Besluit van de Raad
van 26 januari 2004
tot instelling van een communautair actieprogramma ter bevordering van actief Europees burgerschap ("civic participation")
(2004/100/EG)
DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 308,
Gezien het voorstel van de Commissie,
Gezien het advies van het Europees Parlement(1),
Overwegende hetgeen volgt:
(1) Het Verdrag stelt een burgerschap van de Unie in, dat het nationale burgerschap aanvult en daar niet voor in de plaats komt, en dat bevorderd wordt met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel.
(2) De doelstellingen van de Gemeenschap en de lidstaten zijn met name bevordering van de werkgelegenheid, verbetering van de leef- en arbeidsomstandigheden, een adequate sociale bescherming, een ontwikkeling van de menselijke hulpbronnen die een duurzaam hoog werkgelegenheidsniveau mogelijk maakt, en bestrijding van uitsluiting.
(3) De effectieve en uniforme toepassing van het Gemeenschapsrecht vormt een nieuwe essentiële prioriteit voor het goede functioneren van de interne markt. De Europese Raad van Tampere van 15 en 16 oktober 1999 benadrukte dat een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid gebaseerd zou moeten zijn op de beginselen van transparantie en democratische controle, en met name ook een open dialoog met het maatschappelijk middenveld dient te omvatten over de doelstellingen en principes van die ruimte. De Vereniging van de Raden van State en van de Hoge Administratieve Rechtscolleges van de Europese Unie bevordert de uitwisseling van ideeën en ervaringen terzake en draagt zorg voor de coördinatie en voor het doorgeven aan de burgers van de adviezen van de Raden van State betreffende het Gemeenschapsrecht.
(4) Het Europees Parlement stelde in zijn resolutie van 15 april 1988(2) dat het wenselijk was "... een grote inspanning (te leveren) om de betrekkingen tussen de burgers van de diverse lidstaten (...) te intensiveren" en dat "... specifieke steun van de instellingen van de Gemeenschap voor de totstandkoming van jumelages tussen gemeenten of steden van verschillende landen van de Gemeenschap zowel gemotiveerd als gewenst is.".
(5) De Europese Raad van Nice van december 2000 heeft in zijn verklaring nr. 23 erkend dat de democratische legitimiteit en de transparantie van de Europese Unie en haar instellingen permanent moeten worden verbeterd en verzekerd, teneinde deze dichter bij de burgers van de lidstaten te brengen. De Agenda voor het sociale beleid, die in december 2000 te Nice is goedgekeurd, is gebaseerd op een nieuwe vorm van governance die de nadruk legt op de essentiële rol van de civiele dialoog bij het bevorderen van de samenwerking met het maatschappelijke middenveld. Volgens de Agenda moeten niet-gouvernementele organisaties (NGO's), zoals het Platform van Europese sociale niet-gouvernementele organisaties, nauw betrokken worden bij de ontwikkeling van inclusieve beleidsvormen en gelijke kansen voor iedereen.
(6) De verklaring van Laken, gehecht aan de conclusies van de Europese Raad van 14 en 15 december 2001, stelt dat een van de fundamentele uitdagingen voor de Europese Unie is "hoe de burgers (...) nader tot het Europese project en de Europese instellingen te brengen".
(7) De begrotingslijnen A-3 2 1, A-3 0 2 0, A-3 0 2 1, A-3 0 2 4, A-3 0 2 6, A-3 0 3 6 en B3-3 0 5 van de algemene begroting van de Europese Unie betreffende het begrotingsjaar 2003 en de voorafgaande begrotingsjaren hebben hun nut voor de bevordering van een permanente dialoog met maatschappelijke organisaties en gemeenten over de opbouw van Europa bewezen.
(8) De Raad bevestigt dat zijns inziens de jumelageprojecten steun moeten blijven ontvangen, gelet op de belangrijke rol die zij kunnen spelen bij de bevordering van de civiele identiteit en het wederzijdse begrip tussen de volkeren van Europa, benadrukt dat, in het kader van het meerjarenprogramma, een passend budget voor en verdere bevordering van jumelageprojecten moeten worden gegarandeerd, een punt waarop het Europees Parlement elk jaar bij de begrotingsprocedure aangedrongen heeft, en beklemtoont dat de aanvraagprocedure voor jumelageprojecten en het beheer van die projecten inzichtelijk moet worden gemaakt en dat zij dichter bij de burger moeten worden gebracht.
(9) De vereniging "Ons Europa" brengt in een studie- en onderzoeksgroep persoonlijkheden samen die de Europese samenleving en de politieke, sociale, economische en wetenschappelijke wereld vertegenwoordigen, en vormt aldus een kruispunt van gedachtewisselingen en ideeën die een hechtere Europese Unie bevorderen. De vereniging streeft daarmee een doel van algemeen Europees belang na.
(10) Het Jean-Monnethuis en het Robert-Schumanhuis bieden ontmoetingsplaatsen voor de burgers van Europa en gelegenheid om de eerste acties en actoren van de opbouw van Europa te ontdekken, in een omgeving waar twee van de grondleggers van Europa gewoond en gewerkt hebben, en verstrekken informatie over het Europa van vandaag en van morgen. Deze organisaties streven daarmee een doel van algemeen Europees belang na.
(11) De Europese Raad voor vluchtelingen en in ballingschap levenden vertegenwoordigt de organisaties van vluchtelingen en ontheemden bij de Europese Unie en bevordert beginselen en beleidsmaatregelen die aansluiten bij de doelstellingen van het Verdrag inzake asiel en bestrijding van de sociale uitsluiting.
(12) Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 van de Raad van 25 juni 2002 houdende het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen(3), hierna het "Financieel Reglement" genoemd, brengt de verplichting met zich om een basisbesluit goed te keuren betreffende deze bestaande ondersteunende acties.
(13) Het Europees Parlement, de Raad en de Commissie hebben zich er bij de goedkeuring van het Financieel Reglement toe verplicht, ervoor te zorgen dat dit basisbesluit van kracht wordt met ingang van het begrotingsjaar 2004. De Commissie heeft toegezegd om bij de uitvoering van de begroting rekening te houden met de in de begroting opgenomen commentaren.
(14) De Interinstitutionele Verklaring van 24 november 2003 van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de basisbesluiten voor subsidies bepaalt bij wijze van uitzondering dat in dit programma overgangsclausules kunnen worden opgenomen betreffende de periode tijdens welke de uitgaven voor financiering in aanmerking komen.
(15) Deze Interinstitutionele Verklaring bepaalt ook dat voor de jaren 2004 en 2005 overgangsmaatregelen worden ingevoerd voor subsidies uit hoofde van deel 2 van het programma.
(16) De geografische reikwijdte van dit programma dient uitgebreid te worden tot de toetredende staten en voor bepaalde acties eventueel ook tot de EVA/EER-landen en de kandidaat-lidstaten.
(17) Dit besluit stelt voor de gehele duur van het programma een financieel referentiebedrag vast zoals bedoeld in punt 34 van het Interinstitutioneel Akkoord van 6 mei 1999 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie over de begrotingsdiscipline en de verbetering van de begrotingsprocedure(4); zulks laat de in het Verdrag vastgestelde bevoegdheden van de begrotingsautoriteiten onverlet.
(18) Bij eventuele niet-communautaire medefinanciering uit overheidsmiddelen dienen de artikelen 87 en 88 van het Verdrag in acht genomen te worden.
(19) Entiteiten waarvan de acties niet verenigbaar zijn met de doelstellingen van de Europese Unie en haar lidstaten op het vlak van de openbare orde en de openbare veiligheid, komen niet in aanmerking voor de voordelen van dit programma.
(20) Bij de uit hoofde van dit besluit verleende steun dienen het subsidiariteits- en het evenredigheidsbeginsel strikt in acht genomen te worden,
BESLUIT:
Artikel 1
Doel van het programma
1. Dit besluit stelt een communautair actieprogramma vast voor steun aan organisaties die werkzaam zijn op het gebied van het actieve Europese burgerschap en de bevordering van acties op dit gebied.
Het doel van dit programma is:
a) de waarden en doelstellingen van de Europese Unie te bevorderen en te verspreiden;
b) de burgers dichter bij de Europese Unie en haar instellingen te brengen en hen aan te moedigen vaker contact met die instellingen te zoeken;
c) de burgers nauw te betrekken bij de gedachtewisselingen en debatten over de toekomst van de Europese Unie;
d) de betrekkingen en uitwisselingen tussen burgers uit de aan het programma deelnemende landen te intensiveren, met name door de jumelage van gemeenten;
e) de initiatieven van organisaties die zich inzetten voor een actief en participatief Europees burgerschap, te stimuleren.
2. De door dit programma ondersteunde activiteiten zijn gericht op het ondersteunen van het functioneren en het bevorderen van de acties van organisaties die de doelstellingen van dit programma nastreven, overeenkomstig de in de bijlage aangegeven criteria.
3. Dit programma loopt van 1 januari 2004 tot en met 31 december 2006.
Artikel 2
Toegang tot het programma
Organisaties die voldoen aan de bepalingen van de bijlage kunnen een communautaire subsidie ontvangen voor een actie.
Een dergelijke actie dient in overeenstemming te zijn met de beginselen waarop de communautaire activiteiten op het terrein van actief burgerschap gebaseerd zijn.
Om een subsidie voor huishoudelijke uitgaven te kunnen ontvangen op basis van het permanente werkprogramma van een organisatie die een doel van algemeen Europees belang op het gebied van actief burgerschap nastreeft, dan wel een doelstelling die past in de activiteiten van de Europese Unie op dat terrein, houdt de betrokken organisatie zich aan de bepalingen van de bijlage en beschikt zij over een structuur waardoor acties mogelijk zijn die een potentiële uitstraling over de gehele Europese Unie hebben.
Artikel 3
Toegang tot het programma voor de toetredende staten, de EVA/EER-landen en de landen die kandidaat zijn voor toetreding tot de Europese Unie
Deelneming aan acties uit hoofde van een programma kan worden opengesteld voor organisaties die gevestigd zijn in:
a) toetredende staten die op 16 april 2003 het toetredingsverdrag hebben ondertekend;
b) de EVA/EER-landen, overeenkomstig de voorwaarden in de EER-overeenkomst;
c) Roemenië en Bulgarije, waarbij de deelnemingsvoorwaarden worden bepaald overeenkomstig de Europaovereenkomsten, de aanvullende protocollen ervan en de besluiten van de respectieve associatieraden;
d) Turkije, waarbij de deelnemingsvoorwaarden worden bepaald overeenkomstig de kaderovereenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Republiek Turkije van 17 december 2001 inzake de algemene beginselen voor de deelname van de Republiek Turkije aan communautaire programma's(5).
Artikel 4
Selectie van begunstigden
1. Bij het verlenen van een subsidie voor huishoudelijke uitgaven uit hoofde van het doorlopend werkprogramma van een organisatie die een doelstelling van algemeen Europees belang op het gebied van actief burgerschap nastreeft of een doelstelling die in de activiteiten van de Europese Unie op dit gebied past, worden de in de bijlage gepreciseerde algemene criteria in acht genomen.
2. Bij het verlenen van een subsidie voor een in het programma geplande actie worden de in de bijlage gepreciseerde algemene criteria in acht genomen. De selectie van de acties gebeurt op basis van een oproep tot het indienen van voorstellen.
Artikel 5
Toekenning van de subsidie
De in het kader van de verschillende acties van dit programma toegekende subsidies dienen te voldoen aan de bepalingen in het betreffende deel van de bijlage.
Artikel 6
Financiële bepalingen
De financiële referentie voor de uitvoering van dit programma voor de periode 2004-2006 bedraagt 72 miljoen EUR.
De jaarlijkse kredieten worden door de begrotingsautoriteit toegestaan binnen de grenzen van de financiële vooruitzichten.
Artikel 7
Toezicht en evaluatie
De Commissie legt uiterlijk op 31 december 2007 aan het Europees Parlement en de Raad een verslag voor over de verwezenlijking van de doelstellingen van dit programma. Dit verslag is met name gebaseerd op een extern evaluatieverslag dat uiterlijk eind 2006 beschikbaar moet zijn en waarin ten minste de algemene deugdelijkheid en samenhang van het programma, de efficiëntie van de uitvoering ervan (voorbereiding, selectie, uitvoering van acties) en de algemene en individuele efficiëntie van de verschillende acties (in termen van de verwezenlijking van de doelstellingen van artikel 1 en de bijlage) worden geëvalueerd.
Artikel 8
Slotbepalingen
Voor subsidie verleend uit hoofde van de delen 1 en 2 van de bijlage, kan de periode vanaf welke de uitgaven voor financiering in aanmerking komen, ingaan op 1 januari 2004, mits die uitgaven niet vóór de datum van indiening van de subsidieaanvraag of vóór het begin van het boekjaar van de begunstigde zijn gedaan.
Voor dergelijke subsidies kunnen de overeenkomsten bedoeld in artikel 112, lid 2, van het Financieel Reglement bij wijze van uitzondering uiterlijk op 30 juni 2004 worden ondertekend.
Artikel 9
Inwerkingtreding
Dit besluit wordt van kracht op de dag volgende op die van zijn bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie.
Het is van toepassing vanaf 1 januari 2004.
Gedaan te Brussel, 26 januari 2004.