Beschikking van de Commissie
van 20 september 2000
tot goedkeuring van de steunmaatregelen van Frankrijk ten behoeve van de kolenindustrie voor de jaren 1997, 1998 en 1999
(kennisgeving geschied onder nummer C(2000) 2957)
(Slechts de tekst in de Franse taal is authentiek)
(Voor de EER relevante tekst)
(2001/85/EGKS)
DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal,
Gelet op Beschikking nr. 3632/93/EGKS van de Commissie van 28 december 1993 tot vaststelling van een communautaire regeling voor de steunmaatregelen van de lidstaten ten behoeve van de kolenindustrie(1), inzonderheid op artikel 2, lid 1,
Gelet op Beschikking 95/465/EGKS van de Commissie van 19 juli 1995 die een gunstig advies geeft inzake het plan tot buitenbedrijfstelling van de Franse kolenindustrie(2),
Overwegende hetgeen volgt:
I
(1) Bij de brieven van 31 juli 1997, 13 augustus 1998 en 10 mei 1999 heeft Frankrijk krachtens de bepalingen van artikel 9, lid 1, van Beschikking nr. 3632/93/EGKS de financiële steunmaatregelen aangemeld die zij respectievelijk voor de jaren 1997, 1998 en 1999 voornemens was te treffen ten behoeve van de kolenindustrie.
(2) De diensten van de Commissie hebben vastgesteld dat met de door Frankrijk aangemelde steunmaatregelen, die bestaan uit rechtstreekse subsidies uit de algemene staatsbegroting en kapitaalverstrekkingen afkomstig van een speciale rekening van de schatkist, niet de exploitatieverliezen van de lopende productie konden worden gedekt. De verliezen van de afgelopen drie jaren zijn, aldus een nota van de Franse autoriteiten van 25 maart 1998, gedekt met door Charbonnages de France op de financiële markten uitgeschreven leningen.
(3) In haar aanmaningsbrief aan Frankrijk van 26 juli 1999(3) was de Commissie van oordeel dat de voorwaarden waaronder deze leningen werden uitgeschreven en de nauwe banden tussen Charbonnages de France en de Franse overheid een stilzwijgende waarborg van de Franse staat inhielden voor de door de onderneming uitgeschreven leningen. De aanmaningsbrief stelde onder meer dat: "de financiële situatie van Charbonnages de France zodanig is dat de onderneming geen geld zou kunnen lenen op de kapitaalmarkt, onder normale voorwaarden, zonder ten minste de stilzwijgende garantie van de staat. Volgens de plannen zal Charbonnages de France in 2005 alle winningsactiviteiten staken. Niet alleen is het onwaarschijnlijk dat de onderneming tegen die tijd haar lopende leningen zal hebben terugbetaald, het is ook te verwachten dat zij er nog meer zal hebben uitgeschreven, enerzijds omdat haar winningsactiviteiten structureel verliesgevend zijn en anderzijds om eerdere leningen te kunnen afbetalen". De Commissie oordeelde daarom dat de leningen steunmaatregelen waren als bedoeld in artikel 1 van Beschikking nr. 3632/93/EGKS.
(4) In antwoord op de aanmaningsbrief van 26 juli 1999 heeft Frankrijk bij brief van 26 oktober 1999 het standpunt van de Commissie bevestigd. Zij verklaart uitdrukkelijk dat de door Charbonnages de France uitgegeven leningen beschouwd kunnen worden als uitgeschreven voor rekening van de Franse staat. Er zijn verschillende op elkaar aansluitende aanwijzingen voor dat er een impliciete garantie bestaat van de Franse staat voor de door Charbonnages de France uitgeschreven leningen, met name het feit dat, zoals de Franse autoriteiten in hun brief van 26 oktober 1999 stellen, "de status van overheidsbedrijf van CDF (Charbonnages de France), waaruit voortvloeit dat de rechten en plichten van de onderneming na haar ontbinding op de staat zullen overgaan, de Franse staat verplicht om, bij de ontbinding van de onderneming na beëindiging van de steenkoolwinning tegen 2005, de schuld van de onderneming over te nemen".
(5) De conclusie van de Commissie luidt derhalve dat de leningen die door Charbonnages de France zijn uitgeschreven ter dekking van het restant van de exploitatieverliezen over de jaren 1997, 1998 en 1999 dat niet gedekt werd door rechtstreekse subsidies en kapitaalverstrekkingen, een steunmaatregel vormen in de zin van artikel 1 van Beschikking nr. 3632/93/EGKS.
(6) Gezien het bovenstaande en de door Frankrijk verstrekte informatie doet de Commissie uit hoofde van Beschikking nr. 3632/93/EGKS een uitspraak inzake de volgende financiële maatregelen:
a) voor het jaar 1997:
- steun voor buitenbedrijfstelling, ten bedrage van 2489 miljoen FRF ter dekking van de exploitatieverliezen,
- steun ter dekking van buitengewone lasten, ten bedrage van 3869 miljoen FRF;
b) voor het jaar 1998:
- steun voor buitenbedrijfstelling, ten bedrage van 2578 miljoen FRF ter dekking van de exploitatieverliezen,
- steun ter dekking van buitengewone lasten, ten bedrage van 4059 miljoen FRF;
c) voor het jaar 1999:
- steun voor buitenbedrijfstelling, ten bedrage van 2369 miljoen FRF, ter dekking van de exploitatieverliezen,
- steun ter dekking van buitengewone lasten, ten bedrage van 4135 miljoen FRF.
(7) De door Frankrijk geplande financiële maatregelen ten behoeve van de kolenindustrie vallen onder de bepalingen van artikel 1 van Beschikking nr. 3632/93/EGKS en moeten derhalve worden goedgekeurd door de Commissie overeenkomstig artikel 9 van genoemde beschikking. De Commissie doet een uitspraak aan de hand van de algemene doelstellingen en criteria van artikel 2 en de specifieke criteria van de artikelen 4 en 5 van genoemde beschikking. Bij de beoordeling onderzoekt de Commissie overeenkomstig artikel 9, lid 6, van genoemde beschikking of de maatregelen in overeenstemming zijn met de plannen tot buitenbedrijfstelling waarover de Commissie een gunstig advies heeft uitgebracht.
II
(8) Met de bedragen van 2489, 2578 en 2369 miljoen FRF die Frankrijk wil toekennen aan de kolenindustrie uit hoofde van artikel 4 van Beschikking nr. 3632/93/EGKS voor respectievelijk de jaren 1997, 1998 en 1999 moet het verschil worden bijgepast tussen de productiekosten en de verkoopprijs van de steenkool zoals die uit de vrije wil van de contracterende partijen volgens de op de wereldmarkt geldende voorwaarden tot stand is gekomen voor uit derde landen afkomstige steenkool van soortgelijke kwaliteit. De steunmaatregelen passen in het plan tot buitenbedrijfstelling van de onderneming, waarvan de exploitatie in 2005 volledig zal worden stopgezet. In verband met de verstrekkende gevolgen, sociaal en regionaal, van de buitenbedrijfstelling van de onderneming heeft de Franse regering in overleg met de sociale partners besloten tot een gefaseerde sluiting, die tot het jaar 2005 zal duren.
(9) Hoewel de productie van steenkool is verminderd van 5,361 miljoen tse(4) in 1997 tot 3,673 miljoen tse in 1999, dus met 30 %, stelt de Commissie vast dat het bedrag aan steun in die periode ongeveer gelijk gebleven is. De daling van de kolenprijzen op de internationale markten en de gestegen productiekosten - van 825 FRF per tse in 1997 tot 975 FRF per tse in 1999 - hebben het effect van de productievermindering op het totale bedrag aan steun tenietgedaan. Deze kostenstijging van de kolenwinning bevestigt alleen maar de juistheid van het besluit van Frankrijk om de kolenwinning in 2005 volledig stop te zetten.
(10) Overeenkomstig artikel 3, lid 1, van genoemde beschikking heeft de Commissie voor de jaren 1997 en 1998 gecontroleerd of de aangemelde steun per ton per productie-eenheid het verschil tussen de productiekosten en de werkelijke inkomsten niet overschrijdt. De Commissie heeft voor het kolenjaar 1999 gecontroleerd of de aangemelde steun per ton niet het verschil per productie-eenheid tussen de productiekosten en de te verwachten inkomsten overschrijdt.
(11) Voorts heeft de Commissie onderzocht of overeenkomstig artikel 2, lid 2, van Beschikking nr. 3632/93/EGKS de door Frankrijk voorgestelde steunmaatregelen zijn opgenomen in de nationale, regionale of locale overheidsbegrotingen van de lidstaten of passen in het kader van volstrekt daarmee gelijkstaande mechanismen. Beide categorieën steunmaatregelen, de rechtstreekse subsidies ten laste van de algemene staatsbegroting en de kapitaalverstrekkingen die waren opgenomen op een speciale verzamelrekening van de schatkist, voldoen aan de eisen van artikel 2, lid 2, van Beschikking nr. 3632/93/EGKS. Ten aanzien van de door Charbonnages de France uitgeschreven leningen heeft Frankrijk bij schrijven van 26 oktober 1999 de Commissie medegedeeld dat de Franse staat vanaf het jaar 2000 de rente voor deze leningen voor haar rekening zal nemen. De voor de jaren 1998 en 1999 verschuldigde intresten op deze leningen zijn gedekt door de voor deze jaren uitgeschreven leningen. De Franse autoriteiten hebben bij schrijven van 3 juli 2000 de Commissie het schriftelijk bewijs verstrekt dat de over het jaar 2000 verschuldigde rente is opgenomen in de staatsbegroting voor 1999, en de Commissie is van mening dat de leningen beantwoorden aan de bij artikel 2, lid 2, van Beschikking nr. 3632/93/EGKS opgelegde verplichting. Zoals gezegd in overweging 7, punt III, van voornoemde beschikking heeft de in artikel 2, lid 2, opgelegde verplichting tot doel de beste waarborgen voor de doorzichtigheid van de steunregelingen te bieden. Door budgettering van de voor het jaar 2000 verschuldigde rente moet het doel als bereikt worden beschouwd, aangezien de rente naast het bedrag van de leningen een bijkomstigheid betekent. Door de budgettering van de intresten van de leningen wordt met het bedrag zelf van de leningen ipso facto voldaan aan de in artikel 2, lid 2, van Beschikking nr. 3632/93/EGKS vastgelegde doelstelling van transparantie van steunmaatregelen.
(12) Overeenkomstig artikel 2, lid 1, tweede streepje, dragen de steunmaatregelen bij tot het oplossen van de sociale en regionale problemen die uit de gehele of gedeeltelijke buitenbedrijfstelling van de productie-eenheden voortvloeien.
(13) Behoudens de 35 miljoen FRF voor het jaar 1997 en de telkens 45 miljoen FRF voor 1998 en 1999 zijn de voor deze drie jaren voorziene steunmaatregelen, volgens de door Frankrijk verstrekte informatie, in overeenstemming met de doelstellingen van Beschikking nr. 3632/93/EGKS en met de goede werking van de gemeenschappelijke markt. De Commissie zal later een uitspraak doen over de 35 miljoen FRF voor het jaar 1997 en de telkens 45 miljoen FRF voor 1998 en 1999, met name in het licht van de antwoorden van Frankrijk op de aanmaning van de Commissie van 9 februari 1999 in het kader van klacht nr. 97/4717 van 26 augustus 1997, die door vijf Franse ondernemingen, waaronder de maatschappij Thion et Cie, tegen Charbonnages de France is ingediend.
(14) Deze beschikking wil overigens niet vooruitlopen op de beschikking die de Commissie zal moeten geven na de behandeling van de klachten die zijn ingediend tegen Charbonnages de France, met name door Cokes de Drocourt SA, in het kader van de cokesmarkt.
III
(15) De bedragen van 3869, 4059 en 4135 miljoen FRF die Frankrijk respectievelijk voor de jaren 1997, 1998 en 1999 wil toekennen aan de Franse kolenindustrie dienen ter dekking van de uitzonderlijke lasten die verbonden zijn aan modernisering, rationalisering en herstructurering van de Franse kolenindustrie en houden geen verband met de lopende productie (van het verleden geërfde lasten).
(16) Overeenkomstig artikel 5 van Beschikking nr. 3632/93/EGKS dekt de steun de lasten die expliciet vermeld staan in de bijlage bij de beschikking, namelijk:
- de betaling van de sociale uitkeringen over de jaren 1997, 1998 en 1999 als gevolg van de pensionering van werknemers voordat ze de wettelijk vastgestelde pensioengerechtigde leeftijd hebben bereikt, respectievelijk 631, 731 en 837 miljoen FRF;
- de andere uitzonderlijke uitgaven voor werknemers over de jaren 1997, 1998 en 1999 voor werknemers die hun baan hebben verloren als gevolg van herstructureringen en rationaliseringen, ten bedrage van respectievelijk 154, 244 en 157 miljoen FRF;
- de overblijvende lasten over de jaren 1997, 1998 en 1999 die voortvloeien uit fiscale, wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen, ten bedrage van respectievelijk 47, 67 en 86 miljoen FRF;
- bijkomende werkzaamheden over de jaren 1997, 1998 en 1999 als gevolg van herstructureringen, ten bedrage. van respectievelijk 143, 198 en 246 miljoen FRF;
- schade aan mijnen over de jaren 1997, 1998 en 1999 die kan worden toegeschreven aan vroeger geëxploiteerde winningsgebieden, ten bedrage van respectievelijk 10, 7 en 12 miljoen FRF;
- uitzonderlijke intrinsieke waardeverminderingen over de jaren 1997, 1998 en 1999, indien deze het gevolg zijn van herstructurering van de industrie, ten bedrage van respectievelijk 73, 45 en 45 miljoen FRF;
- lastenverhogingen over de jaren 1997, 1998 en 1999 als gevolg van de door herstructurering veroorzaakte vermindering van het aantal contribuanten en dus van de bijdragen, waarmee, buiten het wettelijk stelsel, de sociale lasten moeten worden gedekt, ten bedrage van respectievelijk 2811, 2767 en 2752 miljoen FRF.
(17) Volgens artikel 5, lid 1, van Beschikking nr. 3632/93/EGKS kan deze steun worden beschouwd als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt, indien het steunbedrag niet de kosten overschrijdt die voortvloeien uit of zijn voortgevloeid uit de modernisering, rationalisering en herstructurering van de kolenindustrie en die geen verband houden met de lopende productie. De Commissie heeft de verstrekte gegevens gecontroleerd, en vastgesteld dat aan deze voorwaarden wordt voldaan. Gezien het voorafgaande en volgens de door Frankrijk verstrekte gegevens zijn de steunmaatregelen voor de jaren 1997, 1998 en 1999 verenigbaar met de doelstellingen van Beschikking nr. 3632/93/EGKS en met de goede werking van de gemeenschappelijke markt.
IV
(18) Volgens artikel 3, lid 1, tweede streepje, en artikel 9, leden 2 en 3, van Beschikking nr. 3632/93/EGKS moet de Commissie controleren of de voor de lopende productie goedgekeurde steun voldoet aan de bepalingen van artikel 4 van de beschikking. Daarom moet zij worden geïnformeerd over de bedragen en de spreiding van de betalingen over het jaar 1999,
HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:
Artikel 1
Frankrijk krijgt toestemming om ten behoeve van haar kolenindustrie voor het jaar 1997 de volgende maatregelen te nemen:
a) steun voor de buitenbedrijfstelling ten bedrage van 2454 miljoen FRF ter dekking van de exploitatieverliezen. De Commissie zal later een uitspraak doen over een resterend bedrag van 35 miljoen FRF;
b) steun ter dekking van buitengewone lasten ten bedrage van 3869 miljoen FRF.
Artikel 2
Frankrijk wordt gemachtigd om ten behoeve van haar kolenindustrie voor het jaar 1998 de volgende maatregelen te nemen:
a) steun voor buitenbedrijfstelling ten bedrage van 2533 miljoen FRF ter dekking van exploitatieverliezen. De Commissie zal later een uitspraak doen over een resterend bedrag van 45 miljoen FRF;
b) steun ter dekking van buitengewone lasten ten bedrage van 4059 miljoen FRF.
Artikel 3
Frankrijk wordt gemachtigd ten behoeve van haar kolenindustrie voor het jaar 1999 de volgende maatregelen te nemen:
a) steun voor buitenbedrijfstelling ten bedrag van 2324 miljoen FRF ter dekking van exploitatieverliezen. De Commissie zal later een uitspraak doen over een resterend bedrag van 45 miljoen FRF;
b) steun ter dekking van buitengewone lasten ten bedrage van 4135 miljoen FRF.
Artikel 4
Frankrijk deelt uiterlijk op 30 september 2000 de steunbedragen mede die zij daadwerkelijk uit hoofde van deze beschikking over het jaar 1999 heeft uitgekeerd.
Artikel 5
Deze beschikking is gericht tot de Franse Republiek.
Gedaan te Brussel, 20 september 2000.