BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE van 9 januari 1997 betreffende een door Frankrijk ingediend verzoek om een afwijking uit hoofde van artikel 14 van Richtlijn 92/51/EEG van de Raad (Slechts de tekst in de Franse taal is authentiek) (Voor de EER relevante tekst) (97/42/EG)
DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,
Gelet op Richtlijn 92/51/EEG van de Raad van 18 juni 1992 betreffende een tweede algemeen stelsel van erkenning van beroepsopleidingen, ter aanvulling van Richtlijn 89/48/EEG (1), inzonderheid op artikel 14,
Na op 19 juni 1996 een nota van Frankrijk te hebben ontvangen waarin wordt verzocht om een afwijking uit hoofde van artikel 14 van Richtlijn 92/51/EEG, voor instructeurs in bepaalde takken van sport,
Na op 8 juli 1996 de nationale coördinatoren voor Richtlijn 92/51/EEG te hebben geraadpleegd,
Na Frankrijk bij schrijven van 12 september 1996 om aanvullende inlichtingen te hebben verzocht,
Na op 17 oktober 1996 een antwoord van Frankrijk op dit verzoek om aanvullende inlichtingen te hebben ontvangen,
Overwegende hetgeen volgt:
I. ACHTERGROND
(1) Bij Richtlijn 92/51/EEG is een tweede algemeen stelsel van erkenning van beroepsopleidingen ingevoerd, ter aanvulling van Richtlijn 89/48/EEG (2). Deze laatste richtlijn betreft de invoering van een algemeen stelsel van erkenning van hoger-onderwijsdiploma's waarmee beroepsopleidingen van ten minste drie jaar worden afgesloten, terwijl Richtlijn 92/51/EEG betrekking heeft op diploma's van een ander niveau dan die waarvoor Richtlijn 89/48/EEG van toepassing is.
(2) Richtlijn 92/51/EEG berust op het beginsel van wederzijds vertrouwen. Dit betekent onder meer dat wanneer in de ontvangende Lid-Staat een diploma, certificaat of bekwaamheidsattest vereist is voor de toegang tot een beroep of de uitoefening ervan, de bevoegde autoriteiten van deze Lid-Staat niet de toegang tot dit beroep of de uitoefening ervan volgens dezelfde voorwaarden als gelden voor de eigen onderdanen, mogen weigeren aan onderdanen van andere Lid-Staten die in het bezit zijn van het diploma dat in hun land vereist is (en aldaar behaald is) voor de toegang tot en de uitoefening van hetzelfde beroep.
(3) Deze bepaling doet evenwel niet af aan het recht van de ontvangende Lid-Staat om, in bepaalde door Richtlijn 92/51/EEG vastgestelde gevallen, te verlangen dat de aanvrager een aanpassingsstage volbrengt of een proeve van bekwaamheid aflegt. De desbetreffende voorwaarden zijn vastgesteld in de artikelen 4, 5 en 7 van Richtlijn 92/51/EEG. Indien de ontvangende Lid-Staat van deze mogelijkheid gebruik maakt, moet hij de aanvrager de keuze laten tussen een aanpassingsstage en een proeve van bekwaamheid.
II. ARTIKEL 14 VAN RICHTLIJN 92/51/EEG
Artikel 14 van Richtlijn 92/51/EEG luidt als volgt:
"1. Indien een Lid-Staat, overeenkomstig artikel 4, lid 1, onder b), tweede alinea, tweede zin, of artikel 5, derde alinea, of artikel 7, onder a), tweede alinea, tweede zin, de keuze tussen aanpassingsstage en proeve van bekwaamheid niet aan de aanvrager wenst over te laten, deelt hij de Commissie onverwijld het ontwerp van het betrokken voorschrift mede. Tegelijkertijd doet hij de Commissie mededeling van de redenen die de vaststelling van een dergelijk voorschrift noodzakelijk maken.
De Commissie stelt de overige Lid-Staten onverwijld in kennis van het ontwerp; zij kan ook de in artikel 13, lid 2, bedoelde Coördinatiegroep over dit ontwerp raadplegen.
2. Onverminderd de mogelijkheid die de Commissie en de overige Lid-Staten hebben om opmerkingen aangaande het ontwerp in te dienen, mag de Lid-Staat het voorschrift slechts aannemen, indien de Commissie zich daar binnen een termijn van drie maanden bij beschikking niet tegen heeft uitgesproken.
3. Op verzoek van een Lid-Staat of van de Commissie delen de Lid-Staten hun onverwijld de definitieve tekst van een voorschrift uit hoofde van dit artikel mede."
III. HET VERZOEK VAN FRANKRIJK
(1) Frankrijk heeft, bij nota bij de Commissie binnengekomen op 19 juni 1996, verzocht om een afwijking krachtens artikel 14 van Richtlijn 92/51/EEG ten behoeve van instructeurs voor bepaalde takken van sport. Bij deze nota ging een ontwerp-decreet met motivering. Het verzoek heeft betrekking op het beroep van sportinstructeur en is erop gericht, voor bepaalde takken van sport een afwijking van het beginsel van vrije keuze van de kandidaat mogelijk te maken.
(2) Het verzoek betreft enkel het aspect vestiging, want voor de dienstverrichting door sportinstructeurs bestaat in Frankrijk namelijk een andere regeling, te weten decreet nr. 96-1011 van 25 november 1996 betreffende het verrichten van diensten als sportinstructeur door onderdanen van een Lid-Staat van de Europese Unie of van een andere Staat van de Europese Economische Ruimte.
(3) Het door Frankrijk voorgelegde ontwerp-decreet voorziet in de invoering van een erkenningsprocedure waarbij de migrant de keuze wordt gelaten tussen proeve van bekwaamheid en aanpassingsstage. Voor vijf in de bijlage genoemde beroepen wordt evenwel bepaald dat "de minister voor sport een proeve van bekwaamheid kan opleggen". Volgens het aan de Commissie voorgelegde ontwerp kan de proeve van bekwaamheid voor instructeurs in de volgende vijf takken van sport verplicht worden gesteld: ski-instructeurs, berggids, duikinstructeur, instructeur valschermspringen en instructeur speleologie.
(4) De Franse autoriteiten hebben met klem benadrukt dat dit verzoek overeenkomstig artikel 14 het beginsel van wederzijds vertrouwen niet ondergraaft, maar "integendeel sterker wil doen gelden voor werkzaamheden waarbij doelstellingen van algemeen belang in het spel zijn, zoals het verzekeren van de veiligheid".
(5) De Franse autoriteiten achten dit verzoek gerechtvaardigd omdat de betrokken takken van sport gevaarlijk zijn. Zij vinden dat de proeve van bekwaamheid in dergelijke gevallen de meest passende compenserende maatregel is, en dat de keuzemogelijkheid tussen twee soorten compenserende maatregelen niet de nodige garanties biedt en bepaalde technische tekortkomingen zou kunnen verhullen die onverenigbaar zijn met de uitoefening van het beroep.
(6) De Franse autoriteiten zijn verder van mening dat de proeve van bekwaamheid de meest doeltreffende manier is om zich ervan te vergewissen of de kandidaat technisch bekwaam is voor de beroepsactiviteit en of hij in staat is eerste hulp te verstrekken en te organiseren.
(7) Tenslotte wijzen de Franse autoriteiten erop dat de vijf betrokken activiteiten gepaard gaan met meer risico vanwege de per definitie wisselvallige omstandigheden waarin zij plaatshebben.
IV. BESPREKING IN DE COÖRDINATIEGROEP
Overeenkomstig artikel 14 van Richtlijn 92/51/EEG heeft de Commissie de Lid-Staten in kennis gesteld van het Franse verzoek om een afwijking. Tevens heeft zij het doen toekomen aan alle coördinatoren die zijn aangewezen voor het algemeen stelsel van erkenning van diploma's. Vervolgens heeft de Coördinatiegroep, zoals in artikel 14 is voorzien, in zijn vergadering van 8 juli 1996 het verzoek besproken. Tijdens deze vergadering hebben de Franse vertegenwoordigers hierbij toelicht kunnen verstrekken en hebben zij antwoord kunnen geven op de vragen van de Commissie en de verschillende delegaties.
V. VERZOEK OM AANVULLENDE INLICHTINGEN
Naar aanleiding van een eerste onderzoek van het Franse verzoek en de vergadering van de Coördinatiegroep van 8 juli heeft de Commissie Frankrijk bij schrijven van 12 september 1996 vijf aanvullende vragen gesteld. Frankrijk heeft deze uitvoering beantwoord in een nota van 14 oktober 1996, bij de Commissie binnengekomen op 17 oktober 1996.
VI. ALGEMENE BESCHOUWINGEN
(1) De vrijheid van verkeer voor personen is een fundamentele vrijheid die door het Verdrag wordt gegarandeerd. Op deze grondslag heeft het Hof van Justitie in een vaste rechtspraak niet alleen openlijke, op nationaliteit gebaseerde discriminatie verboden, maar ook maatregelen die, al gelden zij zonder onderscheid zowel voor eigen onderdanen als voor onderdanen van andere Lid-Staten, op hetzelfde resultaat neerkomen. Desalniettemin kunnen nationale maatregelen die de uitoefening van de door het Verdrag gegarandeerde fundamentele vrijheden kunnen belemmeren dan wel minder aantrekkelijk kunnen maken, worden toegelaten, indien zij voldoen aan de vier volgende voorwaarden: zij zijn zonder onderscheid van toepassing, zij zijn gerechtvaardigd door dwingende redenen van algemeen belang, zij kunnen de verwezenlijking van de achterliggende doelstelling garanderen en zij gaan niet verder dan wat voor het bereiken van die doelstelling noodzakelijk is. Omdat de vrijheid van vestiging een fundamentele vrijheid is, moet het Franse verzoek aan deze vier criteria worden getoetst.
(2) De Franse autoriteiten hebben te kennen gegeven dat hun verzoek om een afwijking alleen geldt voor "werkzaamheden waarbij doelstellingen van algemeen belang, zoals het verzekeren van de veiligheid, in het geding zijn". Zij wijzen op de specifieke kenmerken van de onderhavige vijf takken van sport: wisselende omstandigheden, reële risico's, een onbegrensde en niet-bebakende omgeving, vereiste bekwaamheid tot het organiseren van eerste hulp, enz. De Commissie erkent dat deze activiteiten bijzonder gevaarlijk zijn en dat het verzekeren van de veiligheid dan ook als "een dwingende reden van algemeen belang" kan worden aangevoerd. In dit verband erkent de Commissie tevens, dat de verplichting voor de migrant om een proeve van bekwaamheid af te leggen wanneer de door hem gevolgde opleiding wezenlijk verschilt van het in Frankrijk voorgeschreven programma een passende maatregel kan zijn om het beoogde doel te bereiken, namelijk het verzekeren van de veiligheid. De Commissie erkent bovendien dat voor de vijf takken van sport de bekwaamheidsproef, in tegenstelling tot de aanpassingsstage, de mogelijkheid biedt zich te vergewissen van de technische bedrevenheid van de kandidaat en van zijn bekwaamheid om eerste hulp te organiseren en dat daarbij bovendien beter kan worden nagegaan hoe de kandidaat in een reële situatie reageert. Daarnaast lijkt de maatregel evenredig met het gestelde doel en lijkt het verzoek geen discriminerende elementen te bevatten. De diploma's die in Frankrijk voor deze vijf takken van sport bestaan, worden namelijk alleen afgegeven nadat met goed gevolg examens zijn afgelegd waarbij zowel de technische bekwaamheid en pedagogische kwaliteiten als het vermogen van de kandidaat om de veiligheid te verzekeren en eerste hulp te verstrekken, worden getest.
De beslissing om geen keuze te laten tussen een aanpassingsstage en een bekwaamheidsproef kan bijgevolg in dit geval in beginsel gerechtvaardigd zijn. Desalniettemin moeten voor de praktische toepassing van de door de Franse autoriteiten voorgenomen maatregelen aan alle hogergenoemde criteria ten volle zijn voldaan.
(3) Omdat de vrijheid van vestiging een fundamentele vrijheid is, wenst de Commissie haar goedkeuring slechts voor beperkte duur te verlenen, zodat zij aan het einde van de proefperiode de praktische moeilijkheden die uit deze afwijking kunnen voortvloeien, met zekerheid kan inschatten.
Derhalve willigt de Commissie het Franse verzoek in voor een periode tot en met 31 juli 1999.
(4) Deze periode zal de Franse autoriteiten in staat stellen na te gaan of de in het verzoek om een afwijking voorziene maatregelen inderdaad het meest geschikt zijn om de beoogde doelstelling te bereiken. Voorts zullen de belanghebbenden de praktische moeilijkheden van de toepassing kunnen onderkennen en aan de Commissie meedelen.
(5) Na afloop van de proefperiode zal Frankrijk een beoordelingsverslag aan de Commissie overleggen over de "toepassing van de afwijking krachtens artikel 14", met alle kwantitatieve en kwalitatieve informatie over de afgelegde bekwaamheidsproeven. Voorts zal de Commissie de betrokken Lid-Staten en alle belanghebbende partijen (vakbonden, reisorganisatoren, skischolen en alle belanghebbende verenigingen en instellingen) om hun opmerkingen verzoeken. Het beoordelingsverslag van Frankrijk en de opmerkingen van de belanghebbenden moeten vóór 30 april 1999 bij de Commissie worden ingediend. Indien Frankrijk verlenging van de afwijking wenst, moet een verzoek in die zin bij het beoordelingsverslag worden gevoegd.
(6) Indien de Commissie voornemens is het verzoek van Frankrijk na de proefperiode af te wijzen, moet zij, binnen drie maanden na het verzoek en uiterlijk op 31 juli 1999, een negatieve beschikking geven zoals bepaald in artikel 14 van Richtlijn 92/51/EEG. Overeenkomstig dit artikel zal de afwijking automatisch voor onbepaalde duur worden verlengd, indien de Commissie zich niet binnen deze termijn bij beschikking daartegen heeft uitgesproken,
HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:
Artikel 1
In afwijking van artikel 4, lid 1, onder b), van Richtlijn 92/51/EEG is Frankrijk gemachtigd, voor een beperkte periode die eindigt op 31 juli 1999, een proeve van bekwaamheid op te leggen aan aanvragers die met het oog op vestiging in Frankrijk verzoeken om erkenning van hun diploma van sportinstructeur en van wie de opleiding wezenlijk verschilt van die welke in Frankrijk wordt vereist. Deze afwijking geldt enkel voor de vijf volgende beroepen: ski-instructeur, berggids, duikinstructeur, instructeur valschermspringen en instructeur speleologie.
Artikel 2
Frankrijk zal de Commissie vóór 30 april 1999 een beoordelingsverslag overleggen over de "toepassing van de afwijking krachtens artikel 14".
Artikel 3
De Lid-Staten die dat wensen en alle belanghebbende partijen kunnen tot 30 april 1999 hun opmerkingen bij de Commissie indienen.
Artikel 4
Indien Frankrijk wenst dat de afwijking van artikel 1 na 31 juli 1999 voor onbeperkte duur wordt verlengd moet daartoe vóór 30 april 1999 een nieuw verzoek bij de Commissie worden ingediend overeenkomstig artikel 14 van Richtlijn 92/51/EEG. De Commissie zal een beschikking geven overeenkomstig artikel 14 van Richtlijn 92/51/EEG binnen de drie maanden na de indiening van dat verzoek.
Artikel 5
Deze beschikking treedt in werking bij de bekendmaking ervan.
Artikel 6
Deze beschikking is gericht tot de Franse Republiek.
Gedaan te Brussel, 9 januari 1997.