множество мерки по отношение на едно предприятие. Общият съд е разгледал този въпрос в BP Chemicals срещу Комисията (52). Според Съда самият факт, че публично предприятие, което е извършило вливания на капитал в дъщерно дружество, които са класифицирани като "помощ" не означава автоматично, че по-нататъшно вливане на капитал не може да бъде класифицирано като инвестиция, която издържа теста за частен инвеститор в условията на пазарна икономика. Комисията обаче трябва да определи дали множество мерки относно едно предприятие могат разумно да бъдат отделени една от друга и разгледани като независими мерки. В този контекст според Съда трябва да бъдат разгледани хронологията на въпросните мерки, тяхната цел и положението на дъщерното дружество към момента на вземане на всяко решение за вливане (53).
(190)
В конкретния случай комисията трябва да определи дали гаранциите, предоставени през март и май 2004 г. (мерки 4 и 5) могат да бъдат разделени от процедурата по преструктуриране, надзиравана от съд (мярка 6). Докато е вярно, че решенията относно всичките три мерки са били взети в рамките на една година, Комисията отбелязва, че те са били предприети в различен контекст. Междувременно беше започната процедура по преструктуриране, надзиравана от съд, в която са участвали всички кредитори на дружеството. Целта на мярка 6 следователно не е била вече да се даде възможност на дружеството да се върне към жизнеспособност без несъстоятелност като получи нови финансови средства от частни банки. По-скоро община Mikkeli, като всички други кредитори, е целяла в своята роля на кредитор да максимизира удовлетворяването на своите несъбрани вземания в съответствие с ограниченията на националното право в областта на несъстоятелността. Поради тази причина Комисията счита, че мярка 6 може да бъде отделена от мерки 4 и 5.
(191)
Както е посочено в съображение 31, Karjaportti, заедно със своите частни кредитори, е поискало от Районен съд Mikkeli откриване на процедура по преструктуриране, надзиравана от съд, съгласно Закона за преструктуриране на предприятия 47/1993. На Съда е била представена програма за преструктуриране, включваща подробности относно оценяваните към днешна дата мерки. След като е проверил подробностите, Съдът е одобрил програмата за преструктуриране. Комисията отбелязва, че Karjaportti е било предмет на процедура по преструктуриране, надзиравана от съд съгласно финландското право. Всъщност целта на такава процедура по преструктуриране, надзиравана от съд, е да се възстанови жизнеспособната дейност на длъжник в затруднение, да се осигури неговата трайна жизнеспособност и да се постигне уреждане на дълга. Поради тази причина комисията счита, че мерките, предприети от община Mikkeli по време на процедурата по преструктуриране, надзиравана от съд, могат да бъдат оценени съгласно принципа на инвеститор в условията пазарна икономика.
(192)
Съгласно съдебната практика след решението по делото Magefesa (54), ако държавата е по-щедра към дружеството, отколкото други кредитори, мерки по процедура по преструктуриране, надзиравана от съд, могат да представляват държавна помощ. Съответно Комисията проверява дали наистина частните и публичните кредитори са били третирани еднакво по време на процедурата по преструктуриране.
(193)
Първо, отбелязва се като цяло, че […] от преструктуриране на дългове (приблизително [30-70]% се дължи на частни кредитори. Основните частни кредитори са Nordea Bank, Pohjola Bank and Nordea Financing. Второ, трябва да се вземе предвид, че кредиторите на Karjaportti са били разделени на различни групи съгласно реда им. Заедно с частните кредитори Nordea Bank, OKO/Pohjola Bank и Nordea Financing, както и притежаваното от държавата специализирано финансово дружество Finnvera, община Mikkeli е принадлежала към групата кредитори по големи обезпечени дългове. Както може да бъде видяно в таблица IV, община Mikkeli има дял от [10-40]% по тези големи обезпечени дългове, докато частните кредитори заедно имат дял от [30-70]%. Finnvera има дял от [10-40]%.
(194)
По-надолу всяка от мерките, взети от община Mikkeli се оценява по-подробно.
(195)
Намаление на лихвените проценти за обезпечени дългове: Както може да бъде видяно в таблица V, лихвените проценти за заемите и други дългове (неизплатени такси), които са се считали за "големи обезпечени дългове, са били същите за частни и публични кредитори, с изключение на […]. Този кредитор получи лихвен процент от […] EURIBOR за всички неизплатени суми от започването на процедурата по преструктуриране, докато другите кредитори са получили за част от несъбраните суми само […] EURIBOR минус […]% до 2010 г. Разликата се е дължала на факта, че […] е бил пръв в реда на кредиторите по отношение на обезпеченията, предоставени от Karjaportti като гаранция. Счита се, че по-високият ред оправдава разликата в прилаганите лихвени проценти.
(196)
Разсрочване на заеми Вземанията на община Mikkeli са били отсрочени в същата степен както и вземанията на другите обезпечени длъжници. Както може да се види в таблица VI, Karjaportti трябва да плаща вноски на всички обезпечени кредитори от юли 2009 г. до 2015 г., когато най-голямата част от вноските става изискуема (43 % от главницата на всеки от обезпечените дългове). Всички вноски платими на всеки кредитор се намират в същата пропорция по отношение на цялата сума по вземането на съответния кредитор (2 % от неизплатената сума за първите три вноски). 4 % за следващите две вноски; 6 % за оставащата вноска). Последната вноска възлиза на 43 % от главницата за всеки от обезпечените кредитори. Следователно община Mikkeli не е била третирана по-малко благоприятно отколкото частните кредитори в подобна ситуация.
(197)
Опрощаване на дълг под условие Съгласно програмата за преструктуриране, както е посочено в съображения 42 и 45, сумите, които следва да бъдат опростени в края на процедурата по преструктуриране, надзиравана от съд, ако определени икономически условия не са изпълнени, се основавават на сравнение между стойността на обезпечението, ако Karjaportti продължи своята дейност, и стойността на обезпечението в случай на неговото реализиране, определена за всеки от съответните кредитори, като се взима предвид техния съответен ред. Стойността на обезпечението в двата случая беше определена от двама независими оценители към момента на започване на програмата за преструктуриране въз основа на сравними цени и информация за наемите. В този контекст, […] не трябва да опрощава дългове в края на процедурата по преструктуриране, надзиравана от съд, тъй като той е първият кредитор в реда за предпочтително удовлетворение. Сумите за другите кредитори са били също определени съгласно посочената методология, в резултат на което се е стигнало до сумите, посочени в съображение 43. Методологията, използвана за определяне на съответните суми може де се счита за достоверна, особено тъй като тя свързва съответния ред със стойността на съответното обезпечение в двата случая. На практика изчислението се е основавало на оценките на независим експерт и същите принципи са били приложени към всички кредитори при определянето на сумите, с които подлежащите на реструктуриране дългове могат да бъдат пределно намалени в края на процедурата по преструктуриране, надзиравана от съд. С оглед на това може да се счита, че всички кредитори са били третирани равноправно.
(198)
Като цяло, Комисията счита, че община Mikkeli не е била третирана по-малко благоприятно, отколкото частните кредитори по време на процедурата по преструктуриране, надзиравана от съд. Когато се е стигнало до различия в третирането на другите кредитори, те са били обосновани с различно качество на обезпеченията, с които разполагат съответните кредитори. Следователно, в светлината на гореизложеното следва да се заключи, че бенефициерът не е бил поставен в по-благоприятно положение по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС посредством процедурата по преструктуриране, надзиравана от съд. Съмненията, изразени от Комисията в решението за откриване на процедурата, са разсеяни и мерките, описани в съображения 31-43, не представляват държавна помощ.
7.3.5. Покупка на акции (мярка 7)
(199)
Първо, Комисията отбелязва, че покупката на дялове не е част от процедурата по преструктуриране, надзиравана от съд.
(200)
Финландия твърди, че община Mikkeli действала в съответствие с принципа на инвеститор в условията на пазарна икономика при закупуването на дяловете. Първо, следвайки логиката на решението по делото BP Chemicals (вж. съображения 189-191), трябва да се определи дали принципът на инвеститор в условията на пазарна икономика може да се приложи по отношение на мярка 7, тъй като община Mikkeli вече е отпускала помощи на Кarjaportti в миналото. В този контекст Комисията отбелязва, че мерки 4 и 5 са били предприети преди началото на процедурата по преструктуриране, надзиравана от съд, докато покупката на дялове е била направена едва след това. В допълнение докато целта на мерки 4 и 5 беше да се позволи на бенефициера да продължи да има достъп до ликвидни средства, след началото на процедурата по преструктуриране, надзиравана от съд, е било ясно, че тези нужди ще бъдат посрещнати в рамките на тази процедура. Поради това се счита, че мярка 7 може да бъде отделена от мерки 4 и 5, и че принципът на инвеститор в условията на пазарна икономика е по принцип приложим за мярка 7.
(201)
Както е посочено в съображение 156, принципът на инвеститор в условията на пазарна икономика е приложим за покупката на земя или други активи, извършена от държава. Финландия е представила оценка на стойността на дяловете, извършена от […] (55), агенция за управление на недвижими имоти със седалище в Хелзинки. Оценката от 29 март 2005 г. е оценила дяловете на дружеството за недвижими имоти на възлизащи в размер между 1 милион EUR и 1,1 млн. EUR. Оценката се е основавала на стойността на имуществото, притежавано от дружеството. Два метода са били приложени за определяне на стойността: Стойност на капитала при отдаване под наем на пазарни цени (след събиране на жилищна статистиката от Statistics Finland) и препродажната стойността (след запитване относно цените).
(202)
В момента, в който дяловете са били продадени, имуществото е било отдадено под наем под нивото на пазарните наемни цени. Съгласно оценката нивото на пазарните наемни цени може да бъде достигнато за две години с максималното годишно увеличение на наемните цени. Следователно стойността на имуществото е била коригирана в момента на покупката и накрая община Mikkeli е купила дялове на цена 860 000 EUR.
(203)
Оценката е била извършена от независим експерт. Използваната методология, както е описано по-горе, първо е трябвало да провери стойността на капитала при отдаване под наем на пазарни цени и след това препродажната стойност. И двете стойности са се основавали на данни за пазара, и двете стойности бяха използвани за определяне на стойността на дяловете, която също е била коригирана до нивото на наемните цени, преобладаващи към момента на покупката. Тази методология се счита за достоверна. Комисията стига до заключението, че дяловете на Kiinteistö Oy Suksimäki са закупени на пазарна цена и че мярката не предоставя предимство на Karjaportti.
(204)
Въз основа на гореизложеното съмненията, изразени от Комисията в решението за откриване на процедурата, се разсейват и се стига до заключението, че мярката не включва държавна помощ.
7.3.6. Преобразуване на неизплатени лихви в заеми (мярка 8)
(205)
Финландия твърди, че превръщането на неизплатените лихви в заеми е типичен мярка за процедура по преструктуриране, надзиравана от съд. Вярно е, че подобна мярка може да бъде разглеждана като присъща на процедура по преструктуриране, надзиравана от съд. В конкретния случай, превръщането на неизплатените лихви в заеми през 2005 г. е било по принцип вече предвидено в програмата за преструктуриране за всички кредитори по големи обезпечени дългове ([двама частни кредитори] и Finnvera). С оглед на това Комисията не счита, че сам по себе си фактът на преобразуване на неизплатените лихви в заем означава държавна помощ. Трябва обаче е да се провери дали лихвеният процент, който община Mikkeli e начислила на Karjaportti, предоставя предимство на последното.
(206)
В този контекст Финландия счита, че община Mikkeli е действала в съответствие с принципа на частния пазарен инвеститор, тъй като частните инвеститори заедно с община Mikkeli са преобразували неизплатените лихви в заеми. На първо място, по същия начин, както за процедурата по преструктуриране, надзиравана от съд, се счита, че по принцип принципа на частния пазарен инвеститор е приложим към мярка 8, тъй като тази мярка може да бъде отделена от мерки 4 и 5 (вж. съображения 189-191). Прилагайки принципа на частния пазарен инвеститор към конкретния случай, Комисията отбелязва следното: Докато е вярно, че не само община Mikkeli, но също и [частните кредитори] извършиха преобразуване на неизплатени лихви в заеми, лихвеният марж, начислен за заемите, не беше един и същ. Всъщност [един частен кредитор] поиска 3-месечния EURIBOR плюс 1,5 % и [друг частен кредитор] - 3-месечния EURIBOR плюс 2 %, докато община Mikkeli поиска само 3-месечния EURIBOR плюс 0,3 %. Следователно лихвеният процент, който община Mikkeli се е съгласила да начисли за заема е 1,2 % под лихвения процент, начислен от [един частен кредитор] и 1,7 % под лихвения процент, начислен от [други частен кредитор]. Следователно аргументът, че община Mikkeli е действала при равни условия с частните кредитори, може да се отхвърли. С оглед на разликата в лихвените проценти може да се изключи, че община Mikkeli е начислила за заема лихва на пазарно равнище. Следователно заемът, в който община Mikkeli е преобразувала неизплатените лихви, предоставя предимство на Karjaportti.
(207)
В допълнение, мярка 8 отговаря на всички изисквания за наличието на държавна помощ. Както се посочва подробно в съображения 133, 140 и 141, този заем се състои от държавни средства, за него носи отговорност държавата, той е избирателен, нарушава конкуренцията и засяга търговията между държавите-членки.
(208)
Въз основа на горепосоченото Комисията стига до заключението, че мярка 8 представлява държавна помощ.
(209)
Финландия не е привела никакви доводи относно съвместимостта на мярка 8. Тъй като Karjaportti е било в затруднение в момента на преобразуването на неизплатените лихви в заеми (вж. съображения 123-129), Комисията първо оценява дали мярка 8 е съвместима като помощ за оздравяване и преструктуриране съгласно Насоките за О&П. Към момента на предоставяне на гаранцията са се прилагали Насоките за О&П от 2004 г. (56)
(210)
Съгласно Насоките за О&П от 2004 г. помощта за оздравяване трябва да отговаря на определени изисквания, които не са изпълнени от въпросната мярка.
а)
Първо, докато мерките се състоят в подкрепа на ликвидността под формата на заем (точка 25, буква а) от Насоките за О&П от 2004 г.), начисленият лихвен процент не е поне сравним с лихвените проценти, наблюдавани при заеми за стабилни предприятия (референтен лихвен процент за Финландия през декември 2005 г.: 4,08 % плюс 100 базисни пункта; лихвеният процент, начислен за заема беше 3-месечния EURIBOR плюс 0,3 %, което на 19 декември 2005 г. представляваше 2,486 % плюс 30 базисни пункта.
б)
Второ, Финландия не се е задължила да предостави план за преструктуриране в рамките на шест месеца след разрешаването на помощта и продължителността на мярката не е била ограничена до шест месеца (точка 25, буква а) и буква в) от за О&П от 2004 г.).
в)
Трето, принципът на еднократната помощ (точка 25, буква д) от Насоките за О&П от 2004 г.) не е спазен, тъй като дружеството е получило несъвместима и неправомерна държавна помощ в моменти, когато то е било в затруднение преди.
(211)
Мярката също не отговаря на всичките изисквания за помощ за преструктуриране, определени в Насоките за О&П от 2004 г.
а)
Първо, мярката не била в зависимост от изпълнението на план за преструктуриране (точка 34 от Насоките за О&П от 2004 г.). Докато е вярно, че по време на процедурата за преструктуриране, надзиравана от съд беше съставена програма за преструктуриране за Karjaportti, последната не отговаря на изискванията на точка 35 от Насоките за О&П от 2004 г. (продължителност от 10 години, липса на анализ на чувствителността, липса на връщане към дълготрайна жизнеспособност в рамките на разумен период от време).
б)
Второ, от получателите на помощта се очаква да дадат значителен принос към плана за реструктуриране от техните собствени средства (точка 43 от Насоките за О&П от 2004 г.), а за разглежданите мерки няма индикация за собствен принос на бенефициера.
в)
Трето, мярката не спазва принципа за еднократната помощ, тъй като дружеството е получило несъвместима и неправомерна държавна помощ в моменти, когато то е било в затруднение преди.
(212)
Съответно Комисията счита, че мярката не е предоставена с съответствие с Насоките за О&П от 2004 г.
(213)
Освен това, трябва да се разгледа дали мерки 8 и 5 биха могли да бъдат съвместими на основание някое друго от изключенията, предвидени в член 107, параграфи 2 и 3 от ДФЕС. Поради същите причини, изложени по-горе за мярка 4 и мярка 5 (вж. съображения 179-186), Комисията счита, че условията за нито едно от изключенията не са изпълнени. Поради това Комисията стига до заключението, че мярка 8 включва държавна помощ, която не е съвместима с вътрешния пазар.
7.3.7. Отписване на дългове от финансовите отчети през 2006 г. и през 2008 г. (мярка 9 и мярка 10)
(214)
Първо, трябва да се провери дали тези отписвания на дългове биха могли да предоставят предимство на Кarjaportti. Такъв би бил случаят, ако община Mikkeli реши да не търси повече събирането на дълговете, тоест ако тя опрости въпросните дългове.
(215)
Както е описано в съображение 105, Финландия потвърди, че отписване на дългове е било само счетоводна мярка, която не засяга правните отношения между кредитора и длъжника, тоест че задълженията не са били опростени. Съгласно документите, предоставени от Финландия, община Mikkeli все още търси събиране на дълговете.
(216)
В съответствие с принципа на предпазливост съгласно добрата счетоводна практика и в съответствие със Закона за счетоводството 1336/1997 стойността на вземанията, вписани в счетоводния баланс, не може да превишава вероятната им стойност. Съответно, вземания, които вероятно не могат да бъдат събрани, се записват в отчета за приходите и разходите като разход.
(217)
Въз основа на горепосоченото Комисията счита, че отписването на дълг е било направено единствено във финансовите отчети на община Mikkeli в съответствие със счетоводните стандарти и събирането на съответните вземания все още се търси в рамките на процедурата за преструктуриране, надзиравана от съд.
(218)
Съмненията, изразени от Комисията в решението за откриване на процедурата, са разсеяни и може да се направи заключение, че мерките не предоставят предимство на Karjaportti. Поради това мерки 9 и 10 не включват държавна помощ.
7.3.8. Разсрочване на дългове от 2009 г. насам (мярка 12)
(219)
Доводът на Финландия, че мярката е присъща на процедурата по преструктуриране, надзиравана от съд и не включва държавна помощ може да бъде отхвърлен. Първо, разсрочването на дългове през 2009 г. не е било предвидено в първоначалната програма за преструктуриране и второ, фактът, че подобно преструктуриране би било предприето в съответствие с националното законодателство не е достатъчен за да се изключи наличието на държавна помощ (57).
(220)
По принцип също така мерки за намаляване на разходите, които обичайно са част от бюджета на дадено предприятие, могат да се считат за държавна помощ. Що се касае до разсрочване на дългове, Комисията оценява подобно поведение посредством критерия за частен кредитор (58). При този критерий държавата се разглежда по-скоро като публичен кредитор, който като частен кредитор, цели да възстанови дължими на нея суми, и който за тази цел сключва споразумения с длъжника, съгласно които натрупаните дългове трябва да бъде разсрочени или заплатени на вноски, за да се улесни тяхното връщане (59). По смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС има благоприятно третиране, ако дължимата сума може да бъде възстановена на публичния кредитор при по-благоприятни условия, отколкото би било позволено от частен кредитор. Комисията взема под внимание аргумента на Финландия, че разсрочването не е било осъществено, защото административният съд на Kuopio (Kuopion hallinto-oikeus) е забранил неговото осъществяване. Както обаче посочва Финландия графикът за изплащане на дълга е бил удължен независимо това, което води до отлагане на дължими плащания. В този контекст Комисията отбелязва, че действително осъщественото разсрочване се различава от разсрочването, за което е направено уведомление, по отношение на сумите и срокове. Размерът на дълга, разсрочен в действителност от община Mikkeli, е по-нисък от размера, за който първоначално е направено уведомление, и разсрочването е било разрешено само за по-кратки периоди отколкото периодите, за които първоначално е направено уведомление. С оглед на това се счита, че мярката, за която е направено уведомление, е изпълнена с модификации. Независимо от тези модификации Комисията отбелязва, че никой частен кредитор не би приел разсрочване на дългове в каквато и да е форма поради причините, изложени в това съображение.
(221)
Един частен кредитор обикновено ще събере по принудителен ред своите вземания, ако преди това е сключил споразумения относно разсрочване на дългове, които не са били спазени от кредитора (60). Община Mikkeli, напротив, се е съгласила на последващо разсрочване на дългове, след като Karjaportti не е спазила условията на разсрочването на дългове, относно което е било постигнато споразумение по време на процедурата за преструктуриране надзиравана от съд. В допълнение не съществуват специфични доводи срещу събиране на вземанията по принудителен ред, като например по-големи обезпечения, предоставени на община Mikkeli. На последно място, що се касае до перспективите за бъдеща рентабилност и жизнеспособност на дружеството, Комисията счита, че финансовото положение на дружеството беше такова, че не даваше повод да се вярва, че инвестициите биха достигнали приемливо ниво на рентабилност в разумен срок. По време на предоставянето на мярката Karjaportti се е намирало в процедура по несъстоятелност и в допълнение от 2004 г. дружеството вече се е намирало в процедура по преструктуриране, надзираван от съд. С оглед на това Комисията отбелязва, че един предполагаем частен кредитор в същото положение като община Mikkeli не би приел продължаване на разсрочването на дълговете.
(222)
При тези обстоятелства Финландия посочва, че община Mikkeli е действала при равни условия с другите кредитори на Karjaportti.
(223)
Всъщност, що се касае до разсрочването на дългове, за което е било направено уведомление, според Финландия съгласието на частните кредитори е било в зависимост от съгласието на община Mikkeli. На второ място, изглежда, че възнамеряваното разсрочване на дългове не е предвиждало същите условия за всички обезпечени кредитори. Докато община Mikkeli е щяла да отложи изплащането на непогасените дългове до 2011 г., частните кредитори са щели все пак да получат вноска през 2009 г. С оглед на това доводът, изтъкнат от Финландия може да бъде отхвърлен.
(224)
Въз основа на горепосоченото Комисията стига до заключението, че мярката не отговаря на критерия за частен кредитор и че тя предоставя предимство на Karjaportti.
(225)
Що се отнася до останалите изисквания за наличие на държавна помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС, Комисията отбелязва, община Mikkeli се е съгласила на разсрочването и то съответно се състои от държавни ресурси и може да бъде вменено в отговорност на държавата. Освен това, мярката може да се счита за избирателна. На последно място, тя нарушава конкуренцията и засяга търговията между държавите-членки, както е изложено подробно в съображения 133, 140 и 141.
(226)
Въз основа на горепосоченото Комисията стига до заключението, че мярката представлява държавна помощ.
(227)
Основният довод на Финландия е, че тази мярка не включва държавна помощ; тя обаче също е подала уведомление относно мярка 12 за помощ за оздравяване. Всъщност, когато община Mikkeli се е съгласила на разсрочване на дълговете, Karjaportti е било в затруднение по смисъла на точка 10, буква в) от Насоките за О&П от 2004 г. (вж. съображения 123-129). Следователно съвместимостта на въпросната мярка трябва да се разглежда въз основа на Насоките за О& П от 2004 г.
(228)
Съгласно Насоките за О&П от 2004 г. помощта за оздравяване трябва да отговаря на определени изисквания, не всички от които са изпълнени от въпросната мярка.
а)
Първо, мярката не се състои в подкрепа на ликвидността под формата на гаранции по заеми или заеми (точка 25, буква а) от Насоките за О&П от 2004 г., а в разсрочване на плащанията.
б)
Второ, Финландия не се е задължила да предостави план за преструктуриране в рамките на шест месеца след разрешаването на помощта и продължителността на мярката не е била ограничена до шест месеца (точка 25, буква а) и буква в) от Насоките за О&П от 2004 г.).
в)
Трето, принципът на еднократната помощ (точка 25, буква д) от Насоките за О&П от 2004 г.), не е спазен, тъй като дружеството е получило несъвместима и неправомерна държавна помощ в моменти, когато то е било в затруднение преди.
(229)
Мярката също не отговаря на всичките изисквания за помощ за преструктуриране, определени в Насоките за О&П от 2004 г.
а)
Първо, мярката не е в зависимост от изпълнението на план за преструктуриране (точка 34 от Насоките за О&П от 2004 г.). Следва да се отбележи, че не е бил съставен план за преструктуриране по смисъла на точка 35 от Насоките за О&П от 2004 г.
б)
Второ, от получателите на помощта се очаква да дадат значителен принос към плана за преструктуриране от техните собствени средства (точка 43 от Насоките за О&П от 2004 г.), а за разглежданите мерки няма индикация за собствен принос на бенефициера.
в)
Трето, с цел да се избегнат прекомерни нарушения на конкуренцията, трябва да бъдат взети компенсаторни мерки (точка 38 от Насоките за О&П от 2004 г.). Такива мерки не бяха предвидени.
г)
Четвърто, мярката не спазва принципа за еднократната помощ, тъй като дружеството е получило несъвместима и неправомерна държавна помощ в моменти, когато то е било в затруднение преди.
(230)
Съответно Комисията счита, че мярката не е предоставена с съответствие с Насоките за О&П от 2004 г.
(231)
Освен това, трябва да се разгледа дали мярка 12 би могла да бъде съвместима на основание някое друго от изключенията, предвидени в член 107, параграфи 2 и 3 от ДФЕС.
(232)
(Изключенията по член 107, параграф 2 от ДФЕС не са приложими в настоящия случай, тъй като тази мярка няма социален характер, не е предоставена на отделни потребители, не е предназначена за отстраняване на щети, причинени от природни бедствия или други извънредни събития, и не е предоставена на икономиката в отделни региони на Федерална република Германия, засегнати от разделението на държавата.
(233)
Допълнителни изключения са предвидени в член 107, параграф 3 от ДФЕС.
(234)
Член 107, параграф 3, буква а) от ДФЕС гласи, че "помощите за насърчаване на икономическото развитие на региони, където жизненото равнище е необичайно ниско или където има високо равнище на непълна заетост" могат да бъдат обявени за съвместими с вътрешния пазар. Към момента на предоставяне на помощта Karjaportti се е намирало в такъв регион.
(235)
Съвместимостта на държавна помощ за региони, които получават подпомагане, е уредена от ННРП от 1998 г. Съгласно тези насоки дружества, изпитващи затруднения, не отговарят на условията за предоставяне на регионална помощ. Съответно Комисията стига до заключението, че помощта не отговаря на критериите за дерогацията, предвидена в член 107, параграф 3, буква а) от ДФЕС.
(236)
Член 107, параграф 3, буква б) от ДФЕС гласи, че "помощ за насърчаване изпълнението на важен проект от общоевропейски интерес или за преодоляване на сериозно затруднение в икономиката на държава-членка" може да бъде обявена за съвместима с вътрешния пазар. Комисията отбелязва, че въпросната помощ не е предназначена да насърчава изпълнението на важен проект от общоевропейски интерес, както и че не е открила доказателства, че тя е предназначена за преодоляване на сериозно затруднение във финландската икономика. С оглед на гореизложеното, Комисията стига до заключението, че помощта не отговаря на условията за дерогацията, предвидена в член 107, параграф 3, буква б) от ДФЕС.
(237)
Член 107, параграф 3, буква г) от ДФЕС определя, че помощ за насърчаване на култура и опазване на наследство, доколкото тази помощ не засяга условията на търговия и конкуренция в Общността в степен, противоречаща на общия интерес, може да бъде обявена за съвместима с ДФЕС. Този член очевидно е неприложим за настоящия случай.
(238)
Член 107, параграф 3, буква в) от ДФЕС предвижда разрешаване на държавни помощи, които имат за цел да улеснят развитието на някои икономически дейности или на някои икономически региони, доколкото тези помощи не засягат по неблагоприятен начин условията на търговия, до степен, която противоречи на общия интерес. Комисията е разработила няколко насоки и съобщения, за да обясни как ще прилага дерогацията, съдържаща се в този член. Комисията обаче счита, че е очевидно поради естеството и характеристиките на помощта, че изключенията съгласно тези насоки и съобщения не са приложими към настоящия случай.
(239)
На основание гореизложените доводи Комисията счита, че мярка 12 включва държавна помощ, която не е съвместима с вътрешния пазар.
7.4. Мерки, предоставени от Finnvera
(240)
Като предварителна забележка Комисията припомня, че Финландия, в контекста на решение за държавна помощ № 715/2006, е поела ангажимент, че дейностите на Finnvera ще бъдат ограничени до управление на схеми за държавна помощ. Въз основа на това Комисията реши на 25 септември 2007 г. (датата на решението на Комисията), че освобождаването от подоходен данък за Finnvera не представлява държавна помощ. Мерки 13-17 са били предоставени преди решението на Комисията по дело № 715/2006. Мярка 18 е била предоставена след приемането на решението на Комисията по дело № 715/2006. Комисията при оценката на мярка 18 следователно трябва да вземе предвид ангажимента, поет от финландските власти по това дело.
7.4.1. Гаранция, предоставена на 17 март 2004 г. (мярка 13)
(241)
За да се счита за държавна помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от ДФЕС, дадена мярка трябва да бъде предоставена пряко или косвено от държавни ресурси и тя трябва да може да бъде вменена в отговорност на държавата. Финландия не оспорва, че мерките, предприети от Finnvera се състоят от държавни средства и могат да бъдат вменени в отговорност на държавата. Според съдебната практика ресурси на едно предприятие следва да бъдат разглеждани като държавни ресурси, ако държавата е в състояние, като упражнява доминиращо влияние върху такива предприятия, да ръководи използването на техните ресурси (61). Мерки, предоставени от специална финансова институция, която може да се счита за орган от публичния сектор съгласно нейния устав, като цяло могат да бъдат вменени в отговорност на държавата (62). Съдът е обяснил по-подробно понятието за вменяване на отговорност в решението по делото Stardust Marine (63). Той е определил следните показатели за вменяване на отговорност на държавата: интегрираност на публичното предприятие в структурите на публичната администрация; естеството на неговата дейност и упражняването ѝ на пазара при нормални условия на конкуренция с частните оператори, правният статут на предприятието (дали е субект на публичното право или на общото дружествено право), интензивността на контрола, упражняван от публичната власт върху управлението на предприятието; интензивността на контрола, упражняван от публичната власт върху управлението на предприятието. В този контекст Комисията отбелязва, че действията на Finnvera са предмет на уредба на административното право, което показва, че то е тясно свързано с администрацията. Finnvera е специално финансово дружество, което е 100 % собственост на държавата, ползва се от държавна гаранция и предоставя основно държавни помощи и финансиране, което не е лесно достъпно на пазара, като например експортни кредити. Ето защо, въпреки че неговите дейности могат да се припокриват в ограничена степен с тези на търговските банки, то не извършва тези дейности в нормални условия на конкуренция с частните оператори. То е учредено съгласно общото дружествено право; същевременно държавата упражнява силен надзор: държавата назначава членовете на Надзорния съвет от парламентарните групи на политическите партии съобразно тяхната представеност във парламента на Финландия. Повечето от членовете на управителния съвет са избрани измежду кандидати, избрани от няколко министерства (вж. съображения 56 - 57). С оглед на това Комисията счита, че мерките, взети от Finnvera, се състоят от държавни ресурси и отговорността за тях може да бъде вменена на Финландия.
(242)
Що се касае до въпроса дали мярка 13 предоставя предимство на бенефициера, противоположно на становището на Финландия, мярката не е предоставена при еднакви условия заедно с тези на частните кредитори. Докато е вярно, че […] и […] и двамата са отпуснали заеми на Karjaportti през 2004 г., Комисията няма сведения, че тези банки също са предоставили и гаранции. Освен това заемите, отпуснати от двамата частни кредитори, са били отпуснати едва в 2004 г., тоест два месеца след като Finnvera е било предоставило мярка 13 и следователно не може да се счита, че Finnvera е действало „заедно“ с тях. Доводът на Финландия, че гаранцията е била предоставена в съответствие с Известието относно гаранциите 2004, може също да бъде отхвърлен. Първо, както беше обяснено по-горе, при оценката на мярката Комисията се основава на Известието относно гаранциите 2008. Съгласно точка 3.2 от Известието относно гаранциите 2008 наличието на държавна помощ в рамките на индивидуална държавна гаранция може да се изключи, ако заемополучателят не е във финансово затруднение. Тъй като Комисията счита, че Karjaportti вече е било в затруднение по смисъла на Насоките за О&П от 1999 г. през март 2004 г. (вж. съображения 123-128), приложението на Известието относно гаранциите може да се изключи. Финландия също изтъква, че гаранцията е подлежала на висока такса. С оглед обаче на финансовите затруднения на Karjaportti по времето на предоставянето на гаранцията се счита, че таксата за гаранцията, начислена от Finnvera не е пазарна такса. Всъщност бенефициерът е имал общи финансови разходи от [5-8]% за заема заедно с гаранцията, докато референтния лихвен процент по това време е бил 4.43 %, към който е следвало да се добавят 400 базисни пункта с оглед на финансовите затруднения на бенефициера. С оглед на гореизложеното се счита, че мярката предоставя предимство на Karjaportti.
(243)
Освен това за да бъде разглеждана като държавна помощ, дадена мярка трябва да бъде специфична или избирателна, поставяйки в по-благоприятно положение определени предприятия или производството на определени стоки. Мярка 13 е била предоставена на Karjaportti, едно специфично дружество. Следователно Комисията счита, че тя представлява избирателно предимство за бенефициера.
(244)
В допълнение, Комисията трябва да разгледа дали има вероятност мярката да наруши конкуренцията или засегне търговията между държавите-членки. В този контекст Финландия твърди, че елементът на помощ в гаранцията е под de minimis прага. Когато мярка 13 е била предоставена, се е прилагал Регламент (ЕО) № 69/2001 на Комисията от 12 януари 2001 г. относно прилагането на членове 87 и 88 от Договора за ЕО към помощта de minimis (64) (Регламента de minimis 2001) (65). Едно от изискванията за приложението на Регламента de minimis 2001 е общата de minimis помощ, предоставена на едно предприятие, да не превишава 100 000 EUR през всеки тригодишен период. Оценяваната гаранция е възлизала само на 91 000 EUR, тоест тя не би превишила тавана от 100 000 EUR, ако целият размер трябваше да се отчете като елемент на помощ. Трябва обаче да се определи дали мярка 13 трябва да се разглежда заедно с мярка 4, гаранция, предоставена от община Mikkeli през март 2004 г., само 9 дни преди предоставяне на мярка 13, гаранцията, предоставена от Finnvera. Докато двете гаранции са били предоставени от два различни правни субекта и са обезпечавали два отделни заема с различна продължителност, тези два заема са заместили един единствен заем, отпуснат от Tapiola през 1992 г. Следователно може да се счита, че мярка 4 и мярка 13 са били предоставени с една и съща цел, която е била да се позволи преобразуването на заема Tapiola, отпуснат през 1992 г. в нови заеми. С оглед на тази тясна връзка между двете мерки Комисията счита, че мярка 4 и мярка 13 трябва да се разглеждат като една мярка с цел приложение на тавана от 100 000 EUR на Регламента de minimis 2001. Като цяло елемента на помощ в тези две мерки превишава 100 000 EUR. Комисията следователно стига до заключението, че мярка 13 не попада в приложното поле на Регламента de minimis 2001.
(245)
На последно място, Финландия твърди, че мярка 13 е продължението на вече съществуващи задължения и следователно експозицията на Finnvera не е увеличена. Финландия приведе подобен довод относно мярка 4. На същото основание, както и за мярка 4, Комисията не счита, че мярка 13 е просто продължение на по-рано предоставена мярка (вж. съображения 164-165).
(246)
Въз основа на горепосоченото Комисията стига до заключението, че мярка 13 представлява държавна помощ.
(247)
Финландия не е привела никакви доводи по отношение на съвместимостта на мярка 13. Тъй като Karjaportti е била в затруднение, когато Finnvera е предоставила гаранцията (вж. съображения 123-128), Комисията първо оценява дали тя е съвместима като помощ за оздравяване и преструктуриране съгласно Насоките за О&П. Към момента на предоставяне на гаранцията са били приложими Насоките за О&П от 1999 г. (66)
(248)
Съгласно Насоките за О&П от 1999 г. помощта за оздравяване трябва да отговаря на определени изисквания, не всички от които са изпълнени от въпросната мярка.
а)
Първо, гаранцията не е свързана със заем, който следва да бъде върнат за период от не повече от дванадесет месеца след отпускането на последния транш на предприятието (точка 23, буква б) от Насоките за О&П от 1999 г.).
б)
Второ, Финландия не е предоставила никаква информация, че помощта е оправдана на основание сериозни социални затруднения и няма прекомерно неблагоприятни ефекти на разпространение на резултатите в другите държави-членки (точка 23, буква в) от Насоките за О&П от 1999 г.).
в)
Трето, нито гаранцията е била възстановена в рамките на 6 месеца, нито е бил съставен план за преструктуриране по смисъла на Насоките за О&П от 1999 г. (точка 23, буква г) от Насоките за О&П от 1999 г.).
г)
На последно място, няма индикации, че гаранцията е била ограничена до размера нужен за поддържане на дейността на предприятието за периода, за който помощта е разрешена (точка 23, буква д) от Насоките за О&П от 1999 г.).
(249)
По същите причини, изложени по-горе за мерки 4 и 5 (вж. съображения 177-178), Комисията счита, че мярка 13 не отговаря също на всички изисквания за помощ за преструктуриране, определени в Насоките за О&П от 1999 г. Съответно Комисията счита, че мярката не е предоставена с съответствие с Насоките за О&П от 1999 г.
(250)
Освен това, трябва да се разгледа дали мярка 13 би могла да бъде съвместима на основание някое друго от изключенията, предвидени в член 107, параграфи 2 и 3 от ДФЕС. По същите причини, изложени по-горе за мерки 4 и 5 (вж. съображения 179-186), Комисията счита, че никое от изключенията не е налице. Поради това Комисията стига до заключението, че мярка 13 включва държавна помощ, която не е съвместима с вътрешния пазар.
7.4.2. Заем, предоставен на 12 януари 2006 г. (мярка 14)
(251)
Финландия твърди, че мярката е предвидена в програмата за преструктуриране за процедурата по преструктуриране, надзиравана от съд, и че Finnvera е предприело мярката заедно с частни кредитори.
(252)
Вярно е, че мярката вече е била предвидена в програмата за преструктуриране както за частни, така и за публични кредитори на Karjaportti. Съгласно документите, предоставени от Финландия преобразуването на лихвите в заеми е било осъществено в края на 2005 г. и началото на 2006 г.Частни кредитори също са преобразували техните лихви в заеми.
(253)
Първо, следвайки логиката на решението по делото BP Chemicals (вж. съображения 189-191), трябва да се определи дали принципът на инвеститор при условия на пазарна икономика може да се приложи към мярка 14. В този контекст Комисията отбелязва, че мерки 4, 5 и 13 са били предприети преди началото на процедурата по преструктуриране, надзиравана от съд, докато мярка 14 е била предприета по време на такава процедура. Поради причините, изложени в съображения 189-191 по-горе, Комисията счита, че мярка 13 може да бъде разделена от мерки 4, 5, и 13. В допълнение мярка 14 е била предвидена в самата програма за преструктуриране, която е имала целта да изправи дружеството на крака.
(254)
Второ, що се касае до приложението на принципа на инвеститор при условия на пазарна икономика, Комисията счита, че заемите отпуснати от частните кредитори […] и от […] са сравними със заема, отпуснат от Finnvera. Като обезпечени кредитори в процедурата по преструктуриране, надзиравана от съд, дружествата са в подобно положение. При положение, че заемите са били отпуснати при условия, подобни на тези, при които е бил отпуснат заема от Finnvera (същия период на заем, сравним период за връщане на заема), и че лихвеният процент, който Finnvera е поискала, е бил по-благоприятен за Finnvera (шестмесечен EURIBOR + 2 % e бил 4,643 % на 1 януари 2006 г.) отколкото процента на лихвата, получена от частните кредитори (на 1 януари 2006 г., тримесечен EURIBOR + 1,5 % е бил 3,988 %; тримесечен EURIBOR + 2 % е бил 4,488 %), Комисията стига до заключението, че мярката не предоставя предимство на Karjaportti.
(255)
Въз основа на горепосоченото се стига до заключението, че мярката не включва държавна помощ.
7.4.3. Насрещна гаранция, предоставена на 14 септември 2006 г. (мярка 15)
(256)
На първо място, Комисията счита, че бенефициерът на мярката е Karjaportti, въпреки че насрещната гаранция е отпусната на […]. Ниската такса, начислена от […] от Karjaportti показва, че […] само е предоставило гаранцията с оглед на гаранцията, предоставена от Finnvera. В действителност по същество Karjaportti, a не […] плаща гаранционната премия за насрещната гаранция на Finnvera.
(257)
Във всеки случай, Финландия смята, че Finnvera е действало при същите условия, при които частните кредитори […] и […] са действали. Вярно е, че […] и […] са били в подобна ситуация като Finnvera. Всичките три дружества са обезпечени кредитори в процедурата по преструктуриране, надзиравана от съд. Всички те са предоставили заеми и гаранции на Кarjaportti преди ([…]).
(258)
На същото основание, както и за мярка 14, следвайки логиката на решението по делото BP Chemicals (вж. съображения 189 - 191), се счита, че принципът на инвеститор в условията на пазарна икономика може да се приложи по отношение на мярка 15, тъй като тази мярка може да бъде разделена от мерки 4, 5 и 13 (вж. съображение 253).
(259)
Що се касае до въпросната мярка, като цяло гарантираният заем възлиза на 1,8 млн. EUR. Finnvera е предоставила насрещна гаранция […] само за 16,7 % от тази сума (300 000 EUR). Остатъкът от заема е бил обезпечен с гаранции от […] и […] (EUR 825 000 EUR и 675 000 EUR съответно), относно които Finnvera не е предоставила насрещни гаранции. От гледна точка на бенефициера Karjaportti, общите разходи за насрещно гарантираната гаранция са били по-високи от тези за гаранциите, предоставени от […] и […]. Докато последните две са начислили гаранционна такса в размер на 1,75 % на Karjaportti, общите финансови разходи по насрещната гаранция за Karjaportti са били 2,9 % (1,65 % за […] гаранция плюс 1,25 % за насрещна гаранция). От това следва, че мярката, предприета от Finnvera не предоставя предимство на Karjaportti.
(260)
Въз основа на горепосоченото се стига до заключението, че мярката не включва държавна помощ.
7.4.4. Заем, предоставен на 6 юли 2007 г. (мярка 16)
(261)
Както е посочено в съображение 110, Финландия привежда довода, че заемът не включва държавна помощ, тъй като той е част от по-голяма мярка за финансиране, в която са взели участие също частни кредитори.
(262)
На същото основание, както и за мярка 14, следвайки логиката на решението по делото BP Chemicals (вж. съображения 189 - 191), се счита, че принципът на инвеститор в условията на пазарна икономика може да се приложи по отношение на мярка 16, (вж. съображение 253).
(263)
Както е изложено в съображение 254, Комисията счита, че […] и […], са в положение сравнимо с това на Finnvera. Що се касае до разглежданата специфична мярка, вярно е, че Finnvera е отпуснала заема, по едно и също време при сходни условия като […] и […]. Продължителността на заемите за всички кредитори е шест месеца; плащането по всички заеми е било отложено в същото съотношение (неизплатеното количество за всички кредитори е приблизително […]% от първоначалния размер). И трите заема са били обезпечени с едно и също обезпечение, както е посочено в съображение 66, а обезпечението се разделя между кредиторите в зависимост от степента на риск за съответния кредитор във връзка със заема, отпуснат от него. Що се касае до лихвения процент, изглежда, че лихвеният процент, поискан от Finnvera е бил дори по-благоприятен за Finnvera (6-месечен Euribor + 2,5 % е бил 6,847 % на 6 юли 2007 г.) от лихвения процент, който частните кредитори са получили (на 9 юли 2007 г., едномесечен Euribor + 2 % е бил 6,105 %). Следователно може да се счита, че заемът е в съответствие с принципа на инвеститор при условията на пазарна икономика и не води до държавна помощ.
(264)
Въз основа на горепосоченото се стига до заключението, че мярката не включва държавна помощ.
7.4.5. Гаранция, предоставена на 9 януари 2008 г. (мярка 17)
(265)
Първо, трябва да се определи кой субект се ползва от въпросната мярка, […] или Karjaportti Finnvera е предоставило насрещна гаранция на […], основната банка на Karjaportti. […], е предоставила от своя страна гаранция на Karjaportti. […] е начислило много ниска такса на Karjaportti за тази гаранция, което показва, че […] е предоставило само гаранцията на Karjaportti, тъй като е съществувало обезпечение под формата на насрещна гаранция от Finnvera. Комисията също така отбелязва, че не […], а Karjaportti плаща на Finnvera гаранционна премия за насрещната гаранция. С оглед на това Комисията счита, че бенефициерът на мярката е Karjaportti.
(266)
Второ, трябва да се прецени дали мярката предоставя предимство на Karjaportti. В този контекст, Финландия твърди, че насрещната гаранция не е свързана с предоставянето на държавна помощ, тъй като друг частноправен субект е участвал в споразумението. Този аргумент може да бъде отхвърлен, тъй като Finnvera е предоставила насрещна гаранция за гаранция на участващ частноправен субект, което означава, че Finnvera и частноправният субект изобщо не са били в сходно положение.
(267)
С оглед на това Комисията оценява мярката въз основа на Известието относно гаранциите 2008. Докато е вярно, че насрещната гаранция на Finnvera не обезпечава повече от 80 % от […] гаранцията, бенефициерът Karjaportti е бил в затруднение по време на предоставянето на гаранцията, както е посочено по-подробно в съображения 123-128. Съответно наличието на държавна помощ не може да се изключи на основание точка 3.2 от Известието относно гаранциите 2008.
(268)
Дори ако една гаранция не отговаря на всички изисквания на точка 3.2 от Известието относно гаранциите 2008 г., таксата, платена за една гаранция все пак може да обоснове заключението, че гаранцията не води до държавна помощ. Независимо от това, противно на становището на Финландия, Комисията счита, че мярката не може да бъде разглеждана като мярка, която не включва държавна помощ. Гаранцията е била предоставена срещу ниска гаранционна такса, въпреки че дружеството е изпитвало затруднения (вж. съображения 123 - 128) и рискът за Finnvera би могъл да се счита за значителен. Ето защо се счита, че мярката предоставя предимство на Karjaportti. Комисията отбелязва, че в тази връзка и Finnvera, в съответствие с ангажимента, поет от финландските власти в контекста на дело № 715/2006 г., не е получило разрешение да отпуска пазарно финансиране.
(269)
В допълнение, мярката отговаря на всички други изисквания за наличието на държавна помощ. Както е посочено в съображение 241, мерките, предоставени от Finnvera, се състоят от държавни ресурси и могат да бъдат вменени в отговорност на държавата. Мярка 17 е също избирателна, тъй като единственото дружество, което се ползва от нея е Karjaportti. На последно място, тя нарушава конкуренцията и засяга търговията между държавите-членки.
(270)
Въз основа на горепосоченото Комисията стига до заключението, че мярката представлява държавна помощ.
(271)
Финландия не привежда довода, че мярка 17 е съвместима с вътрешния пазар. Всъщност, когато Finnvera е предоставила мярката, Karjaportti е било в затруднение по смисъла на Насоките за О&П от 2004 г. (вж. съображения от 123-128). Съответно, мярката би могла да бъде съвместима единствено кат помощ за оздравяване и преструктуриране съгласно Насоките за О&П от 2004 г.
(272)
Съгласно Насоките за О&П от 2004 г. помощта за оздравяване трябва да отговаря на определени изисквания, не всички от които са изпълнени от разглежданата мярка.
а)
Първо, гаранцията не е изтекла в рамките на срок от не повече от шест месеца, считано от изплащането на първия транш (точка 25, буква а) от Насоките за О&П от 2004 г.).
б)
Второ, Финландия не е представила в срок от шест месеца, считано от първото прилагане на мярката, план за преструктуриране или план за ликвидация, или пък доказателство, че гаранцията е изтекла (точка 25, буква в) от Насоките за О&П от 2004 г.).
в)
Трето, принципът на еднократната помощ (точка 25, буква д) от Насоките за О&П от 2004 г.), не е спазен, тъй като дружеството е получило несъвместима и неправомерна държавна помощ в моменти, когато то е било в затруднение преди.
(273)
Мярката също не отговаря на всичките изисквания за помощ за преструктуриране, определени в Насоките за О&П от 2004 г.
а)
Първо, мярката не е в зависимост от изпълнението на план за преструктуриране (точка 34 от Насоките за О&П от 2004 г.). Забелязва се, че не е бил съставен план за преструктуриране по смисъла на точка 35 от Насоките за О&П от 2004 г.
б)
Второ, от получателите на помощта се очаква да дадат значителен принос към плана за преструктуриране от техните собствени средства (точка 43 от Насоките за О&П от 2004 г.), а за разглежданите мерки няма индикация за собствен принос на получателя.
в)
Трето, с цел да се избегнат прекомерни нарушения на конкуренцията, трябва да бъдат взети компенсаторни мерки (точка 38 от Насоките за О&П от 2004 г.). Такива мерки не са били предвидени.
г)
Четвърто, мярката не спазва принципа за еднократната помощ, тъй като дружеството е получило несъвместима и неправомерна държавна помощ в моменти, когато то е било в затруднение преди.
(274)
Съответно Комисията счита, че мярката не е предоставена с съответствие с Насоките за О&П от 2004 г.
(275)
Освен това, трябва да се разгледа дали мярка 17 би могла да бъде съвместима на основание някое друго от изключенията, предвидени в член 107, параграфи 2 и 3 от ДФЕС. Поради същите причини, изложени по-горе за мярка 4 и мярка 5 (вж. съображения 179-186), Комисията счита, че условията за нито едно от изключенията не са изпълнени. Поради това Комисията стига до заключението, че мярка 17 включва държавна помощ, която не е съвместима с вътрешния пазар.
8. ВЪЗСТАНОВЯВАНЕ
(276)
В съответствие с ДФЕС и установената съдебна практика на Съда на Европейските общности, Комисията е компетентна да реши, че въпросната държава трябва да отмени или да измени помощта (67), когато Комисията установи, че помощта е несъвместима с вътрешния пазар. Съдът също така нееднократно е постановявал, че задължението на дадена държава да отмени помощ, счетена от Комисията за несъвместима с вътрешния пазар, цели да възстанови съществувалото преди това положение (68). В този контекст Съдът е постановил, че целта е постигната, когато получателят е изплатил сумите, предоставени чрез неправомерна помощ, като по този начин се е отказал от предимството, което е имал спрямо конкурентите си на пазара, и ситуацията отпреди плащането на помощта е възстановена (69).
(277)
В съответствие с тази съдебна практика член 14 от Процедурния регламент постановява, че "когато са взети отрицателни решения в случаи с неправомерна помощ, Комисията решава съответната държава членка да вземе всички необходими мерки за възстановяване на помощта от бенефициера".
(278)
Следователно шестте мерки следва да се разглеждат като неправомерна и несъвместима помощ:
-
Гаранция, предоставена на 8 март 2004 г. от община Mikkeli (мярка 4);
-
Гаранция, предоставена на 10 март 2004 г. от община Mikkeli (мярка 5);
-
Преобразуване на неизплатените лихви в заеми (мярка 8);
-
Разсрочване на дълг след 2009 г. (мярка 12);
-
Гаранция, предоставена на 17 март 2004 г. от Finnvera (мярка 13);
-
Гаранция, предоставена на 9 януари 2008 г. от Finnvera (мярка 17);
(279)
(278) Следователно те трябва да бъдат възстановени, за да се да възстанови положението, което е съществувалото на пазара преди предоставянето на помощта. Следователно възстановяването следва да се извърши от момента, в който е възникнало предимството за бенефициера, т.е. откогато помощта е предоставена на разположение на бенефициера, за което се дължат и лихви за възстановяване до датата на ефективното възстановяване.
8.1. Възстановяване на мерките за помощ, предоставени под формата на гаранции,
(280)
Несъвместимият елемент на помощ на две гаранции, предоставени от град Mikkeli през 2004 г. (мярка 4 и мярка 5) и на гаранциите, предоставени от Finnvera през годините 2005 г. (мярка 13) и 2008 г. (мярка 17), се определя въз основа на следните принципи.
(281)
По принцип държавната гаранция би могла да представлява държавна помощ до общия размер на свързания с нея заем, ако бенефициерът не е в състояние да си осигури достъп до финансовите пазари със свои собствени сили (70). В разглеждания случай обаче Финландия е доказала, че Karjaportti все още е можело да си осигури достъп до финансовите пазари по времето на предоставянето на гаранциите през 2004 г., като е предоставила информация за заемите отпуснати от частни заемодатели на бенефициера (вж. съображение 93). Съществуват малко сведения относно това дали Karjaportti все още е имало достъп до пазарите през 2008 г., когато мярка 17 е била предоставена. В този контекст Комисията отбелязва, че насрещната гаранция, предоставена от Finnvera е обезпечавала само 80 % от гаранцията, предоставена от частен кредитор, което означава, че за 20 % частния кредитор е продължавал да носи риска. С оглед на това може да се счита, че дружеството все още е имало възможност да си осигури достъп до финансовите пазари без гаранцията от 2008 г.
(282)
Въпреки това, като се имат предвид финансовите затруднения на Karjaportti в момента на предоставянето на мерките, търговските банки биха начислили съответно по-висок лихвен процент от постигнатия с държавните гаранции, тъй като последните са допълнително обезпечение за банките. Поради това Комисията счита, че Karjaportti се е възползвало от ниските лихвени проценти, които е получило благодарение на гаранциите.
(283)
В съответствие с точка 4.2 от Известието относно гаранциите 2008, при липсата на сравнима пазарна премия за гаранция, общите финансови разходи за гарантирания заем (лихвен процент плюс премия за гаранция) следва да се сравнят с лихвения процент на пазара за подобен заем без държавна гаранция. В много случаи такъв пазарен лихвен процент не е наличен. Поради това Комисията е разработила в своето Съобщение относно преразглеждане на метода за определяне на референтните и сконтови лихвени проценти (71) ("Съобщението относно референтния лихвен процент 2008") финансова методология, която, поради причините, изложени в точка 4.2 от Известието относно гаранциите 2008, може да се използва като заместител на пазарния лихвен процент.
(284)
В настоящия случай няма данни за това какво Karjaportti би платило за подобен негарантиран заем. Още повече предоставянето на трите гаранции предхожда икономическата и финансова криза. Освен това Комисията е на мнение, че поради времето, което е изтекло от момента на предоставяне на мерките, изчисляването на „действителен“ пазарен лихвен процент за финландски производител на месо би било трудна задача. Поради това Комисията ще използва съответния референтен лихвен процент като заместител на пазарния лихвен процент.
8.1.1. Гаранция, предоставена на 8 март 2004 г. (мярка 4)
(285)
Що се касае до мярка 4, обезпечаването на заемите на Karjaportti би могло да се счита за нормално за целите на Съобщението относно референтния лихвен процент 2008. Karjaportti е учредило ипотека върху недвижим имот и ипотека върху други активи на дружеството. Трябва обаче да се вземе предвид, че същото обезпечение вече е било използвано за обезпечаване на други вземания на община Mikkeli (като например мярка 1), така че пълния размер на обезпечението не би бил наличен за въпросната мярка. Трябва също така да се вземе под внимание, че действителната стойност на ипотеката върху недвижимия имот, както и на ипотеката върху други активи на дружеството зависи от стойността на обремененото с тежести имущество и реда на предпочтително удовлетворение, от който се ползва община Mikkeli.
(286)
В този контекст следва да се отбележи, че Финландия не е могла да представи оценка на стойността на обезпеченията към момента на предоставяне на гаранцията. Тя е представила обаче две независими оценки на обезпечението като цяло, използвани за съставяне на програмата за преструктуриране, с дата 15 февруари 2005 г. (вж. съображение 43), която е доста близо до датата на предоставяне на гаранцията. В този контекст следва да се спомене, че предвид реда на предпочтително удовлетворение, от който се ползва община Mikkeli, ипотеката върху недвижимия имот би могла да е достатъчна за удовлетворение на нейните вземания, ако недвижимия имот се поддържа в експлоатация; ако Karjaportti бъде ликвидирано, стойността на недвижимия имот би могла да бъде прекалено ниска за удовлетворение на всички вземания на община Mikkeli. Ипотеката върху други активи на дружеството би могла да служи за удовлетворение само на част от вземанията на община Mikkeli. С оглед на това, изглежда правдоподобно предоставеното обезпечение да бъде разглеждано като обезпечение със нормално качество.
(287)
Следователно процента на лихвата, която е трябвало да плати Karjaportti за заем при пазарни условия без гаранция, е референтният лихвен процент от 4,43 % плюс рискова премия от 650 базисни пункта, което отразява рисковата премия, приложима за предприятие в затруднение, предоставящо нормално обезпечение. Размерът на помощта поради това следва да бъде изчислен като разликата между този теоретичен пазарен процент и лихвения процент, при който гарантираният заем е бил действително предоставен (4 %), след приспадане на действително платената за гаранцията цена, тоест 0 базисни пункта. Разликата между тези проценти се изчислява за периода, през който действително предоставеният процент е бил прилаган.
(288)
За помощта текат лихви по възстановаване, начислявани от момента, в който би била дължима разликата между теоретичните лихви и лихвата, при която заемът с гаранция е бил действително предоставен, до момента на ефективното възстановяване.
8.1.2. Гаранция, предоставена на 10 май 2004 г. (мярка 5)
(289)
Що се касае до мярка 5, обезпечаването би могло да се счита за нормално за целите на Съобщението относно референтния лихвен процент 2008. Karjaportti е предоставило същото обезпечение както и за мярка 4, тоест ипотека върху обекта за производство в Tikkala и ипотека върху други активи на дружеството. В допълнение е бил учреден „особен залог" върху обекта на производство в Tikkala е с регистрирана стойност от 1 135 268 EUR (вж. съображение 29). За всички тези обезпечения се прилага същата аргументация, изложена по-горе за мярка 4, и изглежда правдоподобно предоставеното обезпечение да бъде разглеждано като обезпечение със нормално качество.
(290)
Процента на лихвата, която е трябвало да плати Karjaportti за заем при пазарни условия без гаранция, е отново референтният лихвен процент от 4,43 % плюс рискова премия от 650 базисни пункта. Размерът на помощта поради това следва да бъде изчислен като разликата между този теоретичен пазарен процент и лихвения процент, при който гарантираният заем е бил действително предоставен (дванадесетмесечен EURIBOR плюс 0,3 %), след приспадане на действително платената за гаранцията цена, т.е. 0 базисни пункта. Разликата между тези проценти се изчислява за периода, през който действително предоставеният процент е бил прилаган.
(291)
За помощта текат лихви по възстановаване, начислявани от момента, в който би била дължима разликата между теоретичните лихви и лихвата, при която заемът с гаранция е бил действително предоставен, до момента на ефективното възстановяване.
8.1.3. Гаранция, предоставена на 17 март 2004 г. (мярка 13)
(292)
На Комисията не са известни подробности за обезпечаването на мярка 13, и следователно тя може да предостави само метода, по който възстановяването трябва да бъде извършено. Като първа стъпка, ако за мярка 13 наистина е предоставено обезпечение, съгласно Съобщението за референтните лихвени проценти следва да бъде определена стойността на такова обезпечение.
(293)
Процента на лихвата, която е трябвало да плати Karjaportti за заем при пазарни условия без гаранция, е отново референтният лихвен процент от 4,43 % плюс рискова премия, отразяваща стойността на обезпечението. Елементът на помощ следва да бъде изчислен като разликата между този теоретичен пазарен процент и лихвения процент, при който гарантираният заем е бил действително предоставен ([2 - 5]%), след приспадане на цената, действително платена за гаранцията, която е била 3 %. Разликата между тези проценти се изчислява за периода, през който действително предоставеният процент е бил прилаган.
(294)
За помощта текат лихви по възстановаване, начислявани от момента, в който би била дължима разликата между теоретичните лихви и лихвата, при която заемът с гаранция е бил действително предоставен, до момента на ефективното възстановяване.
8.1.4. Гаранция, предоставена на 9 януари 2008 г. (мярка 17)
(295)
Що се касае до мярка 17, обезпечаването би могло да се счита за нормално за целите на Съобщението относно референтния лихвен процент 2008. Karjaportti е предоставило обезпечение под формата на дялово участие в дружество, което по оценката на Finnvera има гаранционна стойност от […], както е посочено по-подробно в съображение 0. Процента на лихвата, която е трябвало да плати Karjaportti за заем при пазарни условия без гаранция, е отново референтният лихвен процент от 5,19 % плюс рискова премия от 650 базисни пункта. Размерът на помощта следва да бъде изчислен като разликата между този теоретичен пазарен процент и лихвения процент, при който гарантираният заем е бил действително предоставен ([0 - 3]%, плюс лихвен процент за неизплатени суми по споразумението за подизпълнение) след приспадане на цената, която е действително платена за гаранцията, т. е. 250 базисни пункта. Разликата между тези проценти се изчислява за периода, през който действително предоставеният процент е бил прилаган.
(296)
За помощта текат лихви по възстановаване, начислявани от момента, в който би била дължима разликата между теоретичните лихви и лихвата, при която заемът с гаранция е бил действително предоставен, до момента на ефективното възстановяване.
8.2. Възстановяване на помощта, която е предоставена под формата на преобразуване на неизплатени лихви в заеми (мярка 8)
(297)
Несъвместимият елемент на помощ в мярка 8, заем, отпуснат от община Mikkeli, трябва да бъде определен. Както е посочено в съображения 45 и 46, община Mikkeli е отпуснала заема при по-ниски лихвени проценти от тези, определени от частните кредитори на Karjaportti. По принцип за заем, елементът на помощта се изчислява като разликата между лихвения процент, при който заемът е бил действително отпуснат, и пазарния лихвен процент. В разглеждания случай частните кредитори са отпуснали заеми заедно с община Mikkeli. Лихвените проценти, начислени от частните кредитори, може да се разглеждат като показател за пазарния лихвен процент.
(298)
Размерът на помощта следва да бъде изчислен като разликата между средния лихвен процент, начислен за заемите, отпуснати от частните кредитори (3-месечния EURIBOR + 2 % и 3-месечния EURIBOR + 1,5 %) и лихвения процент, при който заемът е бил действително предоставен (3-месечния EURIBOR + 0,3 %).
(299)
Разликата между тези проценти се изчислява за периода, през който действително предоставеният процент е бил прилаган.
(300)
За помощта текат лихви по възстановаване, начислявани от момента, в който би била дължима разликата между теоретичните лихви и лихвата, при която заемът е бил действително предоставен, до момента на ефективното възстановяване.
8.3. Възстановяване на помощта, която е предоставена под формата на разсрочване на дългове от 2009 г. насам (12)
(301)
Несъвместимият елемент на помощ в мярка 12, разсрочване на дългове от община Mikkeli от 2009 г. насам, трябва да бъде установен. Както е посочено в съображения 219-226, разсрочването на дълга е било изпълнено с модификации. Тъй като Комисията не е запозната с подробностите относно действително изпълненото разсрочване, тя може само да предостави метода за осъществяване на възстановяването.
(302)
Помощта е била предоставена на разположение на дружеството от момента, в който Osuuskunta Karjaportti се е отклонила от графика на изплащане, договорен по време на процедурата по преструктуриране, надзиравана от съда, през 2006 г. Комисията счита, че към момента на предоставяне на помощта, Karjaportti вече не е било способно да си осигури достъп до финансовите пазари. Следователно помощта е равна на сумата на разсрочения дълг. Сумите, които трябва да бъдат възстановени поради са равни на сумата от разсрочените дългове към община Mikkeli. Вече извършените плащания могат обаче да се приспаднат от сумите, подлежащи на възстановяване.
(303)
Върху помощта текат лихви от датата, на която помощта е била предоставена на разположение на дружеството, до датата на ефективното възстановяване.
9. ЗАКЛЮЧЕНИЕ
(304)
Комисията отбелязва, че официалното разследване по отношение на гаранцията от 2,75 млн. EUR, за която е отправено уведомление, което впоследствие е било оттеглено от Финландия, е станало безпредметно съгласно член 8 от Процедурния регламент.
(305)
По отношение на гаранцията, предоставена в 2000 г. и прехвърлянето на земя през същата година от община Mikkeli, Комисията счита, че тези мерки са държавна помощ, която е съвместима като помощ за инвестиции в съответствие с ННРП от 1998 г.
(306)
Покупката на земя на земя, предприета през 2002 г. от община Mikkeli се счита, че не води до държавна помощ, тъй като тя е била направена при пазарни условия.
(307)
Гаранциите, предоставени от община Mikkeli през март 2004 г. и май 2004 г., може да се разглеждат като държавни помощи, като се вземе предвид, че Karjaportti е било дружество в затруднено положение по смисъла на Насоките за О&П от 1999 г. към момента на предоставянето на гаранциите. Тези мерки не са съвместими с вътрешния пазар, тъй като нито една от разпоредбите на член 107, параграфи 2 и 3 от ДФЕС, не е изпълнена.
(308)
Мерките, взети от община Mikkeli в рамките на процедурата по преструктуриране, надзиравана от съд, са били предоставени със сравними частни кредитори и при сходни условия. Съответно Комисията стига до заключението, че принципът на инвеститор в условията на пазарна икономика е изпълнен и мерките не включват държавна помощ.
(309)
Покупката на дялове от община Mikkeli и отписването на дългове от финансовите отчети през 2007 г. и 2008 г., могат да се считат за несъдържащи помощ.
(310)
Преобразуването на неизплатените лихви в заем от община Mikkeli през декември 2005 г., може да се разглежда като държавна помощ, като се вземе предвид, че Karjaportti е било дружество в затруднено положение по смисъла на Насоките за О&П от 2004 г. към момента на предоставянето на мярката. Тези мерки не са съвместими с вътрешния пазар, тъй като нито една от разпоредбите на член 107, параграфи 2 и 3 от ДФЕС, не е изпълнена.
(311)
По отношение на разсрочването на дългове, договорено от община Mikkeli през 2009 г., се отбелязва, че то е било последващо разсрочване на дългове. С оглед на това Комисията счита, че частен кредитор не би се съгласил на такова разсрочване на дълг и че мярката представлява държавна помощ. Тъй като Karjaportti е било в затруднение по смисъла на Насоките за О&П от 2004 г. в момента на предоставянето на мярката, тя е можела да бъде съвместима само съгласно тези насоки. Тъй като не всички изисквания са изпълнени, се стига до заключението, че мярката представлява несъвместима държавна помощ.
(312)
Гаранцията, предоставена от Finnvera на 17 март 2004 г. също включва държавна помощ, която не е съвместима съгласно Насоките за О&П от 1999 г. Заемът, отпуснат от Finnvera на 12 януари 2006 г. не представлява държавна помощ, тъй като той е бил отпуснат заедно със сравними частни кредитори и при сходни условия. Същото важи за гаранцията, предоставена от Finnvera през септември 2006 г., и за заема, предоставен през юли 2007 г.
(313)
И накрая, гаранцията, предоставена на 9 януари 2008 г. от Finnvera, може да се разглежда като държавна помощ, като се вземе предвид, че Karjaportti е било в затруднение по смисъла на Насоките за О&П от 2004 г. към момента на предоставянето на гаранцията. Мярката не е съвместима с вътрешния пазар, тъй като нито една от разпоредбите на член 107, параграфи 2 и 3 от ДФЕС, не е изпълнена.
ПРИЕ НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ:
Член 1
Официалната процедура по разследване съгласно член 108, параграф 2 от Договора за функционирането на Европейския съюз по отношение на гаранцията от 2,75 млн. EUR (мярка 11), за която е отправено уведомление, което обаче впоследствие е оттеглено от Финландия, се прекратява.
Член 2
Мерките, които Финландия е привела в действие в полза на Osuuskunta Karjaportti, състоящи се от:
-
Покупка на земя през 2002 г. (мярка 3),
-
мерките, предприети в рамките на процедурата по преструктуриране, надзиравана от съд (мярка 6),
-
покупката на акции от Osuuskunta Karjaportti (мярка 7),
-
отписването на дългове от финансовите отчети за 2006 г. и за 2008 г. (мярка 9 и мярка 10),
-
заема от Finnvera, отпуснат през юни 2006 г. (мярка 14),
-
насрещната гаранция от Finnvera, предоставена през септември 2006 г. (мярка 15) и
-
заема от Finnvera, отпуснат през юли 2007 г. (мярка 16),
не представляват помощ по смисъла на член 107, параграф 1 от Договора за функционирането на Европейския съюз.
Член 3
Мерките за държавна помощ, които Финландия е привела в действие в полза на Osuuskunta Karjaportti, състоящи се от:
-
гаранция, предоставена през юни 2000 г. (мярка 1) и
-
прехвърлянето на земя през същата година (мярка 2)
са съвместими с вътрешния пазар по смисъла на член 107, параграф 3, буква а) от Договора за функционирането на Европейския съюз.
Член 4
Мерките за държавна помощ, които Финландия е привела в действие в полза на Osuuskunta Karjaportti, състоящи се от:
-
Гаранция, предоставена на 8 март 2004 г. от община Mikkeli (мярка 4);
-
Гаранция, предоставена на 10 март 2004 г. от община Mikkeli (мярка 5);
-
Преобразуване на неизплатени лихви в заеми (мярка 8);
-
Гаранция, предоставена от Finnvera на 17 март 2004 г. (мярка 13);
-
Гаранция, предоставена на 9 януари 2008 г. от Finnvera (мярка 17);
-
Разсрочване на дълг от 2009 г. насам (мярка 12);
са били неправомерно приведени в действие от Финландия в нарушение на член 108, параграф 3 от Договора за функционирането на Европейския съюз и са несъвместими с вътрешния пазар.
Член 5
1. Финландия си възстановява от бенефициера помощта, посочена в член 4.
2. Сумите, които следва да бъдат възстановени, включват лихви от датата, на която са били предоставени на бенефициера, до действителното им възстановяване.
3. Лихвата се изчислява с натрупване в съответствие с глава V от Регламент (ЕО) № 794/2004 на Комисията.
4. Финландия анулира всички останали плащания на помощта, посочена в член 4, считано от датата, на която е уведомена за настоящото решение.
Член 6
1. Възстановяването на помощта, посочена в член 4, се извършва незабавно и ефективно.
2. Финландия прави необходимото настоящото решение да бъде изпълнено в срок от четири месеца от датата, на която е уведомена за него.
Член 7
1. В срок от два месеца след уведомяването за настоящото решение Финландия предоставя на Комисията следната информация:
а)
общата сума (главница и лихви по възстановяване), която бенефициерът трябва да възстанови;
б)
подробно описание на вече предприетите и планирани мерки за спазване на настоящото решение;
в)
документите, доказващи, че на бенефициера е наредено да възстанови помощта.
2. Финландия информира Комисията за напредъка по националните мерки, предприети за изпълнение на настоящото решение, до пълното възстановяване на помощта, посочена в член 4. При поискване от страна на Комисията тя незабавно предоставя информация за вече предприетите и планираните мерки за спазване на настоящото решение. Тя предоставя също така подробна информация относно сумите на помощта и лихвите по възстановяване, които вече са възстановени от бенефициера.
Член 8
Адресат на настоящото решение е Република Финландия.
Съставено в Брюксел на 12 юни 2012 година.
ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ
της 12ης Ιουνίου 2012
σχετικά με τα μέτρα SA. 27420 (C 12/2009) (πρώην N 19/2009) που εφάρμοσε η Φινλανδία υπέρ της Osuuskunta Karjaportti
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2012) 3249]
(Τα κείμενα στη φινλανδική και σουηδική γλώσσα είναι τα μόνα αυθεντικά)
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(2013/8/ΕΕ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 108 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,
Έχοντας υπόψη τη Συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α)
Αφού κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους κατ' εφαρμογή των ανωτέρω διατάξεων και έλαβε υπόψη τις παρατηρήσεις τους (1),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
1. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
(1)
Με επιστολή της 15ης Ιανουαρίου 2009, η Φινλανδία κοινοποίησε στην Επιτροπή ενίσχυση διάσωσης που συνίσταται στην παροχή εγγύησης και την αναδιάρθρωση χρέους της Osuuskunta Karjaportti (εφεξής «Karjaportti»· κατά τον χρόνο της κοινοποίησης, η εταιρεία ήταν γνωστή με την επωνυμία Järvi-Suomen Portti Osuuskunta). Με επιστολές της 5ης Φεβρουαρίου 2009, 11ης Φεβρουαρίου 2009, 16ης Φεβρουαρίου 2009 και 20ής Φεβρουαρίου 2009, η Φινλανδία υπέβαλε στην Επιτροπή συμπληρωματικά στοιχεία.
(2)
Με επιστολή της 8ης Απριλίου 2009, η Επιτροπή ενημέρωσε τη Φινλανδία ότι είχε αποφασίσει να κινήσει τη διαδικασία του άρθρου 108 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) (2) σε σχέση με τα κοινοποιηθέντα μέτρα και διάφορα μέτρα που είχαν ληφθεί στο παρελθόν. Μετά την εν λόγω απόφαση για την κίνηση διαδικασίας, η Φινλανδία υπέβαλε στην Επιτροπή συμπληρωματικές πληροφορίες με επιστολή της 13ης Μαΐου 2009.
(3)
Η απόφαση της Επιτροπής να κινήσει τη διαδικασία δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (3). Η Επιτροπή κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους για τα μέτρα ενίσχυσης.
(4)
Η Επιτροπή έλαβε παρατηρήσεις από ένα ενδιαφερόμενο μέρος. Τις κοινοποίησε στη Φινλανδία, στην οποία έδωσε τη δυνατότητα να τις σχολιάσει. Τα σχόλια αυτά υποβλήθηκαν με επιστολή της 28ης Αυγούστου 2009. Η Φινλανδία υπέβαλε συμπληρωματικές πληροφορίες με ηλεκτρονικό μήνυμα της 3ης Νοεμβρίου 2009.
(5)
Με επιστολή της 15ης Δεκεμβρίου 2099, η Επιτροπή ενημέρωσε τη Φινλανδία ότι αποφάσισε να επεκτείνει τη διαδικασία που ορίζει το άρθρο 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ όσον αφορά πρόσθετα μέτρα ενίσχυσης που είχαν ληφθεί στο παρελθόν. Η Φινλανδία υπέβαλε συμπληρωματικές πληροφορίες με επιστολή της 12ης Φεβρουαρίου 2010.
(6)
Η απόφαση της Επιτροπής για την επέκταση της διαδικασίας δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (4). Η Επιτροπή κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους για τα μέτρα ενίσχυσης. Η Επιτροπή δεν έλαβε άλλες παρατηρήσεις από ενδιαφερόμενα μέρη.
(7)
Την 1η Μαρτίου 2010, η Φινλανδία ενημέρωσε την Επιτροπή ότι ανακάλεσε την κοινοποίηση σχετικά με την ενίσχυση υπέρ της Karjaportti. Με επιστολή της 26ης Μαρτίου 2010, η Επιτροπή ενημέρωσε τη Φινλανδία ότι θα εξέταζε την ανάκληση της κοινοποίησης της εγγύησης στην τελική απόφαση μαζί με τα άλλα υπό εκτίμηση μέτρα. Επιπλέον, η Επιτροπή απηύθυνε ερωτήσεις στη Φινλανδία, στις οποίες η Φινλανδία απάντησε με επιστολή της 22ας Απριλίου 2010. Η Επιτροπή απέστειλε αίτηση πληροφοριών στη Φινλανδία στις 15 Ιουλίου 2010, στην οποία η Φινλανδία απάντησε στις 20 Αυγούστου 2010. Η Επιτροπή απέστειλε και άλλη αίτηση παροχής πληροφοριών στις 28 Σεπτεμβρίου 2010, στην οποία η Φινλανδία απάντησε τις 29 Νοεμβρίου 2010. Τέλος, η Επιτροπή ζήτησε συμπληρωματικές πληροφορίες με επιστολή της 16ης Νοεμβρίου 2011. Η Φινλανδία υπέβαλε τα σχετικά στοιχεία στις 16 Δεκεμβρίου 2011.
2. ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΣ
2.1. Ο συνεταιρισμός Karjaportti
(8)
Η Karjaportti είναι συνεταιριστική εταιρεία εγκατεστημένη στον Δήμο Mikkeli, με εγκαταστάσεις παραγωγής στις πόλεις Mikkeli και Kouvola, και οι δύο στην Ανατολική Φινλανδία (Itä-Suomi), περιφέρεια επιλέξιμη για περιφερειακή ενίσχυση βάσει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ. Ο συνεταιρισμός συστάθηκε αρχικά το 1914. Το 1950 έλαβε την επωνυμία Osuusteurastamo Karjaportti· από την 31η Δεκεμβρίου 2002 είναι γνωστός ως Järvi-Suomen Portti Osuuskunta και από τις 14 Δεκεμβρίου 2010 είναι γνωστός ως Karjaportti. Σήμερα, η Karjaportti απασχολεί 300 άτομα σε καθεστώς μόνιμης απασχόλησης και επιπλέον 100 έως 120 άτομα σε εποχική βάση κατά την εαρινή και τη θερινή περίοδο.
(9)
Η Karjaportti δραστηριοποιείται στην παραγωγή τροφίμων, ιδίως στον τομέα της μεταποίησης κρέατος σε προϊόντα όπως οι κεφτέδες και τα λουκάνικα. Επιπλέον, ο συνεταιρισμός πωλεί συσκευασμένο κρέας, τεμάχια κρέατος και σφαγίων. Η Karjaportti εξάγει μικρές ποσότητες σε άλλα κράτη μέλη.
2.2. Οικονομική κατάσταση της Karjaportti
(10)
Από την 1η Δεκεμβρίου 2004, η Karjaportti υπόκειται σε διαδικασία αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία βάσει του νόμου για την αναδιάρθρωση επιχειρήσεων 47/1993 (5) (εφεξής «διαδικασία αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία»· για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη διαδικασία αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία βλ. αιτιολογικές σκέψεις 31-43).
(11)
Αναλυτικά στοιχεία για την οικονομική κατάσταση της Karjaportti πριν και μετά τη διαδικασία αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία περιέχονται στον ακόλουθο πίνακα:
Πίνακας I
Βασικά οικονομικά δεδομένα της Karjaportti σε ευρώ
Έτος
Κύκλος εργασιών
Λειτουργικό αποτέλεσμα
Καθαρό αποτέλεσμα (κέρδος/ζημία)
Παθητικό προηγούμενων χρήσεων
Μετοχικό κεφάλαιο/αποθεματικά και απρόβλεπτα
Ίδια κεφάλαια
2000
139 620 882
8 682
-1 169 091
7 681 411 / 10 247 107
8 893 097
2001
139 748 861
2 082 662
549 865
7 812 809 / 9 078 473
9 442 963
2002
135 781 234
2 259 488
14 382
7 783 428 / 9 559 942
17 357 751
2003
128 354 480
-3 299 914
-6 009 055
7 585 778 / 9 506 525
11 083 248
2004
125 849 631
-3 972 464
-10 686 420
7 234 608 / 3 497 953
46 141
2005
101 507 619
-6 629 915
-9 235 908
-7 404 955
7 772 913 / 216 662
-8 651 289
2006
99 802 293
-3 485 054
4 277 565
-16 640 864
8 141 610 / 216 662
-4 005 028
2007
86 962 069
-8 916 539
-7 943 878
-12 363 299
6 244 277 / 216 662
-13 846 239
2008
80 901 753
-3 791 985
-2 770 037
-20 307 178
5 768 185 / 216 662
-17 092 368
2009
64 793 763
305 936
-2 124 435
-23 077 214
5 077 160 / 216 662
-19 907 828
(12)
Το 2008, οι φινλανδικές φορολογικές αρχές ζήτησαν δύο φορές να κηρυχθεί η Karjaportti σε διαδικασία πτώχευσης. Με την πρώτη αίτηση, στις 7 Οκτωβρίου 2008, εξέδωσαν διαταγή πληρωμής ποσού 461 579 ευρώ. Αργότερα, οι φορολογικές αρχές ανακάλεσαν την αίτησή τους. Την 1η Δεκεμβρίου 2008 υποβλήθηκε νέα αίτηση με διαταγή πληρωμής ποσού 981 658 ευρώ. Οι διαδικασίες πτώχευσης κατά της Karjaportti τερματίστηκαν τον Ιούνιο του 2009, εφόσον ο συνεταιρισμός κατέβαλε στις φορολογικές αρχές τις εκκρεμείς οφειλές του.
3. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ
(13)
Τα υπό εξέταση μέτρα συνίστανται σε μέτρα που έλαβε ο Δήμος Mikkeli, στον οποίο είναι εγκατεστημένη η Karjaportti, και σε μέτρα που έλαβε η Finnvera Oyj (στο εξής «Finnvera»). Η Finnvera είναι μια ειδικευμένη εταιρεία χρηματοδότησης που ανήκει στο φινλανδικό κράτος και είναι ο επίσημος οργανισμός εξαγωγικών πιστώσεων της Φινλανδίας (6). Στη συνέχεια περιγράφονται καταρχάς τα μέτρα που έλαβε ο Δήμος Mikkeli (Τμήμα 3.1.) και ακολούθως τα μέτρα που έλαβε η Finnvera (Τμήμα 3.2.).
3.1. Μέτρα που έλαβε ο Δήμος Mikkeli
3.1.1. Παροχή εγγύησης στις 12 Ιουνίου 2000 (μέτρο 1) και διάθεση γης (μέτρο 2)
(14)
Μέτρο 1: Με απόφαση της 12ης Ιουνίου 2000, το Δημοτικό Συμβούλιο Mikkeli παρέσχε στη Karjaportti απόλυτη εγγύηση («takaus») που κάλυπτε το 100 % μελλοντικού δανείου ύψους 25 εκατ. FIM (περίπου 4,2 εκατ. ευρώ (7)). Το δάνειο χορηγήθηκε στην Karjaportti τον Σεπτέμβριο του 2000 με σταθερό επιτόκιο 5,35 % και διάρκεια 10 ετών από την τράπεζα Tapiola Pankki Oy («Tapiola»). Ταυτόχρονα, η εγγύηση τέθηκε σε εφαρμογή από το Δημοτικό Συμβούλιο Mikkeli που υπέγραψε τη συμφωνία εγγύησης. Η εγγύηση δόθηκε χωρίς εγγυητική αμοιβή και ως απόλυτη εγγύηση βάσει της οποίας ο εγγυητής είναι υπεύθυνος για το αρχικό κεφάλαιο σαν να επρόκειτο για χρέος του ίδιου του εγγυητή. Αυτό σημαίνει ότι ο πιστωτής μπορεί να ζητήσει την αποπληρωμή του αρχικού κεφαλαίου από τον εγγυητή όταν το κεφάλαιο καθίσταται ληξιπρόθεσμο. Το εγγυημένο κεφάλαιο χορηγήθηκε για τη χρηματοδότηση της κατασκευής εγκατάστασης παραγωγής στην περιοχή Tikkala στο Mikkeli (8).
(15)
Η εγγύηση εξασφαλίστηκε με ήδη υφιστάμενες υποθήκες ακινήτων καταχωρημένης τιμής 7,5 εκατ. FIM (1 261 409 ευρώ) (9). Όταν ελήφθη το μέτρο 1, υπήρχε διασφάλιση ύψους περίπου 3 εκατ. FIM σε υποθήκες ακινήτων. Επιπλέον, η εγγύηση εξασφαλιζόταν με επιχειρηματικές υποθήκες (10) καταχωρημένης τιμής 25 εκατ. FIM και 35 εκατ. FIM αντίστοιχα για κινητά στοιχεία ενεργητικού της Karjaportti.
(16)
Όταν άρχισε η διαδικασία εκκαθάρισης υπό δικαστική εποπτεία, τον Δεκέμβριο του 2004, η Tapiola ζήτησε να καταβάλει ο Δήμος Mikkeli τις εκκρεμείς οφειλές της Karjaportti βάσει της εγγύησης. Αφού κατέβαλε αυτές τις πληρωμές στην Tapiola, ο Δήμος Mikkeli αντικατέστησε την Tapiola ως πιστωτής της Karjaportti (βλ. αιτιολογική σκέψη 34).
(17)
Μέτρο 2: Επίσης το 2000, το επαρχιακό συμβούλιο Mikkeli διέθεσε στην Karjaportti γήπεδο για την κατασκευή της εγκατάστασης παραγωγής (11). Το γήπεδο είχε έκταση 152 366 m2 και ο Δήμος Mikkeli το παραχώρησε χωρίς αντάλλαγμα στην Karjaportti, δηλ. δεν καταβλήθηκε τίμημα αγοράς. Επιπλέον, ο Δήμος Mikkeli ανέλαβε τη δέσμευση να μεταβιβάσει το γήπεδο σε κατάσταση έτοιμη για κατασκευή. Για τον σκοπό αυτό, ο Δήμος Mikkeli αποζημίωσε την Karjaportti για τα έξοδα ισοπέδωσης του γηπέδου, ύψους 2 εκατ. FIM (περίπου 336 376 ευρώ) (12).
(18)
Ελήφθησαν και άλλα μέτρα υπέρ της Karjaportti για την κατασκευή της εγκατάστασης παραγωγής στην Tikkala. Η Finnvera χορήγησε δάνεια και εγγυήσεις ύψους 20 000 000 FIM (περίπου 3 363 759 ευρώ) και το Υπουργείο Απασχόλησης και Οικονομίας (μετέπειτα Υπουργείο Εμπορίου και Βιομηχανίας) χορήγησε απευθείας επιχορηγήσεις ύψους 15 000 000 FIM (περίπου 2 552 819 ευρώ).
(19)
Συνολικά, τα μέτρα που περιγράφονται στις αιτιολογικές σκέψεις 14-18 και αφορούσαν την κατασκευή της εγκατάστασης παραγωγής στην Tikkala ήταν ονομαστικής αξίας 63 783 719 FIM (περίπου 10 757 652 ευρώ). Το ακαθάριστο ισοδύναμο επιχορήγησης των ληφθέντων μέτρων ανήλθε σε 3 617 143 ευρώ, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέχονται στον κατωτέρω πίνακα:
Πίνακας II
Ακαθάριστο ισοδύναμο επιχορήγησης των ληφθέντων μέτρων σε ευρώ
Μέτρο
Ποσό
Ακαθάριστο ισοδύναμο επιχορήγησης
Εγγύηση Δήμου Mikkeli
4 204 698
345 786
Διάθεση γηπέδου από τον Δήμο Mikkeli
300 000
300 000
Έξοδα ισοπέδωσης του γηπέδου που κατέβαλε ο Δήμος Mikkeli
336 376
336 376
Δάνειο Finnvera
1 681 879
82 162
Άμεσες επιχορηγήσεις Υπουργείου Εμπορίου και Βιομηχανίας
2 552 819
2 552 819
ΣΥΝΟΛΟ
10 757 652
3 617 143
(20)
Οι φινλανδικές αρχές υπολόγισαν το ακαθάριστο ισοδύναμο επιχορήγησης που χορήγησε ο Δήμος Mikkeli με τον ακόλουθο τρόπο: συνέκριναν το επιτόκιο της αγοράς για μια συγκρίσιμη εγγύηση (1,75 %) με την αμοιβή που χρέωσε ο Δήμος Mikkeli για την εγγύηση (0 %). Το στοιχείο ενίσχυσης της εγγύησης ισοδυναμεί με τη διαφορά ανάμεσα στις δύο αμοιβές, δηλ. σε 1,75 %. Εάν ο Δήμος Mikkeli εισέπραττε αμοιβή με αυτό το ποσοστό, θα είχε εισπράξει ποσό 2 406 250 FIM ως αμοιβή κατά τη διάρκεια ισχύος της εγγύησης των 10 ετών, η οποία με επιτόκιο προεξόφλησης 5,7 % κατά την ημέρα χορήγησης της εγγύησης θα ανερχόταν σε 1 055 949 FIM (περίπου 345 786 ευρώ).
(21)
Η Φινλανδία υπολόγισε το ακαθάριστο ισοδύναμο επιχορήγησης για το δάνειο της Finnvera με τον εξής τρόπο: συνέκρινε το επιτόκιο που εφάρμοσε η Finnvera στο δάνειο (EURIBOR 6 μηνών +1,75 %) με το επιτόκιο αναφοράς, σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής για τη μέθοδο καθορισμού των επιτοκίων αναφοράς και προεξόφλησης (13) που ίσχυε κατά τον χρόνο χορήγησης του δανείου. Το στοιχείο ενίσχυσης ισοδυναμεί με τη διαφορά ανάμεσα στα δύο επιτόκια για τη διάρκεια του δανείου (10 έτη). Η προμήθεια την οποία έπρεπε να καταβάλει η Karjaportti για το δάνειο (0,5 %) αφαιρέθηκε από το αποτέλεσμα του υπολογισμού. Με την εφαρμογή επιτοκίου προεξόφλησης 5,7 % κατά την ημέρα χορήγησης της εγγύησης, το στοιχείο της ενίσχυσης ανερχόταν σε 82 162 ευρώ.
(22)
Το επιλέξιμο κόστος επένδυσης υπολογίστηκε βάσει των δαπανών που συνδέονται με τις τιμές αγοράς, σύμφωνα με την ανάλυση που παρέχεται στον κατωτέρω πίνακα:
Πίνακας III
Ανάλυση του κόστους του έργου σε σχέση με τις τιμές αγοράς σε ευρώ
Γήπεδα και κτίρια
14 208 192
Μηχανολογικός εξοπλισμός
11 155 379
Εξοπλισμός γραφείου/λογισμικό
572 356
ΣΥΝΟΛΟ
25 935 928
(23)
Το στοιχείο ενίσχυσης ύψους 3 617 143 ευρώ αντιστοιχεί σε ένταση ενίσχυσης 13,95 % των συνολικών επιλέξιμων δαπανών ύψους 25 935 928.
(24)
Η Karjaportti υπέβαλε αίτηση για τα μέτρα που έλαβε ο Δήμος Mikkeli πριν αρχίσουν οι εργασίες για το επενδυτικό σχέδιο (14). Η Φινλανδία έλαβε τα μέτρα για να προωθήσει την περιφερειακή ανάπτυξη. Η νέα μονάδα παραγωγής θα συνέβαλε να αυξηθεί ο αριθμός των θέσεων απασχόλησης στην περιφέρεια περίπου κατά 400 έως 550 ή 600 θέσεις.
3.1.2. Αγορά γηπέδου (μέτρο 3)
(25)
Στις 28 Φεβρουαρίου 2002, ο Δήμος Mikkeli αγόρασε έξι γήπεδα και ένα κτίριο με τα συναφή μισθώματα από την Karjaportti. Το καταβληθέν τίμημα αγοράς ήταν 6 646 787 ευρώ (15). Κατά την καταληκτική ημερομηνία αγοράς των ακινήτων από τον Δήμο Mikkeli, και στην περίπτωση ενός ακινήτου κατά την ημερομηνία μεταβίβασης της κυριότητάς του στον Δήμο Mikkeli, τα ακίνητα ήταν ελεύθερα υποθήκης.
3.1.3. Εγγύηση που παρασχέθηκε στις 8 Μαρτίου 2004 (μέτρο 4)
(26)
Με απόφαση της 8ης Μαρτίου 2004, το Δημοτικό Συμβούλιο Mikkeli παρείχε εγγύηση που καλύπτει το 100 % δανείου ύψους 607 054 ευρώ που θα χορηγούσε η Tapiola. Στις 14 Απριλίου 2004, το δάνειο χορηγήθηκε με σταθερό επιτόκιο 4 % και διάρκεια 10 ετών. Η εγγύηση παρασχέθηκε χωρίς εγγυητική αμοιβή και ως απόλυτη εγγύηση. Το δάνειο και η εγγύηση χορηγήθηκαν αντίστοιχα για την αντικατάσταση δανείου που είχε χορηγήσει η Tapiola, για το οποίο ο Δήμος Mikkeli είχε αρχικά παράσχει εγγύηση με απόφαση της 2ας Νοεμβρίου 1992. Το αρχικό δάνειο ανήλθε σε 7,5 εκατ. FIM (1 261 409 ευρώ) και χορηγήθηκε με επιτόκιο 4,5 % για διάρκεια 10 ετών.
(27)
Η εγγύηση εξασφαλίστηκε με υποθήκες περιουσιακών στοιχείων στην εγκατάσταση παραγωγής Tikkala που χρησιμοποιούνταν ήδη ως εξασφάλιση για το μέτρο 1. Επιπλέον, ο Δήμος Mikkeli κατείχε υποθήκη επιχείρησης με καταχωρημένη τιμή 25 εκατ. FIM στο μητρώο υποθηκών επιχειρήσεων. Και αυτή η υποθήκη επιχείρησης είχε χρησιμοποιηθεί ήδη ως εξασφάλιση για το μέτρο 1.
(28)
Όταν κινήθηκε η διαδικασία αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία τον Δεκέμβριο του 2004, η Tapiola ζήτησε την καταβολή των εκκρεμών οφειλών της Karjaportti από τον Δήμο Mikkeli βάσει της εγγύησης. Αφού κατέβαλε τα σχετικά ποσά, ο Δήμος Mikkeli αντικατέστησε την Tapiola ως πιστωτής της Karjaportti (βλ. αιτιολογική σκέψη 34).
3.1.4. Εγγύηση που παρασχέθηκε στις 10 Μαΐου 2004 (μέτρο 5)
(29)
Με απόφαση της 10ης Μαΐου 2004, το Δημοτικό Συμβούλιο Mikkeli παρέσχε απόλυτη εγγύηση που κάλυπτε το 100 % δανείου ύψους 1,7 εκατ. ευρώ που θα χορηγούσε η Tapiola. Στη συνέχεια, στις 8 Ιουνίου 2004, η Tapiola αποφάσισε να χορηγήσει τριετές επενδυτικό δάνειο ύψους 1,7 εκατ. ευρώ με κυμαινόμενο επιτόκιο EURIBOR 12 μηνών συν σταθερό περιθώριο 0,3 %. Η εγγύηση χορηγήθηκε ως απόλυτη εγγύηση και χωρίς εγγυητική αμοιβή. Η εγγύηση εξασφαλιζόταν με την ίδια υποθήκη περιουσιακών στοιχείων στην εγκατάσταση παραγωγής της Tikkala όπως και το μέτρο 1 και το μέτρο 4 και με την ίδια υποθήκη της επιχείρησης (16) που κατείχε ο Δήμος Mikkeli. Επιπλέον, ο Δήμος Mikkeli έλαβε νέο εγγυημένο ενυπόθηκο τίτλο καταχωρημένης αξίας 1 135 268 ευρώ στην εγκατάσταση παραγωγής Tikkala ως ειδικό ενέχυρο.
(30)
Όταν κινήθηκε η διαδικασία αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία τον Δεκέμβριο του 2004, η Tapiola ζήτησε την καταβολή του εκκρεμούς χρέους της Karjaportti από τον Δήμο Mikkeli βάσει της εγγύησης. Αφού κατέβαλε τα σχετικά ποσά, ο Δήμος Mikkeli αντικατέστησε την Tapiola ως πιστωτής της Karjaportti (βλ. αιτιολογική σκέψη 34).
3.1.5. Μέτρα που ελήφθησαν στο πλαίσιο της διαδικασίας αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία (μέτρο 6)
(31)
Στις 17 Νοεμβρίου 2004, η Karjaportti μαζί με τους πιστωτές Nordea Bank Finland Abp (εφεξής «Nordea Bank»), Nordea Rahoitus Suomi Oy (στο εξής «Nordea Financin») και OKO Osuuspankkien Keskuspankki Oyj (από 1η Μαρτίου 2008, η εταιρεία αυτή έχει την επωνυμία Pohjola Pankki Oyj· στο εξής «OKO/Pohjola Bank») υπέβαλαν αίτηση στο Πρωτοδικείο της Mikkeli να κινηθεί διαδικασία αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία. Σύμφωνα με το φινλανδικό δίκαιο, οι εν λόγω διαδικασίες αναδιάρθρωσης μπορεί να κινούνται για την αποκατάσταση της βιωσιμότητας της επιχείρησης ενός οφειλέτη που αντιμετωπίζει δυσκολίες, ώστε να διασφαλιστεί η συνέχιση της βιωσιμότητάς τους και για να τηρηθούν οι ρυθμίσεις του χρέους (17). Οι διαδικασίες υπό δικαστική εποπτεία όσον αφορά την Karjaportti κινήθηκαν με απόφαση του Πρωτοδικείου Mikkeli την 1η Δεκεμβρίου 2004. Σύμφωνα με τον νόμο, από την έναρξη της διαδικασίας, ο οφειλέτης δεν επιτρέπεται να αποπληρώσει οφειλές αναδιάρθρωσης ή να παρέχει ασφάλεια για παρόμοιες οφειλές (18). Όλα τα χρέη που αναδιαρθρώνονται είναι χρέη που είχαν συσσωρευθεί πριν από την ημερομηνία έναρξης.
(32)
Στη συνέχεια, υποβλήθηκε πρόγραμμα αναδιάρθρωσης στο Πρωτοδικείο στις 23 Ιουνίου 2005 και αναθεωρημένο πρόγραμμα αναδιάρθρωσης στις 30 Νοεμβρίου 2005. Το πρόγραμμα αναδιάρθρωσης, που εγκρίθηκε από το Πρωτοδικείο στις 30 Ιανουαρίου 2006, είχε διάρκεια 10 ετών (έως την 1η Ιουλίου 2015). Από το 2004 έως το 2008, η Karjaportti κατήγγειλε 372 συμβάσεις εργασίας και ανέθεσε με υπεργολαβία ορισμένες δραστηριότητές της, όπως εξαγορές και δραστηριότητες κρεοπωλείου και τεμαχισμού.
(33)
Συνολικά, περίπου το [30-70 %] (19) των αναδιαρθρωμένων οφειλών που υπόκεινται σε διαδικασίες αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία οφείλονταν σε ιδιώτες πιστωτές. Οι ιδιώτες πιστωτές που κατείχαν τα μεγαλύτερα μερίδια αυτών των οφειλών ήταν οι προαναφερθείσες τράπεζες Nordea Bank και OKO/Pohjola Bank καθώς και η Nordea Financing.
(34)
Στις 16 Δεκεμβρίου 2004, η Tapiola ζήτησε από τον Δήμο Mikkeli, σε σχέση με αυτές τις διαδικασίες αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία, να καταβάλει τις εκκρεμείς οφειλές για τα τρία δάνεια που εγγυήθηκε ο Δήμος Mikkeli, τα οποία περιγράφονται στα σημεία 3.1.1, 1.3.3 και 3.1.4. Αφού εξόφλησε την Tapiola, ο Δήμος Mikkeli έγινε πιστωτής της Karjaportti για το συνολικό ποσό των τριών εκκρεμών δανείων ύψους 5 356 895 ευρώ. Τα δάνεια ήταν εγγυημένα με την εξασφάλιση που περιγράφεται στις αιτιολογικές σκέψεις 15, 27 και 29.
(35)
Επιπλέον, ο Δήμος Mikkeli κατέθεσε απαίτηση για ποσό 682 087 ευρώ στο πλαίσιο της διαδικασίας αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία, που συνίσταται σε ανεξόφλητες επιβαρύνσεις της υπηρεσίας ακινήτων του δήμου, της υπηρεσίας ύδρευσης της Mikkeli και της υπηρεσίας διαχείρισης αποβλήτων της Mikkeli. Η αίτηση αυτή είχε επίσης την εγγύηση της εξασφάλισης που περιγράφεται στις αιτιολογικές σκέψεις 15, 27 και 29.
(36)
Τα δάνεια και άλλα μη καταβληθέντα τέλη στον Δήμο Mikkeli θεωρήθηκαν μεγάλες εγγυημένες οφειλές (20) στις διαδικασίες αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία. Οι άλλες μεγάλες εγγυημένες απαιτήσεις ανήκαν σε ιδιώτες (Nordea Bank, Nordea Financing, OKO/Pohjola Bank) καθώς και στην Finnvera (21).
Πίνακας IV
Μεγάλες εγγυημένες οφειλές σε ευρώ
Πιστωτής μεγάλων εγγυημένων οφειλών
Ποσό
Ποσοστό
Nordea Bank
[…]*
[10-40]%
Nordea Financing
[…]
[0-20]%
OKO/Pohjola Bank
[…]
[10-40]%
Finnvera
[…]
[10-40]%
Δήμος Mikkeli - οφειλόμενα δάνεια σε ενεργοποιηθείσες εγγυήσεις
[…]
[10-40]%
Δήμος Mikkeli - άλλες οφειλές (μη καταβληθέντα τέλη)
[…]
[0-20]%
ΣΥΝΟΛΟ
24 579 150
100 %
(37)
Όσον αφορά τα δάνεια και τις άλλες οφειλές (μη καταβληθέντα τέλη) στον Δήμο Mikkeli, το πρόγραμμα αναδιάρθρωσης προέβλεπε τα ακόλουθα μέτρα:
(38)
Το δάνειο των 5 356 895 ευρώ του Δήμου Mikkeli αντιμετωπίστηκε ως «εγγυημένο χρέος» και χωρίστηκε σε δύο μέρη. Και για τα δύο μέρη, τα επιτόκια μειώθηκαν σύμφωνα με το πρόγραμμα αναδιάρθρωσης: για ένα τμήμα 4 εκατ. ευρώ, το επιτόκιο ανήλθε σε EURIBOR […] μείον […]% (εντούτοις, το επιτόκιο υποτίθεται ότι δεν θα ήταν ανώτερο από […]% ή κατώτερο από […]%) έως τις 31 Δεκεμβρίου 2010. Μετά την εν λόγω ημερομηνία, εφαρμόστηκε επιτόκιο EURIBOR […]. Στο υπόλοιπο ποσό των 1 356 895 ευρώ εφαρμόστηκε επιτόκιο EURIBOR […] (22). Όπως και τα δάνεια, τα μη καταβληθέντα τέλη ύψους 682 087 ευρώ αντιμετωπίστηκαν ως «εγγυημένο χρέος» και το επιτόκιο μειώθηκε σε EURIBOR […] (23).
(39)
Και για τα εγγυημένα χρέη προς τους ιδιώτες πιστωτές, το πρόγραμμα αναδιάρθρωσης προβλέπει επιτόκιο ίσο με EURIBOR […]. Για ένα συγκεκριμένο ποσό για κάθε πιστωτή εκτός […], έως τις 31 Δεκεμβρίου 2010, προβλέφθηκε μειωμένο επιτόκιο ίσο με EURIBOR […] μείον […]%· ελάχιστο επιτόκιο […]% και μέγιστο επιτόκιο […]%. Μετά την 31η Δεκεμβρίου 2010 το επιτόκιο για όλα τα εγγυημένα δάνεια ήταν EURIBOR […].
Πίνακας V
Τόκοι για μεγάλα εγγυημένα δάνεια σε ευρώ
Πιστωτής εγγυημένων μεγάλων χρεών
Επιτόκιο EURIBOR […] μείον […]% έως την 31η Δεκεμβρίου 2010· μετά από αυτή την ημερομηνία, εφαρμόζεται επιτόκιο EURIBOR […] για ποσό
Επιτόκιο EURIBOR […] για ποσό
Nordea Bank και Nordea Financing
[…]
[…]
OKO/Pohjola Bank
[…]
[…]
Finnvera
[…]
[…]
Δήμος Mikkeli - δάνεια που ενεργοποιούν εγγυήσεις
[…]
[…]
Δήμος Mikkeli - άλλες οφειλές (μη καταβληθέντα τέλη)
[…]
(40)
Ο Δήμος Mikkeli δέχθηκε την αναβολή πληρωμών για τις ανωτέρω οφειλές. Σύμφωνα με το πρόγραμμα αναδιάρθρωσης, η αποπληρωμή των εγγυημένων χρεών του Δήμου Mikkeli προβλέπεται το 2015. Η πρώτη δόση έπρεπε να είχε καταβληθεί στις 9 Ιουλίου 2009, από το 2010 και μετά προβλέπονταν δύο δόσεις ετησίως και το 2015 πρέπει να καταβληθεί το μεγαλύτερο εναπομένον μέρος των εγγυημένων χρεών, δηλ. ποσό […] ευρώ για τα δάνεια που ενεργοποιούν τις εγγυήσεις και […] ευρώ για άλλες οφειλές (μη καταβληθέντα τέλη), αντίστοιχα.
(41)
Και οι ιδιώτες πιστωτές δέχτηκαν επίσης την αναβολή της πληρωμής για τις εγγυημένες απαιτήσεις τους.
Πίνακας VI
Αναβολή πληρωμών σε ευρώ
Πιστωτής μεγάλων εγγυημένων χρεών
Οφειλή
Οφειλόμενη δόση την 1.7.2009 και 2.1.2010 και 1.7.2010
Ποσοστό επί του συνολικού ποσού των οφειλών
Οφειλόμενη δόση στις 2.1.2011 και 1.7.2011
Ποσοστό επί του συνολικού ποσού των οφειλών
Οφειλόμενη δόση κάθε έξι μήνες από την 2.1.2012 έως 2.1.2015
Ποσοστό επί των συνολικών οφειλών
Οφειλόμενη δόση την 1.7.2015
Ποσοστό του συνολικού ποσού των οφειλών
Nordea Bank
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Nordea Financing
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
OKO/Pohjola Bank
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Finnvera
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Δήμος Mikkeli
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Δήμος Mikkeli
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Σύνολο
24 579 150
500 000
2 %
1 000 000
4 %
1 500 000
6 %
10 579 150
43 %
(42)
Σύμφωνα με το πρόγραμμα αναδιάρθρωσης, η αποπληρωμή των δανείων και μη καταβληθέντων τελών στον Δήμο Mikkeli θα έπρεπε να ολοκληρωθεί έως το 2015, ενώ το μεγαλύτερο μέρος του ανεξόφλητου ποσού λήγει το 2015. Εάν το 2015 η Karjaportti δεν τηρήσει ορισμένους οικονομικούς όρους στο τέλος της διαδικασίας αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία (δείκτης οφειλών προς λειτουργικό περιθώριο ανώτερος του 4), ο Δήμος Mikkeli θα διαγράψει ανώτατη ανεξόφλητη οφειλή [0-3] εκατ. ευρώ.
(43)
Θα μειωθούν επίσης οι απαιτήσεις και άλλων πιστωτών στο τέλος της διαδικασίας αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία. Η Nordea Bank θα διαγράψει ανώτατο ποσό [0-3 εκατ.] ευρώ και η Nordea Financing θα διαγράψει ανώτατο ποσό [0-2 εκατ.] ευρώ. Η απαίτηση της Finnvera θα μειωθεί κατ' ανώτατο ποσό [0-2 εκατ.] ευρώ. Η απαίτηση της […] δεν θα μειωθεί. Σύμφωνα με το πρόγραμμα αναδιάρθρωσης, τα ποσά κατά τα οποία μειώνονται οι εγγυημένες οφειλές βασίζονται στην αξία των εξασφαλίσεων για τα εγγυημένα δάνεια σε δύο διαφορετικά σενάρια: σύμφωνα με το πρώτο σενάριο, η Karjaportti εξακολουθεί να λειτουργεί· σύμφωνα με το δεύτερο σενάριο, η Karjaportti μεταβάλλει ή τερματίζει τη λειτουργία της, δηλ. πρέπει να εκποιηθούν οι εξασφαλίσεις. Οι δύο τιμές καθορίστηκαν από δύο ανεξάρτητες αξιολογήσεις (24). Στη συνέχεια, καθορίστηκε το συγκεκριμένο ποσό κατά το οποίο θα μειωνόταν η εγγυημένη οφειλή για κάθε πιστωτή χωριστά, λαμβάνοντας υπόψη την προτεραιότητα ικανοποίησης του πιστωτή και συγκρίνοντας τις τιμές στα δύο διαφορετικά σενάρια.
3.1.6. Αγορά μετοχών από την Karjaportti (μέτρο 7)
(44)
Στις 2 Σεπτεμβρίου 2005, η Karjaportti πώλησε το 50 % των μετοχών που κατείχε της εταιρείας ακινήτων Kiinteistö Oy Suksimäki σε επιχείρηση της ιδιοκτησίας του Δήμου Mikkeli, σε τιμή αγοράς 860 000 ευρώ.
3.1.7. Μετατροπή μη καταβληθέντων τόκων σε δάνεια (μέτρο 8)
(45)
Η Karjaportti δεν κατέβαλε τους οφειλόμενους τόκους για τα εγγυημένα δάνεια του Δήμου Mikkeli που συσσωρεύτηκαν από τις 16 Δεκεμβρίου 2004 έως 19 Δεκεμβρίου 2005 (25). Οι τόκοι αυτοί ανέρχονταν σε 281 982 ευρώ και μετατράπηκαν σε δάνειο που έληγε στα τέλη του 2010 με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Mikkeli της 19ης Δεκεμβρίου 2005. Το επιτόκιο του δανείου είναι EURIBOR 3 μηνών συν 0,3 %. Η αποπληρωμή έπρεπε να αρχίσει τον Μάρτιο του 2009 και θα πραγματοποιούνταν σε τέσσερις ισόποσες εξαμηνιαίες δόσεις, δηλαδή ευρώ έπρεπε να καταβληθεί ποσό 144 991 το 2009 και 144 991 ευρώ το 2010 (26). Η αποπληρωμή των οφειλόμενων ποσών αναβλήθηκε τουλάχιστον εν μέρει (βλ. μέτρο 12).
(46)
Η μετατροπή μη καταβληθέντων τόκων σε δάνεια το 2005 οριζόταν καταρχήν στο πρόγραμμα αναδιάρθρωσης. Σύμφωνα με το πρόγραμμα, όλοι οι εξασφαλισμένοι πιστωτές, και όχι μόνο ο Δήμος Mikkeli θα είχαν παρόμοια αντιμετώπιση. Κατά συνέπεια, στις 28 Δεκεμβρίου 2005 (ένας ιδιώτης πιστωτής) μετέτρεψε τους τόκους σε δάνειο ύψους 1 623 000 ευρώ με λήξη στα τέλη του 2010. Το επιτόκιο ήταν EURIBOR 3 μηνών συν 1,5 %. Η αποπληρωμή έπρεπε να αρχίσει το 2009. Στις 29 Δεκεμβρίου 2005, [άλλος ιδιώτης πιστωτής] μετέτρεψε τους τόκους σε δάνειο ύψους 1 532 500 ευρώ με λήξη στα τέλη του 2010. Το επιτόκιο ήταν EURIBOR 3 μηνών συν 2 %. Η αποπληρωμή επρόκειτο να αρχίσει το 2009.
3.1.8. Διαγραφή χρεών στις οικονομικές καταστάσεις του 2006 (μέτρο 9)
(47)
Με απόφαση της 5ης Φεβρουαρίου 2007, το Δημοτικό Συμβούλιο Mikkeli ενέκρινε τη διαγραφή από τους λογαριασμούς του 2006 οφειλής της Karjaportti ύψους 274 023 ευρώ. Η διαγραφή του χρέους στους λογαριασμούς δεν είχε επίπτωση στη νομική σχέση μεταξύ του πιστωτή και του οφειλέτη και, κατά συνέπεια, ο Δήμος Mikkeli συνέχισε να επιδιώκει την είσπραξη των οφειλών.
3.1.9. Διαγραφή χρεών στις δημοσιονομικές καταστάσεις του 2008 (μέτρο 10)
(48)
Ο Δήμος Mikkeli προέβη σε διαγραφή αβέβαιης εισπρακτέας οφειλής από την Karjaportti ύψους 5,7 εκατ. ευρώ στις δημοσιονομικές καταστάσεις του 2008. Η διαγραφή της οφειλής στους λογαριασμούς δεν είχε επίπτωση στη νομική σχέση μεταξύ του πιστωτή και του οφειλέτη και, ως εκ τούτου, ο Δήμος Mikkeli συνέχισε να επιδιώκει την είσπραξη των οφειλών.
3.1.10. Μη εκτελεσθείσα εγγύηση που είχε προγραμματιστεί το 2009 (μέτρο 11)
(49)
Το Δημοτικό Συμβούλιο Mikkeli αποφάσισε, στις 8 Δεκεμβρίου 2008, να παράσχει απόλυτη εγγύηση ύψους 2,75 εκατ. ευρώ για την κάλυψη μελλοντικού δανείου της Tapiola στην Karjaportti. Το Δημοτικό Συμβούλιο εξουσιοδότησε το Εκτελεστικό Συμβούλιο να αποφασίσει τους λεπτομερείς όρους σε σχέση με την απόλυτη εγγύηση, δηλ. να εκτελέσει την εγγύηση. Σύμφωνα με την κοινοποίηση, το δάνειο θα ανερχόταν σε 5 819 807 ευρώ με επιτόκιο 3,65 %. Ως αμοιβή για την εγγύηση το κοινοποιηθέν μέτρο προβλέπει εφάπαξ αμοιβή 4 % και η εγγύηση θα χορηγούνταν για 10 έτη (27).
(50)
Η απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου Mikkeli δεν οριστικοποιήθηκε, λόγω υποβολής καταγγελίας στο Διοικητικό Δικαστήριο του Kuopio (Kuopion Hallinto-Oikeus). Μετά την υποβολή της καταγγελίας, το Δικαστήριο διέταξε τον Δήμο Mikkeli να σταματήσει την εκτέλεση της εγγύησης και να ζητήσει έγκριση της ενίσχυσης από την Επιτροπή.
(51)
Εφόσον η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Mikkeli για τη χορήγηση της εγγύησης δεν οριστικοποιήθηκε, η Tapiola δεν χορήγησε το δάνειο στην Karjaportti. Τέλος, η Φινλανδία απέσυρε την κοινοποίηση της εγγύησης τον Μάρτιο του 2010, εφόσον η Karjaportti ανακάλεσε την αίτησή της για την εγγύηση και το Εκτελεστικό Συμβούλιο του Δήμου, αποφάσισε, στις 20 Φεβρουαρίου 2010, να μην εκτελέσει την απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου.
3.1.11. Αναδιάρθρωση χρεών έως το 2009 (μέτρο 12)
(52)
Η αναβολή της αποπληρωμής εγγυημένων οφειλών: Σύμφωνα με το εγκεκριμένο από το Δικαστήριο πρόγραμμα αναδιάρθρωσης, η Karjaportti έπρεπε να επιστρέψει ποσό […] ευρώ το 2009 και ποσό […] ευρώ το 2010 από το οφειλόμενο ποσό των εγγυημένων δανείων (βλ. πίνακα VI). Σύμφωνα με την κοινοποίηση, η αποπληρωμή αυτών των ποσών θα έπρεπε να αναβληθεί το αργότερο έως την 1η Ιουλίου 2015.
(53)
Αναβολή της αποπληρωμής του δανείου που χορηγήθηκε το 2005 (μετατροπή μη καταβληθέντων τόκων): Η Karjaportti έπρεπε να αποπληρώσει ποσό 140 991 ευρώ το 2009 και το ίδιο ποσό το 2010 από το οφειλόμενο ποσό των τόκων που μετατράπηκαν σε δάνειο (βλ. αιτιολογική σκέψη 40). Σύμφωνα με την κοινοποίηση, η αποπληρωμή αυτών των ποσών έπρεπε να αναβληθεί για τα έτη 2011 έως 2013 (28).
(54)
Το Διοικητικό Δικαστήριο του Kuopio (Kuopion Hallinto-Oikeus) απαγόρευσε την εκτέλεση της απόφασης του Δημοτικού Συμβουλίου για την αναδιάρθρωση του χρέους, στις 4 Φεβρουαρίου 2009. Φαίνεται, εντούτοις, ότι πραγματοποιήθηκε αναδιάρθρωση χρεών. Αρχής γενομένης από τον Μάιο του 2009, η Karjaportti υπέβαλλε, σε τακτά διαστήματα, προτάσεις στο Δημοτικό Συμβούλιο Mikkeli και στους άλλους πιστωτές της να αναβάλει την καταβολή ληξιπρόθεσμων οφειλών, με στόχο να διασφαλιστεί η συνέχεια της λειτουργίας του συνεταιρισμού (29). Οι προτάσεις αυτές εγκρίθηκαν από το Δημοτικό Συμβούλιο Mikkeli.
3.2. Μέτρα που έλαβε η Finnvera
(55)
Σύμφωνα με τα στοιχεία που υπέβαλε η Φινλανδία, η Finnvera χορήγησε διάφορα δάνεια και εγγυήσεις στην Karjaportti τα έτη από το 2004 έως το 2008.
(56)
Η Finnvera είναι ειδικευμένη εταιρεία χρηματοδότησης που ανήκει στο φινλανδικό κράτος και είναι ο επίσημος οργανισμός εξαγωγικών πιστώσεων της Φινλανδίας. Οι ενέργειες της Finnvera διέπονται από τους στόχους της βιομηχανικής και ιδιοκτησιακής πολιτικής που καθορίζει το κράτος. Στους στόχους αυτούς περιλαμβάνονται: η αύξηση του αριθμού των δημιουργούμενων επιχειρήσεων· η χρηματοδότηση αλλαγών από τις ΜΜΕ και η προώθηση της ανάπτυξης επιχειρήσεων, της διεθνοποίησης και των εξαγωγών. Κατά τις ενέργειές της, η Finnvera οφείλει να τηρεί την αρχή της οικονομικής βιωσιμότητας. Η Φινλανδία, εντούτοις, καλύπτει μέρος των ζημιών της Finnvera από χορήγηση πιστώσεων και εγγυήσεων. Το κράτος είναι άμεσα υπεύθυνο για τις εγχώριες εγγυήσεις και τις εγγυήσεις εξαγωγικών πιστώσεων που χορηγεί η Finnvera και η απόκτηση κεφαλαίων από την Finnvera εξασφαλίζεται με κρατικές επιχορηγήσεις. Αυτά τα κρατικά μέτρα σε σχέση με την Finnvera δεν εμπίπτουν στο πεδίο της παρούσας απόφασης. Η Επιτροπή διατηρεί το δικαίωμα να τα εκτιμήσει σε μεταγενέστερο στάδιο. Η Finnvera υπόκειται στο νόμο 434/2003 περί διοικητικών διαδικασιών.
(57)
Όσον αφορά την εταιρική διακυβέρνηση της Finnvera, το Εποπτικό Συμβούλιο, που εποπτεύει τη διοίκηση της εταιρείας από το Διοικητικό Συμβούλιο και τον Εκτελεστικό Διευθυντή, εκπροσωπεί τον ιδιοκτήτη της επιχείρησης, ο οποίος στην περίπτωση της Finnvera είναι το κράτος. Τα μέλη του Εποπτικού Συμβουλίου επιλέγονται από κοινοβουλευτικές ομάδες των πολιτικών κομμάτων βάσει της εκπροσώπησής τους στο φινλανδικό Κοινοβούλιο. Επιπλέον, στο Εποπτικό Συμβούλιο της Finnvera συμμετέχουν εκπρόσωποι οργανώσεων, σύμφωνα με τους στόχους βιομηχανικής πολιτικής της εταιρείας. Το Διοικητικό Συμβούλιο, που απαρτίζεται από 6-9 τακτικά και 2 αναπληρωματικά μέλη, επικυρώνει τη στρατηγική της επιχείρησης, εγκρίνει τις δημοσιονομικές καταστάσεις και την ενδιάμεση έκθεση, προωθεί την ανάπτυξη της επιχείρησης και εξασφαλίζει ότι οι ενέργειες είναι σύμφωνες με το νόμο και πληρούν τους στόχους που ορίζει ο ιδιοκτήτης. Τέσσερα από τα μέλη του Συμβουλίου και δύο αναπληρωματικά μέλη εκλέγονται μεταξύ υποψηφίων που ορίζονται από διάφορα Υπουργεία. Ο Εκτελεστικός Διευθυντής είναι υπεύθυνος για τη διοίκηση της επιχείρησης.
(58)
Η Finnvera απαλλάσσεται από την καταβολή εταιρικού φόρου από τις 25 Σεπτεμβρίου 2007. Η Επιτροπή ενέκρινε αυτή την απαλλαγή. Η απόφαση έγκρισης βασίζεται στο γεγονός ότι οι φινλανδικές αρχές ανέλαβαν δέσμευση οι δραστηριότητες της Finnvera να περιορίζονται στη διαχείριση καθεστώτων κρατικών ενισχύσεων (30).
3.2.1. Εγγύηση που παρασχέθηκε στις 17 Μαρτίου 2004 (μέτρο 13)
(59)
Στις 17 Μαρτίου 2004, η Finnvera χορήγησε εγγύηση 100 % για δάνειο 91 000 ευρώ με εγγυητική αμοιβή 3 % ετησίως. Το δάνειο, διάρκειας τριών ετών, χορηγήθηκε από την Tapiola με σταθερό επιτόκιο [2-5 %] ετησίως. Το δάνειο και η εγγύηση χορηγήθηκαν αντίστοιχα για την αντικατάσταση δανείου που χορήγησε η Tapiola το 1992.
3.2.2. Δάνειο που χορηγήθηκε στις 12 Ιανουαρίου 2006 (μέτρο 14)
(60)
Στις 12 Ιανουαρίου 2006, η Finnvera χορήγησε δάνειο 180 000 ευρώ με επιτόκιο EURIBOR 6 μηνών + 2 % ετησίως. Το δάνειο αφορά συσσωρευμένους τόκους κατά τη διαδικασία αναδιάρθρωσης το διάστημα από 2 Δεκεμβρίου 2004 έως 28 Φεβρουαρίου 2008, το οποίο μετατράπηκε σε νέα πιστωτική διευκόλυνση. Το δάνειο εξασφαλίστηκε με υποθήκες περιουσιακών στοιχείων που βρίσκονται στις πόλεις Tikkala, Lappeenranta και Kouvola, και μετοχές σε […]. Η διάρκεια του δανείου ήταν μέχρι τα τέλη του 2010 και η αποπληρωμή έπρεπε να είχε αρχίσει το 2009. Στις 23 Νοεμβρίου 2011, οφειλόταν ακόμη ποσό κεφαλαίου [….] ευρώ. Ιδιώτες πιστωτές […] και […] μετέτρεψαν τους τόκους κατά το ίδιο διάστημα σε δάνεια.
(61)
Στις 28 Δεκεμβρίου 2005, [ένας ιδιώτης πιστωτής] μετέτρεψε τόκους σε δάνειο ύψους περίπου 1 623 000 ευρώ διάρκειας μέχρι τα τέλη του 2010. Το επιτόκιο ήταν EURIBOR 3 μηνών συν 1,5 %. Η αποπληρωμή επρόκειτο να αρχίσει το 2009.
(62)
Στις 29 Δεκεμβρίου 2005, [ένας άλλος ιδιώτης πιστωτής] μετέτρεψε τόκους σε δάνειο ύψους περίπου 1 532 500 ευρώ με διάρκεια δανείου μέχρι τα τέλη του 2010. Το επιτόκιο ήταν EURIBOR 3 μηνών συν 2 %. Η αποπληρωμή επρόκειτο να αρχίσει το 2009.
3.2.3. Εγγύηση που παρασχέθηκε στις 14 Σεπτεμβρίου 2006 (μέτρο 15)
(63)
Στις 14 Σεπτεμβρίου 2006, η Finnvera παρέσχε αντεγγύηση […] ποσού 300 000 ευρώ με εγγυητική αμοιβή 1,65 % ετησίως που κατέβαλε η Karjaportti. Η […] με τη σειρά της παρείχε εγγύηση στην Karjaportti για το ίδιο ποσό με επιτόκιο, 1,25 %. Η εγγύηση αυτή και η αντεγγύηση κάλυψαν ποσοστό 16,7 % ποσού 1,8 εκατ. ευρώ που αφορά τη συμφωνία υπεργολαβίας μεταξύ […] και της Karjaportti. Η εγγύηση της Finnvera ήταν διάρκειας 8 μηνών. Το υπόλοιπο της συμφωνίας υπεργολαβίας καλύφθηκε με εγγυήσεις από […] και […] 825 000 ευρώ και 675 000 ευρώ αντίστοιχα) που εφάρμοσαν εγγυητική αμοιβή 1,75 %. Η Finnvera δεν συμμετείχε στη χορήγηση αυτών των εγγυήσεων, δηλ. οι εγγυήσεις αυτές δεν καλύπτονταν από αντεγγύηση. Η αντεγγύηση της Finnvera έληξε στις 30 Ιουνίου 2007 χωρίς να ενεργοποιηθεί. Κατά συνέπεια, η Finnvera δεν επιβαρύνθηκε με καμία υποχρέωση πληρωμής βάσει αυτής της εγγύησης.
3.2.4. Δάνειο που χορηγήθηκε στις 6 Ιουλίου 2007 (μέτρο 16)
(64)
Στις 6 Ιουλίου 2007, η Finnvera χορήγησε δάνειο ύψους 250 000 ευρώ με επιτόκιο EURIBOR 6 μηνών + 2,5 % ετησίως. Το δάνειο ήταν διαρκείας έξι μηνών και θα έπρεπε να αποπληρωθεί έως τις 15 Ιανουαρίου 2008. Μέχρι σήμερα, έχει αποπληρωθεί μόνο ένα μέρος του δανείου (οφειλόμενο ποσό στις 23 Νοεμβρίου 2011: […]).
(65)
Ταυτόχρονα, ιδιώτες πιστωτές, […] και […], χορήγησαν δάνεια ύψους 800 000 ευρώ και 650 000 ευρώ αντίστοιχα, επίσης διάρκειας έξι μηνών. Το επιτόκιο για τα δάνεια αυτά ήταν EUROBIR ενός μηνός συν 2 %. Η αποπληρωμή των δανείων είχε επίσης αναβληθεί (οφειλόμενα ποσά στις 23 Νοεμβρίου 2011: […] ευρώ και […] ευρώ).
(66)
Γι' αυτά τα δύο δάνεια και το δάνειο που χορήγησε η Finnvera, η Karjaportti παρείχε την ακόλουθη εξασφάλιση: υποθήκη επιχείρησης καταχωρημένης τιμής 1 850 067 ευρώ· μετοχές στην εταιρεία […] και τραπεζικό λογαριασμό. Οι εξασφαλίσεις αυτές κατανεμήθηκαν μεταξύ της Finnvera, […] και […] ανάλογα με τον κίνδυνό τους σε σχέση με τα δάνεια. Πράγματι, οι τρεις πιστωτές είχαν την ίδια προτεραιότητα και η εξασφάλιση κατανεμήθηκε με ποσοστά (Finnvera: [0-30]%· [ο πρώτος ιδιώτης πιστωτής]: [10-50]%· [ο δεύτερος ιδιώτης πιστωτής]: [10-50]%).
3.2.5. Εγγύηση που παρασχέθηκε στις 9 Ιανουαρίου 2008 (μέτρο 17)
(67)
Στις 9 Ιανουαρίου 2008 η Finnvera παρέσχε αντεγγύηση στη […] για ποσό 280 000 ευρώ με εγγυητική αμοιβή 2,5 % ετησίως που κατέβαλε η Karjaportti. Η αντεγγύηση κάλυπτε το 80 % μιας εγγύησης που παρείχε η […] στην Karjaportti στις 11 Ιανουαρίου 2008 αξίας 350 000 η οποία αφορούσε συμφωνία υπεργολαβίας μεταξύ […] και […]. Η […] χρέωσε εγγυητική αμοιβή [0-3]%. Η Finnvera είχε πρόσβαση σε εξασφάλιση υπό μορφή μετοχών στην Karjaportti σε […]. Σύμφωνα με εκτίμηση που πραγματοποίησε η Finnvera στις 8 Ιανουαρίου 2008, κατά τον χρόνο χορήγησης της αντεγγύησης οι μετοχές αυτές είχαν αξία εξασφάλισης για την Finnvera ύψους […] ευρώ. Η αντεγγύηση έληγε στις 28 Φεβρουαρίου 2011 και δεν πραγματοποιήθηκαν πληρωμές γι' αυτήν.
4. ΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ
(68)
Όπως περιγράφεται στις αιτιολογικές σκέψεις 2, 3, και 6, η Επιτροπή αποφάσισε, στις 8 Απριλίου 2009, να κινήσει επίσημη διαδικασία έρευνας (εφεξής «η πρώτη απόφαση για την κίνηση διαδικασίας»). Αυτή η επίσημη διαδικασία έρευνας παρατάθηκε και σε διάφορα πρόσθετα μέτρα στις 15 Δεκεμβρίου 2009 (εφεξής «η δεύτερη απόφαση για την κίνηση διαδικασίας»).
4.1. Μέτρα που έλαβε ο Δήμος Mikkeli
4.1.1. Εγγύηση που παρασχέθηκε στις 12 Ιουνίου 2000 (μέτρο 1)
(69)
Στην πρώτη απόφασή της για την κίνηση διαδικασίας, η Επιτροπή αμφέβαλε ότι το εν λόγω μέτρο ήταν σύμφωνο με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή σε οικονομία αγοράς. Πρώτον, σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή των άρθρων 87 και 88 της Συνθήκης ΕΚ σε κρατικές ενισχύσεις με μορφή εγγυήσεων (31) («Ανακοίνωση περί εγγυήσεων του 2000») που ίσχυε όταν ελήφθη το μέτρο, το μέτρο μπορεί να συνιστά κρατική ενίσχυση, διότι η εγγύηση κάλυπτε το 100 % του επίμαχου δανείου. Το συμπέρασμα αυτό δεν θα μεταβαλλόταν με βάση την Ανακοίνωση περί εγγυήσεων του 2008 που ισχύει σήμερα (32). Επιπλέον, η χορήγηση της εγγύησης χωρίς εγγυητική αμοιβή, που στην πράξη σημαίνει ανάληψη οικονομικού κινδύνου χωρίς κανένα quid-pro-quo, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως συμπεριφορά ενός φορέα της αγοράς.
(70)
Όσον αφορά το συμβιβάσιμο, η Επιτροπή είχε επιφυλάξεις αν η εγγύηση θα μπορούσε να υπαχθεί σε εξαίρεση βάσει του άρθρου 107 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ· σύμφωνα με προκαταρκτική εκτίμηση των όρων των κοινοτικών κατευθυντήριων γραμμών για τις κρατικές ενισχύσεις διάσωσης και αναδιάρθρωσης προβληματικών επιχειρήσεων (33) («κατευθυντήριες γραμμές Δ&Α του 1999»), κρίνεται ότι δεν έχουν τηρηθεί.
4.1.2. Διάθεση γηπέδου (μέτρο 2)
(71)
Στη δεύτερη απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες ότι η πώληση ήταν σύμφωνη με το κριτήριο του ιδιώτη επενδυτή σε οικονομία αγοράς, διότι δεν πληρούνταν οι απαιτήσεις της ανακοίνωσης της Επιτροπής για τα στοιχεία κρατικών ενισχύσεων σε πωλήσεις γηπέδων - οικοπέδων και κτιρίων από δημόσιες αρχές (34). Κρίθηκε ότι δεν καταβλήθηκε καμία αγοραία αξία, διότι το ακίνητο διατέθηκε στην Karjaportti χωρίς αντάλλαγμα. Επιπλέον, η Karjaportti δεν επιβαρύνθηκε ούτε με τα έξοδα ισοπέδωσης του εργοταξίου.
4.1.3. Αγορά γηπέδου (μέτρο 3)
(72)
Στη δεύτερη απόφαση για την κίνηση διαδικασίας, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες αν οι όροι αγοράς ήταν σύμφωνοι με το κριτήριο του επενδυτή σε οικονομία αγοράς, διότι η Φινλανδία δεν υπέβαλε στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η αγορά των ακινήτων ήταν σύμφωνη με τους όρους της αγοράς, π.χ. με την αποτίμηση της αξίας των ακινήτων από ανεξάρτητο εμπειρογνώμονα.
4.1.4. Εγγύηση που παρασχέθηκε στις 8 Μαρτίου 2004 (μέτρο 4)
(73)
Στη δεύτερη απόφαση για την κίνηση διαδικασίας, η Επιτροπή αμφέβαλε ότι το εν λόγω μέτρο ήταν σύμφωνο με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή σε οικονομία αγοράς. Πρώτα, σύμφωνα με την Ανακοίνωση περί εγγυήσεων του 2000 που ίσχυε όταν χορηγήθηκε η εγγύηση, το μέτρο μπορεί να συνιστά κρατική ενίσχυση, εφόσον η εγγύηση κάλυπτε το 100 % του επίμαχου δανείου. Το συμπέρασμα αυτό δεν θα ήταν διαφορετικό με βάση την ισχύουσα σήμερα Ανακοίνωση περί εγγυήσεων του 2008. Επιπλέον, η χορήγηση της εγγύησης χωρίς εγγυητική αμοιβή, που στην πραγματικότητα συνεπάγεται ανάληψη κινδύνου χωρίς quid-pro-quo, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως συμπεριφορά ενός φορέα της αγοράς, ιδίως διότι η επιχείρηση αντιμετώπιζε ήδη δυσκολίες.
(74)
Όσον αφορά το συμβιβάσιμο του μέτρου, δεν δόθηκαν στην Επιτροπή επαρκή στοιχεία που θα της επέτρεπαν να διαπιστώσει αν τηρούνταν οι απαιτήσεις που ορίζουν οι κατευθυντήριες γραμμές Δ&Α του 1999.
4.1.5. Εγγύηση που παρασχέθηκε στις 10 Μαΐου 2004 (μέτρο 5)
(75)
Η Επιτροπή είχε παρόμοιες αμφιβολίες και ως προς την Εγγύηση που παρασχέθηκε στις 8 Μαρτίου 2004.
4.1.6. Συμφωνία για την υπαγωγή σε διαδικασία αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία (μέτρο 6)
(76)
Στην πρώτη απόφαση για την κίνηση διαδικασίας, η Επιτροπή αμφέβαλε ότι τα μέτρα που ελήφθησαν κατά την περίοδο της αναδιάρθρωσης ήταν σύμφωνα με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή σε οικονομία αγοράς.
(77)
Πρώτον, ο Δήμος Mikkeli συμφώνησε να μειώσει τα επιτόκια για τις εγγυημένες οφειλές, με αποτέλεσμα τα επιτόκια που εφαρμόστηκαν να είναι πολύ χαμηλότερα από το επιτόκιο αναφοράς για τη Φινλανδία εκείνη την περίοδο. Εφόσον ως επιτόκιο αναφοράς θεωρείται το επιτόκιο της αγοράς για υγιείς επιχειρήσεις και εφόσον η Karjaportti αντιμετώπιζε δυσκολίες εκείνη την περίοδο, η Επιτροπή έκρινε ότι ήταν απίθανο ένας ιδιώτης επενδυτής να χορηγήσει τα δάνεια με τόσο χαμηλό επιτόκιο.
(78)
Όσον αφορά το συμβιβάσιμο των μέτρων, η Επιτροπή, όταν εξέδωσε την απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας, είχε μόνο περιορισμένη γνώση των μέτρων αναδιάρθρωσης που έλαβε η Karjaportti από το 2004. Έκρινε ότι η συνεχής αναδιάρθρωση δεν ήταν επιτυχής, εφόσον οι οικονομικές υπηρεσίες υπέβαλαν αίτηση για υπαγωγή της Karjaportti σε διαδικασία πτώχευσης τον Δεκέμβριο του 2008. Συνεπώς, η Επιτροπή είχε αμφιβολίες αν η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της επιχείρησης θα επιτυγχανόταν με τα μέτρα αναδιάρθρωσης που είχαν ληφθεί. Όσον αφορά τα άλλα κριτήρια για την ενίσχυση αναδιάρθρωσης σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές Δ&Α του 2004 (35), η Επιτροπή δεν θα μπορούσε, χωρίς κοινοποίηση και σχέδιο αναδιάρθρωσης, να εκτιμήσει αν πληρούνταν οι άλλες απαιτήσεις των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 2004.
4.1.7. Αγορά μετοχών από την Karjaportti (μέτρο 7)
(79)
Στη δεύτερη απόφαση για την κίνηση διαδικασίας, η Επιτροπή αμφέβαλε αν τα εν λόγω μέτρα ήταν σύμφωνα με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή σε οικονομία αγοράς, διότι η Φινλανδία δεν παρείχε αποδεικτικά στοιχεία ότι η αγορά των μετοχών πραγματοποιήθηκε με τους όρους της αγοράς.
4.1.8. Μετατροπή μη καταβληθέντων τόκων σε δάνεια (μέτρο 8)
(80)
Όσον αφορά τη μετατροπή των μη καταβληθέντων τόκων σε δάνειο, ο Δήμος Mikkeli συμφώνησε να εφαρμόσει πολύ χαμηλό επιτόκιο για το δάνειο. Πράγματι, οι ιδιώτες επενδυτές που μετέτρεψαν τους μη καταβληθέντες τόκους τους διαπραγματεύθηκαν υψηλότερα επιτόκια, γεγονός που οδήγησε την Επιτροπή να αμφιβάλει αν η προσέγγιση ήταν σύμφωνη με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή σε οικονομία αγοράς.
4.1.9. Διαγραφή χρεών στις δημοσιονομικές καταστάσεις του 2006 και 2008 (μέτρο 9 και μέτρο 10)
(81)
Στη δεύτερη απόφαση για την κίνηση διαδικασίας η Επιτροπή έκρινε ότι, εάν η διαγραφή χρεών στις δημοσιονομικές καταστάσεις το 2006 και το 2008 περιλάμβανε επίσης νομική υποχρέωση παύσης λειτουργίας, η διαγραφή θα παρείχε πλεονέκτημα στην Karjaportti. Κατά την άποψη της Επιτροπής, ήταν αμφίβολο αν ένας ιδιώτης επενδυτής σε οικονομία αγοράς θα ενεργούσε με τον ίδιο τρόπο.
4.1.10. Μη εκτελεσθείσα εγγύηση που είχε προγραμματιστεί για το 2009 (μέτρο 11)
(82)
Στην πρώτη απόφαση για την κίνηση διαδικασίας, η Επιτροπή αμφέβαλε ότι ο Δήμος Mikkeli ενεργούσε ως ιδιώτης επενδυτής σε οικονομία αγοράς όταν χορήγησε την εγγύηση και έκρινε, εκ πρώτης όψεως, ότι η εγγύηση ενείχε κρατική ενίσχυση. Όσον αφορά το συμβιβάσιμο, η Επιτροπή είχε αμφιβολίες αν η εγγύηση ήταν σύμφωνη με τις κατευθυντήριες γραμμές Δ&Α του 2004, εφόσον δεν φαινόταν να τηρείται η «αρχή της εφάπαξ ενίσχυσης». Επιπλέον, η εγγυητική αμοιβή και το επιτόκιο για το δάνειο ήταν υπερβολικά χαμηλά ώστε να είναι σύμφωνα με το σημείο 25 α) των κατευθυντήριων γραμμών και η εγγύηση δεν ήταν σύμφωνη με το σημείο 25 γ) των κατευθυντήριων γραμμών, διότι δεν περιοριζόταν σε διάστημα έξι μηνών.
4.1.11. Αναδιάρθρωση χρεών από το 2009 (μέτρο 12)
(83)
Στην πρώτη απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας, η Επιτροπή αμφέβαλε ότι ο Δήμος Mikkeli ενήργησε ως ιδιώτης πιστωτής σε οικονομία αγοράς όταν συμφώνησε για την αναδιάρθρωση οφειλών και έκρινε, εκ πρώτης όψεως, ότι το μέτρο ενείχε στοιχείο κρατικής ενίσχυσης. Όσον αφορά το συμβιβάσιμο, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες αν η αναδιάρθρωση ήταν σύμφωνη με τις κατευθυντήριες γραμμές Δ&Α του 2004, εφόσον, κατά τα φαινόμενα, δεν τηρούνταν η «αρχή της εφάπαξ ενίσχυσης». Επιπλέον, η αναδιάρθρωση χρέους δεν ικανοποιούσε τις απαιτήσεις για ενίσχυση διάσωσης. Δεν περιοριζόταν σε έξι μήνες και, ως εκ τούτου, δεν ήταν σύμφωνη με το σημείο 25 γ) των κατευθυντήριων γραμμών.
4.2. Μέτρα που έλαβε η Finnvera (μέτρα 13-17)
(84)
Στη δεύτερη απόφαση για την κίνηση διαδικασίας, η Επιτροπή έκρινε ότι τα μέτρα ελήφθησαν με κρατικούς πόρους και καταλογίζονται στο κράτος, εφόσον η Φινλανδία είναι κατά 100 % κάτοχος της Finnvera. Όσον αφορά τα δάνεια, η Επιτροπή είχε αμφιβολίες ότι το επιτόκιο που εφαρμόστηκε υπερέβαινε τα σχετικά επιτόκια αναφοράς. Επιπλέον, δεν είχε επαρκείς πληροφορίες για να εκτιμήσει αν τα μέτρα ελήφθησαν ταυτόχρονα και με ίσους όρους με αυτούς που θα εφάρμοζαν οι ιδιώτες επενδυτές. Όσον αφορά τις εγγυήσεις, η Επιτροπή είχε αμφιβολίες ότι αυτές χορηγήθηκαν βάσει υφισταμένων καθεστώτων, διότι οι εγγυήσεις που παρέχονται σε μια μεγάλη προβληματική εταιρεία δεν εντάσσονται σε παρόμοια καθεστώτα. Εάν τα μέτρα ελήφθησαν εκτός του πλαισίου ενός υφιστάμενου καθεστώτος ενισχύσεων, η Επιτροπή αμφέβαλε ότι είναι σύμφωνα με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή σε οικονομία αγοράς.
5. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΦΙΝΛΑΝΔΙΑΣ
5.1. Μέτρα που έλαβε ο Δήμος Mikkeli
5.1.1. Εγγύηση που παρασχέθηκε στις 12 Ιουνίου 2000 (μέτρο 1)
(85)
Η Φινλανδία υποστηρίζει ότι οι εγγυήσεις δεν πρέπει να θεωρηθούν κρατική ενίσχυση, διότι η Karjaportti θα ήταν κατά πάσα πιθανότητα σε θέση να λάβει παρόμοια εγγύηση από ιδιωτικές κεφαλαιαγορές. Η Φινλανδία αναφέρεται στο γεγονός ότι η Tapiola χορήγησε το δάνειο που ήταν εξασφαλισμένο με την εν λόγω εγγύηση στο πλαίσιο χρηματοδοτικού πακέτου 25 εκατ. ευρώ για επενδύσεις στην εγκατάσταση παραγωγής Tikkala. Στη χρηματοδότηση συμμετείχαν και άλλοι. Η στήριξη του κράτους στην επένδυση συνίστατο στη διάθεση του γηπέδου και την ανάληψη του κόστους ισοπέδωσης του εργοταξίου από τον Δήμο Mikkeli (βλ. αιτιολογικές σκέψεις 89 και 90), σε χορήγηση δανείων και εγγυήσεων από τη Finnvera καθώς και σε άμεσες επιχορηγήσεις από το Υπουργείο Εμπορίου και Βιομηχανίας.
(86)
Επιπλέον, η Φινλανδία ισχυρίζεται ότι ο Δήμος Mikkeli αντιμετώπιζε όλες τις επιχειρήσεις που υποβάλλουν αίτηση για χορήγηση εγγυήσεων σε ισότιμη βάση.
(87)
Εάν το μέτρο θεωρηθεί κρατική ενίσχυση, η Φινλανδία πιστεύει ότι η ενίσχυση αυτή θα ήταν συμβιβάσιμη με την εσωτερική αγορά, διότι χορηγήθηκε σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές για τις εθνικές περιφερειακές ενισχύσεις (36) («ΚΓΠΕ του 1998»). Οι μεγάλες επιχειρήσεις θα ήταν επιλέξιμες για τα μέτρα περιφερειακής ενίσχυσης βάσει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο α) της ΣΛΕΕ, εάν οι ενισχύσεις δεν υπερέβαιναν το 24 % του καθαρού επιλέξιμου κόστους. Οι όροι αυτοί τηρήθηκαν. Συγκεκριμένα, η Φινλανδία υπέβαλε υπολογισμό σύμφωνα με τον οποίο το ακαθάριστο ισοδύναμο επιχορήγησης θα εξακολουθούσε να είναι κατώτερο του 24 % με βάση τη συνολική στήριξη του κράτους στην επένδυση.
5.1.2. Διάθεση γηπέδου (μέτρο 2)
(88)
Η Φινλανδία ισχυρίζεται ότι η τρέχουσα λογιστική αξία του γηπέδου δεν είναι συγκρίσιμος δείκτης για τον καθορισμό της αξίας του γηπέδου κατά τον χρόνο της μεταβίβασης. Ο Δήμος Mikkeli εκτιμά την αγοραία αξία του γηπέδου κατά τον χρόνο διάθεσής του σε 300 000 ευρώ. Σύμφωνα με τη Φινλανδία, το κόστος ισοπέδωσης του γηπέδου ανήλθε σε 2 εκατ. FIM (336 376 ευρώ).
(89)
Η Φινλανδία θεωρεί ότι η μεταβίβαση του γηπέδου και η ανάληψη των εξόδων ισοπέδωσης ήταν σύμφωνα με τις ΚΓΠΕ του 1998 (βλ. αιτιολογική σκέψη 87).
5.1.3. Αγορά γηπέδου (μέτρο 3)
(90)
Κατά τις φινλανδικές αρχές, η αγορά των ακινήτων το 2002 αφορούσε ένα έργο κατασκευής της εγκατάστασης παραγωγής της Tikkala για το οποίο η Karjaportti είχε ανάγκη χρηματοδότησης. Η Φινλανδία ισχυρίζεται ότι τα ακίνητα αγοράστηκαν στην αγοραία αξία τους. Η αξιολόγηση έλαβε υπόψη ότι τα ακίνητα αγοράστηκαν για να μετατραπούν, ώστε να χρησιμοποιηθούν κατά κύριο λόγο για κατοικίες με τροποποίηση των σχεδίων, ενώ μέρος της έκτασης εξακολουθούσε να χρησιμοποιείται για επιχειρηματικούς σκοπούς. Επιπλέον, τα ακίνητα είχαν υποθηκευτεί υπέρ ιδιωτών πιστωτών και μόνο για το ένα από τα έξι ακίνητα η συνολική αξία της υποθήκης ήταν περίπου 9,6 εκατ. ευρώ. Αυτό επιβεβαιώνει ότι η αξία των ακινήτων ήταν υψηλότερη από την τιμή αγοράς. Ως εκ τούτου, ο Δήμος Mikkeli τήρησε την αρχή του ιδιώτη επενδυτή σε οικονομία αγοράς και η αγορά δεν ενείχε στοιχείο κρατικής ενίσχυσης.
5.1.4. Εγγύηση που παρασχέθηκε στις 8 Μαρτίου 2004 (μέτρο 4)
(91)
Η Φινλανδία αναφέρει ότι το εγγυημένο δάνειο χορηγήθηκε για να αντισταθμίσει ένα παλαιό συνταξιοδοτικό δάνειο που είχε χορηγηθεί ο 1992. Εκείνη την εποχή, ο Δήμος Mikkeli, μαζί με την Finnvera και […] παρείχαν εγγύηση για το συνταξιοδοτικό δάνειο. Ως αντεγγύηση, ο Δήμος Mikkeli ενέγραψε υποθήκη αξίας 7,5 εκατ. FIM (1 261 409 ευρώ) για ακίνητο της Karjaportti. Όταν χορήγησε την εγγύηση στις 8 Μαρτίου 2004, ο Δήμος Mikkeli διατήρησε αυτή την εξασφάλιση.
(92)
Η Φινλανδία υποστηρίζει ότι η αρχική εγγύηση παρασχέθηκε πριν την προσχώρηση της Φινλανδίας στην ΕΕ. Όταν ο Δήμος Mikkeli έδωσε τη νέα εγγύηση στις 8 Μαρτίου 2004, δεν χορηγήθηκε νέα ενίσχυση, εφόσον η υφιστάμενη αρχική εγγύηση μετατράπηκε σε νέα εγγύηση με παράλληλη διατήρηση επαρκών αντεγγυήσεων. Επιπλέον, ταυτόχρονα, και άλλοι εγγυητές του αρχικού συνταξιοδοτικού δανείου του 1992 χορήγησαν δάνεια στην Karjaportti.
(93)
Τέλος, η Φινλανδία αμφισβητεί ότι η Karjaportti ήταν την άνοιξη του 2004 προβληματική επιχείρηση κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 1999. Κατά τη Φινλανδία, οι προβλέψεις της αγοράς ήταν ικανοποιητικές για το πρώτο εξάμηνο του 2004 και η Karjaportti είχε εγγράψει στον ισολογισμό κέρδος 3 εκατ. ευρώ για το 2004. Επιπλέον, η Karjaportti ήταν σε θέση να λάβει δάνεια από ιδιώτες πιστωτές με σχετικά χαμηλά επιτόκια κατά την άνοιξη και το θέρος του 2004. Τέλος, τον Δεκέμβριο του 2004, η Karjaportti θεωρούνταν βιώσιμη επιχείρηση, όταν οι πιστωτές της ενέκριναν την αναδιάρθρωση του χρέους, παρά τις παρατεταμένες οικονομικές δυσκολίες της. Σε διαφορετική περίπτωση, η Karjaportti θα είχε κηρυχθεί σε πτώχευση.
5.1.5. Εγγύηση που παρασχέθηκε στις 10 Μαΐου 2004 (μέτρο 5)
(94)
Η Φινλανδία θεωρεί ότι η ενίσχυση είναι εγγύηση της χρηματοδότησης που χορηγήθηκε για την επένδυση στην εγκατάσταση παραγωγής της Tikkala το έτος 2002 από τον Δήμο Mikkeli. Η εγγύηση χορηγήθηκε συμπληρωματικά προς το αρχικό επενδυτικό σχέδιο που ξεκίνησε το 2000. Όταν χορηγήθηκε η ενίσχυση, η Karjaportti δεν ήταν προβληματική εταιρεία κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 1999, όπως έχει ήδη υποστηριχθεί για την εγγύηση που παρασχέθηκε τον Μάρτιο του 2004 (βλ. αιτιολογική σκέψη 93).
(95)
Σύμφωνα με τη Φινλανδία, εάν η εγγύηση ενείχε στοιχείο κρατικής ενίσχυσης, αυτή ήταν συμβιβάσιμη, διότι ήταν σύμφωνη με τις ΚΓΠΕ του 1998. Οι μεγάλες επιχειρήσεις ήταν επιλέξιμες για μέτρα περιφερειακής ενίσχυσης βάσει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο α) της ΣΛΕΕ, εάν η ενίσχυση δεν υπερέβαινε το 24 % του καθαρού επιλέξιμου κόστους. Οι όροι αυτοί πληρούνταν, εφόσον το στοιχείο της ενίσχυσης που ενείχε η εγγύηση ανερχόταν μόνο σε 57 835 ευρώ, ενώ οι συνολικές επενδύσεις της Karjaportti στην Tikkala ανέρχονταν σε […] ευρώ.
5.1.6. Διαδικασία αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία (μέτρο 6)
(96)
Η Φινλανδία υποστηρίζει ότι όλα τα μέτρα που ελήφθησαν αφορούσαν την κίνηση της διαδικασίας αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία. Σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου, η νομοθεσία για προγράμματα ανάκαμψης με δικαστική εποπτεία και περί φερεγγυότητας δεν δικαιολογεί καθ' αυτή την αντιμετώπιση της εν λόγω νομοθεσίας ως ενίσχυσης (37).
(97)
Δεύτερον, δεν χορηγήθηκαν νέα δάνεια κατά τη διάρκεια των διαδικασιών, αλλά υπήρξε αναδιάταξη της αποπληρωμής οφειλών για δάνεια που χορηγήθηκαν πριν την αναδιάρθρωση, σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία περί αναδιάρθρωσης επιχειρήσεων, με ισότιμη αντιμετώπιση των πιστωτών. Εκτός από τις εισπρακτέες οφειλές του Δήμου Mikkeli, έγινε και νέα ρύθμιση των εισπρακτέων οφειλών ιδιωτών κατά τη διάρκεια των διαδικασιών. Οι πιστωτές της Karjaportti χωρίστηκαν σε διάφορες ομάδες. Στις εισπρακτέες οφειλές για κάθε ομάδα πιστωτών εφαρμόστηκαν ισότιμοι και παρόμοιοι όρους. Η Φινλανδία επισημαίνει ότι αυτό αφορά κατ' εξοχήν τις εγγυημένες οφειλές του Δήμου Mikkeli. Ως εκ τούτου, φαίνεται ότι ο Δήμος Mikkeli έχει ενεργήσει ως ιδιώτης επενδυτής σε οικονομία αγοράς όταν συμφώνησε με τις διαδικασίες αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία.
(98)
Επιπλέον, η Φινλανδία επισημαίνει ότι ο Δήμος Mikkeli έκρινε αποδοτικότερη την αναδιάρθρωση των οφειλών από το να επιτρέψει στην Karjaportti να κηρύξει πτώχευση και να κλείσει μόνιμα, όπως αποδεικνύεται σε ισολογισμό εκκαθάρισης που επισυνάφθηκε στο πρόγραμμα αναδιάρθρωσης.
(99)
Όσον αφορά το συμβιβάσιμο των μέτρων με τις κατευθυντήριες γραμμές Δ&Α του 1999, η Φινλανδία υποστηρίζει ότι μια εταιρεία που έχει υπαχθεί σε διαδικασία αναδιάρθρωσης θα πρέπει γενικά να θεωρείται προβληματική επιχείρηση κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών. Στη συνέχεια επανέλαβε ότι η διαδικασία αναδιάρθρωσης δεν ενείχε κρατική ενίσχυση και ότι ο Δήμος Mikkeli δεν εφάρμοσε μέτρα στήριξης κατά τις διαδικασίες αναδιάρθρωσης.
(100)
Η Φινλανδία προβάλλει επιχειρήματα για καθένα από τα μέτρα που ελήφθησαν. Όσον αφορά την ενεργοποίηση της εγγύησης του Δήμου Mikkeli για το δάνειο που χορηγήθηκε το 2000, η Φινλανδία υποστηρίζει ότι ο Δήμος Mikkeli δεν χορήγησε κανένα νέο δάνειο στην Karjaportti, αλλά απλώς αντικατέστησε την Tapiola, μετά από δικό της αίτημα, ως πιστωτής στην έναρξη της διαδικασίας αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία, μέτρο το οποίο ήταν σύνηθες σε παρόμοιες διαδικασίες αναδιάρθρωσης. Όσον αφορά τους όρους και τις προϋποθέσεις αποπληρωμής του δανείου, η Φινλανδία επισημαίνει ότι αυτές είχαν προσδιοριστεί στο πρόγραμμα αναδιάρθρωσης και ήταν ισοδύναμες για όλους τους πιστωτές της ίδιας ομάδας πιστωτών.
(101)
Όσον αφορά τα μη καταβληθέντα τέλη, η Φινλανδία διευκρινίζει ότι οι εισπρακτέες οφειλές οφείλονται στην υπηρεσία ακινήτων του Δήμου, στην υπηρεσία ύδρευσης και την υπηρεσία διαχείρισης αποβλήτων της πόλης. Οι εισπρακτέες οφειλές συνίστανται σε μη καταβληθέντα τέλη που είχαν προκύψει πριν από την έναρξη της διαδικασίας αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία. Ο Δήμος Mikkeli δεν χορήγησε καμία εγγύηση γι' αυτά τα οφειλόμενα ποσά, διότι ήταν εισπρακτέες οφειλές προς την Πόλη. Ως εκ τούτου, όταν άρχισε η διαδικασία αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εξουσία, εντάχθηκαν στο πρόγραμμα αναδιάρθρωσης ως εφάπαξ ποσό.
5.1.7. Αγορά μετοχών από την Karjaportti (μέτρο 7)
(102)
Η Φινλανδία ισχυρίζεται ότι η Karjaportti αγόρασε τις μετοχές της κτηματομεσιτικής εταιρείας Kiinteistö Oy Suksimäki στην αγοραία αξία. Η Φινλανδία υπέβαλε δήλωση ανεξάρτητου εκτιμητή σύμφωνα με την οποία η αξία των μετοχών ανήλθε περίπου σε 1 εκατ. ευρώ με βάση το ισχύον επίπεδο μισθωμάτων. Η αξία αυτή προσαρμόστηκε όσον αφορά το πραγματικό επίπεδο μισθωμάτων και οι μετοχές αγοράστηκαν στη συνέχεια στην τιμή των 860 000 ευρώ. Συνεπώς, η εν λόγω συναλλαγή δεν ενείχε κανένα στοιχείο ενίσχυσης.
5.1.8. Μετατροπή μη καταβληθέντων τόκων σε δάνεια (μέτρο 8)
(103)
Όσον αφορά την μετατροπή μη καταβληθέντων τόκων σε δάνειο, η Φινλανδία καταρχήν ισχυρίζεται ότι η μη καταβολή τόκων είναι ένα σύνηθες μέτρο στις διαδικασίες αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία. Η μετατροπή παρόμοιων καταβληθέντων τόκων σε δάνεια, τα οποία είναι καλύτερης εξασφάλισης από άλλα δάνεια, προβλέπεται από τη φινλανδική νομοθεσία. Ακόμη, η Φινλανδία θεωρεί ότι η μετατροπή μη καταβληθέντων τόκων σε δάνειο ήταν σύμφωνη με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή σε οικονομία αγοράς, εφόσον οι ιδιώτες επενδυτές μετέτρεψαν εισπρακτέες οφειλές από μη καταβληθέντες τόκους σε δάνεια μαζί με τον Δήμο Mikkeli.
5.1.9. Διαγραφή χρεών στις δημοσιονομικές καταστάσεις του 2006 και 2008 (μέτρο 9 και μέτρο 10)
(104)
Η Φινλανδία επιβεβαιώνει ότι ο καταλογισμός χρεών ως ζημία είναι απλώς μια λογιστική πράξη του πιστωτή που πραγματοποιείται σύμφωνα με την αρχή της σύνεσης και τις σχετικές διατάξεις του νόμου 1336/1997 για τα λογιστικά. Η Φινλανδία υποστηρίζει ότι η διαγραφή χρέους δεν επηρεάζει τη νομική σχέση μεταξύ του πιστωτή και του οφειλέτη, δηλ. δεν υπήρξε παραίτηση από τις απαιτήσεις. Ο Δήμος Mikkeli επιβεβαίωσε ότι δεν παραιτήθηκε από τις οφειλές που καταγράφηκαν ως ζημίες και ότι εξακολουθεί να επιδιώκει την είσπραξή τους. Το χρέος είναι μέρος του εγγυημένου χρέους στο πλαίσιο της διαδικασίας αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία.
5.1.10. Μη εκτελεσθείσα εγγύηση που είχε προγραμματιστεί για το 2009 (μέτρο 11)
(105)
Πριν ανακαλέσει την κοινοποίηση της εγγύησης τον Μάρτιο του 2010, η Φινλανδία υποστήριξε ότι η εγγύηση ήταν συμβιβάσιμη με τις κατευθυντήριες γραμμές Δ&Α του 2004. Δεδομένης της ανάκλησης της κοινοποίησης, τα επιχειρήματα της Φινλανδίας δεν παρατίθενται αναλυτικότερα.
5.1.11. Αναδιάρθρωση χρεών από το 2009 (μέτρο 12)
(106)
Η Φινλανδία υποστηρίζει ότι η αναδιάταξη χρεών είναι μέτρο εγγενές των διαδικασιών αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία και δεν ενέχει κρατική ενίσχυση. Σύμφωνα με τη Φινλανδία, οι πιστωτές της Karjaportti κατέληξαν σε αμοιβαία συμφωνία ότι η αναδιάρθρωση χρεών ήταν μια εύλογη εναλλακτική δυνατότητα για να διασφαλιστούν οι απαιτήσεις τους. Ενημερώνει την Επιτροπή ότι η κοινοποιηθείσα αναδιάρθρωση δεν εφαρμόστηκε ποτέ, διότι το Διοικητικό Δικαστήριο του Kuopio (Kuopion Hallinto-Oikeus) απαγόρευσε την εκτέλεση της αναδιάρθρωσης του χρέους. Η Φινλανδία εξηγεί ότι οι οφειλές της Karjaportti αναδιαρθρώθηκαν, παρόλα αυτά, μετά από διάφορες προτάσεις της Karjaportti την περίοδο 2009-2011, οι οποίες έγιναν αποδεκτές από τον Δήμο Mikkeli. Η Φινλανδία ισχυρίζεται ότι αυτή η μεταγενέστερη αναδιάρθρωση ήταν σύμφωνη με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή σε οικονομία αγοράς, εφόσον ο Δήμος Mikkeli και όλοι οι άλλοι πιστωτές εφάρμοσαν την αναδιάρθρωση με ίσους όρους.
5.2. Μέτρα που έλαβε η Finnvera
5.2.1. Εγγύηση που παρασχέθηκε στις 17 Μαρτίου 2004 (μέτρο 13)
(107)
Η Φινλανδία θεωρεί ότι η εγγύηση χορηγήθηκε σύμφωνα με την ανακοίνωση του 2000 σχετικά με τις εγγυήσεις. Σε κάθε περίπτωση, η εγγύηση δεν ενείχε στοιχείο κρατικής ενίσχυσης. Πρώτον, ο κίνδυνος της Finnvera δεν αυξήθηκε, εφόσον η εγγύηση αντικατέστησε εγγύηση την οποία είχε χορηγήσει η Finnvera παλαιότερα (το 1992) για συνταξιοδοτικό δάνειο. Το δάνειο αυτό αντικαταστάθηκε από νέο συνταξιοδοτικό δάνειο το 2004, για το οποίο η Finnvera παρέσχε την εν λόγω εγγύηση. Επιπλέον, ταυτόχρονα, δύο ιδιώτες επενδυτές παρείχαν πιστωτικές διευκολύνσεις στην Karjaportti για να καταστεί δυνατή η χρηματοδότηση της αναβολής των πληρωμών του 2004. Επιπλέον, για την εγγύηση δόθηκε υψηλή αμοιβή και το στοιχείο ενίσχυσης της εγγύησης ήταν κάτω από το όριο de-minimis. Τέλος, οι προβλέψεις για την Karjaportti ήταν καλές, όταν χορηγήθηκε η εγγύηση.
5.2.2. Δάνειο που χορηγήθηκε στις 12 Ιανουαρίου 2006 (μέτρο 14)
(108)
Η Φινλανδία θεωρεί ότι το δάνειο που χορηγήθηκε το 2006 δεν ενείχε στοιχείο κρατικής ενίσχυσης, διότι η Finnvera ενήργησε ως ιδιώτης επενδυτής σε οικονομία αγοράς κατά τη μετατροπή των μη καταβληθέντων τόκων σε νέο δάνειο, σύμφωνα με το πρόγραμμα αναδιάρθρωσης. Επιπλέον, ιδιώτες πιστωτές μετέτρεψαν τους μη καταβληθέντες σε αυτούς τόκους σε νέα δάνεια λίγο πριν πράξει το ίδιο η Finnvera, με παρόμοιους όρους.
5.2.3. Εγγύηση που παρασχέθηκε στις 14 Σεπτεμβρίου 2006 (μέτρο 15)
(109)
η Φινλανδία θεωρεί ότι η εγγύηση δόθηκε σύμφωνα με την ανακοίνωση του 2000 σχετικά με τις εγγυήσεις. Σε κάθε περίπτωση, η εγγύηση δεν ενέχει κρατική ενίσχυση, διότι καλύπτει μόνο το 16,7 % του ποσού των 1,7 εκατ. ευρώ και ιδιώτες επενδυτές κάλυψαν το υπόλοιπο αυτού του ποσού με εγγυήσεις.
5.2.4. Δάνειο που χορηγήθηκε στις 6 Ιουλίου 2007 (μέτρο 16)
(110)
Η Φινλανδία θεωρεί ότι το δάνειο που χορηγήθηκε το 2007 δεν ενείχε στοιχείο κρατικής ενίσχυσης, εφόσον η Finnvera ενήργησε από κοινού με δύο ιδιώτες επενδυτές οι οποίοι χορήγησαν νέα δάνεια ταυτόχρονα και με παρόμοιους όρους. Επιπλέον, το δάνειο εξασφαλίστηκε με πολύτιμες υποθήκες και υποθήκες επιχείρησης.
5.2.5. Εγγύηση που παρασχέθηκε στις 9 Ιανουαρίου 2008 (μέτρο 17)
(111)
Η Φινλανδία θεωρεί ότι η αντεγγύηση παρασχέθηκε σύμφωνα με την ανακοίνωση του 2000 σχετικά με τις εγγυήσεις. Σε κάθε περίπτωση, δεν ενέχει στοιχείο κρατικής ενίσχυσης, εφόσον ο άλλος εμπλεκόμενος ήταν ιδιώτης πιστωτής και η εγγυητική αμοιβή που εισέπραξε η Finnvera ήταν σημαντικά υψηλότερη από την εγγυητική αμοιβή που έλαβε ο ιδιώτης πιστωτής.
6. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΩΝ
(112)
Τα ενδιαφερόμενα μέρη υπέβαλαν παρατηρήσεις μόνο για τα μέτρα 1, 2, 3, 5, 7, 9 και 10.
6.1.1. Εγγύηση που παρασχέθηκε στις 12 Ιουνίου 2000 (μέτρο 1)
(113)
Το ενδιαφερόμενο μέρος αναφέρει ότι η εγγύηση χορηγήθηκε για τη διασφάλιση δανείου 25 εκατ. FIM για την επένδυση σε νέα εγκατάσταση παραγωγής.
6.1.2. Διάθεση γηπέδου (μέτρο 2)
(114)
Το ενδιαφερόμενο μέρος υποστηρίζει ότι διατέθηκε οικόπεδο στην Karjaportti και ο Δήμος Mikkeli ανέλαβε την παροχή τεχνικών υπηρεσιών του Δήμου και άλλων αναγκαίων τεχνικών έργων, συνολικού κόστους 2,5 εκατ. FIM. Η Karjaportti κατέβαλε 1,2 εκατ. FIM για το γήπεδο. Στα βιβλία της Karjaportti, η αξία του γηπέδου έχει δηλωθεί 403 000 ευρώ και το ενδιαφερόμενο μέρος διερωτάται αν η διάθεση της γης θα μπορούσε να ενέχει στοιχείο κρατικής ενίσχυσης.
6.1.3. Αγορά γηπέδου (μέτρο 3)
(115)
Το ενδιαφερόμενο μέρος ισχυρίζεται ότι ο Δήμος Mikkeli αγόρασε έξι εγκαταλελειμμένα κτίρια εργοστασίων στη Mikkeli και κατέβαλε συνολικό τίμημα 6,7 εκατ. ευρώ. Ένας επενδυτής που ενεργεί σύμφωνα με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή σε οικονομία αγοράς δεν θα αγόραζε περιουσιακά στοιχεία μιας εταιρείας με τόσο σοβαρά οικονομικά προβλήματα σε αυτή την τιμή.
6.1.4. Εγγύηση που παρασχέθηκε στις 10 Μαΐου 2004 (μέτρο 5)
(116)
Το ενδιαφερόμενο μέρος ισχυρίζεται ότι η Karjaportti αντιμετώπιζε σοβαρές δυσκολίες την περίοδο που χορηγήθηκε η εγγύηση. Η εταιρεία είχε ήδη σημαντικές οφειλές στον Δήμο Mikkeli και στις εταιρείες που ανήκαν στον Δήμο Mikkeli.
6.1.5. Αγορά μετοχών από την Karjaportti (μέτρο 7)
(117)
Το ενδιαφερόμενο μέρος ισχυρίζεται ότι το τίμημα που καταβλήθηκε για τις μετοχές της κτηματομεσιτικής εταιρείας ήταν υψηλότερο από τη λογιστική αξία των μετοχών.
6.1.6. Διαγραφή χρεών στις δημοσιονομικές καταστάσεις 2006 και 2008 (μέτρο 9 και μέτρο 10)
(118)
Το ενδιαφερόμενο μέρος υπέβαλε αντίγραφο πρακτικών της συνεδρίασης του Δημοτικού Συμβουλίου Mikkeli της 5ης Φεβρουαρίου 2007, στην οποία αποφασίστηκε η διαγραφή χρέους στις δημοσιονομικές καταστάσεις το 2006. Επιπλέον, το ενδιαφερόμενο μέρος επισημαίνει ότι ήταν τουλάχιστον ασύνηθες το γεγονός ότι ο δήμος Mikkeli διέγραψε οφειλές εκατομμυρίων ευρώ της Karjaportti στις δημοσιονομικές καταστάσεις του το 2008 και θέτει το ερώτημα ιδίως γιατί ο Δήμος Mikkeli ήταν την ίδια περίοδο διατεθειμένος να παράσχει και άλλες εγγυήσεις στην Karjaportti.
7. ΕΚΤΙΜΗΣΗ
(119)
Το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ ορίζει ότι ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν η απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές.
(120)
Οι όροι που ορίζονται στο άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ έχουν σωρευτικό χαρακτήρα και για να χαρακτηριστεί ένα μέτρο ως κρατική ενίσχυση πρέπει να πληρούνται ταυτόχρονα όλοι οι όροι.
(121)
Ενώ η παράγραφος 1 του άρθρου 107 της ΣΛΕΕ προβλέπει τη γενική απαγόρευση των κρατικών ενισχύσεων στην Ένωση, οι παράγραφοι 2 και 3 του άρθρου 107 της ΣΛΕΕ προβλέπουν εξαιρέσεις από το γενικό κανόνα ότι οι ενισχύσεις αυτές είναι ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά, όπως ορίζει το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.
(122)
Στα επόμενα τμήματα του κειμένου, η Επιτροπή εκτιμά την ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης χωριστά για κάθε μέτρο που έχει περιγραφεί. Εάν ένα μέτρο ενέχει στοιχεία κρατικής ενίσχυσης, η Επιτροπή στη συνέχεια εκτιμά τη συμβατότητα του μέτρου της ενίσχυσης. Η Επιτροπή κάνει διάκριση ανάμεσα σε μέτρα που έχουν ανακληθεί, σε μέτρα που έλαβε ο Δήμος Mikkeli και σε μέτρα που έλαβε η Finnvera. Καταρχήν, εκτιμάται σε ποια χρονική στιγμή θα μπορούσε η Karjaportti να θεωρηθεί προβληματική επιχείρηση.
7.1. Προβληματική επιχείρηση
(123)
Και για τα δύο, την ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης και το συμβιβάσιμο των εν λόγω μέτρων, έχει σημασία αν ο δικαιούχος ήταν προβληματική επιχείρηση κατά τον χρόνο της λήψης του μέτρου. Το ερώτημα αν η Karjaportti μπορεί να θεωρηθεί προβληματική επιχείρηση πρέπει να εκτιμηθεί βάσει των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 1999 έως τις 9 Οκτωβρίου 2004, ημερομηνία λήξης των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 1999 (38). Από τις 10 Οκτωβρίου 2004 εφαρμόζονται οι κατευθυντήριες γραμμές Δ&Α του 2004 (39).
(124)
Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές Δ&Α του 1999, μια εταιρεία μπορεί να θεωρηθεί προβληματική όταν πληροί τα αποκαλούμενα αυστηρά κριτήρια που ορίζονται στο σημείο 5 των εν λόγω κατευθυντήριων γραμμών, δηλ. όταν έχει απολέσει πάνω από το ήμισυ του εγγεγραμμένου κεφαλαίου της ή θα μπορούσε να υπαχθεί σε συλλογική διαδικασία λόγω της αφερεγγυότητάς της βάσει της εθνικής νομοθεσίας. Εάν δεν πληρούνται τα αυστηρά κριτήρια, μια εταιρεία μπορεί να παρουσιάζει τις «συνήθειες ενδείξεις μιας προβληματικής επιχείρησης» σύμφωνα με το σημείο 6 των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 1999, όπως η αύξηση των ζημιών, η μείωση του κύκλου εργασιών, η διόγκωση των αποθεμάτων, η πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα, η μείωση των ταμειακών ροών, η αυξανόμενη δανειοληψία, η αύξηση των οικονομικών επιβαρύνσεων καθώς και η εξασθένιση ή εξαφάνιση της αξίας του καθαρού ενεργητικού (τα αποκαλούμενα ήπια κριτήρια). Τα σημεία 10 και 11 των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 2004 ορίζουν παρόμοια αυστηρά και ήπια κριτήρια.
(125)
Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή επισημαίνει ότι το έτος 2000 η Karjaportti δεν σημείωσε απώλεια κεφαλαίου ούτε παρουσίασε τις «συνήθεις ενδείξεις» μιας προβληματικής επιχείρησης. Πράγματι, η Karjaportti φαίνεται ότι ήταν υγιής επιχείρηση που παρουσίαζε μεγάλο κύκλο εργασιών, θετικό λειτουργικό αποτέλεσμα, σταθερό μετοχικό κεφάλαιο και αποθεματικά σε σχετικά υψηλά επίπεδα κατά το διάστημα από το 2000 έως το 2002 (βλ. επίσης πίνακα 1).
(126)
Η κατάσταση φαινόταν πιο δυσοίωνη τα επόμενα έτη. Ο κύκλος εργασιών μειωνόταν και οι ζημίες αυξάνονταν σημαντικά από το 2003 έως το 2004. Το χρέος αυξανόταν και, ήδη στις αρχές του 2004, άρχισε η αναδιάρθρωση χρεών του δικαιούχου που αναγκάστηκε να ζητήσει από τους πιστωτές αναβολή της πληρωμής ληξιπρόθεσμων οφειλών (40). Φαίνεται επίσης ότι η Karjaportti παρουσίαζε και πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα. Επιπλέον, πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι, ήδη το 2004, οι ζημίες της Karjaportti δεν καλύπτονταν πλέον από αποθεματικό για απρόβλεπτα (βλ. πίνακα 1).
(127)
Σύμφωνα με τις δημοσιονομικές καταστάσεις της Karjaportti, το μετοχικό κεφάλαιο της Karjaportti σχεδόν εξανεμίστηκε το 2004, εφόσον μειώθηκε δραστικά σε επίπεδο κατώτερο από το ένα δέκατο της αξίας του το 2003. Έκτοτε, η εταιρεία κατέγραφε αρνητικό κεφάλαιο με αυξητική τάση κατά τα τελευταία έτη. Με εξαίρεση το έτος 2006, η Karjaportti είναι ζημιογόνος από το 2003. Τα κέρδη που υπήρξαν το 2006 δεν μπορούν να εκληφθούν ως ένδειξη ανάκαμψης της εταιρείας, διότι δεν προέρχονταν από τη βασική δραστηριότητα της εταιρείας. Το κέρδος του 2006 δεν ήταν αρκετό για να αντισταθμίσει το έλλειμμα που είχε συσσωρευθεί κατά τις προηγούμενες χρήσεις, ούτε να αντισταθμίσει την καθαρή αρνητική θέση. Συνολικά, η οικονομική κατάσταση της Karjaportti εξακολουθούσε να είναι σοβαρά δυσμενής. Το 2008, η Karjaportti τέθηκε δύο φορές σε διαδικασία πτώχευσης από τις φορολογικές αρχές.
(128)
Με βάση τα πραγματικά περιστατικά που παρουσιάζονται στις αιτιολογικές σκέψεις 125-127, μπορεί να εξαχθεί ότι η Karjaportti πληροί τα κριτήρια για να χαρακτηρισθεί ως προβληματική επιχείρηση βάσει του σημείου 5 των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 1999 και του σημείου 11 των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 2004, αντίστοιχα, από τις αρχές του 2004. Το 2008, όταν η Karjaportti τέθηκε σε διαδικασία πτώχευσης, χαρακτηριζόταν επίσης προβληματική εταιρεία σύμφωνα με το σημείο 10 στοιχείο γ) των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 2004.
7.2. Απόσυρση των μέτρων
7.2.1. Μη εκτελεσθείσα εγγύηση που είχε προγραμματιστεί για το 2009 (μέτρο 11)
(129)
Σύμφωνα με το άρθρο 8 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999, της 22ας Μαρτίου 1999, για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του άρθρου 93 της Συνθήκης (41) («διαδικαστικός κανονισμός»), ένα κράτος μέλος μπορεί να αποσύρει την κοινοποίηση μετά την κίνηση της επίσημης διαδικασίας έρευνας, σε εύθετο χρόνο, προτού η Επιτροπή λάβει απόφαση ως προς τον χαρακτήρα ενίσχυσης του κοινοποιηθέντος μέτρου. Σε αυτή την περίπτωση, η Επιτροπή αποφασίζει να περατώσει τη διαδικασία με το αιτιολογικό ότι είναι πλέον άνευ αντικειμένου.
(130)
Εφόσον η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Mikkeli να χορηγήσει εγγύηση στην Karjaportti δεν οριστικοποιήθηκε και το Εκτελεστικό Συμβούλιο αποφάσισε, τον Φεβρουάριο του 2010 να μη χορηγήσει την εγγύηση, η Φινλανδία απέσυρε την κοινοποίηση της εγγύησης τον Μάρτιο του 2010. Έτσι, όσον αφορά την εγγύηση, η έρευνα δεν είχε πλέον αντικείμενο.
7.3. Μέτρα που έλαβε ο Δήμος Mikkeli
7.3.1. Εγγύηση που παρασχέθηκε στις 12 Ιουνίου 2000 (μέτρο 1 και διάθεση γηπέδου (μέτρο 2)
(131)
Εγγύηση (μέτρο 1): Όπως περιγράφεται στις αιτιολογικές σκέψεις 14-16, ο Δήμος Mikkeli παρέσχε εγγύηση τον Ιούνιο του 2000 και κατέβαλε πληρωμές βάσεις της εγγύησης τον Δεκέμβριο του 2004. Όταν ο Δήμος Mikkeli χορήγησε πίστωση στην Karjaportti, άλλαξαν οι όροι του δανείου στο πλαίσιο της διαδικασίας αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία (αναλυτικότερα βλ. αιτιολογικές σκέψεις 34-39).
(132)
Κατά συνέπεια, πρέπει να γίνει διάκριση ανάμεσα σε διάφορα στάδια. Ενώ η ενίσχυση χορηγείται τη στιγμή της παροχής της κρατικής εγγύησης, οι πληρωμές που καταβάλλει το κράτος σύμφωνα με τους όρους της εγγύησης δεν πρέπει να θεωρούνται ως χορήγηση κρατικής ενίσχυσης (42). Από την άλλη πλευρά, η αλλαγή των όρων του δανείου όταν το κράτος εγγυητής έγινε πιστωτής θα μπορούσε να συνεπάγεται την ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης. Στη συνέχεια, εξετάζεται αν η εγγύηση που δόθηκε τον Ιούνιο του 2000 συνιστά κρατική ενίσχυση. Το ερώτημα αν η μεταβολή των όρων του δανείου μπορούσε να συνεπάγεται κρατική ενίσχυση αξιολογείται στο πλαίσιο του μέτρου 6 (βλ. αιτιολογικές σκέψεις 188-195).
(133)
Η εγγύηση χορηγήθηκε από τον Δήμο Mikkeli και, ως εκ τούτου, συνιστά κρατικούς πόρους και καταλογίζεται στο κράτος.
(134)
Για να υπάρξει κρατική ενίσχυση, κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, ένα μέτρο πρέπει να παρέχει πλεονέκτημα το οποίο δεν θα μπορούσε να λάβει μια επιχείρηση σε κανονικές συνθήκες της αγοράς. Για τη διενέργεια αυτής της εκτίμησης, η Επιτροπή θα βασιστεί στην Ανακοίνωση του 2000 περί εγγυήσεων. Όταν ελήφθη το μέτρο, ίσχυε η Ανακοίνωση περί εγγυήσεων του 2000. Όπως έκρινε, ωστόσο, με σαφήνεια η νομολογία του Δικαστηρίου, «το ζήτημα αν η ενίσχυση είναι κρατική ενίσχυση κατά την έννοια της Συνθήκης πρέπει να προσδιορίζεται βάσει αντικειμενικών στοιχείων, τα οποία πρέπει να εκτιμώνται κατά τον χρόνο λήψης της απόφασης της Επιτροπής» (43). Συνεπώς, για την παρούσα εκτίμηση, η Επιτροπή θα βασιστεί στην ανακοίνωση περί εγγυήσεων του 2008.
(135)
Σύμφωνα με το σημείο 3.2 της ανακοίνωσης περί εγγυήσεων του 2008, η ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης εντός μιας μεμονωμένης κρατικής εγγύησης μπορεί να αποκλειστεί εάν πληρούνται σωρευτικά τέσσερις προϋποθέσεις: «α) ο δανειολήπτης δεν αντιμετωπίζει οικονομικές δυσχέρειες […], β) η εμβέλεια της εγγύησης μπορεί να μετρηθεί ορθά κατά τον χρόνο της παροχής της, […] γ) η εγγύηση δεν καλύπτει ποσοστό μεγαλύτερο του 80 % του οφειλόμενου δανείου ή άλλης οικονομικής υποχρέωσης […], δ) καταβάλλεται για την εγγύηση τιμή που καθορίζεται βάσει κριτηρίων αγοράς […]».
(136)
Στην προκειμένη περίπτωση, ο δανειολήπτης δεν αντιμετώπιζε οικονομικές δυσχέρειες όταν χορηγήθηκε η εγγύηση (βλ. αιτιολογικές σκέψεις 123-128). Ωστόσο, η υπό εκτίμηση εγγύηση καλύπτει το 100 % του δανείου.
(137)
Επιπλέον, η εγγύηση χορηγήθηκε χωρίς καμία εγγυητική αμοιβή, μολονότι ο ίδιος ο χορηγός έκρινε ότι υπήρχε υψηλός κίνδυνος (44). Ενώ η Φινλανδία ισχυρίζεται ότι η Karjaportti θα μπορούσε να λάβει παρόμοια εγγύηση στην αγορά, η Επιτροπή θεωρεί ότι η μηδενική εγγυητική αμοιβή δεν είναι δυνατόν να θεωρηθεί παραπλήσια με την αμοιβή που καταβάλλονταν στην αγορά την περίοδο που παρασχέθηκε η εγγύηση. Η εγγύηση κάλυπτε το 100 % του υπό εξέταση δανείου, το οποίο σημαίνει ότι η χορηγούσα αρχή επωμίστηκε τον κίνδυνο αθέτησης πληρωμής μόνο του δικαιούχου και ότι η εγγύηση χορηγήθηκε ως απόλυτη εγγύηση, δηλαδή ο εγγυητής ήταν υπεύθυνος για την κύρια απαίτηση σαν να ήταν βασικό κεφάλαιο του εγγυητή και ο πιστωτής θα μπορούσε να ζητήσει την αποπληρωμή της κύριας απαίτησης από τον εγγυητή όταν θα ήταν ληξιπρόθεσμη η κύρια απαίτηση.
(138)
Κατά συνέπεια, στην προκειμένη περίπτωση, σε αντίθεση με την άποψη της Φινλανδίας, η Επιτροπή θεωρεί ότι το μέτρο δεν μπορεί να θεωρηθεί απαλλαγμένο από ενίσχυση.
(139)
Το επιχείρημα της Φινλανδίας ότι το μέτρο ελήφθη μαζί με άλλα μέρη μπορεί να απορριφθεί, διότι, σύμφωνα με τα στοιχεία που υπέβαλαν η Δανία και τα άλλα μέρη που συμμετείχαν στην επένδυση ανήκαν επίσης στην ιδιοκτησία του κράτους. Κατά συνέπεια, κρίνεται ότι το μέτρο παρέχει πλεονέκτημα στην Karjaportti.
(140)
Για να θεωρηθεί κρατική ενίσχυση, ένα μέτρο πρέπει να είναι ειδικό ή επιλεκτικό από την άποψη ότι ευνοεί μόνο συγκεκριμένες επιχειρήσεις ή κλάδους παραγωγής συγκεκριμένων προϊόντων. Το υπό εξέταση μέτρο ελήφθη υπέρ της Karjaportti, μιας συγκεκριμένης εταιρείας. Συνεπώς, η Επιτροπή θεωρεί ότι το μέτρο συνιστά επιλεκτικό πλεονέκτημα υπέρ του δικαιούχου.
(141)
Τέλος, η Επιτροπή εξέτασε αν το μέτρο που έλαβε ο Δήμος Mikkeli υπέρ της Karjaportti μπορεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό και να επηρεάσει τις συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών, παρέχοντας στην εν λόγω επιχείρηση πλεονέκτημα έναντι των «δυνητικών» ανταγωνιστών της που δεν λαμβάνουν δημόσια ενίσχυση. Υπάρχουν συναλλαγές σε προϊόντα κρέατος μεταξύ των κρατών μελών, τομέα στον οποίο δραστηριοποιείται ο δικαιούχος. Σύμφωνα με τη Φινλανδία, η Karjaportti εξάγει τα προϊόντα της κυρίως στη Ρωσία, αλλά και σε κράτη μέλη. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή θεωρεί ότι το μέτρο που ελήφθη είναι πιθανόν να νοθεύει τον ανταγωνισμό και να επηρεάζει τις μεταξύ των κρατών μελών συναλλαγές.
(142)
Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή κρίνει ότι το μέτρο συνιστά κρατική ενίσχυση.
(143)
Διάθεση γηπέδου (μέτρο 2): Η Φινλανδία δεν αρνείται ότι το μέτρο θα μπορούσε να συνιστά κρατική ενίσχυση. Ο δικαιούχος έλαβε σαφώς πλεονέκτημα, εφόσον δεν ήταν υποχρεωμένος να καταβάλει κανένα τίμημα για τη διάθεση του γηπέδου. Επιπλέον, ο Δήμος Mikkeli επέστρεψε στον δικαιούχο τα έξοδα για την ισοπέδωση του εργοταξίου. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή θεωρεί ότι το μέτρο αποφέρει πλεονέκτημα στην Karjaportti το οποίο δεν θα αποκτούσε στην αγορά.
(144)
Συν τοις άλλοις, το μέτρο πληροί όλα τα κριτήρια ύπαρξης κρατικής ενίσχυσης. Όπως περιγράφεται αναλυτικά στις αιτιολογικές σκέψεις 133, 140 και 141, και το παραχωρηθέν ακίνητο συνιστά κρατικούς πόρους και καταλογίζεται στο κράτος, είναι επιλεκτικό και νοθεύει τον ανταγωνισμό και επηρεάζει τις συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών.
(145)
Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή κρίνει ότι το μέτρο συνιστά κρατική ενίσχυση.
(146)
Η Φινλανδία ισχυρίζεται ότι η εγγύηση, μαζί με τη διάθεση γηπέδου για την κατασκευή της μονάδας παραγωγής στην Tikkala, είναι συμβατή ως περιφερειακή ενίσχυση. Κατά τον χρόνο λήψης των μέτρων 1 και 2, δηλαδή το έτος 2000, ίσχυαν οι ΚΓΠΕ του 1998 (45). Τα υπό εξέταση μέτρα δεν ελήφθησαν στο πλαίσιο ενός καθεστώτος, αλλά ως ατομική ad hoc ενίσχυση. Εφόσον αφορούσαν έναν τομέα στον οποίο εφαρμόζονται οι ΚΓΠΕ του 1998, τα μέτρα εμπίπτουν καταρχήν στο πεδίο εφαρμογής των ΚΓΠΕ του 1998. Όταν ελήφθησαν τα μέτρα, ο δικαιούχος δεν αντιμετώπιζε δυσκολίες, όπως περιγράφεται στις αιτιολογικές σκέψεις 123-128 ανωτέρω και ήταν εγκατεστημένος στο Itä-Suomen, περιοχή επιλέξιμη για περιφερειακή ενίσχυση βάσει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο α) της ΣΛΕΕ. Συνεπώς, η Επιτροπή εξέτασε το σχέδιο βάσει των ΚΓΔΑ του 1998. Η εν λόγω εκτίμηση είχε ως αποτέλεσμα τις ακόλουθες παρατηρήσεις:
(147)
Σύμφωνα με το τμήμα 2 των ΚΓΠΕ του 1998, μια περιφερειακή ενίσχυση μπορεί να είναι συμβιβάσιμη, εάν υπάρχει ισορροπία μεταξύ των στρεβλώσεων που προκαλεί στον ανταγωνισμό και στα πλεονεκτήματα που προσφέρει για την ανάπτυξη μιας μειονεκτικής περιοχής. Ως προς αυτό, η Επιτροπή επισημαίνει ότι το υπό εξέταση επενδυτικό σχέδιο θα είχε θετική επίπτωση στην περιφερειακή ανάπτυξη. Συνέβαλε στην περαιτέρω ανάπτυξη της οικονομικής δραστηριότητας και στη δημιουργία νέων και έμμεσων θέσεων απασχόλησης. Πράγματι, όπως περιγράφεται στην αιτιολογική σκέψη 24, η νέα μονάδα παραγωγής θα αύξανε τις θέσεις απασχόλησης στην περιοχή από 400 σε 550-600.
(148)
Το τμήμα 4 των ΚΓΠΕ του 1998 καθορίζει τους όρους για τη χορήγηση συμβιβάσιμων περιφερειακών ενισχύσεων.
(149)
Πρώτον, σύμφωνα με το σημείο 4.1 των ΚΓΠΕ του 1998, στόχος των περιφερειακών ενισχύσεων είναι είτε η πραγματοποίηση παραγωγικών επενδύσεων (αρχικές επενδύσεις), είτε η δημιουργία απασχόλησης. Ως αρχική επένδυση, σύμφωνα με το σημείο 4.4 των ΚΓΠΕ του 1998, ορίζεται μια επένδυση παγίου κεφαλαίου η οποία αφορά τη δημιουργία νέων εγκαταστάσεων, την επέκταση υφισταμένων εγκαταστάσεων ή την εκκίνηση δραστηριότητας η οποία συνεπάγεται θεμελιώδη αλλαγή στο προϊόν ή τη μέθοδο παραγωγής μίας υφιστάμενης εγκατάστασης. Τα υπό εξέταση μέτρα λήφθηκαν για τη δημιουργία νέας μονάδας παραγωγής, η οποία είναι αρχική επένδυση, κατά την έννοια του σημείου 4.4 των ΚΓΠΕ του 1998.
(150)
Δεύτερον, η ένταση της ενίσχυσης πρέπει να είναι κατώτερη από το ανώτατο όριο περιφερειακών ενισχύσεων του 24 % (46). Για τον υπολογισμό της έντασης της ενίσχυσης, πρέπει να καθοριστούν η αξία της επένδυσης και το στοιχείο της ενίσχυσης που ενέχουν τα εξεταζόμενα μέτρα.
α)
Όσον αφορά την αξία της επένδυσης, σύμφωνα με το σημείο 4.5 των ΚΓΠΕ του 1998, οι επιλέξιμες δαπάνες μπορούν να περιλαμβάνουν το κόστος της γης, της κατασκευής των μονάδων και του μηχανολογικού εξοπλισμού. Σε περίπτωση αγοράς, θα πρέπει να λαμβάνεται αποκλειστικά υπόψη το κόστος αγοράς αυτών των στοιχείων ενεργητικού. Πράγματι, η Φινλανδία υπολόγισε τις επιλέξιμες δαπάνες σύμφωνα με τις εν λόγω διατάξεις και το σχετικό ποσό ανέρχεται σε 25 935 928 ευρώ (βλ. αιτιολογική σκέψη 22 και πίνακα ΙΙΙ).
β)
Όσον αφορά το ενεχόμενο στοιχείο ενίσχυσης, η Φινλανδία υπέβαλε υπολογισμό, την αξιοπιστία του οποίου έχει επαληθεύσει η Επιτροπή. Για το μέτρο 1, που είναι η εγγύηση την οποία χορήγησε ο Δήμος Mikkeli, μπορεί να χρησιμοποιηθεί η ανακοίνωση περί εγγυήσεων του 2000 για τον ποσοτικό προσδιορισμό του στοιχείου της ενίσχυσης. Προβλέπονται τρεις μέθοδοι για τον υπολογισμό του στοιχείου ενίσχυσης, μία εκ των οποίων είναι η ενίσχυση «να υπολογιστεί με οποιαδήποτε άλλη αντικειμενικά αιτιολογημένη και γενικά αποδεκτή μέθοδο» (τμήμα 3.2 της ανακοίνωσης περί εγγυήσεων του 2000). Η Φινλανδία συνέκρινε την αγοραία αξία μιας συγκρίσιμης ενίσχυσης με την εγγυητική αμοιβή που εφάρμοσε η Δήμος Mikkeli, η οποία φαίνεται να είναι πράγματι αντικειμενικά αιτιολογημένη και γενικά αποδεκτή μέθοδος. Για το μέτρο 2, το στοιχείο της ενίσχυσης συνίσταται στην αξία της γης συν τις δαπάνες για την ισοπέδωση του εργοταξίου, το οποίο είναι επίσης αποδεκτό. Όσον αφορά τη χρηματοδότηση από την Finnvera και το Υπουργείο Εμπορίου και Βιομηχανίας, που δεν αποτελεί αντικείμενο της παρούσας απόφασης, εάν η χρηματοδότηση κρινόταν ότι ενέχει στοιχείο κρατικής ενίσχυσης, θα έπρεπε να ληφθεί και αυτό υπόψη. Η Φινλανδία υπέβαλε υπολογισμό του στοιχείου της ενίσχυσης στο δάνειο της Finnvera, ο οποίος κρίνεται αξιόπιστος. Για τις άμεσες επιχορηγήσεις του Υπουργείου Εμπορίου και Βιομηχανίας, ελήφθη υπόψη το συνολικό ποσό. Συνολικά, λαμβάνοντας υπόψη το στοιχείο ενίσχυσης που εμπεριέχεται στα μέτρα που έλαβαν ο Δήμος Mikkeli, η Finnvera και το Υπουργείο Εμπορίου και Βιομηχανίας, το στοιχείο της ενίσχυσης (υπολογιζόμενο ως ακαθάριστο ισοδύναμο επιχορήγησης) ανέρχεται σε 3 617 143 ευρώ (βλ. πίνακα II).
(151)
Το στοιχείο ενίσχυσης ύψους 3 617 143 ευρώ αντιστοιχεί σε ένταση ενίσχυσης 13,95 % του συνολικού επιλέξιμου κόστους των 25 935 928 ευρώ. Η ένταση της ενίσχυσης τοποθετείται, συνεπώς, κάτω του ορίου του 24 %.
(152)
Τρίτον, σύμφωνα με το σημείο 4.10 των ΚΓΠΕ του 1998, οι ενισχύσεις για αρχικές επενδύσεις πρέπει να υπόκεινται στη διατήρηση της σχετικής επένδυσης για ελάχιστη περίοδο πέντε ετών. Η Φινλανδία επιβεβαίωσε ότι η εν λόγω επένδυση έπρεπε να διατηρηθεί για ελάχιστη περίοδο πέντε ετών.
(153)
Τέταρτον, σύμφωνα με το σημείο 4.2 των ΚΓΠΕ του 1998, η συνεισφορά του δικαιούχου στη χρηματοδότηση της επένδυσης πρέπει να ανέρχεται τουλάχιστον στο 25 %. Η Φινλανδία επιβεβαίωσε ότι αυτό συνέβη.
(154)
Πέμπτον, η Επιτροπή επισημαίνει ότι, σύμφωνα με το σημείο 4.2 των ΚΓΠΕ του 1998, η αίτηση ενίσχυσης υποβλήθηκε πριν αρχίσει η υλοποίηση του έργου και τηρήθηκαν οι κανόνες για τη συσσώρευση των ενισχύσεων, σύμφωνα με το σημείο 4.18 των ΚΓΠΕ 1998 και ότι δεν υπήρξε υπέρβαση του ανώτατου ορίου περιφερειακής ενίσχυσης.
(155)
Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή κρίνει ότι τα μέτρα 1 και 2 πληρούσαν τους όρους των ΚΓΠΕ 1998 και είναι, κατά συνέπεια, συμβιβάσιμα.
7.3.2. Αγορά γηπέδου (μέτρο 3)
(156)
Καταρχήν, η αρχή του επενδυτή σε οικονομία αγοράς εφαρμόζεται επίσης και στην αγορά γηπέδου ή άλλων στοιχείων ενεργητικού από ένα κράτος. Η αγορά αυτή θα μπορούσε να ενέχει κρατική ενίσχυση σε περίπτωση που δεν μπορεί να θεωρηθεί ως συνήθης εμπορική συναλλαγή. Ακόμη και αν μια δημόσια αρχή αγοράσει αγαθά και υπηρεσίες στην αγοραία τιμή, μπορεί παρόλα αυτά να εξακολουθεί να υπάρχει στοιχείο κρατικής ενίσχυσης, εάν αποδειχθεί ότι το κράτος δεν είχε πραγματική ανάγκη για το εν λόγω γήπεδο ή τα στοιχεία ενεργητικού (47).
(157)
Συνεπώς, η Επιτροπή πρέπει να εκτιμήσει αν η αγορά γηπέδου μπορεί να θεωρηθεί συνήθης εμπορική συναλλαγή. Για τον σκοπό αυτό, πρέπει να εξεταστεί αν το τίμημα που κατέβαλε ο Δήμος Mikkeli αντανακλούσε την αξία των περιουσιακών στοιχείων και του κτιρίου που αγοράστηκαν.
(158)
Σύμφωνα με ένα ενδιαφερόμενο μέρος, ένας ιδιώτης επενδυτής σε οικονομία αγοράς δεν θα ήταν διατεθειμένος να καταβάλει ποσό 6,7 εκατ. ευρώ για τα βιομηχανικά κτίρια τα οποία αγόρασε ο Δήμος Mikkeli σε αυτή την τιμή.
(159)
Από την άλλη πλευρά, η Φινλανδία υπέβαλε στην Επιτροπή υπολογισμό της αξίας των περιουσιακών στοιχείων. Σύμφωνα με τη Φινλανδία, η ιδιωτική τράπεζα […] κατείχε υποθήκη αξίας 7,5 εκατ. ευρώ για ένα από τα περιουσιακά στοιχεία που πωλήθηκαν κατά τον χρόνο της αγοράς (48).
(160)
Η Φινλανδία ενημέρωσε την Επιτροπή ότι δεν υπάρχει εκτίμηση της αξίας της γης. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η αξία της υποθήκης που κατείχε μια ιδιωτική τράπεζα μπορούσε να αποτελέσει ένδειξη της αξίας του ακινήτου. Πράγματι, πριν αποδεχτεί τις εξασφαλίσεις, μια τράπεζα προβαίνει σε αποτίμηση της αξίας του εν λόγω περιουσιακού στοιχείου, έτσι ώστε, εάν ο οφειλέτης δεν είναι σε θέση να αποπληρώσει το χρέος του, η τράπεζα να μπορεί να ικανοποιηθεί εκποιώντας το αντικείμενο της υποθήκης.
(161)
Για τα υπό εξέταση περιουσιακά στοιχεία, ο Δήμος Mikkeli κατέβαλε τίμημα αγοράς 6 646 787 ευρώ, το οποίο είναι κατώτερο από το εγγεγραμμένο ποσό της υποθήκης που κατείχε ένας ιδιώτης για ένα από τα ακίνητα πριν ολοκληρωθεί η διαδικασία πώλησης. Εκτός από αυτό το ακίνητο, ο Δήμος Mikkeli αγόρασε άλλα πέντε ακίνητα και ένα κτίριο. Επιπλέον, η Επιτροπή επισημαίνει ότι ο Δήμος Mikkeli αγόρασε τα ακίνητα με στόχο τη μετατροπή της έκτασης σε περιοχή κατοικίας, μέσω της μεταβολής των χρήσεων γης· τα ακίνητα βρίσκονταν κοντά στο κέντρο της πόλης και σε μια ελκυστική περιοχή κατοικίας.
(162)
Με βάση τα ανωτέρω, οι αμφιβολίες που διατύπωσε η Επιτροπή στην απόφαση για την κίνηση διαδικασίας όσον αφορά το τίμημα που καταβλήθηκε για τα γήπεδα και τα κτίρια αίρονται. Κρίνεται ότι ο Δήμος Mikkeli αγόρασε τα γήπεδα και το κτίριο σε τιμή που αντανακλούσε την αξία τους και ότι ικανοποιείται το κριτήριο του ιδιώτη επενδυτή σε οικονομία αγοράς. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή κρίνει ότι το μέτρο δεν ενέχει στοιχείο κρατικής ενίσχυσης.
7.3.3. Εγγύηση που παρασχέθηκε στις 8 Μαρτίου 2004 (μέτρο 4) και εγγύηση που παρασχέθηκε στις 10 Μαΐου 2004 (μέτρο 5)
(163)
Όσον αφορά την εγγύηση που παρασχέθηκε τον Ιούνιο του 2000, έπρεπε να γίνει διάκριση ανάμεσα σε διάφορα στάδια (παροχή της εγγύησης· καταβολή αμοιβής για την εγγύηση· αλλαγή των όρων του δανείου· σύγκριση αιτιολογική σκέψη 132). Ως εκ τούτου, στη συνέχεια εξετάζεται αν οι εγγυήσεις που δόθηκαν τον Μάρτιο του 2004 και τον Μάιο του 2004 συνιστούν κρατική ενίσχυση. Το ερώτημα αν οι τροποποιήσεις των όρων του δανείου μπορούσαν να ενέχουν κρατική ενίσχυση εκτιμάται ως μέρος του μέτρου 6 (βλ. αιτιολογικές σκέψεις 188-195).
(164)
Μέτρο 4: Σε αντίθεση με τα όσα υποστηρίζει η Φινλανδία, που παρουσιάζονται στην αιτιολογική σκέψη 92, η Επιτροπή θεωρεί ότι η μετατροπή υφισταμένων οφειλών σε νέα εγγύηση μπορεί να συνιστά κρατική ενίσχυση. Σε αυτό το πλαίσιο, πρέπει να γίνει διάκριση ανάμεσα σε υφιστάμενη κρατική ενίσχυση και νέα ενίσχυση. Ο ορισμός της υφιστάμενης ενίσχυσης συνεπάγεται επιμέρους μέτρα ενίσχυσης τα οποία είχαν τεθεί σε εφαρμογή πριν τη θέση σε ισχύ της Συνθήκης (άρθρο 1 στοιχείο β) του διαδικαστικού κανονισμού). Αντιθέτως, νέα ενίσχυση είναι «κάθε ενίσχυση […] που δεν αποτελεί υφιστάμενη ενίσχυση, καθώς και οι μεταβολές υφισταμένων ενισχύσεων» (άρθρο 1 στοιχείο γ) του διαδικαστικού κανονισμού). Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 794/2004 της Επιτροπής, της 21ης Απριλίου 2004, για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 (49), νοείται ως μεταβολή «κάθε αλλαγή, πλην των τροποποιήσεων καθαρά τυπικού ή διοικητικού χαρακτήρα, που δεν είναι ικανή να επηρεάσει την εκτίμηση του συμβιβάσιμου του εκάστοτε μέτρου ενίσχυσης με την κοινή αγορά».
(165)
Πράγματι, ο Δήμος Mikkeli παρέσχε νέα εγγύηση στις 8 Μαρτίου 2004 που εξασφάλιζε ένα νέο δάνειο το οποίο χορήγησε η Tapiola στις 14 Απριλίου 2004. Η νέα εγγύηση δεν μπορεί να θεωρηθεί συνέχιση της παλαιάς εγγύησης, διότι παρασχέθηκε για νέο δάνειο με νέους όρους. Το γεγονός ότι το δάνειο αυτό αντικατέστησε το δάνειο που είχε χορηγήσει η Tapiola το 1992, για το οποίο είχε ήδη παρασχεθεί εγγύηση του Δήμου Mikkeli, δεν μεταβάλλει την άποψη της Επιτροπής. Αν και είναι ακριβές ότι το νέο δάνειο αντιστοιχούσε στο ανεξόφλητο κεφάλαιο του παλαιού δανείου και το επιτόκιο ήταν ευνοϊκότερο για την Karjaportti (4,5 % ετησίως για το παλαιό δάνειο και 4 % ετησίως για το νέο δάνειο), υπήρξε μεταβολή στη διάρκεια του δανείου (το παλαιό δάνειο θα έπρεπε να είχε αποπληρωθεί σε διάστημα δέκα ετών από τη χορήγησή του, δηλ. τον Νοέμβριο του 2002· η αποπληρωμή του νέου δανείου προβλεπόταν έως το 2014). Συνολικά, το ποσό του νέου δανείου (κεφάλαιο συν τόκοι για τα έτη 2004 έως 2012) είναι υψηλότερο από το ποσό του παλαιού δανείου. Συνεπώς, παρέχοντας τη νέα εγγύηση, ο κίνδυνος για τον Δήμο Mikkeli και, κατά συνέπεια, το ποσό του μέτρου αυξήθηκε σε σύγκριση με την παλαιά εγγύηση. Η παροχή της νέας εγγύησης πρέπει να θεωρηθεί ως μεταβολή της παλαιάς εγγύησης που επιτρέπει να χαρακτηριστεί η νέα εγγύηση ως νέα ενίσχυση. Κατά συνέπεια, το επιχείρημα της Φινλανδίας ότι η παλαιά εγγύηση δόθηκε πριν την προσχώρηση της Φινλανδίας και ότι, κατά συνέπεια, μπορεί να θεωρηθεί ως υφιστάμενη ενίσχυση και ότι η νέα εγγύηση δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι συνιστά χορήγηση νέας ενίσχυσης, μπορεί να απορριφθεί.
(166)
Το ερώτημα αν η εγγύηση παραχώρησε πλεονέκτημα στον δικαιούχο μπορεί να εκτιμηθεί βάσει της ανακοίνωσης περί εγγυήσεων του 2008. Την περίοδο που ελήφθη το μέτρο ίσχυε η ανακοίνωση περί εγγυήσεων του 2000. Εντούτοις, όπως εξηγείται στην αιτιολογική σκέψη 134, η Επιτροπή θα βασιστεί στην ανακοίνωση περί εγγυήσεων του 2008 για να εκτιμήσει το εν λόγω μέτρο. Σύμφωνα με το σημείο 3.2 της ανακοίνωσης περί εγγυήσεων του 2008, η ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης στο πλαίσιο μιας μεμονωμένης κρατικής εγγύησης μπορεί να αποκλειστεί, εάν πληρούνται ταυτόχρονα τέσσερις προϋποθέσεις (βλ. αιτιολογική σκέψη 135). Η υπό εξέταση εγγύηση καλύπτει το 100 % του δανείου. Το γεγονός αυτό καθαυτό είναι αρκετό για να δηλωθεί ότι δεν μπορεί να αποκλειστεί η ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης βάσει του σημείου 3.2 της ανακοίνωσης περί εγγυήσεων του 2008. Επιπλέον, και σε αντίθεση με τους ισχυρισμούς της Φινλανδίας, η Επιτροπή θεωρεί ότι η Karjaportti ήταν προβληματική επιχείρηση, κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 1999, ήδη τον Μάρτιο του 2004 (βλ. αιτιολογικές σκέψεις 123-128) που είναι ένας ακόμη λόγος για τον οποίο η εγγύηση δεν μπορεί να υπαχθεί στο σημείο 3.2 της ανακοίνωσης περί εγγυήσεων του 2008.
(167)
Επιπλέον, η εγγύηση παρασχέθηκε χωρίς εγγυητική αμοιβή, μολονότι η εταιρεία αντιμετώπιζε δυσκολίες και ο κίνδυνος για τον Δήμο Mikkeli θα μπορούσε να θεωρηθεί υψηλός. Η εγγύηση κάλυπτε το 100 % του εν λόγω δανείου, δηλαδή ο εγγυητής ανέλαβε τον κίνδυνο αδυναμίας πληρωμής του δικαιούχου μόνος του και η εγγύηση παρασχέθηκε ως απόλυτη εγγύηση. Δηλ. ο εγγυητής είναι υπεύθυνος για την κύρια οφειλή σαν η οφειλή να ήταν δική του και ο πιστωτής μπορεί να απαιτήσει την εξόφληση της κύριας οφειλής από τον εγγυητή, όταν η κύρια οφειλή καταστεί ληξιπρόθεσμη.
(168)
Επιπλέον, η Φινλανδία θεωρεί ότι το μέτρο είναι σύμφωνο με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή σε οικονομία αγοράς, ιδίως διότι συμμετείχαν ιδιώτες. Το επιχείρημα αυτό μπορεί να απορριφθεί. Με βάση τα στοιχεία που υπέβαλε η Φινλανδία, πρώτον, οι ιδιώτες δεν παρείχαν στον δικαιούχο εγγυήσεις αλλά δάνεια. Δεύτερον, τα δάνεια των ιδιωτών δεν χορηγήθηκαν ταυτόχρονα με τα εγγυημένα δάνεια για συντάξεις. Τρίτον, το επιτόκιο το οποίο ζήτησε τουλάχιστον ένας από τους ιδιώτες για ένα δάνειο ήταν ήδη υψηλότερο από το επιτόκιο για το συνταξιοδοτικό δάνειο. Ακόμη σημαντικότερο είναι το γεγονός ότι οι ιδιώτες συμφώνησαν μόνο για τη χορήγηση βραχυπρόθεσμων δανείων, διάρκειας ορισμένων μηνών, ενώ η εγγύηση που παρείχε ο Δήμος Mikkeli, κάλυπτε δάνειο διάρκειας δέκα ετών.
(169)
Με βάση τα ανωτέρω, κρίνεται ότι το μέτρο παρέχει πλεονέκτημα στην Karjaportti. Επιπλέον, το μέτρο 34 πληροί και άλλες προϋποθέσεις για την ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης. Όπως αναλύεται διεξοδικά στις αιτιολογικές σκέψεις 133, 140 και 141, και αυτή η εγγύηση συνίσταται σε κρατικούς πόρους και καταλογίζεται στο κράτος, είναι επιλεκτική και νοθεύει τον ανταγωνισμό και επηρεάζει τις συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών.
(170)
Μέτρο 5: Το επιχείρημα της Φινλανδίας ότι το μέτρο ελήφθη για να συνεχιστεί η επένδυση που ξεκίνησε το 2000 μπορεί να απορριφθεί, διότι η εγγύηση συνιστούσε σαφώς νέο μέτρο.
(171)
Σύμφωνα με το σημείο 3.2 της ανακοίνωσης περί εγγυήσεων του 2008, η ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης όσον αφορά μια μεμονωμένη κρατική ενίσχυση μπορεί να αποκλειστεί, εάν πληρούνται σωρευτικά τέσσερις προϋποθέσεις (βλ. αιτιολογική σκέψη 135). Όπως και το μέτρο 4, η υπό εκτίμηση εγγύηση καλύπτει το 100 % του δανείου και η Karjaportti ήταν ήδη τον Μάιο του 2004 προβληματική επιχείρηση κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 1999 (βλ. αιτιολογικές σκέψεις 123-128). Κατά συνέπεια, η εγγύηση δεν μπορεί να υπαχθεί στο σημείο 3.2 της ανακοίνωσης περί εγγυήσεων του 2008.
(172)
Επιπλέον, και όπως και το μέτρο 4, η εγγύηση δόθηκε χωρίς εγγυητική αμοιβή, μολονότι η επιχείρηση αντιμετώπιζε δυσκολίες και ο κίνδυνος για τον Δήμο Mikkeli μπορούσε να θεωρηθεί υψηλός. Η εγγύηση κάλυπτε το 100 % του εν λόγω δανείου και παρασχέθηκε ως απόλυτη εγγύηση. Κατά συνέπεια, στην προκειμένη περίπτωση, σε αντίθεση με την άποψη της Φινλανδίας, η Επιτροπή θεωρεί ότι το μέτρο παρέχει πλεονέκτημα στην Karjaportti.
(173)
Συν τοις άλλοις, το μέτρο 5 πληροί όλες τις άλλες προϋποθέσεις για την ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης. Όπως περιγράφεται λεπτομερώς στις αιτιολογικές σκέψεις 133, 140 και 141 και αυτή η εγγύηση συνίσταται σε κρατικούς πόρους και καταλογίζεται στο κράτος είναι επιλεκτική και νοθεύει τον ανταγωνισμό και επηρεάζει τις μεταξύ των κρατών μελών συναλλαγές.
(174)
Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή κρίνει ότι το μέτρο 4 και το μέτρο 5 συνιστούν κρατική ενίσχυση.
(175)
Η Φινλανδία δεν πρόβαλε κανένα επιχείρημα όσον αφορά το συμβιβάσιμο του μέτρου 4. Για το μέτρο 5, η Φινλανδία επικαλέστηκε το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο α) της ΣΛΕΕ και των ΚΓΠΕ του 1998 (βλ. αιτιολογική σκέψη 95). Οι ΚΓΠΕ του 1998 δεν μπορούν, ωστόσο, να χρησιμοποιηθούν ως βάση για την εκτίμηση του συμβιβάσιμου, διότι η Karjaportti ήταν προβληματική επιχείρηση κατά τον χρόνο παροχής των δύο εγγυήσεων (βλ. αιτιολογικές σκέψεις 123-128). Σύμφωνα με τις ΚΓΠΕ του 1998, η χορήγηση ενίσχυσης σε προβληματικές εταιρείες πρέπει να αξιολογείται βάσει των κατευθυντήριων γραμμών για τη διάσωση και αναδιάρθρωση επιχειρήσεων (50). Κατά συνέπεια, η Επιτροπή εκτιμά καταρχήν, αν τα μέτρα 4 και 5 είναι συμβιβάσιμα ως ενίσχυση διάσωσης και αναδιάρθρωσης σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές Δ&Α. Κατά τον χρόνο λήψης των μέτρων, ίσχυαν οι κατευθυντήριες γραμμές Δ&Α του 1999 (51).
(176)
Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές Δ&Α του 1999, μια ενίσχυση διάσωσης πρέπει να πληροί συγκεκριμένες προϋποθέσεις οι οποίες δεν πληρούνται όλες από το υπό εξέταση μέτρο.
α)
Πρώτον, όσον αφορά την απαίτηση τα μέτρα να αποτελούν ενισχύσεις ρευστότητας υπό μορφή εγγυήσεων δανείου ή δανείων (σημείο 23 α) των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 1999), τα δάνεια που καλύπτονται από τις αντίστοιχες εγγυήσεις δεν χορηγήθηκαν με επιτόκιο τουλάχιστον συγκρίσιμο με τα επιτόκια των δανείων σε υγιείς επιχειρήσεις (επιτόκιο αναφοράς για τη Φινλανδία τον Μάρτιο του 2004: 4,43 % συν 100 μονάδες βάσης· επιτόκιο αναφοράς για τη Φινλανδία τον Μάιο του 2004: 4,43 % συν 100 μονάδες βάσης).
β)
Δεύτερον, οι εγγυήσεις δεν αφορούσαν δάνειο με περίοδο αποπληρωμής που δεν υπερέβαινε τους δώδεκα μήνες μετά την εκταμίευση της τελευταίας δόσης στην επιχείρηση (σημείο 23β) των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 1999).
γ)
Τρίτον, η Φινλανδία δεν υπέβαλε κανένα στοιχείο ότι η ενίσχυση δικαιολογούνταν για σοβαρούς κοινωνικούς λόγους και ότι δεν είχε αδικαιολόγητα αρνητικές επιπτώσεις σε άλλα κράτη μέλη (σημείο 23γ) των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 1999).
δ)
Τέταρτον, οι εγγυήσεις ούτε αποπληρώθηκαν εντός 6 μηνών ούτε υποβλήθηκε σχέδιο αναδιάρθρωσης κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 1999 (σημείο 23δ) των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 1999).
ε)
Τέλος, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι οι εγγυήσεις περιορίζονταν στο ποσό που ήταν αναγκαίο για τη διατήρηση των δραστηριοτήτων της επιχείρησης κατά το χρονικό διάστημα για το οποίο εγκρίθηκε η ενίσχυση (σημείο 23ε) των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 1999).
(177)
Τα μέτρα 4 και 5 δεν πληρούν ούτε όλες τις προϋποθέσεις για ενίσχυση αναδιάρθρωσης, όπως ορίζεται στις κατευθυντήριες γραμμές Δ&Α του 1999.
α)
Πρώτον, δεν τέθηκε ως προϋπόθεση για τη λήψη των μέτρων η εφαρμογή σχεδίου αναδιάρθρωσης (σημείο 31 των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 1999). Επισημαίνεται ότι δεν εκπονήθηκε κανένα σχέδιο αναδιάρθρωσης κατά την έννοια του σημείου 32 και επόμενα των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 1999.
β)
Δεύτερον, οι δικαιούχοι της ενίσχυσης πρέπει να συνεισφέρουν ουσιαστικά στο σχέδιο αναδιάρθρωσης με ίδιους πόρους (σημείο 40 των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 1999). Για τα υπό εξέταση μέτρα δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι καταβλήθηκε ίδια συνεισφορά του δικαιούχου.
γ)
Τρίτον, για να αποφευχθούν αδικαιολόγητες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, πρέπει να λαμβάνονται αντισταθμιστικά μέτρα (σημείο 27 των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 1999). Δεν έχουν προβλεφθεί παρόμοια μέτρα.
(178)
Κατά συνέπεια, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα μέτρα δεν ήταν σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές Δ&Α του 1999.
(179)
Επιπλέον, πρέπει να εξεταστεί αν τα μέτρα 4 και 5 θα μπορούσαν να είναι συμβιβάσιμα βάσει οποιασδήποτε από τις εξαιρέσεις που προβλέπονται στις παραγράφους 2 και 3 του άρθρου 107 της ΣΛΕΕ.
(180)
Οι εξαιρέσεις του άρθρου 107 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ δεν έχουν εφαρμογή στην προκειμένη περίπτωση, διότι τα υπό εξέταση μέτρα δεν έχουν κοινωνικό χαρακτήρα, δεν έχουν αποδέκτες μεμονωμένους καταναλωτές, δεν έχουν σχεδιαστεί ως αποζημίωση λόγω φυσικών καταστροφών ή έκτακτων γεγονότων και δεν αφορούν την οικονομία συγκεκριμένων περιοχών της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας που επλήγησαν από τη διαίρεση αυτής της χώρας.
(181)
Το άρθρο 107 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ προβλέπει και άλλες εξαιρέσεις.
(182)
Το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο α) της ΣΛΕΕ αναφέρει ότι «οι ενισχύσεις για την προώθηση της οικονομικής αναπτύξεως περιοχών στις οποίες το βιοτικό επίπεδο είναι ασυνήθως χαμηλό ή στις οποίες επικρατεί σοβαρή υποαπασχόληση» δύνανται να θεωρηθούν ότι συμβιβάζονται με την κοινή αγορά. Η Karjaportti ήταν εγκατεστημένη σε τέτοια περιοχή όταν χορηγήθηκε η ενίσχυση.
(183)
Το συμβιβάσιμο της κρατικής ενίσχυσης στις ενισχυόμενες περιοχές υπαγόταν στις ΚΓΠΕ του 1998. Βάσει εκείνων των κατευθυντήριων γραμμών, οι προβληματικές επιχειρήσεις δεν είναι επιλέξιμες για περιφερειακή ενίσχυση. Κατά συνέπεια, με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή κρίνει ότι η ενίσχυση δεν είναι επιλέξιμη για την εξαίρεση βάσει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο α) της ΣΛΕΕ.
(184)
Το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της ΣΛΕΕ προβλέπει ότι «οι ενισχύσεις για την προώθηση σημαντικών σχεδίων κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος ή την άρση σοβαρής διαταραχής της οικονομίας κράτους μέλους» μπορούν να θεωρηθούν συμβιβάσιμες με την κοινή αγορά. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η υπό εξέταση ενίσχυση δεν σχεδιάστηκε για την προώθηση της εκτέλεσης σημαντικού έργου κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος ούτε διαπίστωσε η Επιτροπή κάποιο στοιχείο που να αποδεικνύει ότι σχεδιάστηκε για την άρση μιας σοβαρής διαταραχής της φινλανδικής οικονομίας. Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή κρίνει ότι η ενίσχυση δεν πληροί τις προϋποθέσεις για την εξαίρεση που προβλέπεται στο άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της ΣΛΕΕ.
(185)
Το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο δ) της ΣΛΕΕ αναφέρει ότι οι ενισχύσεις για την προώθηση του πολιτισμού και τη διατήρηση της κληρονομιάς μπορεί να κηρύσσονται συμβιβάσιμες με τη ΣΛΕΕ, όταν δεν επηρεάζουν τους όρους των συναλλαγών και του ανταγωνισμού στην Κοινότητα σε βαθμό αντίθετο προς το κοινό συμφέρον. Το εν λόγω άρθρο προφανώς δεν έχει εφαρμογή στην παρούσα υπόθεση.
(186)
Το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ επιτρέπει τη χορήγηση κρατικών ενισχύσεων για τη διευκόλυνση της ανάπτυξης ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων ή οικονομικών περιοχών, εφόσον δεν αλλοιώνουν τους όρους των συναλλαγών κατά τρόπο που αντίκειται στο κοινό συμφέρον. Η Επιτροπή έχει εκδώσει διάφορες κατευθυντήριες γραμμές και ανακοινώσεις που εξηγούν με ποιον τρόπο θα εφαρμόζει τις προβλεπόμενες σε αυτό το άρθρο εξαιρέσεις. Εντούτοις, η Επιτροπή θεωρεί ότι, λόγω της φύσης και των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της ενίσχυσης, είναι προφανές ότι οι εξαιρέσεις βάσει των εν λόγω κατευθυντήριων γραμμών και ανακοινώσεων δεν εφαρμόζονται στην παρούσα περίπτωση.
(187)
Με βάση τα ανωτέρω επιχειρήματα, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα μέτρα 4 και 5 συνιστούν κρατική ενίσχυση που δεν είναι συμβιβάσιμη με την εσωτερική αγορά.
7.3.4. Διαδικασία αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία (μέτρο 6)
(188)
Το βασικό επιχείρημα της Φινλανδίας, όπως περιγράφεται στις αιτιολογικές σκέψεις 96-98 είναι ότι ο Δήμος Mikkeli δεν ήταν περισσότερο γενναιόδωρος από άλλους πιστωτές της επιχείρησης, αλλά ο Δήμος Mikkeli ενήργησε σε συνεργασία με ιδιώτες πιστωτές του δικαιούχου και με τους ίδιους όρους. Κατά συνέπεια, ενήργησε ως ιδιώτης επενδυτής σε οικονομία αγοράς όταν ενέκρινε το πρόγραμμα αναδιάρθρωσης.
(189)
Το πρώτο ζήτημα που πρέπει να επαληθευθεί στην προκειμένη περίπτωση είναι αν το κριτήριο του ιδιώτη επενδυτή σε οικονομία αγοράς εφαρμόζεται σε καταστάσεις κατά τις οποίες ένας ή περισσότεροι δημόσιοι φορείς, η συμπεριφορά των οποίων καταλογίζεται στο κράτος, εκτελούν ένα σύνολο μέτρων σε σχέση με μια επιχείρηση. Το Γενικό Δικαστήριο εξέτασε αυτό το ζήτημα στην υπόθεση BP Chemicals κατά Επιτροπής. (52) Κατά το Δικαστήριο, το γεγονός και μόνο ότι μια δημόσια επιχείρηση πραγματοποίησε ήδη εισφορές κεφαλαίου χαρακτηρισθείσες ως «ενισχύσεις» στη θυγατρική της δεν αποκλείει αυτομάτως τη δυνατότητα μεταγενέστερη εισφορά κεφαλαίου να μπορεί να χαρακτηρισθεί ως επένδυση πληρούσα το κριτήριο του ιδιώτη επενδυτή σε οικονομία αγοράς. Η Επιτροπή οφείλει, ωστόσο, να διαπιστώσει αν πολλαπλά μέτρα για μια επιχείρηση μπορούν εύλογα να διαχωριστούν και να εξετασθούν ως ανεξάρτητα μέτρα. Συναφώς, κατά την άποψη του Δικαστηρίου, πρέπει να εκτιμηθούν η χρονολογία των εν λόγω μέτρων, ο σκοπός τους και η κατάσταση της θυγατρικής επιχείρησης κατά τον χρόνο κατά τον οποίο ελήφθησαν οι αποφάσεις για κάθε μία από τις εισφορές (53).
(190)
Στην προκειμένη περίπτωση, η Επιτροπή οφείλει να προσδιορίσει αν οι εγγυήσεις που παρασχέθηκαν τον Μάρτιο και τον Μάιο του 2004 (μέτρο 4 και μέτρο 5) μπορούν να διαχωριστούν από τη διαδικασία αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία (μέτρο 6). Μολονότι και τα τρία μέτρα αποφασίστηκαν, όντως, κατά τη διάρκεια του ίδιου έτους, η Επιτροπή παρατηρεί ότι αυτό έγινε σε διαφορετικό πλαίσιο. Στο μεταξύ, είχε κινηθεί διαδικασία αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία, στην οποία συμμετείχαν όλοι οι πιστωτές της επιχείρησης. Ο σκοπός του μέτρου 6 δεν ήταν, συνεπώς, να δοθεί στην επιχείρηση η δυνατότητα να αποκαταστήσει τη βιωσιμότητά της χωρίς να κριθεί αφερέγγυα, λαμβάνοντας νέα κεφάλαια από ιδιωτικές τράπεζες. Αντίθετα, ο Δήμος Mikkeli, όπως και όλοι οι άλλοι πιστωτές, αποσκοπούσαν, με την ιδιότητα του πιστωτή, να ανακτήσουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερο ποσό από τις ανεξόφλητες απαιτήσεις τους στο πλαίσιο των περιορισμών που θέτει το εθνικό πτωχευτικό δίκαιο. Συνεπώς, η Επιτροπή θεωρεί ότι το μέτρο 6 μπορεί να διαχωριστεί από τα μέτρα 4 και 5.
(191)
Όπως περιγράφεται στην αιτιολογική σκέψη 31, η Karjaportti, μαζί με τους ιδιώτες πιστωτές της, υπέβαλε αίτηση για την κίνηση διαδικασίας αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία στο Πρωτοδικείο του Mikkeli, σύμφωνα με τον νόμο περί αναδιάρθρωσης επιχειρήσεων αριθ. 47/1993. Υποβλήθηκε στο Δικαστήριο πρόγραμμα αναδιάρθρωσης, με αναλυτικά στοιχεία των μέτρων που αποτελούν αντικείμενο της παρούσας εκτίμησης. Αφού έλεγξε τα στοιχεία αυτά, το Δικαστήριο ενέκρινε το πρόγραμμα αναδιάρθρωσης. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η Karjaportti έχει υπαχθεί σε διαδικασία αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία βάσει του φινλανδικού δικαίου. Στην πράξη, σκοπός της διαδικασίας αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία είναι να αποκατασταθεί η βιωσιμότητα της δραστηριότητας ενός οφειλέτη που βρίσκεται σε δυσχερή θέση, ώστε να εξασφαλιστεί η διατήρηση της βιωσιμότητας και να επιτευχθεί η ρύθμιση των οφειλών. Συνεπώς, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα μέτρα που ανέλαβε ο Δήμος Mikkeli κατά τη διάρκεια της διαδικασίας αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία μπορούν να εκτιμηθούν σύμφωνα με το κριτήριο του ιδιώτη επενδυτή σε οικονομία αγοράς.
(192)
Σύμφωνα με τη νομολογία Magefesa (54), εάν το κράτος είναι περισσότερο γενναιόδωρο από άλλους πιστωτές της επιχείρησης, τα μέτρα το πλαίσιο πτωχευτικής διαδικασίας δικαστικής εξυγίανσης μπορεί να συνιστούν κρατική ενίσχυση. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή επαληθεύει αν πράγματι υπήρξε ισότιμη μεταχείριση των ιδιωτών και δημόσιων πιστωτών κατά τη διαδικασία αναδιάρθρωσης.
(193)
Πρώτον, επισημαίνεται ότι συνολικά το […] της αναδιάρθρωσης χρεών (περίπου [30-70]%) οφείλεται σε ιδιώτες επενδυτές. Ο κυριότεροι ιδιώτες πιστωτές είναι οι Nordea Bank, Pohjola Bank και Nordea Financing. Δεύτερον, πρέπει να θεωρηθεί ότι οι πιστωτές της Karjaportti χωρίστηκαν σε διάφορες ομάδες, ανάλογα με την προτεραιότητα εξυπηρέτησής τους. Μαζί με τους πιστωτές Nordea Bank, OKO/Pohjola Bank και Nordea Financing καθώς και την εταιρεία χρηματοδοτήσεων Finnvera, που ανήκει στο κράτος, ο Δήμος Mikkeli ανήκει στην ομάδα πιστωτών με απαιτήσεις υψηλής εξασφάλισης. Όπως αναφέρεται στον πίνακα IV, σε αυτά τα μεγάλα εγγυημένα δάνεια, το μερίδιο του Δήμου Mikkeli είναι [10-40]%, ενώ το μερίδιο όλων των ιδιωτών πιστωτών σε [30-70]%. Το μερίδιο της Finnvera είναι [10-40]%.
(194)
Στη συνέχεια, γίνεται αναλυτικότερη εκτίμηση του κάθε μέτρου χωριστά που έλαβε ο Δήμος Mikkeli:
(195)
Μείωση επιτοκίων για εγγυημένα δάνεια: Όπως φαίνεται στον πίνακα V, τα επιτόκια για δάνεια και άλλες οφειλές (μη καταβληθέντα τέλη) τα οποία θεωρήθηκαν «μεγάλες εγγυημένες οφειλές» ήταν τα ίδια για τους ιδιώτες και δημόσιους πιστωτές, με εξαίρεση […]. Ο εν λόγω πιστωτής έλαβε επιτόκιο EURIBOR […] για όλα τα ανεξόφλητα ποσά από την έναρξη της διαδικασίας αναδιάρθρωσης, ενώ οι άλλοι πιστωτές έλαβαν μόνο για ένα μέρος των ανεξόφλητων οφειλών επιτόκιο EURIBOR […] μείον […]% έως το 2010. Αυτή η διαφορά οφειλόταν στο γεγονός ότι […] είχε την υψηλότερη προτεραιότητα όσον αφορά τις εξασφαλίσεις τις οποίες παρείχε η Karjaportti ως εγγύηση. Κρίνεται ότι η μεγαλύτερη προτεραιότητα […] δικαιολογεί τη διαφορά των επιτοκίων που εφαρμόστηκαν.
(196)
Αναδιάρθρωση δανείων: Η ικανοποίηση των απαιτήσεων του Δήμου Mikkeli αναβλήθηκε κατά το ίδιο χρονικό διάστημα όπως και οι απαιτήσεις άλλων διασφαλισμένων πιστωτών. Όπως φαίνεται στον πίνακα VΙ, η Karjaportti οφείλει να καταβάλει δόσεις σε όλους τους διασφαλισμένους πιστωτές από τον Ιούλιο του 2009 έως το 2015, όταν θα καταστεί ληξιπρόθεσμο το μεγαλύτερο μέρος των δόσεων (43 % του κεφαλαίου κάθε διασφαλισμένης οφειλής). Το ποσό της κάθε δόσης που πρέπει να καταβληθεί σε κάθε πιστωτή αντιπροσωπεύει το ίδιο ποσοστό του συνολικού ποσού της απαίτησης του κάθε πιστωτή (2 % του υπολειπόμενου ποσού για τις πρώτες τρεις δόσεις· 4 % για τις επόμενες δύο δόσεις· 6 % για την υπόλοιπη δόση). Η τελευταία δόση ανέρχεται στο 43 % του κεφαλαίου για κάθε διασφαλισμένο πιστωτή. Κατά συνέπεια, η μεταχείριση του Δήμου Mikkeli δεν ήταν λιγότερο ευνοϊκή από αυτήν των ιδιωτών πιστωτών σε παρόμοια κατάσταση.
(197)
Υπό όρους διαγραφή χρέους: Σύμφωνα με το πρόγραμμα αναδιάρθρωσης, όπως περιγράφεται στις αιτιολογικές σκέψεις 42 και 43, τα προς διαγραφή ποσά στο τέλος της διαδικασίας αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία, εάν δεν πληρούνται ορισμένες οικονομικές απαιτήσεις, βασίζονται σε σύγκριση της αξίας της διασφάλισης, εφόσον η Karjaportti εξακολουθήσει να λειτουργεί, με την αξία της διασφάλισης σε περίπτωση εκποίησής της, που καθορίζεται για κάθε πιστωτή με τη συνεκτίμηση της αντίστοιχης ιεράρχησης της προτεραιότητάς τους. Η αξία της εξασφάλισης στις δύο εναλλακτικές υποθέσεις αποτιμήθηκε από δύο ανεξάρτητους εκτιμητές όταν εκπονήθηκε το πρόγραμμα αναδιάρθρωσης, βάσει συγκρίσιμων τιμών και πληροφοριών για τα μισθώματα. Ως προς αυτό, […] δεν θα αναγκαστεί να παραιτηθεί από απαιτήσεις στο τέλος της διαδικασίας αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία, διότι είναι ο πιστωτής με τον υψηλότερο βαθμό διασφάλισης. Τα ποσά για τους άλλους πιστωτές καθορίστηκαν επίσης σύμφωνα με την ίδια μεθοδολογία και τα ποσά που προέκυψαν παρουσιάστηκαν στην αιτιολογική σκέψη 43. Η μεθοδολογία που χρησιμοποιήθηκε για τον καθορισμό των αντίστοιχων ποσών μπορεί να θεωρηθεί αξιόπιστη, ιδίως όσον αφορά τον αντίστοιχο βαθμό εξασφάλισης σε σχέση με την αξία της αντίστοιχης εξασφάλισης στις δύο εναλλακτικές υποθέσεις. Στην πράξη, ο υπολογισμός βασίστηκε σε εκτιμήσεις ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων και οι ίδιοι κανόνες χρησιμοποιήθηκαν για όλους τους πιστωτές κατά τον καθορισμό των ποσών της ανώτατης μείωσης των χρεών κατά την αναδιάρθρωση κατά τη λήξη της διαδικασίας αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία. Με βάση τα ανωτέρω, μπορεί να θεωρηθεί ότι όλοι οι πιστωτές αντιμετωπίστηκαν σε ισότιμη βάση.
(198)
Συνολικά, η Επιτροπή θεωρεί ότι ο Δήμος Mikkeli δεν αντιμετωπίστηκε λιγότερο ευνοϊκά απ’ ό,τι οι ιδιώτες πιστωτές κατά τη διαδικασία αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία. Όπου υπήρχαν διαφορές σε σχέση με άλλους πιστωτές, αυτές αιτιολογήθηκαν με τη διαφορά ως προς την ποιότητα των εξασφαλίσεων που κατείχαν οι πιστωτές. Συνεπώς, με βάση τα ανωτέρω, πρέπει να διαπιστωθεί ότι ο δικαιούχος δεν αποκόμισε πλεονέκτημα κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ από τη διαδικασία αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία. Οι αμφιβολίες που διατύπωσε η Επιτροπή στην απόφαση για την κίνηση διαδικασίας αίρονται και τα μέτρα που περιγράφονται στις αιτιολογικές σκέψεις 31-43 δεν συνιστούν κρατική ενίσχυση.
7.3.5. Αγορά μετοχών (μέτρο 7)
(199)
Πρώτον, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η αγορά μετοχών δεν αποτελούσε μέρος της διαδικασίας αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία.
(200)
Η Φινλανδία ισχυρίζεται ότι ο Δήμος Mikkeli ενήργησε σύμφωνα με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή σε οικονομία αγοράς όταν αγόρασε τις μετοχές. Πρώτον, με βάση τη λογική της απόφασης στην υπόθεση BP Chemicals (βλ. αιτιολογικές σκέψεις 189-191), πρέπει να διαπιστωθεί αν το κριτήριο του ιδιώτη επενδυτή σε οικονομία αγοράς μπορεί να εφαρμοστεί στο μέτρο 7, εφόσον ο Δήμος Mikkeli είχε ήδη λάβει τα μέτρα ενίσχυσης της Karjaportti στο παρελθόν. Σε αυτό το πλαίσιο, η Επιτροπή επισημαίνει ότι τα μέτρα 4 και 5 είχαν ληφθεί πριν την έναρξη της διαδικασίας αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία, ενώ η αγορά μετοχών πραγματοποιήθηκε μετά. Επιπλέον, εφόσον σκοπός των μέτρων 4 και 5 ήταν να μπορεί ο δικαιούχος να συνεχίσει να έχει πρόσβαση σε ρευστότητα, ήταν σαφές ότι, μετά την έναρξη της διαδικασίας αναδιάρθρωσης, οι ανάγκες αυτές θα αντιμετωπίζονταν στο πλαίσιο αυτής της διαδικασίας. Συνεπώς, κρίνεται ότι το μέτρο 7 μπορεί να διαχωριστεί από τα μέτρα 4 και 5 και ότι το κριτήριο του επενδυτή σε οικονομία αγοράς πρέπει καταρχήν να εφαρμοστεί στο μέτρο 7.
(201)
Όπως περιγράφεται στην αιτιολογική σκέψη 156, το κριτήριο του επενδυτή σε οικονομία αγοράς εφαρμόζεται στην αγορά γης ή άλλων στοιχείων ενεργητικού από ένα κράτος. Η Φινλανδία υπέβαλε αποτίμηση της αξίας των μετοχών που πραγματοποιήθηκε από […] (55), οργανισμό διαχείρισης ακινήτων με έδρα το Ελσίνκι. Βάσει της αποτίμησης της 29ης Μαρτίου 2005, η αξία των μετοχών της κτηματομεσιτικής εταιρείας ανερχόταν μεταξύ ενός εκατ. ευρώ και 1,1 εκατ. ευρώ. Η αποτίμηση βασιζόταν στην αξία των περιουσιακών στοιχείων που ανήκαν στην εταιρεία. Εφαρμόστηκαν δύο μέθοδοι για τον προσδιορισμό της αξίας: η κεφαλαιακή αξία σε μισθώματα της αγοράς (βάσει στατιστικών για την αξία των ακινήτων που επεξεργάστηκε η Statistics Finland) και η αξία μεταπώλησης (μετά από έρευνα τιμών).
(202)
Κατά τον χρόνο πώλησης των μετοχών, το ακίνητο ήταν μισθωμένο σε τιμή χαμηλότερη από το μίσθωμα της αγοράς. Σύμφωνα με την εκτίμηση της αξίας, το επίπεδο μισθώματος της αγοράς θα μπορούσε να καλυφθεί σε δύο έτη, με τη μέγιστη αύξηση του ετήσιου μισθώματος. Κατά συνέπεια, προσαρμόστηκε η αξία του ακινήτου στον χρόνο αγοράς και, στο τέλος, ο Δήμος Mikkeli αγόρασε τις μετοχές στην τιμή των 860 000 ευρώ.
(203)
Η αποτίμηση πραγματοποιήθηκε από ανεξάρτητο εμπειρογνώμονα. Η χρησιμοποιηθείσα μεθοδολογία, όπως αναφέρεται ανωτέρω, ήταν να ελεγχθεί πρώτα η κεφαλαιακή αξία σε μίσθωμα της αγοράς και στη συνέχεια η αξία μεταπώλησης. Και οι δύο τιμές βασίζονταν σε δεδομένα της αγοράς και χρησιμοποιήθηκαν και οι δύο αξίες για τον καθορισμό της αξίας των μετοχών, η οποία προσαρμόστηκε επίσης στο επίπεδο των μισθωμάτων που επικρατούσε την περίοδο της αγοράς. Η μεθοδολογία αυτή θεωρείται αξιόπιστη. Η Επιτροπή κρίνει ότι οι μετοχές της Kiinteistö Oy Suksimäki αγοράστηκαν σε αγοραία τιμή και ότι το μέτρο δεν απέφερε πλεονέκτημα στην Karjaportti.
(204)
Με βάση τα ανωτέρω, οι αμφιβολίες που διατύπωσε η Επιτροπή στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας έχουν αρθεί και κρίνεται ότι το μέτρο δεν ενέχει στοιχείο κρατικής ενίσχυσης.
7.3.6. Μετατροπή μη καταβληθέντων τόκων σε δάνεια (μέτρο 8)
(205)
Η Φινλανδία υποστηρίζει ότι η μετατροπή μη καταβληθέντων τόκων σε δάνεια είναι ένα σύνηθες μέτρο στις διαδικασίες αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία. Είναι ακριβές ότι ένα παρόμοιο μέτρο μπορεί να θεωρηθεί εγγενές των διαδικασιών αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εξουσία. Στην προκειμένη περίπτωση, η μετατροπή μη καταβληθέντων τόκων σε δάνεια το έτος 2005 καθοριζόταν ήδη στο πρόγραμμα αναδιάρθρωσης για όλους τους πιστωτές μεγάλων διασφαλισμένων οφειλών ([δύο ιδιώτες πιστωτές] και η Finnvera). Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή δεν θεωρεί ότι η μετατροπή μη καταβληθέντων τόκων σε δάνειο συνιστά κρατική ενίσχυση. Πρέπει, ωστόσο, να επαληθευθεί αν το επιτόκιο που εφάρμοσε ο Δήμος Mikkeli στην Karjaportti της παρείχε πλεονέκτημα.
(206)
Ως προς αυτό, η Φινλανδία θεωρεί ότι ο Δήμος Mikkeli ενήργησε σύμφωνα με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή σε οικονομία αγοράς, εφόσον οι ιδιώτες πιστωτές μετέτρεψαν τους μη καταβληθέντες τόκους σε δάνειο μαζί με τον Δήμο Mikkeli. Καταρχήν, όπως και στην περίπτωση της διαδικασίας αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία, θεωρείται ότι η αρχή του ιδιώτη επενδυτή σε οικονομία αγοράς μπορεί να εφαρμοστεί στο μέτρο 8, εφόσον το μέτρο αυτό διαχωρίζεται από τα μέτρα 4 και 5 (βλ. αιτιολογικές σκέψεις 189-191). Εφαρμόζοντας το κριτήριο του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία αγοράς στην προκειμένη περίπτωση, η Επιτροπή επισημαίνει τα ακόλουθα: αν και είναι ακριβές ότι η μετατροπή δεν πραγματοποιήθηκε μόνο από τον Δήμο Mikkeli αλλά και από [ιδιώτες πιστωτές], δεν εφαρμόστηκε το ίδιο περιθώριο επιτοκίου στα δάνεια. Πράγματι, [ένας ιδιώτης πιστωτής] ζήτησε επιτόκιο EURIBOR 3 μηνών συν 1,5 % και [ο άλλος ιδιώτης πιστωτής] επιτόκιο EURIBOR 3 μηνών συν 2 %, ενώ ο Δήμος Mikkeli ζήτησε επιτόκιο μόνο EURIBOR 3 μηνών συν 0,3 %. Συνεπώς, το επιτόκιο που συμφώνησε να εφαρμόσει ο Δήμος Mikkeli για το δάνειο είναι κατά 1,2 % χαμηλότερο από το επιτόκιο που εφάρμοσε ο [ένας ιδιώτης πιστωτής] και κατά 1,7 % χαμηλότερο από το επιτόκιο που εφάρμοσε ο [άλλος ιδιώτης πιστωτής]. Συνεπώς, το επιχείρημα ότι ο Δήμος Mikkeli ενήργησε με τον ίδιο τρόπο όπως και οι ιδιώτες πιστωτές μπορεί να απορριφθεί. Βάσει της διαφοράς των επιτοκίων μπορεί επίσης να αποκλεισθεί το ότι ο Δήμος Mikkeli εφάρμοσε επιτόκιο της αγοράς για το δάνειο. Συνεπώς, το δάνειο στο οποίο μετατράπηκαν οι μη καταβληθέντες τόκοι από τον Δήμο Mikkeli παρέχει πλεονέκτημα στην Karjaportti.
(207)
Επιπλέον, το μέτρο 8 ικανοποιεί και τις άλλες απαιτήσεις για να κριθεί ότι υπάρχει κρατική ενίσχυση. Όπως αναλύεται στις αιτιολογικές σκέψεις 133-140 και 141, το δάνειο συνίσταται σε κρατικούς πόρους και καταλογίζεται στο κράτος. Είναι επιλεκτικό και νοθεύει τον ανταγωνισμό και επηρεάζει τις μεταξύ των κρατών μελών συναλλαγές.
(208)
Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή κρίνει ότι το μέτρο 8 συνιστά κρατική ενίσχυση.
(209)
Η Φινλανδία δεν προέβαλε επιχειρήματα όσον αφορά το συμβιβάσιμο του μέτρου 8. Εφόσον η Karjaportti ήταν προβληματική εταιρεία κατά τον χρόνο μετατροπής των μη καταβληθέντων τόκων σε δάνειο (βλ. αιτιολογικές σκέψεις 123-129), η Επιτροπή θα εκτιμήσει πρώτα αν το μέτρο 8 είναι συμβιβάσιμο ως ενίσχυση διάσωσης και αναδιάρθρωσης σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές Δ&Α. Κατά τον χρόνο χορήγησης, ίσχυαν οι κατευθυντήριες γραμμές Δ&Α του 2004 (56).
(210)
Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές Δ&Α του 2004, μια ενίσχυση διάσωσης πρέπει να ικανοποιεί ορισμένες απαιτήσεις, τις οποίες δεν πληροί το υπό εξέταση μέτρο.
α)
Πρώτον, ενώ το μέτρο συνίσταται σε ενίσχυση ρευστότητας υπό μορφή δανείου (σημείο 25α) των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α 2004), το επιτόκιο που εφαρμόστηκε δεν είναι τουλάχιστον συγκρίσιμο με τα επιτόκια που εφαρμόζονταν για δάνεια σε υγιείς επιχειρήσεις (επιτόκιο αναφοράς στη Φινλανδία για τον Δεκέμβριο του 2005: 4,08 % συν 100 μονάδες βάσης· το επιτόκιο που εφαρμόστηκε στο δάνειο ήταν EURIBOR 3 μηνών + 0,3 %, το οποίο ανήλθε στις 19 Δεκεμβρίου 2005 σε 2,486 % συν 30 μονάδες βάσης).
β)
Δεύτερον, η Φινλανδία δεν δεσμεύτηκε να υποβάλει σχέδιο αναδιάρθρωσης εντός έξι μηνών από την έγκριση της ενίσχυσης και η διάρκεια του μέτρου δεν περιοριζόταν σε έξι μήνες (σημείο 25α) και γ) των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 2004).
γ)
Τρίτον, δεν τηρείται η αρχή της εφάπαξ ενίσχυσης (σημείο 25ε) των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 2004), εφόσον η επιχείρηση εισέπραξε ασυμβίβαστη και παράνομη κρατική ενίσχυση σε περιόδους που ήταν προβληματική επιχείρηση.
(211)
Το μέτρο δεν πληροί ούτε όλες τις προϋποθέσεις για ενίσχυση αναδιάρθρωσης που ορίζονται στις κατευθυντήριες γραμμές Δ&Α του 2004).
α)
Πρώτον, για την εφαρμογή του μέτρου δεν είχε τεθεί ως προϋπόθεση η εφαρμογή σχεδίου αναδιάρθρωσης (σημείο 34 των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α 2004). Μολονότι είχε εκπονηθεί πρόγραμμα αναδιάρθρωσης για την Karjaportti κατά τη διαδικασία αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία, το πρόγραμμα αυτό δεν ικανοποιεί τις απαιτήσεις του σημείου 35 των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 2004 (διάρκεια 10 ετών, δεν υπήρξε ανάλυση ευαισθησίας, ούτε αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας της επιχείρησης σε εύλογο χρονικό διάστημα).
β)
Δεύτερον, οι δικαιούχοι της ενίσχυσης πρέπει να συνεισφέρουν σημαντικά στο σχέδιο αναδιάρθρωσης με ίδιους πόρους (σημείο 43 των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 2004). Για τα εξεταζόμενα μέτρα δεν υπήρχε καμία ένδειξη ότι ο δικαιούχος κατέβαλε ίδια εισφορά.
γ)
Τρίτον, το μέτρο δεν τηρεί την αρχή της εφάπαξ ενίσχυσης, εφόσον η εταιρεία εισέπραξε ασυμβίβαστη και παράνομη κρατική ενίσχυση σε περιόδους που ήταν προβληματική επιχείρηση.
(212)
Συνεπώς, η Επιτροπή κρίνει ότι το μέτρο δεν ήταν σύμφωνο με τις κατευθυντήριες γραμμές Δ&Α του 2004.
(213)
Εξάλλου, πρέπει να εξεταστεί αν το μέτρο 8 θα μπορούσε να είναι συμβιβάσιμο με βάση κάποια από τις άλλες εξαιρέσεις που ορίζονται στις παραγράφους 2 και 3 του άρθρου 107 της ΣΛΕΕ. Για τους ίδιους λόγους που παρατίθενται ανωτέρω σχετικά με τα μέτρα 4 και 5 (βλ. αιτιολογικές σκέψεις 179-186), η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν ισχύει καμία από τις εξαιρέσεις. Συνεπώς, η Επιτροπή κρίνει ότι το μέτρο 8 συνιστά κρατική ενίσχυση ασυμβίβαστη με την εσωτερική αγορά.
7.3.7. Διαγραφή χρεών στις δημοσιονομικές καταστάσεις το 2006 και το 2008 (μέτρο 9 και μέτρο 10)
(214)
Πρώτον, πρέπει να επαληθευθεί αν αυτές οι διαγραφές χρέους μπορούσαν να αποφέρουν πλεονέκτημα στην Karjaportti. Αυτό θα συνέβαινε, εάν ο Δήμος Mikkeli σταματούσε να επιδιώκει την είσπραξη οφειλών, δηλ. εάν διέγραφε τις εν λόγω οφειλές.
(215)
Όπως περιγράφεται στην αιτιολογική σκέψη 105, η Φινλανδία επιβεβαίωσε ότι η διαγραφή χρεών ήταν απλά ένα λογιστικό μέτρο που δεν επηρεάζει τη νομική σχέση μεταξύ πιστωτή και οφειλέτη, δηλ. δεν υπήρξε διαγραφή χρεών. Σύμφωνα με τα έγγραφα που υπέβαλε η Φινλανδία, ο Δήμος Mikkeli εξακολουθεί να επιδιώκει την είσπραξη των οφειλών.
(216)
Σύμφωνα με την αρχή της σύνεσης βάσει της χρηστής λογιστικής πρακτικής και σύμφωνα με τον νόμο 1336/1997 για την τήρηση στοιχείων, η εγγραφόμενη στον ισολογισμό αξία των εισπρακτέων οφειλών ενδέχεται να μην υπερβαίνει την πιθανή αξία τους. Κατά συνέπεια, εισπρακτέες οφειλές που κατά πάσα πιθανότητα δεν μπορούν να εισπραχθούν εγγράφονται στον λογαριασμό αποτελέσματος ως δαπάνη.
(217)
Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή θεωρεί ότι η διαγραφή χρέους πραγματοποιήθηκε στις δημοσιονομικές καταστάσεις του Δήμου Mikkeli σύμφωνα με τα λογιστικά πρότυπα και οι αντίστοιχες απαιτήσεις εξακολουθούν να επιδιώκονται στο πλαίσιο της διαδικασίας αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία.
(218)
Οι αμφιβολίες που εξέφρασε η Επιτροπή στην απόφαση για την κίνηση διαδικασίας έχουν αρθεί και μπορεί να κριθεί ότι τα μέτρα δεν παρείχαν πλεονέκτημα στην Karjaportti. Συνεπώς, τα μέτρα 9 και 10 δεν ενέχουν στοιχείο κρατικής ενίσχυσης.
7.3.8. Αναδιάρθρωση χρεών από το 2009 (μέτρο 12)
(219)
Το επιχείρημα της Φινλανδίας ότι το μέτρο είναι εγγενές σε διαδικασίες αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία και δεν ενέχει στοιχείο κρατικής ενίσχυσης μπορεί να απορριφθεί. Πρώτον, η αναδιάρθρωση χρεών το 2009 δεν προβλεπόταν στο αρχικό πρόγραμμα αναδιάρθρωσης και, δεύτερον, το γεγονός ότι η αναδιάρθρωση αυτή θα ήταν σύμφωνη με την εθνική νομοθεσία δεν είναι αρκετή για να αποκλειστεί η ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης (57).
(220)
Καταρχήν, κρατική ενίσχυση μπορούν να χαρακτηριστούν και τα μέτρα που περιορίζουν τις επιβαρύνσεις οι οποίες συνήθως περιλαμβάνονται στον ισολογισμό μιας επιχείρησης. Όσον αφορά την αναδιάρθρωση χρεών, η Επιτροπή αξιολογεί την εν λόγω συμπεριφορά με βάση το κριτήριο του ιδιώτη επενδυτή (58). Σε αυτή την περίπτωση, το κράτος θεωρείται δημόσιος πιστωτής ο οποίος, όπως και ένας ιδιώτης επενδυτής, επιδιώκει να ανακτήσει οφειλόμενα σε αυτό ποσά και ο οποίος, προς τον σκοπό αυτό, συνάπτει συμφωνίες με τον οφειλέτη, βάσει των οποίων γίνεται αναδιάρθρωση των οφειλών ή αυτές καταβάλλονται σε δόσεις προκειμένου να διευκολυνθεί η εξόφλησή τους (59). Ευνοϊκή μεταχείριση, κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, υφίσταται εάν το οφειλόμενο ποσό μπορεί να εξοφληθεί στον δημόσιο πιστωτή με ευνοϊκότερους όρους από αυτούς που θα επέτρεπε ένας ιδιώτης πιστωτής. Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη το επιχείρημα της Φινλανδίας ότι η αναδιάρθρωση δεν εφαρμόστηκε ποτέ, διότι το διοικητικό δικαστήριο Kuopio (Kuopion Hallinto-Oikeus) απαγόρευσε την εφαρμογή της. Εντούτοις, όπως αναφέρει η Φινλανδία, το χρονοδιάγραμμα αποπληρωμής του χρέους έχει, παρόλα αυτά, παραταθεί, με αποτέλεσμα τη μετάθεση της καταβολής οφειλών. Σε αυτό το πλαίσιο, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η αναδιάρθρωση που εφαρμόστηκε στην πράξη διαφέρει από την κοινοποιηθείσα αναδιάρθρωση όσον αφορά τα ποσά και το χρονοδιάγραμμα. Το ποσό που πράγματι αναδιάρθρωσε ο Δήμος Mikkeli είναι χαμηλότερο από το αρχικά κοινοποιηθέν ποσό και η αναδιάρθρωση εγκρίθηκε για μικρότερες περιόδους από τις αρχικά κοινοποιηθείσες. Με βάση τα ανωτέρω, κρίνεται ότι το κοινοποιηθέν μέτρο έχει εφαρμοστεί με τροποποιήσεις. Ανεξάρτητα από τις τροποποιήσεις αυτές, η Επιτροπή επισημαίνει ότι κανένας ιδιώτης επενδυτής δεν θα δεχόταν ποτέ αναδιάρθρωση χρέους με οποιαδήποτε μορφή για τους λόγους που παρατίθενται στην παρούσα αιτιολογική σκέψη.
(221)
Ένας ιδιώτης πιστωτής προβαίνει συνήθως σε αναγκαστική είσπραξη των απαιτήσεών του, εάν προηγουμένως έχει συνάψει συμφωνίες για την αναδιάρθρωση οφειλών την οποία οφείλει να τηρήσει ο οφειλέτης (60). Αντίθετα, ο Δήμος Mikkeli αποδέχτηκε μεταγενέστερη αναδιάρθρωση του χρέους, αφού η Karjaportti δεν μπόρεσε να τηρήσει τους όρους της αναδιάρθρωσης του χρέους που συμφωνήθηκαν κατά τη διαδικασία αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία. Επιπλέον, δεν υπάρχουν ειδικοί λόγοι για μη αναγκαστική εκτέλεση, όπως η παροχή μεγαλύτερων εγγυήσεων στον Δήμο Mikkeli. Τέλος, όσον αφορά τις προοπτικές μελλοντικής αποδοτικότητας και βιωσιμότητας της επιχείρησης, η Επιτροπή θεωρεί ότι η οικονομική κατάσταση της εταιρείας ήταν τέτοια που δεν δικαιολογούσε να υπάρξει πεποίθηση ότι οι επενδύσεις θα επιτύγχαναν αποδεκτό επίπεδο αποδοτικότητας σε εύλογο διάστημα. Κατά τον χρόνο παροχής της εγγύησης, η Karjaportti ήταν σε διαδικασίας πτώχευσης και, επιπλέον, από το 2004, η επιχείρηση ήταν σε διαδικασία αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία. Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή επισημαίνει ότι ένας υποθετικός ιδιώτης πιστωτής στην ίδια κατάσταση με αυτήν του Δήμου Mikkeli δεν θα είχε αποδεχθεί συνεχείς αναδιαρθρώσεις των οφειλών.
(222)
Σε αυτό το πλαίσιο, η Φινλανδία αναφέρει ότι ο Δήμος Mikkeli ενήργησε όπως ακριβώς ενήργησαν και άλλοι πιστωτές της Karjaportti.
(223)
Στην πράξη, όσον αφορά την κοινοποιηθείσα αναδιάρθρωση χρέους, η συμφωνία των ιδιωτών πιστωτών, εξαρτιόταν, σύμφωνα με τη Φινλανδία, από τη συμφωνία του Δήμου Mikkeli. Δεύτερον, φαίνεται ότι η σχεδιασθείσα αναδιάρθρωση χρέους δεν προέβλεπε τους ίδιους όρους για όλους τους διασφαλισμένους πιστωτές. Ενώ ο Δήμος Mikkeli θα δεχόταν αναβολή της καταβολής των εκκρεμών οφειλών για το 2011, οι ιδιώτες πιστωτές θα εισέπρατταν δόση το 2009. Με βάση αυτό το στοιχείο, μπορεί να απορριφθεί το επιχείρημα που επικαλέστηκε η Φινλανδία.
(224)
Σύμφωνα με τα ανωτέρω, η Επιτροπή κρίνει ότι το μέτρο δεν τηρεί το κριτήριο του ιδιώτη επενδυτή και ότι παρέχει πλεονέκτημα στην Karjaportti.
(225)
Όσον αφορά τις άλλες απαιτήσεις για να τεκμηριωθεί η ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η αναδιάταξη συμφωνήθηκε με τον Δήμο Mikkeli και ως εκ τούτου συνίσταται σε κρατικούς πόρους και καταλογίζεται στο κράτος. Επιπλέον, το μέτρο μπορεί να θεωρηθεί επιλεκτικό. Τέλος, νοθεύει τον ανταγωνισμό και επηρεάζει τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές, όπως εξηγείται αναλυτικότερα στις αιτιολογικές σκέψεις 133, 140 και 141.
(226)
Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή κρίνει ότι το μέτρο συνιστά κρατική ενίσχυση.
(227)
Η Φινλανδία επικαλέστηκε ως κύριο επιχείρημα ότι το εν λόγω μέτρο δεν ενείχε στοιχείο κρατικής ενίσχυσης· είχε, ωστόσο, κοινοποιήσει το μέτρο 12 ως ενίσχυση διάσωσης (βλ. αιτιολογική σκέψη 1). Πράγματι, όταν ο Δήμος Mikkeli δέχτηκε την αναδιάρθρωση του χρέους, η Karjaportti ήταν προβληματική επιχείρηση κατά την έννοια του σημείου 10γ) των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α 2004 (βλ. αιτιολογικές σκέψεις 123-129). Κατά συνέπεια, το συμβιβάσιμο των υπό εξέταση μέτρων έπρεπε να κριθεί βάσει των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 2004.
(228)
Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές Δ&Α του 2004, μια ενίσχυση διάσωσης πρέπει να ικανοποιεί ορισμένες απαιτήσεις, τις οποίες δεν πληροί το υπό εξέταση μέτρο.
α)
Πρώτον, το μέτρο δεν συνίσταται σε ενίσχυση ρευστότητας υπό μορφή εγγυήσεων δανείου ή δανείων (σημείο 25α) των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 2004), αλλά σε αναβολή πληρωμών.
β)
Δεύτερον, η Φινλανδία δεν δεσμεύτηκε να υποβάλει σχέδιο αναδιάρθρωσης εντός έξι μηνών από την έγκριση της ενίσχυσης και η διάρκεια του μέτρου δεν περιοριζόταν σε έξι μήνες (σημείο 25α) και γ) των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α 2004).
γ)
Τρίτον, δεν τηρείται η αρχή της εφάπαξ ενίσχυσης (σημείο 25ε) των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α 2004), εφόσον η επιχείρηση εισέπραξε ασυμβίβαστη και παράνομη κρατική ενίσχυση σε περιόδους που ήταν προβληματική επιχείρηση.
(229)
Το μέτρο δεν πληροί ούτε όλες τις προϋποθέσεις για ενίσχυση αναδιάρθρωσης που ορίζονται στις κατευθυντήριες γραμμές Δ&Α του 2004).
α)
Πρώτον, το μέτρο δεν εξαρτάται από την εφαρμογή του σχεδίου αναδιάρθρωσης (σημείο 34 των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 2004). Επισημαίνεται ότι δεν εκπονήθηκε κανένα σχέδιο αναδιάρθρωσης κατά την έννοια του σημείου 35 των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 2004).
β)
Δεύτερον, οι δικαιούχοι της ενίσχυσης πρέπει να συνεισφέρουν σημαντικά στο σχέδιο αναδιάρθρωσης με ίδιους πόρους (σημείο 43 των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 2004). Για τα εξεταζόμενα μέτρα δεν υπήρχε καμία ένδειξη ότι ο δικαιούχος κατέβαλε ίδια εισφορά.
γ)
Τρίτον, για να αποφευχθούν αδικαιολόγητες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, πρέπει να ληφθούν αντισταθμιστικά μέτρα (σημείο 38 των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 2004). Δεν προβλέφθηκαν παρόμοια μέτρα.
δ)
Τέταρτον, το μέτρο δεν τηρεί την αρχή της εφάπαξ ενίσχυσης, εφόσον η εταιρεία εισέπραξε ασυμβίβαστη και παράνομη κρατική ενίσχυση σε περιόδους που ήταν προβληματική επιχείρηση.
(230)
Κατά συνέπεια, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα μέτρα δεν ήταν σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές Δ&Α του 2004.
(231)
Επιπλέον, πρέπει να εξεταστεί εάν τα μέτρα 4 και 5 θα μπορούσαν να είναι συμβιβάσιμα βάσει οποιασδήποτε από τις εξαιρέσεις που προβλέπονται από τις παραγράφους 2 και 3 του άρθρου 107 της ΣΛΕΕ.
(232)
Οι εξαιρέσεις του άρθρου 107 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ δεν εφαρμόζονται στην προκειμένη περίπτωση, διότι τα υπό εξέταση μέτρα δεν έχουν κοινωνικό χαρακτήρα, δεν έχουν αποδέκτες μεμονωμένους καταναλωτές, δεν έχουν σχεδιαστεί για την αποζημίωση λόγω φυσικών καταστροφών ή έκτακτων γεγονότων και δεν αφορούν την οικονομία συγκεκριμένων περιοχών της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας που επλήγησαν από τη διαίρεση αυτής της χώρας.
(233)
Το άρθρο 107 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ προβλέπει και άλλες εξαιρέσεις.
(234)
Το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο α) της ΣΛΕΕ αναφέρει ότι «οι ενισχύσεις για την προώθηση της οικονομικής αναπτύξεως περιοχών στις οποίες το βιοτικό επίπεδο είναι ασυνήθως χαμηλό ή στις οποίες επικρατεί σοβαρή υποαπασχόληση» δύνανται να θεωρηθούν ότι συμβιβάζονται με την κοινή αγορά. Η Karjaportti ήταν εγκατεστημένη σε τέτοια περιοχή όταν χορηγήθηκε η ενίσχυση.
(235)
Κατά τον χρόνο λήψης των μέτρων 4 και 5 το συμβάσιμο της κρατικής ενίσχυσης στις ενισχυόμενες περιοχές υπαγόταν στις ΚΓΠΕ του 1998. Βάσει εκείνων των κατευθυντήριων γραμμών, οι προβληματικές επιχειρήσεις δεν είναι επιλέξιμες για περιφερειακή ενίσχυση. Κατά συνέπεια, με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή κρίνει ότι η ενίσχυση δεν είναι επιλέξιμη για την εξαίρεση που προβλέπεται στο άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο α) της ΣΛΕΕ.
(236)
Το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της ΣΛΕΕ προβλέπει ότι «οι ενισχύσεις για την προώθηση σημαντικών σχεδίων κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος ή την άρση σοβαρής διαταραχής της οικονομίας κράτους μέλους» μπορούν να θεωρηθούν συμβιβάσιμες με την κοινή αγορά. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η υπό εξέταση ενίσχυση δεν σχεδιάστηκε για την προώθηση της εκτέλεσης σημαντικού έργου κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος ούτε διαπίστωσε η Επιτροπή κάποιο στοιχείο που να αποδεικνύει ότι σχεδιάστηκε για την άρση μιας σοβαρής διαταραχής της φινλανδικής οικονομίας. Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή κρίνει ότι η ενίσχυση δεν πληροί τις προϋποθέσεις για την εξαίρεση που προβλέπεται στο άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της ΣΛΕΕ.
(237)
Το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο δ) της ΣΛΕΕ αναφέρει ότι οι ενισχύσεις για την προώθηση του πολιτισμού και τη διατήρηση της κληρονομιάς μπορεί να κηρύσσονται συμβιβάσιμες με τη ΣΛΕΕ, όταν δεν επηρεάζουν τους όρους των συναλλαγών και του ανταγωνισμού στην Κοινότητα σε βαθμό αντίθετο προς το κοινό συμφέρον. Το εν λόγω άρθρο προφανώς δεν έχει εφαρμογή στην παρούσα υπόθεση.
(238)
Το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ επιτρέπει τη χορήγηση κρατικών ενισχύσεων για τη διευκόλυνση της ανάπτυξης ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων ή οικονομικών περιοχών, εφόσον δεν αλλοιώνουν τους όρους των συναλλαγών κατά τρόπο που αντίκειται στο κοινό συμφέρον. Η Επιτροπή έχει εκδώσει διάφορες κατευθυντήριες γραμμές και ανακοινώσεις που εξηγούν με ποιον τρόπο θα εφαρμόζει τις προβλεπόμενες σε αυτό το άρθρο εξαιρέσεις. Εντούτοις, η Επιτροπή θεωρεί ότι, λόγω της φύσης και των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της ενίσχυσης, είναι προφανές ότι οι εξαιρέσεις βάσει των εν λόγω κατευθυντήριων γραμμών και ανακοινώσεων δεν εφαρμόζονται στην παρούσα περίπτωση.
(239)
Με βάση τα ανωτέρω επιχειρήματα, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα μέτρα 4 και 5 συνιστούν κρατική ενίσχυση που δεν είναι συμβιβάσιμη με την εσωτερική αγορά.
7.4. Μέτρα που έλαβε η Finnvera
(240)
Καταρχήν, η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι η Φινλανδία ανέλαβε, στο πλαίσιο της απόφασης για την κρατική ενίσχυση Ν 715/2006, δέσμευση οι δραστηριότητες της Finnvera να περιοριστούν στη διαχείριση προγραμμάτων κρατικής βοήθειας. Σε αυτή τη βάση, η Επιτροπή αποφάνθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 2007 (ημερομηνία έκδοσης της απόφασης της Επιτροπής) ότι η απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος για την Finnvera δεν συνιστά κρατική ενίσχυση. Τα μέτρα 13 έως 17 ελήφθησαν πριν εκδοθεί η απόφαση της Επιτροπής στην υπόθεση Ν 715/2006. Το μέτρο 18 ελήφθη μετά την έκδοση της απόφασης της Επιτροπής στην υπόθεση Ν 715/2006. Συνεπώς, η Επιτροπή οφείλει να λάβει υπόψη τη δέσμευση των φινλανδικών αρχών σε αυτή την υπόθεση κατά την εκτίμηση του μέτρου 18.
7.4.1. Εγγύηση που παρασχέθηκε στις 17 Μαρτίου 2004 (μέτρο 13)
(241)
Για να θεωρηθεί κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, μια ενίσχυση πρέπει να χορηγείται άμεσα ή έμμεσα από κρατικούς πόρους και να καταλογίζεται στο κράτος. Η Φινλανδία δεν αμφισβήτησε ότι τα μέτρα που έλαβε η Finnvera συνίστανται σε κρατικούς πόρους και καταλογίζονται στο κράτος. Σύμφωνα με τη νομολογία, οι πόροι μιας επιχείρησης πρέπει να θεωρούνται κρατικοί πόροι εάν το κράτος μπορεί, ασκώντας τη δεσπόζουσα επιρροή του στην εν λόγω επιχείρηση, να κατευθύνει τον τρόπο χρησιμοποίησης των πόρων της (61). Μέτρα που λαμβάνονται από ειδικό χρηματοπιστωτικό οργανισμό, ο οποίος μπορεί να θεωρηθεί δημόσιος οργανισμός με βάση το καταστατικό του, κατά κανόνα καταλογίζονται στο κράτος (62). Το Δικαστήριο έχει εξηγήσει ακόμη την έννοια του καταλογιστέου στην υπόθεση Stardust Marine (63). Όρισε τα ακόλουθα κριτήρια για να διαπιστωθεί η δυνατότητα καταλογισμού: την ένταξη της δημόσιας επιχείρησης στις δομές της δημόσιας διοίκησης· τη φύση των δραστηριοτήτων της και την άσκησή τους στην αγορά υπό συνθήκες συνήθους ανταγωνισμού προς τις ιδιωτικές επιχειρήσεις· το νομικό καθεστώς της επιχείρησης (δηλ. αν διέπεται από το δημόσιο δίκαιο ή το κοινό εταιρικό δίκαιο)· τον βαθμό της εποπτείας που ασκούν οι δημόσιες αρχές στη διαχείριση της επιχείρησης. Ως προς αυτό, η Επιτροπή επισημαίνει ότι οι ενέργειες της Finnvera υπόκεινται στο διοικητικό δίκαιο, το οποίο σημαίνει ότι είναι στενά συνδεδεμένη με τη δημόσια διοίκηση. Η Finnvera είναι μια ειδική εταιρεία χρηματοδότησης που ανήκει κατά 100 % στο κράτος, απολαμβάνει την εγγύηση του κράτους και παρέχει κυρίως κρατική ενίσχυση και χρηματοδότηση η οποία δεν είναι άμεσα διαθέσιμη στην αγορά, όπως οι εξαγωγικές πιστώσεις. Συνεπώς, μολονότι οι δραστηριότητές της μπορεί να επικαλύπτονται οριακά με αυτές των εμπορικών τραπεζών, δεν ασκεί τις δραστηριότητές της υπό τους συνήθεις όρους ανταγωνισμού με τις ιδιωτικές επιχειρήσεις. Έχει συσταθεί βάσει του κοινού εταιρικού δικαίου· ταυτόχρονα, το κράτος ασκεί ισχυρή εποπτεία: το κράτος διορίζει τα μέλη του Εποπτικού Συμβουλίου από τις κοινοβουλευτικές ομάδες των πολιτικών κομμάτων βάσει της εκπροσώπησής τους στο φινλανδικό Κοινοβούλιο. Τα περισσότερα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου πρέπει να επιλέγονται μεταξύ των υποψηφίων που ορίζουν διάφορα υπουργεία (βλ. αιτιολογικές σκέψεις 56-57). Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα μέτρα που έλαβε η Finnvera συνιστούν κρατικούς πόρους και καταλογίζονται στη Φινλανδία.
(242)
Αναφορικά με το ερώτημα αν το μέτρο 13 παρέχει πλεονέκτημα στον δικαιούχο, σε αντίθεση με την άποψη της Φινλανδίας, η ενίσχυση δεν χορηγήθηκε από κοινού με άλλους ιδιώτες πιστωτές με τους ίδιους όρους. Μολονότι είναι ακριβές ότι […] και […] χορήγησαν δάνεια στην Karjaportti το 2004, η Επιτροπή δεν έχει κανένα στοιχείο ότι οι τράπεζες αυτές παρείχαν επίσης και εγγυήσεις. Επιπλέον, τα δάνεια που χορήγησαν οι δύο ιδιώτες πιστωτές χορηγήθηκαν μόλις το θέρος του 2004, δηλ. δύο μήνες μετά, αφού η Finnvera είχε λάβει το μέτρο 13 και, ως εκ τούτου, δεν είναι δυνατό να θεωρηθεί ότι η Finnvera ενήργησε «από κοινού» με αυτούς. Το επιχείρημα της Φινλανδίας ότι η εγγύηση παρασχέθηκε σύμφωνα με την ανακοίνωση περί εγγυήσεων του 2000, μπορεί επίσης να απορριφθεί. Πρώτον, όπως εξηγείται ανωτέρω, η Επιτροπή βασίζεται στην ανακοίνωση περί εγγυήσεων του 2008 για την εκτίμηση του μέτρου (βλ. αιτιολογική σκέψη 134). Σύμφωνα με το σημείο 3.2 της ανακοίνωσης περί εγγυήσεων του 2008, η ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης σε μια μεμονωμένη κρατική εγγύηση μπορεί να αποκλειστεί, εάν ο δανειολήπτης δεν αντιμετωπίζει οικονομικές δυσχέρειες. Εφόσον η Επιτροπή θεωρεί ότι η Karjaportti ήταν ήδη το 2004 προβληματική επιχείρηση, κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 1999 (βλ. αιτιολογικές σκέψεις 123-128), μπορεί να αποκλεισθεί η εφαρμογή της ανακοίνωσης περί εγγυήσεων. Η Φινλανδία υποστηρίζει, επίσης, ότι για την εγγύηση καταβλήθηκε υψηλή αμοιβή. Με βάση τις οικονομικές δυσχέρειες της Karjaportti κατά τον χρόνο παροχής της εγγύησης κρίνεται, ωστόσο, ότι η εγγυητική αμοιβή την οποία έλαβε η Finnvera δεν είναι η τρέχουσα αμοιβή της αγοράς. Πράγματι, το συνολικό χρηματοοικονομικό κόστος του δικαιούχου ήταν [5-8]% για το δάνειο και την εγγύηση μαζί, ενώ το επιτόκιο αναφοράς που εφαρμοζόταν την περίοδο εκείνη ήταν 4,43 % επί του οποίου έπρεπε να είχαν προστεθεί τουλάχιστον 400 μονάδες βάσης, εάν συνεκτιμηθούν οι οικονομικές δυσχέρειες του δικαιούχου. Με βάση τα ανωτέρω, κρίνεται ότι το μέτρο παρέχει πλεονέκτημα στην Karjaportti.
(243)
Εξάλλου, για να θεωρηθεί κρατική ενίσχυση, ένα μέτρο πρέπει να είναι ειδικό ή επιλεκτικό, από την άποψη ότι ευνοεί μόνο ορισμένες επιχειρήσεις ή ορισμένους κλάδους παραγωγής. Το μέτρο 13 ελήφθη για την Karjaportti, μια συγκεκριμένη εταιρεία. Συνεπώς, η Επιτροπή θεωρεί ότι συνιστά επιλεκτικό πλεονέκτημα υπέρ του δικαιούχου.
(244)
Επιπλέον, η Επιτροπή πρέπει να εξετάσει αν το μέτρο 13 μπορεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό και να επηρεάσει τις μεταξύ των κρατών μελών συναλλαγές. Ως προς αυτό, η Φινλανδία ισχυρίζεται ότι το στοιχείο της ενίσχυσης που ενέχει η εγγύηση ήταν κάτω από το όριο de minimis. Όταν ελήφθη το μέτρο 13, ίσχυε ο κανονισμός της Επιτροπής (ΕΚ) αριθ. 69/2001 της 12ης Ιανουαρίου 2001 σχετικά με την εφαρμογή των άρθρων 87 και 88 της Συνθήκης (ΕΚ) στις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας (64) («ο κανονισμός de minimis 2001») (65). Μία από τις απαιτήσεις για την εφαρμογή του κανονισμού de minimis του 2001 είναι ότι η συνολική ενίσχυση ήσσονος σημασίας που χορηγείται σε μια επιχείρηση δεν πρέπει να υπερβαίνει το ποσό των 100 000 ευρώ για καμία περίοδο τριών ετών. Η υπό εκτίμηση εγγύηση ανήλθε μόνο σε 91 000 ευρώ, δηλ. θα τηρούσε το ανώτατο όριο των 100 000 ευρώ ακόμη και αν το συνολικό ποσό θεωρούνταν ως στοιχείο ενίσχυσης. Πρέπει, συνεπώς, να διαπιστωθεί αν το μέτρο 13 πρέπει να συνεκτιμηθεί από κοινού με το μέτρο 4, εγγύηση την οποία ο Δήμος Mikkeli παρείχε τον Μάρτιο του 2004, μόλις 9 ημέρες πριν από τη λήψη του μέτρο 13, της εγγύησης που παρέσχε η Finnvera. Ενώ οι δύο εγγυήσεις παρασχέθηκαν από δύο διαφορετικές οντότητες και κάλυπταν δύο διαφορετικά δάνεια διαφορετικής διάρκειας, αυτά τα δύο δάνεια αντικατέστησαν ένα ενιαίο δάνειο που είχε χορηγήσει η Tapiola το 1992. Μπορεί, συνεπώς, να θεωρηθεί ότι το μέτρο 4 και το μέτρο 13 ελήφθησαν για τον ίδιο σκοπό, που ήταν να μπορέσει να μετατραπεί το δάνειο της Tapiola που χορηγήθηκε το 1992 σε νέα δάνεια. Με βάση αυτή τη στενή σύνδεση ανάμεσα στα δύο μέτρα, η Επιτροπή θεωρεί ότι το μέτρο 4 και το μέτρο 13 πρέπει να θεωρηθούν ως ένα μέτρο για τους σκοπούς της εφαρμογής του ανώτατου ορίου των 100 000 ευρώ που ορίζει ο κανονισμός για τις ενισχύσεις de minimis του 2001. Συνυπολογιζόμενο, το στοιχείο ενίσχυσης που ενείχαν αυτά τα δύο μέτρα υπερβαίνει το ποσό των 100 000 ευρώ. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή κρίνει ότι το μέτρο 13 δεν εμπίπτει στο πεδίο του κανονισμού για τις ενισχύσεις de minimis του 2001.
(245)
Τέλος, η Φινλανδία ισχυρίζεται ότι το μέτρο 13 αποτελεί συνέχεια ήδη υφισταμένων οφειλών και, ως εκ τούτου, η έκθεση της Finnvera δεν αυξήθηκε. Η Φινλανδία πρόβαλε παρόμοιο επιχείρημα σε σχέση με το μέτρο 4. Όπως και για το μέτρο 4, η Επιτροπή δεν θεωρεί ότι το μέτρο 13 αποτελούσε απλή συνέχεια προηγούμενου μέτρου (βλ. αιτιολογικές σκέψεις 164-165).
(246)
Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή κρίνει ότι το μέτρο 13 συνιστά κρατική ενίσχυση.
(247)
Η Φινλανδία δεν πρόβαλε επιχειρήματα όσον αφορά το συμβιβάσιμο του μέτρου 13. Εφόσον η Karjaportti ήταν προβληματική επιχείρηση όταν η Finnvera παρείχε την εγγύηση (βλ. αιτιολογικές σκέψεις 123-128), η Επιτροπή θα εκτιμήσει πρώτα αν είναι συμβιβάσιμο ως ενίσχυση διάσωσης και αναδιάρθρωσης, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές Δ&Α. Κατά τον χρόνο παροχής της εγγύησης, ίσχυαν οι κατευθυντήριε γραμμές Δ&Α του 1999 (66).
(248)
Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές Δ&Α του 1999, μια ενίσχυση διάσωσης πρέπει να ικανοποιεί συγκεκριμένες απαιτήσεις, οι οποίες δεν πληρούνται όλες από το υπό εξέταση μέτρο.
α)
Πρώτον, οι εγγυήσεις δεν συνδέονταν με δάνειο με περίοδο αποπληρωμής μικρότερη των δώδεκα μηνών μετά την εκταμίευση της τελευταίας δόσης στην επιχείρηση (σημείο 23β) των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 1999).
β)
Δεύτερον, η Φινλανδία δεν υπέβαλε κανένα στοιχείο ότι η ενίσχυση δικαιολογούνταν από σοβαρούς κοινωνικούς λόγους και ότι δεν είχε αδικαιολόγητα αρνητικές επιπτώσεις σε άλλα κράτη μέλη (σημείο 23γ) των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 1999).
δ)
Τρίτον, οι εγγυήσεις ούτε αποπληρώθηκαν εντός 6 μηνών ούτε υποβλήθηκε σχέδιο αναδιάρθρωσης κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 1999 (σημείο 23δ) των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 1999).
ε)
Τέλος, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι οι εγγυήσεις περιορίζονταν στο ποσό που ήταν αναγκαίο για τη διατήρηση των δραστηριοτήτων της επιχείρησης κατά το χρονικό διάστημα για το οποίο εγκρίθηκε η ενίσχυση (σημείο 23ε) των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 1999).
(249)
Για τους ίδιους λόγους που παρατίθενται ανωτέρω για τα μέτρα 4 και 5 (βλ. αιτιολογικές σκέψεις 177-178), η Επιτροπή θεωρεί ότι το μέτρο 13 δεν τηρεί τις προϋποθέσεις για ενίσχυση αναδιάρθρωσης που ορίζονται στις κατευθυντήριες γραμμές Δ&Α του 1999. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή θεωρεί ότι το μέτρο δεν ήταν σύμφωνο με τις κατευθυντήριες γραμμές Δ&Α του 1999.
(250)
Επιπλέον, πρέπει να διαπιστωθεί αν το μέτρο 13 θα μπορούσε να είναι συμβιβάσιμο βάσει μίας από τις άλλες εξαιρέσεις οι οποίες ορίζονται στις παραγράφους 2 και 3 του άρθρου 107 της ΣΛΕΕ. Για τους ίδιους λόγους με αυτούς που παρατίθενται ανωτέρω για το μέτρο 4 και το μέτρο 5 (βλ. αιτιολογικές σκέψεις 179-86), η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν συντρέχει κανένας από τους λόγους εξαίρεσης. Συνεπώς, η Επιτροπή θεωρεί ότι το μέτρο 13 ενέχει στοιχείο κρατικής ενίσχυσης μη συμβιβάσιμης με την εσωτερική αγορά.
7.4.2. Δάνειο που χορηγήθηκε στις 12 Ιανουαρίου 2006 (μέτρο 14)
(251)
Η Φινλανδία ισχυρίζεται ότι το μέτρο προβλεπόταν στο σχέδιο αναδιάρθρωσης για τις διαδικασίες αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία και ότι η Finnvera έλαβε το μέτρο από κοινού με άλλους ιδιώτες πιστωτές.
(252)
Είναι ακριβές ότι το μέτρο προβλεπόταν ήδη στον πρόγραμμα αναδιάρθρωσης για ιδιώτες όσο και για δημόσιους πιστωτές της Karjaportti. Σύμφωνα με τα έγγραφα που υπέβαλε η Φινλανδία, η μετατροπή τόκων πραγματοποιήθηκε στα τέλη 2005 και στις αρχές του 2006. Επίσης ιδιώτες επενδυτές μετέτρεψαν τόκους τους σε δάνεια.
(253)
Πρώτον, σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης στην υπόθεση BP Chemicals (βλ. αιτιολογικές σκέψεις 189-191), πρέπει να διαπιστωθεί αν το κριτήριο του ιδιώτη επενδυτή σε οικονομία αγοράς μπορεί να εφαρμοστεί στο μέτρο 14. Ως προς αυτό, η Επιτροπή επισημαίνει ότι τα μέτρα 4, 5 και 13 ελήφθησαν πριν την έναρξη της διαδικασίας αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία, ενώ το μέτρο 14 ελήφθη κατά τη διάρκεια της εν λόγω διαδικασίας. Για τους λόγους που παρατίθενται ανωτέρω στις αιτιολογικές σκέψεις 189-191, η Επιτροπή θεωρεί ότι το μέτρο 14 μπορεί να διαχωριστεί από τα μέτρα 4, 5 και 13. Επιπλέον, το μέτρο 14 προβλεπόταν ήδη στο ίδιο το πρόγραμμα αναδιάρθρωσης που αποσκοπούσε στην αποκατάσταση της βιωσιμότητας της επιχείρησης.
(254)
Δεύτερον, όσον αφορά την εφαρμογή της αρχής του ιδιώτη επενδυτή σε οικονομία αγοράς στο εν λόγω μέτρο, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα δάνεια που χορήγησαν οι ιδιώτες επενδυτές […] και […] είναι συγκρίσιμα με το δάνειο που χορήγησε η Finnvera. Ως διασφαλισμένοι πιστωτές στο πλαίσιο της διαδικασίας αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία, όλες οι εταιρείες βρίσκονται σε παρόμοια θέση. Δεδομένου ότι τα εν λόγω δάνεια χορηγήθηκαν με παρόμοιους όρους με αυτούς του δανείου της Finnvera (ίδια διάρκεια δανείου, συγκρίσιμη περίοδος αποπληρωμής) και ότι το επιτόκιο που ζήτησε η Finnvera ήταν ευνοϊκότερο για την Finnvera (EURIBOR 6 μηνών + 2 % ήταν 4,643 % την 1η Ιανουαρίου 2006) από το επιτόκιο που έλαβαν οι ιδιώτες επενδυτές (την 1η Ιανουαρίου 2006, EURIBOR 3 μηνών + 1,5 % ήταν 3,988 %· EURIBOR 3 μηνών +2 % ήταν 4,488 %), η Επιτροπή κρίνει ότι το μέτρο δεν παρείχε πλεονέκτημα στην Karjaportti.
(255)
Με βάση τα ανωτέρω, κρίνεται ότι το μέτρο δεν ενέχει στοιχείο κρατικής ενίσχυσης.
7.4.3. Αντεγγύηση που παρασχέθηκε στις 14 Σεπτεμβρίου 2006 (μέτρο 15)
(256)
Πρώτον, η Επιτροπή θεωρεί ότι ο δικαιούχος του μέτρου είναι η Karjaportti, μολονότι χορηγήθηκε αντεγγύηση στην […]. Η χαμηλή αμοιβή που έλαβε η […] από την Karjaportti σημαίνει ότι […] χορήγησε μόνο εγγύηση με βάση την εγγύηση που παρείχε η Finnvera. Πράγματι, στην πράξη, η Karjaportti και όχι η […] καταβάλλει την εγγυητική αμοιβή για την αντεγγύηση στην Finnvera.
(257)
Σε κάθε περίπτωση, η Φινλανδία θεωρεί ότι η Finnvera ενήργησε με τους ίδιους όρους όπως και οι ιδιώτες πιστωτές […] και […]. Είναι ακριβές ότι […] και […] ήταν σε παρόμοια κατάσταση με αυτήν την Finnvera. Και οι τρεις εταιρείες είναι διασφαλισμένοι πιστωτές στο πλαίσιο της διαδικασίας αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία. Όλοι έχουν χορηγήσει δάνεια και εγγυήσεις στην Karjaportti πριν ([…]).
(258)
Όπως και για το μέτρο 14, με βάση το πνεύμα της απόφασης την υπόθεση BP Chemicals (βλ. αιτιολογικές σκέψεις 189-191) κρίνεται ότι το κριτήριο του επενδυτή σε οικονομία αγοράς μπορεί να εφαρμοστεί στο μέτρο 15, εφόσον το μέτρο αυτό μπορεί να διαχωριστεί από τα μέτρα 4, 5 και 13 (βλ. αιτιολογική σκέψη 253).
(259)
Αναφορικά με το εν λόγω μέτρο, συνολικά το εγγυημένο δάνειο ανερχόταν σε 1,8 εκατ. ευρώ. Η Finnvera παρείχε αντεγγύηση […] μόνο για το 16,7 % του ποσού (300 000 ευρώ). Το υπόλοιπο του δανείου καλυπτόταν από εγγυήσεις της […] και […] (825 000 ευρώ και 675 000 ευρώ αντίστοιχα) που δεν καλύπτονταν από αντεγγύηση της Finnvera. Από την σκοπιά του δικαιούχου Karjaportti, το συνολικό κόστος για την εγγύηση που καλυπτόταν από αντεγγύηση ήταν υψηλότερο από τις εγγυήσεις που παρείχαν οι […] και […]. Ενώ οι δύο τελευταίες έλαβαν εγγυητική αμοιβή 1,75 % από την Karjaportti, το συνολικό δημοσιονομικό κόστος για την αντεγγύηση της Karjaportti ήταν 2,9 % (1,65 % για την εγγύηση της […] συν 1,25 % για την αντεγγύηση). Συνεπώς, το μέτρο που έλαβε η Finnvera δεν παρείχε πλεονέκτημα στην Karjaportti.
(260)
Με βάση τα ανωτέρω, κρίνεται ότι το μέτρο δεν ενέχει στοιχείο κρατικής ενίσχυσης.
7.4.4. Δάνειο που χορηγήθηκε στις 6 Ιουλίου 2007 (μέτρο 16)
(261)
Όπως περιγράφεται στην αιτιολογική σκέψη 110, η Φινλανδία ισχυρίζεται ότι το δάνειο δεν ενείχε στοιχείο κρατικής ενίσχυσης, διότι ήταν μέρος ενός ευρύτερου μέτρου χρηματοδότησης στο οποίο συμμετείχαν και ιδιώτες πιστωτές.
(262)
Όπως και για το μέτρο 14, σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης στην υπόθεση BP Chemicals (βλ. αιτιολογικές σκέψεις 189-191) κρίνεται ότι το κριτήριο του ιδιώτη επενδυτή σε οικονομία αγοράς μπορεί να εφαρμοστεί στο μέτρο 16 (βλ. αιτιολογική σκέψη 253).
(263)
Όπως επισημαίνεται στην αιτιολογική σκέψη 254, η Επιτροπή θεωρεί ότι [….] και […] βρίσκονται σε συγκρίσιμη θέση με αυτήν της Finnvera. Όσον αφορά το υπό εξέταση συγκεκριμένο μέτρο, είναι ακριβές ότι η Finnvera χορήγησε το δάνειο ταυτόχρονα και με παρόμοιους όρους όπως και […] και […]. Η διάρκεια των δανείων για όλους τους πιστωτές ήταν έξι μήνες· για όλα τα δάνεια, η καθυστέρηση ήταν αντίστοιχη (το οφειλόμενο ποσό για όλους τους πιστωτές ανέρχεται περίπου σε […]% του αρχικού ποσού). Και τα τρία δάνεια ήταν εξασφαλισμένα με την ίδια εγγύηση, όπως περιγράφεται στην αιτιολογική σκέψη 66, και η εξασφάλιση κατανέμεται ανάμεσα στους πιστωτές σε συνάρτηση με τον κίνδυνο του κάθε πιστωτή σε σχέση με το δάνειο το οποίο χορήγησε. Όσον αφορά το επιτόκιο, φαίνεται ότι το επιτόκιο που ζήτησε η Finnvera ήταν ακόμη ευνοϊκότερα για την Finnvera (EURIBOR 6 μηνών + 2,5 % ανερχόταν σε 6,847 % στις 6 Ιουλίου 2007) από το επιτόκιο που εισέπραξαν οι ιδιώτες επενδυτές (στις 9 Ιουλίου 2007, EURIBOR 1 μηνός + 2 % ήταν 6,105 %). Κατά συνέπεια, το δάνειο μπορεί να θεωρηθεί σύμφωνο με το κριτήριο του ιδιώτη επενδυτή σε οικονομία αγοράς και ότι δεν ενέχει στοιχείο κρατικής ενίσχυσης.
(264)
Με βάση τα ανωτέρω, κρίνεται ότι το μέτρο δεν ενέχει στοιχείο κρατικής ενίσχυσης.
7.4.5. Εγγύηση που παρασχέθηκε στις 9 Ιανουαρίου 2008 (μέτρο 17)
(265)
Πρώτον, πρέπει να διαπιστωθεί ποια οντότητα ωφελείται από το εν λόγω μέτρο, η [….] ή Karjaportti Η Finnvera παρείχε την αντεγγύηση στην […], την κύρια τράπεζα της Karjaportti. Η […] παρείχε με τη σειρά της εγγύηση στην Karjaportti. Η […] εισέπραξε πολύ χαμηλή αμοιβή από την Karjaportti για την εν λόγω εγγύηση, το οποίο υποδηλώνει ότι […] παρείχε την εγγύηση μόνο στην Karjaportti, εφόσον καλυπτόταν από την αντεγγύηση της Finnvera. Η Επιτροπή επισημαίνει ακόμη ότι η εγγυητική αμοιβή για την αντεγγύηση δεν καταβλήθηκε στην Finnvera από […], αλλά από την Karjaportti. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι ο δικαιούχος του μέτρου είναι η Karjaportti.
(266)
Δεύτερον, πρέπει να εκτιμηθεί αν το μέτρο παρέχει πλεονέκτημα στην Karjaportti. Συναφώς, η Φινλανδία ισχυρίζεται ότι η αντεγγύηση δεν ενέχει στοιχείο κρατικής ενίσχυσης, διότι στον διακανονισμό συμμετείχε και άλλος ιδιώτης. Το επιχείρημα αυτό μπορεί να απορριφθεί, διότι η Finnvera παρείχε αντεγγύηση για την εγγύηση του ιδιώτη, άρα η Finnvera και ο ιδιώτης δεν βρίσκονταν κατά κανένα τρόπο σε παρόμοια θέση.
(267)
Συνεπώς, η Επιτροπή εκτιμά το μέτρο με βάση την ανακοίνωση περί εγγυήσεων του 2008. Αν και η αντεγγύηση της Finnvera δεν καλύπτει, πράγματι, ποσοστό άνω του 80 % της εγγύησης […], ο δικαιούχος, δηλ. η Karjaportti, ήταν προβληματική επιχείρηση κατά τον χρόνο παροχής της εγγύησης, όπως περιγράφεται αναλυτικότερα στις αιτιολογικές σκέψεις 123-128. Συνεπώς, η ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης δεν μπορεί να αποκλειστεί βάσει του σημείου 3.2 της ανακοίνωσης περί εγγυήσεων του 2008.
(268)
Ακόμη και αν μια εγγύηση δεν πληροί όλες τις προϋποθέσεις του σημείου 3.2 της ανακοίνωσης περί εγγυήσεων του 2008, η αμοιβή που καταβάλλεται για μια εγγύηση μπορεί να αιτιολογήσει το συμπέρασμα ότι η εγγύηση δεν ενέχει στοιχείο κρατικής ενίσχυσης. Σε κάθε περίπτωση, στην εξεταζόμενη υπόθεση, σε αντίθεση με την άποψη της Φινλανδίας, η Επιτροπή πιστεύει ότι το μέτρο δεν μπορεί να θεωρηθεί απαλλαγμένο από κρατική ενίσχυση. Η εγγύηση χορηγήθηκε με χαμηλή εγγυητική αμοιβή, μολονότι η επιχείρηση αντιμετώπιζε δυσκολίες (βλ. αιτιολογικές σκέψεις 123-128) και ο κίνδυνος για την Finnvera μπορούσε να θεωρηθεί υψηλός. Κατά συνέπεια, κρίνεται ότι το μέτρο παρέχει πλεονέκτημα στην Karjaportti. Η Επιτροπή παρατηρεί, ως προς αυτό, επίσης ότι η Finnvera, με βάση τη δέσμευση που ανέλαβαν οι φινλανδικές αρχές στο πλαίσιο της υπόθεσης N 715/2006, δεν επιτρεπόταν να χορηγήσει χρηματοδότηση βάσει της αγοράς.
(269)
Επιπλέον, το μέτρο πληροί όλες τις άλλες προϋποθέσεις για ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης. Όπως περιγράφεται στην αιτιολογική σκέψη 241, τα μέτρα που έλαβε η Finnvera συνίστανται σε κρατικούς πόρους και καταλογίζονται στο κράτος. Το μέτρο 17 είναι επίσης επιλεκτικό, εφόσον η μόνη επιχείρηση που επωφελήθηκε από αυτό είναι η Karjaportti. Τέλος, νοθεύει τον ανταγωνισμό και επηρεάζει τις μεταξύ των κρατών μελών συναλλαγές.
(270)
Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή κρίνει ότι το μέτρο συνιστά κρατική ενίσχυση.
(271)
Η Φινλανδία δεν ισχυρίστηκε ότι το μέτρο 17 είναι συμβιβάσιμο με την εσωτερική αγορά. Πράγματι, όταν η Finnvera έλαβε το μέτρο, η Karjaportti ήταν προβληματική επιχείρηση κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α 2004 (βλ. αιτιολογικές σκέψεις 123-128). Συνεπώς, το μέτρο θα μπορούσε να είναι συμβατό μόνο ως ενίσχυση διάσωσης και αναδιάρθρωσης βάσει των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 2004.
(272)
Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές Δ&Α του 2004, μια ενίσχυση διάσωσης πρέπει να ικανοποιεί ορισμένες απαιτήσεις, τις οποίες δεν πληροί το υπό εξέταση μέτρο.
α)
Πρώτον, η εγγύηση δεν έληξε εντός μέγιστης περιόδου έξι μηνών από την εκταμίευση της πρώτης δόσης (σημείο 25α) των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 2004).
β)
Δεύτερον, η Φινλανδία δεν δεσμεύτηκε να υποβάλει σχέδιο αναδιάρθρωσης εντός έξι μηνών από την έγκριση της ενίσχυσης και η διάρκεια του μέτρου δεν περιοριζόταν σε έξι μήνες (σημείο 25α) και γ) των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 2004).
γ)
Τρίτον, δεν τηρείται η αρχή της εφάπαξ ενίσχυσης (σημείο 25ε) των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α 2004), εφόσον η επιχείρηση εισέπραξε ασυμβίβαστη και παράνομη κρατική ενίσχυση σε περιόδους που ήταν προβληματική επιχείρηση.
(273)
Το μέτρο δεν πληροί ούτε όλες τις προϋποθέσεις για την ενίσχυση αναδιάρθρωσης που ορίζονται στις κατευθυντήριες γραμμές Δ&Α του 2004).
α)
Πρώτον, για την εφαρμογή του μέτρου δεν είχε τεθεί ως προϋπόθεση η εφαρμογή σχεδίου αναδιάρθρωσης (σημείο 34 των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 2004). Επισημαίνεται ότι δεν εκπονήθηκε κανένα σχέδιο αναδιάρθρωσης κατά την έννοια του σημείου 35 των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α.
β)
Δεύτερον, οι δικαιούχοι της ενίσχυσης πρέπει να συνεισφέρουν σημαντικά στο σχέδιο αναδιάρθρωσης με ίδιους πόρους (σημείο 43 των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 2004) και, για τα εξεταζόμενα μέτρα, δεν υπήρχε καμία ένδειξη για ίδια εισφορά του δικαιούχου.
γ)
Τρίτον, για να αποφευχθεί η αδικαιολόγητη στρέβλωση του ανταγωνισμού, πρέπει να λαμβάνονται αντισταθμιστικά μέτρα (σημείο 38 των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 2004). Παρόμοια μέτρα δεν προβλέπονταν.
δ)
Τέταρτον, το μέτρο δεν τηρεί την αρχή της εφάπαξ ενίσχυσης, εφόσον η εταιρεία εισέπραξε ασυμβίβαστη και παράνομη κρατική ενίσχυση σε περιόδους που ήταν προβληματική επιχείρηση
(274)
Συνεπώς, η Επιτροπή κρίνει ότι το μέτρο δεν ήταν σύμφωνο με τις κατευθυντήριες γραμμές Δ&Α του 2004.
(275)
Εξάλλου, πρέπει να εξεταστεί αν το μέτρο 17 θα μπορούσε να είναι συμβιβάσιμο με βάση κάποια από τις άλλες εξαιρέσεις που ορίζονται στις παραγράφους 2 και 3 του άρθρου 107 της ΣΛΕΕ. Για τους ίδιους λόγους που παρατίθενται ανωτέρω για τα μέτρα 4 και 5 (βλ. αιτιολογικές σκέψεις 179-186), η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν ισχύει καμία από τις εξαιρέσεις. Συνεπώς, η Επιτροπή κρίνει ότι το μέτρο 17 συνιστά κρατική ενίσχυση ασυμβίβαστη με την εσωτερική αγορά.
8. ΑΝΑΚΤΗΣΗ
(276)
Σύμφωνα με τη ΣΛΕΕ και κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, η Επιτροπή είναι αρμόδια να αποφασίζει ότι το εμπλεκόμενο κράτος πρέπει να καταργήσει ή να τροποποιήσει την ενίσχυση (67), όταν διαπιστωθεί ότι αυτή είναι ασυμβίβαστη με την εσωτερική αγορά. Επίσης, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, η υποχρέωση ενός κράτους να καταργήσει ενίσχυση η οποία κρίθηκε από την Επιτροπή ασυμβίβαστη με την εσωτερική αγορά αποσκοπεί στην επαναφορά των πραγμάτων στην προτέρα κατάσταση (68). Ως προς αυτό, το Δικαστήριο έκρινε ότι ο στόχος αυτός επιτυγχάνεται όταν ο δικαιούχος επιστρέψει τα ποσά που χορηγήθηκαν ως παράνομη ενίσχυση, με αποτέλεσμα να απολέσει το πλεονέκτημα που απολάμβανε στην αγορά σε σχέση με τους ανταγωνιστές του και με την επαναφορά της κατάστασης που υπήρχε πριν από την καταβολή της ενίσχυσης (69).
(277)
Βάσει της εν λόγω νομολογίας, το άρθρο 14 του διαδικαστικού κανονισμού ορίζει ότι «σε περίπτωση αρνητικής απόφασης για υπόθεση παράνομων ενισχύσεων, η Επιτροπή αποφασίζει την εκ μέρους του οικείου κράτους μέλους λήψη όλων των αναγκαίων μέτρων για την ανάκτηση της ενίσχυσης από τον δικαιούχο».
(278)
Συνεπώς, έξι εξεταζόμενα μέτρα πρέπει να θεωρηθούν ως παράνομη και ασυμβίβαστη ενίσχυση:
-
εγγύηση που παρασχέθηκε στις 8 Μαρτίου 2004 από τον Δήμο Mikkeli (μέτρο 4)·
-
εγγύηση που παρασχέθηκε στις 10 Μαΐου 2004 από τον Δήμο Mikkeli (μέτρο 5)·
-
μετατροπή μη καταβληθέντων τόκων σε δάνεια (μέτρο 8)·
-
αναδιάρθρωση χρέους από το 2009 (μέτρο 12)·
-
εγγύηση που παρασχέθηκε στις 17 Μαρτίου 2004 από τη Finnvera (μέτρο 13)·
-
εγγύηση που παρασχέθηκε στις 9 Ιανουαρίου 2008 από τη Finnvera (μέτρο 17).
(279)
Τα σχετικά ποσά πρέπει, συνεπώς, να ανακτηθούν, ώστε να επανέλθει η κατάσταση που υπήρχε στην αγορά πριν από τη χορήγηση της ενίσχυσης. Η ανάκτηση θα αφορά το ποσό που χορηγήθηκε από τη χρονική στιγμή κατά την οποία ο δικαιούχος αποκόμισε πλεονέκτημα, δηλ. όταν η ενίσχυση τέθηκε στη διάθεση του δικαιούχου και θα εφαρμοστούν τόκοι μέχρι την πραγματική ανάκτηση.
8.1. Ανάκτηση των μέτρων ενίσχυσης που χορηγήθηκε υπό μορφή εγγυήσεων
(280)
Το ασυμβίβαστο στοιχείο ενίσχυσης των δύο εγγυήσεων που χορήγησε ο Δήμος Mikkeli το (μέτρο 4 και μέτρο 5) και των εγγυήσεων που χορήγησε η Finnvera τα έτη 2005 (μέτρο 13) και 2008 (μέτρο 17) καθορίζεται βάσει των ακόλουθων αρχών.
(281)
Καταρχήν, μια κρατική εγγύηση θα μπορούσε να συνιστά εγγύηση για το συνολικό ποσό του υφιστάμενου δανείου, εάν ο δικαιούχος δεν είναι σε θέση να έχει πρόσβαση σε χρηματοδότηση από τις αγορές με τα δικά του μέσα (70). Στην προκειμένη περίπτωση, η Φινλανδία απέδειξε, ωστόσο, ότι η Karjaportti, μπορούσε ακόμη να έχει πρόσβαση σε κεφαλαιαγορές όταν χορηγήθηκαν οι εγγυήσεις του 2004, παρέχοντας πληροφορίες για δάνεια που χορήγησαν ιδιώτες δανειστές στον δικαιούχο (βλ. αιτιολογική σκέψη 93). Υπάρχουν ελάχιστες ενδείξεις αν η Karjaportti είχε πρόσβαση στις αγορές το 2008, όταν ελήφθη το μέτρο 17. Ως προς αυτό, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η αντεγγύηση που παρείχε η Finnvera κάλυπτε μόνο το 80 % της εγγύησης που χορήγησε ιδιώτης πιστωτής, το οποίο σημαίνει ότι ο ιδιώτης πιστωτής εξακολουθεί να είναι εκτεθειμένος σε κίνδυνο για το 20 %. Με βάση τα ανωτέρω, μπορεί να θεωρηθεί ότι η επιχείρηση εξακολουθούσε να έχει πρόσβαση στις κεφαλαιαγορές χωρίς την εγγύηση του 2008.
(282)
Εντούτοις, δεδομένων των οικονομικών προβλημάτων της Karjaportti κατά τον χρόνο που ελήφθησαν τα μέτρα, οι εμπορικές τράπεζες θα εφάρμοζαν σημαντικά υψηλότερο επιτόκιο από αυτό που επιτεύχθηκε χάρη στις κρατικές εγγυήσεις, διότι αυτές είναι μια πρόσθετη εξασφάλιση για τις τράπεζες. Έτσι, η Επιτροπή κρίνει ότι η Karjaportti ωφελήθηκε από χαμηλότερα επιτόκια, τα οποία της παραχωρήθηκαν χάρη στις εγγυήσεις.
(283)
Σύμφωνα με το σημείο 4.2 της ανακοίνωσης περί εγγυήσεων του 2008, όταν δεν υπάρχει συγκρίσιμη εγγυητική αμοιβή της αγοράς, το συνολικό κόστος χρηματοδότησης του εγγυημένου δανείου (επιτόκιο συν εγγυητική αμοιβή) πρέπει να συγκρίνεται με το επιτόκιο της αγοράς για παρόμοιο δάνειο χωρίς κρατική εγγύηση. Σε πολλές περιπτώσεις, το εν λόγω επιτόκιο αγοράς δεν είναι διαθέσιμο. Για τον λόγο αυτό, στην ανακοίνωσή της σχετικά με την αναθεώρηση της μεθόδου καθορισμού των επιτοκίων αναφοράς και προεξόφλησης (71) («ανακοίνωση για τα επιτόκια αναφοράς του 2008»), η Επιτροπή επεξεργάστηκε μέθοδο η οποία, για τους λόγους που ορίζονται στο σημείο 4.2 της ανακοίνωσης περί εγγυήσεων του 2008, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον κατά προσέγγιση υπολογισμό του επιτοκίου της αγοράς.
(284)
Στην προκειμένη περίπτωση, δεν υπάρχει ένδειξη σχετικά με το ποσό που θα είχε καταβάλει η Karjaportti για συγκρίσιμο δάνειο χωρίς εγγύηση. Ακόμη, η παροχή των τριών εγγυήσεων πραγματοποιήθηκε πριν την οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση. Επιπλέον, η Επιτροπή έχει την άποψη ότι, λόγω του χρόνου που διανύθηκε από τη λήψη του μέτρου, θα ήταν δύσκολο να υπολογιστεί ένα «πραγματικό» επιτόκιο αγοράς για έναν φινλανδό παραγωγό κρέατος. Συνεπώς, η Επιτροπή θα χρησιμοποιήσει το σχετικό επιτόκιο αναφοράς ως σημείο αναφοράς για το επιτόκιο της αγοράς.
8.1.1. Εγγύηση που παρασχέθηκε στις 8 Μαρτίου 2004 (μέτρο 4)
(285)
Όσον αφορά το μέτρο 4, η εξασφάλιση των δανείων της Karjaportti θα μπορούσε να θεωρηθεί ως συνήθης με βάση την ανακοίνωση για τα επιτόκια αναφοράς του 2008. Η Karjaportti παρείχε υποθήκη ακινήτου και υποθήκη επιχείρησης για το μέτρο 4. Οι καταχωρισθείσες αξίες των δύο μέσων είναι πολύ υψηλές. (βλ. αιτιολογική σκέψη 27). Πρέπει, εντούτοις, να ληφθεί υπόψη ότι οι ίδιες εξασφαλίσεις είχαν ήδη χρησιμοποιηθεί για την εξασφάλιση άλλων απαιτήσεων του Δήμου Mikkeli (όπως για το μέτρο 1), με αποτέλεσμα να μην είναι ολόκληρο το ποσό διαθέσιμο για το εξεταζόμενο μέτρο. Επίσης, πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι η πραγματική αξία των ενυπόθηκων περιουσιακών στοιχείων καθώς και της ενυπόθηκης επιχείρησης εξαρτάται από την αξία των υποθηκευμένων στοιχείων και τη βαθμολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας του Δήμου Mikkeli.
(286)
Ως προς αυτό, επισημαίνεται ότι η Φινλανδία δεν μπορούσε να υποβάλει αποτίμηση της αξίας των εξασφαλίσεων κατά τον χρόνο παροχής της εγγύησης. Υπέβαλε, ωστόσο, δύο ανεξάρτητες αποτιμήσεις της αξίας των εξασφαλίσεων γενικά, που χρησιμοποιήθηκαν για την εκπόνηση του προγράμματος αναδιάρθρωσης, της 15ης Φεβρουαρίου 2005 (βλ. αιτιολογική σκέψη 42), που είναι πολύ κοντινή με την ημερομηνία παροχής της εγγύησης. Συναφώς, αναφέρεται ότι με βάση τη βαθμολογία του Δήμου Mikkeli η υποθήκη του ακινήτου θα ήταν ενδεχομένως επαρκής για να καλύψει τις απαιτήσεις του, εάν το ακίνητο παρέμενε σε χρήση· σε περίπτωση λύσης και εκκαθάρισης της Karjaportti, η αξία του ακινήτου θα ήταν ενδεχομένως υπερβολικά χαμηλή για να καλύψει οποιαδήποτε από τις απαιτήσεις του Δήμου Mikkeli. Η υποθήκη επιχείρησης θα μπορούσε να καλύψει ενδεχομένως μέρος των απαιτήσεων του Δήμου Mikkeli. Ως εκ τούτου, κρίνεται λογικό η ποιότητα των εξασφαλίσεων να θεωρηθεί κανονική.
(287)
Κατά συνέπεια, το επιτόκιο που θα έπρεπε να είχε καταβάλει η Karjaportti για δάνειο με τους όρους της αγοράς, χωρίς εγγύηση, είναι το επιτόκιο αναφοράς του 4,43 % συν ασφάλιστρο κινδύνου 650 μονάδων βάσης, το οποίο αντανακλά το ασφάλιστρο κινδύνου που εφαρμόζεται σε μια προβληματική επιχείρηση η οποία παρέχει συνήθη εξασφάλιση. Το ποσό της ενίσχυσης πρέπει, συνεπώς, να υπολογιστεί ως η διαφορά ανάμεσα στο θεωρητικό επιτόκιο της αγοράς και το επιτόκιο με το οποίο χορηγήθηκε το εγγυημένο δάνειο (4 %) αφού αφαιρεθεί η τιμή που καταβλήθηκε για την εγγύηση, δηλ. 0 μονάδες βάσης. Η διαφορά ανάμεσα σε αυτά τα δύο επιτόκια θα υπολογιστεί για την περίοδο κατά την οποία εφαρμόστηκε πράγματι το επιτόκιο που υιοθετήθηκε.
(288)
Η ενίσχυση επιβαρύνεται με τόκους ανάκτησης που υπολογίζονται από τη χρονική στιγμή που θα οφείλονταν η διαφορά ανάμεσα στα θεωρητικά επιτόκια και το πραγματικό επιτόκιο με το οποίο χορηγήθηκε το δάνειο μέχρι την πραγματική ανάκτηση.
8.1.2. Εγγύηση που παρασχέθηκε στις 10 Μαΐου 2004 (μέτρο 5)
(289)
Όσον αφορά το μέτρο 5, η εξασφάλιση θα μπορούσε να θεωρηθεί κανονική σύμφωνα με την ανακοίνωση για τα επιτόκια αναφοράς του 2008. Η Karjaportti παρείχε τις ίδιες εξασφαλίσεις όπως και για το μέτρο 4, δηλ. υποθήκη ακινήτου στην εγκατάσταση παραγωγής Tikkala και υποθήκη εμπορικού ακινήτου. Επιπλέον, δόθηκε «ειδικό ενέχυρο» στην εγκατάσταση παραγωγής Tikkala με καταχωρημένη τιμή 1 135 268 ευρώ (βλ. αιτιολογική σκέψη 29). Για όλες αυτές τις εξασφαλίσεις παρέχεται η ίδια αιτιολόγηση όπως και για το άρθρο 4 ανωτέρω και φαίνεται λογικό να θεωρηθεί η παρασχεθείσα εξασφάλιση ως συνήθης εξασφάλιση.
(290)
Το επιτόκιο το οποίο θα έπρεπε να είχε καταβάλει η Karjaportti για δάνειο με τους όρους της αγοράς, χωρίς την εγγύηση, είναι και σε αυτή την περίπτωση το επιτόκιο αναφοράς 4,43 % συν ασφάλιστρο κινδύνου 650 μονάδων βάσης. Το ποσό της ενίσχυσης θα πρέπει, συνεπώς, να υπολογίζεται ως η διαφορά ανάμεσα σε αυτό το θεωρητικό επιτόκιο και το επιτόκιο με το οποίο χορηγήθηκε το εγγυημένο δάνειο (EURIBOR 12 μηνών + 0,3 %), αφού αφαιρεθεί η τιμή που καταβλήθηκε για την εγγύηση, δηλ. 0 μονάδες βάσης. Η διαφορά ανάμεσα στα δύο αυτά επιτόκια θα υπολογιστεί για την περίοδο κατά την οποία εφαρμόστηκε στην πράξη το επιτόκιο που παραχωρήθηκε.
(291)
Η ενίσχυση επιβαρύνεται με τόκους ανάκτησης που υπολογίζονται από τη χρονική στιγμή που θα οφείλονταν η διαφορά ανάμεσα στα θεωρητικά επιτόκια και το πραγματικό επιτόκιο με το οποίο χορηγήθηκε το δάνειο, μέχρι την πραγματική ανάκτηση.
8.1.3. Εγγύηση που παρασχέθηκε στις 17 Μαρτίου 2004 (μέτρο 13)
(292)
Η Επιτροπή δεν γνωρίζει λεπτομερή στοιχεία για την εξασφάλιση του μέτρου 13, και μπορεί, συνεπώς, να παρουσιάσει μόνο τη μέθοδο για την πραγματοποίηση της ανάκτησης. Σε ένα πρώτο στάδιο, εάν το μέτρο 13 ήταν πράγματι εξασφαλισμένο πρέπει να προσδιοριστεί η αξία της εξασφάλισης σύμφωνα με την ανακοίνωση για τα επιτόκια αναφοράς.
(293)
Το επιτόκιο που θα έπρεπε να είχε καταβάλει η Karjaportti για δάνειο με τους όρους της αγοράς, χωρίς την εγγύηση, είναι το επιτόκιο αναφοράς του 4,43 % συν ασφάλιστρο κινδύνου το οποίο αντανακλά την αξία της εξασφάλισης. Το στοιχείο της ενίσχυσης πρέπει, συνεπώς, να υπολογιστεί ως η διαφορά ανάμεσα σε αυτό το θεωρητικό επιτόκιο της αγοράς και το επιτόκιο με το οποίο χορηγήθηκε το εγγυημένο δάνειο ([2-5]%), αφού αφαιρεθεί η τιμή που καταβλήθηκε για την εγγύηση, η οποία ήταν 3 %. Η διαφορά ανάμεσα σε αυτά τα δύο επιτόκια θα υπολογιστεί για την περίοδο κατά την οποία εφαρμόστηκε πράγματι το επιτόκιο που υιοθετήθηκε.
(294)
Η ενίσχυση επιβαρύνεται με τόκους ανάκτησης που υπολογίζονται από τη χρονική στιγμή που θα οφειλόταν η διαφορά ανάμεσα στα θεωρητικά επιτόκια και το πραγματικό επιτόκιο με το οποίο χορηγήθηκε το δάνειο μέχρι την πραγματική ανάκτηση.
8.1.4. Εγγύηση που παρασχέθηκε στις 9 Ιανουαρίου 2008 (μέτρο 17)
(295)
Όσον αφορά το μέτρο 17, η εξασφάλιση θα μπορούσε να θεωρηθεί συνήθης σύμφωνα με την ανακοίνωση για τα επιτόκια αναφοράς του 2008. Η Karjaportti παρείχε εξασφάλιση υπό μορφή μετοχών σε μια επιχείρηση η αξία της μετοχής της οποίας, κατά την εκτίμηση της Finnvera, ήταν […] ευρώ, όπως περιγράφεται αναλυτικά στην αιτιολογική σκέψη 67. Το επιτόκιο που θα έπρεπε να είχε καταβάλει η Karjaportti για δάνειο με τους όρους της αγοράς, χωρίς εγγύηση, είναι και σε αυτή την περίπτωση το επιτόκιο αναφοράς 5,19 % συν ασφάλιστρο κινδύνου 650 μονάδων βάσης. Το ποσό της ενίσχυσης θα πρέπει συνεπώς, να υπολογιστεί ως η διαφορά ανάμεσα σε αυτό το θεωρητικό επιτόκιο της αγοράς και το επιτόκιο με το οποίο χορηγήθηκε πράγματι το εγγυημένο δάνειο ([0-3]% συν το επιτόκιο για ανεξόφλητα ποσά βάσει της συμφωνίας υπεργολαβίας), αφού αφαιρεθεί το τίμημα που καταβλήθηκε πράγματι για την εγγύηση, δηλ. 250 μονάδες βάσης. Η διαφορά ανάμεσα σε αυτά τα δύο επιτόκια υπολογίζεται για την περίοδο κατά την οποία εφαρμόστηκε το επιτόκιο που υιοθετήθηκε.
(296)
Η ενίσχυση επιβαρύνεται με τόκους ανάκτησης που υπολογίζονται από τη χρονική στιγμή που θα οφειλόταν η διαφορά ανάμεσα στα θεωρητικά επιτόκια και το πραγματικό επιτόκιο με το οποίο χορηγήθηκε το δάνειο μέχρι την πραγματική ανάκτηση.
8.2. Ανάκτηση της ενίσχυσης που χορηγήθηκε υπό μορφή μετατροπής μη καταβληθέντων τόκων σε δάνεια (μέτρο 8)
(297)
Πρέπει να προσδιοριστεί το στοιχείο της παράνομης ενίσχυσης στο μέτρο 8, που συνίσταται στη χορήγηση δανείου από τον Δήμο Mikkeli. Όπως περιγράφεται στις αιτιολογικές σκέψεις 45-46, ο Δήμος Mikkeli χορήγησε το δάνειο με χαμηλότερο επιτόκιο από αυτό των ιδιωτών πιστωτών της Karjaportti. Καταρχήν, για ένα δάνειο, το στοιχείο της ενίσχυσης υπολογίζεται ως η διαφορά ανάμεσα στο πραγματικό επιτόκιο με του δανείου και στο επιτόκιο της αγοράς. Στην προκειμένη περίπτωση, ιδιώτες πιστωτές χορήγησαν δάνεια ταυτόχρονα με τον Δήμο Mikkeli. Τα επιτόκια που εφάρμοσαν οι ιδιώτες πιστωτές μπορεί να θεωρηθούν ως ένδειξη του επιτοκίου της αγοράς.
(298)
Το ύψος της ενίσχυσης πρέπει, συνεπώς, να υπολογιστεί ως η διαφορά ανάμεσα στο μέσο επιτόκιο που εφαρμόστηκε για τα δάνεια τα οποία χορήγησαν οι ιδιώτες πιστωτές (EURIBOR 3 μηνών + 2 % και EURIBOR 3 μηνών + 1,5 %) και το επιτόκιο με το οποίο χορηγήθηκε το δάνειο (EURIBOR 3 μηνών + 0,3 %).
(299)
Η διαφορά ανάμεσα σε αυτά τα δύο επιτόκια υπολογίζεται για την περίοδο κατά την οποία εφαρμόστηκε το επιτόκιο που υιοθετήθηκε.
(300)
Η ενίσχυση επιβαρύνεται με τόκους ανάκτησης που υπολογίζονται από τη χρονική στιγμή που θα οφειλόταν η διαφορά ανάμεσα στα θεωρητικά επιτόκια και το πραγματικό επιτόκιο με το οποίο χορηγήθηκε το δάνειο μέχρι την πραγματική ανάκτηση.
8.3. Ανάκτηση της ενίσχυσης που χορηγήθηκε υπό μορφή αναδιάρθρωσης χρεών από το 2009 (μέτρο 12)
(301)
Πρέπει να προσδιοριστεί το στοιχείο της παράνομης ενίσχυσης στο μέτρο 12, δηλ. την αναδιάρθρωση χρεών από τον Δήμο Mikkeli, από το 2009. Όπως περιγράφεται στις αιτιολογικές σκέψεις 219-226, η κοινοποιηθείσα αναδιάρθρωση χρέους εφαρμόστηκε με τροποποιήσεις. Επειδή η Επιτροπή δεν γνωρίζει λεπτομερή στοιχεία της αναδιάρθρωσης που πράγματι εφαρμόστηκε, μπορεί μόνο να αναφέρει τη μέθοδο βάσει της οποίας πρέπει να πραγματοποιηθεί η ανάκτηση.
(302)
Η ενίσχυση τέθηκε στη διάθεση της επιχείρησης από τη στιγμή που η Osuuskunta Karjaportti δεν τήρησε το χρονοδιάγραμμα πληρωμής, όπως συμφωνήθηκε κατά τη διαδικασία αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία το 2006. Η Επιτροπή θεωρεί ότι, όταν χορηγήθηκε η ενίσχυση, η Karjaportti δεν μπορούσε πλέον να έχει πρόσβαση στις κεφαλαιαγορές. Ως εκ τούτου, η ενίσχυση είναι ίση με το ποσό της αναδιάρθρωσης του χρέους. Τα ποσά που πρέπει να ανακτηθούν, συνεπώς, είναι ίσα προς το ποσό των αναδιαρθρωμένων οφειλών έναντι του Δήμου Mikkeli. Οι πληρωμές που έχουν ήδη καταβληθεί μπορούν, ωστόσο, να αφαιρεθούν από τα προς ανάκτηση ποσά.
(303)
Η ενίσχυση βαρύνεται με τόκους από την ημερομηνία κατά την οποία η ενίσχυση τέθηκε στη διάθεση της επιχείρησης μέχρι την πραγματική ανάκτησή της.
9. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
(304)
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η επίσημη έρευνα όσον αφορά την εγγύηση ύψους 2,75 εκατ. ευρώ που κοινοποιήθηκε αλλά στη συνέχεια ανακλήθηκε από τη Δανία είναι πλέον άνευ αντικειμένου κατ' εφαρμογή του άρθρου 8 του διαδικαστικού κανονισμού.
(305)
Όσον αφορά την εγγύηση που παρασχέθηκε το έτος 2000 και τη διάθεση γης το ίδιο έτος από το Δήμο Mikkeli, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα μέτρα αυτά συνιστούν κρατική ενίσχυση συμβιβάσιμη ως επενδυτική ενίσχυση βάσει των ΚΓΠΕ του 1998.
(306)
Η αγορά γηπέδου το 2002 από τον Δήμο Mikkeli κρίνεται ότι δεν ενέχει στοιχείο ενίσχυσης, διότι πραγματοποιήθηκε με τους όρους της αγοράς.
(307)
Οι εγγυήσεις που παρείχε ο Δήμος Mikkeli τον Μάρτιο 2004 και τον Μάιο του 2004 μπορούν να θεωρηθούν κρατική ενίσχυση, λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι η Karjaportti ήταν προβληματική εταιρεία κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 1999, όταν παρασχέθηκαν. Τα μέτρα αυτά δεν είναι συμβιβάσιμα με την εσωτερική αγορά, διότι δεν τηρείται καμία από τις διατάξεις του άρθρου 107 παράγραφοι 2 και 3 της ΣΛΕΕ.
(308)
Τα μέτρα που έλαβε ο Δήμος Mikkeli στο πλαίσιο της διαδικασίας αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία ελήφθησαν ταυτόχρονα με συγκρίσιμα μέτρα που έλαβαν ιδιώτες πιστωτές και με παρόμοιους όρους. Συνεπώς, η Επιτροπή κρίνει ότι τηρήθηκε η αρχή του ιδιώτη επενδυτή σε οικονομία αγοράς και ότι τα μέτρα δεν ενέχουν στοιχείο κρατικής ενίσχυσης.
(309)
Τόσο η αγορά μετοχών από τον Δήμο Mikkeli όσο και η διαγραφή χρεών στις δημοσιονομικές καταστάσεις το 2007 και το 2008 μπορούν να θεωρηθούν απαλλαγμένες από ενίσχυση.
(310)
Η μετατροπή μη καταβληθέντων τόκων σε δάνειο από τον Δήμο Mikkeli τον Δεκέμβριο του 2005 μπορεί να θεωρηθεί κρατική ενίσχυση, λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι η Karjaportti ήταν προβληματική εταιρεία κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 2004 όταν πραγματοποιήθηκε. Τα μέτρα αυτά δεν είναι συμβιβάσιμα με την εσωτερική αγορά, διότι δεν τηρείται καμία από τις διατάξεις του άρθρου 107 παράγραφοι 2 και 3 της ΣΛΕΕ.
(311)
Όσον αφορά την αναδιάταξη οφειλών που συμφωνήθηκε με τον Δήμο Mikkeli το 2009, επισημαίνεται ότι αυτή ήταν μεταγενέστερη η αναδιάρθρωση χρεών. Βάσει των ανωτέρω, η Επιτροπή θεωρεί ότι ένας ιδιώτης πιστωτής δεν θα είχε δεχθεί παρόμοια αναδιάρθρωση χρέους και ότι το μέτρο συνιστά κρατική ενίσχυση. Εφόσον η Karjaportti ήταν προβληματική επιχείρηση κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 2004 όταν ελήφθη το μέτρο, το μέτρο θα μπορούσε να είναι συμβιβάσιμο μόνο βάσει εκείνων των κατευθυντήριων γραμμών. Εφόσον δεν πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις, κρίνεται ότι το μέτρο συνιστά ασυμβίβαστη κρατική ενίσχυση.
(312)
Η εγγύηση που παρείχε η Finnvera στις 17 Μαρτίου 2004 ενέχει επίσης κρατική ενίσχυση, η οποία δεν είναι συμβιβάσιμη βάσει των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 1999. Το δάνειο που χορήγησε η Finnvera στις 12 Ιανουαρίου 2006 δεν συνιστά κρατική ενίσχυση, διότι χορηγήθηκε μαζί με συγκρίσιμα δάνεια ιδιωτών πιστωτών και με παρόμοιους όρους. Το ίδιο ισχύει και για την εγγύηση που παρείχε η Finnvera τον Σεπτέμβριο του 2006 και το δάνειο που χορηγήθηκε τον Ιούλιο του 2007.
(313)
Τέλος, η εγγύηση που παρείχε η Finnvera στις 9 Ιανουαρίου 2008 μπορεί να θεωρηθεί κρατική ενίσχυση, δεδομένου ότι η Karjaportti ήταν προβληματική επιχείρηση κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών Δ&Α του 2004 όταν χορηγήθηκε. Το μέτρο αυτό δεν είναι συμβιβάσιμο με την εσωτερική αγορά, διότι δεν τηρείται καμία από τις διατάξεις του άρθρου 107 παράγραφοι 2 και 3 της ΣΛΕΕ.
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Περατώνεται η επίσημη διαδικασία έρευνας βάσει του άρθρου 108 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά την εγγύηση 2,75 εκατ. ευρώ (μέτρο 11) η οποία κοινοποιήθηκε, αλλά στη συνέχεια αποσύρθηκε από τη Φινλανδία.
Άρθρο2
Τα μέτρα που εφάρμοσε η Φινλανδία υπέρ της Osuuskunta Karjaportti, που συνίστανται σε:
-
αγορά γηπέδου το 2002 (μέτρο 3),
-
μέτρα που ελήφθησαν στο πλαίσιο διαδικασίας αναδιάρθρωσης υπό δικαστική εποπτεία (μέτρο 6),
-
αγορά μετοχών από την Osuuskunta Karjaportti (μέτρο 7),
-
διαγραφή χρεών στις δημοσιονομικές καταστάσεις του 2006 και 2008 (μέτρο 9 και μέτρο 10),
-
δάνειο που χορήγησε η Finnvera τον Ιούνιο του 2006 (μέτρο 14),
-
αντεγγύηση που παρείχε η Finnvera τον Σεπτέμβριο του 2006 (μέτρο 15) και
-
δάνειο που χορήγησε η Finnvera τον Ιούλιο του 2007 (μέτρο 16)
δεν συνιστούν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Άρθρο 3
Τα μέτρα κρατικής ενίσχυσης που εφάρμοσε η Φινλανδία υπέρ της Osuuskunta Karjaportti, και συνίστανται σε:
-
εγγύηση που παρασχέθηκε τον Ιούνιο του 2000 (μέτρο 1) και
-
διάθεση γηπέδου το ίδιο έτος (μέτρο 2)
είναι συμβιβάσιμα με την εσωτερική αγορά κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο α) της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Άρθρο 4
Τα μέτρα κρατικής ενίσχυσης που εφάρμοσε η Φινλανδία υπέρ της Osuuskunta Karjaportti, και συνίστανται σε:
-
εγγύηση που παρασχέθηκε στις 8 Μαρτίου 2004 από τον Δήμο Mikkeli (μέτρο 4)·
-
εγγύηση που παρασχέθηκε στις 10 Μαΐου 2004 από τον Δήμο Mikkeli (μέτρο 5)·
-
μετατροπή μη καταβληθέντων τόκων σε δάνεια (μέτρο 8)·
-
εγγύηση που παρασχέθηκε από την Finnvera στις 17 Μαρτίου 2004 (μέτρο 13)·
-
εγγύηση που παρασχέθηκε στις 9 Ιανουαρίου 2008 από την Finnvera (μέτρο 17)·
-
αναδιάρθρωση χρέους από το 2009 (μέτρο 12),
εφαρμόστηκαν παράνομα από τη Φινλανδία κατά παράβαση του άρθρου 108 παράγραφος 3 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και είναι ασυμβίβαστα με την εσωτερική αγορά.
Άρθρο 5
1. Η Φινλανδία οφείλει να ανακτήσει την αναφερόμενη στο άρθρο 4 ενίσχυση από τον δικαιούχο.
2. Τα προς ανάκτηση ποσά βαρύνονται με τόκο από την ημερομηνία κατά την οποία τέθηκαν στη διάθεση του δικαιούχου μέχρι την ημερομηνία της πραγματικής ανάκτησής τους.
3. Το επιτόκιο υπολογίζεται με τη μέθοδο του ανατοκισμού σύμφωνα με το κεφάλαιο V του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 794/2004 της Επιτροπής.
4. Η Φινλανδία ακυρώνει όλες τις εκκρεμείς πληρωμές της ενίσχυσης που αναφέρεται στο άρθρο 4 με εφαρμογή από την ημερομηνία κοινοποίησης της παρούσας απόφασης.
Άρθρο 6
1. Η ανάκτηση της αναφερόμενης στο άρθρο 4 ενίσχυσης είναι άμεση και αποτελεσματική.
2. Η Φινλανδία εξασφαλίζει την εφαρμογή της παρούσας απόφασης εντός τεσσάρων μηνών από την ημερομηνία κοινοποίησής της.
Άρθρο 7
1. Εντός δύο μηνών από την κοινοποίηση της παρούσας απόφασης, η Φινλανδία υποβάλλει στην Επιτροπή τα ακόλουθα στοιχεία:
(α)
το συνολικό ποσό (αρχικό κεφάλαιο και τόκοι) που θα ανακτηθούν από τον δικαιούχο·
(β)
αναλυτική περιγραφή των μέτρων που έχει ήδη λάβει και τα οποία προτίθεται να λάβει για συμμορφωθεί με την παρούσα απόφαση·
(γ)
έγγραφα που αποδεικνύουν ότι έχει δοθεί εντολή στον δικαιούχο να επιστρέψει την ενίσχυση.
2. Η Φινλανδία τηρεί την Επιτροπή ενήμερη σχετικά με την πρόοδο των εθνικών μέτρων που λαμβάνονται για την εκτέλεση της παρούσας απόφασης έως την ανάκτηση της ενίσχυσης που αναφέρεται στο άρθρο 4. Εφόσον ζητηθεί εκ μέρους της Επιτροπής, η Φινλανδία παρέχει αμελλητί πληροφορίες σχετικά με τα μέτρα που έχει ήδη λάβει ή πρόκειται να λάβει για να συμμορφωθεί προς την παρούσα απόφαση. Παρέχει επίσης λεπτομερείς πληροφορίες για τα ποσά της ενίσχυσης και των τόκων που έχουν ήδη ανακτηθεί από τον δικαιούχο.
Άρθρο 8
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στη Δημοκρατία της Φινλανδίας
Βρυξέλλες, 12 Ιουνίου 2012.