ROZHODNUTÍ EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY č. 602/2012/EU
ze dne 4. července 2012
o změnách Dohody o založení Evropské banky pro obnovu a rozvoj (EBRD), které rozšiřují zeměpisný rozsah operací EBRD o jižní a východní Středomoří
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na článek 212 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
po postoupení návrhu legislativního aktu vnitrostátním parlamentům,
v souladu s řádným legislativním postupem, (1)
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Od svého založení v roce 1991 pomáhá Evropská banka pro obnovu a rozvoj (EBRD) zemím střední a východní Evropy při jejich přechodu k otevřeným tržním ekonomikám a při podpoře soukromých a podnikatelských iniciativ. Zeměpisný rozsah operací EBRD by měl být rozšířen o země jižního a východního Středomoří za účelem podpory obdobných cílů. V reakci na hospodářskou a politickou situaci v zemích jižního a východního Středomoří vypracovala EBRD za účelem zahájení svých činností etapový přístup, který zohlední zvláštnosti tohoto regionu.
(2)
Podle zprávy rady ředitelů určené radě guvernérů o zeměpisném rozšíření operací banky o jižní a východní Středomoří zahrnuje region jižního a východního Středomoří země, které leží na pobřeží Středozemního moře, a dále Jordánsko, které je do tohoto regionu úzce začleněno.
(3)
V reakci na události v jižním a východním Středomoří v roce 2011 předložily Komise a vysoká představitelka Unie pro zahraniční věci a bezpečnostní politiku 8. března 2011 společné sdělení nazvané „Partnerství pro demokracii a sdílenou prosperitu s jižním Středomořím“, které naznačilo silnou politickou a hospodářskou podporu Unie tomuto regionu. Společné sdělení zahrnovalo možnost rozšíření mandátu EBRD o země jižního sousedství, a to v návaznosti na její zkušenosti za posledních dvacet let. Obsah uvedeného společného sdělení obecně potvrdila Evropská rada na zasedání ve dnech 24. a 25. března 2011. Ve svém usnesení ze dne 7. dubna 2011 o přezkumu evropské politiky sousedství - jižním rozměru vyzval Evropský parlament EBRD, aby změnila své stanovy za účelem účasti na procesu poskytování finanční pomoci.
(4)
V květnu 2011 vedoucí představitelé zemí G8 zahájili deauvillské partnerství, které má zemím jižního a východního Středomoří pomoci při přechodu ke svobodným, demokratickým a tolerantním společnostem, a vyzvali EBRD, aby rozšířila svou zeměpisnou působnost tak, aby se využily její zkušenosti a podpořil se přechod těchto zemí k přijetí zásad parlamentní demokracie, pluralismu a tržního hospodářství.
(5)
Rozšíření operací EBRD o jižní a východní Středomoří odráží podporu, kterou Unie a mezinárodní společenství poskytují nadějím na přechod k tržní ekonomice a pluralitní demokratické společnosti, které podnítilo arabské jaro.
(6)
S ohledem na křehkost ekonomik v zemích, v nichž má EBRD nově působit, a na sociální nerovnosti, jež byly jedním ze základních příčin nepokojů při arabském jaru, by měli zástupci Unie v řídících orgánech EBRD podporovat rozšíření jejího zaměření na rozvoj soukromého sektoru s cílem přispívat v souladu s čl. 3 odst. 5 a článkem 21 Smlouvy o Evropské unii financováním také k vytvoření společností, jež budou udržitelné sociálně i z hlediska životního prostředí, jak stanoví příslušné rozvojové cíle tisíciletí. Zástupci Unie v řídících orgánech EBRD by zejména měli EBRD vybízet k tomu, aby přispívala k přechodu k energeticky účinným otevřeným tržním ekonomikám, jež podporují začlenění všech společenských skupin a současně zohledňují sociální hledisko a otázky chudoby a občanských a lidských práv.
(7)
Usneseními č. 137 a č. 138, která byla přijata dne 30. září 2011, hlasovala rada guvernérů EBRD pro potřebné změny Dohody o založení EBRD (dále jen „dohoda“), které umožní rozšířit zeměpisný rozsah operací EBRD o jižní a východní Středomoří a zároveň zachovají její závazek k zemím, v nichž působí již v současnosti. Pro tyto změny hlasovali všichni guvernéři EBRD zastupující členské státy EU včetně guvernéra zastupujícího Unii.
(8)
Usnesením č. 134, které bylo přijato dne 21. května 2011, zdůraznila rada guvernérů EBRD, že plánovaného rozšíření mandátu EBRD by mělo být dosaženo, aniž by byly od jejích akcionářů požadovány další kapitálové příspěvky.
(9)
Podle článku 56 dohody se má rada guvernérů EBRD všech členů dotázat, zda s navrhovanými změnami souhlasí.
(10)
Zástupci Unie v řídících orgánech EBRD by měli EBRD co nejusilovněji vybízet k tomu, aby pečlivě sledovala své operace, a to zejména v zemích, kde neexistuje dostatečná politická odpovědnost, kde jsou porušována občanská a lidská práva či přetrvává vysoká míra korupce. Dále by zástupci Unie v řídících orgánech EBRD měli v maximální míře usilovat o zajištění toho, že při činnostech EBRD v nových zemích působnosti budou zohledněny zásady obezřetného bankovnictví, transparentnosti a boje proti podvodům, jak je uvedeno v rozhodnutí Evropského parlamentu a Rady č. 1219/2011/EU ze dne 16. listopadu 2011 o upisování dodatečných akcií kapitálu Evropské banky pro obnovu a rozvoj (EBRD) Evropskou unií v důsledku rozhodnutí o navýšení tohoto kapitálu (2).
(11)
Zástupci Unie v řídících orgánech EBRD by měli EBRD vybízet, aby při provádění činností v oblasti jižního a východního Středomoří pokračovala v těsné spolupráci s Unií a ve spolupráci s občanskou společností a dále rozvíjela úzkou spolupráci s Evropskou investiční bankou a ostatními evropskými a mezinárodními veřejnými finančními institucemi s cílem plně využít komparativních výhod. EBRD by také neměla zdvojovat činnosti těchto ostatních veřejných finančních institucí.
(12)
Než EBRD schválí své případné působení v nové zemi, měla by provést podrobné technické posouzení hospodářských a politických podmínek v dotčené zemi, včetně: posouzení závazku dané země dodržovat zásady parlamentní demokracie, pluralismu a tržního hospodářství, jak stanoví článek 1 dohody, posouzení nedostatků při procesu přechodu a vyhodnocení činností, které v dané zemi vyvíjejí jiné mezinárodní finanční instituce, a priorit, u nichž by EBRD nejlépe mohla využít svých jedinečných znalostí a dovedností. Při projednávání těchto posouzení by zástupci Unie v řídících orgánech EBRD měli EBRD vybízet, aby plně zohlednila stanoviska Unie.
(13)
Komise by ve zprávě, kterou v souladu s rozhodnutím 1219/2011/EU předloží před skončením období čtvrtého přezkumu kapitálových zdrojů 2011-2015, měla zohlednit rozšíření činností EBRD o jižní a východní Středomoří.
(14)
Pokud jde o příspěvek EBRD k přechodu zemí v jižním a východním Středomoří, v nichž může působit, k dobře fungujícím, udržitelným a moderním tržním ekonomikám, zástupci Unie v řídících orgánech EBRD by měli EBRD vyzvat, aby každý rok podávala zprávu o činnosti a aby před pětiletým přezkumem kapitálových zdrojů prováděla komplexní posouzení vlivu svých činností na budování těchto ekonomik.
(15)
Změny dohody by proto měly být schváleny jménem Unie,
PŘIJALY TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Změny článků 1 a 18 Dohody o založení EBRD, které rozšiřují zeměpisný rozsah operací EBRD, se schvalují jménem Unie.
Znění těchto změn je pro informaci obsažen v příloze tohoto rozhodnutí.
Článek 2
Guvernér EBRD zastupující Unii doručí EBRD jménem Unie prohlášení o přijetí změn.
Článek 3
V rámci výroční zprávy Evropskému parlamentu podá guvernér EBRD zastupující Unii rovněž zprávu o činnostech a operacích EBRD v jižním a východním Středomoří.
Článek 4
Toto rozhodnutí vstupuje v platnost třetím dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Ve Štrasburku dne 4. července 2012.
DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY NR 602/2012/UE
z dnia 4 lipca 2012 r.
w sprawie zmian do Umowy o utworzeniu Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju (EBOR), rozszerzających geograficzny zakres działalności EBOR na południowy i wschodni region basenu Morza Śródziemnego
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 212,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą (1),
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju (EBOR) od czasu utworzenia w 1991 r. wspiera przechodzenie państw Europy Środkowej i Wschodniej do otwartej gospodarki rynkowej oraz promuje prywatną i przedsiębiorczą inicjatywę. Geograficzny zakres działalności EBOR powinien zostać rozszerzony na południowy i wschodni region basenu Morza Śródziemnego w celu promowania podobnych celów. W związku z sytuacją gospodarczą i polityczną panującą w państwach południowego i wschodniego regionu basenu Morza Śródziemnego EBOR wypracował podejście umożliwiające stopniowe rozpoczynanie działalności uwzględniające specyfikę tego regionu.
(2)
Zgodnie ze sprawozdaniem Zarządu Dyrektorów dla Rady Gubernatorów dotyczącym rozszerzenia geograficznego regionu, w którym EBOR prowadzi działalność, na południowy i wschodni region basenu Morza Śródziemnego, powyższy region obejmuje państwa mające dostęp do Morza Śródziemnego oraz Jordanię, która jest ściśle zintegrowana z tym regionem.
(3)
Reagując na wydarzenia, które miały miejsce w 2011 r. w południowym i wschodnim regionie basenu Morza Śródziemnego, w dniu 8 marca 2011 r. Komisja i Wysoki Przedstawiciel Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa wydali wspólny komunikat zatytułowany „Partnerstwo na rzecz demokracji i wspólnego dobrobytu z południowym regionem Morza Śródziemnego”, w którym wyrazili silne polityczne i gospodarcze wsparcie Unii dla regionu. Wspólny komunikat przewidywał możliwość rozszerzenia mandatu EBOR na państwa Południowego Sąsiedztwa w oparciu o doświadczenia EBOR zdobyte w ciągu ostatnich 20 lat. Rada Europejska na posiedzeniu w dniach 24 i 25 marca 2011 r. udzieliła szerokiego poparcia dla treści tego wspólnego komunikatu. W swojej rezolucji z dnia 7 kwietnia 2011 r.„Przegląd europejskiej polityki sąsiedztwa - wymiar południowy” Parlament Europejski zwrócił się do EBOR o zmianę jego statutu w celu uczestniczenia w programie pomocy finansowej.
(4)
W maju 2011 r. przywódcy grupy G8 podjęli zobowiązania w ramach Partnerstwa z Deauville w celu udzielenia wsparcia państwom południowego i wschodniego regionu basenu Morza Śródziemnego w tworzeniu wolnych, demokratycznych i tolerancyjnych społeczeństw, a także wezwali EBOR do rozszerzenia geograficznego zakresu działalności, tak by wykorzystać jego doświadczenie oraz wspierać transformację tych państw w kierunku przestrzegania zasad demokracji wielopartyjnej, pluralizmu i gospodarki rynkowej.
(5)
Rozszerzenie zakresu działalności EBOR na południowy i wschodni region basenu Morza Śródziemnego stanowi wyraz poparcia Unii i społeczności międzynarodowej dla nadziei - rozbudzonych podczas arabskiej wiosny - na przejście w tym regionie do gospodarki rynkowej oraz pluralistycznego i demokratycznego społeczeństwa.
(6)
Mając na uwadze kruchość gospodarek w nowych krajach operacji EBOR oraz społeczne nierówności będące jedną z przyczyn arabskiej wiosny, przedstawiciele Unii w organach zarządzających EBOR powinni zachęcać EBOR do rozszerzenia zainteresowania na kwestie rozwoju sektora prywatnego, tak by dzięki swojemu finansowaniu przyczyniał się również do kształtowania społeczeństw zrównoważonych pod względem socjalnym, funkcjonujących z poszanowaniem środowiska, zgodnie z odpowiednimi milenijnymi celami rozwoju oraz w myśl art. 3 ust. 5 i art. 21 Traktatu o Unii Europejskiej. Przedstawiciele Unii w organach zarządzających EBOR powinni w szczególności zachęcać EBOR do wspierania przekształceń w kierunku efektywnej energetycznie, sprzyjającej włączeniu społecznemu, otwartej gospodarki rynkowej, biorąc przy tym pod uwagę kontekst społeczny, poziom ubóstwa oraz sytuację w zakresie przestrzegania praw obywatelskich i praw człowieka.
(7)
Przyjmując uchwały 137 i 138 w dniu 30 września 2011 r., Rada Gubernatorów EBOR opowiedziała się za wprowadzeniem niezbędnych zmian do Umowy o utworzeniu EBOR (zwanej dalej „Umową”), co pozwala rozszerzyć geograficzny zakres działalności EBOR na południowy i wschodni region basenu Morza Śródziemnego przy zachowaniu jego zobowiązań wobec obecnych krajów operacji. Wszyscy gubernatorzy UE w EBOR, w tym gubernator reprezentujący Unię, głosowali za przyjęciem tych zmian.
(8)
W uchwale 134 przyjętej w dniu 21 maja 2011 r. Rada Gubernatorów EBOR podkreśliła, że planowane rozszerzenie mandatu EBOR powinno nastąpić bez zobowiązywania udziałowców do wniesienia dodatkowych wkładów kapitałowych.
(9)
Zgodnie z art. 56 Umowy Rada Gubernatorów EBOR ma zwrócić się do wszystkich członków z pytaniem, czy akceptują proponowane zmiany.
(10)
Przedstawiciele Unii w organach zarządzających EBOR powinni dołożyć wszelkich starań, by zachęcać EBOR do ścisłego monitorowania swoich operacji, zawłaszcza w państwach, w których występuje brak politycznej odpowiedzialności, prawa obywatelskie i prawa człowieka są naruszane lub gdzie utrzymuje się wysoki poziom korupcji. Ponadto przedstawiciele Unii w organach zarządzających EBOR powinni dołożyć wszelkich starań, by w nowych krajach operacji EBOR zapewnić uwzględnianie zasad ostrożnościowej bankowości, przejrzystości i przeciwdziałania nadużyciom finansowym, zgodnie z decyzją Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1219/2011/UE z dnia 16 listopada 2011 r. w sprawie subskrypcji przez Unię Europejską dodatkowych udziałów w kapitale Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju (EBOR) w następstwie decyzji o podwyższeniu tego kapitału (2).
(11)
Przedstawiciele Unii w organach zarządzających EBOR powinni zachęcać EBOR do tego, by prowadząc działalność w południowym i wschodnim regionie basenu Morza Śródziemnego, kontynuował ścisłą współpracę z Unią i współdziałanie ze społeczeństwem obywatelskim oraz dalej pogłębiał ścisłą współpracę z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym i z innymi europejskimi i międzynarodowymi publicznymi instytucjami finansowymi, aby w pełni wykorzystać ich przewagę komparatywną. EBOR powinien również unikać powielania działań tych innych publicznych instytucji finansowych.
(12)
Zanim EBOR zatwierdzi potencjalny nowy kraj operacji, powinien przeprowadzić szczegółową ocenę techniczną gospodarczych i politycznych warunków istniejących w danym państwie obejmującą: ocenę zaangażowania tego państwa na rzecz stosowania zasad demokracji wielopartyjnej, pluralizmu i gospodarki rynkowej, zapisanych w art. 1 Umowy, ocenę luk w transformacji, a także przegląd działań innych międzynarodowych instytucji finansowych w tym państwie oraz priorytetów, w odniesieniu do których EBOR mógłby najlepiej wykorzystać swoją szczególną wiedzę i umiejętności. Podczas omawiania tych ocen przedstawiciele Unii w organach zarządzających EBOR powinni zachęcać EBOR do uwzględnienia w pełni poglądów Unii.
(13)
W sprawozdaniu, które zgodnie z decyzją nr 1219/2011/UE Komisja przedstawi do końca czwartego przeglądu zasobów kapitałowych w okresie 2011-2015, Komisja powinna uwzględnić rozszerzenie działalności EBOR w południowym i wschodnim regionie basenu Morza Śródziemnego.
(14)
Jeśli chodzi o wkład EBOR w przekształcenie przyszłych krajów operacji w południowym i wschodnim regionie basenu Morza Śródziemnego w dobrze funkcjonujące, stabilne, nowoczesne gospodarki rynkowe, przedstawiciele Unii w organach zarządzających EBOR powinni zachęcać EBOR do tego, by co roku składał sprawozdanie z wyników i przeprowadzał wszechstronne oceny swojego wpływu na tworzenie takich gospodarek przed sporządzanym co pięć lat przeglądem zasobów kapitałowych.
(15)
Zmiany w Umowie powinny zatem zostać zatwierdzone w imieniu Unii,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
W imieniu Unii niniejszym zatwierdza się zmiany w art. 1 i 18 Umowy, rozszerzające geograficzny zakres działalności EBOR.
Tekst zmian zostaje podany w załączniku do celów informacyjnych.
Artykuł 2
Gubernator EBOR reprezentujący Unię przekazuje EBOR, w imieniu Unii, deklarację o zaakceptowaniu zmian.
Artykuł 3
W ramach rocznego sprawozdania dla Parlamentu Europejskiego gubernator EBOR reprezentujący Unię informuje również o działaniach i operacjach EBOR w południowym i wschodnim regionie basenu Morza Śródziemnego.
Artykuł 4
Niniejsza decyzja wchodzi w życie trzeciego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Sporządzono w Strasburgu dnia 4 lipca 2012 r.