NAŘÍZENÍ KOMISE (EU) č. 805/2011
ze dne 10. srpna 2011,
kterým se stanoví prováděcí pravidla k udělování průkazů způsobilosti a některých osvědčení řídících letového provozu podle nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 216/2008
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 216/2008 ze dne 20. února 2008 o společných pravidlech v oblasti civilního letectví a o zřízení Evropské agentury pro bezpečnost letectví, kterým se ruší směrnice Rady 91/670 EHS, nařízení (ES) č. 1592/2002 a směrnice 2004/36/ES (1), a zejména na čl. 8c odst. 10 uvedeného nařízení,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Cílem nařízení (ES) č. 216/2008 je stanovit a udržovat vysokou a jednotnou úroveň bezpečnosti civilního letectví v Evropě. Uvedené nařízení stanoví způsoby dosažení tohoto cíle a jiné cíle v oblasti bezpečnosti civilního letectví.
(2)
Provádění nařízení (ES) č. 216/2008, jakož i nového balíčku právních předpisů jednotného evropského nebe II (2) vyžaduje stanovení podrobnějších prováděcích pravidel týkajících se zejména udělování průkazů způsobilosti řídícím letového provozu za účelem zachování vysoké a jednotné úrovně bezpečnosti civilního letectví v Evropě, zajištění nejvyšší úrovně norem odpovědnosti a odborné způsobilosti, zlepšení dostupnosti řídících letového provozu a podpory vzájemného uznávání průkazů způsobilosti, a to při splnění cíle celkového zlepšení bezpečnosti letového provozu a odborné způsobilosti zaměstnanců.
(3)
Řídící letového provozu, jakož i osoby a organizace podílející se na jejich výcviku, zkouškách, přezkušování nebo lékařských prohlídkách musí splňovat příslušné hlavní požadavky stanovené v příloze Vb nařízení (ES) č. 216/2008. Podle uvedeného nařízení by řídící letového provozu, jakož i osoby a organizace podílející se na jejich výcviku měli osvědčení nebo průkazy způsobilosti získat až poté, co se prokáže, že tyto hlavní požadavky splnili.
(4)
Ukázalo se, že průkaz způsobilosti zavedený směrnicí Evropského parlamentu a Rady 2006/23/ES ze dne 5. dubna 2006 o licenci řídícího letového provozu Společenství (3) je účinným nástrojem pro uznání zvláštní úlohy, kterou řídící letového provozu sehrávají při zajišťování bezpečnosti řízení letového provozu. Zavedení norem odborné způsobilosti v Unii snížilo nejednotnost v této oblasti a zvýšilo účinnost organizace práce při stále vyšší míře regionální spolupráce mezi poskytovateli letových navigačních služeb. Zachování a prohloubení společného systému udělování průkazů způsobilosti pro řídící letového provozu v Unii proto představuje nezbytnou součást evropského systému řízení letového provozu.
(5)
Směrnice 2006/23/ES byla zrušena nařízením Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1108/2009 (4). Ustanovení směrnice 2006/23/ES se však nadále uplatňují až do data použití opatření uvedených v čl. 8c odst. 10 nařízení (ES) č. 216/2008. Toto nařízení uvedená opatření stanoví.
(6)
Ustanovení tohoto nařízení odrážejí současný vývoj včetně osvědčených postupů a vědeckého a technického pokroku v oblasti výcviku řídících letového provozu. Byla vytvořena na základě směrnice 2006/23/ES a členským státům ukládají společné provedení norem a doporučených postupů stanovených Úmluvou o mezinárodním civilním letectví, podepsanou dne 7. prosince 1944 v Chicagu, a bezpečnostními předpisy přijatými Evropskou organizací pro bezpečnost letového provozu (Eurocontrol), zřízenou mezinárodní úmluvou ze dne 13. prosince 1960.
(7)
S cílem zajistit jednotné uplatňování společných požadavků pro udělování průkazů způsobilosti a osvědčení zdravotní způsobilosti řídících letového provozu by se příslušné úřady členských států měly řídit společnými postupy a Evropská agentura pro bezpečnost letectví (dále jen „agentura“) by případně měla posuzovat soulad s těmito požadavky. Agentura by měla vypracovat specifikace pro vydávání osvědčení, přijatelné prostředky prokazování souladu a pokyny umožňující zajistit potřebnou jednotu předpisů.
(8)
Zvláštní povaha letového provozu v Unii vyžaduje zavedení a účinné uplatňování společných norem odborné způsobilosti řídících letového provozu zaměstnaných poskytovateli letových navigačních služeb, kteří poskytují služby v oblasti uspořádání letového provozu a letových navigačních služeb (ATM/ANS) veřejnosti.
(9)
Členské státy by však měly v rámci možností zajistit, aby služby poskytované nebo zpřístupňované veřejnosti vojenským personálem zaručovaly úroveň bezpečnosti odpovídající přinejmenším úrovni požadované hlavními požadavky stanovenými v příloze Vb základního nařízení. Členské státy se proto mohou rovněž rozhodnout uplatňovat toto nařízení na svůj vojenský personál poskytující služby veřejnosti podle čl. 1 odst. 2 písm. c) uvedeného nařízení.
(10)
Úřady, které vykonávají dohled a ověřování souladu, by měly být dostatečně nezávislé na poskytovatelích letových navigačních služeb a na organizacích zajišťujících výcvik. Tyto úřady si musí zachovat schopnost účinně plnit své úkoly. Příslušným úřadem určeným pro účely tohoto nařízení může být stejný orgán nebo orgány, které jsou jmenovány nebo zřízeny v souladu s článkem 4 nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 549/2004 ze dne 10. března 2004, kterým se stanoví rámec pro vytvoření jednotného evropského nebe (5), ve znění nařízení (ES) č. 1070/2009. Agentura by měla pro účely tohoto nařízení působit jako příslušný úřad, který vydává a obnovuje osvědčení organizacím zajišťujícím výcvik řídících letového provozu se sídlem mimo území členských států, případně jejich personálu.
(11)
Poskytování letových navigačních služeb vyžaduje vysoce odborný personál, jehož odbornou způsobilost lze prokázat několika způsoby. V případě řízení letového provozu je vhodným prostředkem zachování společného systému udělování průkazů způsobilosti pro řídící letového provozu v Unii, které je třeba považovat za druh diplomu pro každého jednotlivého řídícího letového provozu. Kvalifikace uvedená na průkazu způsobilosti by měla udávat typ letové provozní služby, k jejímuž poskytování je řídící letového provozu způsobilý. Doložky připojené k průkazu způsobilosti zároveň uvádějí jak zvláštní dovednosti řídícího letového provozu, tak oprávnění příslušných úřadů poskytovat služby v konkrétním sektoru či skupině sektorů. Proto musí být úřady schopny hodnotit při vydávání průkazů způsobilosti nebo při prodlužování platnosti doložek odbornou způsobilost řídících letového provozu. V případě pochybností o odborné způsobilosti by příslušné úřady rovněž měly mít pravomoc pozastavit platnost průkazů způsobilosti, kvalifikací nebo doložek.
(12)
Jelikož toto nařízení uznává potřebu výrazněji posílit kulturu bezpečnosti zejména prostřednictvím spolehlivého hlášení incidentů a „spravedlivého posouzení“, které umožní se z těchto incidentů poučit, nemělo by činit automatickou spojitost mezi incidentem a pozastavením platnosti průkazu způsobilosti, kvalifikace nebo doložky. Odebrání průkazu způsobilosti by mělo být považováno za poslední možnost v krajních případech.
(13)
Pro posílení důvěry členských států v systémy vydávání průkazů způsobilosti řídících letového provozu ostatních států jsou nezbytná společná pravidla pro získání a zachování průkazů způsobilosti. S cílem zajistit nejvyšší úroveň bezpečnosti je proto důležité zavést jednotné požadavky na výcvik, kvalifikaci, odbornou způsobilost a přístup k povolání řídícího letového provozu. To by mělo vést k zajištění bezpečných a vysoce kvalitních služeb řízení letového provozu a přispět k uznávání průkazů způsobilosti v celé Unii, a tím ke zvýšení volného pohybu a k lepší dostupnosti řídících letového provozu.
(14)
Toto nařízení by nemělo vést k obcházení stávajících vnitrostátních předpisů, jimiž se řídí práva a povinnosti vztahující se na pracovní poměr mezi zaměstnavatelem a uchazečem o místo řídícího letového provozu.
(15)
Aby bylo možné porovnávat v rámci celé Unie odborné dovednosti, je třeba je jasným a obecně přijatelným způsobem definovat. To napomůže zajištění bezpečnosti nejen ve vzdušném prostoru řízeném jedním poskytovatelem letových navigačních služeb, ale především na pomezí mezi různými poskytovateli služeb.
(16)
Při mnoha incidentech a nehodách sehrává významnou roli komunikace. Toto nařízení proto stanoví podrobné požadavky na jazykové znalosti řídících letového provozu. Tyto požadavky vycházejí z požadavků přijatých Mezinárodní organizací pro civilní letectví (ICAO) a poskytují prostředky k prosazování těchto mezinárodně přijatých norem. V oblasti jazykových požadavků je třeba dodržovat zásady nediskriminace, transparentnosti a proporcionality, aby se podpořil volný pohyb a současně zajistila bezpečnost.
(17)
Cíle vstupního výcviku jsou popsány ve specifikaci organizace Eurocontrol pro společnou hlavní náplň vstupního výcviku řídících letového provozu („Specification for the ATCO Common Core Content Initial Training“) vypracované na žádost členů této organizace a jsou považovány za vhodné normy. V případě místního výcviku je třeba nahradit nedostatek obecně přijatelných norem souborem opatření, včetně schvalování zkoušejících a hodnotitelů odborné způsobilosti, která by měla zajistit vysokou úroveň odborné způsobilosti. Tato opatření nabývají na důležitosti, neboť místní výcvik je velmi nákladný a rozhodující z hlediska bezpečnosti. ICAO vypracovala normy i v oblastech, pro které neexistují společné evropské požadavky na výcvik. V případě, že nejsou evropské požadavky na výcvik stanoveny, mohou členské státy využít norem ICAO.
(18)
Na žádost členských států organizace Eurocontrol byly vypracovány požadavky na zdravotní způsobilost, které se považují za vhodné normy pro účely zajištění souladu s tímto nařízením. Zejména vydávání osvědčení zdravotní způsobilosti by mělo být v souladu s požadavky na osvědčení zdravotní způsobilosti řídících letového provozu pro evropskou třídu 3 („Requirements for European Class 3 Medical Certification of Air Traffic Controllers“), stanovenými organizací Eurocontrol.
(19)
Udělování osvědčení organizacím zajišťujícím výcvik by se mělo z bezpečnostního hlediska považovat za jeden z rozhodujících činitelů přispívajících ke kvalitě výcviku řídících letového provozu. Je proto nezbytné stanovit požadavky na organizace zajišťující výcvik. Výcvik je třeba považovat za službu podobnou letovým navigačním službám, na něž se rovněž vztahuje postup udělování průkazu způsobilosti. Toto nařízení by mělo umožnit udělovat osvědčení výcviku podle typu výcviku, podle skupiny výcvikových služeb nebo podle skupiny výcvikových a letových navigačních služeb, a to s plným ohledem na zvláštní povahu výcviku.
(20)
Tato směrnice potvrzuje ustálenou judikaturu Soudního dvora Evropské unie v oblasti vzájemného uznávání diplomů a volného pohybu pracovníků. Zásada proporcionality, rozumného odůvodnění pro uložení kompenzačních opatření a zajištění vhodných odvolacích postupů tvoří hlavní zásady, které se musí v oblasti uspořádání letového provozu začít uplatňovat viditelnějším způsobem. Členské státy by měly být oprávněny odmítnout uznat průkazy způsobilosti, jež nebyly vydány v souladu s tímto nařízením. Vzhledem k tomu, že cílem tohoto nařízení je zajistit vzájemné uznávání průkazů způsobilosti, neupravuje podmínky týkající se přístupu k zaměstnání.
(21)
V povolání řídícího letového provozu dochází k technickým inovacím, které vyžadují, aby si řídící letového provozu pravidelně prohlubovali své dovednosti. Potřebné úpravy tohoto nařízení na základě technického vývoje a vědeckého pokroku by měly být prováděny v souladu s příslušným postupem s kontrolou stanoveným v článku 5a rozhodnutí Rady 1999/468/ES (6).
(22)
Toto nařízení může mít vliv na každodenní pracovní postupy řídících letového provozu. O všech opatřeních se závažnými sociálními důsledky by měli být vhodným způsobem informováni sociální partneři a tato opatření by s nimi měla být konzultována. Sociální partneři byli proto konzultováni v rámci zrychleného postupu agentury. Ohledně dalších prováděcích opatření přijatých Komisí by měl být vhodným způsobem konzultován výbor pro kolektivní vyjednávání, zřízený rozhodnutím Komise 98/500/ES ze dne 20. května 1998 o zřízení výborů pro kolektivní vyjednávání k podpoře dialogu mezi sociálními partnery na evropské úrovni (7).
(23)
Obecné podmínky pro získání průkazu způsobilosti týkající se věku, požadavků na zdravotní způsobilost a požadavků na vzdělání a vstupní výcvik by neměly mít dopad na držitele stávajících průkazů způsobilosti. Na průkazy způsobilosti a osvědčení zdravotní způsobilosti vydané členskými státy v souladu se směrnicí 2006/23/ES by se mělo nahlížet tak, že byly vydány v souladu s tímto nařízením, aby bylo zaručeno nepřerušené trvání stávajících práv vyplývajících z průkazů způsobilosti a hladký přechod pro všechny držitele průkazů způsobilosti a pro příslušné úřady.
(24)
Měly by být stanoveny odchylky s cílem umožnit nepřerušené uplatňování rozdílných vnitrostátních postupů v oblastech, ve kterých během zrychleného postupu uplatňovaného na prováděcí opatření první fáze dosud nebyla vytvořena společná pravidla.
(25)
Agentura by měla vyhodnotit evropský systém udělování průkazů způsobilosti řídících letového provozu a další zlepšení potřebná pro postupné dosažení „přístupu celistvého leteckého systému“ a zajištění plného souladu s hlavními požadavky uvedenými v příloze Vb nařízení (ES) č. 216/2008 s cílem předložit stanovisko Komisi, včetně případných změn tohoto nařízení.
(26)
Toto stanovisko by se rovněž mělo zabývat těmi oblastmi, ve kterých nebylo v první fázi v rámci zrychleného postupu možné stanovit společná pravidla namísto rozdílných pravidel vnitrostátních a ve kterých proto bylo navrženo případně zachovat přechodnou použitelnost vnitrostátních právních předpisů členských států.
(27)
Opatření stanovená tímto nařízením se zakládají na stanovisku agentury v souladu s čl. 17 odst. 2 písm. b) a čl. 19 odst. 1 nařízení (ES) č. 216/2008.
(28)
Opatření stanovená tímto nařízením jsou v souladu se stanoviskem výboru zřízeného článkem 65 nařízení (ES) č. 216/2008,
PŘIJALA TOTO NAŘÍZENÍ:
KAPITOLA I
OBECNÁ USTANOVENÍ
Článek 1
Cíl
Cílem tohoto nařízení je prostřednictvím vydávání průkazů způsobilosti řídících letového provozu založeného na společných požadavcích na vydávání průkazů způsobilosti zpřísnit bezpečnostní normy a zlepšit fungování systému řízení letového provozu Unie.
Článek 2
Předmět a oblast působnosti
1. Toto nařízení stanoví prováděcí pravidla k vydávání, pozastavování a odebírání průkazů způsobilosti řídících letového provozu a řídících letového provozu-žáků, s nimi souvisejících kvalifikací, doložek, osvědčení zdravotní způsobilosti a osvědčení organizací zajišťujících výcvik a podmínky jejich platnosti, obnovení, prodloužení platnosti a používání.
2. Toto nařízení se vztahuje na:
a)
řídící letového provozu-žáky,
b)
řídící letového provozu vykonávající své úkoly v rámci oblasti působnosti nařízení (ES) č. 216/2008 a
c)
osoby a organizace podílející se na udělování průkazů způsobilosti, výcviku, zkouškách, přezkušování nebo lékařských prohlídkách uchazečů v souladu s tímto nařízením.
3. S výhradou čl. 1 odst. 3 nařízení (ES) č. 216/2008 členské státy v rámci možností zajistí, aby služby poskytované nebo zpřístupňované veřejnosti vojenským personálem podle čl. 1 odst. 2 písm. c) uvedeného nařízení zaručovaly úroveň bezpečnosti odpovídající přinejmenším úrovni požadované hlavními požadavky stanovenými v příloze Vb uvedeného nařízení.
4. S cílem dosáhnout harmonizované úrovně bezpečnosti v rámci evropského vzdušného prostoru se členské státy mohou rozhodnout uplatňovat toto nařízení na svůj vojenský personál poskytující služby veřejnosti podle čl. 1 odst. 2 písm. c) uvedeného nařízení.
5. Služby řízení letového provozu v rámci oblasti působnosti nařízení (ES) č. 216/2008 poskytují pouze řídící letového provozu, kteří získali průkaz způsobilosti v souladu s tímto nařízením.
Článek 3
Definice
Pro účely tohoto nařízení se rozumí:
1.
„službou řízení letového provozu“ služba poskytovaná za účelem zabránění střetu mezi letadly a na provozní ploše mezi letadlem a překážkami a za účelem urychlení a zachování řádného toku letového provozu;
2.
„poskytovatelem letových navigačních služeb“ veřejný nebo soukromý subjekt poskytující letové navigační služby pro všeobecný letový provoz;
3.
„všeobecným letovým provozem“ všechny pohyby civilních letadel a všechny pohyby státních letadel (včetně vojenských, celních a policejních letadel), pokud jsou tyto postupy prováděny v souladu s postupy ICAO;
4.
„průkazem způsobilosti“ osvědčení, bez ohledu na jeho název, vydané a schválené v souladu s tímto nařízením, které dává svému oprávněnému držiteli právo poskytovat služby řízení letového provozu v souladu s kvalifikacemi a doložkami v něm uvedenými;
5.
„kvalifikací“ oprávnění zapsané v průkazu způsobilosti nebo připojené k průkazu způsobilosti, jehož je součástí, ve kterém jsou uvedeny zvláštní podmínky, práva nebo omezení, jež jsou s tímto průkazem způsobilosti spojeny;
6.
„doložkou ke kvalifikaci“ oprávnění zapsané v průkazu způsobilosti, jehož je součástí, ve kterém jsou uvedeny zvláštní podmínky, práva nebo omezení, jež jsou s příslušnou kvalifikací spojeny;
7.
„místní doložkou“ oprávnění zapsané v průkazu způsobilosti, jehož je součástí, ve kterém je uveden letištní kód ICAO a sektory a/nebo pracoviště, kde je držitel průkazu způsobilosti způsobilý pracovat;
8.
„jazykovou doložkou“ oprávnění zapsané v průkazu způsobilosti, jehož je součástí, ve kterém jsou uvedeny jazykové znalosti držitele;
9.
„doložkou instruktora“ oprávnění zapsané v průkazu způsobilosti, jehož je součástí, ve kterém je uvedena odborná způsobilost držitele udělovat pokyny při provozním výcviku;
10.
„letištním kódem ICAO“ kód složený ze skupiny čtyř písmen sestavený podle pravidel předepsaných ICAO v její příručce DOC 7910 a přiřazený místu s leteckou pevnou stanicí;
11.
„sektorem“ část řízené oblasti a/nebo část letové informační oblasti/horního vzdušného prostoru;
12.
„výcvikem“ souhrn teoretických kurzů, praktických cvičení včetně simulace a provozního výcviku, potřebný k získání a zachování dovednosti poskytovat bezpečné a vysoce kvalitní služby řízení letového provozu; výcvik zahrnuje:
a)
vstupní výcvik, poskytující základní výcvik a výcvik pro udělení kvalifikace, po jehož absolvování je udělen průkaz způsobilosti žáka,
b)
místní výcvik, zahrnující přechodovou přípravu na předprovozní a provozní výcvik, po jehož absolvování je udělen průkaz způsobilosti řídícího letového provozu;
c)
průběžný výcvik, kterým se zachovává platnost doložek průkazu způsobilosti,
d)
výcvik instruktorů pro provozní výcvik, po jehož absolvování je udělena doložka instruktora;
e)
výcvik držitelů průkazů způsobilosti, kteří jsou oprávnění působit jako zkoušející odborné způsobilosti a/nebo hodnotitelé odborné způsobilosti v souladu s článkem 24;
13.
„organizací zajišťující výcvik“ organizace, jež získala osvědčení příslušného úřadu k poskytování jednoho nebo několika druhů výcviku;
14.
„místním systémem odborné způsobilosti“ schválený systém stanovující způsob, jakým stanoviště udržuje odbornou způsobilost svých držitelů průkazů způsobilosti;
15.
„místním plánem výcviku“ schválený plán s podrobným uvedením postupů a harmonogramu, které umožňují uplatňování postupů stanoviště na místní oblast pod dohledem instruktora pro provozní výcvik.
Článek 4
Příslušný úřad
Pro účely tohoto nařízení je příslušným úřadem úřad, který každý členský stát určí nebo zřídí jako vnitrostátní úřad dohledu proto, aby převzal úkoly, jež jsou tomuto úřadu přiděleny podle tohoto nařízení, s výjimkou udělování osvědčení organizacím zajišťujícím výcvik podle článku 27, kdy se příslušným úřadem rozumí:
a)
úřad jmenovaný nebo zřízený členským státem, v němž má žadatel hlavní místo své činnosti či případně své sídlo, není-li ve dvoustranných nebo vícestranných dohodách mezi členskými státy nebo příslušnými úřady stanoveno jinak;
b)
agentura v případě, že má žadatel hlavní místo své činnosti či případně své sídlo mimo území členských států.
KAPITOLA II
PRŮKAZY ZPŮSOBILOSTI, KVALIFIKACE A DOLOŽKY
Článek 5
Žádost o průkazy způsobilosti, kvalifikace a doložky a jejich vydávání
1. Žádost o vydání, prodloužení platnosti nebo obnovení průkazů způsobilosti a s nimi spojených kvalifikací a/nebo doložek se podává příslušnému úřadu v souladu s postupem, který tento úřad stanoví.
2. Žádost musí doprovázet doklad, že žadatel je způsobilý pracovat jako řídící letového provozu či jako řídící letového provozu-žák v souladu s požadavky stanovenými tímto nařízením. Doklad prokazující odbornou způsobilost žadatele se týká znalostí, zkušenosti, dovedností a jazykových znalostí.
3. Průkaz způsobilosti musí obsahovat všechny příslušné informace související s právy, jež tento dokument uděluje, a musí být v souladu se specifikacemi stanovenými v příloze I.
4. Průkaz způsobilosti zůstává ve vlastnictví osoby, jíž je průkaz způsobilosti udělen a která tento průkaz podepíše.
Článek 6
Pozastavení a odebrání průkazů způsobilosti, kvalifikací a doložek
V souladu s čl. 22 odst. 2:
a)
průkaz způsobilosti, kvalifikaci nebo doložku lze pozastavit v případě pochybností o odborné způsobilosti řídícího letového provozu nebo při jeho pochybení;
b)
průkaz způsobilosti lze odebrat v případě hrubé nedbalosti nebo zneužití.
Článek 7
Výkon práv vyplývajících z průkazů způsobilosti
Výkon práv udělených průkazy způsobilosti závisí na platnosti kvalifikací, doložek a osvědčení zdravotní způsobilosti.
Článek 8
Průkaz způsobilosti řídícího letového provozu-žáka
1. Držitelé průkazu způsobilosti řídícího letového provozu-žáka jsou oprávněni poskytovat služby řízení letového provozu pod dohledem instruktora pro provozní výcvik v souladu s kvalifikací (kvalifikacemi) a doložkou ke kvalifikaci (doložkami ke kvalifikaci), jež jsou v jejich průkazu způsobilosti uvedeny.
2. Žadatelé o vydání průkazu způsobilosti řídícího letového provozu-žáka musí:
a)
dosáhnout věku alespoň 18 let;
b)
být přinejmenším držiteli diplomu umožňujícího vstup na vysokou školu nebo rovnocenného diplomu, nebo mít jakékoli jiné středoškolské vzdělání, které jim umožní dokončit výcvik řídícího letového provozu;
c)
mít úspěšně dokončený schválený vstupní výcvik odpovídající kvalifikaci či případně doložce ke kvalifikaci, jak je stanoveno v části A přílohy II;
d)
být držiteli osvědčení zdravotní způsobilosti;
e)
prokázat přiměřenou úroveň jazykových znalostí v souladu s požadavky uvedenými v článku 13.
3. Průkaz způsobilosti řídícího letového provozu-žáka obsahuje jazykovou doložku (jazykové doložky) a alespoň jednu kvalifikaci či případně jednu doložku ke kvalifikaci.
Článek 9
Průkaz způsobilosti řídícího letového provozu
1. Držitelé průkazu způsobilosti řídícího letového provozu jsou oprávněni poskytovat služby řízení letového provozu v souladu s kvalifikacemi a doložkami, jež jsou v jejich průkazu způsobilosti uvedeny.
2. Práva držitele průkazu řídícího letového provozu musí obsahovat práva držitele průkazu způsobilosti řídícího letového provozu-žáka stanovená v čl. 8 odst. 1.
3. Žadatelé o vydání průkazu způsobilosti řídícího letového provozu musí:
a)
dosáhnout věku alespoň 21 let. Členské státy však mohou v řádně odůvodněných případech stanovit nižší věkovou hranici;
b)
být držiteli průkazu způsobilosti řídícího letového provozu-žáka;
c)
mít dokončený schválený místní plán výcviku a úspěšně absolvovat příslušné zkoušky nebo posouzení v souladu s požadavky stanovenými v části B přílohy II;
d)
být držiteli platného osvědčení zdravotní způsobilosti;
e)
prokázat přiměřenou úroveň jazykových znalostí v souladu s požadavky uvedenými v článku 13.
4. Průkaz způsobilosti řídícího letového provozu nabývá platnosti uvedením jedné nebo více kvalifikací a příslušných doložek ke kvalifikaci a místních a jazykových doložek, pro něž byl úspěšně dokončen výcvik.
Článek 10
Kvalifikace řídícího letového provozu
1. Pro označení druhu služby, k jejímuž poskytování je držitel průkazu způsobilosti oprávněn, je na průkazu způsobilosti uvedena jedna nebo více z těchto kvalifikací:
a)
kvalifikace letištního řízení vizuálního (ADV), která označuje, že držitel průkazu způsobilosti je oprávněn poskytovat službu řízení letového provozu pro letištní provoz na letišti, které nemá vydané postupy pro přiblížení či odlety za použití navigačních přístrojů;
b)
kvalifikace letištního řízení přístrojového (ADI), která označuje, že držitel průkazu způsobilosti je oprávněn poskytovat službu řízení letového provozu pro letištní provoz na letišti, které má vydané postupy pro přiblížení či odlety za použití navigačních přístrojů, a která je doplněna alespoň o jednu z doložek ke kvalifikaci uvedených v čl. 11 odst. 1;
c)
kvalifikace přibližovacího řízení procedurálního (APP), která označuje, že držitel průkazu způsobilosti je oprávněn poskytovat službu řízení letového provozu pro přistávající, odlétající či přelétající letadlo bez použití přehledového zařízení;
d)
kvalifikace přibližovacího řízení přehledového (APS), která označuje, že držitel průkazu způsobilosti je oprávněn poskytovat službu řízení letového provozu pro přistávající, odlétající či přelétající letadlo za pomoci přehledového zařízení, a která je doplněna alespoň o jednu z doložek ke kvalifikaci uvedených v čl. 11 odst. 2;
e)
kvalifikace oblastního řízení procedurálního (ACP), která označuje, že držitel průkazu způsobilosti je oprávněn poskytovat službu řízení letového provozu pro letadlo bez použití přehledového zařízení;
f)
kvalifikace oblastního řízení přehledového (ACS), která označuje, že držitel průkazu způsobilosti je oprávněn poskytovat službu řízení letového provozu pro letadlo za pomoci přehledového zařízení, a která je doplněna alespoň o jednu z doložek ke kvalifikaci uvedených v čl. 11 odst. 3.
2. Držitel kvalifikace, který nevykonával práva spojená s danou kvalifikací po dobu čtyř po sobě následujících let, může zahájit místní výcvik pro tuto kvalifikaci až po odpovídajícím posouzení toho, zda dotyčná osoba i nadále splňuje podmínky pro tuto kvalifikaci, a po splnění všech požadavků na výcvik, které z tohoto posouzení vyplývají.
Článek 11
Doložky ke kvalifikaci
1. S kvalifikací letištního řízení přístrojového (ADI) musí být spojena alespoň jedna z těchto doložek:
a)
doložka řízení z řídící věže (TWR), která označuje, že držitel je oprávněn poskytovat služby řízení tam, kde je letištní řízení poskytováno z jednoho pracoviště;
b)
doložka řízení pozemního pohybu (GMC), která označuje, že držitel průkazu způsobilosti je oprávněn řídit pozemní pohyb;
c)
doložka přehledového systému pozemního pohybu (GMS), udělovaná k doložce řízení pozemního pohybu nebo doložce řízení z řídící věže, která označuje, že držitel je oprávněn řídit pozemní pohyb za pomoci systémů pohybu na letištní ploše;
d)
doložka řízení za letu (AIR), která označuje, že držitel průkazu způsobilosti je oprávněn provádět řízení za letu;
e)
doložka radarového letištního řízení (RAD), udělovaná k doložce řízení za letu nebo doložce řízení z řídící věže, která označuje, že držitel průkazu způsobilosti je oprávněn poskytovat letištní řízení za pomoci přehledového radaru.
2. S kvalifikací přibližovacího řízení přehledového (APS) musí být spojena alespoň jedna z těchto doložek:
a)
radarová doložka (RAD), která označuje, že držitel průkazu způsobilosti je oprávněn poskytovat přibližovací službu řízení za použití primárního a/nebo sekundárního radaru;
b)
doložka přesného přibližovacího radaru (PAR), udělovaná k radarové doložce, která označuje, že držitel průkazu způsobilosti je oprávněn provádět přesná přiblížení řízená ze země za použití přesného přibližovacího radaru letadlům ve fázi konečného přiblížení na přistávací dráhu;
c)
doložka přiblížení přehledovým radarem (SRA), udělovaná k radarové doložce, která označuje, že její držitel je oprávněn provádět nepřesná přiblížení řízená ze země za použití přehledového zařízení letadlům ve fázi konečného přiblížení na přistávací dráhu;
d)
doložka automatického závislého přehledového systému (ADS), která označuje, že její držitel je oprávněn provádět přibližovací službu řízení za použití automatického závislého přehledového systému;
e)
doložka terminálního řízení (TCL), udělovaná k radarové doložce nebo k doložce automatického závislého přehledového systému, která označuje, že její držitel je oprávněn poskytovat služby řízení letového provozu za použití jakéhokoli přehledového zařízení letadlům pohybujícím se ve stanovené koncové oblasti a/nebo v přilehlých sektorech.
3. S kvalifikací oblastního řízení přehledového (ACS) musí být spojena alespoň jedna z těchto doložek:
a)
radarová doložka (RAD), která označuje, že její držitel je oprávněn poskytovat oblastní služby řízení za použití přehledového radaru;
b)
doložka automatického závislého přehledového systému (ADS), která označuje, že její držitel je oprávněn poskytovat oblastní služby řízení za použití automatického závislého přehledového systému;
c)
doložka terminálního řízení (TCL), udělovaná k radarové doložce nebo k doložce automatického závislého přehledového systému, která označuje, že její držitel je oprávněn poskytovat služby řízení letového provozu za použití jakéhokoli přehledového zařízení letadlům pohybujícím se ve stanovené koncové oblasti a/nebo v přilehlých sektorech;
d)
doložka oceánského řízení (OCN), která označuje, že její držitel je oprávněn poskytovat služby řízení letového provozu letadlům pohybujícím se v oceánské řízené oblasti.
4. Držitel doložky ke kvalifikaci, který nevykonával práva spojená s danou doložkou ke kvalifikaci po dobu čtyř po sobě následujících let, může zahájit místní výcvik pro tuto doložku ke kvalifikaci až po odpovídajícím posouzení toho, zda dotyčná osoba i nadále splňuje podmínky pro tuto doložku ke kvalifikaci, a po splnění všech požadavků na výcvik, které z tohoto posouzení vyplývají.
Článek 12
Místní doložky
1. Místní doložka označuje, že držitel průkazu způsobilosti je oprávněn poskytovat služby řízení letového provozu pro určitý sektor, skupinu sektorů nebo provozní pracoviště v rámci odpovědnosti stanoviště letových provozních služeb.
2. Místní doložky jsou platné po počáteční období dvanácti měsíců.
3. Platnost místních doložek se po uplynutí období stanoveného v odstavci 2 prodlouží o následující období dvanácti měsíců, pokud poskytovatel letových navigačních služeb prokáže příslušnému úřadu, že:
a)
žadatel vykonává práva vyplývající z průkazu způsobilosti během posledních dvanácti měsíců po minimální počet hodin, který je uveden ve schváleném místním systému odborné způsobilosti;
b)
žadatelova odborná způsobilost byla posouzena v souladu s částí C přílohy II a
c)
žadatel je držitelem platného osvědčení zdravotní způsobilosti.
Pro účely uplatňování prvního pododstavce písm. a) vedou provozní stanoviště poskytovatelů letových navigačních služeb záznamy o skutečně odpracovaných hodinách jednotlivých držitelů průkazu způsobilosti, kteří na daném stanovišti pracují, v sektorech, skupině sektorů či na pracovištích a tyto údaje poskytují na vyžádání příslušným úřadům a držiteli průkazu způsobilosti.
4. Minimální počet pracovních hodin bez času stráveného instruktáží, který je požadován pro zachování platnosti místní doložky, může být u instruktorů pro provozní výcvik snížen úměrně k času strávenému instruktáží na pracovištích, pro která je prodloužení požadováno, jak je uvedeno ve schváleném místním systému odborné způsobilosti.
5. Pokud místní doložky pozbudou platnosti, musí být pro prodloužení platnosti doložky úspěšně dokončen místní plán výcviku.
Článek 13
Jazyková doložka
1. Řídící letového provozu a řídící letového provozu-žáci nevykonávají práva vyplývající z jejich průkazu způsobilosti, pokud nemají doložku uvádějící znalost anglického jazyka.
2. Členské státy mohou uložit místní jazykové požadavky, pokud to považují z bezpečnostních důvodů za nezbytné.
Tyto požadavky musí být nediskriminační, přiměřené a transparentní a bezodkladně se sdělují agentuře.
3. Pro účely odstavců 1 a 2 musí žadatel pro získání jazykové doložky prokázat splnění alespoň provozní úrovně (úroveň 4) jazykových znalostí, a to jak s ohledem na používání frazeologie, tak s ohledem na běžný jazyk.
K tomu žadatel musí:
a)
efektivně komunikovat pouze hlasem (telefon/radiotelefon) i při osobním styku;
b)
přesně a jasně komunikovat o běžných, konkrétních a pracovních tématech;
c)
používat vhodnou komunikační strategii pro výměnu zpráv a pro rozpoznání a odstraňování nedorozumění v obecném nebo pracovním kontextu;
d)
úspěšně a poměrně snadno řešit jazykové problémy vznikající při komplikacích nebo neočekávaném vývoji událostí, k nimž dochází v běžných pracovních situacích nebo v rámci komunikačního úkolu, s nímž jsou jinak obeznámeni, a
e)
používat dialekt či akcent srozumitelný letecké veřejnosti.
4. Úroveň jazykových znalostí žadatelů se určí v souladu s hodnotící stupnicí stanovenou v příloze III.
5. Aniž je dotčen odstavec 3, může poskytovatel letových navigačních služeb požadovat pro účely odstavců 1 nebo 2 rozšířenou úroveň (úroveň 5) hodnotící stupnice jazykových znalostí uvedené v příloze III, pokud provozní okolnosti spojené s konkrétní kvalifikací nebo doložkou vyžadují z bezpečnostních důvodů úroveň vyšší. Tento požadavek nesmí být diskriminační, musí být přiměřený, transparentní, objektivně zdůvodněný poskytovatelem letových navigačních služeb, který vyšší úroveň jazykových znalostí požaduje, a schválený příslušným úřadem.
6. Jazykové znalosti žadatele jsou formálně vyhodnocovány v pravidelných intervalech.
S výjimkou žadatelů, kteří prokázali jazykové znalosti na odborné úrovni (úroveň 6) jazykových znalostí podle přílohy III, je jazyková doložka platná po období (které lze obnovit):
a)
tří let, pokud byla prokázána provozní úroveň (úroveň 4) v souladu s přílohou III, nebo
b)
šesti let, pokud byla prokázána rozšířená úroveň (úroveň 5) v souladu s přílohou III.
7. Jazykové znalosti se prokazují osvědčením vydaným po transparentním a objektivním postupu hodnocení schváleném příslušným úřadem.
Článek 14
Doložka instruktora
1. Držitelé doložky instruktora jsou oprávněni poskytovat provozní výcvik a dohled na pracovišti v oblastech, na něž se vztahuje platná místní doložka.
2. Žadatelé o vydání doložky instruktora musí:
a)
být držitelem průkazu způsobilosti řídícího letového provozu;
b)
vykonávat práva vyplývající z průkazu způsobilosti řídícího letového provozu nejméně po dobu jednoho roku bezprostředně předcházejícího nebo po takovou delší dobu, již stranoví příslušný úřad s ohledem na kvalifikace a doložky, pro které je výcvik poskytován, a
c)
úspěšně dokončit schválený kurz instruktorů pro provozní výcvik, během něhož byly prostřednictvím odpovídajících zkoušek posouzeny požadované znalosti a pedagogické dovednosti.
3. Doložka instruktora je platná na období tří let, které lze obnovit.
KAPITOLA III
OSVĚDČENÍ ZDRAVOTNÍ ZPŮSOBILOSTI
Článek 15
Žádost o osvědčení zdravotní způsobilosti a jeho vydání
1. Žádost o vydání, prodloužení platnosti nebo obnovení osvědčení zdravotní způsobilosti se podává příslušnému úřadu v souladu s postupem, který tento úřad stanoví.
2. Osvědčení zdravotní způsobilosti vydává příslušný zdravotnický subjekt příslušného úřadu nebo letečtí lékaři či letecká zdravotní střediska, které tento úřad schválí.
3. Vydávání osvědčení zdravotní způsobilosti musí být v souladu s ustanoveními přílohy I Chicagské úmluvy o mezinárodním civilním letectví a s požadavky na osvědčení zdravotní způsobilosti řídících letového provozu pro evropskou třídu 3 („Requirements for European Class 3 Medical Certification of Air Traffic Controllers“), stanovenými organizací Eurocontrol.
4. Příslušné úřady zajistí stanovení účinných postupů pro přezkum nebo odvolání s náležitou účastí nezávislých lékařských poradců.
Článek 16
Platnost osvědčení zdravotní způsobilosti
1. Osvědčení zdravotní způsobilosti je platné po období:
a)
24 měsíců pro řídící letového provozu do věku 40 let;
b)
12 měsíců po dosažení věku 40 let.
2. Období uvedená v odstavci 1 se v případě prvního vydání nebo obnovení osvědčení zdravotní způsobilosti vypočítávají od data lékařské prohlídky a v případě prodloužení platnosti osvědčení zdravotní způsobilosti od data ukončení platnosti předchozího osvědčení.
3. Prohlídky pro prodloužení platnosti osvědčení zdravotní způsobilosti mohou být prováděny až do 45 dní před ukončením platnosti osvědčení zdravotní způsobilosti.
4. Pokud řídící letového provozu neprojde prohlídkou pro prodloužení platnosti osvědčení zdravotní způsobilosti do data, k němuž platnost tohoto osvědčení končí, je nutné provést prohlídku pro obnovení osvědčení zdravotní způsobilosti.
5. Pokud si to vyžádá zdravotní stav držitele, osvědčení zdravotní způsobilosti může být kdykoliv omezeno, pozastaveno nebo odebráno.
Článek 17
Snížená zdravotní způsobilost
1. Držitelé průkazu způsobilosti:
a)
nesmějí vykonávat práva vyplývající z jejich průkazu způsobilosti, kdykoliv jsou si vědomi snížení své zdravotní způsobilosti, které by jim mohlo znemožnit bezpečný výkon práv vyplývajících z průkazu způsobilosti;
b)
musí oznámit příslušným poskytovatelům letových navigačních služeb, že začínají pociťovat snížení své zdravotní způsobilosti nebo že se nacházejí pod vlivem psychoaktivní látky nebo léků, které by jim mohly znemožnit bezpečný výkon práv vyplývajících z průkazu způsobilosti.
2. Poskytovatelé letových navigačních služeb stanoví postupy pro řešení provozních dopadů snížené zdravotní způsobilosti a o případech, kdy je některý držitel průkazu způsobilosti posouzen jako zdravotně nezpůsobilý, informují příslušný úřad.
3. Postupy uvedené v odstavci 2 musí být schváleny příslušným úřadem.
KAPITOLA IV
POŽADAVKY NA ORGANIZACE ZAJIŠŤUJÍCÍ VÝCVIK
Článek 18
Udělování osvědčení organizacím zajišťujícím výcvik
1. Žádosti o udělení osvědčení organizacím zajišťujícím výcvik se podávají příslušnému úřadu v souladu s postupem, který tento úřad stanoví.
2. Organizace zajišťující výcvik musí předložením důkazů prokázat, že mají dostatečné personální a technické zázemí a že provozují činnost v prostředí vhodném k poskytování výcviku nezbytného k získání nebo zachování průkazů způsobilosti řídících letového provozu-žáků a průkazů způsobilosti řídících letového provozu.
3. Organizace zajišťující výcvik umožní přístup všem osobám pověřeným příslušným úřadem do odpovídajících prostor a umožní jim přezkoumat odpovídající záznamy, údaje, postupy a veškeré další materiály, jež mají význam pro vykonávání úkolů příslušného úřadu.
Článek 19
Systém řízení organizací zajišťujících výcvik
Organizace zajišťující výcvik:
a)
mají účinný systém řízení a dostatečný personál s odpovídající odbornou způsobilostí a zkušenostmi pro poskytování výcviku podle tohoto nařízení;
b)
jasně vymezují odpovědnost za bezpečnost napříč celou schválenou organizací zajišťující výcvik, včetně přímé odpovědnosti za bezpečnost na straně vedoucích osob;
c)
mají k dispozici nezbytná zařízení, vybavení a prostory vhodné pro daný druh nabízeného výcviku;
d)
předloží doklad o systému řízení jakosti v rámci zavedeného systému řízení pro sledování souladu se systémy a postupy a přiměřenosti systémů a postupů, které zajišťují, aby poskytované služby výcviku splňovaly požadavky stanovené v tomto nařízení;
e)
mají zaveden systém uchovávání záznamů, který umožňuje odpovídající archivaci a spolehlivou sledovatelnost příslušných činností;
f)
prokáží, že mají k dispozici dostatečné finanční prostředky pro vedení výcviku podle tohoto nařízení a že činnosti jsou dostatečně pojištěny v souvislosti s povahou poskytovaného výcviku.
Článek 20
Požadavky na výcvikové kurzy, plány vstupního výcviku, místní plány výcviku a místní systémy odborné způsobilosti
1. Organizace zajišťující výcvik poskytnou příslušným úřadům metodické postupy, které používají k vytváření obsahu, organizaci a stanovení délky výcvikových kurzů a případně místních plánů výcviku a místních systémů odborné způsobilosti.
2. To zahrnuje také způsob, jakým jsou organizovány zkoušky a hodnocení. V případě zkoušek v rámci vstupního výcviku, včetně výcviku simulačního, se podrobně uvede odborná způsobilost zkoušejících a hodnotitelů.
KAPITOLA V
POŽADAVKY PRO PŘÍSLUŠNÉ ÚŘADY
Článek 21
Nezávislost příslušného úřadu
1. Příslušné úřady jsou nezávislé na poskytovatelích letových navigačních služeb a organizacích zajišťujících výcvik. Této nezávislosti je dosaženo dostatečným oddělením příslušných úřadů a těchto poskytovatelů, a to alespoň na funkční úrovni. Členské státy zajistí nestranný a transparentní výkon pravomocí příslušných úřadů.
2. Členské státy oznámí agentuře názvy a adresy příslušných úřadů a jejich změny.
Článek 22
Úkoly příslušných úřadů
1. Za účelem zajištění úrovně odborné způsobilosti nezbytné pro výkon práce řídících letového provozu podle vysokých norem provozní bezpečnosti dohlíží příslušné úřady na jejich výcvik a sledují jej.
2. Příslušné úřady plní tyto úkoly:
a)
vydávání a odebírání průkazů způsobilosti, kvalifikací a doložek, k nimž byl dokončen příslušný výcvik a vyhodnocení v rámci působnosti příslušného úřadu;
b)
prodloužení platnosti, obnovení a pozastavení kvalifikací a doložek, pokud jsou práva, která z nich vyplývají, vykonávána v rámci působnosti příslušného úřadu;
c)
udělování osvědčení organizacím zajišťujícím výcvik;
d)
schvalování výcvikových kurzů, místních plánů výcviku a místních systémů odborné způsobilosti;
e)
schvalování zkoušejících nebo hodnotitelů odborné způsobilosti;
f)
sledování a kontrola výcvikových systémů;
g)
vytvoření příslušných odvolacích a oznamovacích mechanismů;
h)
schvalování požadavků na absolvování rozšířené úrovně (úroveň 5) jazykových znalostí v souladu s čl. 13 odst. 5;
i)
schvalování postupů týkajících se snížené zdravotní způsobilosti v souladu s čl. 17 odst. 3.
Článek 23
Vydávání a zachovávání průkazů způsobilosti, kvalifikací, doložek a osvědčení
1. Příslušný úřad stanoví postupy pro podávání žádostí o průkazy způsobilosti, s nimi související kvalifikace, doložky a osvědčení zdravotní způsobilosti a pro jejich vydávání, obnovování a prodlužování jejich platnosti.
2. Po přijetí žádosti příslušný úřad ověří, zda žadatel splňuje požadavky tohoto nařízení.
3. Je-li příslušný úřad přesvědčen, že žadatel požadavky tohoto nařízení splňuje, příslušný průkaz způsobilosti a s ním související kvalifikaci, doložku nebo osvědčení zdravotní způsobilosti vydá, obnoví nebo prodlouží jejich platnost.
4. Průkaz způsobilost vydaný příslušným úřadem obsahuje položky stanovené v příloze I.
5. Pokud je průkaz způsobilosti vydán v jiném než anglickém jazyce, obsahuje anglický překlad položek stanovených v příloze I.
Článek 24
Hodnocení odborné způsobilosti
1. Příslušné úřady schvalují držitele průkazu způsobilosti, kteří jsou oprávnění působit jako zkoušející odborné způsobilosti nebo hodnotitelé odborné způsobilosti pro místní a průběžný výcvik.
2. Schválení je platné na období tří let, které lze obnovit.
Článek 25
Uchovávání záznamů
Příslušné úřady zajistí správu databáze, v níž jsou uloženy informace o odborné způsobilosti všech držitelů průkazu způsobilosti, za něž nesou odpovědnost, a data platnosti jejich doložek.
Článek 26
Výměna informací
S náležitým ohledem na zásady zajištění důvěrnosti informací stanovené v čl. 15 odst. 3 nařízení (ES) č. 216/2008 si příslušné úřady vyměňují informace a poskytují si vzájemnou pomoc s cílem zajistit účinné uplatňování tohoto nařízení, zejména v případech zahrnujících volný pohyb řídících letového provozu v rámci Unie.
Článek 27
Postup udělování osvědčení organizací zajišťujících výcvik
1. Příslušné úřady stanoví postupy pro podávání žádostí o osvědčení organizací zajišťujících výcvik a pro jejich vydávání a zachovávání jejich platnosti.
2. Příslušné úřady osvědčení vydají, pokud organizace zajišťující výcvik, která podává žádost, splňuje požadavky stanovené v kapitole IV.
3. Osvědčení lze vydat na každý druh výcviku nebo ve spojení s jinými letovými navigačními službami, čímž se tomuto druhu výcviku a druhu letových navigačních služeb udělí osvědčení jakožto skupině služeb.
4. Osvědčení obsahuje informace uvedené v příloze IV.
Článek 28
Sledování činností organizací zajišťujících výcvik a prosazování práva
1. Příslušné úřady sledují dodržování požadavků a podmínek připojených k osvědčení organizace zajišťující výcvik.
2. Příslušné úřady organizace zajišťující výcvik pravidelně kontrolují s cílem zajistit účinné dodržování norem stanovených tímto nařízením.
3. Kromě pravidelných kontrol mohou příslušné úřady s cílem ověřit dodržování požadavků obsažených v tomto nařízení vykonávat i neohlášené inspekce.
4. Zjistí-li příslušný úřad, že držitel osvědčení organizace zajišťující výcvik již požadavky či podmínky připojené k osvědčení nesplňuje, přijme vhodná opatření k prosazení práva, jež mohou zahrnovat i odebrání osvědčení.
5. Osvědčení vydaná v souladu s ustanoveními tohoto nařízení se vzájemně uznávají.
Článek 29
Uznávání průkazů způsobilosti
1. Členské státy uznávají průkazy způsobilosti řídících letového provozu a řídících letového provozu-žáků a s nimi spojené kvalifikace, doložky ke kvalifikaci a jazykové doložky a s nimi spojená osvědčení zdravotní způsobilosti, které vydaly jiné členské státy v souladu s tímto nařízením.
Jestliže však členský stát stanovil v souladu s čl. 9 odst. 3 nižší věkovou hranici než 21 let, právo vykonávat práva držitele průkazu způsobilosti řídícího letového provozu zůstává omezeno na území členského státu, který průkaz způsobilosti vydal, až do doby, než držitel dovrší věku 21 let.
Pokud držitel průkazu způsobilosti vykonává práva vyplývající z průkazu způsobilosti v jiném členském státě, než ve kterém byl průkaz způsobilosti vydán, má držitel průkazu způsobilosti právo vyměnit si svůj průkaz způsobilosti za průkaz způsobilosti vydaný v členském státě, kde práva vykonává, aniž by mu byly uloženy další podmínky.
Pro udělení místní doložky příslušný úřad po žadateli požaduje splnění zvláštních podmínek, jež jsou s doložkou spojeny, přičemž určí stanoviště, sektor nebo pracoviště. Při vytváření místního plánu výcviku organizace zajišťující výcvik řádně zohlední získanou odbornou způsobilost a zkušenosti žadatele.
2. Příslušný úřad schválí nebo zamítne místní plán výcviku, který obsahuje navrhovaný výcvik žadatele, nejpozději šest týdnů po předložení důkazu, aniž je tím dotčeno zpoždění v důsledku případně podaného odvolání. Příslušný úřad zajistí, aby byly dodržovány zásady proporcionality a nediskriminace.
KAPITOLA VI
ZÁVĚREČNÁ USTANOVENÍ
Článek 30
Soulad s hlavními požadavky
Agentura vyhodnotí evropský systém udělování průkazů způsobilosti řídících letového provozu stanovený tímto nařízením a další zlepšení potřebná pro postupné dosažení „přístupu celistvého leteckého systému“ a k zajištění plného souladu s hlavními požadavky uvedenými v příloze Vb nařízení (ES) č. 216/2008 s cílem předložit stanovisko Komisi, včetně případných změn tohoto nařízení.
Článek 31
Odchylky
1. Odchylně od článku 11 tohoto nařízení mohou členské státy, které vypracovaly vnitrostátní doložky ke kvalifikaci na základě čl. 7 odst. 4 nařízení 2006/23/ES, nadále uplatňovat příslušná ustanovení vnitrostátních právních předpisů platných ke dni vstupu tohoto nařízení v platnost.
2. Odchylně od článku 12 tohoto nařízení mohou členské státy, které v souladu s článkem 10 směrnice 2006/23/ES stanovily, že práva vyplývající z místní doložky mohou vykonávat pouze držitelé průkazu způsobilosti mladší určitého věku, nadále uplatňovat příslušná ustanovení vnitrostátních právních předpisů platných ke dni vstupu tohoto nařízení v platnost.
3. Pokud se některý členský stát rozhodne uplatnit odchylky stanovené v odstavcích 1 a 2, sdělí to Komisi a agentuře.
Článek 32
Přechodná ustanovení
1. Odchylně od části A přílohy II tohoto nařízení mohou organizace zajišťující výcvik nadále uplatňovat plány vycházející z vydání pokynů organizace Eurocontrol pro společnou hlavní náplň vstupního výcviku řídících letového provozu („Guidelines for Air Traffic Controller Common Core Content Initial Training“) ze dne 10. prosince 2004 na období jednoho roku po vstupu tohoto nařízení v platnost.
2. Průkazy způsobilosti, kvalifikace, doložky, osvědčení zdravotní způsobilosti a osvědčení organizací zajišťujících výcvik, jež byly vydány v souladu s příslušnými ustanoveními vnitrostátních právních předpisů vycházejících ze směrnice 2006/23/ES ke dni vstupu tohoto nařízení v platnost, se považují za vydaná v souladu s tímto nařízením.
3. Žadatelé o průkaz způsobilosti, kvalifikaci, doložku, osvědčení zdravotní způsobilosti nebo osvědčení organizace zajišťující výcvik, kteří svou žádost předložili přede dnem vstupu tohoto nařízení v platnost a kterým průkaz způsobilosti, kvalifikace, doložka, osvědčení zdravotní způsobilosti nebo osvědčení pro organizaci zajišťující výcvik nebyly doposud vydány, musí před vydáním průkazu způsobilosti, kvalifikace, doložky, osvědčení zdravotní způsobilosti nebo osvědčení pro organizaci zajišťující výcvik prokázat soulad s ustanoveními tohoto nařízení.
4. Příslušný úřad členského státu, u něhož přede dnem vstupu tohoto nařízení v platnost požádaly organizace zajišťující výcvik, jejichž příslušným úřadem je podle článku 4 agentura, o vydání osvědčení, ukončí postup udělování osvědčení ve spolupráci s agenturou a po vydání osvědčení předá spis agentuře.
5. Příslušný úřad členského státu, který byl odpovědný za bezpečnostní dohled nad organizacemi zajišťujícími výcvik, jejichž příslušným úřadem je podle článku 4 agentura, předá funkci bezpečnostního dohledu nad těmito organizacemi agentuře šest měsíců po dni vstupu tohoto nařízení v platnost.
Článek 33
Vstup v platnost
Toto nařízení vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 10. srpna 2011.
ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR 805/2011
z dnia 10 sierpnia 2011 r.
ustanawiające szczegółowe zasady licencjonowania kontrolerów ruchu lotniczego oraz wydawania określonych certyfikatów na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
KOMISJA EUROPEJSKA,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008 z dnia 20 lutego 2008 r. w sprawie wspólnych zasad w zakresie lotnictwa cywilnego i utworzenia Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego oraz uchylające dyrektywę Rady 91/670/EWG, rozporządzenie (WE) nr 1592/2002 i dyrektywę 2004/36/WE (1), w szczególności jego art. 8c ust. 10,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Rozporządzenie (WE) nr 216/2008 ma na celu ustanowienie i utrzymanie wysokiego, jednolitego poziomu bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego w Europie. Rozporządzenie to określa środki realizacji tego celu, a także pozostałych celów w zakresie bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego.
(2)
Wykonanie rozporządzenia (WE) nr 216/2008 oraz nowy pakiet przepisów dotyczący jednolitej europejskiej przestrzeni powietrznej (SES II) (2) wymaga ustanowienia bardziej szczegółowych przepisów wykonawczych, dotyczących zwłaszcza licencjonowania kontrolerów ruchu lotniczego, w celu utrzymania wysokiego, jednolitego poziomu bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego w Europie, osiągnięcia najwyższych standardów odpowiedzialności oraz wiedzy i umiejętności, zwiększenia dostępności kontrolerów ruchu lotniczego oraz promowania wzajemnego uznawania licencji z jednoczesnym dążeniem do ogólnego podniesienia poziomu bezpieczeństwa ruchu lotniczego oraz wiedzy i umiejętności personelu.
(3)
Kontrolerzy ruchu lotniczego, a także osoby i organizacje zaangażowane w szkolenie, testowanie, kontrolę oraz badania lekarskie kontrolerów ruchu lotniczego, muszą spełniać stosowne zasadnicze wymagania określone w załączniku Vb do rozporządzenia (WE) nr 216/2008. Zgodnie z tym rozporządzeniem kontrolerzy ruchu lotniczego, a także osoby i organizacje zaangażowane w szkolenie powinny być certyfikowane lub licencjonowane po stwierdzeniu, że spełniają oni zasadnicze wymagania.
(4)
Licencja wprowadzona na podstawie dyrektywy 2006/23/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 kwietnia 2006 r. w sprawie wspólnotowej licencji kontrolera ruchu lotniczego (3) okazała się skutecznym środkiem służącym uznaniu szczególnej roli kontrolerów ruchu lotniczego w bezpiecznym zapewnianiu kontroli ruchu lotniczego. Ustalenie ogólnounijnych norm w zakresie wiedzy i umiejętności zredukowało niejednorodność w tej dziedzinie i przyczyniło się do sprawniejszej organizacji pracy w ramach rozwijającej się współpracy regionalnej pomiędzy instytucjami zapewniającymi służby żeglugi powietrznej. W związku z tym utrzymanie i udoskonalenie wspólnego systemu licencjonowania kontrolerów ruchu lotniczego w Unii to zasadnicze elementy europejskiego systemu kontroli ruchu lotniczego.
(5)
Dyrektywa 2006/23/WE została zastąpiona rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1108/2009 (4). Przepisy dyrektywy 2006/23/WE nadal jednak obowiązują do dnia stosowania środków określonych w art. 8c ust. 10 rozporządzenia (WE) nr 216/2008. Niniejsze rozporządzenie zawiera wymienione środki.
(6)
Przepisy niniejszego rozporządzenia odzwierciedlają najnowszy stan wiedzy, w tym najlepsze praktyki oraz postęp naukowy i techniczny, w dziedzinie szkolenia kontrolerów ruchu lotniczego. Zostały one opracowane na podstawie dyrektywy 2006/23/WE i przewidują wspólną transpozycję przez państwa członkowskie norm i zalecanych metod postępowania określonych w Konwencji o międzynarodowym lotnictwie cywilnym, sporządzonej w Chicago dnia 7 grudnia 1944 r., oraz wymagań w zakresie przepisów bezpieczeństwa przyjętych przez Europejską Organizację ds. Bezpieczeństwa Żeglugi Powietrznej (EUROCONTROL) ustanowioną na mocy postanowień międzynarodowej konwencji z dnia 13 grudnia 1960 r.
(7)
W celu zapewnienia jednolitego stosowania wspólnych wymogów w zakresie licencjonowania oraz poświadczania stanu zdrowia kontrolerów ruchu lotniczego właściwe organy państw członkowskich oraz, w razie konieczności, Europejska Agencja Bezpieczeństwa Lotniczego (zwana dalej „Agencją”) powinny stosować wspólne procedury, aby dokonać oceny przestrzegania tych wymagań. Agencja powinna opracować specyfikacje certyfikacyjne, akceptowalne sposoby potwierdzania zgodności, jak również materiały zawierające wytyczne, aby ułatwić utrzymanie koniecznego stopnia ujednolicenia regulacji.
(8)
Szczególne cechy ruchu lotniczego w Unii wymagają wprowadzenia oraz skutecznego stosowania wspólnych norm w zakresie wiedzy i umiejętności odnoszących się do kontrolerów ruchu lotniczego zatrudnionych przez instytucje zapewniające zarządzanie ruchem lotniczym oraz służby żeglugi powietrznej (ATM/ANS) na powszechny użytek.
(9)
Państwa członkowskie powinny jednak w możliwie najszerszym zakresie dopilnować tego, aby służby zapewniane lub udostępniane przez personel wojskowy na powszechny użytek zapewniały poziom bezpieczeństwa odpowiadający co najmniej poziomowi wyznaczonemu w zasadniczych wymaganiach określonych w załączniku Vb do rozporządzenia podstawowego. W związku z tym państwa członkowskie mogą także zadecydować o stosowaniu zasad niniejszego rozporządzenia w przypadku swojego personelu wojskowego zapewniającego służby na powszechny użytek, o którym mowa w art. 1 ust. 2 lit. c) tego rozporządzenia.
(10)
Organy sprawujące nadzór i dokonujące weryfikacji zgodności powinny być w wystarczającym stopniu niezależne od instytucji zapewniających służby żeglugi powietrznej oraz podmiotów świadczących usługi szkoleniowe. Ponadto organy takie powinny pozostawać zdolne do skutecznego realizowania swoich zadań. Właściwy organ wyznaczony do celów niniejszego rozporządzenia może być tym samym organem lub organami, które są powoływane lub ustanawiane zgodnie z art. 4 rozporządzenia (WE) nr 549/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 10 marca 2004 r. ustanawiającego ramy tworzenia jednolitej europejskiej przestrzeni powietrznej (5), zmienionego rozporządzeniem (WE) nr 1070/2009. Agencja powinna działać jako właściwy organ do celów niniejszego rozporządzenia, aby mogła wydawać i wznawiać certyfikaty organizacjom szkolącym kontrolerów ruchu lotniczego, znajdującym się poza terytorium państw członkowskich, a także, w odpowiednich przypadkach, ich personelowi.
(11)
Zapewnianie służb żeglugi powietrznej wymaga wysoko wykwalifikowanego personelu, którego wiedzę i umiejętności można wykazać na różne sposoby. W dziedzinie kontroli ruchu lotniczego właściwym środkiem jest utrzymanie wspólnego systemu licencjonowania kontrolerów ruchu lotniczego w Unii, a licencję można uznać za rodzaj dyplomu, przyznany każdemu kontrolerowi ruchu lotniczego. Klasyfikacja na licencji powinna wskazywać rodzaj usługi ruchu lotniczego, do świadczenia których kontroler ruchu lotniczego jest kompetentny. Równocześnie uprawnienia uzupełniające wpisane do licencji odzwierciedlają zarówno określone umiejętności kontrolera, jak i upoważnienie do zapewniania służb w określonym sektorze lub określonej grupie sektorów wydane przez właściwe organy. Dlatego, przy udzielaniu licencji lub przedłużaniu ważności uprawnień uzupełniających organy te powinny być w stanie ocenić wiedzę i umiejętności kontrolerów ruchu lotniczego. Właściwe organy powinny również mieć możliwość zawieszenia licencji, uprawnienia lub uprawnienia uzupełniającego, jeśli wiedza i umiejętności budzą wątpliwości.
(12)
Uznając potrzebę dalszego rozwijania kultury bezpieczeństwa, zwłaszcza poprzez stosowanie zasad wiarygodnego zgłaszania incydentów i zasady „Just Culture”, umożliwiających wyciąganie wniosków z incydentów, w niniejszym rozporządzeniu nie powinno się ustanawiać automatycznego związku między określonym incydentem a zawieszeniem licencji, uprawnienia lub uprawnienia uzupełniającego. Cofnięcie licencji powinno być uznane za ostateczny środek stosowany w skrajnych przypadkach.
(13)
W celu zwiększenia wzajemnego zaufania państw członkowskich do ich systemów licencjonowania kontrolerów ruchu lotniczego niezbędne są wspólne zasady dotyczące uzyskiwania i zachowywania ważności licencji. Dlatego też w celu zapewnienia najwyższego poziomu bezpieczeństwa istotne jest wprowadzenie jednolitych wymagań dotyczących szkoleń, kwalifikacji, wiedzy i umiejętności oraz dostępu do zawodu kontrolera ruchu lotniczego. Powinno to doprowadzić do zapewnienia bezpiecznych i wysokiej jakości służb kontroli ruchu lotniczego i przyczynić się do uznawania licencji w całej Unii, a tym samym zwiększyć swobodę przepływu kontrolerów ruchu lotniczego oraz ich dostępność.
(14)
Niniejsze rozporządzenie nie powinno prowadzić do omijania obowiązujących przepisów krajowych, regulujących prawa i obowiązki mające zastosowanie do stosunku pracy pomiędzy pracodawcą a kandydatami na kontrolera ruchu lotniczego.
(15)
Aby można było porównywać umiejętności w całej Unii, wymagane jest, by ich struktura została opracowana w sposób jasny i ogólnie przyjęty. Pomoże to zapewnić bezpieczeństwo, nie tylko w przestrzeni powietrznej kontrolowanej przez jedną instytucję zapewniającą służby żeglugi powietrznej, lecz przede wszystkim na styku działania różnych instytucji zapewniających te służby.
(16)
W wielu zdarzeniach i wypadkach komunikacja odgrywa znaczną rolę. W związku z tym niniejsze rozporządzenie ustanawia wymagania w zakresie znajomości języków dla kontrolerów ruchu lotniczego. Wymagania te opierają się na wymaganiach przyjętych przez Organizację Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO) i wprowadzają środki zapewniające egzekwowanie tych norm przyjętych na szczeblu międzynarodowym. W odniesieniu do wymagań językowych konieczne jest przestrzeganie zasady niedyskryminacji, przejrzystości i proporcjonalności, co umożliwi wspieranie swobodnego przepływu i jednocześnie zapewni bezpieczeństwo.
(17)
Cele szkolenia wstępnego zostały opisane w specyfikacji EUROCONTROL dotyczącej podstawowych, jednolitych treści szkolenia wstępnego kontrolerów ruchu lotniczego opracowanej na wniosek członków EUROCONTROL i są uznawane za odpowiednie normy. Brak ogólnie przyjętych norm dla szkoleń w jednostce wymaga zrównoważenia poprzez przyjęcie szeregu środków obejmujących zatwierdzanie egzaminatorów i asesorów, którzy powinni gwarantować spełnianie rygorystycznych norm w zakresie wiedzy i umiejętności. Jest to tym bardziej istotne, że szkolenie w jednostce jest bardzo kosztowne i ma decydujący wpływ na bezpieczeństwo. ICAO opracowała normy także w obszarach, w których brak jest wspólnych europejskich wymagań szkoleniowych. Wobec braku europejskich wymagań szkoleniowych państwa członkowskie mogą opierać się na takich normach ICAO.
(18)
Wymogi zdrowotne zostały opracowane na wniosek państw członkowskich EUROCONTROL i są uznawane za odpowiednie normy w dziedzinie zapewniania zgodności z niniejszym rozporządzeniem. W szczególności wydawanie orzeczeń lotniczo-lekarskich powinno być zgodne z wymaganiami europejskiej klasy 3 poświadczania stanu zdrowia kontrolerów ruchu lotniczego określonymi przez EUROCONTROL.
(19)
Certyfikacja organizacji szkoleniowych powinna być postrzegana, dla celów bezpieczeństwa, jako jeden z czynników mających decydujący wpływ na jakość szkolenia kontrolerów ruchu lotniczego. Dlatego konieczne jest ustanowienie wymagań dla organizacji szkoleniowych. Szkolenie powinno być traktowane jak usługa podobna do usług nawigacji lotniczej, która również powinna podlegać procesowi certyfikacji. Niniejsze rozporządzenie powinno umożliwiać certyfikowanie szkoleń w odniesieniu do rodzaju szkolenia, pakietu usług szkoleniowych lub usług szkoleniowych wraz ze służbami żeglugi powietrznej, z uwzględnieniem szczególnych cech szkolenia.
(20)
Niniejsze rozporządzenie potwierdza utrwalone orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w zakresie wzajemnego uznawania dyplomów i swobody przepływu pracowników. Zasada proporcjonalności, uzasadnione nakładanie środków kompensacyjnych oraz stworzenie właściwych procedur odwoławczych stanowią podstawowe normy, które powinny w bardziej widoczny sposób znaleźć zastosowanie w sektorze zarządzania ruchem lotniczym. Państwa członkowskie powinny mieć prawo do odmowy uznania licencji wydanych niezgodnie z niniejszym rozporządzeniem. Biorąc pod uwagę, że celem niniejszego rozporządzenia jest zapewnienie wzajemnego uznawania licencji, nie reguluje ono warunków dotyczących dostępu do zatrudnienia.
(21)
Zawód kontrolera ruchu lotniczego podlega innowacjom technicznym, które wymagają systematycznej aktualizacji umiejętności takich kontrolerów. Niezbędne dostosowania niniejszego rozporządzenia do rozwoju technicznego i naukowego powinny odbywać się zgodnie z odpowiednią procedurą połączoną z kontrolą określoną w art. 5a decyzji Rady 1999/468/WE (6).
(22)
Niniejsze rozporządzenie może mieć wpływ na powszechnie przyjętą praktykę pracy kontrolerów ruchu lotniczego. Partnerzy społeczni powinni, we właściwy sposób, być informowani oraz należy im przekazywać wskazówki na temat wszelkich środków we wszystkich sprawach skutkujących istotnymi implikacjami społecznymi.
W związku z tym Agencja przeprowadziła konsultacje z partnerami społecznymi z zastosowaniem przyspieszonej procedury. W sprawie przyjmowanych przez Komisję kolejnych środków wykonawczych należy zasięgnąć opinii Komitetu Dialogu Sektorowego ustanowionego zgodnie z decyzją Komisji 98/500/WE z dnia 20 maja 1998 r. w sprawie ustanowienia Komitetów Dialogu Sektorowego promujących dialog między partnerami społecznymi na szczeblu europejskim (7).
(23)
Ogólne warunki uzyskiwania licencji w zakresie, w jakim odnoszą się one do wieku, wymogów zdrowotnych, wykształcenia i szkolenia wstępnego, nie powinny dotyczyć posiadaczy obecnych licencji. Licencje i orzeczenia lotniczo-lekarskie wydawane przez państwa członkowskie zgodnie z dyrektywą 2006/23/WE należy traktować jako wydane zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, aby zapewnić ciągłość przywilejów wynikających z posiadanych licencji oraz ułatwić wszystkim posiadaczom licencji i właściwym organom dostosowanie się do nowych wymagań.
(24)
Należy przyznać odstępstwa, aby zezwolić na dalsze stosowanie różniących się praktyk krajowych w odniesieniu do kwestii, w których nie ustanowiono jeszcze wspólnych zasad w ramach procedury przyspieszonej zastosowanej w odniesieniu do środków wykonawczych pierwszego etapu.
(25)
Agencja powinna dokonać oceny europejskiego systemu licencjonowania kontrolerów ruchu lotniczego i dalszych niezbędnych ulepszeń w kierunku podejścia do lotnictwa w „ujęciu systemowym” oraz zapewnienia pełnej zgodności z zasadniczymi wymaganiami opisanymi w załączniku Vb do rozporządzenia (WE) nr 216/2008, z myślą o przedłożeniu Komisji opinii obejmującej ewentualne zmiany niniejszego rozporządzenia.
(26)
W opinii tej należy także uwzględnić kwestie, w przypadku których w pierwszym etapie w ramach procedury przyspieszonej nie było możliwości ustanowienia wspólnych zasad w miejsce rozbieżnych praktyk krajowych, dlatego w stosownych przypadkach proponuje się utrzymanie w mocy przepisów krajowych państw członkowskich w okresie przejściowym.
(27)
Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu opierają się na opinii wydanej przez Agencję zgodnie z art. 17 ust. 2 lit. b) i art. 19 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 216/2008.
(28)
Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią Komitetu utworzonego na mocy art. 65 rozporządzenia (WE) nr 216/2008,
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
ROZDZIAŁ I
PODSTAWOWE ZASADY
Artykuł 1
Cel
Celem niniejszego rozporządzenia jest podniesienie poziomu standardów bezpieczeństwa oraz udoskonalenie działania systemu kontroli ruchu lotniczego w Unii poprzez wydawanie licencji kontrolera ruchu lotniczego w oparciu o wspólne wymogi licencjonowania.
Artykuł 2
Przedmiot i zakres stosowania
1. Niniejsze rozporządzenie ustanawia szczegółowe przepisy dotyczące wydawania, zawieszania i cofania licencji kontrolerów ruchu lotniczego i praktykantów-kontrolerów ruchu lotniczego, powiązanych z tym uprawnień, uprawnień uzupełniających, orzeczeń lotniczo-lekarskich i certyfikatów organizacji szkoleniowych, a także warunki ich ważności, wznawiania, przywracania im ważności i wykorzystywania.
2. Niniejsze rozporządzenie stosuje się do:
a)
praktykantów-kontrolerów ruchu lotniczego,
b)
kontrolerów ruchu lotniczego realizujących swoje zadania w ramach zakresu stosowania rozporządzenia (WE) nr 216/2008, oraz
c)
osób i organizacji zaangażowanych w licencjonowanie, szkolenie, egzaminowanie, kontrolę oraz badania lekarskie kandydatów zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.
3. Z zastrzeżeniem art. 1 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 216/2008 państwa członkowskie dopilnowują w możliwie najszerszym zakresie tego, aby służby zapewniane lub udostępniane przez personel wojskowy na powszechny użytek, o którym mowa w art. 1 ust. 2 lit. c) tego rozporządzenia, zapewniały poziom bezpieczeństwa odpowiadający co najmniej poziomowi wyznaczonemu w zasadniczych wymaganiach określonych w załączniku Vb do tego rozporządzenia.
4. Aby osiągnąć zharmonizowany poziom bezpieczeństwa w europejskiej przestrzeni powietrznej, państwa członkowskie mogą zadecydować o stosowaniu zasad określonych w niniejszym rozporządzeniu w przypadku swojego personelu wojskowego zapewniającego służby na powszechny użytek, o którym mowa w art. 1 ust. 2 lit. c) tego rozporządzenia.
5. Służby kontroli ruchu lotniczego objęte zakresem stosowania rozporządzenia (WE) nr 216/2008 są zapewniane wyłącznie przez kontrolerów ruchu lotniczego, którzy uzyskali licencję zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.
Artykuł 3
Definicje
Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:
1.
„służba kontroli ruchu lotniczego” oznacza służbę zapewnianą w celu zapobiegania kolizjom pomiędzy statkami powietrznymi oraz na polu manewrowym, pomiędzy statkiem powietrznym a przeszkodami, a także w celu usprawniania i utrzymywania uporządkowanego przepływu ruchu lotniczego;
2.
„instytucje zapewniające służby żeglugi powietrznej” oznaczają każdą publiczną lub prywatną instytucję zapewniającą służby żeglugi powietrznej w ogólnym ruchu lotniczym;
3.
„ogólny ruch lotniczy” oznacza każdy ruch cywilnych statków powietrznych, a także każdy ruch państwowych statków powietrznych (w tym wojskowych, celnych i policyjnych), jeśli taki ruch odbywa się zgodnie z procedurami ICAO;
4.
„licencja” oznacza dokument znany pod dowolną nazwą, wydany oraz zatwierdzony zgodnie z niniejszym rozporządzeniem oraz uprawniający jego prawowitego posiadacza do zapewniania służb kontroli ruchu lotniczego zgodnie z zawartymi w nim uprawnieniami i uprawnieniami uzupełniającymi;
5.
„uprawnienie” oznacza upoważnienie wpisane do licencji lub związane z nią i stanowiące jej część, określające szczególne warunki, przywileje lub ograniczenia odnoszące się do takiej licencji;
6.
„uprawnienie uzupełniające” oznacza upoważnienie wpisane do licencji i stanowiące jej część, określające szczególne warunki, przywileje lub ograniczenia odnoszące się do stosownego uprawnienia;
7.
„uprawnienie uzupełniające w jednostce” oznacza upoważnienie wpisane do licencji i stanowiące jej część, określające kod lotniska ICAO oraz sektory lub stanowiska pracy, na których posiadacz licencji jest uprawniony do pracy;
8.
„uprawnienie uzupełniające w zakresie języka” oznacza upoważnienie wpisane do licencji i stanowiące jej część, określające biegłość językową posiadacza;
9.
„uzupełniające uprawnienie instruktorskie” oznacza upoważnienie wpisane do licencji i stanowiące jej część, określające uprawnienia do prowadzenia szkolenia operacyjnego;
10.
„kod lotniska ICAO” oznacza czteroliterowy kod utworzony zgodnie z zasadami zaleconymi przez ICAO w podręczniku DOC 7910 i przypisany do miejsca usytuowania stałej stacji lotniczej;
11.
„sektor” oznacza część obszaru kontroli lub część rejonu/górnego rejonu informacji powietrznej;
12.
„szkolenie” oznacza całość kursów teoretycznych, ćwiczenia praktyczne obejmujące symulację i szkolenie operacyjne wymagane w celu zdobycia i zachowania umiejętności niezbędnych do zapewniania bezpiecznych i wysokiej jakości służb kontroli ruchu lotniczego; szkolenie obejmuje:
a)
szkolenie wstępne zapewniające szkolenie w zakresie podstawowym i w zakresie uprawnień, prowadzące do wydania licencji praktykanta-kontrolera;
b)
szkolenie w jednostce, w tym szkolenie przygotowawcze oraz szkolenie operacyjne, prowadzące do wydania licencji kontrolera ruchu lotniczego;
c)
szkolenie uzupełniające, utrzymujące ważność uprawnień uzupełniających wpisanych do licencji;
d)
szkolenie instruktorów szkolenia operacyjnego, prowadzące do przyznania uzupełniającego uprawnienia instruktorskiego;
e)
szkolenie posiadaczy licencji uprawnionych do pełnienia funkcji wykwalifikowanego egzaminatora lub asesora zgodnie z art. 24;
13.
„organizacja szkoleniowa” oznacza organizację, która uzyskała certyfikat właściwego organu uprawniający do prowadzenia jednego rodzaju szkolenia lub kilku rodzajów szkoleń;
14.
„program utrzymania poziomu wiedzy i umiejętności w jednostce” oznacza zatwierdzony program wskazujący metodę, za pomocą której jednostka utrzymuje poziom wiedzy i umiejętności swoich posiadaczy licencji;
15.
„plan szkoleń w jednostce” oznacza zatwierdzony plan określający szczegółowo przebieg i harmonogram wymagane na potrzeby umożliwienia stosowania procedur w jednostce pod nadzorem instruktora szkolenia operacyjnego i w odniesieniu do strefy lokalnej.
Artykuł 4
Właściwy organ
Do celów niniejszego rozporządzenia właściwy organ to organ powołany lub ustanowiony przez każde państwo członkowskie jako jego krajowy organ nadzoru w celu podjęcia realizacji zadań wyznaczonych takiemu organowi na mocy niniejszego rozporządzenia z wyjątkiem certyfikacji organizacji szkoleniowych zgodnie z art. 27, w przypadku której właściwy organ to:
a)
organ powołany lub ustanowiony przez państwo członkowskie będące miejscem prowadzenia głównej działalności kandydata lub, jeśli dotyczy, jego siedziby, chyba że dwustronna lub wielostronna umowa między państwami członkowskimi lub właściwymi organami stanowi inaczej;
b)
Agencja, jeśli miejsce prowadzenia głównej działalności kandydata lub, jeśli dotyczy, jego siedziby znajduje się poza terytorium państw członkowskich.
ROZDZIAŁ II
LICENCJE, UPRAWNIENIA I UPRAWNIENIA UZUPEŁNIAJĄCE
Artykuł 5
Wydawanie licencji, uprawnień i uprawnień uzupełniających
1. Wniosek o wydanie, przywrócenie ważności i wznowienie licencji, związanych z nimi uprawnień lub uprawnień uzupełniających, a także wniosek o przywrócenie im ważności, są przedkładane właściwemu organowi zgodnie z procedurą określoną przez ten organ.
2. Do wniosku dołącza się dowody na to, że kandydat posiada kompetencje niezbędne do wykonywania czynności kontrolera ruchu lotniczego lub praktykanta-kontrolera ruchu lotniczego zgodnie z wymaganiami ustanowionymi w niniejszym rozporządzeniu. Dokument stwierdzający kompetencje kandydata będzie dotyczyć wiedzy, doświadczenia, umiejętności i biegłości językowej.
3. Licencja zawiera wszelkie istotne informacje odnoszące się do przywilejów wynikających z posiadania takiego dokumentu i spełnia warunki określone w załączniku I.
4. Licencja jest własnością osoby, której została wydana i która składa na niej swój podpis.
Artykuł 6
Zawieszenie i cofnięcie licencji, uprawnień i uprawnień uzupełniających
Zgodnie z artykułem 22 ust. 2:
a)
licencja, uprawnienie lub uprawnienie uzupełniające mogą być zawieszone w przypadku, gdy wiedza i umiejętności kontrolera ruchu lotniczego podane są w wątpliwość lub w przypadku poważnego uchybienia;
b)
licencja może zostać cofnięta w przypadku poważnego zaniedbania lub nadużycia.
Artykuł 7
Korzystanie z przywilejów wynikających z posiadania licencji
Korzystanie z przywilejów wynikających z posiadania licencji jest uzależnione od ważności uprawnień, uprawnień uzupełniających i orzeczenia lotniczo-lekarskiego.
Artykuł 8
Licencja praktykanta-kontrolera ruchu lotniczego
1. Posiadacze licencji praktykanta-kontrolera ruchu lotniczego są uprawnieni do zapewniania służb kontroli ruchu lotniczego pod nadzorem instruktora szkolenia operacyjnego zgodnie z uprawnieniami i uprawnieniami uzupełniającymi wpisanymi do licencji.
2. Kandydaci ubiegający się o licencję praktykanta-kontrolera ruchu lotniczego:
a)
ukończyli co najmniej 18 lat;
b)
mają przynajmniej dokument uprawniający do podjęcia nauki na wyższej uczelni lub inny równoważny dokument albo wykształcenie średnie innego rodzaju umożliwiające im ukończenie szkolenia kontrolerów ruchu lotniczego;
c)
pomyślnie ukończyli zatwierdzone szkolenie wstępne odpowiednie do danego uprawnienia i, w stosownym przypadku, szkolenie do uprawnienia uzupełniającego do danego uprawnienia, określone w części A załącznika II;
d)
posiadają ważne orzeczenie lotniczo-lekarskie;
e)
wykazali się odpowiednim poziomem biegłości językowej zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 13.
3. Licencja praktykanta-kontrolera ruchu lotniczego zawiera uprawnienie (uprawnienia) uzupełniające w zakresie języka, co najmniej jedno uprawnienie i, w stosownych przypadkach, jedno uprawnienie uzupełniające.
Artykuł 9
Licencja kontrolera ruchu lotniczego
1. Posiadacze licencji kontrolera ruchu lotniczego są uprawnieni do zapewniania służb kontroli ruchu lotniczego zgodnie z uprawnieniami i uprawnieniami uzupełniającymi wpisanymi w licencji.
2. Przywileje wynikające z posiadania licencji kontrolera ruchu lotniczego obejmują przywileje nadane na mocy licencji praktykanta-kontrolera ruchu lotniczego określone w art. 8 ust. 1.
3. Kandydaci ubiegający się o licencję kontrolera ruchu lotniczego:
a)
ukończyli co najmniej 21 lat. Jednak w uzasadnionych przypadkach państwo członkowskie może ustalić niższy próg wieku;
b)
mają licencję kontrolera ruchu lotniczego;
c)
ukończyli zatwierdzone szkolenia w jednostce oraz pomyślnie zdali stosowne egzaminy lub przeszli ocenę zgodnie z wymaganiami określonymi w części B załącznika II;
d)
posiadają ważne orzeczenie lotniczo-lekarskie;
e)
wykazali się odpowiednim poziomem biegłości językowej zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 13.
4. Licencji kontrolera ruchu lotniczego nadawana jest ważność poprzez dokonanie wpisu jednego uprawnienia lub kilku uprawnień oraz stosownych uprawnień uzupełniających, uprawnień w jednostce oraz uprawnień w zakresie języka, uzyskanych w wyniku zakończonego pomyślnie szkolenia.
Artykuł 10
Uprawnienia kontrolera ruchu lotniczego
1. Licencje zawierają jedno uprawnienie lub kilka uprawnień spośród następujących, co umożliwia wskazanie rodzaju służby, do której zapewniania uprawniony jest posiadacz licencji:
a)
uprawnienie kontroli lotniska wizualnej (ADV), które wskazuje, że posiadacz licencji ma wiedzę i umiejętności do zapewniania służby kontroli ruchu lotniczego dla ruchu lotniskowego na lotnisku, które nie ma opublikowanych żadnych procedur instrumentalnych podejścia lub odlotu;
b)
uprawnienie kontroli lotniska instrumentalnej (ADI), które wskazuje, że posiadacz licencji ma wiedzę i umiejętności do zapewniania służby kontroli ruchu lotniczego dla ruchu lotniskowego na lotnisku, które opublikowało procedury instrumentalne podejścia lub odlotu, a uprawnieniu temu towarzyszy co najmniej jedno uprawnienie uzupełniające zgodnie z opisem w art. 11 ust. 1;
c)
uprawnienie kontroli zbliżania proceduralnej (APP), które wskazuje, że posiadacz licencji ma wiedzę i umiejętności do zapewniania służby kontroli ruchu lotniczego dla przylatujących, odlatujących lub przelatujących statków powietrznych bez wykorzystywania urządzeń nadzoru;
d)
uprawnienie kontroli zbliżania radarowej (APS), które wskazuje, że posiadacz licencji ma wiedzę i umiejętności do zapewniania służby kontroli ruchu lotniczego dla przylatujących, odlatujących lub przelatujących statków powietrznych z wykorzystaniem urządzeń nadzoru, a uprawnieniu temu towarzyszy co najmniej jedno uprawnienie uzupełniające opisane w art. 11 ust. 2;
e)
uprawnienie kontroli obszaru proceduralnej (ACP), które wskazuje, że posiadacz licencji ma wiedzę i umiejętności do zapewniania służby kontroli ruchu lotniczego dla statków powietrznych bez wykorzystywania urządzeń nadzoru;
f)
uprawnienie kontroli obszaru radarowej (ACS) oznaczające, że posiadacz licencji ma wiedzę i umiejętności do zapewniania służby kontroli ruchu lotniczego dla statków powietrznych z wykorzystaniem urządzeń nadzoru, a uprawnieniu temu towarzyszy co najmniej jedno z uprawnień uzupełniających opisanych w art. 11 ust. 3.
2. Posiadacz uprawnienia, który nie korzystał z przywilejów związanych z tym uprawnieniem przez okres dowolnych czterech kolejnych lat, może rozpocząć szkolenie w jednostce dotyczące tego uprawnienia wyłącznie po poddaniu się właściwej ocenie co do spełnienia warunków uprawnienia oraz po spełnieniu wymagań szkoleniowych wynikających z tej oceny.
Artykuł 11
Uprawnienia uzupełniające
1. Uprawnienie kontroli lotniska instrumentalnej (ADI) zawiera co najmniej jedno z następujących uprawnień uzupełniających:
a)
uprawnienie uzupełniające kontroli lotniska (TWR) oznaczające, że jego posiadacz ma wiedzę i umiejętności do zapewniania służb kontroli ruchu lotniczego w przypadku, gdy kontrola lotniska jest zapewniana z jednego stanowiska pracy;
b)
uprawnienie uzupełniające kontroli ruchu naziemnego (GMC) oznaczające, że posiadacz licencji ma wiedzę i umiejętności do zapewniania kontroli ruchu naziemnego;
c)
uprawnienie uzupełniające nadzoru ruchu naziemnego (GMS), przyznane dodatkowo do uprawnienia uzupełniającego kontroli ruchu naziemnego (GMC) lub uprawnienia uzupełniającego kontroli lotniska (TWR), oznaczające, że jego posiadacz ma wiedzę i umiejętności do zapewniania kontroli ruchu naziemnego za pomocą systemów naprowadzania ruchu na lotnisku;
d)
uprawnienie uzupełniające kontroli startów i lądowań (AIR) oznaczające, że posiadacz licencji ma wiedzę i umiejętności do zapewniania kontroli w powietrzu;
e)
uprawnienie uzupełniające kontroli za pomocą radaru (RAD), przyznane dodatkowo do uprawnienia uzupełniającego kontroli startów i lądowań (AIR) lub uprawnienia uzupełniającego kontroli lotniska (TWR), oznaczające, że posiadacz licencji ma wiedzę i umiejętności do zapewniania kontroli na lotnisku za pomocą radarowych urządzeń nadzoru.
2. Uprawnienie kontroli radarowej zbliżania (APS) zawiera co najmniej jedno z następujących uprawnień uzupełniających:
a)
uprawnienie uzupełniające kontroli za pomocą radaru (RAD) oznaczające, że posiadacz licencji ma wiedzę i umiejętności do zapewniania kontroli podejścia z wykorzystaniem radaru pierwotnego lub wtórnego;
b)
uprawnienie uzupełniające kontroli podejścia za pomocą radaru podejścia precyzyjnego (PAR), przyznane dodatkowo do uprawnienia uzupełniającego kontroli za pomocą radaru (RAD), oznaczające, że posiadacz licencji ma wiedzę i umiejętności do zapewniania kontroli naziemnej podejścia precyzyjnego z wykorzystaniem urządzeń radarowych podejścia precyzyjnego dla statków powietrznych przy końcowym podejściu do pasa startowego;
c)
uprawnienie uzupełniające kontroli zbliżania za pomocą radaru SRA (SRA), przyznane dodatkowo do uprawnienia uzupełniającego kontroli za pomocą radaru (RAD), oznaczające, że posiadacz ma wiedzę i umiejętności do zapewniania kontroli naziemnej podejścia nieprecyzyjnego z wykorzystaniem urządzeń nadzoru dla statków powietrznych przy końcowym podejściu do pasa startowego;
d)
uprawnienie uzupełniające zarządzania ruchem lotniczym przy użyciu systemu ADS (ADS) oznaczające, że posiadacz ma wiedzę i umiejętności do zapewniania kontroli podejścia z wykorzystaniem automatycznego zależnego dozorowania;
e)
uprawnienie uzupełniające kontroli rejonu kontrolowanego lotniska (TCL), przyznane dodatkowo do uprawnienia uzupełniającego kontroli za pomocą radaru (RAD) lub uprawnienia uzupełniającego zarządzania ruchem lotniczym przy użyciu systemu ADS, oznaczające, że posiadacz ma wiedzę i umiejętności do zapewniania służb kontroli ruchu lotniczego z wykorzystaniem wszystkich urządzeń nadzoru dla statków powietrznych poruszających się w zatwierdzonym obszarze kontrolowanym lotniska lub w przyległych sektorach.
3. Uprawnienie kontroli obszaru radarowej (ACS) zawiera co najmniej jedno z następujących uprawnień uzupełniających:
a)
uprawnienie uzupełniające kontroli za pomocą radaru (RAD) oznaczające, że posiadacz ma wiedzę i umiejętności do zapewniania służb kontroli obszaru z wykorzystaniem radarowych urządzeń nadzoru;
b)
uprawnienie uzupełniające zarządzania ruchem lotniczym przy użyciu systemu ADS (ADS) oznaczające, że posiadacz ma wiedzę i umiejętności do zapewniania służb kontroli obszaru z wykorzystaniem automatycznego zależnego dozorowania;
c)
uprawnienie uzupełniające kontroli rejonu kontrolowanego lotniska (TCL), przyznane dodatkowo do uprawnienia uzupełniającego kontroli za pomocą radaru (RAD) lub uprawnienia uzupełniającego zarządzania ruchem lotniczym przy użyciu systemu ADS, oznaczające, że posiadacz ma wiedzę i umiejętności do zapewniania służb kontroli ruchu lotniczego z wykorzystaniem wszystkich urządzeń nadzoru dla statków powietrznych poruszających się w zatwierdzonym obszarze kontrolowanym lotniska lub w przyległych sektorach;
d)
uprawnienie uzupełniające kontroli oceanicznej (OCN) oznaczające, że posiadacz ma wiedzę i umiejętności do zapewniania służb kontroli ruchu lotniczego dla statków powietrznych poruszających się w Obszarze Kontroli Oceanicznej.
4. Posiadacz uprawnienia uzupełniającego, który nie korzystał z przywilejów związanych z tym uprawnieniem przez okres dowolnych czterech kolejnych lat, może rozpocząć szkolenie w jednostce dotyczące tego uprawnienia wyłącznie po poddaniu się właściwej ocenie co do spełnienia warunków uprawnienia uzupełniającego oraz po spełnieniu wymagań szkoleniowych wynikających z tej oceny.
Artykuł 12
Uprawnienia uzupełniające w jednostce
1. Uprawnienie uzupełniające w jednostce oznacza, że posiadacz licencji ma wiedzę i umiejętności do zapewniania służb kontroli ruchu lotniczego dla określonego sektora, określonej grupy sektorów lub stanowisk pracy w ramach odpowiedzialności organu służb ruchu lotniczego.
2. Uprawnienia uzupełniające w jednostce ważne są przez wstępny okres 12 miesięcy.
3. Ważność takich uprawnień uzupełniających przedłuża się na okres kolejnych 12 miesięcy następujących po wstępnym okresie, o którym mowa w ust. 2, jeśli instytucja zapewniająca służby żeglugi powietrznej wykaże przed właściwym organem, że:
a)
w ciągu poprzednich 12 miesięcy kandydat korzystał z przywilejów wynikających z posiadania licencji przez minimalną liczbę godzin, zgodnie z zatwierdzonym programem utrzymania poziomu wiedzy i umiejętności w jednostce;
b)
wiedza i umiejętności kandydata zostały ocenione zgodnie z częścią C załącznika II;
c)
kandydat posiada ważne orzeczenie lotniczo-lekarskie.
Jeśli chodzi o stosowanie lit. a) jednostki operacyjne w ramach instytucji zapewniających służby żeglugi powietrznej prowadzą rejestry dotyczące faktycznie przepracowanych godzin w sektorach, grupie sektorów lub na stanowiskach pracy dla każdego posiadacza licencji pracującego w danej jednostce, a dane te są udostępniane na żądanie właściwym organom i posiadaczowi licencji.
4. W stosunku do instruktorów szkolenia operacyjnego minimalna liczba godzin roboczych wymagana do utrzymania ważności uprawnienia uzupełniającego w jednostce, bez wliczania zadań szkoleniowych, może być zmniejszona proporcjonalnie do czasu spędzonego na szkoleniu prowadzonym na stanowiskach, których dotyczy wniosek o przedłużenie, zgodnie z zatwierdzonym programem utrzymania poziomu wiedzy i umiejętności w jednostce.
5. W przypadku, gdy uprawnienie uzupełniające w jednostce traci ważność, konieczne jest ukończenie z pozytywnym wynikiem planu szkoleń w jednostce w celu przywrócenia ważności przedmiotowemu uprawnieniu uzupełniającemu.
Artykuł 13
Uprawnienia uzupełniające w zakresie języka
1. Kontrolerzy ruchu lotniczego i praktykanci-kontrolerzy ruchu lotniczego mogą korzystać z przywilejów wynikających z posiadania licencji pod warunkiem, że mają uprawnienie uzupełniające w zakresie języka w odniesieniu do języka angielskiego.
2. Państwa członkowskie mogą nałożyć wymagania w odniesieniu do języka miejscowego, jeśli uznają to za stosowne ze względów bezpieczeństwa.
Wymagania takie są niedyskryminacyjne, proporcjonalne i przejrzyste, a Agencja jest o nich bezzwłocznie powiadamiana.
3. Do celów ust. 1 i 2 kandydat ubiegający się o uprawnienie uzupełniające w zakresie języka wykazuje się biegłością językową przynajmniej na poziomie operacyjnym (poziomie 4) zarówno w zakresie frazeologii, jak i zrozumiałej komunikacji.
Oznacza to, że kandydat:
a)
skutecznie porozumiewa się wyłącznie za pomocą głosu (telefon/radiotelefon) oraz w sytuacjach kontaktu osobistego;
b)
dokładnie i precyzyjnie porozumiewa się w zakresie powszechnych, konkretnych i związanych z pracą tematów;
c)
wykorzystuje właściwe strategie komunikacyjne w celu wymiany komunikatów oraz ich rozpoznawania, a także wyjaśnia nieporozumienia w kontekście ogólnym lub związanym z pracą;
d)
pomyślnie kieruje i z odpowiednią łatwością językowymi wyzwaniami powstałymi w wyniku komplikacji lub nieoczekiwanego obrotu zdarzeń, które wystąpią w stosunku do rutynowych sytuacji w pracy, lub dialogowego zadania, w czym spikerzy mają zazwyczaj wprawę;
e)
mówi dialektem lub z akcentem, który jest zrozumiały dla wspólnoty aeronautycznej.
4. Poziom biegłości językowej kontrolerów ustalany jest według skali klasyfikacji podanej w załączniku III.
5. Nie naruszając przepisów ust. 3, instytucja zapewniająca służby żeglugi powietrznej może wymagać poziomu rozszerzonego (poziomu 5) skali klasyfikacji biegłości językowej, przedstawionej w załączniku III, w celu stosowania ust. 1 i 2, jeżeli okoliczności operacyjne związane z danym uprawnieniem lub uprawnieniem uzupełniającym dają podstawę do wymagania wyższego poziomu niezbędnego ze względów bezpieczeństwa. Wymaganie takie jest niedyskryminacyjne, proporcjonalne, przejrzyste i obiektywnie uzasadnione przez instytucję zapewniającą służby żeglugi powietrznej, która chce zastosować wyższy poziom biegłości językowej, a także zatwierdzone przez właściwy organ.
6. Biegłość językowa kandydata jest formalnie oceniana w regularnych odstępach czasu.
Z wyjątkiem kandydatów, którzy wykazali się biegłością językową na poziomie eksperckim (poziom 6) zgodnie z załącznikiem III, uprawnienie uzupełniające w zakresie języka jest ważne przez następujący okres z możliwością przedłużenia:
a)
trzy lata w przypadku kandydatów, którzy wykazali się poziomem operacyjnym (poziomem 4) zgodnie z załącznikiem III;
b)
sześć lat w przypadku kandydatów, którzy wykazali się poziomem rozszerzonym (poziomem 5) zgodnie z załącznikiem III.
7. Dowodem biegłości językowej jest świadectwo wydane po przeprowadzeniu przejrzystej i obiektywnej procedury oceniającej zatwierdzonej przez właściwy organ.
Artykuł 14
Uzupełniające uprawnienia instruktorskie
1. Posiadacze uzupełniających uprawnień instruktorskich są upoważnieni do prowadzenia szkolenia operacyjnego i nadzoru nad stanowiskiem pracy na obszarach objętych ważnym uprawnieniem uzupełniającym w jednostce.
2. Kandydaci ubiegający się o uzupełniające uprawnienie instruktorskie:
a)
mają licencję kontrolera ruchu lotniczego;
b)
bezpośrednio przed ubieganiem się o uprawnienie uzupełniające korzystali z przywilejów wynikających z posiadania licencji kontrolera ruchu lotniczego przez co najmniej jeden rok lub przez dłuższy czas określony przez właściwy organ w odniesieniu do uprawnień i uprawnień uzupełniających, których dotyczy szkolenie;
c)
pomyślnie ukończyli zatwierdzony kurs instruktora szkolenia operacyjnego, w ramach którego za pomocą stosownych egzaminów ocenione zostały wymagana wiedza i umiejętności pedagogiczne.
3. Uzupełniająca uprawnienie instruktorskie ważne jest przez okres trzech lat z możliwością przedłużenia.
ROZDZIAŁ III
ORZECZENIA LOTNICZO-LEKARSKIE
Artykuł 15
Wydawanie orzeczeń lotniczo-lekarskich
1. Wnioski o wydanie, przywrócenie ważności lub wznowienie orzeczeń lotniczo-lekarskich przedkłada się właściwemu organowi zgodnie z procedurą określoną przez ten organ.
2. Orzeczenia lotniczo-lekarskie wydawane są przez odpowiedni organ medyczny właściwego organu lub przez lekarzy orzeczników przeprowadzających badania lotniczo-lekarskie, lub przez centra medycyny lotniczej zatwierdzone przez właściwy organ.
3. Wydawanie orzeczeń lotniczo-lekarskich jest zgodne z przepisami załącznika 1 do Konwencji chicagowskiej o międzynarodowym lotnictwie cywilnym oraz wymaganiami dla europejskiej klasy 3 poświadczania stanu zdrowia kontrolerów ruchu lotniczego określonymi przez EUROCONTROL.
4. Właściwe organy zapewniają przyjęcie skutecznych procedur odwoławczych lub procedur kontroli z udziałem właściwych niezależnych doradców medycznych.
Artykuł 16
Ważność orzeczeń lotniczo-lekarskich
1. Orzeczenia lotniczo-lekarskie są ważne przez okres:
a)
24 miesięcy do momentu ukończenia przez kontrolera ruchu lotniczego 40 roku życia;
b)
12 miesięcy po ukończeniu 40 roku życia.
2. Okresy, o których mowa w ust. 1 obliczane są od dnia badania lekarskiego w przypadku pierwszego wydania i wznowienia oraz od daty wygaśnięcia poprzedniego orzeczenia lotniczo-lekarskiego w przypadku przywrócenia ważności.
3. Badania wymagane w przypadku przywrócenia ważności orzeczenia lotniczo-lekarskiego mogą zostać przeprowadzone do 45 dni przed datą wygaśnięcia poprzedniego orzeczenia.
4. W przypadku gdy kontroler ruchu lotniczego nie przejdzie badania wymaganego w przypadku przywrócenia ważności orzeczenia lotniczo-lekarskiego przed datą jego wygaśnięcia, konieczne jest badanie medyczne wymagane do wznowienia orzeczenia.
5. Orzeczenie lotniczo-lekarskie może zostać w każdej chwili ograniczone, zawieszone lub cofnięte, jeśli wymaga tego stan zdrowia jego posiadacza.
Artykuł 17
Osłabiona kondycja zdrowotna
1. Posiadacze licencji:
a)
nie korzystają z przywilejów wynikających z posiadania licencji, ilekroć mają świadomość jakiegokolwiek osłabienia kondycji zdrowotnej, które może uniemożliwić im bezpieczne korzystanie z tych przywilejów;
b)
powiadamiają właściwą instytucję zapewniającą służby żeglugi powietrznej o stwierdzeniu u nich osłabienia kondycji zdrowotnej lub o pozostawaniu pod wpływem jakiejkolwiek substancji psychoaktywnej w tym lekarstw, które mogą sprawić, że będą niezdolni do bezpiecznego korzystania z przywilejów wynikających z posiadania licencji.
2. Instytucje zapewniające służby żeglugi powietrznej ustanawiają procedury w zakresie zarządzania skutkami operacyjnymi osłabionej kondycji zdrowotnej i informują właściwe organy w przypadku uznania posiadacza licencji za niezdolnego ze względów zdrowotnych.
3. Procedury, o których mowa w ust. 2, zatwierdza właściwy organ.
ROZDZIAŁ IV
WYMAGANIA DOTYCZĄCE ORGANIZACJI SZKOLENIOWYCH
Artykuł 18
Certyfikacja organizacji szkoleniowych
1. Wnioski o certyfikację organizacji szkoleniowych są przedkładane właściwemu organowi zgodnie z procedurą określoną przez ten organ.
2. Organizacje szkoleniowe udowadniają, że dysponują odpowiednią kadrą i odpowiednim wyposażeniem oraz że działają w środowisku odpowiednim do prowadzenia szkoleń niezbędnych do uzyskania lub zachowania licencji praktykanta-kontrolera ruchu lotniczego i licencji kontrolera ruchu lotniczego.
3. Organizacje szkoleniowe udostępniają odpowiednie obiekty każdemu, kto uzyskał zezwolenie od właściwego organu, aby umożliwić zbadanie odpowiednich rejestrów, danych, procedur i wszelkich innych materiałów związanych z realizacją zadań właściwego organu.
Artykuł 19
System zarządzania organizacji szkoleniowych
Organizacje szkoleniowe:
a)
mają skuteczny system zarządzania i dysponują wystarczająco liczną, odpowiednio wykwalifikowaną i doświadczoną kadrą, które są niezbędne do prowadzenia szkolenia zgodnie z niniejszym rozporządzeniem;
b)
wyraźnie określają kwestie odpowiedzialności za bezpieczeństwo w ramach zatwierdzonej organizacji szkoleniowej, w tym kwestie bezpośredniej odpowiedzialności kierownictwa;
c)
dysponują niezbędnymi obiektami, sprzętem i możliwościami zakwaterowania odpowiednimi do danego typu oferowanego szkolenia;
d)
przedstawiają dowody na posiadanie systemu zarządzania jakością stanowiącego część systemu zarządzania, służącego do monitorowania zgodności z normami jakości, oraz odpowiednich systemów i procedur zapewniających przeprowadzenie szkolenia zgodnie z wymaganiami określonymi w niniejszym rozporządzeniu;
e)
mają system prowadzenia rejestrów umożliwiający właściwe przechowywanie danych oraz skuteczne monitorowanie informacji dotyczących odpowiednich działań;
f)
wykazują, że dysponują wystarczającymi zasobami finansowymi do prowadzenia szkolenia zgodnie z niniejszym rozporządzeniem oraz że mają wystarczającą ochronę ubezpieczeniową swoich działań zgodnie z charakterem oferowanego szkolenia.
Artykuł 20
Wymagania w odniesieniu do kursów szkoleniowych, szkoleń wstępnych i planów szkoleń w jednostce oraz programów utrzymania poziomu wiedzy i umiejętności w jednostce
1. Organizacje szkoleniowe zapewniają właściwemu organowi metodologię wykorzystywaną do ustalania szczegółów w odniesieniu do treści, organizacji i czasu trwania kursów szkoleniowych, a także, w odpowiednich przypadkach, planów szkoleń w jednostce oraz programów utrzymania poziomu wiedzy i umiejętności w jednostce.
2. Obejmuje to również sposób organizacji egzaminów lub oceny. W przypadku egzaminów związanych ze szkoleniem wstępnym, z uwzględnieniem szkolenia symulacyjnego, kwalifikacje egzaminatorów i asesorów powinny być szczegółowo określone.
ROZDZIAŁ V
WYMAGANIA DOTYCZĄCE WŁAŚCIWYCH ORGANÓW
Artykuł 21
Niezależność właściwego organu
1. Właściwe organy są niezależne od instytucji zapewniających służby żeglugi powietrznej i organizacji szkoleniowych. Niezależność ta osiągana jest poprzez odpowiednie rozdzielenie, co najmniej na poziomie funkcjonalnym, właściwych organów i tych instytucji. Państwa członkowskie zapewniają wykonywanie uprawnień właściwych organów w sposób bezstronny i przejrzysty.
2. Państwa członkowskie przekazują Agencji nazwy i adresy właściwych organów, a także powiadamiają o każdej ich zmianie.
Artykuł 22
Zadania właściwych organów
1. Aby zapewnić poziom wiedzy i umiejętności niezbędny do wykonywania czynności kontrolera ruchu lotniczego z zachowaniem wysokiego poziomu norm bezpieczeństwa, właściwe organy nadzorują i monitorują szkolenia.
2. Zadania właściwych organów obejmują:
a)
wydawanie i cofanie licencji, uprawnień i uprawnień uzupełniających, których dotyczyły ukończone szkolenie oraz przeprowadzona ocena, w ramach odpowiedzialności właściwego organu;
b)
przywracanie ważności, wznawianie i zawieszanie uprawnień oraz uprawnień uzupełniających, z których korzysta się w ramach odpowiedzialności właściwych organów;
c)
certyfikację organizacji szkoleniowych;
d)
zatwierdzanie kursów szkoleniowych, planów szkoleń w jednostce i programów utrzymania poziomu wiedzy i umiejętności w jednostce;
e)
zatwierdzanie egzaminatorów lub asesorów;
f)
monitorowanie i przeprowadzanie audytu systemów szkoleniowych;
g)
ustanawianie właściwych mechanizmów składania odwołań i powiadamiania;
h)
zatwierdzanie wymagania poziomu rozszerzonego biegłości językowej (poziomu 5) zgodnie z art. 13 ust. 5;
i)
zatwierdzanie procedur związanych z osłabioną kondycją zdrowotną zgodnie z art. 17 ust. 3.
Artykuł 23
Wydawanie i utrzymywanie licencji, uprawnień, uprawnień uzupełniających i certyfikatów
1. Właściwy organ ustanawia procedury dotyczące występowania o licencje, wydawania, wznawiania i przywracania ważności licencji, związanych z nimi uprawnień, uprawnień uzupełniających i orzeczeń lotniczo-lekarskich.
2. Po otrzymaniu wniosku właściwy organ sprawdza, czy kandydat spełnia wymogi niniejszego rozporządzenia.
3. W przypadku stwierdzenia, że kandydat spełnia wymogi niniejszego rozporządzenia, właściwy organ wydaje lub wznawia odpowiednią licencję, związane z nią uprawnienie, uprawnienie uzupełniające lub orzeczenie lotniczo-lekarskie albo przywraca im ważność.
4. Licencja wydana przez właściwy organ zawiera także pozycje określone w załączniku I.
5. W przypadku gdy licencja wydana jest w języku innym niż angielski, powinna zawierać tłumaczenie na język angielski pozycji określonych w załączniku I.
Artykuł 24
Ocena wiedzy i umiejętności
1. Właściwe organy zatwierdzają posiadaczy licencji uprawnionych do pełnienia funkcji wykwalifikowanych egzaminatorów lub asesorów dla celów szkolenia w jednostce lub szkolenia uzupełniającego.
2. Zatwierdzenie ważne jest przez okres trzech lat z możliwością przedłużenia.
Artykuł 25
Prowadzenie rejestrów
Właściwe organy zapewniają utrzymanie bazy danych zawierającej wykaz kompetencji wszystkich posiadaczy licencji podlegających odpowiedzialności tych organów, wraz z datami ważności uprawnień uzupełniających tych osób.
Artykuł 26
Wymiana informacji
Z odpowiednim poszanowaniem zasad poufności określonych w art. 15 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 216/2008 właściwe organy wymieniają się stosownymi informacjami i udzielają sobie wzajemnie pomocy w celu zapewnienia skutecznego stosowania niniejszego rozporządzenia, szczególnie w przypadkach dotyczących swobodnego przepływu kontrolerów ruchu lotniczego w obrębie Unii.
Artykuł 27
Procedura certyfikacji organizacji szkoleniowych
1. Właściwe organy ustanawiają procedury dotyczące występowania o certyfikaty organizacji szkoleniowych, ich wydawania oraz utrzymywania ważności.
2. Właściwe organy wydają certyfikaty w przypadku gdy organizacja składająca wniosek o możliwość świadczenia usług szkoleniowych spełnia wymogi określone w rozdziale IV.
3. Certyfikat może zostać wydany dla każdego rodzaju szkolenia lub w połączeniu z innymi służbami żeglugi powietrznej, w którym to przypadku rodzaj szkolenia i rodzaj służby żeglugi powietrznej certyfikowane są jako pakiet służb.
4. W certyfikacie wyszczególnia się informacje z załącznika IV.
Artykuł 28
Monitorowanie działalności organizacji szkoleniowych i egzekwowanie przepisów
1. Właściwe organy monitorują zgodność z wymaganiami i warunkami związanymi z certyfikatami organizacji szkoleniowych.
2. Właściwe organy regularnie przeprowadzają audyt organizacji szkoleniowych w celu zapewnienia faktycznej zgodności z normami określonymi w niniejszym rozporządzeniu.
3. Poza regularnym audytem właściwe organy mogą przeprowadzać niezapowiedziane inspekcje mające na celu sprawdzenie zgodności z wymogami niniejszego rozporządzenia.
4. Jeśli właściwy organ stwierdzi, że posiadacz certyfikatu organizacji szkoleniowej nie spełnia już wymagań ani warunków związanych z certyfikatem, wprowadza stosowne środki wykonawcze, które mogą obejmować cofnięcie certyfikatu.
5. Certyfikaty wydane zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia są wzajemnie uznawane.
Artykuł 29
Uznanie licencji
1. Państwa członkowskie uznają licencje kontrolera ruchu lotniczego i praktykanta-kontrolera ruchu lotniczego i związane z nimi uprawnienia, uprawnienia uzupełniające oraz uprawnienia uzupełniające w zakresie języka, a także związane z nimi orzeczenia lotniczo-lekarskie wydane przez inne państwa członkowskie zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.
W przypadku jednak, gdy państwo członkowskie ustaliło niższy limit wieku niż 21 lat zgodnie z art. 9 ust. 3, prawo korzystania z przywilejów wynikających z posiadania licencji ogranicza się do terytorium państwa członkowskiego, które wydało licencję, aż do momentu osiągnięcia przez jej posiadacza wieku 21 lat.
W przypadku gdy posiadacz licencji korzysta z przywilejów wynikających z licencji w państwie członkowskim innym niż państwo, w którym licencja została wydana, posiadacz licencji ma prawo wymienić swoją licencję na licencję wydaną w państwie członkowskim, w którym korzysta z licencji, bez konieczności spełnienia dodatkowych warunków.
W celu przyznania uprawnienia uzupełniającego w jednostce właściwy organ wymaga, aby kandydat spełnił określone warunki związane z takim uprawnieniem uzupełniającym, określając odpowiednią jednostkę, sektor lub stanowisko pracy. Ustalając plan szkoleń w jednostce, organizacja szkoleniowa uwzględnia we właściwy sposób nabytą wiedzę, umiejętności i doświadczenie kandydata.
2. Właściwy organ zatwierdza lub odrzuca plan szkoleń w jednostce, zawierający proponowane szkolenia kandydata, nie później niż sześć tygodni po przedstawieniu dowodu, z wyłączeniem opóźnienia spowodowanego złożeniem ewentualnego odwołania. Właściwy organ zapewnia przestrzeganie zasady niedyskryminacji i proporcjonalności.
ROZDZIAŁ VI
PRZEPISY KOŃCOWE
Artykuł 30
Zgodność z zasadniczymi wymaganiami
Agencja dokonuje oceny systemu licencjonowania kontrolerów ruchu lotniczego ustanowionych na podstawie niniejszego rozporządzenia i dalszych niezbędnych ulepszeń w kierunku podejścia do lotnictwa w „ujęciu systemowym” oraz zapewnienia pełnej zgodności z zasadniczymi wymaganiami opisanymi w załączniku Vb do rozporządzenia (WE) nr 216/2008, z myślą o przedłożeniu Komisji opinii obejmującej ewentualne zmiany niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 31
Odstępstwa
1. W drodze odstępstwa od art. 11 niniejszego rozporządzenia państwa członkowskie, które wprowadziły krajowe uprawnienia uzupełniające w oparciu o art. 7 ust. 4 dyrektywy 2006/23/WE, mogą nadal stosować właściwe przepisy krajowe obowiązujące w chwili wejścia w życie niniejszego rozporządzenia
2. W drodze odstępstwa od art. 12 niniejszego rozporządzenia państwa członkowskie, które postanowiły zgodnie z art. 10 dyrektywy 2006/23/WE, że z przywilejów związanych z uprawnieniem uzupełniającym w jednostce będą korzystać wyłącznie posiadacze licencji, którzy nie przekroczyli określonego wieku, mogą nadal stosować właściwe przepisy krajowe obowiązujące w chwili wejścia w życie niniejszego rozporządzenia
3. Jeśli państwo członkowskie korzysta z przepisów ust. 1 lub 2, powiadamia o tym Komisję i Agencję.
Artykuł 32
Przepisy przejściowe
1. W drodze odstępstwa od części A załącznika II do rozporządzenia organizacje szkoleniowe mogą nadal stosować plany szkoleń opierające się na wytycznych EUROCONTROL, wydanych dnia 10 grudnia 2004 r., zatytułowanych „Guidelines for air traffic controllers Common Core Content Initial Training”, przez okres jednego roku od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.
2. Licencje, uprawnienia, uprawnienia uzupełniające, orzeczenia lotniczo-lekarskie oraz certyfikaty organizacji szkoleniowych wydane zgodnie z odpowiednimi przepisami krajowymi w oparciu o przepisy dyrektywy 2006/23/WE w chwili wejścia w życie niniejszego rozporządzenia uznaje się za wydane zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.
3. Kandydaci do otrzymania licencji, uprawnienia, uprawnienia uzupełniającego, orzeczenia lotniczo-lekarskiego lub certyfikatu organizacji szkoleniowej, którzy przedłożyli wnioski przed datą wejścia w życie niniejszego rozporządzenia i którym nie wydano jeszcze licencji, uprawnienia, uprawnienia uzupełniającego, orzeczenia lotniczo-lekarskiego ani certyfikatu organizacji szkoleniowej, wykazują zgodność z przepisami niniejszego rozporządzenia przed wydaniem licencji, uprawnienia, uprawnienia uzupełniającego, orzeczenia lotniczo-lekarskiego lub certyfikatu organizacji szkoleniowej.
4. Właściwy organ państwa członkowskiego, do którego organizacje szkoleniowe, dla których Agencja jest właściwym organem zgodnie z art. 4, wystąpiły o wydanie certyfikatu przed datą wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, finalizuje proces certyfikacji w porozumieniu z Agencją i przekazuje Agencji dokumentację po wydaniu certyfikatu.
5. Właściwy organ państwa członkowskiego, który odpowiadał za nadzór w zakresie bezpieczeństwa nad organizacjami szkoleniowymi, dla których Agencja jest właściwym organem zgodnie z art. 4, przekazuje Agencji obowiązki dotyczące nadzoru w zakresie bezpieczeństwa nad tymi organizacjami sześć miesięcy po dacie wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 33
Wejście w życie
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia 10 sierpnia 2011 r.