ROZHODNUTÍ KOMISE
ze dne 29. června 2011
týkající se opatření SA.27106 (C 13/09 - ex N 614/08), které Francie hodlá zavést na podporu přístavního sektoru
(oznámeno pod číslem K(2011) 4391)
(Pouze francouzské znění je závazné)
(Text s významem pro EHP)
(2011/519/EU)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 108 odst. 2 první pododstavec této smlouvy,
s ohledem na Dohodu o Evropském hospodářském prostoru (1), a zejména na čl. 62 odst. 1 písm. a) této dohody,
poté, co vyzvala zúčastněné strany, aby předložily své připomínky (2) v souladu s čl. 108 odst. 2 prvním pododstavcem Smlouvy o fungování Evropské unie (dále jen „SFEU“) (3), a vzhledem k těmto připomínkám,
vzhledem k těmto důvodům:
1. POSTUP
(1)
Dopisem ze dne 4. prosince 2008 oznámily francouzské orgány v souladu s čl. 108 odst. 3 Smlouvy o fungování Evropské unie (SFEU) režim podpory, který spočívá v daňových opatřeních doprovázejících reformu přístavního sektoru stanovenou zákonem č. 2008-660 ze dne 4. července 2008 (4). Toto oznámení bylo zaregistrováno pod číslem N 614/08.
(2)
Oznámená daňová úprava měla za cíl doprovázet převádění zařízení pro překládku v přístavech na soukromé provozovatele stanovené reformou. Tato úprava zahrnovala dvě opatření, tj. za prvé, sestupné snižování po omezenou dobu pěti let hodnoty nájemného, která slouží jako základ pro výpočet místních daní soukromých provozovatelů, kteří nabyli zařízení pro překládku v přístavech, a za druhé možnost místních orgánů, které spravují námořní přístavy, na dobu šesti let osvobodit od daně z podnikání podniky, jež se zabývají překládkou.
(3)
Dopisem ze dne 11. prosince 2008 Komise vyzvala francouzské orgány, aby poskytly doplňující informace, nejen o oznámené daňové úpravě, ale také o postupu, kterým velké námořní přístavy postoupí zařízení, vybavení a specifické instalace pro překládku v přístavech. Na základě žádosti francouzských orgánů byla lhůta pro odpověď prodloužena do 9. února 2009.
(4)
Dne 28. ledna 2009 došlo ke schůzce mezi francouzskými orgány a útvary Komise. Dopisem ze dne 10. února 2009 francouzské orgány předaly Komisi doplňující informace.
(5)
Dopisem ze dne 9. dubna 2009 (D/2165) oznámila Komise francouzským orgánům své rozhodnutí ze dne 8. dubna 2009 zahájit formální vyšetřovací řízení podle čl. 108 odst. 2 SFEU. Toto rozhodnutí bylo zveřejněno v Úředním věstníku Evropské unie (5). Týká se oznámené daňové úpravy, ale rovněž postupu týkajícího se postoupení zařízení, vybavení a specifických instalací pro překládku v přístavech. Na základě tohoto rozhodnutí vyzvala Komise Francii a ostatní zúčastněné strany k podání připomínek ve stanovené lhůtě.
(6)
Komise obdržela dne 11. května 2009 (A/18191) připomínky francouzských orgánů. Také obdržela ve stanovené lhůtě připomínky jedné zúčastněné strany, tj. Evropské organizace námořních přístavů (ESPO). Připomínky ESPO byly předány francouzským orgánům dopisem ze dne 16. července 2009 (D/60307), jež je připomínkovaly dopisem ze dne 27. srpna 2009 (A/28446).
(7)
Dne 30. listopadu 2009 proběhla schůzka mezi francouzskými orgány a útvary Komise. Dopisy ze dne 25. ledna 2010 (A/3263) a 24. března 2010 (A/5136) francouzské orgány Komisi předaly doplňující informace.
(8)
Dopisem ze dne 9. června 2010 (D/7519) a v rámci reformy daně z podnikání, k níž ve Francii došlo, požádala Komise francouzské orgány, aby poskytly doplňující informace. Cílem tohoto dopisu Komise bylo získat informace objasňující dopad zrušení daně z podnikání na oznámenou úpravu a postup.
(9)
Dopisem ze dne 2. července 2010 francouzské orgány zažádaly o prodloužení lhůty pro odpověď, jež jim byla stanovena. Odpověď francouzských orgánů byla Komisi doručena dopisem ze dne 4. srpna 2010 (A/11533).
(10)
Francouzské orgány tímto dopisem informovaly Komisi, že stahují své oznámení o daňovém opatření v rozsahu, jež se týkal možnosti místních orgánů, jež spravují námořní přístavy, na dobu šesti let svobodit od daně z podnikání podniky, jež se zabývají překládkou. Podle tohoto opatření bylo v zásadě možné za určitých podmínek a v období 2010 až 2015 nezahrnout do výpočtu daně z podnikání hodnotu nájmu za zařízení, vybavení a specifické instalace pro překládku v přístavech. Tato možnost již není ovšem relevantní vzhledem ke zrušení daně z podnikání a byla ostatně také zrušena finančním zákonem na rok 2010.
(11)
Oznámené daňové opatření týkající se sestupného snižování po omezenou dobu hodnoty nájemného, která slouží ke stanovení místních daní soukromých provozovatelů, kteří nabyli zařízení, vybavení a instalace pro překládku ve velkých námořních přístavech, se podle informací francouzských orgánů uvedených v jejich dopise ze dne 2. července 2010 uplatňuje rovněž na pozemkovou daň podniků, které podléhají hospodářské teritoriální kvótě (6), která nahrazuje daň z podnikání. Francouzské orgány v této souvislosti informovaly Komisi o totožnosti čtyř podniků, které z tohoto opatření profitovaly (7), a o výši daňového zvýhodnění, jež z opatření vyplývala pro každý z podniků.
(12)
Aktualizovaná kvantifikace získaných daňových zvýhodnění přinesla třem dotyčným podnikům nižší osvobození od daně, než je strop ve výši 200 000 EUR za období tří po sobě následujících let stanovený nařízením Komise (ES) č. 1998/2006 ze dne 15. prosince 2006 o použití článků 87 a 88 Smlouvy na podporu de minimis (8). U čtvrtého z dotyčných podniků byla situace jiná.
(13)
V této souvislosti a na základě četných kontaktů s Komisí se francouzské orgány rozhodly omezit zvýhodnění podnikům dané tímto opatřením uvedeným v bodě 11 stropem ve výši, jež odpovídá nařízení (ES) č. 1998/2006 a je v souladu s podmínkami stanovenými tímto nařízením.
(14)
Dopisem ze dne 20. ledna 2011 informovaly francouzské orgány Komisi o přijetí článku 36 opraveného finančního zákona na rok 2010 (9) č. 2010-1658 ze dne 29. prosince 2010, který nadřazuje nařízení (ES) č. 1998/2006 nad využívání sestupného snižování daně v rámci reformy přístavního sektoru. Francouzské orgány rovněž Komisi informovaly o stažení svého oznámení týkajícího se posledního z daňových opatření reformy přístavního sektoru.
(15)
Komise bere na vědomí stažení oznámení francouzskými orgány v rozsahu týkajícím se všech oznámených daňových úprav. Toto rozhodnutí se týká pouze postupu týkajícího se postoupení zařízení, vybavení a specifických instalací pro překládku v přístavech, jenž byl předmětem rozhodnutí Komise ze dne 8. dubna 2009. Toto rozhodnutí se netýká podmínek využívání zařízení, vybavení a specifických instalací pro překládku v přístavech před nebo po postoupení.
2. POPIS OPATŘENÍ
2.1. Souvislosti
(16)
Dotyčné opatření se týká reformy přístavního sektoru, která je předmětem zákona o reformě přístavního sektoru (10). Cílem této reformy je zlepšit výkonnost a konkurenceschopnost francouzských námořních přístavů (Dunkerque, Le Havre, Nantes Saint Nazaire, La Rochelle, Bordeaux a Marseille).
(17)
V této souvislosti se zákon o reformě přístavního sektoru zaměřuje na:
-
novou definici poslání autonomních přístavů, jež získávají na metropolitním území Francie označení „velké námořní přístavy“ (11),
-
modernizaci správy velkých námořních přístavů,
-
organizaci koordinace mezi přístavy nalézajícími se na stejném mořském pobřeží nebo u stejné říční tepny,
-
zjednodušení a racionalizaci překládky v přístavech podle modelu hlavních evropských přístavů se zavedením integrovaných provozovatelů terminálů odpovědných za všechny úkony překládky.
(18)
Poslání velkých námořních přístavů se zkoncentruje na jejich výsadní pravomoci (ochrana, bezpečnost a přístavní policie) a na funkce spojené s územním plánováním přístavní oblasti. Oproti tomu integrovaní provozovatelé terminálů budou zodpovědní za všechny úkony překládky za účelem zvýšení efektivity těchto činností.
(19)
Francouzské orgány upřesnily, že převedení činností překládky v přístavech, jež jsou pořád vykonávány velkými námořními přístavy, na soukromé provozovatele pomocí postupu týkajícího se postoupení zařízení ve velkých námořních přístavech je třeba chápat v kontextu cíle zjednodušení a racionalizace překládky v přístavech. Rovněž uvedly, že reforma přibližuje francouzský systém evropskému modelu, v rámci kterého jsou funkce přístavního orgánu a provozovatele přístavu jasně odděleny, přičemž provozovatel je nejčastěji soukromý podnik.
2.2. Postup týkající se postoupení zařízení
(20)
Velké námořní přístavy přestanou využívat zařízení, vybavení a specifické instalace pro překládku v přístavech (dále jen „zařízení pro překládku“), jež předají soukromým podnikům podle postupu prodeje popsaného v článku 9 zákona o reformě přístavního sektoru.
(21)
Podle tohoto ustanovení (12) se postup prodeje zařízení pro překládku a postoupení věcných práv, které jsou s nimi spojeny, dělí na dvě etapy:
-
v prvé řadě velký námořní přístav jedná o způsobech převedení zařízení pro překládku s provozovateli, kteří již pravidelně využívali služeb přístavu nebo již významným způsobem investovali do terminálu,
-
pokud v dotyčném přístavu nejsou žádní provozovatelé nebo jednání nevedou ke zdárnému konci ve lhůtě tří měsíců, velký námořní přístav vyhlásí výběrové řízení v rámci transparentního a nediskriminačního postupu,
-
pokud není výběrové řízení úspěšné a v případě, že tak stanoví strategický projekt velkého námořního přístavu, může přístav ustavit dceřinou společnost, které je posléze svěřena dotyčná činnost. Po uplynutí doby pěti let je vyhlášeno nové výběrové řízení. Na základě výběrového řízení jsou uzavřeny dohody o terminálu s provozovateli, kteří byli vybráni.
(22)
Podle článku 9 zákona o reformě přístavního sektoru je za dohled nad řádným průběhem a transparentností postupu týkajícího se postoupení zařízení odpovědná nezávislá státní komise (la commission nationale d’évaluation des cessions d’outillages portuaires; státní komise pro hodnocení postoupení zařízení přístavů, dále jen „CNECOP“) (13). Její rolí je vydávat stanovisko k ocenění majetku před postoupením. V této souvislosti musí vzít v potaz hospodářskou rovnováhu a perspektivy rozvoje činnosti. Pro účely tohoto ocenění si může CNECOP vyžádat stanovisko odborníka k ocenění hodnoty majetku.
(23)
Stanoviska CNECOP jsou vydávána na základě návrhů aktu postoupení, které musí být povinnou součástí dokumentace poskytované předsedy představenstev velkých námořních přístavů v souladu s článkem 9 zákona o reformě přístavního sektoru. Tyto návrhy obsahují popis postoupeného zařízení, jeho prodejní cenu a podmínky jeho financování.
(24)
Bez předchozího stanoviska CNECOP nemůže být podepsán žádný definitivní akt postoupení. Jedná se o stanovisko (nezávazné), jež je zveřejněno na celostátní i místní úrovni.
(25)
Členy CNECOP jsou mimo jiné soudce Účetního dvora, představitel místních orgánů a kvalifikovaná osobnost vybraná na základě kompetentnosti pro oblast přístavního sektoru. Funkce člena CNECOP je neslučitelná s jinými funkcemi souvisejícími s odpovědností za vedení velkých námořních přístavů či podniků překládky, jež mají získat veřejná zařízení, nebo dohledu nad nimi, a to po celou dobu jejího funkčního období a ještě pět let po jeho skončení.
3. DŮVODY, KTERÉ VEDLY K ZAHÁJENÍ FORMÁLNÍHO VYŠETŘOVACÍHO ŘÍZENÍ
(26)
Ve svém rozhodnutí ze dne 8. dubna 2009 Komise uváděla, že nelze vyloučit, že postoupení zařízení pro překládku v rámci postupu přímou dohodou neobsahuje prvky podpory. Komise konstatovala, že stanovisko CNECOP není v tomto ohledu závazné. Nicméně v situaci, kdy stanovisko není závazné, Komise vyjádřila pochybnosti, zda majetek bude prodáván za tržní cenu. Komise si rovněž kladla otázku týkající se nezávislosti členů CNECOP.
(27)
Při zkoumání slučitelnosti tohoto postupu týkajícího se postoupení zařízení pro překládku s vnitřním trhem došla Komise k závěru, že zřejmě nelze na tuto záležitost uplatnit žádnou z výjimek stanovených v odstavcích 2 a 3 článku 107 SFEU.
(28)
Komise se v důsledku toho rozhodla zahájit formální vyšetřovací řízení, aby odstranila své pochybnosti ohledně označení dotyčného postupu týkajícího se postoupení zařízení pro překládku za státní podporu a slučitelnosti tohoto opatření se společným trhem.
4. PŘIPOMÍNKY FRANCOUZSKÝCH ORGÁNŮ
(29)
Co se týče povahy stanovisek CNECOP, francouzské orgány připomínají, že tato komise je složena ze čtyř nezávislých členů a její předseda je jedním ze soudců Účetního dvora, přičemž je jmenován jeho prvním předsedou, a vydává stanovisko k dokumentaci o postoupení veřejných zařízení, kterou jí poskytují předsedové představenstev velkých námořních přístavů. Tato dokumentace zahrnuje popis postupu přímou dohodou, seznam postoupeného majetku, návrh aktu postoupení udávající především dohodnutou prodejní cenu a předpokládané podmínky využití terminálu.
(30)
Také připomínají, že poslání CNECOP, v souladu s článkem L. 3211-18 všeobecného zákoníku o majetku veřejnoprávních osob, spočívá zejména v zajištění toho, že veřejná zařízení nebudou postoupena „ani zdarma, ani za cenu nižší, než je tržní hodnota“, odpovídaje tak požadavku na postupování veřejného majetku za tržní cenu.
(31)
Doplňují, že tato komise vydává stanovisko, jež se zveřejní, aby se předešlo každému postoupení za nižší než tržní cenu, a v tomto ohledu se zavazuje, že toto stanovisko bude zveřejněno v úředním věstníku ministerstva životního prostředí, energetiky, trvale udržitelného rozvoje a územního plánování na jeho internetové stránce, stejně jako na místní úrovni formou vyvěšení v každém velkém námořním přístavu. Francouzské orgány mimochodem potvrzují, že každému předsedovi představenstva velkého námořního přístavu - jehož ředitel má na starosti ochranu zájmů přístavu - doručí dopis, ve kterém budou znovu popsány pracovní postupy CNECOP a pravidla postoupení veřejného majetku, které musí povinně dodržovat.
(32)
V této souvislosti francouzské orgány dodávají, že je možné předsedům představenstev v souladu s článkem L. 313-6 zákoníku o finančních soudech uložit pokutu ve výši až dvojnásobku hrubé roční odměny nebo mzdy, na které mají v okamžiku protiprávního jednání nárok, z důvodů neodůvodněné výhody, již měli v úmyslu poskytnout nebo ji poskytli jiné osobě, ať už se jedná o výhody peněžité nebo věcný prospěch, způsobující újmu státní pokladně, správnímu celku nebo zúčastněnému subjektu.
(33)
Francouzské orgány se rovněž zavazují oznámit Evropské komisi ještě před podpisem aktu postoupení každé rozhodnutí předsedy představenstva velkého námořního přístavu, jež by se odchylovalo od stanoviska CNECOP.
(34)
Co se týče kompetentnosti a nezávislosti členů CNECOP, francouzské orgány předávají Komisi životopisy jejích čtyř členů, včetně jejího předsedy, a podrobně informují o kvalifikaci každého ze členů ve vztahu k pravomocem CNECOP. Podle francouzských orgánů všechny tyto osobnosti byly údajně navrženy z důvodu jejich znalosti procesu převádění a privatizace a jejich zkušenosti v oblasti přístavního sektoru, jak dokládaly jejich životopisy.
(35)
V této souvislosti francouzské orgány připomínají, že nezávislost soudců Účetního dvora vůči moci zákonodárné a výkonné je zaručena ústavou ze dne 4. října 1958 a je potvrzena rozhodnutím Ústavní rady 2001-448 DC ze dne 25. července 2001. Nezávislost členů parlamentu vůči moci výkonné je zaručena článkem 16 Deklarace práv člověka a občana ze dne 26. srpna 1789, která zakotvuje zásadu dělby moci a je obsažena v preambuli ústavy ze dne 4. října 1958.
(36)
Francouzské orgány rovněž připomínají, že v souladu s článkem 6 výnosu č. 2008-1032 ze dne 9. října 2008, který provádí zákon č. 2008-660 (14), jsou pravidla neslučitelnosti, jež představují dodatečnou záruku nezávislosti členů CNECOP, pro její členy závazná po dobu jejich funkčního období a ještě pěti let po jeho skočení. Funkce člena CNECOP je neslučitelná:
-
s mandátem člena správní rady, představenstva a dozorčí rady společnosti, jež se zabývá překládkou v přístavech a která nabyla veřejná přístavní zařízení, nebo s výkonem činnosti odměňované takovým podnikem, a
-
s mandátem člena správní rady nebo představenstva velkého námořního přístavu.
(37)
Nakonec se připomíná, že odborná kapacita CNECOP může být posílena tím, že je v souladu s článkem 7 výnosu 2008-1032 ze dne 9. října 2008 (viz výše) možné vyžádat si stanovisko odborníka za účelem přesnějšího ocenění majetku ještě před jeho postoupením podniku překládky.
(38)
Ve smyslu již uvedeného se francouzské orgány domnívají, že postupy týkající se postoupení stanovené zákonem o reformě přístavního sektoru pamatují na všechny záruky, jež jsou dostatečné pro to, aby k postoupení zařízení pro překládku v přístavech a věcných práv, které jsou s nimi spojeny, došlo za tržní hodnotu, a nebyl tedy přítomen žádný prvek státní podpory.
5. PŘIPOMÍNKY ZÚČASTNĚNÉ STRANY A PŘIPOMÍNKY FRANCOUZSKÝCH ORGÁNŮ K PŘIPOMÍNKÁM ZÚČASTNĚNÉ STRANY
(39)
Na podporu francouzského postoje organizace ESPO prohlásila, že dotyčná reforma zavedením modelu „landlord“ přispívá ke zlepšení konkurenceschopnosti francouzských přístavů a k celkové výkonnosti evropských přístavů. Převedení činností překládky v přístavech velkými námořními přístavy na soukromé provozovatele fakticky zmodernizuje správu velkých francouzských námořních přístavů a přizpůsobí je modelu, který je v Evropské unii a ve světě nejrozšířenější.
(40)
Vzhledem ke komplexnosti takové reformy a jejím sociálním a finančním dopadům ESPO upozorňuje, že podpora členského státu reformě takového rozsahu je často jedinou možností, jak ji učinit přijatelnou pro všechny zúčastněné.
(41)
Přestože si ESPO nepřeje podrobně posuzovat, zda lze dotyčná opatření považovat za státní podporu, podotýká, že podmínky ocenění zařízení jsou dostatečné pro zajištění toho, aby k jejich postoupení došlo za tržní cenu.
(42)
Francouzské orgány berou na vědomí připomínky ESPO.
6. POSOUZENÍ OPATŘENÍ
(43)
Na základě formálního vyšetřovacího řízení zahájeného v souladu s čl. 108 odst. 2 SFEU a vzhledem k argumentům, jež v této souvislosti předložily francouzské orgány a zúčastněná strana, se Komise domnívá, že dotyčné opatření nepředstavuje státní podporu ve smyslu čl. 107 odst. 1 SFEU.
(44)
Podle čl. 107 odst. 1 SFEU „podpory poskytované v jakékoli formě státem nebo ze státních prostředků, které narušují nebo mohou narušit hospodářskou soutěž tím, že zvýhodňují určité podniky nebo určitá odvětví výroby, jsou, pokud ovlivňují obchod mezi členskými státy, neslučitelné se společným trhem“.
(45)
Ke kvalifikaci vnitrostátního opatření jako státní podpory musí být splněny následující kumulativní podmínky, a to: 1) dotčené opatření poskytuje zvýhodnění ze státních prostředků, 2) toto zvýhodnění je selektivní a 3) dotčené opatření narušuje nebo může narušit hospodářskou soutěž a může ovlivnit obchod mezi členskými státy (15).
(46)
Je nejprve třeba poznamenat, že v této souvislosti, aby bylo vyloučeno zvýhodnění, musí být všechen dotyčný veřejný majetek, tj. zařízení pro překládku v přístavech, prodán za tržní cenu.
(47)
V tomto ohledu si Komise všímá toho, že prodej zařízení pro překládku v přístavech se neuskutečňuje v rámci otevřeného, transparentního, nediskriminačního a nepodmíněného nabídkové řízení, neboť takové řízení je zahájeno pouze v případě, když přímá jednání s již přítomnými provozovateli nevedou ke zdárnému konci nebo když není přítomen žádný provozovatel (viz výše bod 21).
(48)
Komise nicméně konstatuje, že v případě přímého prodeje navrhovaný postup předpokládá ustavení státní komise pro oceňování postupovaného majetku, CNECOP. Komise si všímá toho, že CNECOP má za úkol ještě před postoupením vydat veřejné stanovisko k hodnotě majetku, jež je předmětem prodeje.
(49)
Ve svém rozhodnutí ze dne 8. dubna 2009 o zahájení formálního vyšetřovacího řízení Komise podotkla, že vzhledem k tomu, že stanovisko CNECOP není závazné, nemůže být vyloučeno, že majetek bude prodán za cenu nižší, než je cena tržní.
(50)
S přehlédnutím k pochybnostem vyjádřeným Komisí, francouzské orgány informovaly v dopisech ze dne 20. ledna 2010 a 24. března 2010 Komisi o tom, že ředitel dopravních služeb zaslal dopisy všem předsedům představenstev velkých námořních přístavů ve dnech 16. března 2009 a 18. ledna 2010, ve kterých objasnil rámec jednání o postoupení zařízení pro překládku v přístavech a upřesnil podmínky, jež musí být pro účely tohoto postoupení dodrženy.
(51)
V těchto dopisech byli předsedové představenstev velkých námořních přístavů na jedné straně informováni o tom, že CNECOP bude systematicky požadovat, aby si velké námořní přístavy nechaly vypracovat odborný posudek pro ocenění postupovaného majetku. V této souvislosti je nutné, aby ještě před předložením věci komisi CNECOP došlo k nezávislému technickému ocenění tržní hodnoty zařízení přístavu, které provede nezávislá kancelář znalců a které bude součástí dokumentace předložené komisi CNECOP.
(52)
Předsedové představenstev velkých námořních přístavů jsou na straně druhé informováni o tom že „přestože zákon nepřisuzuje stanoviskům CNECOP charakter nutného souhlasu, není možné je obejít“ a žádný akt postoupení, jež nebyl předmětem stanoviska CNECOP, nemůže být podepsán. Proto za předpokladu nesouhlasného stanoviska CNECOP je nutné buď „znovu otevřít jednání, jestliže lhůta pro předložení věci komisi CNECOP […] k tomu dává dostatek času, a případně předložit novou dokumentaci“, nebo „konstatovat neúspěch jednání a uskutečnit výběrové řízení“.
(53)
Rovněž se uvádí, že vládní komisaři pro velké námořní přístavy budou systematicky napadat výsledek každého rokování dozorčí rady přístavu, jež by obcházelo stanovisko CNECOP, a předsedům představenstev velkých námořních přístavů se připomíná, že jim hrozí sankce v případě, že při výkonu funkce poskytnou neodůvodněnou výhodu třetím osobám.
(54)
Komise se domnívá, že tyto instrukce určené předsedům představenstev velkých námořních přístavů týkající se povinnosti nechat si vypracovat nezávislé oceněné zařízení pro překládku k postoupení a závazného charakteru stanoviska CNECOP jsou dostatečné pro to, aby dotyčná zařízení nebyla prodána za cenu nižší, než je cena tržní.
(55)
Komise si všímá toho, že tato záruka je navíc posílena tím, že stanovisko CNECOP musí vejít ve známost jak na úrovni státu, což zajišťují státní orgány, tak na místní úrovni, za což mají odpovědnost dotyčné přístavy. Toto zveřejnění umožňuje v případě nutnosti napadnout podmínky postoupení dotyčných zařízení pro překládku.
(56)
Co se týče nezávislosti a kvalifikace členů CNECOP pro oceňování postupovaného majetku, předaly francouzské orgány Komisi životopisy jejích čtyř členů včetně předsedy.
(57)
Je zde zapotřebí konstatovat, že jeden z jejích členů, soudce Účetního dvora, byl navržen prvním předsedou Účetního dvora na post předsedy CNECOP a že má přímou profesní zkušenost s námořními záležitostmi. Francouzské orgány v této souvislosti připomínají, že nezávislost soudců Účetního dvora vůči moci zákonodárné a výkonné je zaručena ústavou ze dne 4. října 1958 a je potvrzena rozhodnutím Ústavní rady 2001-448 DC ze dne 25. července 2001.
(58)
Člen CNECOP, který zastupuje územní samosprávní celky má rovněž odbornou kvalifikaci s přímou vazbou na námořní přístavy. Francouzské orgány v této souvislosti připomínají, že nezávislost členů parlamentu vůči moci výkonné je zaručena článkem 16 Deklarace práv člověka a občana ze dne 26. srpna 1789, která zakotvuje zásadu dělby moci a je obsažena v preambuli ústavy ze dne 4. října 1958.
(59)
Co se týče dvou členů navržených coby kvalifikovaných osobností, je na základě jejich životopisů zřejmé, že jeden z nich je kompetentní pro oblast přístavního sektoru a druhý pro oblast převádění veřejného majetku.
(60)
Francouzské orgány rovněž zdůraznily, že v souladu s článkem 6 výnosu č. 2008-1032 ze dne 9. října 2008 (16), jsou pravidla neslučitelnosti, jež představují dodatečnou záruku nezávislosti členů CNECOP, pro její členy závazná po dobu jejich funkčního období a ještě pěti let po jeho skočení (viz bod 36).
(61)
Komise konstatuje, že tato pravidla neslučitelnosti představují v daném případě dodatečnou záruku nezávislosti členů CNECOP.
(62)
Na základě těchto skutečností a při specifických okolnostech tohoto případu je Komise toho názoru, že povinnost nechat si vypravovat posudek k ocenění tržní hodnoty zařízení od nezávislé kanceláře znalců, na základě kterého kvalifikování a nezávislí členové CNECOP vydají závazné stanovisko, je v zásadě zárukou toho, že postoupení proběhne v souladu s tržními podmínkami.
(63)
Při striktním dodržení podmínek a okolností uvedených v hlavě 6. Posouzení opatření se není nutné domnívat, že by postoupení zařízení pro překládku v přístavech, ke kterému dochází v souvislosti s přímým prodejem, mohlo poskytovat hospodářskou výhodu kupci tohoto materiálu. To se ovšem netýká případných jednotlivých transakcí, jež by striktně nedodržely uvedené podmínky.
7. ZÁVĚR
(64)
Na základě všech uvedených důvodů Komise
-
bere na vědomí stažení oznámení týkající se dvou opatření doprovázejících reformu přístavního sektoru oznámených z důvodů daňového dopadu, jež jsou uvedena v bodě 2 tohoto rozhodnutí,
-
se domnívá, že postup týkající se postoupení zařízení, vybavení a specifických instalací pro překládku v přístavech, který již byl předmětem rozhodnutí Komise ze dne 8. dubna 2009 a který je popsán v bodech 16 až 25 tohoto rozhodnutí, nepředstavuje státní podporu ve smyslu čl. 107 odst. 1 SFEU,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Opatření spočívající v převádění zařízení pro překládku v přístavech na soukromé provozovatele, které Francie hodlá zavést v rámci reformy přístavního sektoru stanovenou zákonem č. 2008-660 ze dne 4. července 2008, nepředstavuje podporu, na niž by se vztahoval čl. 107 odst. 1 Smlouvy o fungování Evropské unie.
Zavedení tohoto opatření se tímto povoluje.
Článek 2
Toto rozhodnutí je určeno Francouzské republice.
V Bruselu dne 29. června 2011.
DECYZJA KOMISJI
z dnia 29 czerwca 2011 r.
w sprawie środka pomocy państwa SA.27106 (C 13/09 - ex N 614/08) którą Francja planuje wdrożyć na rzecz sektora portowego
(notyfikowana jako dokument nr C(2011) 4391)
(Jedynie tekst w języku francuskim jest autentyczny)
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
(2011/519/UE)
KOMISJA EUROPEJSKA,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 108 ust. 2 akapit pierwszy,
uwzględniając Porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym (1), w szczególności jego art. 62 ust. 1 lit. a),
po wezwaniu zainteresowanych stron do przedstawienia swoich uwag (2), zgodnie z art. 108 ust. 2, akapit pierwszy Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (3) i uwzględniając te uwagi,
a także mając na uwadze, co następuje:
1. PROCEDURA
(1)
Pismem z dnia 4 grudnia 2008 r. władze francuskie zgłosiły, na mocy art. 108 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), program pomocy polegający na stosowaniu instrumentów podatkowych na rzecz reformy sektora portowego przewidzianej w ustawie nr 2008-660 z dnia 4 lipca 2008 r. (4). Zgłoszenie zostało zarejestrowane pod nr N 614/2008.
(2)
Celem zgłoszonego instrumentu podatkowego było wsparcie przewidzianego w ramach reformy przeniesienia wyposażenia do działalności przeładunkowej w portach na podmioty prywatne. Instrument obejmował dwa środki: po pierwsze stopniowe obniżenie, przez okres pięciu lat, wartości dzierżawnej stanowiącej podstawę do obliczenia podatków lokalnych dla podmiotów prywatnych przejmujących wyposażenie do działalności przeładunkowej w portach, a po drugie możliwość zwolnienia przedsiębiorstw prowadzących działalność przeładunkową z podatku od działalności gospodarczej przez samorządy lokalne zarządzające portami morskimi przez okres sześciu lat.
(3)
Pismem z dnia 11 grudnia 2008 r. Komisja wezwała władze francuskie do przekazania dodatkowych informacji nie tylko na temat zgłoszonego instrumentu podatkowego, lecz również na temat procedury przekazania przez duże porty morskie sprzętu, wyposażenia i specjalnych instalacji służących do przeładunku w portach. Na wniosek władz francuskich i służb Komisji termin na udzielenie odpowiedzi został przedłużony do dnia 9 lutego 2009 r.
(4)
Spotkanie władz francuskich i służb Komisji odbyło się w dniu 28 stycznia 2009 r. Pismem z dnia 10 lutego 2009 r. władze francuskie przekazały Komisji dodatkowe informacje.
(5)
Pismem z dnia 9 kwietnia 2009 r. (D/2165) Komisja poinformowała władze francuskie o swojej decyzji z dnia 8 kwietnia 2009 r. o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego na mocy art. 108 ust. 2 TFUE. Decyzja została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (5). Decyzja Komisji dotyczy zgłoszonego instrumentu podatkowego, a także procedury przekazania sprzętu, wyposażenia i specjalnych instalacji służących do przeładunku w portach. W decyzji Komisja wezwała Francję i zainteresowane strony do przedstawienia uwag w wyznaczonym terminie.
(6)
W dniu 11 maja 2009 r. Komisja otrzymała uwagi władz francuskich (A/18191). W wyznaczonym terminie Komisja otrzymała również uwagi jednej zainteresowanej strony, a mianowicie Organizacji Europejskich Portów Morskich (ang. European Sea Ports Organisation, ESPO). Pismem z dnia 16 lipca 2009 r. (D/60307) uwagi te zostały przekazane władzom francuskim, które przedstawiły swoje komentarze do tych uwag w piśmie z dnia 27 sierpnia 2009 r. (A/28446).
(7)
W dniu 30 listopada 2009 r. odbyło się spotkanie władz francuskich i służb Komisji. Pismami z dnia 25 stycznia 2010 r. (A/3263) i dnia 24 marca 2010 r. (A/5136) władze francuskie przekazały Komisji dodatkowe informacje.
(8)
W ramach reformy podatku od działalności gospodarczej przeprowadzonej we Francji, pismem z dnia 9 czerwca 2010 r. (D/7519) Komisja zwróciła się do władz francuskich o dodatkowe informacje. W piśmie Komisja wnioskowała o wyjaśnienie wpływu zniesienia podatku od działalności gospodarczej na zgłoszony instrument i na procedurę.
(9)
Pismem z dnia 2 lipca 2010 r. władze francuskie zwróciły się z wnioskiem o przedłużenie terminu wyznaczonego na odpowiedź. Komisja otrzymała odpowiedź władz francuskich w piśmie z dnia 4 sierpnia 2010 r. (A/11533).
(10)
W piśmie tym władze francuskie poinformowały Komisję, że wycofują zgłoszenie w zakresie obejmującym część podatkową dotyczącą możliwości zwolnienia przedsiębiorstw prowadzących działalność przeładunkową z podatku od działalności gospodarczej przez samorządy lokalne zarządzające portami morskimi przez okres sześciu lat. Środek ten przewidywał możliwość nieuwzględnienia przy obliczaniu podatku od działalności gospodarczej wartości dzierżawnej sprzętu, wyposażenia i specjalnych instalacji służących do przeładunku w portach, przy czym możliwość ta podlegała pewnym warunkom i była ograniczona do lat 2010-2015. W związku ze zniesieniem podatku od działalności gospodarczej możliwość ta stała się bezprzedmiotowa, a ponadto została uchylona ustawą budżetową na 2010 r.
(11)
Jeżeli chodzi o podatkową część zgłoszenia dotyczącą stopniowego i ograniczonego w czasie obniżenia wartości dzierżawnej służącej do ustalenia kwoty podatków lokalnych od podmiotów prywatnych przejmujących sprzęt, wyposażenie i instalacje dużych portów morskich, władze francuskie poinformowały w piśmie z dnia 2 lipca 2010 r., że wspomniane obniżenie odnosi się również do podatku od nieruchomości przedsiębiorstw podlegających terytorialnemu podatkowi od działalności gospodarczej (6), który zastępuje podatek od działalności gospodarczej. Władze francuskie przekazały Komisji dane czterech przedsiębiorstw będących beneficjentami (7) tego środka i kwotę wynikającej z tego systemu ulgi podatkowej w odniesieniu do każdego z nich.
(12)
Ze zaktualizowanych danych liczbowych dotyczących otrzymanych ulg podatkowych wynikało, że trzy z wymienionych przedsiębiorstw otrzymały zwolnienie z podatku w kwocie nieprzekraczającej pułapu określonego w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i art. 88 Traktatu do pomocy de minimis (8), wynoszącego dwieście tysięcy EUR w okresie trzech kolejnych lat podatkowych. Nie było tak w przypadku czwartego z wymienionych przedsiębiorstw.
(13)
W tym kontekście i w wyniku różnych kontaktów z Komisją władze francuskie postanowiły ograniczyć ulgę przyznawaną przedsiębiorstwom w zastosowaniu środka wymienionego w motywie 11 do pułapu określonego w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1998/2006, zgodnie z warunkami ustanowionymi w tym rozporządzeniu.
(14)
Pismem z dnia 20 stycznia 2011 r. władze francuskie poinformowały Komisję o przyjęciu art. 36 korygującej ustawy budżetowej na rok 2010 r. nr 2010-1658 z dnia 29 grudnia 2010 r. (9), zgodnie z którym stosowanie stopniowego obniżenia podatku przewidzianego w ramach reformy portowej uzależnione jest od przestrzegania rozporządzenia (WE) nr 1998/2006. Władze francuskie poinformowały również Komisję o wycofaniu zgłoszenia w zakresie powyższej części podatkowej reformy portowej.
(15)
Komisja przyjmuje do wiadomości wycofanie przez władze francuskie zgłoszenia w odniesieniu do całego instrumentu podatkowego. Niniejsza decyzja dotyczy wyłącznie procedury przekazania sprzętu, wyposażenia i specjalnych instalacji służących do przeładunku w portach, która była przedmiotem decyzji Komisji z dnia 8 kwietnia 2009 r. Niniejsza decyzja nie dotyczy warunków eksploatacji sprzętu, wyposażenia i specjalnych instalacji służących do przeładunku w portach przed ich przekazaniem lub po ich przekazaniu.
2. OPIS ŚRODKA
2.1. Kontekst
(16)
Przedmiotowy środek jest częścią reformy portowej, która jest przedmiotem ustawy o reformie portowej (10). Celem reformy jest poprawa wyników i konkurencyjności francuskich portów morskich (w Dunkierce, Hawrze, Nantes Saint Nazaire, La Rochelle, Bordeaux i Marsylii).
(17)
W tym kontekście celem ustawy o reformie portowej jest:
-
ponowne zdefiniowanie zadań portów autonomicznych, które we Francji kontynentalnej otrzymują nazwę „duże porty morskie” (11);
-
modernizacja zarządzania dużymi portami morskimi,
-
organizacja koordynacji między portami z tego samego wybrzeża lub położonych na tej samej osi rzecznej;
-
uproszczenie i racjonalizacja przeładunków portowych zgodnie z modelem głównych portów europejskich wraz z ustanowieniem zintegrowanych operatorów terminali odpowiedzialnych za wszystkie operacje przeładunkowe.
(18)
Zadania dużych portów morskich będą ukierunkowane na działania podlegające administracji publicznej (bezpieczeństwo, ochrona i policja portowa) oraz na funkcje powiązane z zagospodarowaniem terenu portu. Natomiast zintegrowani operatorzy terminali będą odpowiedzialni za wszystkie operacje przeładunkowe w celu poprawy wydajności tych operacji.
(19)
Władze francuskie uściśliły, że przeniesienie działalności przeładunkowej prowadzonej jeszcze przez duże porty morskie na podmioty prywatne w ramach procedury przekazania wyposażenia w dużych portach morskich wpisuje się w kontekst uproszczenia i racjonalizacji działalności przeładunkowej w portach. Władze francuskie poinformowały również, że reforma umożliwia zbliżenie systemu francuskiego do modelu europejskiego, w którym funkcje władz portowych i operatora portowego są wyraźnie rozdzielone, a operatorem często jest przedsiębiorstwo prywatne.
2.2. Procedura przekazania wyposażenia
(20)
Duże porty morskie przestają eksploatować sprzęt, wyposażenie i specjalne instalacje służące do przeładunku w portach (zwane dalej „wyposażeniem do działalności przeładunkowej”), które przejmują przedsiębiorstwa prywatne zgodnie z procedurą sprzedaży opisaną w art. 9 ustawy o reformie portowej.
(21)
Zgodnie z tym przepisem (12) procedura sprzedaży wyposażenia do działalności przeładunkowej i przekazania praw rzeczowych do niego przypisanych składa się z kilku etapów:
-
najpierw duży port morski negocjuje zasady przeniesienia wyposażenia do działalności przeładunkowej z podmiotami, które regularnie korzystały z usług portu lub dokonały znaczących inwestycji w terminal;
-
jeżeli nie będzie żadnych chętnych podmiotów lub negocjacje nie zakończą się w terminie trzech miesięcy, duży port morski ogłasza zaproszenie do składania wniosków w ramach przejrzystej i niedyskryminującej procedury;
-
jeżeli zaproszenie do składania wniosków będzie bezskuteczne, a projekt strategiczny dużego portu morskiego przewiduje taką sytuację, port może stworzyć spółkę zależną, której powierzy daną działalność. Po upływie pięcioletniego okresu ogłasza się ponowne zaproszenie do składania wniosków. W wyniku zaproszenia do składania wniosków z wyłonionymi operatorami zostaną zawarte umowy w sprawie terminalu.
(22)
Zgodnie z art. 9 ustawy o reformie portowej za nadzór nad prawidłowym przebiegiem i przejrzystością procedury przekazania wyposażenia odpowiada niezależna komisja krajowa (13) - komisja krajowa ds. oceny przejmowania wyposażenia portowego; (fr. commission nationale d’évaluation des cessions d’outillages portuaires, zwana dalej „CNECOP”). Jej rola polega na wydawaniu opinii w sprawie wyceny majątku przed jego przekazaniem. W tym kontekście komisja musi uwzględniać równowagę gospodarczą i perspektywy rozwoju działalności. Na potrzeby oceny CNECOP może również zlecić wycenę wartości majątku ekspertowi.
(23)
CNECOP wydaje opinie na podstawie projektów aktów przekazania, które muszą obowiązkowo znajdować się w dokumentacji przekazanej przez prezesów zarządu dużych portów morskich na mocy art. 9 ustawy o reformie portowej. Projekty zawierają opis wyposażenia będącego przedmiotem przekazania, cenę sprzedaży oraz warunki finansowania.
(24)
Bez opinii CNECOP nie można podpisać ostatecznego aktu przekazania. Jest to zwykła opinia (niewiążąca) publikowana na szczeblu krajowym i lokalnym.
(25)
Członkami CNECOP są: członek Trybunału Obrachunkowego, przedstawiciel samorządów lokalnych i wykwalifikowana osoba wybrana ze względu na jej kompetencje w dziedzinie działalności portowej. Przez całą kadencję oraz w terminie pięciu lat po jej zakończeniu obowiązują również zasady dotyczące niełączenia funkcji członka CNECOP z innymi kierowniczymi funkcjami w organach zarządczych lub nadzorczych dużych portów morskich lub przedsiębiorstw prowadzących działalność przeładunkową, które są nabywcami wyposażenia o charakterze publicznym.
3. PRZYCZYNY WSZCZĘCIA FORMALNEGO POSTĘPOWANIA WYJAŚNIAJĄCEGO
(26)
W decyzji z dnia 8 kwietnia 2009 r. Komisja uznała, że nie można wykluczyć, iż przekazanie wyposażenia do działalności przeładunkowej w ramach procedury z wolnej ręki zawiera elementy pomocy. W tym względzie Komisja stwierdziła, że ocena CNECOP nie jest wiążąca. Wobec braku wiążącego charakteru opinii Komisja wyraziła wątpliwości co do faktu, czy majątek zostałby sprzedany po cenie rynkowej. Pytania Komisji budzi również niezależność członków CNECOP.
(27)
Jeżeli chodzi o ocenę zgodności procedury przekazania wyposażenia do działalności przeładunkowej z rynkiem wewnętrznym, Komisja uznała, że w niniejszym przypadku wydaje się, iż nie ma zastosowania żadne z odstępstw przewidzianych w art. 107 ust. 2 i 3 TFUE.
(28)
W konsekwencji Komisja podjęła decyzję o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego, aby rozwiać wątpliwości co do uznania procedury przekazania wyposażenia do działalności przeładunkowej za pomoc państwa i co do zgodności tego środka z rynkiem wewnętrznym.
4. UWAGI WŁADZ FRANCUSKICH
(29)
Jeżeli chodzi o charakter opinii wydawanej przez CNECOP, władze francuskie przypominają, że komisja składa się z czterech niezależnych członków, w tym przewodniczącego, wyznaczonego spośród członków Trybunału Obrachunkowego przez jego pierwszego prezesa i że wydaje ona opinię na temat dokumentacji przekazania wyposażenia publicznego, którą przekazują jej prezesi zarządów dużych portów morskich. Dokumenty te zawierają opis przeprowadzonej procedury z wolnej ręki, wykaz przekazanego majątku, projekt aktu przekazania wskazujący w szczególności przewidywaną cenę sprzedaży, a także planowane warunki eksploatacji terminalu.
(30)
Władze francuskie przypominają również, że CNECOP ma w szczególności za zadanie dopilnowanie, zgodnie z art. L. 3211-18 ogólnego kodeksu własności jednostek publicznych, aby wyposażenia publicznego nie przekazywano „ani nieodpłatnie, ani po cenie niższej od wartości rynkowej”, odpowiadając tym samym na wymóg przekazania majątku publicznego po cenie rynkowej.
(31)
Władze francuskie dodają, że wspomniana komisja wydaje zwykłą opinię, która zostanie podana do wiadomości publicznej w celu zapobieżenia wszelkim przypadkom przekazania po cenie niższej od ceny rynkowej i zobowiązują się w tym względzie do opublikowania wspomnianej opinii w dzienniku urzędowym ministerstwa ekologii, energii, zrównoważonego rozwoju i zagospodarowania przestrzennego na stronie internetowej ministerstwa, jak również, na poziomie lokalnym, jako obwieszczeń w każdym dużym porcie morskim. Władze francuskie twierdzą, że przekażą ponadto pismo każdemu prezesowi zarządu dużego portu morskiego, którego dyrektor odpowiada za ochronę interesów portu, przypominające zasady funkcjonowania CNECOP, jak również zasady przekazywania majątku publicznego, których mają oni obowiązek przestrzegać.
(32)
Władze francuskie dodają w tym kontekście, że zgodnie z art. L. 313-6 kodeksu organów sądowych ds. finansowych, prezesi zarządu podlegają grzywnie w wysokości mogącej sięgać podwójnej kwoty rocznego wynagrodzenia brutto lub rocznej płacy brutto, które im przysługiwały w chwili popełnienia przestępstwa, w przypadku jakiejkolwiek nieuzasadnionej korzyści, którą próbowali zapewnić lub zapewnili innej osobie, niezależnie od faktu, czy jest to korzyść majątkowa czy w naturze i czy powoduje szkodę dla skarbu państwa, samorządu terytorialnego lub zainteresowanego podmiotu.
(33)
Władze francuskie zobowiązują się ponadto do powiadomienia Komisji Europejskiej, przed podpisaniem aktu przekazania, o każdej decyzji prezesa zarządu dużego portu morskiego, która stanowiłaby odstępstwo od opinii CNECOP.
(34)
Jeżeli chodzi o kompetencje i niezależność członków CNECOP, władze francuskie przekazują Komisji życiorysy wszystkich czterech członków CNECOP, w tym życiorys przewodniczącego, i wyszczególniają kwalifikacje każdego z członków w zakresie kompetencji CNECOP. Według władz francuskich osoby te zaproponowano ze względu na ich znajomość procesu przekazywania majątku i prywatyzacji lub na ich doświadczenie w zakresie działalności portowej, co potwierdzone jest w życiorysach.
(35)
Władze francuskie przypominają w tym kontekście, że niezależność członków Trybunału Obrachunkowego wobec władzy ustawodawczej i władzy wykonawczej gwarantuje ustawa konstytucyjna z dnia 4 października 1958 r. i potwierdza decyzja rady konstytucyjnej 2001-448 DC z dnia 25 lipca 2001 r., a niezależność parlamentarzystów wobec władzy wykonawczej gwarantuje art. 16 Deklaracji Praw Człowieka i Obywatela z dnia 26 sierpnia 1789 r., która zatwierdza zasadę rozdziału władz i figuruje w preambule konstytucji z dnia 4 października 1958 r.
(36)
Władze francuskie przypominają ponadto że zgodnie z art. 6 dekretu nr 2008-1032 z dnia 9 października 2008 r. przyjętego na mocy ustawy nr 2008-660 (14), dodatkową gwarancję niezależności członków CNECOP stanowią zasady stosujące się do nich przez całą ich kadencję i w terminie pięciu lat po jej zakończeniu, dotyczące niełączenia tej funkcji:
-
z wszelkimi funkcjami członka rady dyrektorów, zarządu lub rady nadzorczej spółki prowadzącej działalność w zakresie przeładunku w portach, która nabywa wyposażenie portów publicznych, jak również z wykonywaniem działalności wynagradzanej przez takie przedsiębiorstwo; i
-
z wszelkimi funkcjami członka rady nadzorczej lub zarządu dużego portu morskiego.
(37)
Przypominają wreszcie, że zdolność CNECOP do wydawania ekspertyz można zwiększyć, ponieważ art. 7 dekretu nr 2008-1032 z dnia 9 października 2008 r. przewiduje możliwość skorzystania z pomocy eksperta w celu dokładniejszego oszacowania wartości majątku przed jego przekazaniem przedsiębiorstwu prowadzącemu działalność przeładunkową.
(38)
W świetle powyższego władze francuskie uważają, że procedury przekazania przewidziane w ustawie o reformie portów obejmują wszystkie gwarancje wystarczające w celu zapewnienia przeprowadzenia przekazania wyposażenia przeładunkowego w portach i praw rzeczowych do niego przypisanych według wartości rynkowej, a więc bez żadnego ukrytego elementu pomocy państwa.
5. UWAGI ZAINTERESOWANREJ STRONY I KOMENTARZE WŁADZ FRANCUSKICH DO UWAG ZAINTERESOWANEJ STRONY
(39)
ESPO podnosi, popierając stanowisko władz francuskich, że przedmiotowa reforma, ustanawiając model zwany „modelem gospodarza” (landlord model), przyczynia się do poprawy konkurencyjności francuskich portów, a także poprawy ogólnych wyników portów europejskich. Przeniesienie portowej działalności przeładunkowej przez duże porty morskie na podmioty prywatne umożliwi modernizację zarządzania dużymi francuskimi portami morskimi, dostosowując je do modelu najbardziej rozpowszechnionego w Unii Europejskiej i na świecie.
(40)
Ze względu na złożoność takiej reformy, a także jej skutki społeczne i finansowe, ESPO zwraca uwagę, że towarzyszenie zainteresowanemu państwu członkowskiemu przy tak poważnej reformie jest często jedynym sposobem uznania jej za dopuszczalną przez ogół zainteresowanych stron.
(41)
Chociaż ESPO nie chce dokonywać szczegółowej oceny uznania przedmiotowych środków za pomoc państwa, zauważa jednak, że warunki wyceny wyposażenia pozwalają na zapewnienie przeprowadzenia ich przekazania po cenie rynkowej.
(42)
Władze francuskie przyjęły do wiadomości uwagi ESPO.
6. OCENA ŚRODKA
(43)
W wyniku formalnego postępowania wyjaśniającego wszczętego na podstawie art. 108 ust. 2 TFUE i mając na uwadze argumenty przedstawione w tym zakresie przez władze francuskie oraz zainteresowaną stronę, Komisja uważa, że przedmiotowy środek nie stanowi pomocy państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE.
(44)
Zgodnie z art. 107 ust. 1 TFUE „wszelka pomoc przyznawana przez państwo członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi”.
(45)
Uznanie środka krajowego za pomoc państwa zakłada, że zostały spełnione łącznie następujące warunki: 1) przedmiotowy środek stanowi przyznanie korzyści przy użyciu zasobów państwowych; 2) wspomniana korzyść jest selektywna; 3) przedmiotowy środek zakłóca konkurencję lub grozi jej zakłóceniem i może wpływać na wymianę handlową między państwami członkowskimi (15).
(46)
Należy przede wszystkim zauważyć, że w niniejszym kontekście, w celu wykluczenia wszelkiej korzyści, przedmiotowe dobra publiczne, mianowicie wyposażenie do działalności przeładunkowej w portach, należy sprzedać po cenie rynkowej.
(47)
W tym względzie Komisja zauważa, że sprzedaż wyposażenia do działalności przeładunkowej w portach nie odbywa się w ramach otwartej, przejrzystej, niedyskryminacyjnej i bezwarunkowej procedury przetargowej, ponieważ wspomnianą procedurę wprowadza się dopiero wtedy, gdy negocjacje z wolnej ręki z obecnymi już podmiotami gospodarczymi nie przyniosą skutku lub jeżeli podmiotów gospodarczych nie ma (zob. motyw 21).
(48)
Komisja stwierdza jednak, że w przypadku sprzedaży z wolnej ręki proponowana procedura przewiduje ustanowienie krajowej komisji ds. wyceny przekazywanych dóbr (CNECOP). Komisja zauważa, że CNECOP, przed przekazaniem, musi opublikować wartość majątku będącego przedmiotem sprzedaży.
(49)
W decyzji o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego z dnia 8 kwietnia 2009 r. Komisja zauważyła, że z uwagi na niewiążący charakter opinii CNECOP, nie można wykluczyć sprzedaży majątku po cenie niższej od ceny rynkowej.
(50)
Uwzględniając wątpliwości Komisji, władze francuskie poinformowały ją pismami z dnia 20 stycznia 2010 r. i z dnia 24 marca 2010 r. o wysłaniu przez dyrektora ds. usług transportowych do wszystkich prezesów zarządu dużych portów morskich pism z dnia 16 marca 2009 r. i 18 stycznia 2010 r. wyjaśniających ramy negocjacji w sprawie przekazania wyposażenia przeładunkowego w portach i uściślających warunki, których należy przestrzegać do celów przekazania.
(51)
We wspomnianych pismach prezesów zarządu dużych portów morskich informuje się, z jednej strony, że CNECOP będzie zwracała się systematycznie do dużych portów morskich z prośbą o przeprowadzenie ekspertyzy w celu ustalenia wartości majątku podlegającego przekazaniu. W tym kontekście, przed przedłożeniem sprawy CNECOP, konieczne jest przeprowadzenie przez niezależnych rzeczoznawców niezależnej oceny technicznej wartości rynkowej wyposażenia portów, która znajdzie się w dokumentacji przedstawionej CNECOP.
(52)
Z drugiej strony prezesów zarządu dużych portów morskich informuje się, że „nawet jeżeli prawo nie nadaje opinii charakteru poświadczonego, nie dopuszcza się jej nieuwzględnienia”, a tym samym nie można podpisać żadnego aktu przekazania stanowiącego odstępstwo od opinii wydanej przez CNECOP. W przypadku wydania przez CNECOP negatywnej opinii należy „wznowić negocjacje, jeżeli data przedłożenia sprawy CNECOP […] na to pozwala i w stosownym przypadku przedstawić nową dokumentację” lub „stwierdzić niepowodzenie negocjacji i rozpocząć procedurę zaproszenia do składania wniosków”.
(53)
Wskazuje się również, że przedstawiciele rządu w dużych portach morskich będą systematycznie sprzeciwiali się wszelkim uchwałom rady nadzorczej portu nieuwzględniającym opinii CNECOP i przypomina się prezesom zarządu dużych portów morskich, na jakie grzywny są narażeni w przypadku przyznania osobom trzecim nieuzasadnionej korzyści w ramach sprawowania przez nich funkcji.
(54)
Komisja uważa, że skierowane do prezesów zarządu dużych portów morskich zalecenia dotyczące konieczności przeprowadzenia niezależnej wyceny wyposażenia do działalności przeładunkowej przeznaczonego do przekazania i wiążącego charakteru opinii CNECOP pozwalają na zapewnienie przeprowadzenia sprzedaży przedmiotowego wyposażenia po cenie, która nie będzie niższa od ceny rynkowej.
(55)
Komisja zauważa, że ten stan rzeczy potwierdza fakt, że opinia CNECOP wymaga publikacji zarówno na szczeblu krajowym, co zapewniają organy krajowe, jak i na szczeblu lokalnym, co zapewniają zainteresowane porty. Wspomniane publikacje mają pozwolić w stosownych przypadkach na kwestionowanie warunków przekazania przedmiotowego wyposażenia do działalności przeładunkowej.
(56)
Jeżeli chodzi o niezależność i kwalifikacje członków CNECOP do celów wyceny przekazywanego majątku, władze francuskie przekazały Komisji życiorysy czterech członków CNECOP, w tym jej przewodniczącego.
(57)
W tym względzie należy stwierdzić, że jednego z członków, członka Trybunału Obrachunkowego, zaproponował na przewodniczącego CNECOP pierwszy prezes Trybunału Obrachunkowego i że osoba ta posiada doświadczenie zawodowe związane bezpośrednio z gospodarką morską. Władze francuskie przypominają w tym kontekście, że niezależność członków Trybunału Obrachunkowego wobec władzy ustawodawczej i władzy wykonawczej gwarantuje ustawa konstytucyjna z dnia 4 października 1958 r. i potwierdza decyzja rady konstytucyjnej 2001-448 DC z dnia 25 lipca 2001 r.
(58)
Członek CNECOP będący przedstawicielem samorządów terytorialnych posiada wiedzę fachową związaną bezpośrednio z portami morskimi. Władze francuskie przypominają w tym kontekście, że niezależność parlamentarzystów wobec władzy wykonawczej gwarantuje art. 16 Deklaracji Praw Człowieka i Obywatela z dnia 26 sierpnia 1789 r., która zatwierdza zasadę rozdziału władz i figuruje w preambule konstytucji z dnia 4 października 1958 r.
(59)
Jeżeli chodzi o dwóch członków zaproponowanych jako osoby posiadające kwalifikacje, z ich życiorysu wynika wyraźnie, że jeden z nich posiada kompetencje w dziedzinie portów, natomiast drugi kompetencje w zakresie przekazywania majątku publicznego.
(60)
Władze francuskie podniosły również, że zgodnie z art. 6 dekretu nr 2008-1032 z dnia 9 października 2008 r. (16) do członków CNECOP mają zastosowanie zasady niełączenia funkcji przez całą ich kadencję i w terminie pięciu lat po jej zakończeniu (zob. motyw 36).
(61)
Komisja stwierdza, że zasady niełączenia funkcji stanowią w niniejszej sprawie dodatkową gwarancję niezależności członków CNECOP.
(62)
Na podstawie przedstawionych elementów i w szczególnych okolicznościach niniejszej sprawy Komisja uważa, że obowiązek dokonania przez niezależnych rzeczoznawców wyceny wartości rynkowej wyposażenia, na podstawie której posiadający kwalifikacje i niezależni członkowie CNECOP wydadzą wiążącą opinię, pozwala, w założeniu, zagwarantować, iż procedura przekazania odbędzie się zgodnie z warunkami rynkowymi.
(63)
Z zastrzeżeniem ścisłego przestrzegania warunków i okoliczności wymienionych w tytule 6 Ocena środka, z powyższego wynika, że nie ma podstaw do uznania, że przekazanie wyposażenia do działalności przeładunkowej w portach, które odbywa się w kontekście sprzedaży z wolnej ręki, może spowodować przyznanie korzyści gospodarczej nabywcy tego wyposażenia. Nie byłoby tak jednak w przypadku ewentualnych transakcji indywidualnych, które nie przestrzegałyby ściśle powyższych warunków.
7. WNIOSKI
(64)
W świetle ogółu powyższych uwag Komisja
-
odnotowuje wycofanie zgłoszenia dotyczącego obydwu środków towarzyszących zgłoszonych w ramach części podatkowej reformy portów i określonych w motywie 2 niniejszej decyzji;
-
uznaje, że procedura przekazania sprzętu, wyposażenia i specjalnych instalacji służących do przeładunku w portach, które były również przedmiotem decyzji Komisji z dnia 8 kwietnia 2009 r., opisanych w motywach od 16 do 25 niniejszej decyzji nie stanowi pomocy państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE.
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Środek pomocy w postaci przeniesienia wyposażenia służącego do działalności przeładunkowej w portach na podmioty prywatne, który Francja planuje wprowadzić w życie w ramach reformy portowej przewidzianej w ustawie nr 2008-660 z dnia 4 lipca 2008 r. nie stanowi pomocy państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
Niniejszym zezwala się zatem na wdrożenie przedmiotowego środka pomocy.
Artykuł 2
Niniejsza decyzja skierowana jest do Republiki Francuskiej.
Sporządzono w Brukseli dnia 29 czerwca 2011 r.