PROVÁDĚCÍ ROZHODNUTÍ RADY
ze dne 13. března 2012
o pozastavení závazků z Fondu soudržnosti vůči Maďarsku s účinkem od 1. ledna 2013
(2012/156/EU)
RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na nařízení Rady (ES) č. 1084/2006 ze dne 11. července 2006 o Fondu soudržnosti a o zrušení nařízení (ES) č. 1164/94 (1), a zejména článek 4 uvedeného nařízení,
s ohledem na návrh Evropské komise,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Článek 174 Smlouvy o fungování Evropské unie (dále jen „Smlouva o fungování EU“) uvádí, že Unie za účelem podpory harmonického vývoje rozvíjí a prosazuje svou činnost vedoucí k posilování hospodářské, sociální a územní soudržnosti.
(2)
V souladu s článkem 175 Smlouvy o fungování EU mají členské státy provádět své hospodářské politiky a koordinovat je tak, aby dosahovaly cílů uvedených v článku 174 Smlouvy o fungování EU. Tvorba a provádění politik a činností Unie a vytváření vnitřního trhu má rovněž přihlížet k cílům uvedeným v článku 174 Smlouvy o fungování EU a přispívat k jejich dosažení.
(3)
Podle čl. 121 odst. 3 Smlouvy o fungování EU je úkolem Rady sledovat hospodářský vývoj v každém členském státě a v Unii k zajištění užší koordinace hospodářských politik a trvalé konvergence hospodářské výkonnosti členských států, jakož i soulad hospodářských politik s hlavními směry hospodářských politik členských států a Unie.
(4)
Podle článku 126 Smlouvy o fungování EU se mají členské státy vyvarovat nadměrných schodků veřejných financí.
(5)
V souladu s článkem 177 Smlouvy o fungování EU mají Evropský parlament a Rada vymezit úlohu, přednostní cíle a organizaci Fondu soudržnosti, jenž poskytuje finanční příspěvky na projekty ve sféře životního prostředí a transevropských sítí v oblasti dopravní infrastruktury.
(6)
V Protokolu (č. 28) o hospodářské, sociální a územní soudržnosti, připojeném ke Smlouvě o Evropské unii a ke Smlouvě o fungování EU, se členské státy shodly v tom, že Fond soudržnosti poskytne finanční příspěvky Unie na projekty v oblasti životního prostředí a transevropských sítí v členských státech, jejichž HNP na hlavu je nižší, než je 90 % průměru dosahovaného v Unii, a které uskutečňují program pro splnění podmínek hospodářské konvergence stanovených v článku 126 Smlouvy o fungování EU.
(7)
Článek 4 nařízení (ES) č. 1084/2006 stanoví podmínky pomoci z Fondu soudržnosti a přístup k finanční pomoci z Fondu soudržnosti podmiňuje tím, že se členské státy vyvarují nadměrného schodku veřejných financí podle článku 126 Smlouvy o fungování EU (2). Podle čl. 4 odst. 1 nařízení (ES) č. 1084/2006 může Rada na návrh Komise vůči přijímajícímu členskému rozhodnout o pozastavení buď celých závazků z Fondu soudržnosti, nebo jejich části, pokud i) rozhodla podle čl. 126 odst. 6 Smlouvy o fungování EU (3), že v dotyčném členském státě existuje nadměrný schodek veřejných financí, a ii) zjistila podle čl. 126 odst. 8 Smlouvy o fungování EU (4), že dotyčný členský stát nepřijal žádná účinná opatření na doporučení Rady vydané podle čl. 126 odst. 7 Smlouvy o fungování EU (5) k nápravě nadměrného schodku veřejných financí v určité lhůtě. Toto pozastavení by mělo být účinné od 1. ledna roku následujícího po rozhodnutí o pozastavení.
(8)
Dne 5. července 2004 přijala Rada rozhodnutí 2004/918/ES (6) v souladu s čl. 104 odst. 6 Smlouvy o založení Evropského společenství (dále jen „Smlouva o ES“), že v Maďarsku existuje nadměrný schodek. Rada přijala dne 5. července 2004 první doporučení, dne 8. března 2005 druhé doporučení a dne 10. října 2006 třetí doporučení pro Maďarsko v souladu s čl. 104 odst. 7 Smlouvy o ES. Dne 7. července 2009 přijala Rada čtvrté doporučení pro Maďarsko v souladu s čl. 104 odst. 7 Smlouvy o fungování EU (dále jen „doporučení Rady ze dne 7. července 2009“) s cílem odstranit nadměrný schodek veřejných financí do roku 2011. Konkrétně bylo Maďarsku doporučeno i) omezit zhoršování fiskální situace v roce 2009 zajištěním důsledného provádění schválených a oznámených nápravných opatření s cílem dodržet cílovou hodnotu 3,9 % HDP; ii) od roku 2010 důsledně provádět nezbytná konsolidační opatření vedoucí k dalšímu snižování strukturálního schodku a k zahájení snižování celkového schodku a více při tom využívat strukturální opatření, s cílem zaručit trvalé zlepšování veřejných financí; iii) formulovat a včas přijmout konsolidační opatření nezbytná pro dosažení nápravy nadměrného schodku do roku 2011; iv) v letech 2010 a 2011 zajistit souhrnné fiskální úsilí ve výši alespoň 0,5 % HDP; a v) zajistit, že poměr hrubého veřejného dluhu k HDP začne přesvědčivě klesat.
(9)
V souladu s čl. 126 odst. 8 Smlouvy o fungování EU přijala Rada dne 24. ledna 2012 rozhodnutí č. 2012/139/EU (7), podle něhož Maďarsko nepřijalo účinná opatření v reakci na doporučení Rady ze dne 7. července 2009. V rozhodnutí se uvádí, že Maďarsko do roku 2011 sice oficiálně dodrželo referenční hodnotu 3 % HDP, ale to se nezakládalo na strukturální a udržitelné nápravě. Rozpočtový přebytek v roce 2011 závisel na značných jednorázových příjmech v objemu více než 10 % HDP a byl doprovázen souhrnným strukturálním zhoršením v letech 2010 a 2011 o 2,75 % HDP na rozdíl od doporučeného souhrnného fiskálního zlepšení o 0,5 % HDP. Ačkoli mají orgány země v úmyslu uskutečnit v roce 2012 významná strukturální opatření vedoucí ke snížení strukturálního schodku na 2,6 % HDP, referenční hodnota ve výši 3 % HDP by byla opět dodržena pouze díky jednorázovým opatřením v hodnotě téměř 1 % HDP. Konečně se v roce 2013 očekává, že schodek (3,25 % HDP) i po zohlednění dodatečných opatření oznámených od vydání prognózy útvarů Komise z podzimu 2011 opět překročí referenční hodnotu stanovenou ve Smlouvě o fungování EU. Vyšší schodek v roce 2013 by byl především spojen se skutečností, že dočasné jednorázové příjmy jsou podle plánu postupně ukončovány, ale plánované strukturální reformy nebyly zatím všechny dostatečně upřesněny. Rada celkově došla k závěru, že reakce maďarských orgánů na doporučení Rady ze dne 7. července 2009 podle čl. 126 odst. 7 Smlouvy o fungování EU byla nedostatečná.
(10)
V případě Maďarska byly tudíž splněny obě podmínky uvedené v čl. 4 odst. 1 nařízení (ES) č. 1084/2006. Rada může proto na návrh Komise pozastavit buď celé závazky z Fondu soudržnosti nebo jejich část s účinkem od 1. ledna 2013. Rozhodnutí o částce pozastavených závazků by mělo zajistit, že pozastavení bude účinné a přiměřené, při zohlednění celkové současné hospodářské situace v Evropské unii a relativního významu Fondu soudržnosti pro hospodářství dotyčného členského státu. V případě prvního uplatnění čl. 4 odst. 1 nařízení (ES) č. 1084/2006 na daný členský stát je proto vhodné stanovit tuto částku jako 50 % přídělu prostředků z Fondu soudržnosti na rok 2013, bez překročení maximální úrovně ve výši 0,5 % nominálního HDP, který pro dotyčný členský stát očekávají útvary Komise.
(11)
Pozastavení se týká pouze závazků, a proto nebude realizace projektů v oblasti dopravy a životního prostředí nebo závazků, které byly v době pozastavení již přijaty, nijak ohrožena, pokud budou neprodleně uskutečněna nezbytná nápravná opatření. Tím, že pozastavení závazků nabude účinnosti od následujícího roku, nebude po delší dobu dotčena realizace probíhajících projektů, a orgány tak budou mít čas nezbytný pro přijetí opatření, jež by zajistila návrat k makroekonomickým a fiskálním podmínkám umožňujícím udržitelný růst a zaměstnanost.
(12)
V souladu s čl. 4 odst. 2 nařízení (ES) č. 1084/2006, pokud Rada k 22. červnu 2012 nebo později shledá, že Maďarsko přijalo potřebná nápravná opatření, rozhodne bezodkladně o zrušení pozastavení dotyčných závazků,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Částka 495 184 000 EUR (v běžných cenách) závazků z Fondu soudržnosti pro Maďarsko se pozastavuje s účinkem ode dne 1. ledna 2013.
Článek 2
Toto rozhodnutí nabývá účinku dnem oznámení.
Článek 3
Toto rozhodnutí je určeno Maďarsku.
V Bruselu dne 13. března 2012.
DECYZJA WYKONAWCZA RADY
z dnia 13 marca 2012 r.
w sprawie wstrzymania zobowiązań z Funduszu Spójności dla Węgier ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2013 r.
(2012/156/UE)
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 1084/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające Fundusz Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1164/94 (1), w szczególności jego art. 4,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
W art. 174 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) wzywa się Unię do rozwijania i prowadzenia działań służących wzmocnieniu jej spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej w celu wspierania harmonijnego rozwoju całej Unii.
(2)
Zgodnie z art. 175 TFUE państwa członkowskie mają prowadzić swoje polityki gospodarcze i koordynować je w taki sposób, aby osiągnąć cele określone w art. 174 TFUE. Przy formułowaniu i urzeczywistnianiu polityk i działań Unii oraz przy urzeczywistnianiu rynku wewnętrznego również należy brać pod uwagę cele określone w art. 174 TFUE i przyczyniać się do ich realizacji.
(3)
W art. 121 ust. 3 TFUE wzywa się Radę do nadzorowania rozwoju sytuacji gospodarczej w każdym z państw członkowskich i w Unii w celu zapewnienia ściślejszej koordynacji polityk gospodarczych i trwałej konwergencji dokonań gospodarczych państw członkowskich oraz zapewnienia zgodności polityk gospodarczych z ogólnymi kierunkami polityk gospodarczych państw członkowskich i Unii.
(4)
Zgodnie z art. 126 TFUE państwa członkowskie mają unikać nadmiernego deficytu budżetowego.
(5)
Zgodnie z art. 177 TFUE Parlament Europejski i Rada mają określić zadania, cele priorytetowe oraz organizację Funduszu Spójności, który wspiera finansowo projekty w dziedzinach środowiska i sieci transeuropejskich w zakresie infrastruktury transportowej.
(6)
W Protokole (nr 28) w sprawie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej, załączonym do Traktatu o Unii Europejskiej i do TFUE, państwa członkowskie postanowiły, że Fundusz Spójności zapewni wkłady finansowe Unii do projektów z zakresu środowiska i sieci transeuropejskich w państwach członkowskich, których produkt narodowy brutto na mieszkańca jest niższy niż 90 % średniej Unii i które mają program prowadzący do spełnienia warunków konwergencji gospodarczej, ustanowionych w art. 126 TFUE.
(7)
W art. 4 rozporządzenia (WE) nr 1084/2006 określono warunki mające zastosowanie do pomocy z Funduszu Spójności; w myśl tego artykułu pomoc finansowa z Funduszu Spójności jest uzależniona od unikania nadmiernego deficytu budżetowego, jak określono w art. 126 TFUE (2). Zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1084/2006 Rada może podjąć na wniosek Komisji decyzję o wstrzymaniu całości albo części zobowiązań z Funduszu Spójności wobec państwa członkowskiego beneficjenta, jeżeli: (i) Rada podjęła, zgodnie z art. 126 ust. 6 TFUE (3), decyzję o istnieniu nadmiernego deficytu budżetowego w danym państwie członkowskim; oraz (ii) Rada stwierdziła, zgodnie z art. 126 ust. 8 TFUE (4), że dane państwo członkowskie nie podjęło skutecznego działania w odpowiedzi na zalecenie Rady wydane na podstawie art. 126 ust. 7 TFUE (5) dotyczące skorygowania nadmiernego deficytu budżetowego w wyznaczonym terminie. Takie wstrzymanie zobowiązań powinno stać się skuteczne od dnia 1 stycznia roku następującego po podjęciu decyzji o wstrzymaniu.
(8)
W dniu 5 lipca 2004 r., w decyzji 2004/918/WE (6), Rada podjęła zgodnie z art. 104 ust. 6 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE) decyzję, że na Węgrzech istnieje nadmierny deficyt. Rada przyjęła w dniu 5 lipca 2004 r. pierwsze zalecenie, w dniu 8 marca 2005 r. drugie zalecenie oraz w dniu 10 października 2006 r. trzecie zalecenie zgodnie z art. 104 ust. 7 TWE. W dniu 7 lipca 2009 r. Rada przyjęła czwarte zalecenie dla Węgier zgodnie z art. 104 ust. 7 TWE (zwane dalej „zaleceniem Rady z dnia 7 lipca 2009 r.”) mające na celu likwidację nadmiernego deficytu budżetowego najpóźniej do roku 2011. Władzom Węgier zalecono w szczególności (i) ograniczenie dalszego pogarszania sytuacji budżetowej w 2009 r. poprzez zapewnienie rygorystycznego wdrożenia przyjętych i zapowiedzianych działań naprawczych w celu osiągnięcia docelowego poziomu deficytu w wysokości 3,9 % PKB; (ii) począwszy od 2010 r., rygorystyczne wdrażanie koniecznych działań na rzecz konsolidacji budżetowej w celu zapewnienia ciągłego zmniejszania deficytu strukturalnego i ponownego spadku deficytu nominalnego, wraz z położeniem większego nacisku na działania strukturalne celem zagwarantowania trwałej poprawy stanu finansów publicznych; (iii) sprecyzowanie i przyjęcie w odpowiednim terminie działań na rzecz konsolidacji budżetowej koniecznych do osiągnięcia korekty nadmiernego deficytu do 2011 r.; (iv) zapewnienie konsolidacji fiskalnej w łącznej wysokości 0,5 % PKB w latach 2010 i 2011; oraz (v) zapewnienie stałej tendencji spadkowej długu brutto sektora instytucji rządowych i samorządowych.
(9)
W dniu 24 stycznia 2012 r. Rada przyjęła zgodnie z art. 126 ust. 8 TFUE decyzję 2012/139/UE (7) stwierdzającą, że Węgry nie podjęły skutecznych działań w odpowiedzi na zalecenie Rady z dnia 7 lipca 2009 r. W decyzji stwierdzono, że nawet jeżeli do 2011 r. Węgry formalnie nie przekroczyły wartości referencyjnej wynoszącej 3 % PKB, nie było to wynikiem trwałej korekty strukturalnej. Nadwyżka budżetowa w 2011 r. była wynikiem wysokich wpływów jednorazowych przekraczających 10 % PKB i towarzyszyło jej pogorszenie salda strukturalnego wynoszące ogółem w latach 2010 i 2011 2,75% PKB, podczas gdy zalecany poziom łącznej korekty budżetowej wynosił 0,5 % PKB. Ponadto, jakkolwiek władze zamierzają wdrożyć w 2012 r. istotne środki strukturalne ograniczające deficyt strukturalny do poziomu 2,6 % PKB, to ponownie wartość referencyjna wynosząca 3 % PKB nie zostałaby przekroczona jedynie dzięki środkom jednorazowym w wysokości bliskiej 1 % PKB. Przewidywano wreszcie, że w 2013 r. wysokość deficytu (na poziomie 3,25 % PKB) ponownie przekroczy określoną w TFUE wartość referencyjną nawet po uwzględnieniu dodatkowych działań, które zostały zapowiedziane już po przedstawieniu przez służby Komisji jesiennej prognozy z 2011 r. Wyższy deficyt w 2013 r. wynikałby przede wszystkim z faktu, że tymczasowe wpływy o charakterze jednorazowym byłyby stopniowo wycofywane zgodnie z planem, natomiast nie wszystkie zaplanowane reformy strukturalne zostały w dostatecznym stopniu sprecyzowane. Ogólnie rzecz biorąc, Rada stwierdziła, że działania podjęte przez władze Węgier w odpowiedzi na zalecenie Rady z dnia 7 lipca 2009 r. przyjęte zgodnie z art. 126 ust. 7 TFUE były niewystarczające.
(10)
W przypadku Węgier zostały zatem spełnione dwa warunki określone w art. 4 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1084/2006. Rada, na wniosek Komisji, może w związku z tym wstrzymać całość albo część zobowiązań z Funduszu Spójności ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2013 r. W decyzji w sprawie kwoty zobowiązań, które mają zostać wstrzymane, należy zapewnić skuteczność i proporcjonalność wstrzymania, biorąc jednocześnie pod uwagę obecną ogólną sytuację gospodarczą w Unii Europejskiej i względne znaczenie Funduszu Spójności dla gospodarki danego państwa członkowskiego. Należy zatem w przypadku pierwszego zastosowania art. 4 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1084/2006 do danego państwa członkowskiego ustalić kwotę na poziomie 50 % przydziału funduszy spójności na 2013 r., nie przekraczając maksymalnego poziomu 0,5 % nominalnego PKB danego państwa członkowskiego, prognozowanego przez służby Komisji.
(11)
Ponieważ wstrzymanie dotyczy wyłącznie zobowiązań, realizacja projektów w dziedzinie transportu i ochrony środowiska lub zobowiązań, które już zostały podjęte w momencie wstrzymania, nie będzie zagrożona, o ile niezwłocznie wdrożone zostaną niezbędne działania naprawcze. Dzięki temu, że wstrzymanie zobowiązań będzie skuteczne od następnego roku, realizacja projektów będących w toku nie będzie zagrożona przez dłuższy okres, co da władzom niezbędny czas na przyjęcie środków, które pozwoliłyby przywrócić warunki makroekonomiczne i fiskalne sprzyjające trwałemu wzrostowi i zatrudnieniu.
(12)
Zgodnie z art. 4 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1084/2006, jeżeli do dnia 22 czerwca 2012 r. lub w późniejszym terminie Rada stwierdzi, że Węgry podjęły konieczne działanie korekcyjne, podejmie niezwłocznie decyzję o zniesieniu wstrzymania przedmiotowych zobowiązań,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Wstrzymuje się zobowiązania z Funduszu Spójności dla Węgier w kwocie 495 184 000 EUR (w cenach bieżących) ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2013 r.
Artykuł 2
Niniejsza decyzja staje się skuteczna z dniem jej notyfikacji.
Artykuł 3
Niniejsza decyzja skierowana jest do Węgier.
Sporządzono w Brukseli dnia 13 marca 2012 r.