BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE
van 21 december 2005
betreffende de staatssteun nr. C 26/05 (ex N 580/B/03) die is vastgesteld door het programma dat Sicilië heeft gepresenteerd in het kader van de maatregelen ten gunste van de Italiaanse citrusteelt
(Kennisgeving geschied onder nummer C(2005) 5354)
(Slechts de tekst in de Italiaanse taal is authentiek)
(2006/641/EG)
DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 88, lid 2, eerste alinea,
Na de belanghebbenden overeenkomstig bovengenoemd artikel in de gelegenheid te hebben gesteld hun opmerkingen kenbaar te maken (1),
Overwegende hetgeen volgt:
I. PROCEDURE
(1)
Bij schrijven van 15 december 2003, geregistreerd op 16 december 2003, heeft de Permanente Vertegenwoordiging van Italië bij de Europese Unie de Commissie op grond van artikel 88, lid 3, van het Verdrag op de hoogte gebracht van een reeks maatregelen ten gunste van de Italiaanse citrusteelt.
(2)
Bij schrijven van 20 januari 2004 hebben de diensten van de Commissie de Italiaanse autoriteiten om aanvullende informatie over de genoemde maatregelen gevraagd.
(3)
Bij schrijven van 30 april 2004 hebben de diensten van de Commissie de Italiaanse autoriteiten een herinnering gestuurd, aangezien zij geen antwoord hadden ontvangen op hun verzoek om informatie van 20 januari 2004.
(4)
Bij schrijven van 24 mei 2004, geregistreerd op 25 mei 2004, heeft de Permanente Vertegenwoordiging van Italië bij de Europese Unie de diensten van de Commissie een schrijven doen toekomen waarin de Italiaanse autoriteiten om verlenging van de termijn voor het beantwoorden van de in het schrijven van 20 januari 2004 gestelde vragen verzochten.
(5)
Die verlenging is de Italiaanse autoriteiten verleend bij brief van 3 juni 2004.
(6)
Bij schrijven van 30 juni 2004, geregistreerd op 2 juli 2004, heeft de Permanente Vertegenwoordiging van Italië bij de Europese Unie de bij schrijven van 20 januari 2004 aan de Italiaanse autoriteiten gevraagde aanvullende gegevens aan de Commissie verstrekt.
(7)
De bovengenoemde maatregelen bestonden in de toekenning van een extra bedrag voor de financiering van de in het kader van steunmaatregel nr. N 313/01 (2) goedgekeurde maatregelen, maar volgens de kennisgeving moest een deel van dit bedrag dienen om maatregelen ter bestrijding van het citrus tristeza virus bij citrusvruchten te financieren, die niet waren onderzocht in het kader van dossier nr. N 313/01. Aangezien de diensten van de Commissie hebben geconstateerd dat alle benodigde gegevens voor het onderzoek van de herfinanciering van de in het kader van dossier nr. N 313/01 toegestane maatregelen beschikbaar zijn, maar aangezien die diensten nog niet in het bezit zijn van sommige gegevens inzake de maatregelen ter bestrijding van het citrus tristeza virus, hebben zij derhalve besloten het dossier in twee delen te splitsen om de herfinanciering van reeds toegestane maatregelen niet te blokkeren, namelijk een deel A voor de bovengenoemde herfinanciering en een deel B voor de maatregelen ter bestrijding van het citrus tristeza virus.
(8)
Deel A van het dossier is door de Commissie goedgekeurd (3).
(9)
Bij brief van 12 augustus 2004 hebben de diensten van de Commissie de Italiaanse autoriteiten om aanvullende informatie over deel B van het dossier gevraagd.
(10)
Bij schrijven van 27 september 2004, geregistreerd op 29 september 2004, heeft de Permanente Vertegenwoordiging van Italië bij de Europese Unie de bij schrijven van 12 augustus 2004 aan de Italiaanse autoriteiten gevraagde aanvullende gegevens aan de Commissie verstrekt.
(11)
Aangezien de door de Italiaanse autoriteiten verstrekte gegevens onvolledig waren, hebben de diensten van de Commissie bij schrijven van 11 oktober 2004 om nadere toelichting verzocht.
(12)
Bij schrijven van 25 oktober 2004, geregistreerd op 27 oktober 2004, en bij schrijven van 9 november 2004, geregistreerd op 15 november 2004, heeft de Permanente Vertegenwoordiging van Italië bij de Europese Unie de Commissie de bij schrijven van 11 oktober 2004 aan de Italiaanse autoriteiten gevraagde nadere toelichting meegedeeld.
(13)
Aangezien de door de Italiaanse autoriteiten verstrekte gegevens nog steeds onvolledig waren, hebben de diensten van de Commissie bij schrijven van 23 november 2004 opnieuw om nadere toelichting verzocht.
(14)
Ondertussen heeft de Permanente Vertegenwoordiging van Italië bij de Europese Unie bij schrijven van 19 november 2004, geregistreerd op 24 november 2004, de Commissie een schrijven van de Italiaanse autoriteiten doen toekomen waaraan het door de regio Campanië goedgekeurde programma ter bestrijding van het citrus tristeza virus was gehecht.
(15)
Bij schrijven van 19 december 2004 hebben de diensten van de Commissie de aandacht van de Italiaanse autoriteiten gevestigd op het feit dat, aangezien het dossier een bepaald aantal regio's betrof, het onderzoek naar de verenigbaarheid van de beoogde maatregelen zou worden uitgevoerd nadat de goedgekeurde plannen ter bestrijding van het citrus tristeza virus van alle regio's waren ontvangen.
(16)
Bij schrijven van 16 december 2004, geregistreerd op 20 december 2004, heeft de Permanente Vertegenwoordiging van Italië bij de Europese Unie de Commissie een schrijven doen toekomen, waarin de Italiaanse autoriteiten vroegen elk programma onmiddellijk na de indiening ervan te beoordelen.
(17)
De Permanente Vertegenwoordiging van Italië bij de Europese Unie heeft bij schrijven van 10 januari 2005, geregistreerd op 11 januari 2005, de Commissie een schrijven van de Italiaanse autoriteiten doen toekomen waaraan het door de regio Basilicata goedgekeurde programma ter bestrijding van het citrus tristeza virus was gehecht.
(18)
Deze werkwijze heeft de diensten van de Commissie ertoe gebracht de Italiaanse autoriteiten er bij schrijven van 19 januari 2005 aan te herinneren dat om redenen van administratieve vereenvoudiging slechts één enkel besluit betreffende alle ingediende bestrijdingsprogramma's zou worden genomen, en dat de Italiaanse autoriteiten zouden moeten aangeven wanneer alle programma's ter bestrijding van het citrus tristeza virus ingediend zijn. Dat standpunt is in de vergadering van 25 januari 2005 herhaald, toen de Italiaanse autoriteiten eindelijk hebben bevestigd dat zodra zij van mening waren dat alle bestrijdingsprogramma's waren opgestuurd, zij de Commissie daarvan op de hoogte zouden brengen.
(19)
De Permanente Vertegenwoordiging van Italië bij de Europese Unie heeft bij schrijven van 26 januari 2005, geregistreerd op 27 januari 2005, de Commissie een schrijven van de Italiaanse autoriteiten doen toekomen waaraan het door de regio Calabrië goedgekeurde programma ter bestrijding van het citrus tristeza virus was gehecht.
(20)
Bij schrijven van 14 februari 2005, geregistreerd op 15 februari 2005, heeft de Permanente Vertegenwoordiging van Italië bij de Europese Unie de Commissie een schrijven doen toekomen waarin de Italiaanse autoriteiten verzoeken om een besluit over de beoogde maatregelen in het kader van de programma's ter bestrijding van het citrus tristeza virus van Calabrië, Campanië en Basilicata.
(21)
De Permanente Vertegenwoordiging van Italië bij de Europese Unie heeft bij schrijven van 28 februari 2005, geregistreerd op 1 maart 2005, de Commissie een schrijven van de Italiaanse autoriteiten doen toekomen waaraan het door de regio Sicilië goedgekeurde programma ter bestrijding van het citrus tristeza virus was gehecht.
(22)
Gedurende de maand maart 2005 hebben de Italiaanse autoriteiten er, in weerwil van de afspraken die tijdens de vergadering van 25 januari 2005 waren gemaakt, meermaals op aangedrongen dat een apart besluit zou worden genomen over het programma ter bestrijding van het citrus tristeza virus van Calabrië.
(23)
De diensten van de Commissie hebben daarop besloten opnieuw en voor de laatste maal dossier nr. N 580/03 te splitsen, zodat een deel C werd geschapen dat gereserveerd was voor het door Calabrië ingediende programma ter bestrijding van het citrus tristeza virus. Parallel daaraan hebben diezelfde diensten bij schrijven van 5 april 2005 een nieuw verzoek om aanvullende gegevens over de resterende aspecten van deel B van het dossier gestuurd, te weten over de financiering van de maatregelen ter bestrijding van het citrus tristeza virus in de programma's van Campanië, Basilicata en Sicilië.
(24)
Bij schrijven van 13 mei 2005, geregistreerd op 18 mei 2005, heeft de Permanente Vertegenwoordiging van Italië bij de Europese Unie de bij schrijven van 5 april 2005 aan de Italiaanse autoriteiten gevraagde aanvullende gegevens aan de Commissie verstrekt, maar uitsluitend met betrekking tot de programma's van Campanië en Basilicata.
(25)
Bij schrijven van 10 juni 2005, geregistreerd op 17 juni 2005, heeft de Permanente Vertegenwoordiging van Italië bij de Europese Unie de bij bovengenoemd schrijven van 5 april 2005 gevraagde aanvullende gegevens over het programma van Sicilië aan de Commissie verstrekt.
(26)
Bij brief van 22 juli 2005 (4) heeft de Commissie Italië haar eigen besluit meegedeeld om geen bezwaar te maken tegen de door Campanië en Basilicata ingediende programma's ter bestrijding van het citrus tristeza virus, noch tegen de in het Siciliaanse programma ter bestrijding van het citrus tristeza virus beoogde preventieve en technische-bijstandsmaatregelen, alsmede om de procedure van artikel 88, lid 2, van het EG-Verdrag in te leiden ten aanzien van de financiering van de onderzoeksactiviteiten die in het door Sicilië voorgestelde programma ter bestrijding van het citrus tristeza virus worden beoogd.
(27)
Het besluit van de Commissie tot inleiding van de procedure is in het Publicatieblad van de Europese Unie (5) bekendgemaakt. De Commissie heeft belanghebbenden verzocht hun opmerkingen over de betrokken steunmaatregelen mee te delen.
(28)
De Commissie heeft van de betrokken partijen geen opmerkingen ter zake ontvangen.
II. BESCHRIJVING
(29)
Het Siciliaanse programma ter bestrijding van het citrus tristeza virus voorziet in de uitvoering van onderzoeksactiviteiten naar de biologische en agronomische factoren in verband met de uitbraak van de ziekte.
(30)
Het beoogde bedrag voor de volledige financiering van die activiteiten bedraagt 4 200 000 euro. Dat bedrag komt uit een overdracht van nationale middelen uit hoofde van decreet nr. 25486 van 29 december 2003 en van decreet nr. 1090 van 14 juli 2004. De duur van de activiteiten hangt af van de analyse en van de bekendmaking van de resultaten van het onderzoek.
III. INLEIDING VAN DE PROCEDURE VAN ARTIKEL 88, LID 2, VAN HET VERDRAG
(31)
De Commissie heeft de procedure ingeleid in verband met de financiering van de onderzoeksactiviteiten waarin wordt voorzien in het programma ter bestrijding van het citrus tristeza virus dat door Sicilië is ingediend, aangezien zij enige twijfels had over de naleving van de normen die ten aanzien van staatssteun in de sector onderzoek en ontwikkeling gelden.
(32)
Volgens die normen is volledige financiering van onderzoeksactiviteiten in de landbouwsector alleen mogelijk als aan de vier voorwaarden van de Mededeling van de Commissie met betrekking tot wijziging van de communautaire kaderregeling inzake staatssteun voor onderzoek en ontwikkeling (6) van 1998 („de kaderregeling van 1998”) is voldaan.
(33)
De vier voornaamste voorwaarden zijn:
a)
De steun is van algemeen belang voor de betrokken sector (of subsector) en geeft geen aanleiding tot concurrentievervalsing ten nadele van andere sectoren (of subsectoren).
b)
De informatie wordt bekendgemaakt via gespecialiseerde bladen die ten minste in het hele land en niet uitsluitend onder de leden van een specifieke vereniging worden verspreid, zodat iedereen die belang kan hebben bij een onderzoeksproject, gemakkelijk te weten kan komen dat het project wordt uitgevoerd, en alle belangstellenden op hun verzoek kennis kunnen krijgen van de resultaten van het project. Deze informatie wordt niet later bekendgemaakt dan op het tijdstip waarop informatie ter zake aan de leden van een specifieke organisatie kenbaar zou worden gemaakt.
c)
De resultaten van de onderzoeksprojecten worden onder gelijke voorwaarden wat betreft kosten en tijdstip ter beschikking gesteld van alle belanghebbende partijen, inclusief de begunstigden van de steun.
d)
De steun voldoet aan de voorwaarden van bijlage II - „Interne steun: grondslag voor vrijstelling van de verlagingsverbintenissen” bij de Overeenkomst inzake de landbouw, die in het kader van de multilaterale handelsbesprekingen van de Uruguay-Ronde is gesloten (7). Wat deze laatste voorwaarden betreft, moet ervoor worden gezorgd dat de financiering van de activiteiten geen steun van de producentenprijzen tot gevolg heeft en niet tot rechtstreekse betalingen aan de producenten of verwerkers leidt.
(34)
De Commissie kon op basis van de gegevens waarover zij beschikte, niet vaststellen of in alle gevallen aan deze vier voorwaarden was voldaan, aangezien de Italiaanse autoriteiten noch ten aanzien van de voorwaarden inzake toegang tot de resultaten van het onderzoek, noch ten aanzien van de naleving van de eisen van bijlage II van de in het kader van de multilaterale handelsbesprekingen van de Uruguay-Ronde gesloten Overeenkomst inzake de landbouw verbintenissen waren aangegaan (de naleving van de andere eisen was wel aangetoond).
(35)
De Commissie moest de financiering van de onderzoeksactiviteiten die in het programma ter bestrijding van het citrus tristeza virus worden beoogd, derhalve beoordelen in het licht van de bepalingen van de Communautaire kaderregeling inzake staatssteun voor onderzoek en ontwikkeling (8). Aan de hand van de informatie waarover de Commissie beschikte, kon zij ook niet vaststellen of de geplande financiering in overeenstemming was met het bepaalde in die kaderregeling. Daarom moest de Commissie wel twijfelen aan de toelaatbaarheid van de steun die bedoeld was voor de financiering van de geplande onderzoeksactiviteiten.
IV. OPMERKINGEN VAN DE ITALIAANSE AUTORITEITEN
(36)
Bij brief van 16 september 2005, geregistreerd op 20 september 2005, heeft de Permanente Vertegenwoordiging van Italië bij de Europese Unie de Commissie de opmerkingen doen toekomen die de Italiaanse autoriteiten hadden gemaakt naar aanleiding van de inleiding van de procedure van artikel 88, lid 2, van het Verdrag in verband met de financiering van de onderzoeksactiviteiten waarin was voorzien in het Siciliaanse programma ter bestrijding van het citrus tristeza virus.
(37)
In die opmerkingen hebben de Italiaanse autoriteiten aangegeven dat de resultaten van de uitgevoerde onderzoeksactiviteiten ter beschikking zullen worden gesteld van alle belanghebbenden tegen dezelfde voorwaarden wat betreft kosten en tijd. Ook hebben zij laten weten dat de eisen van bijlage II van de in het kader van de multilaterale handelsbesprekingen van de Uruguay-Ronde gesloten Overeenkomst inzake de landbouw worden nageleefd, aangezien geen enkele rechtstreekse betaling ten gunste van de producenten of verwerkers zou worden gedaan en aangezien de maatregelen niet tot gevolg zouden hebben dat de prijzen worden ondersteund; omdat het programma immers fundamenteel onderzoek betreft, heeft het geen rechtstreekse invloed op de productie van landbouwproducten of agro-industriële producten.
V. BEOORDELING
(38)
Overeenkomstig artikel 87, lid 1, van het Verdrag zijn steunmaatregelen van de Staten of in welke vorm ook met staatsmiddelen bekostigd, die de mededinging door begunstiging van bepaalde bedrijven of bepaalde producties vervalsen of dreigen te vervalsen, onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt, voorzover deze steun het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig beïnvloedt. De onderhavige financiering voldoet aan die omschrijving, aangezien zij dient ter financiering van enkele bedrijven (de citrustelers), en aangezien zij van dien aard is dat zij het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig kan beïnvloeden met het oog op de belangrijke positie die Italië inneemt in de landbouwproductie (in 2003 was Italië bijvoorbeeld de belangrijkste tuinbouwproducent van de Unie).
(39)
In de in artikel 87, leden 2 en 3, van het Verdrag bedoelde gevallen kunnen bepaalde maatregelen evenwel bij wijze van afwijking als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt worden beschouwd.
(40)
In het onderhavige geval kan, gelet op de aard van de hierboven beschreven maatregelen, alleen de uitzondering van artikel 87, lid 3, onder c), van het Verdrag worden toegepast, op grond waarvan steunmaatregelen om de ontwikkeling van bepaalde vormen van economische bedrijvigheid of van bepaalde regionale economieën te vergemakkelijken als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt kunnen worden beschouwd, mits de voorwaarden waaronder het handelsverkeer plaatsvindt daardoor niet zodanig worden veranderd dat het gemeenschappelijk belang wordt geschaad.
(41)
Die afwijking kan alleen van toepassing zijn, indien de onderhavige maatregel (volledige financiering van onderzoeksactiviteiten) aan de vier voorwaarden van de kaderregeling van 1998 voldoet.
(42)
In het licht van de toelichting die door de Italiaanse autoriteiten is gegeven in hun opmerkingen naar aanleiding van de inleiding van de procedure van artikel 88, lid 2, van het Verdrag, lijkt te worden voldaan aan de twee voorwaarden van de bovengenoemde mededeling, waarvan het tot nog toe twijfelachtig was of dat het geval was.
(43)
De Commissie constateert derhalve dat de financiering van de onderzoeksactiviteiten van het Siciliaanse programma ter bestrijding van het citrus tristeza virus plaatsvindt in overeenstemming met de betrokken bepalingen van bovengenoemde mededeling.
VI. CONCLUSIE
(44)
Aangezien de Italiaanse autoriteiten hebben aangetoond dat de onderzoeksactiviteiten in het Siciliaanse programma ter bestrijding van het citrus tristeza virus in overeenstemming met de desbetreffende bepalingen van de kaderregeling van 1998 zullen worden gefinancierd, kan de onderhavige financiering plaatsvinden op grond van de in artikel 87, lid 3, onder c), van het Verdrag bedoelde afwijking, omdat het gaat om steun die bedoeld is om de ontwikkeling van bepaalde vormen van economische bedrijvigheid of van bepaalde regionale economieën te vergemakkelijken, zonder dat de voorwaarden waaronder het handelsverkeer plaatsvindt daardoor zodanig worden veranderd dat het gemeenschappelijk belang wordt geschaad,
HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:
Artikel 1
De financiering van de onderzoeksactiviteiten van het Siciliaanse programma ter bestrijding van het citrus tristeza virus is verenigbaar met de gemeenschappelijke markt.
De uitvoering van de steunmaatregel is derhalve geoorloofd.
Artikel 2
De onderhavige beschikking is gericht tot de Italiaanse Republiek.
Gedaan te Brussel, 21 december 2005.