BESLUIT Nr. 2085/97/EG VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 6 oktober 1997 tot vaststelling van een programma voor steun op het gebied van het boek en het lezen, met inbegrip van vertalingen (Ariane)
HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 128,
Gezien het voorstel van de Commissie (1),
Gezien het advies van het Comité van de Regio's (2),
Volgens de procedure van artikel 189 B van het Verdrag (3), en gezien de op 28 mei 1997 door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst,
(1) Overwegende dat in het tijdperk van de informatiemaatschappij het boek en het lezen uitzonderlijke instrumenten voor het verspreiden van kennis zijn en dat rekening moet worden gehouden met het feit dat het boek en de audio-visuele alsmede de multimediatechnieken elkaar aanvullen;
(2) Overwegende dat bij elk communautair programma op het gebied van het boek rekening moet worden gehouden met het tweeledige karakter van het boek, dat zowel een cultureel als een economisch goed is;
(3) Overwegende dat lezen als vooraanstaande vrijetijdsbesteding gestimuleerd kan worden door communautaire programma's, met name op het gebied van onderwijs en cultuur;
(4) Overwegende dat er in de totstandkoming van het boek verschillende stadia moeten worden onderscheiden: het schrijven, het uitgeven, het vertalen en het verspreiden en dat het Ariane-programma kan worden beschouwd als een belangrijke culturele actie ter bevordering van het boek;
(5) Overwegende dat het Verdrag de Gemeenschap tot taak geeft:
- bij te dragen tot de ontplooiing van de culturen van de lidstaten onder eerbiediging van de nationale en regionale verscheidenheid van die culturen,
- de samenwerking tussen de lidstaten aan te moedigen en zo nodig hun activiteiten in verband met scheppend werk op artistiek en literair gebied te ondersteunen en aan te vullen,
- samenwerking met derde landen en met de inzake cultuur bevoegde internationale organisaties, met name de Raad van Europa, te bevorderen;
(6) Overwegende dat bevordering van het vertalen en steun voor gerichte initiatieven die in partnerschap, met name tussen gespecialiseerde bedrijven in de sector van het Europese boek en het lezen, ten uitvoer worden gelegd, bijdragen tot:
- kennis en verbreiding van de cultuur en de geschiedenis van de Europese volkeren,
- het behoud van de verscheidenheid van literair scheppend werk en van het schriftelijk erfgoed in de verschillende regionale en nationale taaluitingen,
- de uitwisseling tussen culturen en de uitwisseling van knowhow,
en aldus de toegang van de burgers, ook de minder begunstigden, tot de cultuur vergemakkelijken;
(7) Overwegende dat het van belang is ertoe bij te dragen dat in de Gemeenschap de totstandkoming van goede vertalingen van literaire werken wordt aangemoedigd en bevorderd, met name door de bijscholing van literaire vertalers alsmede van andere beroepsbeoefenaars in de boekensector, in het bijzonder die welke verantwoordelijk zijn voor de bevordering van de toegang van de Europese burger;
(8) Overwegende dat Europese prijzen voor literatuur en vertaling kunnen bijdragen tot de verspreiding van literair werk van hoog gehalte;
(9) Overwegende dat de Instellingen van de Gemeenschap groot belang hechten aan de kennis en de verspreiding van scheppend werk op literair gebied, met name door middel van vertalingen, zoals blijkt uit:
- de resolutie van het Europees Parlement van 10 juli 1987 over de actie op boekengebied (4),
- de resolutie van de Raad en de ministers verantwoordelijk voor culturele aangelegenheden, in het kader van de Raad bijeen, van 9 november 1987 betreffende het stimuleren van de vertaling van belangrijke werken van de Europese cultuur (5),
- de resolutie van de Raad en de ministers van Cultuur, in het kader van de Raad bijeen, van 18 mei 1989 inzake het stimuleren van de belangstelling voor boeken en lezen (6),
- de mededeling van de Commissie van 3 augustus 1989 inzake het boek en de lectuur: de culturele inzet van Europa,
- de conclusies van de ministers van Cultuur, in het kader van de Raad bijeen, van 12 november 1992 betreffende de richtsnoeren voor de culturele actie van het Gemeenschap (7),
- de resolutie van het Europees Parlement van 21 januari 1993 over de bevordering van het boek en het lezen in Europa (8),
- de resolutie van de Raad en de ministers van Cultuur, in het kader van de Raad bijeen, van 17 mei 1993 betreffende de bevordering van de vertaling van hedendaagse Europese toneelstukken (9);
(10) Overwegende dat de Europese campagne voor bewustmaking met betrekking tot het boek en het lezen (1993-1994), die door de Gemeenschap en de Raad van Europa is georganiseerd, goede resultaten heeft opgeleverd;
(11) Overwegende dat in de mededeling van de Commissie van 27 juli 1994 inzake de actie van de Europese Gemeenschap ten behoeve van de cultuur, het boek en het lezen als een prioritair gebied worden aangemerkt en met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel het kader wordt uitgewerkt voor de aanmoedigingsacties waarmee het door de lidstaten gevoerde beleid kan worden ondersteund en aangevuld;
(12) Overwegende dat het van belang is samen met derde landen binnen en buiten Europa culturele acties van de Gemeenschap te ondernemen en een Europese culturele samenwerking tot stand te brengen met de Raad van Europa en andere bevoegde internationale organisaties, zoals de Unesco;
(13) Overwegende dat bij dit besluit de financiële middelen worden vastgesteld voor de gehele looptijd van het programma en dat dit bedrag in de jaarlijkse begrotingsprocedure voor de begrotingsautoriteiten het voornaamste referentiepunt vormt, in de zin van punt 1 van de Verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie van 6 maart 1995;
(14) Overwegende dat op 20 december 1994 een modus vivendi is overeengekomen tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie, betreffende de maatregelen ter uitvoering van de besluiten die zijn vastgesteld volgens de procedure van artikel 189 B van het Verdrag (10),
BESLUITEN:
Artikel 1
Bij dit besluit wordt de periode van 1 januari 1997 tot en met 31 december 1998 het actieprogramma Ariane opgezet (hierna "dit programma" te noemen) dat in de bijlage is opgenomen en tot doel heeft de kennis en verspreiding van scheppend werk op literair gebied en van de geschiedenis van de Europese volkeren alsmede de toegang van de Europese burger daartoe te vergroten, met name door middel van steun voor de vertaling van literaire werken, toneelstukken en naslagwerken, en voor relevante, in partnerschap uitgevoerde samenwerkingsprojecten op het gebied van het boek en het lezen, alsmede door middel van bijscholing van beroepsbeoefenaars op dat gebied.
Artikel 2
Die programma moedigt Europese samenwerking tussen de lidstaten op cultuurgebied aan. Het ondersteunt hun activiteiten en vult deze aan overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel, door bij te dragen tot de ontplooiing van hun culturen onder eerbiediging van de nationale en regionale verscheidenheid.
Daartoe heeft dit programma de volgende doelstellingen:
a) bijdragen, door middel van vertalingen:
- tot een ruimere verspreiding van XXe-eeuws literair werk van hoog gehalte dat representatief is voor de cultuur van de lidstaat waar het is ontstaan, dat met name de stromingen in de hedendaagse Europese literatuur van de tweede helft van deze eeuw weergeeft; voorrang zal worden verleend aan de vertaling van werken die geschreven zijn in de talen van kleinere taalgebieden in de Europese Unie, of aan vertalingen in die talen;
- tot de verspreiding van hedendaagse toneelstukken teneinde het Europese publiek een gevarieerd en representatief repertoire van de culturen van de lidstaten te bieden;
- tot de verspreiding van naslagwerken om een betere kennis van de cultuur en de geschiedenis van de Europese volkeren bij te brengen, met name op de in artikel 128, leden 2 en 4, van het Verdrag genoemde gebieden;
b) aanmoedigen, door middel van steun voor in partnerschap uitgevoerde samenwerkingsprojecten, van:
- de uitwisseling van ervaring met en kennis van onderwerpen van gemeenschappelijk belang tussen beroepsbeoefenaars op Europees niveau;
- de totstandkoming van partnerschapsinitiatieven die tot doel hebben de toegang tot gegevens in verband met de verspreiding van boeken, en de bevordering van het lezen en de toegang daartoe van de burger te vergemakkelijken;
c) de kwaliteit van literaire vertalingen en de bevordering van literaire werken aanmoedigen door communautaire steun voor de bijscholing van literaire vertalers, alsmede van andere beroepsbeoefenaars in de boekensector, met name die welke verantwoordelijk zijn voor de verbetering van de toegang voor de burger;
d) de onder a), b) en c) genoemde inspanningen flankeren en aanvullen door steun te verlenen voor vernieuwende studie- en samenwerkingsprojecten die worden ingediend door netwerken en beroepsorganisaties.
Artikel 3
De in de bijlage beschreven acties dienen voor de verwezenlijking van de in artikel 2 genoemde doelstellingen. Zij worden ten uitvoer gelegd volgens de procedure van artikel 5.
Artikel 4
1. Het programma wordt voor deelname van de geassocieerde landen van Midden- en Oost-Europa (LMOE) opengesteld overeenkomstig de voorwaarden die worden gesteld in de met die landen gesloten of nog te sluiten aanvullende protocollen bij de associatieovereenkomsten, betreffende de deelname aan communautaire programma's. Dit programma wordt, op basis van aanvullende kredieten die volgens met deze landen overeen te komen procedures ter beschikking zullen worden gesteld, opengesteld voor deelname van Cyprus en Malta en andere derde landen waarmee associatie- of samenwerkingsovereenkomsten met culturele bepalingen zijn gesloten. Bepaalde algemene deelnamevoorwaarden zijn opgenomen in actie 6 van de bijlage.
2. De Gemeenschap en de lidstaten bevorderen de samenwerking met de Raad van Europa en met andere op cultureel gebied bevoegde internationale organisaties (zoals de UNESCO), waarbij erop wordt toegezien dat de gebruikte instrumenten complementair zijn en dat de identiteit en de handelingsautonomie van elke instelling en organisatie worden geëerbiedigd.
Artikel 5
1. De Commissie legt dit programma ten uitvoer overeenkomstig de bepalingen van deze beschikking.
2. De Commissie wordt bijgestaan door een comité, bestaande uit twee vertegenwoordigers per lidstaat en voorgezeten door de vertegenwoordiger van de Commissie. De leden van het comité kunnen zich door deskundigen of adviseurs laten bijstaan.
3. De vertegenwoordiger van de Commissie legt het comité ontwerpmaatregelen voor betreffende:
- de prioriteiten en algemene richtsnoeren voor de in de bijlage beschreven maatregelen en het daaruit voortvloeiende jaarlijkse werkprogramma;
- het algemene evenwicht tussen alle acties;
- de selectiewijze en -criteria voor de in de bijlage beschreven soorten projecten (acties 1, 2, 3, 4 en 6);
- de financiële steun die de Gemeenschap zal verstrekken (bedragen, looptijd, verdeling, ontvangers van steun);
- de wijze van controle en evaluatie van dit programma, alsmede de conclusies van het in artikel 8 bedoelde evaluatieverslag en de daaruit voortvloeiende aanpassingen van dit programma.
Het comité brengt binnen een termijn die de voorzitter kan vaststellen naar gelang van de urgentie van de zaak advies uit over het in de eerste alinea bedoelde ontwerp van maatregelen. Het advies wordt uitgebracht met de in artikel 148, lid 2, van het Verdrag voorgeschreven meerderheid voor de aanneming van besluiten die de Raad op voorstel van de Commissie moet aannemen. Bij de stemming in het comité worden de stemmen van de vertegenwoordigers van de lidstaten gewogen overeenkomstig genoemd artikel. De voorzitter neemt niet aan de stemming deel.
De Commissie stelt maatregelen vast die onmiddellijk van toepassing zijn. Indien deze maatregelen echter niet in overeenstemming zijn met het advies dat het comité heeft uitgebracht, worden zij onverwijld door de Commissie ter kennis van de Raad gebracht.
In dat geval:
a) kan de Commissie de toepassing van de maatregelen waartoe zij heeft besloten voor een periode van twee maanden, te rekenen vanaf de datum van deze mededeling, uitstellen;
b) kan de Raad binnen de onder a) genoemde termijn met gekwalificeerde meerderheid een andersluidend besluit nemen.
4. De Commissie kan het comité raadplegen over alle andere vraagstukken in verband met de tenuitvoerlegging van dit programma.
De vertegenwoordiger van de Commissie legt het comité een ontwerp van te nemen maatregelen voor.
Het comité brengt binnen een termijn die de voorzitter kan vaststellen naar gelang van de urgentie van de materie, advies over dit ontwerp uit, zo nodig door middel van een stemming.
Het advies wordt in de notulen opgenomen; voorts heeft iedere lidstaat het recht te verzoeken dat zijn standpunt in de notulen wordt opgenomen.
De Commissie houdt zoveel mogelijk rekening met het door het comité uitgebrachte advies. Zij brengt het comité op de hoogte van de wijze waarop zij rekening heeft gehouden met zijn advies.
Artikel 6
1. Voor de uitvoering van dit programma over de in artikel 1 bedoelde periode wordt de financiële toewijzing vastgesteld op 7 miljoen ecu.
2. De benodigde jaarlijkse kredieten worden binnen de grenzen van de financiële vooruitzichten door de begrotingsautoriteiten goedgekeurd.
Artikel 7
De Commissie zal in samenwerking met de lidstaten trachten te zorgen voor complementariteit tussen de acties uit hoofde van dit programma en de andere culturele programma's Caleidoscoop (11) en Raphael, enerzijds, en met name de onderwijs- en opleidingsprogramma's Socrates (12) en Leonardo da Vinci (13), anderzijds.
Artikel 8
Na uitvoering van het programma gedurende één jaar legt de Commissie binnen zes maanden na het verstrijken van die periode, na raadpleging van het comité, aan het Europees Parlement en aan de Raad een gedetailleerd evaluatieverslag voor over de behaalde resultaten, in voorkomend geval vergezeld van passende voorstellen, met inbegrip van voorstellen ten aanzien van de follow-up van het programma en de uitvoeringsvoorwaarden, teneinde de Raad en het Europees Parlement in de gelegenheid te stellen vóór het verstrijken van de periode waarop het onderhavige programma betrekking heeft, een besluit te nemen. In dit verslag worden met name culturele meerwaarde - o.a. het effect voor wat betreft de verspreiding van literatuur in de minder verbreide talen - en de sociaal-economische gevolgen van de financiële steun van de Gemeenschap belicht. Dit verslag is bedoeld om zowel kwalitatief als kwantitatief te evalueren in hoeverre de in artikel 2 genoemde doelstellingen zijn verwezenlijkt.
In het licht van het in de eerste alinea bedoelde evaluatierapport en de door de Commissie in te dienen voorstellen gaan het Europees Parlement en de Raad na of een nieuw programma kan worden vastgesteld, bij de opstelling en ontwikkeling waarvan ten volle rekening wordt gehouden met de vruchtbare ervaringen die met dit programma zijn opgedaan.
In dat verband kunnen zij in voorkomend geval alle passende maatregelen nemen om een onderbreking van dit programma te voorkomen.
Artikel 9
Dit programma, dat praktische aanwijzingen behelst betreffende de procedure, de door de lidstaten aangewezen contactbureaus waarmee voor technische bijstand voor de culturele projecten zorg kan worden gedragen, de termijnen waarbinnen aanvragen kunnen worden ingediend, en het documentatiemateriaal dat de aanvragen moet vergezellen, wordt jaarlijks in de C-reeks van het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen bekendgemaakt.
Artikel 10
Dit besluit treedt in werking op de dag van zijn bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.
Gedaan te Brussel, 6 oktober 1997.