BESLUIT Nr. 253/2000/EG VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD
van 24 januari 2000
tot vaststelling van de tweede fase van het communautaire actieprogramma op onderwijsgebied "Socrates"
HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op de artikelen 149 en 150,
Gezien het voorstel van de Commissie(1),
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité(2),
Gezien het advies van het Comité van de Regio's(3),
Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag(4),
Gezien de gemeenschappelijke tekst die op 10 november 1999 door het bemiddelingscomité is goedgekeurd,
Overwegende hetgeen volgt:
(1) In het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap is bepaald dat de Gemeenschap, onder andere, bijdraagt tot de ontwikkeling van onderwijs en opleiding van hoog gehalte. Door maatregelen in het kader van dit programma moet de Europese dimensie van onderwijs worden bevorderd en moet worden bijgedragen tot de ontwikkeling van kwalitatief hoogstaand onderwijs ter bevordering van permanente educatie.
(2) Bij Besluit nr. 819/95/EG van het Europees Parlement en de Raad(5) is het communautaire actieprogramma "Socrates" ingesteld.
(3) De buitengewone Europese Raad over de werkgelegenheid, gehouden op 20 en 21 november 1997 te Luxemburg, heeft erkend dat onderwijs en opleiding gedurende het gehele leven een belangrijke bijdrage kunnen leveren tot het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten met het oog op de verbetering van de inzetbaarheid, het aanpassingsvermogen en het ondernemerschap en met het oog op de bevordering van gelijke kansen.
(4) De Commissie heeft in haar mededeling "Voor een Europa van de kennis" de grote lijnen geschetst voor de totstandbrenging van een open en dynamische Europese onderwijsruimte, die het mogelijk moet maken de doelstelling van onderwijs en opleiding gedurende het gehele leven te verwezenlijken.
(5) De Commissie stelt in haar Witboek "Onderwijzen en leren - naar een cognitieve samenleving" dat het ontstaan van de cognitieve samenleving impliceert dat de verwerving van nieuwe kennis wordt aangemoedigd en dat het derhalve dienstig is op alle mogelijke manieren tot leren aan te zetten. De Commissie onderstreept in haar Groenboek "Onderwijs, opleiding, onderzoek: de belemmeringen voor transnationale mobiliteit" dat mobiliteit voordelen meebrengt voor de mensen en het concurrentievermogen in de Europese Unie.
(6) Volgens de Commissie, overeenkomstig de wens van het Europees Parlement, moet een participatie worden bereikt van ten minste 10 % van de scholen in het kader van de "Comenius"-actie en van ongeveer 10 % van de studenten aan de mobiliteit in het kader van de "Erasmus"-actie.
(7) Een actief burgerschap dient te worden bevorderd en de bestrijding van de diverse vormen van uitsluiting, met inbegrip van racisme en vreemdelingenhaat, dient te worden versterkt. Bijzondere aandacht dient te worden besteed aan het bevorderen van gelijkheid en het stimuleren van gelijke kansen voor vrouwen en mannen. Bijzondere aandacht dient te worden besteed aan personen met speciale behoeften.
(8) Het Europees Parlement en de Raad hebben bij hun Besluit inzake jeugdzaken en de Raad bij Besluit 1999/382/EG(6) inzake opleiding communautaire actieprogramma's op het gebied van, respectievelijk, jeugdzaken en opleiding vastgesteld, die samen met het "Socrates"-programma tot een Europa van de kennis bijdragen.
(9) Teneinde de toegevoegde waarde van het optreden van de Gemeenschap te vergroten, moet de Commissie in samenwerking met de lidstaten op alle niveaus zorgen voor samenhang tussen en complementariteit van de in het kader van dit besluit uitgevoerde acties en andere relevante communautaire beleidsmaatregelen, instrumenten en acties.
(10) Er moet worden voorzien in de mogelijkheid van gezamenlijke activiteiten in het kader van het "Socrates"-programma en andere communautaire programma's en acties met een onderwijsdimensie, teneinde synergie te bevorderen en de toegevoegde waarde van het communautaire optreden te vergroten.
(11) De Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte (EER) voorziet in een uitgebreide samenwerking op het gebied van onderwijs, opleiding en jeugdzaken tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en de landen van de Europese Vrijhandelsassociatie die deelnemen aan de Europese Economische Ruimte (EVA/EER-landen), anderzijds.
(12) Dit programma dient te worden opengesteld voor de deelneming van de geassocieerde landen in Midden- en Oost-Europa (LMOE), overeenkomstig de voorwaarden die zijn vastgesteld in de Europa-overeenkomsten, in de aanvullende protocollen daarbij en in de besluiten van de onderscheiden associatieraden, voor de deelneming van Cyprus, op basis van aanvullende kredieten volgens met dat land overeen te komen procedures, alsmede voor de deelneming van Malta en van Turkije op basis van aanvullende kredieten overeenkomstig de bepalingen van het Verdrag.
(13) In samenwerking tussen de Commissie en de lidstaten dient te worden gezorgd voor toezicht op en voortdurende evaluatie van dit programma. Deze evaluatie moet in voorkomend geval de mogelijkheid van aanpassingen kunnen bieden, met name wat de prioriteiten voor de uitvoering van de maatregelen betreft. De evaluatie moet een externe evaluatie door onafhankelijke en onpartijdige instanties omvatten.
(14) Overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag vervatte subsidiariteits- en evenredigheidsbeginsel, kunnen de doelstellingen van de voorgenomen actie betreffende de bijdrage van de Europese samenwerking aan onderwijs van hoog gehalte niet voldoende door de lidstaten worden verwezenlijkt, met name gezien de noodzaak multilaterale partnerschappen, multilaterale mobiliteit alsmede uitwisselingen op communautair niveau te bevorderen. Deze doelstellingen kunnen derhalve, gezien de transnationale dimensie van de communautaire acties en maatregelen, beter door de Gemeenschap worden verwezenlijkt. Het onderhavige besluit van het Europees Parlement en de Raad gaat niet verder dan wat nodig is om deze doelstellingen te verwezenlijken.
(15) Verbetering van het Europese studiepuntenoverdrachtsysteem (ECTS) is een doeltreffend middel om ervoor te zorgen dat de mobiliteit haar doelstellingen volledig bereikt; universiteiten die aan het programma deelnemen, worden aangemoedigd zoveel mogelijk gebruik te maken van het ECTS.
(16) Bij het onderhavige besluit worden voor de gehele duur van het programma de financiële middelen vastgesteld die voor de Begrotingsautoriteit in het kader van de jaarlijkse begrotingsprocedure het voornaamste referentiepunt vormen in de zin van punt 33 van het Interinstitutioneel Akkoord tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie van 6 mei 1999 over de begrotingsdiscipline en de verbetering van de begrotingsprocedure(7).
(17) De voor de uitvoering van dit besluit vereiste maatregelen moeten worden vastgesteld overeenkomstig Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden(8),
BESLUITEN:
Artikel 1
Vaststelling van het programma
1. Bij dit besluit wordt de tweede fase vastgesteld van het communautaire actieprogramma op onderwijsgebied "Socrates", hierna "dit programma" genoemd.
2. Dit programma wordt uitgevoerd in de periode van 1 januari 2000 tot en met 31 december 2006.
3. Dit programma draagt bij tot de bevordering van een Europa van de kennis via de ontwikkeling van de Europese dimensie op het gebied van onderwijs en opleiding door het bevorderen van levenslang leren op basis van formeel en informeel onderwijs en van formele en informele opleiding. Het ondersteunt de ontwikkeling van kennis, vaardigheden en bekwaamheden die een actief burgerschap en inzetbaarheid op de arbeidsmarkt kunnen bevorderen.
4. Dit programma strekt tot ondersteuning en aanvulling van de door en in de lidstaten georganiseerde activiteiten, met volledige eerbiediging van de verantwoordelijkheid van de lidstaten voor de inhoud van het onderwijs en de inrichting van de onderwijs- en opleidingsstelsels, enerzijds, en hun culturele en taalkundige verscheidenheid, anderzijds.
Artikel 2
Doelstellingen van dit programma
Om met volledige eerbiediging van de verantwoordelijkheid van de lidstaten bij te dragen tot onderwijs van een hoog gehalte en ter bevordering van permanente educatie, wordt met dit programma het volgende beoogd:
a) versterking van de Europese dimensie van het onderwijs op elk niveau en het vergemakkelijken van ruime transnationale toegang tot onderwijsfaciliteiten in Europa, waarbij het creëren van gelijke kansen in alle sectoren van het onderwijs wordt bevorderd;
b) stimulering van een kwantitatieve en kwalitatieve verbetering van de kennis van de talen van de Europese Unie, met name de talen die minder verspreid zijn en minder onderwezen worden, om zo tot meer begrip en solidariteit tussen de volkeren van de Europese Unie te komen en de interculturele dimensie van het onderwijs te bevorderen;
c) stimulering van de samenwerking en de mobiliteit op onderwijsgebied, met name door:
- aanmoediging van uitwisselingen tussen onderwijsinstellingen;
- bevordering van het open- en afstandsonderwijs;
- verbetering van de erkenning van diploma's en onderwijsperioden;
- ontwikkeling van de gegevensuitwisseling
en hulp bij het wegnemen van de belemmeringen;
d) aanmoediging tot vernieuwingen in de ontwikkeling van de onderwijspraktijk en het onderwijsmateriaal, waar nodig, met inbegrip van het gebruik van nieuwe technologieën, en bestudering van aangelegenheden die van belang zijn voor het gemeenschappelijk beleid op onderwijsgebied.
Artikel 3
Communautaire acties
1. De in artikel 2 beoogde doelstellingen van dit programma worden nagestreefd door middel van de volgende acties, waarvan de operationele inhoud en de uitvoeringsprocedures in de bijlage beschreven worden:
RUIMTE VOOR DE TABEL
2. De acties krijgen concreet gestalte in de volgende transnationale maatregelen of een combinatie ervan:
a) steun voor de transnationale mobiliteit van personen op het gebied van het onderwijs in Europa;
b) steun voor het gebruik van informatie- en communicatietechnologie (ICT) in het onderwijs;
c) steun voor het opzetten van transnationale samenwerkingsnetwerken die de uitwisseling van ervaringen en goede praktijken vergemakkelijken;
d) bevordering van talenkennis en inzicht in verschillende culturen;
e) steun voor vernieuwende proefprojecten, berustend op transnationale partnerschappen ten behoeve van de innovatie in en de kwaliteit van het onderwijs;
f) voortdurende verbetering van communautair referentiemateriaal door
- observatie en analyse van het nationale onderwijsbeleid,
- observatie en verspreiding van goede praktijken en vernieuwingen,
- ruime gegevensuitwisseling.
Artikel 4
Toegang tot dit programma
1. Dit programma is, onder de in de bijlage neergelegde voorwaarden en volgens de daarin bepaalde uitvoeringsregelingen, vooral gericht op:
a) leerlingen, studenten en andere lerenden;
b) personeel dat rechtstreeks bij onderwijs betrokken is;
c) alle door iedere lidstaat gespecificeerde typen onderwijsinstellingen;
d) alle personen en instanties die voor de onderwijsstelsels en het onderwijsbeleid in de lidstaten op lokaal, regionaal en nationaal niveau verantwoordelijk zijn.
2. Openbare of particuliere instanties die met onderwijsinstellingen samenwerken, kunnen ook aan acties van dit programma deelnemen; dat geldt met name voor:
- lokale en regionale instanties en organisaties;
- verenigingen die actief zijn op onderwijsgebied, waaronder studenten-, leerlingen-, leraren- en ouderverenigingen;
- ondernemingen, groepen van ondernemingen, beroepsverenigingen en kamers van koophandel;
- sociale partners en hun organisaties op alle niveaus;
- onderzoekscentra en -instanties.
Artikel 5
Uitvoering van dit programma en samenwerking met de lidstaten
1. De Commissie is belast met
- de uitvoering van de communautaire acties die onder dit programma vallen, overeenkomstig de bijlage;
- de raadpleging van de sociale partners en de relevante verenigingen die zich op Europees niveau met onderwijs bezighouden; zij stelt het in artikel 8, lid 1, bedoelde comité van hun opvattingen in kennis.
2. De lidstaten
- nemen de nodige maatregelen om het efficiënte verloop van het programma op niveau van de lidstaten te waarborgen en betrekken hierbij alle partijen die met onderwijs te maken hebben, overeenkomstig de nationale praktijken,
- zetten een passende structuur op voor een gecoördineerd beheer van de uitvoering op niveau van de lidstaten van de onder dit programma vallende acties (nationale agentschappen voor "Socrates"),
- streven ernaar de maatregelen te nemen die zij wenselijk achten om juridische en administratieve belemmeringen voor de toegang tot dit programma weg te nemen,
- zorgen ervoor dat mogelijke synergieën met andere communautaire programma's op het niveau van de lidstaten tot stand komen.
3. De Commissie draagt, in samenwerking met de lidstaten, zorg voor
- de overgang tussen de in het kader van het vorige programma op onderwijsgebied (Socrates) ondernomen acties vastgesteld bij Besluit nr. 819/95/EG en de uit hoofde van dit programma uit te voeren acties;
- de verspreiding van de resultaten van de in het kader van het vorige programma op onderwijsgebied (Socrates) ondernomen acties en van de uit hoofde van dit programma uit te voeren acties;
- voorlichting, publiciteit en follow-up waar het de door dit programma gesteunde acties betreft.
Artikel 6
Gezamenlijke acties
In het kader van de opbouw van een Europa van de kennis kunnen de maatregelen van dit programma overeenkomstig de procedure van artikel 8, lid 2, de vorm aannemen van gezamenlijke acties met verwante communautaire programma's en acties, met name, "Leonardo da Vinci" en "Jeugd", alsmede met communautaire programma's voor onderzoek, ontwikkeling en nieuwe technologieën.
Artikel 7
Uitvoeringsmaatregelen
1. De voor de uitvoering van dit besluit vereiste maatregelen die betrekking hebben op de volgende aangelegenheden moeten worden vastgesteld volgens de beheersprocedure van artikel 8, lid 2:
a) het jaarlijkse werkprogramma, inclusief prioriteiten, onderwerpen voor gezamenlijke acties en de selectiecriteria en -procedures;
b) de financiële steun die door de Gemeenschap zal worden verleend (bedragen, tijdsduur en begunstigden) en de algemene richtsnoeren voor de uitvoering van het programma;
c) de jaarlijkse begroting en de verdeling van de middelen over de verschillende onder het programma vallende acties;
d) de verdeling over de lidstaten van de middelen voor de decentraal te beheren acties;
e) de regelingen voor de controle en de evaluatie van het programma, alsmede voor de verspreiding en de overdracht van de resultaten;
f) voorstellen van de Commissie voor het selecteren van projecten, met inbegrip van die van actie 7 (gezamenlijke acties).
2. De voor de uitvoering van dit besluit vereiste maatregelen die betrekking hebben op andere aangelegenheden moeten worden vastgelegd volgens de raadplegingsprocedure van artikel 8, lid 3.
Artikel 8
Comité
1. De Commissie wordt bijgestaan door een comité.
2. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, zijn de artikelen 4 en 7 van Besluit 1999/468/EG van toepassing, met inachtneming van het bepaalde in artikel 8 van dat besluit.
De in artikel 4, lid 3, van Besluit 1999/468/EG bedoelde termijn wordt vastgesteld op twee maanden.
3. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, zijn de artikelen 3 en 7 van Besluit 1999/468/EG van toepassing, met inachtneming van het bepaalde in artikel 8 van dat besluit.
4. Het comité stelt zijn reglement van orde vast.
Artikel 9
Samenwerking met andere programmacomités en informatie over andere communautaire initiatieven
1. Het comité werkt regelmatig en gestructureerd samen met het comité dat is ingesteld in het kader van het actieprogramma, "Leonardo da Vinci" voor de uitvoering van het communautaire beleid inzake beroepsopleiding en met het comité dat is ingesteld in het kader van het communautair actieprogramma "Jeugd".
2. Om de samenhang van dit programma met andere in artikel 11 bedoelde maatregelen te verwezenlijken, houdt de Commissie het comité regelmatig op de hoogte van de communautaire initiatieven op het gebied van onderwijs, opleiding en jeugd, met inbegrip van de samenwerking met derde landen en internationale organisaties.
Artikel 10
Financiële bepalingen
1. De financiële middelen voor de uitvoering van dit programma in de in artikel 1 genoemde periode belopen 1850 miljoen EUR.
2. De jaarlijkse kredieten worden door de Begrotingsautoriteit toegestaan binnen de grenzen van de financiële vooruitzichten.
Artikel 11
Samenhang en complementariteit
1. De Commissie draagt, in samenwerking met de lidstaten, zorg voor de algehele samenhang en complementariteit tussen dit programma en andere betrokken beleidsmaatregelen, instrumenten en acties van de Gemeenschap. Het programma draagt bij tot de verwezenlijking van de doelstellingen van het Gemeenschapsbeleid inzake gelijkheid, gelijke kansen voor vrouwen en mannen en de bevordering van de sociale integratie.
De Commissie draagt zorg voor een doeltreffende verbinding tussen dit programma en de programma's en acties op onderwijsgebied in het kader van de samenwerking van de Gemeenschap met derde landen en de bevoegde internationale organisaties.
2. Bij de uitvoering van de maatregelen van dit programma houden de Commissie en de lidstaten rekening met de prioriteiten in de werkgelegenheidsrichtsnoeren die door de Raad zijn vastgesteld, als onderdeel van een gecoördineerde werkgelegenheidsstrategie.
Artikel 12
Deelneming van de EVA/EER-landen, de geassocieerde landen van Midden- en Oost-Europa (LMOE), Cyprus, Malta en Turkije
Dit programma staat open voor deelneming van
- de EVA/EER-landen, overeenkomstig de voorwaarden van de EER-Overeenkomst,
- de geassocieerde landen van Midden- en Oost-Europa (LMOE), overeenkomstig de voorwaarden die zijn vastgesteld in de Europaovereenkomsten, in de aanvullende protocollen daarbij en in de besluiten van de onderscheiden associatieraden,
- Cyprus, op basis van aanvullende kredieten volgens met dit land overeen te komen procedures,
- Malta en Turkije, op basis van aanvullende kredieten overeenkomstig de bepalingen van het Verdrag.
Artikel 13
Internationale samenwerking
In het kader van dit programma en in overeenstemming met de procedures van artikel 8, lid 2, kan de Commissie samenwerken met de derde landen en met de bevoegde internationale organisaties, in het bijzonder met de Raad van Europa.
Artikel 14
Toezicht en evaluatie
1. De Commissie oefent, in samenwerking met de lidstaten, regelmatig toezicht uit op het verloop van dit programma. Bij de uitvoering van het programma wordt gebruikgemaakt van de resultaten van het toezicht- en evaluatieproces.
Dit toezicht heeft ook betrekking op de in lid 3 bedoelde verslagen en specifieke activiteiten.
2. Dit programma wordt door de Commissie, in samenwerking met de lidstaten, regelmatig geëvalueerd. Deze evaluatie is ervoor bestemd om de relevantie, de doeltreffendheid en de resultaten van de uitgevoerde actie aan de in artikel 2 genoemde doelstellingen te toetsen. Zij zal tevens de resultaten van het programma als geheel bekijken.
De evaluatie heeft tevens betrekking op de complementariteit tussen de in het kader van dit programma uitgevoerde actie en die uit hoofde van onder andere relevante communautaire beleidsmaatregelen, instrumenten en acties.
Dit programma wordt op gezette tijden aan een onafhankelijke externe evaluatie onderworpen aan de hand van de overeenkomstig de procedure van artikel 8, lid 2, vastgestelde criteria.
3. Uiterlijk op respectievelijk 31 december 2003 en 30 juni 2007 dienen de lidstaten bij de Commissie verslagen in over de uitvoering en de resultaten van dit programma.
4. De Commissie verstrekt het Europees Parlement, de Raad, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's:
- met betrekking tot de toetreding van nieuwe lidstaten, een verslag over de financiële gevolgen van deze toetredingen voor het programma en vervolgens, indien passend, financiële voorstellen inzake de financiële gevolgen van deze toetredingen voor het programma, overeenkomstig de bepalingen van het Interinstitutioneel Akkoord van 6 mei 1999 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie over de begrotingsdiscipline en de verbetering van de begrotingsprocedure en met de conclusies van de Europese Raad van Berlijn van maart 1999. Het Europees Parlement en de Raad nemen zo snel mogelijk een besluit over die voorstellen;
- uiterlijk op 30 juni 2004 een tussentijds evaluatieverslag over de bereikte resultaten en kwalitatieve en kwantitatieve aspecten van de uitvoering van dit programma;
- uiterlijk op 31 december 2006 een mededeling over de voortzetting van dit programma;
- uiterlijk op 31 december 2007 een ex-post-evaluatieverslag.
Artikel 15
Inwerkingtreding
Dit besluit treedt in werking op de dag van zijn bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.
Gedaan te Brussel, 24 januari 2000.