ROZHODNUTÍ KOMISE
ze dne 25. července 2012
o státní podpoře SA.23839 (C 44/2007) Poskytnuté Francií ve prospěch společnosti FagorBrandt
(oznámeno pod číslem C(2012) 5043)
(Pouze francouzské znění je závazné)
(Text s významem pro EHP)
(2013/283/EU)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 108 odst. 2 první pododstavec této smlouvy (1),
s ohledem na Dohodu o Evropském hospodářském prostoru, a zejména na čl. 62 odst. 1 písm. a) této dohody,
poté, co vyzvala zúčastněné strany k podání připomínek v souladu s těmito články (2), a s ohledem na tyto připomínky,
vzhledem k těmto důvodům:
1. POSTUP
(1)
Dopisem ze dne 6. srpna 2007 oznámila Francie Komisi podporu na restrukturalizaci ve prospěch skupiny FagorBrandt.
(2)
Dopisem ze dne 10. října 2007 oznámila Komise Francii své rozhodnutí zahájit ve věci této podpory řízení podle čl. 108 odst. 2 Smlouvy o fungování Evropské unie („SFEU“).
(3)
Rozhodnutí Komise o zahájení řízení (dále jen „rozhodnutí o zahájení řízení“) bylo zveřejněno v Úředním věstníku Evropské unie (3). Komise vyzvala zúčastněné strany, aby se vyjádřily k podpoře, jež je předmětem tohoto řízení.
(4)
Komise obdržela připomínky od tří zúčastněných stran, a to od dvou konkurentů a od příjemce podpory. Společnost Electrolux předložila své připomínky dopisem ze dne 14. prosince 2007. Po jednání s útvary Komise dne 20. února 2008 tato společnost předložila dodatečné připomínky dopisy ze dne 26. února 2008 a ze dne 12. března 2008. Jedna konkurenční společnost, která si nepřeje uveřejnit svou totožnost, předložila své připomínky dopisem ze dne 17. prosince 2007 (4). Společnost FagorBrandt předložila své připomínky dopisem ze dne 17. prosince 2007. Komise předala uvedené připomínky Francii dopisy ze dne 15. ledna 2008 a 13. března 2008 s možností se k nim vyjádřit a obdržela její vyjádření dopisem ze dne 15. února 2008 a v dokumentu předloženém během jednání dne 18. března 2008 (viz bod odůvodnění č. 5).
(5)
Dopisem ze dne 13. listopadu 2007 oznámila Francie Komisi své připomínky k rozhodnutí o zahájení řízení. Dne 18. března 2008 proběhlo jednání mezi útvary Komise, francouzskými orgány a společností FagorBrandt. Po tomto jednání předložily francouzské orgány informace dopisy ze dne 24. dubna 2008 a ze dne 7. května 2008. Druhé jednání se konalo za účasti stejných stran dne 12. června 2008. Po tomto jednání předložily francouzské orgány informace dopisem ze dne 9. července 2008. Dne 15. července 2008 si Komise vyžádala doplňkové informace, které francouzské orgány předložily dne 16. července 2008.
(6)
Dne 21. října 2008 přijala Komise kladné rozhodnutí doplněné podmínkami ve věci podpory na restrukturalizaci ve výši 31 milionů EUR poskytnuté společnosti FagorBrandt (5) (dále jen „rozhodnutí ze dne 21. října 2008“).
(7)
Toto rozhodnutí zrušil Tribunál dne 14. února 2012 (6) (dále jen „rozsudek Tribunálu ze dne 14. února 2012“) z důvodu dvojího zjevně nesprávného posouzení: na jedné straně zohlednění neplatného vyrovnávacího opatření a na druhé straně chybějící analýzy kumulativního účinku na hospodářskou soutěž staré neslučitelné podpory poskytnuté italskými orgány (dále jen „italská podpora“), jež nebyla dosud vrácena, a schválené podpory.
(8)
Komise proto musí přijmout nové konečné rozhodnutí. V souladu s judikaturou Tribunálu (7) může Komise za tím účelem zohlednit pouze informace, které měla k dispozici v rozhodné době, tj. ke dni 21. října 2008 (viz oddíl 6.2.2 „Časový rámec analýzy“).
2. POPIS OPATŘENÍ
(9)
Dotčená podpora je podporou na restrukturalizaci. Předpokládaná výše podpory je 31 mil. EUR. Uvedenou částku poskytuje francouzské ministerstvo hospodářství, financí a zaměstnanosti. Příjemcem podpory je společnost FagorBrandt S.A., která vlastní řadu dceřiných společností, v jejichž rámci se provozují výrobní a prodejní činnosti.
(10)
Francouzské orgány uvádějí, že bez státní podpory by společnost FagorBrandt nebyla s dostupnými zdroji schopna čelit svým potížím. Podle Francie umožní přímá podpora ve výši 31 mil. EUR financovat polovinu výdajů na restrukturalizaci (8).
(11)
Skupinu FagorBrandt (dále jen „skupina FagorBrandt“) nepřímo vlastní společnost Fagor Electrodomésticos S. Coop (dále jen „společnost Fagor“), která je družstvem podle španělského práva. Kapitál dotčené družstevní společnosti je rozdělen mezi přibližně 3 500 členů (zaměstnanců-společníků), z nichž žádný nesmí držet více jak 25 % kapitálu družstva.
(12)
Sama společnost Fagor je součástí seskupení družstev s názvem Mondragón Corporación Cooperativa (dále jen „sesskupení MCC“), v jehož rámci si každé družstvo uchovává svou právní a finanční samostatnost. Společnost Fagor patří do divize „Domácnost“ sektorové skupiny „Průmysl“ seskupení MCC.
(13)
V roce 2007 dosáhla skupina FagorBrandt obratu ve výši 903 mil. EUR. Působí ve všech oblastech velkých domácích elektrospotřebičů, které zahrnují tři hlavní skupiny výrobků: mycí zařízení (myčky nádobí, pračky, sušičky, pračky se sušičkou), chladicí zařízení (chladničky, mrazicí boxy a pulty) a varná zařízení (tradiční trouby, mikrovlnné trouby, sporáky, varné desky, digestoře).
3. DŮVODY, KTERÉ VEDLY K ZAHÁJENÍ VYŠETŘOVACÍHO ŘÍZENÍ
(14)
V rozhodnutí o zahájení řízení vyjádřila Komise pochyby z těchto pěti důvodů: riziko obcházení zákazu poskytovat podporu na restrukturalizaci nově vzniklým podnikům; riziko obcházení povinnosti vrátit neslučitelnou podporu; pochybnost o obnovení dlouhodobé životaschopnosti podniku; nedostatečná vyrovnávací opatření; pochybnost o omezení podpory na nezbytné minimum, obzvláště pak pokud jde o příspěvek příjemce.
3.1 Riziko obcházení zákazu poskytovat podporu na restrukturalizaci nově vzniklým podnikům
(15)
Jelikož skupina FagorBrandt vznikla v lednu 2002, byla podle odstavce 12 Pokynů Společenství pro státní podporu na záchranu a restrukturalizaci podniků v obtížích (dále jen „pokyny pro restrukturalizaci“) (9) až do ledna 2005, to znamená během tří let od svého založení, nově vzniklým podnikem. To znamená, že v době, kdy podnik využil daňové osvobození podle článku 44f obecného daňového zákoníku (dále jen „podpora udělená podle článku 44f“), i v době, kdy Komise v prosinci 2003 prohlásila dotčenou podporu za neslučitelnou a nařídila její navrácení (10), byla skupina FagorBrandt nově vzniklým podnikem. Podle bodu č. 12 pokynů pro restrukturalizaci tak nebyla způsobilá pro podporu na restrukturalizaci. Skutečnost, že v okamžiku, kdy podnik přestal být nově vzniklým podnikem, a stal se tak způsobilým pro poskytování podpor na restrukturalizaci, Francie dosud nezískala zpět podporu prohlášenou v prosinci roku 2003 za neslučitelnou, by mohla představovat obcházení zákazu stanoveného v odstavci 12 pokynů pro podpory na restrukturalizaci.
3.2. Riziko obcházení povinnosti vrátit neslučitelnou podporu
(16)
Jelikož Komise zaznamenala, že oznámená podpora zřejmě z velké části slouží k financování navrácení podpory udělené podle článku 44f, vyjádřila pochybnosti, zda dotčená podpora není obcházením povinnosti vrátit neslučitelnou podporu a zda nezbavuje vrácení podpory jeho podstaty a užitečného efektu.
3.3. Pochybnosti o životaschopnosti podniku v dlouhodobém výhledu
(17)
Pokud jde o obnovení dlouhodobé životaschopnosti podniku, vyjádřila Komise dvě pochybnosti. Na jedné straně Komise zaznamenala, že obrat očekávaný v roce 2007 je přibližně o 20 % vyšší než obrat dosažený v předchozím roce, a chtěla proto vědět, z čeho tato prognóza vychází. Na druhé straně Komise zjistila, že plán restrukturalizace neuvádí, jak se skupina FagorBrandt míní vypořádat s navrácením neslučitelné podpory, kterou obdržela její italská dceřiná společnost.
3.4. Nedostatečná vyrovnávací opatření
(18)
Komise rovněž vyjádřila pochybnosti, zda je přijatelné, aby nebyla prováděna další vyrovnávací opatření, která by doplnila opatření již zahájená v rámci plánu restrukturalizace. Komise připomněla, že:
(i)
pokyny pro restrukturalizaci (odstavce 38 až 41) stanoví, že příjemci, kteří splňují kritérium „velkého podniku“, jsou povinni provést vyrovnávací opatření;
(ii)
na jedné straně by skupina FagorBrandt bez podpory z trhu zmizela a na druhé straně jsou její konkurenti hlavně z Evropy. Konec činnosti skupiny FagorBrandt by proto umožnil jejím evropským konkurentům zvýšit v podstatné míře prodej a výrobu;
(iii)
se zdá, že všechna již prováděná opatření nemohou být považována na základě odstavce 40 pokynů pro restrukturalizaci za opatření vyrovnávací;
(iv)
Komise závěrem zdůraznila, že pokyny, které byly platné v době šetření případů společností Bull (11) a Euromoteurs (12) a na něž se Francie odvolává, neukládaly povinnost provádět vyrovnávací opatření. Uvedla také jiné zásadní odlišnosti mezi zmíněnými případy a tímto konkrétním případem.
3.5. Pochybnosti o příspěvku příjemce
(19)
Komise vyjádřila nakonec pochybnosti ohledně splnění podmínek stanovených v odstavcích 43 a 44 pokynů pro restrukturalizaci. Na jedné straně nezahrnuly francouzské orgány navrácení podpory podle článku 44f do nákladů restrukturalizace a na druhé straně nevysvětlily původ některých částek započítaných jako „vlastní úsilí příjemce“.
4. PŘIPOMÍNKY ÚČASTNÍKŮ
4.1. Připomínky společnosti Electrolux
(20)
Společnost Electrolux uvádí, že kvůli výzvám globální konkurence provedla zásadní a velmi nákladné plány restrukturalizace. Z důvodů udržení konkurenceschopnosti byl podnik nucen přijmout přísná opatření, jako bylo zavření osmi závodů v západní Evropě, jejichž výroba byla převedena hlavně do stávajících závodů v Evropě a do nových závodů v Polsku a v Maďarsku. Většina podniků odvětví „velkých domácích spotřebičů“ provedla obdobná restrukturalizační opatření. Dotčený podnik si proto stěžuje, že by skupina FagorBrandt mohla obdržet výpomoc na vyřešení situace, se kterou se zbytek odvětví musí vypořádat, aniž by podobnou pomoc dostal. Dotčená podpora by narušila hospodářskou soutěž na úkor ostatních podniků.
4.2. Připomínky druhého konkurenta
(21)
Za prvé se tento konkurent, který si nepřeje zveřejnit svou totožnost, domnívá, že plánovaná podpora podniku neumožní obnovit v dlouhodobém výhledu jeho životaschopnost. Domnívá se, že pro zajištění přežití podniku je nutná zásadní průmyslová reorganizace. Tento konkurent si ale myslí, že skupina FagorBrandt nebude mít prostředky na financování nutných investic. Podpora také neumožní skupině FagorBrandt dosáhnout takové velikosti, která by zlepšila její postavení při jednáních s velkými distribučními sítěmi, jež dávají přednost dodavatelům s větším působením na území Evropské unie.
(22)
Za druhé se tento konkurent domnívá, že podpora není omezena na nutné minimum, protože skupina FagorBrandt by mohla získat finanční prostředky nutné na svou restrukturalizaci od svého akcionáře a od družstva (tzn. seskupení MCC, jehož součástí je banka Caja Laboral), do kterého zmíněný akcionář patří.
(23)
Za třetí se konkurent domnívá, že dotčená podpora by narušila hospodářskou soutěž a obchod mezi členskými státy. Na jedné straně většina podniků tohoto odvětví vyrábí v Evropě a mohou tak být považovány za evropské. Asijská a turecká konkurence se výrazněji týká jen několika druhů výrobků. Na druhé straně je skupina FagorBrandt na evropské úrovni pátým nejsilnějším subjektem a má silné postavení na francouzském, španělském a polském trhu. Konkurent se proto domnívá, že pokud vyrovnávací opatření chybí, nemůže Komise prohlásit dotčenou podporu za slučitelnou.
(24)
Za čtvrté, přidělení protiprávních podpor, které v minulosti poskytly Francie a Itálie, vede ke dvěma závěrům: na jedné straně se obtíže skupiny FagorBrandt opakují a její životaschopnost je proto otázkou; na druhé straně oznámená podpora zřejmě poslouží k navrácení protiprávních podpor, a tím dojde k obcházení povinnosti navrácení.
4.3. Připomínky skupiny FagorBrandt
(25)
Připomínky skupiny FagorBrandt jsou podobné připomínkám francouzských orgánů, které jsou shrnuty níže.
5. KOMENTÁŘE FRANCIE
5.1. Vyjádření Francie k rozhodnutí o zahájení řízení
(26)
Pokud jde o možné obcházení zákazu poskytovat podpory na restrukturalizaci nově vzniklým podnikům, francouzské orgány nepopírají, že skupina FagorBrandt má být podle odstavce 12 pokynů pro restrukturalizaci po dobu tří let od svého vzniku považována za „nově vzniklý podnik“. Upozorňují ale, že otázka možné podpory na restrukturalizaci ve prospěch skupiny FagorBrandt se poprvé objevila až během roku 2006 po nesnázích, kterým skupina čelila od roku 2004, a při zohlednění její finanční situace od roku 2005, to znamená během pátého roku její existence. Jinými slovy, podnik neměl důvod žádat o podporu na restrukturalizaci předtím, než se dostal do situace, která tuto podporu opravňuje, to znamená během roku 2006. Otázka případného obcházení pravidla „tří let“ je proto bezpředmětná.
(27)
Pokud jde o možnost, že oznámená podpora zbavuje povinnost vrátit podporu jejího pozitivního účelu, připomíná Francie, že podnik se nedostal do nesnází pouze kvůli navrácení podpory. Finanční potíže začaly ve skutečnosti v roce 2004 a stav se v létech 2005 a 2006 výrazně zhoršil. Podle závěru, ke kterému dospěla Komise v rozhodnutí o zahájení řízení, je podnik ve smyslu pokynů pro restrukturalizaci skutečně v obtížích. Francie z toho dospívá k závěru, že podnik je z tohoto důvodu způsobilý pro podporu na restrukturalizaci, pokud jsou vedle toho splněny ostatní podmínky pro tuto podporu. Otázka, zda by podnik přežil nebo ne rok 2007 či 2008, kdyby nemusel vracet podporu, je bezpředmětná, protože navrácení podpory je od záporného rozhodnutí Komise o režimu článku 44 f z roku 2003 povinné. Žádost o podporu tedy opravňuje nahromadění finančních potíží, které mají původ v nákladech na restrukturalizaci, jež podnik již nesl, v nedokončené restrukturalizaci a dále ve všech ostatních nákladech, které musí podnik zohlednit, a to včetně navrácení podpory.
(28)
Pokud jde o obnovení dlouhodobé životaschopnosti a dvě návazné pochybnosti vyjádřené v rozhodnutí o zahájení řízení, francouzské orgány upozorňují na následující skutečnosti. Pokud jde o prognózu růstu obratu v roce 2007 o 20 % v porovnání s rokem 2006, je možné ji vysvětlit především změnou oblasti působnosti skupiny FagorBrandt, ke které došlo v roce 2006. Pokud jde o nezohlednění navrácení protiprávní podpory, kterou získala italská dceřiná společnost (udělenou v rámci převzetí činnosti „domácí elektrospotřebiče“ společnosti Ocean Spa společností Brandt Italia), francouzské orgány udávají, že zmíněné navrácení podpory by nemělo mít vliv na životaschopnost podniku vzhledem k tomu, že konečná částka, kterou má uhradit společnost Brandt Italia, by měla být nižší než 200 000 EUR, protože zbytek hradí prodejce dotčených činností.
(29)
Pokud jde o absenci vyrovnávacích opatření, Francie opakuje, že podnik již v roce 2004 postoupil společnost Brandt Components (závod v Nevers). Společnost k tomu zastavením výroby mrazicích boxů a přenosných mikrovlnných trub snížila svou výrobní kapacitu. Francouzské orgány také připomínají, že podpora vyvolala jen velmi slabé narušení hospodářské soutěže, což oslabuje nutnost vyrovnávacích opatření. Na evropské úrovni má totiž skupina FagorBrandt na trhu podíl jen ve výši [0-5] % (13), což je ve srovnání s jejími hlavními konkurenty velmi málo. Kromě toho se francouzské orgány domnívají, že přítomnost podniku na trhu umožňuje vyhnout se situacím oligopolu. Během formálního vyšetřovacího řízení navrhly francouzské orgány provést dodatková vyrovnávací opatření.
(30)
Pokud jde o pochybnosti Komise ohledně omezení podpory na minimum a vlastního příspěvku příjemce, upozorňují francouzské orgány na následující skutečnosti. Pokud jde o nezohlednění navrácení podpory v nákladech na restrukturalizaci, udávají, že navrácení neslučitelné podpory nemůže být označeno za náklad restrukturalizace. Pokud jde o „vlastní příspěvek příjemce“, jak je uveden v oznámení, francouzské orgány vysvětlují, že se jedná o bankovní půjčky.
5.2. Vyjádření Francie k připomínkám zúčastněných stran
(31)
Pokud jde o připomínky společnosti Electrolux, Francie zdůrazňuje, že restrukturalizační opatření prováděná společností Electrolux a dalšími konkurenty neměla za cíl napravit obtížnou hospodářskou situaci, ale posílit jejich postavení na trhu velkých domácích elektrospotřebičů. Francie se proto domnívá, že případy skupiny FagorBrandt a jejích konkurentů nejsou srovnatelné, přičemž posledně jmenovaní disponují díky své podstatně větší velikosti mnohem vyššími finančními prostředky.
(32)
Pokud jde o připomínky k dlouhodobé životaschopnosti skupiny FagorBrandt vyjádřené podnikem, který si nepřál zveřejnit svou totožnost, francouzské orgány za prvé zdůrazňují, že skupina FagorBrandt přijala opatření, která mají napřed zamezit ztrátám a posílit míru ziskovosti, aby poté bylo možné dosáhnout lepšího postavení na trhu, a to především vývojem […].
(33)
Pokud jde o tvrzení, že podpora není omezena na nutné minimum, protože skupina FagorBrandt by mohla získat finanční prostředky od svých akcionářů, francouzské orgány zdůrazňují, že seskupení MCC není holdingem ale družstevním hnutím. V tomto družstevním hnutí je každé družstvo včetně společnosti Fagor nebo banky Caja Laboral nezávislé a závisí na rozhodnutích svých pracovníků-družstevníků, kteří jsou jeho vlastníky. Skupina FagorBrandt tedy může počítat jen s finanční podporou od společnosti Fagor, která je omezena svými současnými možnostmi. Nabytí skupiny FagorBrandt omezilo finanční možnosti společnosti Fagor, která dnes nemůže poskytnout finanční prostředky nad určitou hranici.
(34)
Za třetí, v odpovědi na údajný záporný dopad na hospodářskou soutěž francouzské orgány zdůrazňují rozpory v připomínkách zúčastněné strany, která si nepřála zveřejnit svou totožnost. Tato strana jednak tvrdí, že podpora by ovlivnila podmínky hospodářské soutěže v rámci evropského trhu. Zároveň ale také tvrdí, že skupina FagorBrandt je ve srovnání s hlavními subjekty příliš malá, což ohrožuje její životaschopnost. Pokud jde o absenci vyrovnávacích opatření, francouzské orgány připomínají, že již provedly značná vyrovnávací opatření a že navrhují provést další.
(35)
Za čtvrté, v odpovědi na tvrzení, která se týkala předchozího poskytnutí protiprávních podpor Francií a Itálií, Francie připomíná, že tyto protiprávní podpory nebyly určeny na restrukturalizační program podniku, ale na program udržení zaměstnanosti na daném území. Na základě informací, které skupina FagorBrandt poskytla Komisi dne 17. prosince 2007, Francie dále zdůrazňuje, že mezi výší poskytnuté podpory (přibližně 20 mil. EUR čisté podpory po zdanění) a výší neslučitelné podpory (přibližně 27,3 mil. EUR po započítání úroku) není žádný skutečný vztah. Navíc jsou náklady na restrukturalizaci ohodnoceny na 62,5 mil. EUR, a jsou tak výrazně vyšší než požadovaná podpora na restrukturalizaci. Francouzské orgány na konec připomínají zastupitelnost výdajů.
(36)
Pokud jde o vyjádření skupiny FagorBrandt předložené Komisi, francouzské orgány uvádějí, že s těmito prvky vyjasnění mohou pouze souhlasit, protože doplňují jejich vlastní vyjádření.
6. POSOUZENÍ PODPORY
6.1. Existence podpory ve smyslu čl. 107 odst. 1 SFEU
(37)
Komise zastává názor, že opatření představuje státní podporu podle čl. 107 odst. 1 SFEU. Má podobu dotace francouzské vlády, a je proto financováno ze státních prostředků a přičitatelné státu. Opatření se týká výlučně skupiny FagorBrandt, a je proto selektivní. Podpora zvýhodňuje skupinu FagorBrandt tím, že jí poskytuje dodatečné prostředky a zabraňuje, aby skupina nemusela ukončit svou činnost. Dotčené opatření tak může ohrozit hospodářskou soutěž mezi výrobci velkých domácích elektrospotřebičů. Trh velkých domácích elektrospotřebičů se dále vyznačuje rozsáhlými obchodními výměnami mezi členskými státy. Komise proto dochází k závěru, že oznámené opatření představuje státní podporu. Proti tomuto závěru Francie nemá námitek.
6.2. Právní základ posouzení
6.2.1. Právní základ slučitelnosti podpory
(38)
V čl. 107 odst. 2 a 3 SFEU se stanoví výjimky z obecné neslučitelnosti stanovené v odst. 1 dotčeného článku. Je zřejmé, že výjimky stanovené v čl. 107 odst. 2 SFEU nelze v tomto konkrétním případě použít.
(39)
Pokud jde o výjimky uvedené v čl. 107 odst. 3 SFEU, Komise shledává, že lze uplatnit pouze výjimku uvedenou v písmeni c), protože cíl podpory není regionální a výjimku uvedenou v písmeni b) dotčeného odstavce nelze zcela zjevně použít. Písmeno c) umožňuje povolit státní podpory určené na rozvoj určitých hospodářských činností, pokud nenarušují podmínky obchodu v míře odporující společnému zájmu. V těchto souvislostech se ustálilo, že podpory byly poskytovány s cílem obnovit dlouhodobou životaschopnost podniku v obtížích. Komise vysvětlila v pokynech pro restrukturalizaci, jak vyhodnocuje slučitelnost těchto podpor. Pokyny proto poslouží jako právní základ pro hodnocení. Komise se domnívá, že na tento konkrétní případ nelze uplatnit žádný jiný rámec Společenství. Francie ostatně neuvedla žádnou jinou výjimku SFEU. Žádná ze zúčastněných stran k tomu nekritizovala volbu uvedeného právního základu, který byl oznámen již v rozhodnutí o zahájení řízení.
6.2.2. Časový rámec analýzy
(40)
V souladu s judikaturou Tribunálu (14) musí Komise po zrušení jednoho ze svých rozhodnutí založit svou novou analýzu výhradně na informacích, které měla k dispozici v době přijetí zrušeného rozhodnutí, to znamená v tomto konkrétním případě ke dni 21. října 2008.
(41)
Události, ke kterým mohlo dojít po 21. říjnu 2008, tak nesmí být zohledněny. Změny nebo vývoje na trhu či týkající se situace příjemce podpory musí být z analýzy vyloučeny. Stejně tak Komise nebere v úvahu období provádění plánu restrukturalizace po říjnu roku 2008 (15).
(42)
Komise není rovněž povinna provést znovu šetření případu a ani ho doplnit novými technickými znaleckými posudky (16). Zrušení určitého aktu, kterým končí správní řízení zahrnující několik fází, nezpůsobuje nezbytně zrušení celého řízení. Pokud se i přes skutečnost, že vyšetřovací opatření umožňují vyčerpávající analýzu slučitelnosti podpory, jeví, jak je tomu v tomto konkrétním případě, že analýza provedená Komisí není úplná a způsobuje tak protiprávnost rozhodnutí, řízení směřující k nahrazení tohoto rozhodnutí může být znovu provedeno na základě již provedených vyšetřovacích opatření (17).
(43)
Protože Komise musí založit svou novou analýzu výlučně na informacích, které měla k dispozici v říjnu roku 2008, to znamená na informacích, ke kterým se francouzské orgány a skupina FagorBrandt již vyjádřily, není nutno je znovu konzultovat (18). Konečně právo třetích zúčastněných stran uplatnit své připomínky bylo zajištěno zveřejněním rozhodnutí o zahájení řízení v Úředním věstníku (19) a žádné ustanovení nařízení č. 659/1999 neukládá povinnost jim opět nabídnout tuto možnost, pokud je původní plán restrukturalizace během vyšetřování změněn (20).
(44)
Toto rozhodnutí se tak zakládá výlučně na informacích, které byly k dispozici ke dni 21. října 2008.
6.3. Způsobilost podniku pro podpory na restrukturalizaci
(45)
Pokud chce podnik využít podpor na restrukturalizaci, musí především splňovat kritéria podniku v obtížích podle definice uvedené v oddílu 2.1 pokynů pro restrukturalizaci.
(46)
V odstavci 24 rozhodnutí o zahájení řízení Komise uvedla, že dotčený podnik je ve smyslu odstavce 11 pokynů pro restrukturalizaci zřejmě v obtížích. V odstavci 27 rozhodnutí o zahájení řízení Komise také uvedla, že v souladu s odstavcem 13 pokynů pro restrukturalizaci se potíže podniku staly příliš vážnými, než aby je mohl financovat jeho španělský akcionář. Na rozdíl od tohoto předběžného hodnocení se konkurent, který si nepřál zveřejnit svou totožnost, domnívá, že skupina FagorBrandt by mohla získat od společnosti Fagor a od seskupení MCC finanční podporu nutnou pro to, aby čelila svým nesnázím. Je proto nutno analyzovat, zda je třeba změnit předběžné hodnocení provedené v rozhodnutí o zahájení řízení. Komise shledává, že uvedený konkurent vychází ve svém tvrzení z tiskového článku (21), který naznačuje, že společnost Fagor může na finančních trzích lehce získat finanční prostředky. Komise však konstatuje, že uvedený článek je z dubna 2005 a že finanční situace společnosti Fagor se v následném období prudce zhoršila. Francouzské orgány v tomto ohledu připomínají, že zadlužení společnosti Fagor (mimo konsolidace dluhů skupiny FagorBrandt) se v roce 2005 ztrojnásobilo, a to především po nabytí cenných papírů skupiny FagorBrandt a po vysokých průmyslových investičních výdajích společnosti Fagor. Společnost Fagor navíc v roce 2006 investovala do skupiny FagorBrandt 26,9 mil. EUR. Všechny uvedené prvky téměř vyčerpaly možnosti zadlužení družstva, jehož míry zadlužení zdaleka přesáhly všeobecně přijímané meze.
(47)
Francouzské orgány dále vysvětlily, že společnost Fagor, která je jediným akcionářem skupiny FagorBrandt, je družstvem pracovníků-společníků podle španělského práva. Jeho kapitál je rozdělen mezi přibližně 3 500 členů, jimiž jsou výlučně zaměstnanci-společníci, z nichž žádný nesmí držet více jak 25 % kapitálu družstva.
(48)
Kvůli této právní formě nemůže společnost Fagor přistoupit k navyšování kapitálu, jež by bylo otevřeno třetím upisovatelům. Družstvo může navyšovat svůj kapitál pouze tím, že se obrátí na své vlastní členy, jejichž finanční možnosti se omezují na jejich osobní úspory. Jediná možnost, kterou má na financování svého rozvoje, spočívá v půjčkách od bank nebo ve vydání dluhopisů.
(49)
Pokud jde o seskupení MCC, jedná se o seskupení družstev, jehož je společnost Fagor součástí. V rámci tohoto seskupení si každé družstvo uchovává svou právní a finanční samostatnost. Jinými slovy, mezi společností Fagor a seskupením MCC neexistuje žádné kapitálové propojení. Seskupení MCC tak není holdingem ale družstevním hnutím. Každé družstvo, jež je součástí tohoto seskupení, jako je společnost Fagor nebo banka Caja Laboral, je nezávislé a závisí na rozhodnutích svých pracovníků-družstevníků, kteří jsou jeho vlastníky. Vztahy mezi seskupením MCC a jeho členy nelze proto pojímat jako vztahy tradiční kapitálové skupiny.
(50)
Kvůli své právní formě nemůže proto seskupení MCC získávat finanční prostředky jako akciová společnost a nelze jej považovat za mateřskou společnost ve smyslu odstavce 13 pokynů pro restrukturalizaci. Skupina FagorBrandt proto mohla počítat pouze s pomocí od své mateřské společnosti, tj. společnosti Fagor, a to v míře jejích finančních možností.
(51)
Komise se proto domnívá, že není třeba měnit hodnocení provedené v rozhodnutí o zahájení řízení ohledně způsobilosti společnosti na základě odstavců 11 a 13 pokynů pro restrukturalizaci.
(52)
Pokud jde o způsobilost podniku na základě podmínek stanovených v oddílu 2.1 pokynů pro restrukturalizaci, rozhodnutí o zahájení řízení hovoří pouze o jedné pochybnosti, a to možném obcházení zákazu poskytovat podporu na restrukturalizaci nově vzniklým podnikům (viz výše uvedený bod 3 „Důvody, které vedly k zahájení řízení“).
(53)
Komise analyzovala finanční situaci podniku, která je představena v níže uvedené tabulce č. 1. Jasně z ní vyplývá, že podnik během prvních tří let své existence, i kdyby splácel podporu udělenou podle článku 44f, neodpovídal kritériím stanoveným v odstavcích 10 a 11 pokynů pro restrukturalizaci a nemohl být považován za podnik v obtížích: pokud jde o odstavec 10 pokynů pro restrukturalizaci, podnik by v roce 2004 ještě zřejmě nepřišel o polovinu vlastního kapitálu i přesto, že by v roce 2004 splatil podporu ve výši 22,5 mil. EUR (to znamená v měsících, které následovaly po konečném záporném rozhodnutí Komise). Pokud jde o odstavec 11 pokynů pro restrukturalizaci, podnik by i přes splacení podpory v roce 2004 zaznamenal pouze jeden ztrátový rok (2004), což nestačí k tomu, aby mohl být považován na základě tohoto odstavce za podnik v obtížích. Je tedy zjevné, že finanční potíže skupiny FagorBrandt se zhoršily počínaje rokem 2005, a to v míře, že by podnik mohl být považován ve smyslu pokynů pro restrukturalizaci za podnik v obtížích (to znamená za podnik, který „bez vnějšího zásahu ze strany orgánů veřejné moci“ směřuje „v krátkodobém nebo střednědobém výhledu téměř jistě … k ukončení podnikatelské činnosti“) bezpochyby počínaje následujícím rokem (při zohlednění povinnosti vrátit podporu udělenou podle článku 44f) a s jistotou v roce 2007.
Tabulka 1
milionů EUR
2002
2003
2004
2005
2006
2007
Obrat
847,1
857,6
813,2
743,6
779,7
903,0
Hrubé ziskové rozpětí
205,2
215,1
207,0
180,6
171,6
190,4
Zisk po zdanění
15,5
13,8
(3,6)
(13,4)
(18,2)
(5,7)
Vlastní zdroje
69,8
83,4
79,8
70,6
79,4
73,6
(54)
Komise také zaznamenala, že během prvního čtvrtletí roku 2005 se skupina Fagor rozhodla nakoupit 90 % akcií dotčeného podniku ve výši [150-200] mil. EUR. Tato skutečnost prokazuje, že trh nepovažoval podnik za podnik v obtížích ve smyslu pokynů pro restrukturalizaci, to znamená za podnik, který by byl bez vnějšího zásahu ze strany orgánů veřejné moci v krátkodobém nebo střednědobém výhledu téměř jistě odsouzen k ukončení podnikatelské činnosti.
(55)
Na základě předchozího se Komise domnívá, že podnik založený v lednu 2002 nemohl být během prvních tří let své existence považován za podnik v obtížích, i kdyby okamžitě splatil podporu udělenou podle článku 44f. Komise se tím pádem domnívá, že skutečnost, že Francie ještě v lednu 2005 nezískala zpět podpory udělené podle článku 44f - tedy tři roky po založení společnosti FagorBrandt -, neměla za následek umělé udržování při životě podniku, který by jinak na trhu skončil. Komise se také domnívá, že v uvedeném období neměl podnik důvod, aby žádal o podporu na restrukturalizaci. Na základě předchozího se Komise domnívá, že skutečnost, že Francie ještě v lednu 2005 nezískala zpět podpory udělené podle článku 44f, nepředstavuje obcházení zákazu poskytovat podpory na restrukturalizaci nově založeným podnikům ve smyslu odstavce 12 pokynů pro restrukturalizaci.
(56)
Lze dospět k závěru, že pochybnosti o způsobilosti podniku byly odstraněny, a Komise se domnívá, že podmínky stanovené v oddílu 2.1 pokynů pro restrukturalizaci byly splněny.
6.4. Ustanovení týkající se předchozích protiprávních a neslučitelných podpor
6.4.1. Podpora poskytnutá Francií
(57)
Na základě odstavce 23 pokynů pro restrukturalizaci a na základě skutečnosti, že oznámená podpora zřejmě sloužila především k financování splacení podpory udělené podle článku 44f, uvedla Komise v bodě odůvodnění č. 30 rozhodnutí o zahájení řízení, že má pochybnosti o tom, zda oznámená podpora nepředstavuje obcházení povinnosti splácet a zbavuje tak tuto povinnost její podstaty a jejího užitečného efektu.
(58)
Při hodnocení této otázky Komise zohlednila následující prvky.
(59)
Za prvé: podle ustálené judikatury umožňuje splacení neslučitelných podpor s úrokem návrat do stavu před poskytnutím podpory, a odstraňuje tak narušení hospodářské soutěže, které tato podpora vyvolává. V tomto konkrétním případě má proto navrácení podpory udělené podle článku 44f s úrokem, které je podmínkou vyplacení nové podpory, umožnit návrat do stavu před jejím poskytnutím.
(60)
Za druhé: podnik je způsobilý pro podpory na restrukturalizaci. Na jedné straně není navrácení neslučitelné podpory hlavním důvodem finančních potíží podniku. Důvody jsou jiné a jsou příčinou ztrát zaznamenaných od roku 2004 (viz výše tabulka č. 1). Budoucí splácení neslučitelné podpory pouze tyto potíže zvýší do té míry, že jim podnik bez pomoci státu nebude schopen čelit. Na druhé straně byl proveden plán restrukturalizace činností, jehož náklady dosahují částky 62,5 mil. EUR. To ukazuje, že provozní restrukturalizace nutná k obnovení ziskovosti činností vyžaduje vysoké náklady, vyšší než navrácení podpory udělené podle článku 44f, které bez úroků činí 22,5 mil. EUR. Uvedené prvky prokazují, že skupina FagorBrandt je společností v obtížích, jejíž existence je ohrožena. Může proto jako každá jiná společnost v podobné situaci využít podpor na restrukturalizaci, pokud vyhoví dalším podmínkám stanoveným v pokynech pro restrukturalizaci.
(61)
Za třetí: ve svém rozhodnutí z roku 1991 v případě společnosti Deggendorf (22) Komise konstatovala, že „nezákonně poskytnuté podpory, které společnost Deggendorf od roku 1986 odmítá vrátit, a nově poskytnuté podpory měly za kumulativní následek, že dotčená společnost získala nezaslouženou a neúměrnou výhodu, která narušila podmínky obchodní výměny v míře, jež byla v rozporu se společným zájmem“, a uznala nové podpory za slučitelné za podmínky, že „veřejné orgány (…) musí pozastavit vyplácení podpor společnosti Deggendorf do té doby, dokud nezískají zpět neslučitelné podpory (…)“. Ve svém rozsudku ze dne 15. května 1997 (23) Soudní dvůr přístup Komise potvrdil. Od té doby přijala Komise několik rozhodnutí za základě stejného přístupu, to znamená, že uznala novou podporu za slučitelnou a zároveň si vynutila pozastavení jejího vyplacení až do navrácení protiprávní podpory (24). V tomto konkrétním případě Komise konstatuje, že pokud nová podpora splní podmínky stanovené v pokynech pro restrukturalizaci, nestojí nic v cestě uplatnění zásady z rozsudku ve věci Deggendorf, to znamená považovat novou podporu za slučitelnou za podmínky, že její vyplacení bude pozastaveno až do navrácení podpory udělené podle článku 44f.
(62)
Pochybnosti Komise byly na základě výše uvedených skutečností odstraněny.
(63)
V této souvislosti si Komise přeje dodat následující upřesnění. Odstavec 23 pokynů pro restrukturalizaci klade v rámci posouzení podpory na restrukturalizaci Komisi povinnost „vzít v úvahu: za prvé kumulativní účinek předchozí a nové podpory a za druhé skutečnost, že předchozí podpora nebyla vrácena.“ Jak je uvedeno v poznámce pod čarou č. 14 pokynů pro restrukturalizaci, toto ustanovení vychází z judikatury ve věci Deggendorf (25). V tomto konkrétním případě se Francie zavázala získat zpět podporu udělenou podle článku 44f dříve, než vyplatí novou podporu. V tomto rozhodnutí je Komise nucena podle výše uvedené judikatury Deggendorf přeměnit tento závazek v podmínku slučitelnosti oznámené podpory. Zajistí tak, aby nedošlo ke kumulaci předchozí a nové podpory a aby byla předchozí podpora vrácena.
6.4.2. Protiprávní italská podpora
(64)
Ke dni 21. října 2008 zůstávala společnost Brandt Italia, která je italskou dceřinou společností skupiny FagorBrandt, dlužna část podpory poskytnuté italskými orgány. Komise prohlásila tuto podporu za neslučitelnou ve svém rozhodnutí ze dne 30. března 2004 (26).
(65)
Jak je připomenuto v bodě odůvodnění č. 61, judikatura Deggendorf (27) v podobném případě potvrzuje, že Komise nepřekračuje svou diskreční pravomoc, pokud uloží navrácení předchozí podpory jako předběžnou podmínku pro vyplacení nové podpory. V případě, že Komise podmíní poskytnutí plánované podpory předchozím navrácením jedné či více předchozích podpor, není povinna přistoupit k přezkumu kumulativního účinku těchto podpor na hospodářskou soutěž, protože podobná podmíněnost umožňuje zabránit tomu, aby došlo ke kumulování zvýhodnění poskytnutého plánovanou podporou se zvýhodněními poskytnutými předchozími podporami (28).
(66)
Komise tak v rámci svého rozhodovacího postupu upřednostňovala navrácení neslučitelných podpor jako předpoklad pro vyplacení nových podpor (29) před uplatňováním odstavce 23 pokynů pro restrukturalizaci, který jí umožňuje zohlednit kumulativní účinek protiprávní podpory s novou.
(67)
Vzhledem ke zvláštním okolnostem tohoto případu hodlá ovšem Komise uplatňovat odstavec 23 pokynů. V tomto konkrétním případě Komise totiž musí přijmout nové rozhodnutí po zrušení svého rozhodnutí ze dne 21. října 2008 Tribunálem. V tomto rámci nemůže Komise zohlednit informace, které neměla v okamžiku přijetí svého prvního rozhodnutí. Komise tak nemůže brát v úvahu nové závazky, které členský stát případně přijal, a ani způsoby zpětného získání protiprávních podpor, ke kterým mohlo dojít po tomto dni.
(68)
Komise proto musí, jak ji k tomu ostatně vyzývá rozsudek Tribunálu ze dne 14. února 2012 (30), přezkoumat kumulativní účinek na hospodářskou soutěž italské podpory s oznámenou podporou na restrukturalizaci.
(69)
Napřed je ale nutno stanovit výši italské podpory, která se měla zohlednit dne 21. října 2008.
(70)
Skupina FagorBrandt se domnívá, že navrácení italské podpory, které připadá na společnost Brandt Italia, by mělo být pravděpodobně nižší než 200 000 EUR.
(71)
V roce 2003 odkoupila totiž skupina FagorBrandt prostřednictvím své dceřiné společnosti Brandt Italia závod ve Verolanuova a jeho aktiva od společnosti Ocean, jež se nacházela v řízení o nuceném vyrovnání. Za dotyčná aktiva nabídla společnost Brandt Italia částku 10 milionů EUR.
(72)
Protože insolvenční správci společnosti Ocean považovali tuto částku za nedostatečnou, přály si italské orgány rozšířit převzetí i na opatření z režimů „Mobilita“ a „Cassa Integrazione“, což byla opatření prohlášená za slučitelná s platným evropským právem. Tato opatření počítala především s tím, že podniky, které přijmou propuštěné zaměstnance, mohou využít osvobození od odvodů na sociální zabezpečení. Cílem rozšíření těchto opatření bylo, aby výhoda, kterou tím nabyvatel získá, přiměřeně navýšila nákupní cenu dotyčných aktiv.
(73)
Italské orgány tak vydaly dne 14. února 2003 legislativní nařízení, které stanovilo, že kupec aktiv každé společnosti v řízení o nuceném vyrovnání, která zaměstnává více než 1 000 zaměstnanců, bude osvobozen od odvodů na sociální zabezpečení a dodatečných odvodů u každého zaměstnance, kterého převezme. Nabytí činností v oblasti elektrospotřebičů společnosti Ocean SpA společností Brandt Italia dne 7. března 2003 bylo způsobilé pro tento režim zavedený na základě dotyčného legislativního nařízení. Výše těchto osvobození, která je odhadována na 8,5 mil. EUR, tak navýšila kupní cenu navrženou společností Brandt Italia, jež tím dosáhla částky 18,5 mil. EUR.
(74)
Ve svém rozhodnutí ze dne 30. března 2004 (31) Komise usoudila, že legislativní nařízení ze dne 14. února 2003, které bylo dne 17. dubna 2003 přeměněno na zákon, představuje protiprávní a neslučitelný režim podpory. Jakmile se společnost Brandt Italia dozvěděla o tomto rozhodnutí Komise, získala od obchodního soudu v Brescii dne 5. července 2004 obstavení poslední částky splátky nákupní ceny (5,7 mil. EUR) a spojila se s orgány činnými v řízení se společností Ocean, aby získala zpět částku, kterou zaplatila navíc. Společnost Brandt Italia totiž soudila, že italský stát musí získat zpět protiprávní podporu od jejího skutečného příjemce.
(75)
Ačkoliv příjemcem předmětné podpory byla podle režimu odmítnutého Komisí společnost Brandt Italia (tedy společnost, která skutečně využila osvobození), domnívala se skupina FagorBrandt, že výsledný prospěch z této podpory byl téměř zcela převeden na věřitele zaevidované insolvenčními správci společnosti Ocean prostřednictvím navýšení nákupní ceny aktiv (navýšení ceny o 8,5 mil. EUR ve srovnání s 8 624 283 EUR skutečně poskytnutých osvobození). Francouzské orgány se proto domnívaly, že zůstatek, který by společnost Brandt Italia/skupina FagorBrandt měly uhradit, je údajně částka 124 283 EUR, ke které je nutno připočítat úroky.
(76)
Italské orgány však Komisi poskytly informace, které toto uvažování vyvrací.
(77)
Dne 13. května 2008 předaly italské orgány Komisi dva rozsudky soudu v Brescii. Tyto rozsudky se týkají sporu mezi Národním institutem sociálního zabezpečení (INPS) a společností Brandt Italia ohledně stanovení výše podpory, tj. osvobození od odvodů na sociální zabezpečení, kterého společnost Brandt Italia využila.
(78)
Prvním rozsudkem ze dne 1. února 2008 se pozastavuje příkaz k úhradě vydaný INPS vůči společnosti Brandt Italia dne 18. prosince 2007. INPS se proti tomuto rozsudku odvolal. Dne 29. dubna 2008 odvolací soud pozastavení příkazu k úhradě zrušil.
(79)
Třetí rozsudek ze dne 8. července 2008 předaný Komisi dne 20. října 2008 dává ve skutkové podstatě za pravdu IPNS, pokud jde o odsouzení společnosti Brandt Italia k úplnému navrácení podpory. Tento rozsudek byl oznámen společnosti Brandt Italia dne 15. září 2008.
(80)
Na základě těchto informací musí Komise stanovit částku podpory, kterou má společnost Brandt Italia/skupina FagorBrandt vrátit, a to ve výši, v jaké ji lze rozumně odhadnout ke dni 21. října 2008. Za tímto účelem bere Komise na vědomí, že rozsudek soudu v Brescii ze dne 8. července 2008 odsuzuje společnost Brandt Italia k navrácení částky 8 890 878,02 EUR.
(81)
Komise se přesto domnívá, že z této částky je nutno vyjmout výši obstavení, tj. částku 5,7 mil. EUR. Společnost Brandt Italia totiž touto částkou nedisponovala, protože byla od rozsudku obchodního soudu v Brescii ze dne 5. července 2004 předběžným opatřením zadržena. K tomuto rozhodnutí je přistoupeno z důvodu rozhodnutí přijatého Komisí dne 30. března 2004, a dotyčná částka je tak obstavena s výhledem na nutnost jejího vrácení. Ke dni 21. října 2008 se tak dalo předpokládat, že tato částka poslouží k navrácení části předmětné podpory. Tento závěr posiluje skutečnost, že:
-
rozhodnutí Komise ze dne 30. března 2004 ve svém bodě odůvodnění č. 18 upřesňuje, že příjemci zakázaného režimu podpory mohli být jak nabyvatelé podniků v obtížích, tak podniky v obtížích. Jinými slovy, dalo se předpokládat, že alespoň část vrácení ponese společnost Ocean;
-
rozsudek soudu v Brescii ze dne 8. července 2008 uvádí existenci této částky zadržené na obstaveném účtu a považuje za „zřejmé“, že by mohla sloužit k částečnému vyrovnání INPS.
(82)
Vzhledem ke skutečnostem uvedeným v bodech odůvodnění č. 76 až 81 Komise soudí, že konečná výše italské podpory, již je nutno zohlednit pro účely této analýzy, dosahuje částky 3 190 878,02 EUR, k níž je nutno připočítat úroky počítané až do dne 21. října 2008.
(83)
Pokud jde o úroky, Komise se domnívá, že okamžik, který je nutno zohlednit pro stanovení jejich částky, není okamžik skutečného vrácení podpory ale okamžik zrušeného rozhodnutí, protože Komise v tomto konkrétním případě analyzuje slučitelnost francouzské podpory ke dni 21. října 2008. Avšak ke dni 21. října 2008 je francouzská podpora kumulovaná s podporou italskou, jež obsahuje úroky vypočítávané až k tomuto dni. Komise proto musí zohlednit kumulativní účinek těchto prvků a nepřičítat k nim úroky počítané až ke dni skutečného navrácení.
(84)
Mimochodem zvýhodnění, jež představují úroky nabíhající mezi 21. říjnem 2008 a dnem skutečného vrácení, bude zrušeno vlastním navrácením, jehož budou muset být samozřejmě součástí.
(85)
Skupina FagorBrandt tak kromě částky 31 mil. EUR podpory poskytnuté francouzskými orgány disponovala částkou ve výši 3 190 878,02 EUR (navýšenou o úroky). Toto zvýhodnění má dopad na hospodářskou soutěž: podnik měl k dispozici dodatečné finanční prostředky, které by za běžných tržních podmínek neměl (tzn. bez neslučitelné italské podpory).
(86)
V souladu s odstavcem 23 pokynů pro restrukturalizaci a rozsudkem Tribunálu ze dne 14. února 2012 má Komise v úmyslu přezkoumat v rámci analýzy slučitelnosti podpory na restrukturalizaci kumulativní účinek této podpory a podpory italské.
(87)
Tento přezkum kumulativního účinku vede Komisi k provedení dvojí kontroly. Na jedné straně musí Komise ověřit, zda vyrovnávací opatření (viz bod odůvodnění č. 89 a následující, a to zejména bod odůvodnění č. 118 a následující) umožňují konkrétně vyrovnat narušení hospodářské soutěže, jež představuje skutečnost, že skupina FagorBrandt vlastnila dodatečné finanční prostředky. Na druhé straně má Komise v úmyslu dohlédnout, aby vlastní příspěvek příjemce neobsahoval skutečně žádnou podporu (viz bod odůvodnění č. 154 a následující). Nelze totiž vyloučit, že se ve vlastním příspěvku, jak ho podnik plánuje, neskrývá dotčená částka.
(88)
U příležitosti této dvojí kontroly může Komise uložit dotčenému členskému státu nové podmínky, a to nezávisle na jeho případných návrzích (které by Komise v tomto konkrétním případě nemohla zohlednit, pokud byly předloženy po 21. říjnu 2008). Jak potvrzuje odstavec 46 pokynů pro restrukturalizaci, „může Komise stanovit jakékoli podmínky nebo povinnosti, které považuje na nutné ve snaze zajistit, aby podpora nenarušovala hospodářskou soutěž v míře, která by byla v rozporu se společným zájmem, pokud se dotčený členský stát nezavázal, že přijme taková opatření sám“.
6.5. Zamezení přílišnému narušení hospodářské soutěže
6.5.1. Analýza nutnosti vyrovnávacích opatření
(89)
Odstavec 38 pokynů pro restrukturalizaci uvádí, že Komise smí schválit podpory na restrukturalizaci pouze tehdy, jsou-li provázeny vyrovnávacími opatřeními, která snižují záporný dopad podpor na obchod. V případě, že tato opatření neexistují, podpory musí být považovány za „odporující společnému zájmu“ a musí být prohlášeny za neslučitelné se společným trhem. Tato podmínka má často podobu omezení působení, které si podnik smí zachovat na svém či svých trzích na konci restrukturalizačního období.
(90)
Ve svém oznámení Francie tvrdila, že v tomto konkrétním případě nejsou vyrovnávací opatření nutná, a to především proto, že podpora údajně nevyvolá nadměrné narušení hospodářské soutěže. V odstavcích 37, 38 a 40 rozhodnutí o zahájení řízení Komise krátce vysvětlila, proč toto tvrzení odmítá.
(91)
V následujících bodech odůvodnění Komise podrobněji vysvětluje, proč se domnívá, že podpora vede k narušení hospodářské soutěže a proč je provedení vyrovnávacích opatření, na rozdíl od tvrzení francouzských orgánů, nutné.
(92)
Jak již bylo uvedeno, skupina FagorBrandt působí v odvětví výroby velkých domácích spotřebičů a prodává je distributorům (na rozdíl od distribuce a prodeje soukromým osobám). Pokud jde o zeměpisný rozměr trhu s velkými domácími spotřebiči, Komise v minulosti dospěla k názoru, že jej představuje přinejmenším Evropská unie, a to především z důvodu neexistence překážek na vstupu, technického sladění a poměrně nízkých dopravních nákladů (32). Údaje poskytnuté skupinou FagorBrandt a dvěma konkurenty, kteří předložili své připomínky, potvrzují, že trh má rozměr Unie.
(93)
Komise se domnívá, že podpora na restrukturalizaci vyvolává automaticky narušení hospodářské soutěže tím, že zamezí odchodu příjemce z trhu a tím zbrzdí rozvoj konkurenčních podniků. Působí tak proti ukončení činnosti nejméně výkonných podniků, což je, jak uvádí odstavec 4 pokynů pro restrukturalizaci, „obvyklou součástí fungování trhu“. Oznámená podpora ve prospěch skupiny FagorBrandt tak vyvolává výše uvedené narušení hospodářské soutěže. Komise ale poznamenává, že rozsah tohoto narušení hospodářské soutěže je omezen následujícími prvky. Za prvé: podíl skupiny FagorBrandt na evropském trhu velkých domácích elektrospotřebičů představuje nejvýše [0-5] % (33). Za druhé: na stejném trhu působí čtyři konkurenti, každý s podílem 10 % a více (Indesit, Whirlpool, BSH a Electrolux) (34). Ostatně konkurent, který si nepřál zveřejnit svou totožnost, uznává, že skupina FagorBrandt je na evropském trhu poměrně malým subjektem (viz pochybnosti vyjádřené tímto konkurentem o možnosti obnovit životaschopnost podniku vzhledem k jeho malé velikosti), jehož podíl na trhu klesá (35). Za třetí: podpora je nízká v poměru k obchodnímu obratu skupiny FagorBrandt v Evropě (podpora představuje méně než 4 % obratu v roce 2007) a ještě více v poměru k obchodnímu obratu čtyř hlavních subjektů na trhu, jejichž obrat je vyšší než obrat skupiny FagorBrandt (36).
(94)
Zatímco předchozí odstavec rozebírá otázku narušení hospodářské soutěže vyvolaného podporou, je také nutno podrobit analýze otázku rozsahu „nepříznivého dopadu na podmínky obchodování“ mezi členskými státy, jak uvádí odstavec 38 pokynů pro restrukturalizaci, který zde odráží čl. 107 odst. 3 písm. c) SFEU. Jak již bylo uvedeno v bodě odůvodnění č. 38 rozhodnutí o zahájení řízení, podpora narušuje umístění hospodářské činnosti mezi členskými státy, a tím podmínky obchodování mezi nimi. Skupina FagorBrandt je podnikem, který převážně vyrábí a zaměstnává ve Francii (k [80-100] % objemu vyrobeného podnikem dochází ve Francii). Bez podpory francouzského státu by skupina FagorBrandt z trhu rychle zmizela. Ovšem výrobky vyráběné ve výrobních závodech skupiny FagorBrandt konkurují převážně výrobkům, které její konkurenti vyrábějí v jiných členských státech (37). Odchod skupiny FagorBrandt z trhu by tak jejím konkurentům umožnil výrazně zvýšit prodej, a tím i výrobu. Podpora zachovává ve Francii výrobu, která by se jinak přemístila do jiných členských států. Má tedy nepříznivý dopad na podmínky obchodu tím, že omezuje možnost konkurentů sídlících v jiných členských státech vyvážet do Francie (38). Podpora také omezuje možnosti prodeje do zemí, kam skupina FagorBrandt bude nadále vyvážet své výrobky. Vzhledem k objemu prodeje skupiny FagorBrandt a souvisejících pracovních míst není nepříznivý dopad na podmínky obchodu zanedbatelný.
(95)
Na základě předchozí analýzy se Komise domnívá, že skutečná vyrovnávací opatření (to znamená nezanedbatelná), byť omezeného rozsahu, jsou nezbytná.
6.5.2. Rozbor již provedených opatření
(96)
V odstavci 39 rozhodnutí o zahájení řízení Komise vyjádřila své pochyby o tom, zda je možné považovat opatření oznámená francouzskými orgány za vyrovnávací, protože odstavec 40 pokynů pro restrukturalizaci uvádí, že „odpisy a ukončení ztrátových činností, které by bylo v každém případě nutné pro obnovení životaschopnosti podniku, nebude za účelem posouzení kompenzačních opatření považováno za snížení kapacity nebo omezení působnosti na trhu.“ Zdálo se, že všechna opatření popsaná francouzskými orgány spadají do oblasti působnosti této výjimky. V rámci formálního vyšetřovacího řízení Francie opakovala, že považuje ukončení výroby mrazicích pultů a přenosných mikrovlnných trub, stejně jako prodej společnosti Brandt Components za tři platná vyrovnávací opatření. Komise proto přistoupila k podrobnému rozboru uvedených opatření a dospěla k následujícím závěrům.
(97)
Pokud jde o uzavření továrny vyrábějící mrazicí pulty v roce 2005 (závod v Lesquin), Francie ve svém oznámení ze dne 6. srpna 2007 uvedla, že tento závod „vyrábějící pro celou skupinu FagorBrandt mrazicí pulty a skladovací skříně na víno dosáhl velikosti…, která mu neumožňovala krýt své jak přímé, tak fixní náklady, a v roce 2004 hospodařil s provozní ztrátou ve výši 5,8 mil. EUR“. Jedná se tedy bez pochyby o ukončení ztrátové činnosti, které je nutné pro obnovení životaschopnosti podniku (39) a které nemůže být při uplatnění odstavce 40 pokynů pro restrukturalizaci považováno za vyrovnávací opatření.
(98)
Pokud jde o ukončení výroby přenosných mikrovlnných trub v závodě v Azenay, jednalo se rovněž o ukončení ztrátové činnosti, které bylo nutné pro obnovení životaschopnosti podniku, což ostatně francouzské orgány ve svých podáních výslovně připustily (40). Nevýnosnost této činnosti nepřekvapuje vzhledem k tomu, že právě přenosné mikrovlnné trouby jsou tržním segmentem, do něhož se nejvíce podařilo proniknout výrobkům ze zemí s nízkými náklady (41). Výrobní závod v Azenay navíc přišel o důležité smlouvy na výrobu mikrovlnných trub ve prospěch jiných skupin (42). Lze uzavřít, že na základě odstavce 40 pokynů pro restrukturalizaci nelze toto opatření považovat za vyrovnávací.
(99)
Naproti tomu podnik v březnu 2004 přenechal svou dceřinou společnost Brandt Components (výrobní závod v Nevers) rakouské skupině ATB za cenu ve výši 3 mil. EUR. V tomto případě se nejedná ani o odpis (43), ani o ukončení činnosti. Toto opatření proto není výše uvedenými ustanoveními odstavce 40 pokynů pro restrukturalizaci vyloučeno. Činnost postoupená v březnu 2004 (44) dosáhla v roce 2003 obratu ve výši 35,4 mil. EUR, což odpovídalo 4 % obratu podniku v roce 2003, a zaměstnávala 306 pracovníků, což odpovídalo 6 % zaměstnanců podniku. Byla zapojena do konstrukce, vývoje, výroby a uvádění na trh elektrických motorů pro automatické pračky. Uvedený převod měl tudíž za následek omezení působení podniku na trhu součástí automatických praček.
(100)
Toto poslední opatření nelze přesto přijmout jako platné vyrovnávací opatření. K prodeji společnosti Brandt Components totiž došlo přibližně tři a půl roku před oznámením zkoumané podpory. Toto opatření k tomu neomezuje působení skupiny FagorBrandt na trhu velkých domácích elektrospotřebičů (45), což je hlavní trh, na kterém bude FagorBrandt nadále působit. Toto opatření proto nemělo za cíl a nemohlo mít za důsledek omezení narušení hospodářské soutěže, které by mohlo vyvolat poskytnutí plánované podpory.
6.5.3. Vyrovnávací opatření navržená francouzskými orgány
(101)
Jako odpověď na pochybnosti vyjádřené v rozhodnutí o zahájení řízení ohledně nedostatečnosti oznámených vyrovnávacích opatření francouzské orgány navrhují zastavit uvádění na trh mrazicích a varných výrobků značky Vedette po dobu pěti let. K tomu navíc navrhují zastavit buď uvádění na trh myček nádobí značky Vedette, nebo postoupení značky […].
(102)
Jak již bylo uvedeno výše, skupina FagorBrandt uskutečňuje [50-80] % prodeje na francouzském trhu, kde měla v roce 2006 podíl na trhu ve výši [10-20] % z hlediska hodnoty a [10-20] % z hlediska objemu. To znamená, že pokud by skupina FagorBrandt ukončila své činnosti, prospělo by to především jejím konkurentům na francouzském trhu, kteří by mohli zvýšit svůj prodej. Jsou to tedy tyto podniky, jichž se nejvíce dotýká přežití skupiny FagorBrandt, které podpora umožňuje. Na italském trhu je naopak prodej skupiny FagorBrandt velmi omezený. Jako vyrovnávací opatření tak Komise upřednostňuje ukončení uvádění na trh myček nádobí pod značkou Vedette před postoupením značky […], protože výrobky značky Vedette (46) jsou uváděny výlučně na francouzský trh, zatímco výrobky […] jsou hlavně prodávány […].
(103)
Je proto nutné analyzovat rozsah dodatečných vyrovnávacích opatření s cílem zjistit, zda jsou dostatečná.
(104)
V roce 2007 představoval prodej mrazicích zařízení (chladničky a mrazničky) značky Vedette [10-20] mil. EUR, tedy [0-5] % obratu skupiny FagorBrandt.
(105)
Zastavení uvádění na trh mrazicích zařízení po dobu pěti let umožní konkurentům působícím na francouzském trhu posílit jejich postavení v tomto odvětví. Podle studie ústavu GfK z roku 2007 jsou hlavními konkurenty skupiny FagorBrandt, která má podíl na trhu z hlediska hodnoty ve výši […] %, na trhu chladniček ve Francii společnosti, Whirlpool ([…] %), Indesit ([…] %) a Electrolux ([…] %). Na trhu mrazniček jsou hlavními konkurenty skupiny FagorBrandt ([…] %) společnosti Whirlpool ([…] %), Liebherr ([…] %) a Electrolux ([…] %).
(106)
V roce 2007 představoval prodej varných zařízení značky Vedette [5-10] mil. EUR, tedy [0-5] % obratu skupiny FagorBrandt.
(107)
Zastavení uvádění na trh varných zařízení po dobu pěti let tudíž umožní konkurentům posílit jejich postavení na trhu kuchyňských sporáků. Podle studie ústavu GfK z roku 2007 jsou hlavními konkurenty skupiny FagorBrandt (která má podíl na trhu z hlediska hodnoty ve výši […] %) na trhu sporáků ve Francii společnosti Indesit ([…] %), Electrolux ([…] %) a Candy ([…] %).
(108)
V roce 2007 představoval prodej myček nádobí značky Vedette [5-10] mil. EUR, tedy [0-5] % obratu skupiny FagorBrandt.
(109)
Podle studie ústavu GfK z roku 2007 jsou hlavními konkurenty skupiny FagorBrandt (která má podíl na trhu z hlediska hodnoty ve výši […] %) na trhu myček nádobí ve Francii společnosti BSH ([…] %), Whirlpool ([…] %) a Electrolux ([…] %). Zastavení uvádění na trh myček nádobí pod značkou Vedette tak umožní konkurentům rozšířit jejich působení na tomto trhu.
(110)
Shrnuto, výrobky značky Vedette, jejichž uvádění na trh bude zastaveno, představují [0-5] % obratu skupiny (47). Francouzské orgány uvádějí, že to bude vyžadovat významná přizpůsobení uvnitř podniku […].
6.5.4. Závěr k vyrovnávacím opatřením navrhovaným francouzskými orgány a uložení dodatečného vyrovnávacího opatření Komisí
(111)
Navrhovanými vyrovnávacími opatřeními jsou zastavení uvádění na trh po dobu pěti let určitých výrobků (varná zařízení, mrazicí zařízení a myčky nádobí) značky Vedette (48) a postoupení společnosti Brandt Components. Jedná se o skutečné omezení působení na trhu (tzn. nezanedbatelné), ovšem omezeného rozsahu.
(112)
Komise se však domnívá, že vyrovnávací opatření, které se týká značky Vedette a které navrhují francouzské orgány, představuje jediné platné vyrovnávací opatření a že není dostatečné. Komise proto přijímá rozhodnutí uložit jako podmínku slučitelnosti prodloužení zastavení uvádění na trh výrobků značky Vedette o další tři roky. Zatímco navrhované zastavení se týká pěti roků, konkrétně to znamená, že toto zastavení bude prodlouženo o tři roky na celkovou dobu osmi let.
(113)
Podle informací, které měla Komise k dispozici ke dni 21. října 2008, lze dopad tohoto vyrovnávacího opatření („VO“) odhadnout z hlediska ztráty obratu na základě níže uvedené tabulky č. 2 (49) dvěma způsoby.
Tabulka 2
milionů EUR
2009
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
Obrat skupiny FagorBrandt
[900-1 200]
[900-1 200]
[900-1 200]
[900-1 200]
[900-1 200]
[900-1 200]
[900-1 200]
[900-1 200]
Dopad VO, horní hranice
- [40-60]
- [40-60]
- [40-60]
- [40-60]
- [40-60]
- [40-60]
- [40-60]
- [40-60]
Dopad VO, dolní hranice
- [55-75]
- [55-75]
- [55-75]
- [55-75]
- [55-75]
- [55-75]
- [55-75]
- [55-75]
(114)
U číselných údajů tabulky č. 2 za roky 2009 až 2012 se jedná o údaje poskytnuté francouzskými orgány a skupinou FagorBrandt ohledně dopadu vyrovnávacího opatření, jež navrhují (k tomuto dopadu viz rovněž bod odůvodnění č. 143 a následující).
(115)
Prvním způsobem, jak vypočítat dopad dodatečného vyrovnávacího opatření uloženého Komisí, je vynásobit třemi ztrátu výnosů za poslední rok, který posuzovaly francouzské orgány (tj. rok 2012). Při optimistickém scénáři pro podnik je tedy tento dopad 3 × [40-60] mil. EUR, tj. celkově [120-180] mil. EUR.
(116)
Druhým způsobem výpočtu dopadu dodatečného vyrovnávacího opatření je extrapolovat údaje za rok 2013 až 2016 uplatněním lineárního navýšení ve výši [1,5-3] % na údaje za rok 2012, což odpovídá pokračujícímu růstu obratu, který podnik pro období 2009-2012 odhadoval na [1,5-3] %. Z důvodů vysvětlených v bodě odůvodnění č. 125 a následujících je tento předpoklad růstu obratu považován vzhledem ke strategii skupiny a výhledům trhu za rozumný. Z tohoto pohledu připraví vyrovnávací opatření při optimistickém scénáři pro podnik skupinu FagorBrandt o obrat ve výši [120-180] mil. EUR.
(117)
Navrhované vyrovnávací opatření se proto jeví jako přiměřené a samo o sobě stačí k tomu, aby úměrně omezilo negativní důsledky poskytnutí předmětné podpory pro hospodářskou soutěž: při optimistickém scénáři připraví za období 2014-2016 podnik o obrat ve výši, jež se pohybuje mezi [120-180] mil. EUR. Tento nevytvořený obrat umožní konkurentům zvýšit jejich prodej. Uvedené vyrovnávací opatření rovněž podniku ztíží opětovné uvedení na trh dotčených výrobků značky Vedette po jejich osmileté nepřítomnosti (v současné době jsou na trh uváděny pouze pračky Vedette). I když značka úplně nemizí, náklady spojené s jejím návratem jsou úměrné rokům její nepřítomnosti na trhu. Čím méně bude značka na trhu přítomna, tím více ztratí na známosti.
(118)
Dále je nutno ověřit, zda toto nové vyrovnávací opatření umožňuje vyrovnat také konkurenční zvýhodnění vyvolané kumulativním účinkem italské podpory a podpory na restrukturalizaci. Lze totiž konstatovat, že k 21. říjnu 2008 skupina FagorBrandt disponovala částkou ve výši 3 190 878,02 EUR (tj. s úroky přibližně 4 mil. EUR), na kterou neměla nárok. Toto zvýhodnění má dopad na hospodářskou soutěž: podnik měl totiž k dispozici dodatečné finanční prostředky. Dodatečné vyrovnávací opatření má ale za následek, že dojde k vyrovnání uvedeného narušení hospodářské soutěže.
(119)
Tabulka č. 3 níže dokládá čistou ztrátu (čili záporné volné hotovostní prostředky - free cash flow) ve spojení s vyrovnávacím opatřením. U číselných údajů za období 2009-2012 se jedná o údaje, které Komisi oznámily francouzské orgány. U číselných údajů za období 2013-2016 se jedná o extrapolaci pomocí zvýšení údajů za rok 2012 o [1,5-3] % ročně (50).
Tabulka 3
milionů EUR
2009
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
Konečný výsledek bez VO
[0-5]
[5-10]
[10-15]
[10-15]
[15-20]
[15-20]
[15-20]
[15-20]
Dopad VO, horní hranice
- [10-15]
- [5-10]
- [5-10]
- [5-10]
- [5-10]
- [5-10]
- [5-10]
- [5-10]
Dopad VO, dolní hranice
- [15-20]
- [5-10]
- [5-10]
- [5-10]
- [5-10]
- [5-10]
- [5-10]
- [5-10]
(120)
Ukazuje se, že při optimistickém scénáři (pro podnik) připraví tři dodatečné roky skupinu FagorBrandt o hotovostní prostředky ve výši, jež se pohybuje mezi [10-20] mil. EUR (znásobí-li se třikrát údaj za rok 2012) a [10-20] mil. EUR (sečtou-li se extrapolované údaje). Jinými slovy: uložení tohoto nového vyrovnávacího opatření ve zcela značné míře vyrovnává zvýhodnění, jež spočívalo v tom, že podnik měl k dispozici hotovostní prostředky ve výši přibližně 4 milionů EUR.
(121)
Vyrovnávací opatření konečně nepřestávají být vhodná kvůli skutečnosti, že se uplatňují i po ukončení restrukturalizačního období (stanovenému na 31. prosince 2012). Jsou-li totiž vyrovnávací opatření nutná na základě poskytnutí podpory na restrukturalizaci, nejsou přesto součástí vlastního restrukturalizačního procesu, ale představují vyrovnání poskytnuté konkurentům podpořeného podniku za účelem vyrovnání narušení hospodářské soutěže, jímž tito konkurenti mohli být postiženi. Jejich účinek a užitečnost proto nezpochybňuje skutečnost, že platí po dobu, jež přesahuje období restrukturalizace, pokud byla zavedena z důvodu restrukturalizace usnadněné státní podporou a pokud mají za cíl a důsledek vyrovnání narušení hospodářské soutěže vyvolaného touto podporou.
(122)
Komise se proto domnívá, že uvedená opatření umožňují vyhnout se nadměrnému narušení hospodářské soutěže ve smyslu odstavců 38 až 40 pokynů pro restrukturalizaci.
6.6. Obnovení životaschopnosti podniku
6.6.1. Plán restrukturalizace, tržní výhledy a věrohodnost prognóz zahrnutých do plánu restrukturalizace
(123)
Již zahájený plán restrukturalizace skupiny FagorBrandt v zásadě počítá:
-
se soustředěním a rozvojem zaměřeným na […];
-
s racionalizací nákupní politiky a […];
-
s postoupením činností a uzavřením závodů (51);
-
se snížením počtu zaměstnanců (52);
-
s opatřeními zaměřenými na posílení zachování podniku (53).
(124)
Po přezkumu Komise potvrzuje, co již oznámila v rozhodnutí o zahájení řízení, a to že soudí, že tento plán je v souladu s podmínkami stanovenými v odstavcích 35 až 37 pokynů pro restrukturalizaci. Jinými slovy: dotčený plán restrukturalizace umožňuje obnovit dlouhodobou životaschopnost podniku.
(125)
Komise si přesto přeje vyložit níže svou analýzu a své závěry ohledně tržních výhledů a věrohodnosti prognóz zahrnutých do plánu restrukturalizace.
(126)
Komise vyhodnotila prognózy obsažené v plánu restrukturalizace, a to především z hlediska výhledů růstu. Komise si přeje připomenout, že v tomto rozhodnutí jsou zohledněny pouze údaje, které byly k dispozici v říjnu roku 2008.
(127)
Podle organizace CECED (54) vývoj na evropském trhu z hlediska objemu v období 2005-2007 prokázal mírný růst v západní Evropě (o přibližně 2 % ročně) a trvalý ve východní Evropě (o přibližně 7 % ročně). Posledně uvedená míra růstu je ale proměnlivá, protože podléhá výkyvům hospodářství: dvoumístný hospodářský růst se může snadno střídat s dvoumístným hospodářským poklesem a obráceně.
(128)
Pokud je možno v dlouhodobém výhledu předpokládat sbližování nákupních zvyků ve východní Evropě s Evropou západní, slabá kupní síla v těchto zemích má za následek, že se poptávka soustředí na nejnutnější a nejlevnější výrobky (pračky nebo chladničky). A právě na tyto trhy vstoupila turecká a asijská konkurence.
(129)
Možné trhy pro skupinu FagorBrandt se tedy nacházejí v západní Evropě, protože jsou důležitější jak z hlediska hodnoty, tak z hlediska objemu a také proto, že se na nich méně uplatňují výrobky z dolní části sortimentu nabídky, ve kterých skupina FagorBrandt nemůže již být konkurenceschopná a které jsou příčinou prudkého růstu ve východní Evropě.
(130)
Přesněji řečeno, referenčním trhem skupiny FagorBrandt je francouzský trh, kde skupina uskutečňuje [50-80] % svého prodeje, vyrábí [80-100] % svého objemu a zaměstnává [80-100] % zaměstnanců skupiny. Podle organizace GIFAM (55) vzrostl ve Francii trh velkých domácích spotřebičů v roce 2007 o 1 % ve srovnání s rokem 2006, a to jak z hlediska objemu, tak z hlediska hodnoty. Konkrétněji, trh spotřebičů […], na který se skupina FagorBrandt chce zaměřit, zaznamenal ve srovnání s rokem 2006 růst o […] %, zatímco u spotřebičů […] prodej klesl o […] %.
(131)
Vývoj podle druhu výrobků ukazuje, že slibné trhy, které se v Evropě a především ve Francii rozvíjejí, jsou především trhy […]. Růst u výrobků […] je významný, zatímco chladicí zařízení téměř stagnují, jak dokládá tabulka převzatá ze studie sdružení GIFAM:
Tabulka 4
(132)
Rozhodnutí skupiny FagorBrandt na jedné straně se soustředit především na […] a na druhé straně rozvíjet […] se proto jeví v souladu s vývojem jednotlivých segmentů a výrobků.
(133)
Komise se po analýze dalších zásadních prvků plánu restrukturalizace dokládajících věrohodnost prognóz provozní ziskovosti skupiny FagorBrandt v dlouhodobém výhledu domnívá, že tyto prognózy uvedené v tabulce č. 5 jsou realistické.
Tabulka 5
milionů EUR
2009
2010
2011
2012
Obrat skupiny FagorBrandt
[900-1 200]
[900-1 200]
[900-1 200]
[900-1 200]
Konečný výsledek
[0-5]
[5-10]
[10-15]
[10-15]
(134)
Zbývající část analýzy se proto omezí na dvě přesně vymezené pochybnosti v otázce, zda je plán restrukturalizace realistický a dostatečný, které byly vyjádřeny v rozhodnutí o zahájení řízení.
(135)
Za prvé: Komise si vyžádala vysvětlení ohledně očekávaného zvýšení obchodního obratu o 20 % v roce 2007. Francouzské orgány vysvětlily, že v roce 2006 došlo ke změně oblasti činnosti skupiny FagorBrandt převodem distribuce značky Fagor na francouzském a anglickém trhu ze společnosti Fagor na skupinu FagorBrandt a později převodem všech činností společnosti Fagor ve Francii (56). Obchodní obrat těchto činností na rok 2007 byl odhadován na [50-100] mil. EUR a byl zahrnut do obchodního obratu skupiny FagorBrandt na rok 2007. Z hlediska konstantní oblasti činnosti dosáhlo plánované zvýšení obratu pouze [5-10] %. Od té doby oznámila Francie Komisi skutečný obchodní obrat dosažený v roce 2007. Dosáhl výše 903 mil. EUR oproti obratu ve výši 779,7 mil. EUR dosaženému v roce 2006, což představuje meziroční růst řádově o 16 %.
(136)
Za druhé: Komise zaznamenala, že plán restrukturalizace neuvádí, jak se skupina FagorBrandt míní vypořádat s navrácením neslučitelné podpory, která byla poskytnuta její italské dceřiné společnosti, což představuje riziko pro obnovení životaschopnosti podniku. Francouzské orgány upřesnily, že vrácení italské podpory společností Brandt Italia by pravděpodobně nemělo dosáhnout částky 200 000 EUR (viz bod odůvodnění č. 70 a následující). Avšak, jak již Komise uvedla (viz bod odůvodnění č. 76 a následující), výše italské podpory, kterou je nutno zohlednit pro účely tohoto rozhodnutí, dosahuje částky 3 190 878,02 EUR, ke které je nutno připočítat úroky účtované až do dne 21. října 2008. Komise se přesto domnívá, že vrácení této částky, se kterým je nutno počítat, nezpochybňuje obnovení životaschopnosti podniku, protože skupina FagorBrandt je povinna navýšit svůj vlastní příspěvek o částku rovnající se částce 3 190 878,02 EUR a úrokům (v tomto ohledu viz bod odůvodnění č. 149 a následující).
(137)
Na základě výše uvedených skutečností dospívá Komise k závěru, že pochybnosti o obnovení životaschopnosti uvedené v rozhodnutí o zahájení řízení byly odstraněny.
6.6.2. Pochybnosti o obnovení životaschopnosti vyjádřené jednou ze zúčastněných stran
(138)
Jak již bylo uvedeno, konkurent nepřející si zveřejnit svou totožnost popírá, že by restrukturalizace mohla obnovit dlouhodobou životaschopnost podniku. Za prvé: domnívá se, že podnik měl převést část své výroby do výrobních oblastí s nízkými náklady, kde může výrazně ušetřit. Za druhé: podnik nebude mít prostředky na nutné investiční výdaje na zlepšení svých výrobků v průmyslovém odvětví, které vyžaduje každý rok značné investice do průmyslového vybavení, vývoje, výzkumu a rozvoje. Konečně: zdůrazňuje, že podnik zůstává v poměru ke svým konkurentům příliš malý. V následujících bodech odůvodnění se Komise pokusí ověřit, zda připomínky konkurenta, který si nepřeje zveřejnit svou totožnost, nezpochybňují její vlastní závěry ohledně obnovení životaschopnosti.
(139)
Pokud jde o nutnost převést část výroby do zemí s nižšími náklady, Komise zjišťuje, že francouzské orgány odpověděly právě na tento bod. Připomínají, že rozvoj, na který se zaměřuje skupina FagorBrandt (inovační výrobky s vysokou přidanou hodnotou) stejně jako někteří z jejích čistě evropských konkurentů, nejde dohromady se systematizováním jejich výroby v zemích s nízkými náklady. […] U hlavních subjektů odráží umístění výrobních jednotek v zemích s nízkými náklady také jejich vůli rozvíjet v těchto zemích prodej.
(140)
Pokud jde o tvrzení konkurenta, který si nepřál zveřejnit svou totožnost, ohledně skutečnosti, že skupina FagorBrandt nemůže vynaložit značné investice nutné pro zachování její konkurenceschopnosti, a ohledně malé velikosti podniku v porovnání s hlavními subjekty, Komise konstatuje, že sama uvedla v bodě odůvodnění č. 8 rozhodnutí o zahájení řízení, že právě tyto skutečnosti přispěly k potížím podniku. Poznamenává ale, že plán restrukturalizace zřejmě přináší odpovědi na tyto výzvy. Podnik totiž zamýšlí soustředit se na […]. Komise navíc konstatuje, že některé podniky odvětví si dokáží i přes svou malou velikost v porovnání s hlavními subjekty a jejich značnou výrobu v zemích západní Evropy zachovat konkurenceschopnost tím, že se soustředí na určité výrobky a segmenty (jedná se buď o tzv. „specializované“ subjekty jako Miele, Smeg, Liebherr, Teka nebo o malé výrobce vnitrostátního rozměru jako Candy a Gorenje). Komise ostatně konstatuje, že čím dál tím větší zahrnutí společnosti FagorBrandt do skupiny Fagor přispívá svým dílem k řešení problémů spojených s její velikostí. Souhrnem Komise uznává, že body přednesené konkurentem představují pro společnost FagorBrandt výzvy, ale domnívá se, že plán restrukturalizace je takové povahy, aby na ně přinesl odpovědi, a představuje dostatečnou pravděpodobnost obnovení životaschopnosti.
(141)
Na základě výše uvedeného se Komise domnívá, že připomínky předložené konkurentem, který si nepřál zveřejnit svou totožnost, nezpochybňují její hodnocení, podle nějž plán restrukturalizace umožní obnovení dlouhodobé životaschopnosti skupiny FagorBrandt.
6.6.3. Dopad dodatečných vyrovnávacích opatření na obnovení životaschopnosti
(142)
Konečně a stále ještě ve věci obnovení dlouhodobé životaschopnosti podniku je Komise podle poslední věty odstavce 38 pokynů pro restrukturalizaci povinna ověřit, zda plánovaná vyrovnávací opatření neohrozí životaschopnost podniku. Jak bylo analyzováno, francouzské orgány navrhly vyrovnávací opatření, jež nebyla zahrnuta do finančních prognóz připojených k oznámení. Tato opatření budou muset být provedena, protože je Komise považuje za nutná. Pokud jde o tato opatření, tj. pětileté pozastavení prodeje chladicích a varných výrobků a myček nádobí značky Vedette, která vyvolají zhoršení finančních výsledků podniku, je nutno zjistit, zda jsou pro podnik únosná.
(143)
Podle francouzských orgánů uvádějí dvě následující tabulky č. 6 a 7 finanční výsledky podniku při zohlednění provedení dodatečných vyrovnávacích opatření, která navrhují. Tabulka č. 6 zobrazuje optimistický scénář a tabulka č. 7 pesimistický.
Tabulka 6
Pozastavení prodeje mrazicích a varných výrobků a myček nádobí značky Vedette (v milionech EUR)
Optimistický scénář
2007
2008
2009
2010
2011
2012
Obrat
903,0
[900-1 000]
[900-1 000]
[900-1 000]
[900-1 000]
[900-1 000]
Hrubé ziskové rozpětí
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Hospodářský výsledek před zahrnutím neopakujících se položek
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Provozní výsledek (EBIT)
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Hospodářský výsledek před zdaněním
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Zisk po zdanění
- [5-10]
- [5-10]
- [5-10]
[0-5]
[5-10]
[5-10]
Volné hotovostní prostředky (Free Cash Flow)
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Kumulativní volné hotovostní prostředky ( Cum. Free Cash Flow)
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Tabulka 7
Pozastavení prodeje mrazicích a varných výrobků a myček nádobí značky Vedette (v milionech EUR)
Pesimistický scénář
2007
2008
2009
2010
2011
2012
Obrat
903,0
[900-1 000]
[900-1 000]
[900-1 000]
[900-1 000]
[900-1 000]
Hrubé ziskové rozpětí
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Hospodářský výsledek před zahrnutím neopakujících se položek
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Provozní výsledek (EBIT)
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Hospodářský výsledek před zdaněním
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Zisk po zdanění
- [5-10]
- [5-10]
- [10-15]
[0-5]
[0-5]
[5-10]
Volné hotovostní prostředky (Free Cash Flow)
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Kumulativní volné hotovostní prostředky ( Cum. Free Cash Flow)
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
(144)
Tabulky č. 6 a 7 vycházejí z následujících předpokladů ohledně ztráty obratu kvůli stažení několika skupin výrobků uváděných na trh pod značkou Vedette. Takové stažení může mít za následek:
a)
snížení tržeb u skupiny výrobků značky Vedette, jejíž uvádění na trh je pozastaveno;
b)
snížení tržeb u ostatních skupin výrobků prodávaných pod značkou Vedette (57) (negativní dopad na výrobky značky Vedette);
c)
snížení tržeb u ostatních značek (negativní dopad na celé portfolio značek skupiny FagorBrandt).
(145)
Optimistický scénář zohledňuje pouze důsledky a) a b) bodu odůvodnění č. 144 a ztráta způsobená zastavením uvádění na trh určitého výrobku představuje ztrátu ve výši [70-90] % obchodního obratu u pozastavené výrobní řady (zbývajících [10-30] % představuje částku, kterou skupina FagorBrandt získá zpět nárůstem prodeje stejných výrobků uváděných na trh pod jinou značkou než Vedette) a [20-30] % obchodního obratu u ostatních výrobků uváděných na trh pod značkou Vedette. Pesimistický scénář zohledňuje důsledky c) bodu odůvodnění č. 144 s předpokladem míry ztráty ve výši [110-130] % u zastavené výrobní řady (ztráta se může týkat nejenom 100 % u zastavené výrobní řady ale může se také projevit u ostatních výrobků a značek než jen u výrobní řady, jejíž uvádění na trh je zastaveno) a [20-40] % u ostatních výrobků uváděných na trh pod značkou Vedette. Francouzské orgány vysvětlují, že pesimistický předpoklad odpovídá zkušenosti, kterou již podnik získal: v roce 2003 se ve Francii rozhodl přestat uvádět na trh mikrovlnné trouby pod značkou Vedette a plně se soustředit na značku Brandt, pro kterou bylo vyvinuto mimořádné marketingové úsilí. Uvedené zastavení prodeje mělo velmi záporné následky, protože podnik přišel nejenom o celkový obchodní obrat uskutečněný pod značkou Vedette, ale ztráta zasáhla také značku Brandt (celková ztráta u obou značek představovala […] výrobků během 2 let, již je nutno porovnat s původním prodejem […] kusů, z toho […] pod značkou Vedette, což představuje ztrátu [120-140] % pozastaveného objemu) (58).
(146)
Na základě rozboru údajů z obou výše uvedených tabulek a ostatních údajů poskytnutých francouzskými orgány se Komise domnívá, že zvolená vyrovnávací opatření oslabí podnik, protože vyvolají zhoršení hospodářských výsledků podniku počínaje rokem 2009, kdy začnou být prováděna. Podnik se ale vrátí ke kladnému hospodářskému výsledku již v roce 2010 a ještě ho zlepší v následujících letech. Komise proto soudí, že vyrovnávací opatření navrhovaná francouzskými orgány sice podnik oslabí, ale nezabrání obnovení jeho životaschopnosti.
(147)
Tento závěr není zpochybněn dodatečným vyrovnávacím opatřením uloženým Komisí, a to povinností prodloužit o tři roky zastavení uvádění na trh dotčených výrobků značky Vedette.
(148)
Jak totiž vyplývá z tabulky č. 3, která zobrazuje dopad dodatečného vyrovnávacího opatření na konečný hospodářský výsledek podniku, zůstane tento výsledek v období 2014-2016 kladný a bude vykazovat růst odhadovaný na [1,5-3] %. Stejný závěr proto platí i pro vyrovnávací opatření uložené Komisí: podnik sice oslabí, ale nezbrání obnovení jeho životaschopnosti.
6.7. Omezení podpory na minimum: skutečný příspěvek bez podpory
(149)
Aby podpora mohla být povolena, je podle odstavců 43 až 45 pokynů pro restrukturalizaci nutno, aby její výše a míra byly omezeny na minimum nutné pro provedení restrukturalizace s ohledem na dostupné finanční zdroje podniku, jeho akcionářů či skupiny, ke které náleží. Příjemci podpory musí k plánu restrukturalizace přispět významným dílem z vlastních zdrojů, včetně prodeje aktiv, která nejsou nezbytně nutná pro přežití podniku, nebo z vnějších zdrojů získaných za tržních podmínek.
(150)
Jak uvádí odstavec 43 rozhodnutí o zahájení řízení, dosahují náklady na restrukturalizaci, tak jak jsou popsány v oznámení francouzských orgánů, výše 62,5 mil. EUR. Podnik počítá s tím, že přispěje částkou 31,5 mil. EUR a získá podporu ve výši 31 mil. EUR.
Mil. EUR
%
Restrukturalizační náklady
62,5
100 %
Zdroj financování:
Vlastní úsilí příjemce
4,6
7,4 %
Příspěvek akcionářů
26,9
43 %
Podpora státu
31
49,6 %
(151)
V odstavci 44 rozhodnutí o zahájení řízení Komise vyjadřuje dvě pochybnosti ohledně uvedených údajů. Na jedné straně Komise žádá francouzské orgány o zdůvodnění, proč nezahrnuly vrácení podpory podle článku 44f do restrukturalizačních nákladů. Na druhé straně Komise žádá o vysvětlení povahy vlastního úsilí příjemce.
(152)
Francouzské orgány k druhé pochybnosti odpověděly, že vlastní úsilí příjemce spočívá v bankovních půjčkách, které skupina FagorBrandt získala na trhu. Upřesňují, že v roce 2006 podnik smluvně získal bankovní půjčky ve výši [20-40] mil. EUR a že tato částka byla v roce 2007 navýšena na [20-40] mil. EUR (59). Půjčky byly jištěny […]. Komise konstatuje, že se jedná o „financování z vnějších zdrojů za tržních podmínek“, jak jej stanoví odstavec 43 pokynů pro restrukturalizaci, a představuje tedy platný příspěvek.
(153)
Pokud jde o první pochybnost vyjádřenou Komisí, francouzské orgány uvádějí, že navrácení neslučitelné podpory nemůže být předem označeno za náklad na restrukturalizaci (stejně tak za vlastní úsilí příjemce ve smyslu odstavců 43 a 44 pokynů pro restrukturalizaci). Z tohoto důvodu nezapočítaly podporu podle článku 44f jako restrukturalizační náklad. Udávají ale, že toto navrácení, ohodnocené na přibližně [25-30] mil. EUR (včetně úroků), je samozřejmě zahrnuto do podnikatelského záměru přiloženého k oznámení jako každý jiný běžný finanční výdaj. Komise považuje za nezbytné, aby navrácení bylo vzato v úvahu v podnikatelském plánu, k čemuž v tomto konkrétním případě došlo (60).
(154)
Je ale nutno také zohlednit skutečnost, že k 21. říjnu 2008 italská podpora obdržená společností Brandt Italia představuje částku 3 190 878,02 EUR, níž je nutno připočítat úroky. Nelze proto vyloučit, že se ve vlastním příspěvku, jak ho podnik plánuje, neskrývá dotčená částka. Vlastní příspěvek příjemce se tím dostává pod hranici 50 %, kterou vyžaduje odstavec 44 pokynů pro restrukturalizaci.
(155)
Aby se proto zajistilo, že vlastní příspěvek podniku skutečně neobsahuje prvky podpory a představuje nejméně 50 % nákladů na restrukturalizaci, Komise ukládá jako podmínku tohoto kladného rozhodnutí navýšení vlastního příspěvku v míře odpovídající výši italské podpory, tj. 3 190 878,02 EUR, s tím, že k této částce je nutno připočítat úroky účtované až do dne 21. října 2008.
(156)
Konkrétně to znamená, že je nutno navýšit vlastní příspěvek k nákladům na restrukturalizaci navrhovaný skupinou FagorBrandt o tuto částku (prostřednictvím půjčky, příspěvku akcionářů či jiným způsobem), a to před koncem období restrukturalizace podniku, který je stanoven na 31. prosince 2012. Francouzské orgány musí prokázat toto navýšení do dvou měsíců od uplynutí lhůty dne 31. prosince 2012.
(157)
Pokud jde o tvrzení konkurenta, který si nepřál zveřejnit svou totožnost, že podpora není omezena na minimum, Komise potvrzuje, že kromě ověření dodržení formálního kritéria vlastního příspěvku přesahujícího 50 % rovněž posoudila, zda je podpora omezena na nutné minimum, a to zejména na základě kritérií stanovených v odstavci 45 pokynů pro restrukturalizaci. Komise se domnívá, že tomu tak je a že výše podpory neumožňuje podniku mít „nadbytek prostředků, jenž by mohl být použit pro agresivní a trh narušující činnosti, které nesouvisejí s procesem restrukturalizace.“
(158)
Komise zejména konstatuje, že po poskytnutí podpory a na konci období restrukturalizace zůstane skupina nadále výrazně zadlužena, a to s poměrem zadlužení k vlastnímu kapitálu stále vyšším než jedna. Skupina FagorBrandt tak bude nucena přednostně přidělovat vytvořené finanční prostředky na snížení této míry zadlužení.
6.8. Zásada „jednou a dost“
(159)
Podle odstavce 72 a následujících pokynů pro restrukturalizaci smí být podpora na restrukturalizaci poskytnuta pouze jednou za období deseti roků.
(160)
V tomto konkrétním případě nelze prohlásit italskou a francouzskou podporu, jejichž příjemcem byla skupina FagorBrandt, za podpory na záchranu a restrukturalizaci. V okamžiku poskytnutí těchto podpor, tj. v roce 2002 a roce 2003, nebyla totiž skupina FagorBrandt v obtížích, jak je prokázáno v bodech odůvodnění č. 45 až 56.
(161)
Je proto dodržena zásada „jednou a dost“ stanovená v pokynech pro restrukturalizaci.
6.9. Úplné provedení plánu
(162)
Plán restrukturalizace skupiny FagorBrandt, včetně všech závazků Francie, musí být proveden v plném rozsahu (61). Komise žádá, aby byla informována o postupu provádění plánu a souvisejících závazků.
7. ZÁVĚR
(163)
Podpora může být prohlášena za slučitelnou s vnitřním trhem, pokud budou splněny všechny uložené podmínky,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Podpora, kterou Francie zamýšlí poskytnout ve prospěch podniku FagorBrandt ve výši 31 mil. EUR, je slučitelná s vnitřním trhem za podmínek stanovených v článku 2.
Článek 2
1. Francouzské orgány musí pozastavit vyplácení podpory uvedené v článku 1 tohoto rozhodnutí podniku FagorBrandt, dokud tento podnik nevrátí neslučitelnou podporu, na kterou se vztahuje rozhodnutí Komise 2004/343/ES ze dne 16. prosince 2003 (62).
2. Plán restrukturalizace, s nímž Francie seznámila Komisi dne 6. srpna 2007, je proveden v plném rozsahu.
3. Vlastní příspěvek k nákladům restrukturalizace navrhovaný skupinou FagorBrandt ve výši 31,5 mil. EUR se navýší o částku 3 190 878,02 EUR a úroky účtované z této částky od okamžiku, kdy skupina FagorBrandt dostala k dispozici italskou podporu, do dne 21. října 2008. K tomuto navýšení dojde před uplynutím restrukturalizačního období podniku, jehož konec je stanoven na 31. prosince 2012. Francouzské orgány prokáží toto navýšení do dvou měsíců po uplynutí lhůty dne 31. prosince 2012.
4. Skupina FagorBrandt zastaví uvádění na trh mrazicích a varných zařízení a myček nádobí značky Vedette po dobu osmi roků.
5. Pro zajištění kontroly plnění podmínek stanovených v odstavcích 1 až 4 tohoto článku bude Francie informovat Komisi prostřednictvím výročních zpráv o stavu postupu restrukturalizace skupiny FagorBrandt, o vracení neslučitelné podpory popsané v odstavci 1, o vyplácení slučitelné podpory a o uplatňování vyrovnávacích opatření.
Článek 3
Francie bude informovat Komisi do dvou měsíců po oznámení tohoto rozhodnutí o opatřeních, která provedla, aby mu vyhověla.
Článek 4
Toto rozhodnutí je určeno Francouzské republice.
V Bruselu dne 25. července 2012.
DECYZJA KOMISJI
z dnia 25 lipca 2012 r.
w sprawie pomocy pańswa SA.23839 (C 44/2007) ze strony Francji na rzecz przedsiębiorstwa FagorBrandt
(notyfikowana jako dokument nr C(2012) 5043)
(Jedynie tekst w języku francuskim jest autentyczny)
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
(2013/283/UE)
KOMISJA EUROPEJSKA,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 108 ust. 2 akapit pierwszy (1),
uwzględniając porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym, w szczególności jego art. 62 ust. 1 lit. a),
po wezwaniu zainteresowanych stron do przedstawienia uwag zgodnie z przywołanymi artykułami (2) i uwzględniając otrzymane odpowiedzi,
a także mając na uwadze, co następuje:
1. PROCEDURA
(1)
Pismem z dnia 6 sierpnia 2007 r. Francja zgłosiła Komisji pomoc restrukturyzacyjną na rzecz grupy FagorBrandt.
(2)
Pismem z dnia 10 października 2007 r. Komisja poinformowała Francję o swojej decyzji dotyczącej wszczęcia postępowania określonego w art. 108 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej „TFUE”) w sprawie tej pomocy.
(3)
Decyzję Komisji o wszczęciu postępowania (zwaną dalej „decyzją o wszczęciu postępowania”) opublikowano w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (3). Komisja zwróciła się do zainteresowanych stron o zgłaszanie uwag do przedmiotowej pomocy.
(4)
Komisja otrzymała uwagi od trzech zainteresowanych stron, a mianowicie od dwóch konkurentów i od beneficjenta pomocy. Przedsiębiorstwo Electrolux przedstawiło swoje uwagi w piśmie z dnia 14 grudnia 2007 r. W wyniku spotkania ze służbami Komisji, które miało miejsce dnia 20 lutego 2008 r., przedsiębiorstwo to przedstawiło dodatkowe uwagi w pismach z dnia 26 lutego 2008 r. i 12 marca 2008 r. Jeden z konkurentów, który pragnie zachować anonimowość, zgłosił swoje uwagi w piśmie z dnia 17 grudnia 2007 r. (4). Grupa FagorBrandt przedstawiła swoje uwagi w piśmie z dnia 17 grudnia 2007 r. Komisja przekazała te uwagi Francji pismami z dnia 15 stycznia 2008 r. i z dnia 13 marca 2008 r., umożliwiając jej ich skomentowanie. Komisja otrzymała uwagi Francji odpowiednio pismem z dnia 15 lutego 2008 r. i w dokumencie złożonym podczas spotkania w dniu 18 marca 2008 r. (zob. motyw 5).
(5)
Pismem z dnia 13 listopada 2007 r. Francja przekazała Komisji swoje uwagi dotyczące decyzji o wszczęciu postępowania. Dnia 18 marca 2008 r. odbyło się spotkanie służb Komisji, władz francuskich i FagorBrandt. Po tym spotkaniu władze francuskie przedstawiły informacje pismami z dnia 24 kwietnia 2008 r. i 7 maja 2008 r. Drugie spotkanie odbyło się z udziałem tych samych stron w dniu 12 czerwca 2008 r. Po tym spotkaniu władze francuskie przedstawiły informacje pismem z dnia 9 lipca 2008 r. Dnia 15 lipca 2008 r. Komisja zwróciła się o dodatkowe informacje, które władze francuskie dostarczyły dnia 16 lipca 2008 r.
(6)
Dnia 21 października 2008 r. Komisja podjęła warunkowo pozytywną decyzję w kwestii pomocy na restrukturyzację w wysokości 31 mln euro przyznanej grupie FagorBrandt (5) (dalej zwaną „decyzją z dnia 21 października 2008 r.”).
(7)
Decyzja ta została unieważniona przez Sąd w dniu 14 lutego 2012 r. (6) (dalej „wyrok Sądu z dnia 14 lutego 2012 r.”) ze względu na dwa oczywiste błędy w ocenie: po pierwsze uwzględnienie niekwalifikowalnego środka wyrównawczego, a po drugie brak analizy łącznego wpływu, jaki miała na konkurencję poprzednia niezgodna ze wspólnym rynkiem pomoc przyznana przez władze włoskie (dalej zwana „pomocą władz włoskich”) i dotąd nieodzyskana, wraz z pomocą zatwierdzoną.
(8)
Komisja musi zatem przyjąć nową ostateczną decyzję. Zgodnie z orzecznictwem Sądu (7) Komisja musi w tym celu uwzględnić wyłącznie informacje, którymi dysponowała, podejmując poprzednią decyzję, czyli w dniu 21 października 2008 r. (zob. pkt „6.2.2. Ramy czasowe analizy”).
2. OPIS
(9)
Przedmiotowa pomoc jest pomocą restrukturyzacyjną. Przewidziana kwota pomocy wynosi 31 mln EUR. Dotację przyznało francuskie Ministerstwo Gospodarki, Finansów i Zatrudnienia. Beneficjentem pomocy jest spółka FagorBrandt S.A. posiadająca kilka spółek zależnych, w których skupiono działalność produkcyjną i handlową.
(10)
Władze francuskie poinformowały, że bez pomocy państwa FagorBrandt S.A. nie sprostałaby trudnościom wyłącznie za pomocą dostępnych środków. Dotacja bezpośrednia w wysokości 31 mln euro umożliwi zdaniem Francji sfinansowanie połowy wydatków na restrukturyzację (8).
(11)
Grupa FagorBrandt (zwana dalej „grupą FagorBrandt”) należy pośrednio do spółki Fagor Electrodomésticos S. Coop (zwanej dalej „Fagor”), będącej spółdzielnią prawa hiszpańskiego. Kapitał tej spółdzielni rozkłada się między około 3 500 członków (pracowników-udziałowców), z których żaden nie może posiadać więcej niż 25 % kapitału spółdzielni.
(12)
Przedsiębiorstwo Fagor należy do zrzeszenia spółdzielni Mondragón Corporación Cooperativa (zwanego dalej „MCC”), w obrębie którego każda spółdzielnia zachowuje niezależność prawną i finansową. Fagor należy do działu „Foyer” grupy branżowej „Industrie” w ramach MCC.
(13)
W 2007 r. obroty grupy FagorBrandt wyniosły 903 mln euro. Grupa wytwarza wszystkie rodzaje dużych urządzeń gospodarstwa domowego, dzielące się na trzy główne grupy produktów: urządzenia do prania i zmywania (zmywarki do naczyń, pralki, suszarki do ubrań, pralko-suszarki), urządzenia do chłodzenia (lodówki, zamrażarki skrzyniowe i szufladkowe) oraz urządzenia do gotowania (piekarniki tradycyjne, kuchenki mikrofalowe, kuchenki, płyty kuchenne, wyciągi kuchenne).
3. POWODY WSZCZĘCIA POSTĘPOWANIA
(14)
W decyzji o wszczęciu postępowania Komisja wyraziła wątpliwości z pięciu następujących powodów: ryzyko obejścia zakazu przyznawania pomocy restrukturyzacyjnej dla nowo utworzonych przedsiębiorstw; ryzyko obejścia obowiązku zwrotu pomocy niezgodnej ze wspólnym rynkiem; wątpliwości dotyczące przywrócenia długoterminowej rentowności przedsiębiorstwa; niewystarczający charakter środków wyrównawczych; wątpliwości dotyczące ograniczenia pomocy do niezbędnego minimum, w szczególności jeśli chodzi o wkład beneficjenta.
3.1. Ryzyko obejścia zakazu przyznawania pomocy restrukturyzacyjnej dla nowo utworzonych przedsiębiorstw
(15)
Ponieważ grupa FagorBrandt została utworzona w styczniu 2002 r., w rozumieniu pkt 12 Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (zwanych dalej „wytycznymi dotyczącymi pomocy restrukturyzacyjnej”) (9) była ona nowo utworzonym przedsiębiorstwem do stycznia 2005 r., tj. przez trzy lata od chwili utworzenia. Oznacza to, że zarówno w czasie, gdy przedsiębiorstwo korzystało ze zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 44f francuskiego powszechnego kodeksu podatkowego (zwanego dalej „pomocą 44f”), jak i w czasie, gdy w grudniu 2003 r. Komisja uznała tę pomoc za niezgodną ze wspólnym rynkiem i nakazała jej odzyskanie (10), grupa FagorBrandt była nowo utworzonym przedsiębiorstwem. Zgodnie z pkt 12 wytycznych dotyczących pomocy restrukturyzacyjnej nie kwalifikowała się ona zatem do takiej pomocy. W związku z tym fakt, że do momentu, gdy grupa przestała być nowo utworzonym przedsiębiorstwem, a tym samym zaczęła kwalifikować się do uzyskania pomocy restrukturyzacyjnej, Francja nie odzyskała pomocy uznanej w grudniu 2003 r. za niezgodną ze wspólnym rynkiem, mógł stanowić próbę obejścia zakazu określonego w pkt 12 wytycznych dotyczących pomocy restrukturyzacyjnej.
3.2. Ryzyko obejścia obowiązku zwrotu pomocy niezgodnej ze wspólnym rynkiem
(16)
Zauważając, że zgłoszona pomoc może w dużej części posłużyć sfinansowaniu zwrotu pomocy 44f, Komisja wyraziła wątpliwości, czy zgłoszona pomoc nie stanowi próby obejścia obowiązku zwrotu tej niezgodnej ze wspólnym rynkiem pomocy, czyniąc ten zwrot bezprzedmiotowym i bezskutecznym.
3.3. Wątpliwości dotyczące długoterminowej rentowności przedsiębiorstwa
(17)
Jeśli chodzi o przywrócenie długoterminowej rentowności przedsiębiorstwa, Komisja wyraziła dwie wątpliwości. Z jednej strony, zauważając, że oczekiwano wzrostu obrotów za 2007 r. o około 20 % w porównaniu z rokiem poprzednim, Komisja zwróciła się z pytaniem, na jakich danych oparta była ta prognoza. Z drugiej strony Komisja zauważyła, że plan restrukturyzacji nie wskazywał, w jaki sposób grupa FagorBrandt miała zamiar poradzić sobie ze zwrotem pomocy niezgodnej ze wspólnym rynkiem, jaką otrzymała jej włoska spółka zależna.
3.4. Niewystarczający charakter środków wyrównawczych
(18)
Komisja wyraziła również wątpliwości, czy dopuszczalny jest brak wdrożenia środków wyrównawczych, dodatkowych w stosunku do środków już wprowadzonych w ramach planu restrukturyzacji. Komisja przypomniała następujące fakty:
(i)
wytyczne dotyczące restrukturyzacji (pkt 38-41) nakładają na beneficjentów spełniających kryterium „dużego przedsiębiorstwa” obowiązek wprowadzenia środków wyrównawczych;
(ii)
z jednej strony bez pomocy grupa FagorBrandt wycofałaby się z rynku, a z drugiej konkurentami tej grupy są przede wszystkim przedsiębiorstwa europejskie. Tym samym zniknięcie grupy FagorBrandt umożliwiłoby jej europejskim konkurentom znaczne zwiększenie sprzedaży i produkcji;
(iii)
wydaje się, że w oparciu o pkt 40 wytycznych dotyczących pomocy restrukturyzacyjnej ogółu dotychczas wdrożonych środków nie można zaliczyć do środków wyrównawczych;
(iv)
Komisja podkreśliła, że wytyczne obowiązujące w czasie analizy przypadków Bull (11) i Euromoteurs (12), na które powołała się Francja, nie nakładały obowiązku wdrożenia środków wyrównawczych; podkreśliła również inne zasadnicze różnice między tymi przypadkami a niniejszą sprawą.
3.5. Wątpliwości co do wkładu beneficjenta
(19)
Co więcej, Komisja wyraziła wątpliwości, czy spełnione zostały warunki przewidziane w pkt 43 i 44 wytycznych dotyczących pomocy restrukturyzacyjnej. Z jednej strony władze francuskie nie włączyły zwrotu pomocy 44f do kosztów restrukturyzacji, a z drugiej nie wyjaśniły pochodzenia niektórych kwot zaliczonych do „wkładu własnego beneficjenta”.
4. UWAGI ZAINTERESOWANYCH STRON
4.1. Uwagi przedsiębiorstwa Electrolux
(20)
Przedsiębiorstwo Electrolux wskazuje, że w celu sprostania wyzwaniom światowej konkurencji wdrożyło bardzo kosztowne plany gruntownej restrukturyzacji. Aby zachować konkurencyjność, przedsiębiorstwo było zmuszone podjąć drastyczne środki, takie jak zamknięcie ośmiu zakładów w Europie Zachodniej, których produkcję przeniesiono w większości do innych zakładów istniejących w Europie i do nowych zakładów w Polsce i na Węgrzech. Podobne operacje restrukturyzacyjne przeprowadziła większość przedsiębiorstw w sektorze dużych urządzeń gospodarstwa domowego. Dlatego też przedsiębiorstwo to ubolewa, że grupa FagorBrandt mogła otrzymać wsparcie w sytuacji, z którą reszta sektora musi się zmierzyć bez takiej pomocy. Pomoc mogła więc zakłócić konkurencję kosztem innych przedsiębiorstw.
4.2. Uwagi drugiego konkurenta
(21)
Konkurent, który chce zachować anonimowość, uważa po pierwsze, że planowana pomoc nie pomoże przywrócić przedsiębiorstwu długoterminowej rentowności. Uważa, że w celu zagwarantowania dalszego istnienia przedsiębiorstwa konieczna jest zasadnicza reorganizacja przemysłowa. Konkurent ten uważa, że grupa FagorBrandt nie będzie dysponowała środkami na sfinansowanie koniecznych inwestycji. Pomoc nie pozwoli również osiągnąć grupie FagorBrandt niezbędnych rozmiarów, co poprawiłoby jej pozycję w negocjacjach z dużymi dystrybutorami, którzy preferują dostawców prowadzących na rynku Unii Europejskiej działalność na większą skalę.
(22)
Po drugie konkurent ten uważa, że pomoc nie jest ograniczona do niezbędnego minimum, ponieważ spółka FagorBrandt mogłaby uzyskać środki niezbędne na restrukturyzację od swojego akcjonariusza i od spółdzielni (tj. MCC, w skład której wchodzi bank Caja Laboral), do której akcjonariusz ten należy.
(23)
Po trzecie konkurent uważa, że pomoc może zakłócać konkurencję i wpływać na wymianę handlową między państwami członkowskimi. Z jednej strony większość przedsiębiorstw omawianego sektora produkuje w Europie, można je więc uznać za przedsiębiorstwa europejskie. Azjatyccy i tureccy konkurenci mają znaczącą pozycję tylko w przypadku niektórych produktów. Z drugiej strony grupa FagorBrandt jest piątym podmiotem na rynku europejskim i posiada silną pozycję na rynku francuskim, hiszpańskim i polskim. Konkurent uważa tym samym, że z powodu braku środków wyrównawczych pomoc nie mogłaby zostać uznana przez Komisję za zgodną ze wspólnym rynkiem.
(24)
Po czwarte wcześniejsze przyznanie bezprawnej pomocy przez Francję i Włochy nasuwa dwa wnioski: z jednej strony trudności grupy FagorBrandt stale się powtarzają, co jest rozstrzygające w kwestii jej rentowności; z drugiej strony zgłoszona pomoc najprawdopodobniej zostanie wykorzystana do zwrotu niezgodnej z prawem pomocy, co stanowiłoby obejście obowiązku zwrotu.
4.3. Uwagi grupy FagorBrandt
(25)
Uwagi grupy FagorBrandt są podobne do uwag władz francuskich, które streszczono poniżej.
5. UWAGI FRANCJI
5.1. Uwagi Francji dotyczące decyzji o wszczęciu postępowania
(26)
Jeśli chodzi o ewentualne obejście zakazu pomocy restrukturyzacyjnej dla nowo utworzonych przedsiębiorstw, władze francuskie nie zaprzeczają, że grupę FagorBrandt należy uznać za „nowo utworzone przedsiębiorstwo” w okresie trzech lat od czasu utworzenia, zgodnie z pkt 12 wytycznych dotyczących pomocy restrukturyzacyjnej. Zauważają jednak, że kwestia ewentualnej pomocy restrukturyzacyjnej dla grupy FagorBrandt została po raz pierwszy poruszona dopiero w 2006 r., w związku z trudnościami, jakie grupa przeżywała od 2004 r. i po uwzględnieniu jej pogarszającej się sytuacji finansowej od 2005 r., czyli piątego roku istnienia przedsiębiorstwa. Innymi słowy przedsiębiorstwo to nie miało powodu ubiegać się o pomoc restrukturyzacyjną, dopóki nie znalazło się w sytuacji, która by taką pomoc uzasadniała, co nastąpiło dopiero w 2006 r. W związku z tym kwestia ewentualnego obejścia reguły trzech lat jest w tym przypadku bezprzedmiotowa.
(27)
Jeśli chodzi o przypuszczenie, jakoby zgłoszona pomoc czyniła obowiązek zwrotu bezskutecznym, Francja przypomina, że przedsiębiorstwo nie jest zagrożone wyłącznie ze względu na zwrot pomocy. Trudności finansowe rozpoczęły się bowiem w 2004 r., a sytuacja znacznie się pogorszyła w roku 2005 i 2006. W decyzji o wszczęciu postępowania Komisja stwierdziła, że przedsiębiorstwo rzeczywiście jest w trudnej sytuacji w rozumieniu wytycznych dotyczących pomocy restrukturyzacyjnej. Francja wnioskuje z tego, że przedsiębiorstwo kwalifikuje się w związku z tym do pomocy restrukturyzacyjnej, jeśli pozostałe warunki uzyskania tej pomocy są spełnione. Kwestia, czy przedsiębiorstwo mogłoby przetrwać do końca 2007 r. lub 2008 r. czy też nie, gdyby nie musiało zwrócić pomocy, jest bezprzedmiotowa, ponieważ zwrot pomocy stał się obowiązkowy od momentu przyjęcia przez Komisję w 2003 r. negatywnej decyzji dotyczącej programu określonego w art. 44f. Wniosek o pomoc uzasadniony jest więc nagromadzeniem trudności finansowych wynikających z kosztów restrukturyzacji poniesionych dotychczas przez przedsiębiorstwo, z niezakończenia tej restrukturyzacji, a także ze wszystkich innych kosztów, które przedsiębiorstwo musi wziąć pod uwagę, w tym zwrotu pomocy.
(28)
Jeśli chodzi o przywrócenie długoterminowej rentowności i związane z nim dwie wątpliwości przedstawione w decyzji o wszczęciu postępowania, władze francuskie mają następujące spostrzeżenia. Jeśli chodzi o prognozę dotyczącą wzrostu obrotów w 2007 r. o 20 % w porównaniu z rokiem 2006, wynika ona przede wszystkim ze zmiany obszaru działalności grupy FagorBrandt, do której doszło w 2006 r. Jeśli chodzi o nieuwzględnienie zwrotu bezprawnej pomocy, jaką otrzymała włoska spółka zależna (przyznanej w ramach przejęcia przez Brandt Italia działalności w zakresie urządzeń gospodarstwa domowego spółki Ocean Spa), władze francuskie podkreślają, że zwrot tej pomocy nie powinien wpłynąć na rentowność przedsiębiorstwa, ponieważ kwota przypadająca na Brandt Italia powinna być niższa niż 200 000 euro, a pozostałą część kwoty pomocy miało pokryć przedsiębiorstwo, które sprzedało przedmiotową działalność.
(29)
Jeśli chodzi o brak środków wyrównawczych, Francja powtarza, że przedsiębiorstwo zbyło już w 2004 r. spółkę Brandt Components (zakład w Nevers). Ponadto spółka zmniejszyła zdolności produkcyjne, zaprzestając produkcji zamrażarek skrzyniowych i wolnostojących kuchenek mikrofalowych. Władze francuskie przypominają również, że pomoc spowodowała zakłócenie konkurencji w bardzo niewielkim stopniu, co zmniejsza konieczność wprowadzenia środków wyrównawczych. Grupa FagorBrandt ma bowiem mniej niż [0-5] % (13) udziałów w rynku europejskim, co jest bardzo słabym wynikiem w porównaniu z głównymi konkurentami. Władze francuskie uważają skądinąd, że obecność przedsiębiorstwa na rynku pozwoli uniknąć sytuacji oligopolu. W trakcie formalnego postępowania wyjaśniającego władze francuskie zaproponowały wdrożenie dodatkowych środków wyrównawczych.
(30)
Jeśli chodzi o wątpliwości Komisji dotyczące ograniczenia pomocy do minimum i własnego wkładu beneficjenta, władze francuskie mają następujące spostrzeżenia. Jeśli chodzi o nieuwzględnienie zwrotu pomocy w kosztach restrukturyzacji, wskazują one, że zwrotu niezgodnej ze wspólnym rynkiem pomocy nie można a priori uznać za koszty restrukturyzacji. W odniesieniu do „wkładu własnego beneficjenta”, zgodnie z określeniem użytym w zgłoszeniu, władze francuskie tłumaczą, że chodzi tu o pożyczki bankowe.
5.2. Uwagi Francji do uwag zainteresowanych stron
(31)
W odniesieniu do uwag przedsiębiorstwa Electrolux Francja podkreśla, że środki restrukturyzacyjne podjęte przez Electrolux i innych konkurentów nie miały na celu poprawy trudnej sytuacji ekonomicznej, lecz wzmocnienie pozycji na rynku dużych urządzeń gospodarstwa domowego. Francja uważa więc, że sytuacja grupy FagorBrandt i jej konkurentów, którzy zresztą dysponują o wiele większymi środkami finansowymi ze względu na dużo większe rozmiary, nie jest porównywalna.
(32)
W odniesieniu do uwag dotyczących długoterminowej rentowności grupy FagorBrandt, przedstawionych przez przedsiębiorstwo, które zastrzegło sobie anonimowość, władze francuskie podkreślają przede wszystkim, że grupa FagorBrandt podjęła środki zmierzające najpierw do zmniejszenia strat i zwiększenia marży, a docelowo do tego, aby uzyskać lepszą pozycję na rynku, w szczególności poprzez rozwój […].
(33)
Jeśli chodzi o stwierdzenie, że pomoc nie jest ograniczona do minimum, ponieważ grupa FagorBrandt mogłaby uzyskać finansowanie od swoich akcjonariuszy, władze francuskie podkreślają, że MCC nie jest strukturą holdingową, lecz przedsięwzięciem spółdzielczym. W tym przedsięwzięciu spółdzielczym każda spółdzielnia, w tym Fagor, czy też bank Caja Laboral, jest niezależna i zależy od decyzji swoich pracowników-spółdzielców, którzy są jej właścicielami. Grupa FagorBrandt może więc liczyć jedynie na wsparcie finansowe ze strony Fagor, ograniczone bieżącymi zdolnościami tego przedsiębiorstwa. Nabycie grupy FagorBrandt zmniejszyło pole manewru Fagor w zakresie środków pieniężnych, a zatem przedsiębiorstwo to nie może obecnie udzielać finansowania powyżej pewnego poziomu.
(34)
Po trzecie w odpowiedzi na domniemany negatywny wpływ na konkurencję władze francuskie wskazują na sprzeczności w uwagach zainteresowanej strony, która zastrzegła sobie anonimowość. Z jednej strony stwierdza ona, że pomoc naruszałaby warunki konkurencji w obrębie rynku europejskiego. Z drugiej strony przyznaje, że grupa FagorBrandt jest bardzo mała w porównaniu z głównymi podmiotami, co stanowi zagrożenie dla jej rentowności. W odniesieniu do braku środków wyrównawczych władze francuskie przypominają również, że wdrożyły dotychczas znaczne środki wyrównawcze i że proponują wdrożenie nowych.
(35)
Po czwarte w odpowiedzi na stwierdzenia oparte na wcześniejszym przyznaniu przez Francję i Włochy pomocy niezgodnej z prawem Francja przypomina, że ta bezprawna pomoc dotyczyła nie programu restrukturyzacji przedsiębiorstwa, a programu mającego na celu utrzymanie zatrudnienia na określonym obszarze. Francja podkreśla ponadto, w oparciu o informacje przekazane Komisji dnia 17 grudnia 2007 r. przez grupę FagorBrandt, że nie ma żadnego faktycznego związku między kwotą przyznanej pomocy (około 20 mln EUR pomocy netto po opodatkowaniu) a kwotą pomocy niezgodnej ze wspólnym rynkiem (około 27,3 mln EUR po naliczeniu odsetek). Ponadto koszty restrukturyzacji są szacowane na 62,5 mln EUR, a tym samym są wyraźnie wyższe od kwoty pomocy restrukturyzacyjnej, o którą wnioskowano. Władze przypominają także o zamiennym charakterze wydatków.
(36)
Jeśli chodzi o uwagi przedstawione Komisji przez grupę FagorBrandt, władze francuskie stwierdzają, że mogą jedynie zgodzić się z tymi wyjaśnieniami, tym bardziej, że uzupełniają one ich własne uwagi.
6. OCENA POMOCY
6.1. Istnienie pomocy w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE
(37)
Komisja uważa, że omawiany środek stanowi pomoc państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE. Ma on formę dotacji udzielonej przez rząd francuski, a w związku z tym został sfinansowany z zasobów państwowych i stanowi działanie państwa. Środek ten jest skierowany wyłącznie do grupy FagorBrandt, a zatem ma charakter selektywny. Dotacja stanowi korzyść dla grupy FagorBrandt, gdyż zapewnia jej dodatkowe środki i pozwala uniknąć zakończenia działalności. Środek ten może więc zakłócać konkurencję między producentami dużych urządzeń gospodarstwa domowego. Rynek dużych urządzeń gospodarstwa domowego charakteryzuje się szeroką wymianą handlową między państwami członkowskimi. W związku z powyższym Komisja uznaje, że zgłoszony środek stanowi pomoc państwa. Francja nie kwestionuje tego stwierdzenia.
6.2. Podstawa prawna oceny
6.2.1. Podstawa prawna zgodności pomocy ze wspólnym rynkiem
(38)
W art. 107 ust. 2 i 3 TFUE przewidziano odstępstwa od ogólnej niezgodności ze wspólnym rynkiem określonej w ust. 1 tego artykułu. Odstępstwa określone w art. 107 ust. 2 TFUE ewidentnie nie mają zastosowania w niniejszym przypadku.
(39)
Jeśli chodzi o odstępstwa określone w art. 107 ust. 3 TFUE, Komisja zauważa, że skoro cel pomocy nie ma wymiaru regionalnego, a odstępstwo określone w lit. b) wspomnianego ustępu wyraźnie nie ma zastosowania, stosuje się jedynie odstępstwo, o którym mowa w lit. c). Zapis ten przewiduje zezwolenie na pomoc państwa przeznaczoną na ułatwianie rozwoju niektórych działań gospodarczych, o ile nie zmienia ona warunków wymiany handlowej w zakresie sprzecznym ze wspólnym interesem. W tym kontekście bezsporne jest, że pomoc została przyznana w celu przywrócenia długoterminowej rentowności zagrożonego przedsiębiorstwa. W wytycznych dotyczących pomocy restrukturyzacyjnej Komisja przedstawiła sposób, w jaki ocenia zgodność takiej pomocy ze wspólnym rynkiem. Wytyczne te posłużą więc za podstawę prawną oceny. Komisja uważa, że żadne inne ramy wspólnotowe nie mogłyby mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Ponadto Francja nie powołała się na żadne inne odstępstwo w TFUE. Żadna z zainteresowanych stron nie odniosła się zresztą krytycznie do wyboru tej podstawy prawnej, którą wskazano już w decyzji o wszczęciu postępowania.
6.2.2. Ramy czasowe analizy
(40)
Zgodnie z orzecznictwem Sądu (14) Komisja musi, po unieważnieniu swojej decyzji, oprzeć kolejną analizę wyłącznie na informacjach, którymi dysponowała w momencie przyjęcia unieważnionej decyzji, w tym przypadku w dniu 21 października 2008 r.
(41)
Późniejsze wydarzenia, które miały miejsce po dniu 21 października 2008 r., nie mogą więc zostać wzięte pod uwagę. Tendencje wpływające na kształt rynku lub zmiany w zakresie sytuacji beneficjenta pomocy powinny zostać wyłączone z analizy. Komisja nie bierze też pod uwagę okresu wykonania planu restrukturyzacji, który nastąpił po miesiącu październiku 2008 r. (15).
(42)
Ponadto Komisja nie musi ponawiać badania sprawy ani uzupełniać go o nowe ekspertyzy techniczne (16). Unieważnienie aktu prawnego kończące postępowanie administracyjne złożone z kilku etapów niekoniecznie musi oznaczać unieważnienie całego postępowania. Jeżeli, tak jak to miało miejsce w omawianym przypadku, pomimo badania umożliwiającego wyczerpującą analizę zgodności pomocy ze wspólnym rynkiem, analiza przeprowadzona przez Komisję okazuje się niepełna, a podjęta na jej podstawie decyzja - niezgodna z prawem, postępowanie mające na celu zastąpienie tej decyzji nową może zostać wznowione na podstawie przeprowadzonego badania (17).
(43)
Co więcej, zważywszy że Komisja musi oprzeć nową analizę wyłącznie na informacjach, którymi dysponowała w październiku 2008 r., czyli informacjach, w sprawie których władze francuskie i grupa FagorBrandt zajęły już stanowisko, nie jest konieczne zasięganie ich opinii po raz kolejny (18). Również prawo osób zainteresowanych do wyrażenia swojego stanowiska zostało zagwarantowane przez publikację w Dzienniku Urzędowym decyzji o wszczęciu postępowania (19), a żadne z postanowień rozporządzenia nr 659/1999 nie wymaga ponownego zapewnienia im takiej możliwości, w przypadku gdy plan restrukturyzacji został zmieniony w trakcie badania (20).
(44)
Niniejsza decyzja opiera się zatem wyłącznie na informacjach dostępnych w dniu 21 października 2008 r.
6.3. Kwalifikowalność przedsiębiorstwa do pomocy restrukturyzacyjnej
(45)
Aby dane przedsiębiorstwo mogło otrzymać pomoc restrukturyzacyjną, musi przede wszystkim istnieć możliwość uznania go za przedsiębiorstwo zagrożone zgodnie z definicją zawartą w sekcji 2.1 wytycznych dotyczących pomocy restrukturyzacyjnej.
(46)
W pkt 24 decyzji o wszczęciu postępowania Komisja wskazała, że wydaje się, iż przedsiębiorstwo jest zagrożone w rozumieniu pkt 11 wytycznych dotyczących pomocy restrukturyzacyjnej. W pkt 27 decyzji o wszczęciu postępowania Komisja wskazała również, że zgodnie z pkt 13 wytycznych dotyczących pomocy restrukturyzacyjnej trudności zagrożonego przedsiębiorstwa stały się zbyt poważne, by ich rozwiązanie mogło zostać sfinansowane przez hiszpańskiego akcjonariusza przedsiębiorstwa. Wbrew tej wstępnej ocenie konkurent, który zastrzegł sobie anonimowość, uważa, że grupa FagorBrandt mogłaby otrzymać od Fagor i MCC niezbędne wsparcie finansowe, by sprostać tym trudnościom. Należy więc przeanalizować, czy wstępna ocena dokonana w decyzji o wszczęciu postępowania powinna ulec zmianie. Komisja zauważa, że konkurent opiera swoje stwierdzenie na artykule prasowym (21), w którym zasugerowano, że Fagor może z łatwością pozyskać środki na rynkach finansowych. Komisja zauważa jednak, że artykuł ten pochodzi z kwietnia 2005 r. i że od tego czasu sytuacja finansowa Fagor mocno się pogorszyła. Władze francuskie przypominają w tym względzie, że zobowiązania finansowe Fagor (poza konsolidacją zadłużenia grupy FagorBrandt) potroiły swoją wysokość w 2005 r., w szczególności w wyniku zakupu akcji grupy FagorBrandt i poważnych inwestycji przemysłowych w ramach Fagor. Ponadto spółka Fagor dokapitalizowała grupę FagorBrandt kwotą 26,9 mln EUR w 2006 r. Wszystkie te operacje praktycznie wyczerpały zdolność spółdzielni do zaciągania zobowiązań, a jej współczynnik zadłużenia znacząco przekroczył ogólnie przyjęte progi.
(47)
Ponadto władze francuskie wyjaśniły, że spółka Fagor, będąca jedynym akcjonariuszem grupy FagorBrandt, jest spółdzielnią pracowników-udziałowców prawa hiszpańskiego. Kapitał tej spółdzielni rozkłada się między około 3 500 członków, którymi są wyłącznie pracownicy-udziałowcy i z których żaden nie może posiadać więcej niż 25 % kapitału spółdzielni.
(48)
Z powodu takiej formy prawnej Fagor nie może podwyższyć kapitału ze środków wniesionych przez inwestorów zewnętrznych. Spółdzielnia może zwiększyć swój kapitał wyłącznie ze środków swoich członków, których możliwości finansowe są ograniczone własnymi oszczędnościami. Jedyna możliwość sfinansowania rozwoju, jaką dysponuje, to zaciąganie pożyczek bankowych lub pożyczek obligacyjnych.
(49)
Z kolei MCC to zrzeszenie spółdzielni, do których należy Fagor. W ramach tego zrzeszenia każda spółdzielnia zachowuje niezależność prawną i finansową. Innymi słowy, miedzy Fagor a MCC nie ma żadnych powiązań kapitałowych. MCC nie jest zatem spółką holdingową, ale ruchem spółdzielczym. Każda spółdzielnia należąca do tego zgrupowania, jak Fagor czy bank Caja Laboral, jest niezależna i zależy od decyzji swoich pracowników-spółdzielców, którzy są jej właścicielami. Stosunki między MCC a jego członkami nie mogą być zatem postrzegane tak samo jak w przypadku tradycyjnej grupy kapitałowej.
(50)
W związku z tym MCC z powodu swojej formy prawnej nie mogło pozyskiwać finansowania, tak jak to robi spółka akcyjna, i nie może być traktowane jako spółka dominująca w rozumieniu pkt 13 wytycznych dotyczących pomocy restrukturyzacyjnej. Grupa FagorBrandt mogła więc liczyć wyłącznie na wsparcie swojej spółki dominującej, Fagor, w granicach jej możliwości kapitałowych.
(51)
Komisja uważa więc, że nie należy zmieniać oceny dokonanej w decyzji o wszczęciu postępowania w odniesieniu do kwalifikowalności przedsiębiorstwa na podstawie pkt 11 i 13 wytycznych dotyczących pomocy restrukturyzacyjnej.
(52)
Jeśli chodzi o kwalifikowalność przedsiębiorstwa na podstawie warunków określonych w sekcji 2.1 wytycznych dotyczących pomocy restrukturyzacyjnej, w decyzji o wszczęciu postępowania podniesiono tylko jedną wątpliwość, mianowicie ewentualne obejście zakazu pomocy restrukturyzacyjnej dla nowo utworzonych przedsiębiorstw (zob. pkt 3 „Powody wszczęcia postępowania”).
(53)
Komisja przeanalizowała sytuację finansową przedsiębiorstwa, którą przedstawiono w tabeli nr 1 poniżej. Wyraźnie widać, że w ciągu trzech pierwszych lat istnienia przedsiębiorstwo, nawet gdyby zwróciło pomoc 44f, nie spełniało kryteriów określonych w pkt 10 i 11 wytycznych dotyczących pomocy restrukturyzacyjnej pozwalających na uznanie go za zagrożone: jeśli chodzi o pkt 10 wytycznych dotyczących pomocy restrukturyzacyjnej, wydaje się, że nawet gdyby przedsiębiorstwo zwróciło pomoc w wysokości 22,5 mln EUR już w 2004 r. (tj. w miesiącach następujących po podjęciu przez Komisję ostatecznej negatywnej decyzji), to i tak nie utraciłoby połowy środków własnych w 2004 r. Jeśli chodzi o pkt 11 wytycznych dotyczących pomocy restrukturyzacyjnej, nawet gdyby przedsiębiorstwo zwróciło pomoc w wysokości 22,5 mln EUR już w 2004 r., odnotowałoby straty tylko w jednym roku (2004), co nie wystarcza do uznania go za zagrożone na podstawie tego punktu. Narzuca się więc stwierdzenie, że trudności finansowe grupy FagorBrandt zwiększały się od 2005 r. w taki sposób, że przedsiębiorstwo można by uznać za zagrożone w rozumieniu wytycznych dotyczących restrukturyzacji (tj. przedsiębiorstwo, które „bez zewnętrznej interwencji władz publicznych (…) prawie na pewno zniknie z rynku w perspektywie krótko- lub średnioterminowej”) przypuszczalnie od następnego roku (biorąc pod uwagę obowiązek zwrotu pomocy 44f), a z pewnością w 2007 r.
Tabela 1
mln EUR
2002
2003
2004
2005
2006
2007
Obroty
847,1
857,6
813,2
743,6
779,7
903,0
Marża brutto
205,2
215,1
207,0
180,6
171,6
190,4
Zysk/strata netto
15,5
13,8
(3,6)
(13,4)
(18,2)
(5,7)
Środki własne
69,8
83,4
79,8
70,6
79,4
73,6
(54)
Komisja zauważyła również, że w trakcie pierwszego kwartału 2005 r. grupa Fagor podjęła decyzję o zakupie 90 % akcji przedsiębiorstwa za cenę [150-200] mln EUR. To pokazuje, że rynek nie uważał przedsiębiorstwa za zagrożone w rozumieniu wytycznych dotyczących pomocy restrukturyzacyjnej, tj. za przedsiębiorstwo, które bez zewnętrznej interwencji władz publicznych prawie na pewno zniknie z rynku w perspektywie krótko- lub średnioterminowej.
(55)
W związku z powyższym Komisja uważa, że przedsiębiorstwo utworzone w styczniu 2002 r. nie mogło zostać uznane za zagrożone w trakcie trzech pierwszych lat istnienia, nawet gdyby niezwłocznie zwróciło pomoc 44f. Uważa tym samym, że opóźnianie przez Francję odzyskania pomocy 44f do stycznia 2005 r. - tj. o trzy lata od chwili utworzenia grupy FagorBrandt - nie skutkowało sztucznym utrzymywaniem przy życiu przedsiębiorstwa, które w przeciwnym wypadku zniknęłoby z rynku. Uważa również, że w trakcie tego okresu przedsiębiorstwo nie miało powodów, by ubiegać się o pomoc restrukturyzacyjną. W związku z powyższym Komisja uznaje, że opóźnienie przez Francję odzyskania pomocy 44f do stycznia 2005 r. nie stanowi obejścia zakazu pomocy restrukturyzacyjnej dla nowo utworzonych przedsiębiorstw w rozumieniu pkt 12 wytycznych dotyczących pomocy restrukturyzacyjnej.
(56)
Podsumowując, wątpliwości dotyczące kwalifikowalności przedsiębiorstwa zostały rozwiane, a Komisja uważa, że warunki określone w sekcji 2.1 wytycznych dotyczących pomocy restrukturyzacyjnej zostały spełnione.
6.4. Przepisy dotyczące wcześniejszej pomocy niezgodnej z prawem i ze wspólnym rynkiem
6.4.1. Pomoc przyznana przez Francję
(57)
Na podstawie pkt 23 wytycznych dotyczących pomocy restrukturyzacyjnej i ze względu na fakt, że wydaje się, iż zgłoszona pomoc służy głównie sfinansowaniu zwrotu pomocy 44f, w pkt 30 decyzji o wszczęciu postępowania Komisja wyraziła wątpliwość, czy zgłoszona pomoc nie stanowi obejścia obowiązku zwrotu, czyniąc ten zwrot bezprzedmiotowym i bezskutecznym.
(58)
Przy ocenie tej kwestii Komisja uwzględniła następujące informacje.
(59)
Po pierwsze, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, zwrot pomocy niezgodnej ze wspólnym rynkiem wraz z odsetkami pozwala przywrócić sytuację sprzed przyznania pomocy i wyeliminować tym samym zakłócenia konkurencji, do jakich pomoc prowadzi. W niniejszym przypadku zakłada się więc, że zwrot pomocy 44f wraz z odsetkami - od którego zależy wypłata nowej pomocy - przywróci sytuację sprzed przyznania pomocy.
(60)
Po drugie, przedsiębiorstwo kwalifikuje się do pomocy restrukturyzacyjnej. Po pierwsze bowiem, trudności finansowe przedsiębiorstwa nie wynikają głównie ze zwrotu pomocy niezgodnej ze wspólnym rynkiem. Mają inne źródła, które są przyczyną strat ponoszonych od 2004 r. (zob. tabela 1). Przyszły zwrot pomocy niezgodnej ze wspólnym rynkiem tylko zwiększy te trudności do tego stopnia, że przedsiębiorstwo nie będzie mogło im sprostać bez pomocy państwa. Po drugie, wdrożono plan restrukturyzacji działalności, którego koszt wynosi 62,5 mln EUR. To pokazuje, że restrukturyzacja działalności niezbędna w celu przywrócenia rentowności przedsiębiorstwa wiąże się z bardzo wysokimi kosztami, przewyższającymi zwrot pomocy 44f, która wynosi 22,5 mln EUR bez odsetek. Informacje te wskazują, że spółka FagorBrandt jest przedsiębiorstwem w trudnej sytuacji, którego istnienie jest zagrożone. Może ona, jak każde przedsiębiorstwo w takiej sytuacji, uzyskać pomoc restrukturyzacyjną, jeśli spełnione są warunki określone w wytycznych dotyczących pomocy restrukturyzacyjnej.
(61)
Po trzecie, w decyzji z 1991 r. w sprawie Deggendorf (22) Komisja zauważyła, że „skumulowanym skutkiem przyznanej bezprawnie pomocy, której zwrotu Deggendorf odmawia od 1986 r., i nowej pomocy (…) są nadmierne i nienależne korzyści dla tej spółki, które zmieniają warunki wymiany handlowej w zakresie sprzecznym ze wspólnym interesem”, ale uznała nową pomoc za zgodną ze wspólnym rynkiem pod warunkiem „zobowiązania władz (…) do zawieszenia wypłaty pomocy spółce Deggendorf, dopóki nie doprowadzą one do odzyskania pomocy niezgodnej ze wspólnym rynkiem (…)”. W wyroku z dnia 15 maja 1997 r. (23) Trybunał Sprawiedliwości zatwierdził podejście przyjęte przez Komisję. Komisja przyjęła od tego czasu wiele decyzji, w których stosuje to samo podejście, tj. uznanie nowej pomocy za zgodną ze wspólnym rynkiem, przy jednoczesnym nakazie zawieszenia jej wypłaty do czasu zwrotu pomocy niezgodnej z prawem (24). Komisja zauważa, że w niniejszym przypadku, jeśli nowa pomoc spełniałaby warunki określone w wytycznych dotyczących restrukturyzacji, wydaje się, że nic nie stoi na przeszkodzie zastosowaniu podejścia przyjętego w sprawie Deggendorf, tj. uznania nowej pomocy za zgodną ze wspólnym rynkiem pod warunkiem, że jej wypłata zostanie zawieszona do czasu odzyskania pomocy 44f.
(62)
Na podstawie powyższych rozważań wątpliwości Komisji zostały rozwiane.
(63)
W związku z tym Komisja pragnie dodać poniższe uściślenie. W pkt 23 wytycznych dotyczących pomocy restrukturyzacyjnej nakłada się na Komisję obowiązek uwzględnienia w ramach analizy pomocy restrukturyzacyjnej „po pierwsze, skumulowan[ych] skutk[ów] poprzedniej pomocy i nowej pomocy, oraz, po drugie, fakt[u], iż poprzednia pomoc nie została zwrócona”. Jak wskazano w przypisie nr 14 wytycznych dotyczących pomocy restrukturyzacyjnej, przepis ten opiera się na wyroku w sprawie Deggendorf (25). W niniejszym przypadku Francja zobowiązała się odzyskać pomoc 44f przed przystąpieniem do wypłacenia nowej pomocy. W niniejszej decyzji obowiązkiem Komisji na mocy przywołanego wyżej orzeczenia w sprawie Deggendorf jest przekształcenie tego zobowiązania w warunek zgodności zgłoszonej pomocy ze wspólnym rynkiem. W ten sposób Komisja upewni się, że nie nastąpi kumulacja wcześniejszej pomocy z nową pomocą i że wcześniejsza pomoc zostanie zwrócona.
6.4.2. Niezgodna z prawem pomoc władz włoskich
(64)
Według stanu na dzień 21 października 2008 r. Brandt Italia - włoska spółka zależna grupy FagorBrandt - nadal nie zwróciła części pomocy przyznanej przez władze włoskie. Pomoc ta została uznana przez Komisję za niezgodną ze wspólnym rynkiem w decyzji z dnia 30 marca 2004 r. (26).
(65)
W takim wypadku, jak już zauważono w motywie 61, wyrok w sprawie Deggendorf (27) potwierdza, że Komisja nie przekroczyła swoich uprawnień w zakresie oceny, nakazując odzyskanie wcześniej przyznanej pomocy jako warunek wypłacenia nowej pomocy. Przy założeniu, że Komisja warunkuje przyznanie planowanej pomocy wcześniejszym odzyskaniem co najmniej jednej wcześniejszej pomocy, nie ma ona obowiązku badać łącznego skutku tej pomocy dla konkurencji, gdyż taki warunek pozwala uniknąć skumulowania korzyści wynikającej z planowanej pomocy z korzyścią przyznaną w ramach wcześniejszej pomocy (28).
(66)
W ramach swojej praktyki decyzyjnej Komisja była bowiem zwolenniczką odzyskiwania pomocy niezgodnej ze wspólnym rynkiem przed przekazaniem nowej pomocy (29), zamiast stosowania pkt 23 wytycznych dotyczących pomocy restrukturyzacyjnej, który umożliwia jej uwzględnienie łącznego skutku pomocy niezgodnej z prawem i nowej pomocy.
(67)
Tymczasem ze względu na szczególny charakter niniejszej sprawy Komisja zamierza zastosować pkt 23 wytycznych. W związku bowiem z unieważnieniem przez Sąd decyzji Komisji z dnia 21 października 2008 r. musi ona przyjąć nową decyzję. W tym kontekście Komisja nie może brać pod uwagę informacji, którymi nie dysponowała jeszcze w dniu, w którym przyjęła pierwszą decyzję. Komisja nie może zatem uwzględnić nowych zobowiązań podjętych przez państwo członkowskie ani też warunków odzyskania niezgodnej z prawem pomocy, które miało miejsce po tej dacie.
(68)
W związku z tym, a równocześnie zgodnie sugestią zawartą w wyroku Sądu z dnia 14 lutego 2012 r. (30), Komisja musi zbadać łączny wpływ pomocy władz włoskich i zgłoszonej pomocy restrukturyzacyjnej na konkurencję.
(69)
Należy natomiast określić najpierw kwotę pomocy władz włoskich, która powinna zostać uwzględniona według stanu na dzień 21 października 2008 r.
(70)
Grupa FagorBrandt szacuje, że zwrot pomocy władz włoskich przypadający na Brandt Italia powinien być najprawdopodobniej niższy niż 200 000 EUR.
(71)
Grupa FagorBrandt kupiła bowiem w 2003 r., za pośrednictwem swojej spółki zależnej Brandt Italia, fabrykę w Verolanuova i jej aktywa od spółki Ocean, która była wówczas poddana sądowemu postępowaniu naprawczemu. Cena, jaką Brandt Italia zaoferowała za odnośne aktywa, wynosiła 10 mln EUR.
(72)
Ustanowiony przez sąd zarząd spółki Ocean uznał tę kwotę za niewystarczającą, a zatem władze włoskie zwróciły się o objęcie tego rodzaju transakcji przejęcia przepisami ustanowionymi w programach „Mobilita” i „Casa Integrazione”, które zostały uznane za zgodne z obowiązującymi przepisami prawa europejskiego. Przewidziano w nich między innymi, że przedsiębiorstwa zatrudniające osoby bezrobotne mogą skorzystać ze zwolnienia ze składek na ubezpieczenie społeczne. Rozszerzenie tych przepisów miało na celu doprowadzenie do podwyższenia ceny odnośnych aktywów ze względu na płynącą z tego rozwiązania korzyść dla kupującego.
(73)
W związku z tym w dniu 14 lutego 2003 r. władze włoskie wydały rozporządzenie z mocą ustawy stanowiące, że nabywca aktywów spółki podlegającej postępowaniu naprawczemu i zatrudniającej powyżej 1 000 osób może skorzystać z ulg w zakresie obciążeń socjalnych i dodatkowych składek w odniesieniu do każdego przejętego pracownika. Zawarta w dniu 7 marca 2003 r. transakcja nabycia działalności Ocean SpA w zakresie sprzętu gospodarstwa domowego przez Brandt Italia kwalifikowała się do objęcia tym programem, wdrożonym na podstawie przywołanego rozporządzenia z mocą ustawy. Dlatego też kwota tych zwolnień, szacowana na 8,5 mln EUR, doprowadziła do podwyższenia ceny zaproponowanej przez Brandt Italia, która wzrosła tym samym do 18,5 mln EUR.
(74)
W decyzji z dnia 30 marca 2004 r. (31) Komisja uznała, że rozporządzenie z mocą ustawy z dnia 14 lutego 2003 r., przekształcone w ustawę w dniu 17 kwietnia 2003 r., stanowiło program pomocy niezgodny z prawem i ze wspólnym rynkiem. Po zapoznaniu się z decyzją Komisji spółka Brandt Italia uzyskała w dniu 5 lipca 2004 r. w Sądzie Gospodarczym w Brescia decyzję o konfiskacie ostatniej transzy płatności za zakup aktywów (5,7 mln EUR) i zwróciła się do organów prowadzących postępowanie naprawcze w spółce Ocean w celu odzyskania nadpłaconej kwoty. Spółka Brandt Italia uważała bowiem, że władze włoskie powinny odzyskać niezgodną z prawem pomoc od jej rzeczywistego beneficjenta.
(75)
Dlatego też mimo że beneficjentem pomocy w ramach programu zakwestionowanego przez Komisję była spółka Brandt Italia (gdyż faktycznie skorzystała z ulg), grupa FagorBrandt oszacowała, że ostateczna korzyść związana z pomocą została niemal w całości przekazana wierzycielom zarejestrowanym przez ustanowiony sądowo zarząd spółki Ocean w postaci odliczenia podwyżki ceny zakupu aktywów (cena wzrosła o 8,5 mln EUR, natomiast ulgi faktycznie przyznane wynosiły 8 624 283 EUR). W efekcie władze francuskie oszacowały, że kwota należna od Brandt Italia/FagorBrandt wynosiła 124 283 EUR plus odsetki.
(76)
Natomiast władze włoskie przekazały Komisji informacje, które podważają taką argumentację.
(77)
Dnia 13 maja 2008 r. władze włoskie przekazały Komisji dwa orzeczenia Sądu w Brescia. Dotyczyły one sporu między Narodowym Instytutem Ubezpieczeń Społecznych (INPS) a Brandt Italia w kwestii ustalenia kwoty pomocy, a konkretnie wysokości ulg w składkach na ubezpieczenie społeczne, z których skorzystała spółka Brandt Italia.
(78)
Pierwszym orzeczeniem z dnia 1 lutego 2008 r. zawieszono nakaz odzyskania wydany przez INPS wobec Brandt Italia w dniu 18 grudnia 2007 r. INPS odwołał się od tego orzeczenia. Dnia 29 kwietnia 2008 r. sąd apelacyjny uchylił zawieszenie nakazu odzyskania.
(79)
Trzecie orzeczenie z dnia 8 lipca 2008 r., przekazane Komisji dnia 20 października 2008 r., podtrzymuje co do meritum stanowisko INPS w kwestii nakazu zwrotu całości pomocy przez Brandt Italia. Spółka Brandt Italia została powiadomiona o tym orzeczeniu w dniu 15 września 2008 r.
(80)
W świetle powyższych informacji Komisja musi zatem ustalić kwotę pomocy, którą ma zwrócić Brandt Italia/FagorBrandt, według racjonalnego oszacowania na dzień 21 października 2008 r. W tym kontekście Komisja pragnie zauważyć, że orzeczeniem z dnia 8 lipca 2008 r. Sąd w Brescia nakazał Brandt Italia zwrot 8 890 878,02 EUR.
(81)
Tymczasem Komisja oszacowała, że od tej kwoty należy odliczyć kwotę konfiskaty, czyli 5,7 mln EUR. Spółka Brandt Italia nie dysponowała bowiem tą kwotą, zablokowaną w ramach środka ochronnego, od czasu orzeczenia Sądu Gospodarczego w Brescia z dnia 5 lipca 2004 r. Decyzję tę podjęto z uwagi na decyzję Komisji z dnia 30 marca 2004 r., a kwota ta została zablokowana ze względu na przewidywaną konieczność jej odzyskania. Dlatego też na dzień 21 października 2008 r. można było zakładać, że kwota ta posłuży do zwrotu części omawianej pomocy. Wniosek ten potwierdzają następujące fakty:
-
w swojej decyzji z dnia 30 marca 2004 r. w motywie 18 Komisja uściśliła, że beneficjentami zakwestionowanego programu pomocy mogli być zarówno nabywcy zagrożonych przedsiębiorstw, jak i same zagrożone przedsiębiorstwa. Innymi słowy, można było przewidzieć, że spółka Ocean będzie musiała pokryć co najmniej część zwrotu;
-
w orzeczeniu Sądu w Brescia z dnia 8 lipca 2008 r. wspomniano o zablokowanej kwocie na zajętym rachunku i uznano za „oczywiste”, że kwota ta mogła posłużyć do zwrotu części środków należnych INPS.
(82)
W efekcie, biorąc pod uwagę okoliczności wyjaśnione w motywach 76-81 Komisja uznaje, że ostateczna kwota pomocy władz włoskich, którą należy uwzględnić do celów niniejszej analizy, wynosi 3 190 878,02 EUR, do której należy doliczyć odsetki narosłe do dnia 21 października 2008 r.
(83)
W kwestii odsetek Komisja uznaje bowiem, że datą, którą należy wziąć pod uwagę, nie jest data faktycznego odzyskania pomocy, lecz data przyjęcia unieważnionej decyzji, ponieważ w niniejszym przypadku Komisja analizuje zgodność ze wspólnym rynkiem pomocy władz francuskich na dzień 21 października 2008 r. Tymczasem na dzień 21 października 2008 r. pomoc francuska istniała równolegle z pomocą włoską wraz z odsetkami narosłymi do tej daty. Komisja musi zatem wziąć pod wagę wszystkie te elementy łącznie, nie doliczając jednak odsetek narosłych do dnia faktycznego odzyskania.
(84)
Co więcej, korzyść w postaci odsetek narosłych od dnia 21 października 2008 r. do dnia faktycznego odzyskania zostanie wyeliminowana w momencie odzyskania pomocy, której kwota powinna te odsetki obejmować.
(85)
Oprócz pomocy w wysokości 31 mln EUR przyznanej przez władze francuskie grupa FagorBrandt dysponowała w efekcie kwotą 3 190 878,02 EUR (plus odsetki). Korzyść ta miała wpływ na konkurencję - przedsiębiorstwo miało do dyspozycji dodatkowe środki finansowe, których nie miałoby w normalnych warunkach rynkowych (tj. w przypadku braku niezgodnej ze wspólnym rynkiem pomocy władz włoskich).
(86)
Zgodnie z pkt 23 wytycznych dotyczących pomocy restrukturyzacyjnej i wyrokiem Sądu z dnia 14 lutego 2012 r. Komisja zamierza zbadać łączne skutki pomocy władz włoskich i pomocy restrukturyzacyjnej w ramach analizy zgodności tej ostatniej pomocy ze wspólnym rynkiem.
(87)
W ramach analizy łącznych skutków Komisja jest zmuszona przeprowadzić podwójną kontrolę. Z jednej strony musi sprawdzić, czy środki wyrównawcze (zob. motywy 89 i kolejne, zwłaszcza motyw 118 i kolejne) pozwalają rzeczywiście wyrównać zakłócenie konkurencji wywołane dysponowaniem przez grupę FagorBrandt dodatkowymi środkami finansowymi. Ponadto Komisja zamierza dopilnować, aby wkład własny beneficjenta był wyłączony z pomocy (zob. motyw 154 i kolejne). Nie można bowiem wykluczyć, że przedmiotowa kwota została ujęta we wkładzie własnym przewidzianym przez przedsiębiorstwo.
(88)
Przy okazji tej podwójnej kontroli Komisja może narzucić państwu członkowskiemu nowe warunki, niezależnie od złożonych przezeń ewentualnych propozycji (których w tym przypadku Komisja nie może wziąć pod uwagę, jeśli zostały sformułowane po dniu 21 października 2008 r.). Zgodnie z pkt 46 wytycznych dotyczących pomocy restrukturyzacyjnej „Komisja może nałożyć takie warunki i obowiązki, jakie uzna za konieczne w celu zapewnienia, aby pomoc nie zakłócała konkurencji w stopniu sprzecznym ze wspólnym interesem, w przypadku gdyby dane państwo członkowskie nie zobowiązało się do przyjęcia takich przepisów”.
6.5. Unikanie nadmiernego zakłócania konkurencji
6.5.1. Analiza konieczności wprowadzenia środków wyrównawczych
(89)
W pkt 38 wytycznych dotyczących pomocy restrukturyzacyjnej przewidziano, że aby Komisja mogła zezwolić na pomoc restrukturyzacyjną, należy wprowadzić środki wyrównawcze, tak aby zmniejszyć negatywne skutki dla warunków wymiany handlowej. W przeciwnym razie pomoc należy uznać za „sprzeczną ze wspólnym interesem” i dlatego niezgodną ze wspólnym rynkiem. Warunek ten często przybiera postać ograniczenia obecności, jaką przedsiębiorstwo może zachować na swoim rynku lub rynkach po zakończeniu okresu restrukturyzacji.
(90)
Francja w swoim zgłoszeniu stwierdziła, że środki wyrównawcze nie wydają się konieczne w niniejszym przypadku, w szczególności ze względu na fakt, że pomoc nie będzie prowadziła do nadmiernego zakłócania konkurencji. W pkt 37, 38 i 40 decyzji o wszczęciu postępowania Komisja zwięźle wyjaśniła, dlaczego odrzuciła to twierdzenie.
(91)
W kolejnych motywach Komisja wyjaśnia bardziej szczegółowo, dlaczego uważa, że pomoc prowadzi do zakłócenia konkurencji i dlaczego wdrożenie środków wyrównawczych jest, wbrew twierdzeniom władz francuskich, niezbędne.
(92)
Jak wyjaśniono powyżej, grupa FagorBrandt jest obecna w sektorze produkcji i wprowadzania do obrotu za pośrednictwem dystrybutorów (w przeciwieństwie do dystrybucji i sprzedaży dla klientów indywidualnych) dużych urządzeń gospodarstwa domowego. Jeśli chodzi o zasięg geograficzny rynku dużych urządzeń gospodarstwa domowego, Komisja uznała wcześniej, że obejmuje on co najmniej Unię Europejską, w szczególności ze względu na brak barier wejścia, harmonizację techniczną i stosunkowo niskie koszty transportu (32). Dane dostarczone przez spółkę FagorBrandt i przez obydwu konkurentów, którzy przedstawili swoje uwagi, potwierdzają, że rynek ma wymiar ogólnounijny.
(93)
Komisja uważa, że pomoc restrukturyzacyjna automatycznie prowadzi do zakłócenia konkurencji, zapobiegając wyjściu beneficjenta z rynku i hamując tym samym rozwój konkurujących z nim przedsiębiorstw. Stoi więc ona w sprzeczności z opuszczaniem rynku przez przedsiębiorstwa najmniej efektywne, które jest „zjawiskiem normalnym” zgodnie z pkt 4 wytycznych dotyczących pomocy restrukturyzacyjnej. Zgłoszona pomoc na rzecz spółki FagorBrandt prowadzi więc do wskazanego powyżej zakłócenia konkurencji. Komisja zauważa jednak, że następujące elementy mogą przyczynić się do ograniczenia rozmiarów tego zakłócenia konkurencji. Po pierwsze, udział grupy FagorBrandt w europejskim rynku dużych urządzeń gospodarstwa domowego wynosi najwyżej [0-5] % (33). Po drugie, na rynku tym działa czterech konkurentów z udziałem wynoszącym 10 % lub więcej (Indesit, Whirlpool, BSH i Electrolux) (34). Konkurent, który zastrzegł sobie anonimowość, przyznaje skądinąd, że grupa FagorBrandt jest stosunkowo małym podmiotem na rynku europejskim (zob. powyżej wątpliwości tego konkurenta dotyczące przywrócenia rentowności przedsiębiorstwa i jego nieznacznej wielkości), mającym coraz mniejszy udział w rynku (35). Po trzecie, kwota pomocy jest niewielka w porównaniu z europejskimi obrotami grupy FagorBrandt (pomoc stanowi poniżej 4 % obrotów z 2007 r.), a jeszcze mniejsza w stosunku do obrotów czterech głównych podmiotów na rynku, których obroty są wyższe od obrotów grupy FagorBrandt (36).
(94)
Podczas gdy w poprzednim motywie przeanalizowano zakłócenie konkurencji wywołane przez pomoc, należy również, jak wskazano w pkt 38 wytycznych dotyczących restrukturyzacji, który z kolei odzwierciedla przepis art. 107 ust. 3 lit. c) TFUE, przeanalizować zakres „negatywnych skutków dla warunków wymiany handlowej” między państwami członkowskimi. Jak już zauważono w pkt 38 decyzji o wszczęciu postępowania, pomoc zakłóca lokalizację działalności gospodarczej między państwami członkowskimi, a tym samym zakłóca wymianę handlową między nimi. Grupa FagorBrandt jest przedsiębiorstwem, którego większość działalności produkcyjnej i pracowników znajduje się we Francji ([80-100] % wielkości produkcji przedsiębiorstwa znajduje się we Francji). Bez pomocy władz francuskich grupa FagorBrandt szybko zniknęłaby z rynku. Produkty wytwarzane w zakładach produkcyjnych grupy FagorBrandt konkurują bowiem głównie z produktami, które jej konkurenci wytwarzają w innych państwach członkowskich (37). Tym samym zniknięcie spółki FagorBrandt umożliwiłoby jej europejskim konkurentom znaczne zwiększenie sprzedaży, a w związku z tym również produkcji. Celem pomocy jest utrzymanie we Francji działalności produkcyjnej, która w przeciwnym razie zostałaby częściowo przeniesiona do innych państw członkowskich. Ma więc ona negatywne skutki dla warunków wymiany handlowej, zmniejszając możliwości wywozu produktów do Francji przez konkurentów prowadzących działalność w innych państwach członkowskich (38). Pomoc zmniejsza również możliwości sprzedaży w krajach, do których grupa FagorBrandt nadal będzie wywozić swoje produkty. Biorąc pod uwagę wielkość sprzedaży grupy FagorBrandt i odpowiadającą jej liczbę miejsc pracy, te negatywne skutki dla warunków wymiany handlowej nie są bez znaczenia.
(95)
Na podstawie powyższej analizy Komisja uznaje, że niezbędne są konkretne (tj. zauważalne), choć ograniczone w swym oddziaływaniu środki wyrównawcze.
6.5.2. Analiza dotychczas wdrożonych środków
(96)
W pkt 39 decyzji o wszczęciu postępowania Komisja wyraziła wątpliwości, czy środki zgłoszone przez władze francuskie mogą zostać uwzględnione jako środki wyrównawcze, biorąc pod uwagę fakt, że w pkt 40 wytycznych dotyczących pomocy restrukturyzacyjnej stwierdzono: „Do celu oceny środków wyrównawczych sumy odpisane jako straty i zamknięcie działalności przynoszącej straty, które w dowolnym stopniu byłyby konieczne, aby przywrócić rentowność, nie będą uznawane za obniżenie zdolności produkcyjnych lub udziału w rynku”. Wydawało się, że wszystkie środki opisane przez władze francuskie mieściły się w zakresie stosowania tego wykluczenia. W ramach formalnego postępowania wyjaśniającego Francja powtórzyła, że uważa, iż wstrzymanie produkcji zamrażarek skrzyniowych i wolnostojących kuchenek mikrofalowych oraz sprzedaż Brandt Components stanowią trzy ważne środki wyrównawcze. Komisja dokonała więc szczegółowej analizy tych środków i wyciągnęła z niej następujące wnioski.
(97)
Jeśli chodzi o zamknięcie w 2005 r. zakładu produkującego zamrażarki skrzyniowe (zakład w Lesquin), Francja wskazała w zgłoszeniu z dnia 6 sierpnia 2007 r., że zakład, „który produkował zamrażarki skrzyniowe i chłodziarki do wina dla całej grupy FagorBrandt, osiągnął wielkość (…), która nie pozwalała mu na pokrycie ani kosztów zmiennych, ani kosztów stałych, i wygenerował 5,8 mln EUR straty operacyjnej w 2004 r.”. Nie ma więc wątpliwości, że w tym wypadku chodzi o zamknięcie działalności przynoszącej straty, które jest konieczne, aby przywrócić rentowność (39) i że zgodnie z pkt 40 wytycznych dotyczących pomocy restrukturyzacyjnej nie może ono zostać uwzględnione jako środek wyrównawczy.
(98)
Jeśli chodzi o wstrzymanie produkcji wolnostojących kuchenek mikrofalowych w zakładzie w Azenay, również mamy do czynienia z zamknięciem działalności przynoszącej straty, koniecznym, aby przywrócić rentowność, co skądinąd władze francuskie w sposób wyraźny uznały w przedłożonych dokumentach (40). Nierentowny charakter tej działalności nie jest zaskakujący, biorąc pod uwagę fakt, że wolnostojące kuchenki mikrofalowe są jednym z segmentów rynku, na których najbardziej obecne są produkty pochodzące z krajów o niskich kosztach (41). Ponadto zakład w Azenay utracił duże kontrakty na produkcję kuchenek mikrofalowych dla innych grup (42). Podsumowując, na podstawie pkt 40 wytycznych dotyczących pomocy restrukturyzacyjnej nie można uznać tego środka za środek wyrównawczy.
(99)
Natomiast w marcu 2004 r. przedsiębiorstwo zbyło swoją spółkę zależną Brandt Components (zakład w Nevers) austriackiej grupie ATB za kwotę 3 mln EUR. Nie mamy tu do czynienia z sumą odpisaną jako strata (43) ani z zamknięciem działalności. Przywołany wyżej przepis pkt 40 wytycznych dotyczących pomocy restrukturyzacyjnej nie wyklucza więc tego środka. W ramach działalności, która była przedmiotem zbycia w marcu 2004 r. (44), w 2003 r. uzyskano obroty w wysokości 35,4 mln EUR, czyli równowartość 4 % obrotów przedsiębiorstwa za 2003 r., i zatrudniano 306 pracowników, co stanowi 6 % pracowników przedsiębiorstwa. Działalność ta związana była z projektowaniem, rozwojem, produkcją i wprowadzaniem do obrotu silników elektrycznych do pralek. Zbycie doprowadziło więc do zmniejszenia obecności przedsiębiorstwa na rynku podzespołów do pralek.
(100)
Ten ostatni środek nie może jednak zostać uznany za rzeczywisty środek wyrównawczy. Sprzedaży spółki Brandt Components dokonano bowiem około trzy i pół roku przed zgłoszeniem badanej pomocy. Komisja zauważa w szczególności, że środek ten nie zmniejsza obecności grupy FagorBrandt na rynku dużych urządzeń gospodarstwa domowego (45), który jest głównym rynkiem, na którym grupa FagorBrandt pozostanie obecna. Środek ten nie miał zatem na celu zmniejszenia zakłóceń konkurencji wynikających z przyznania planowanej pomocy i nie mógł do takiego zmniejszenia doprowadzić.
6.5.3. Środki wyrównawcze zaproponowane przez władze francuskie
(101)
Aby odpowiedzieć na wątpliwości sformułowane w decyzji o wszczęciu postępowania dotyczące wystarczającego charakteru zgłoszonych środków wyrównawczych, władze francuskie proponują wstrzymanie wprowadzania do obrotu produktów do chłodzenia i produktów do gotowania Vedette przez pięć lat. Ponadto proponują wstrzymanie wprowadzania do obrotu zmywarek do naczyń Vedette albo zbycie marki […].
(102)
Jak wskazano powyżej, grupa FagorBrandt realizuje [50-80] % sprzedaży na rynku francuskim, w którym w 2006 r. przedsiębiorstwo to miało [10-20] % udział pod względem wartości i [10-20] % udział pod względem wielkości produkcji. Oznacza to, że gdyby grupa FagorBrandt zbyła tę część swojej działalności, skorzystaliby na tym głównie jej konkurenci na rynku francuskim, uzyskując możliwość zwiększenia sprzedaży. Dalsze istnienie grupy FagorBrandt, które jest możliwe dzięki pomocy, dotyczy w największym stopniu tych właśnie przedsiębiorstw. Natomiast sprzedaż grupy FagorBrandt na rynku włoskim jest bardzo ograniczona. Komisja preferuje więc, jako środek wyrównawczy, wstrzymanie wprowadzania do obrotu zmywarek do naczyń pod marką Vedette a nie zbycie marki […], ponieważ produkty marki Vedette (46) są sprzedawane wyłącznie na rynku francuskim, podczas gdy produkty […] są sprzedawane głównie […].
(103)
Należy więc przeanalizować zakres tych dodatkowych środków wyrównawczych w celu ustalenia, czy są wystarczające.
(104)
Sprzedaż produktów do chłodzenia (lodówek i zamrażarek) marki Vedette osiągnęła w 2007 r. wartość [10-20] mln EUR, tj. [0-5] % obrotów grupy FagorBrandt.
(105)
Wstrzymanie wprowadzania do obrotu produktów do chłodzenia na okres pięciu lat umożliwi konkurentom obecnym na rynku francuskim wzmocnienie pozycji w zakresie produktów do chłodzenia. Według badania GfK z 2007 r. głównymi konkurentami grupy FagorBrandt, której udział w rynku wynosi pod względem wartości […] %, na rynku lodówek we Francji są Whirlpool ([…] %), Indesit ([…] %) i Electrolux ([…] %). Na rynku zamrażarek głównymi konkurentami grupy FagorBrandt ([…] %) są Whirlpool ([…] %), Liebherr ([…] %) i Electrolux ([…] %).
(106)
Sprzedaż produktów do gotowania marki Vedette osiągnęła w 2007 r. wartość [5-10] mln EUR, tj. [0-5] % obrotów grupy FagorBrandt.
(107)
Wstrzymanie wprowadzania do obrotu produktów do gotowania na okres pięciu lat umożliwi tym samym konkurentom wzmocnienie pozycji na rynku kuchenek. Według badania GfK z 2007 r. głównymi konkurentami grupy FagorBrandt (której udział w rynku pod względem wartości wynosi […] %) na rynku kuchenek we Francji są Indesit ([…] %), Electrolux ([…] %) i Candy ([…] %).
(108)
Sprzedaż zmywarek do naczyń marki Vedette osiągnęła w 2007 r. wartość [5-10] mln EUR, tj. [0-5] % obrotów grupy FagorBrandt.
(109)
Według badania GfK z 2007 r. głównymi konkurentami grupy FagorBrandt (której udział w rynku pod względem wartości wynosi […] %) na rynku zmywarek do naczyń we Francji są BSH ([…] %), Whirlpool ([…] %) i Electrolux ([…] %). W konsekwencji wstrzymanie wprowadzania do obrotu zmywarek do naczyń pod marką Vedette umożliwi konkurentom zwiększenie obecności na rynku.
(110)
Podsumowując, produkty marki Vedette, których wprowadzanie do obrotu zostanie wstrzymane, generują [0-5] % obrotów grupy (47). Władze francuskie wskazują, że wstrzymanie to będzie wiązało się z poważnymi procesami dostosowawczymi wewnątrz przedsiębiorstwa […].
6.5.4. Podsumowanie środków wyrównawczych zaproponowanych przez francuskie władze i narzucenie dodatkowego środka wyrównawczego przez Komisję
(111)
Zaproponowane środki wyrównawcze polegają na wstrzymaniu wprowadzania do obrotu na okres pięciu lat niektórych produktów (do gotowania, chłodzenia i zmywarek do naczyń) marki Vedette (48) oraz na zbyciu Brandt Components. Chodzi tu o rzeczywiste (tj. zauważalne), a jednocześnie ograniczone zmniejszenie obecności na rynku.
(112)
Tymczasem Komisja uważa, że środek wyrównawczy dotyczący marki Vedette zaproponowany przez władze francuskie jest jedynym rzeczywistym środkiem wyrównawczym i że nie jest wystarczający. Dlatego też Komisja postanowiła nałożyć, jako warunek zgodności ze wspólnym rynkiem, wydłużenie o trzy dodatkowe lata zakazu wprowadzania do obrotu produktów marki Vedette. W praktyce zaproponowany na pięć lat zakaz zostanie wydłużony o trzy lata na łączny okres ośmiu lat.
(113)
Zgodnie z informacjami, którymi Komisja dysponowała w dniu 21 października 2008 r., wpływ tego środka wyrównawczego („ŚW”) pod względem zmniejszenia obrotów może zostać oceniony na dwa sposoby, jak pokazuje tabela 2 (49).
Tabela 2
mln EUR
2009
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
Obroty FagorBrandt
[900-1 200]
[900-1 200]
[900-1 200]
[900-1 200]
[900-1 200]
[900-1 200]
[900-1 200]
[900-1 200]
Wpływ ŚW, oszacowanie maksymalne
- [40-60]
- [40-60]
- [40-60]
- [40-60]
- [40-60]
- [40-60]
- [40-60]
- [40-60]
Wpływ ŚW, oszacowanie minimalne
- [55-75]
- [55-75]
- [55-75]
- [55-75]
- [55-75]
- [55-75]
- [55-75]
- [55-75]
(114)
Zawarte w tabeli 2 dane liczbowe odnoszące się do lat 2009-2012 zostały dostarczone przez władze francuskie i grupę FagorBrandt w celu zobrazowania wpływu zaproponowanego przez nie środka wyrównawczego (w tej kwestii zob. również motyw 143 i kolejne).
(115)
Pierwszy sposób obliczenia wpływu dodatkowego środka wyrównawczego narzuconego przez Komisję polega na pomnożeniu przez 3 utraconych dochodów za ostatni rok oceniony przez władze francuskie (tj. 2012 r.). Według scenariusza optymistycznego dla przedsiębiorstwa wpływ ten wynosi zatem trzykrotność [40-60] mln, czyli [120-180] mln EUR.
(116)
Drugi sposób obliczenia wpływu dodatkowego środka wyrównawczego polega na ekstrapolacji danych liczbowych za 2012 r. na lata 2013-2016 z zastosowaniem linearnego wzrostu na poziomie [1,5-3] % jako kontynuację wzrostu obrotów szacowanego przez przedsiębiorstwo na [1,5-3] % w latach 2009-2012. Z przyczyn wyjaśnionych w motywie 125 i kolejnych oczekiwania dotyczące wzrostu obrotów uznaje się za racjonalne w kontekście strategii grupy i perspektyw rozwoju rynku. W ten sposób środek wyrównawczy pozbawi grupę FagorBrandt - według scenariusza optymistycznego dla przedsiębiorstwa - obrotów rzędu [120-180] mln EUR.
(117)
Zaproponowany środek wyrównawczy wydaje się więc odpowiedni i jako taki jest wystarczający, aby w proporcjonalnym stopniu ograniczyć niekorzystny wpływ, jaki przyznanie przedmiotowej pomocy miałoby na konkurencję: według scenariusza optymistycznego pozbawi on przedsiębiorstwa obrotów wynoszących około [120-180] mln EUR w latach 2014-2016. Te niezrealizowane obroty umożliwią konkurentom zwiększenie sprzedaży. Taki środek wyrównawczy utrudni także przedsiębiorstwu ponowne wprowadzenie produktów marki Vedette po ośmiu latach nieobecności na rynku (w chwili obecnej sprzedawane są jedynie pralki marki Vedette). Nawet jeśli marka nie zniknie całkowicie, koszt powrotu na rynek będzie bowiem proporcjonalny do liczby lat jej nieobecności na tym rynku. Im dłużej marka będzie nieobecna na rynku, tym bardziej będzie odczuwalna utrata popularności.
(118)
Ponadto należy także sprawdzić, czy ten nowy środek wyrównawczy pozwoli też zrekompensować przewagę konkurencyjną związaną z łącznym skutkiem pomocy władz włoskich i pomocy restrukturyzacyjnej. Można bowiem uznać, że w dniu 21 października 2008 r. grupa FagorBrandt dysponowała kwotą 3 190 878,02 (z odsetkami około 4 mln EUR), z której nie powinna była skorzystać. Korzyść ta miała wpływ na konkurencję, gdyż przedsiębiorstwo dysponowało dodatkowymi środkami finansowymi. Dodatkowy środek wyrównawczy ma więc stanowić przeciwwagę dla tego zakłócenia konkurencji.
(119)
W tabeli 3 pokazano stratę netto (czyli ujemny stan wolnych środków pieniężnych) wynikającą ze środka wyrównawczego. Dane liczbowe za lata 2009-2012 zostały przekazane Komisji przez władze francuskie. Dane za lata 2013-2016 pochodzą z ekstrapolacji danych za rok 2012, powiększonych o [1,5-3] % rocznie (50).
Tabela 3
mln EUR
2009
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
Wynik końcowy bez ŚW
[0-5]
[5-10]
[10-15]
[10-15]
[15-20]
[15-20]
[15-20]
[15-20]
Wpływ ŚW, oszacowanie maksymalne
- [10-15]
- [5-10]
- [5-10]
- [5-10]
- [5-10]
- [5-10]
- [5-10]
- [5-10]
Wpływ ŚW, oszacowanie minimalne
- [15-20]
- [5-10]
- [5-10]
- [5-10]
- [5-10]
- [5-10]
- [5-10]
- [5-10]
(120)
Wydaje się zatem, że przy scenariuszu optymistycznym (dla przedsiębiorstwa) przez trzy dodatkowe lata grupa FagorBrandt straci środki finansowe w wysokości około [10-20] mln EUR (jeśli pomnoży się przez 3 kwotę za 2012 r.) i [10-20] mln EUR (jeśli zsumuje się ekstrapolowane kwoty). Innymi słowy, nałożenie nowego środka wyrównawczego z nawiązką równoważy korzyść związaną z dysponowaniem środkami finansowymi w wysokości około 4 mln EUR.
(121)
Fakt, że środki wyrównawcze wykraczają poza ramy okresu restrukturyzacji (którego zakończenie wyznaczono na dzień 31 grudnia 2012 r.), nie wpływa na ich odpowiedniość. O ile bowiem środki wyrównawcze są niezbędne w związku z przyznaniem pomocy restrukturyzacyjnej, nie są one częścią samego procesu restrukturyzacji, ale stanowią rekompensatę dla konkurentów przedsiębiorstwa, które otrzymało pomoc, w związku z wynikającym z tej pomocy zakłóceniem konkurencji. Na skuteczność i przydatność tych środków nie ma zatem wpływu fakt, że czas ich obowiązywania jest dłuższy niż okres restrukturyzacji, ponieważ zostały wdrożone w związku z restrukturyzacją ułatwioną przez pomoc państwa i mają na celu wyrównanie zakłócenia konkurencji będącego skutkiem tej pomocy.
(122)
Komisja uważa więc, że środki te pozwolą uniknąć nadmiernego zakłócenia konkurencji w rozumieniu pkt 38-40 wytycznych dotyczących pomocy restrukturyzacyjnej.
6.6. Przywrócenie rentowności przedsiębiorstwa
6.6.1. Plan restrukturyzacji, perspektywy rozwoju rynku i wiarygodność prognoz zawartych w planie restrukturyzacji
(123)
Zasadnicze założenia rozpoczętego już planu restrukturyzacji grupy FagorBrandt są następujące:
-
skoncentrowanie i rozwój skupiony na […];
-
racjonalizacja polityki w zakresie zakupów i […];
-
zbycie niektórych obszarów działalności i zamknięcie zakładów (51);
-
zmniejszenie zatrudnienia (52);
-
środki mające na celu wzmocnienie trwałości przedsiębiorstwa (53).
(124)
Po przeanalizowaniu przedstawionego wyżej planu Komisja potwierdza stwierdzenie zawarte w decyzji o wszczęciu postępowania, zgodnie z którym uważa go za zgodny z wymogami przewidzianymi w pkt 35-37 wytycznych dotyczących pomocy restrukturyzacyjnej. Innymi słowy plan restrukturyzacji pozwala na przywrócenie długoterminowej rentowności przedsiębiorstwa.
(125)
Komisja pragnie natomiast przedstawić swoją analizę i wnioski dotyczące perspektyw rozwoju rynku i wiarygodności prognoz zawartych w planie restrukturyzacji.
(126)
Komisja oceniła prognozy zawarte w planie restrukturyzacji, w szczególności pod względem perspektyw wzrostu. Komisja pragnie przypomnieć, że w niniejszej decyzji wzięto pod uwagę wyłącznie dane dostępne w październiku 2008 r.
(127)
Według CECED (54) ewolucja rynku europejskiego pod względem wielkości w latach 2005-2007 charakteryzowała się umiarkowanym wzrostem w Europie Zachodniej (około 2 % rocznie) i silniejszym wzrostem w Europie Wschodniej (około 7 % rocznie). Ten ostatni wskaźnik wzrostu jest jednak niepewny, ponieważ zależy od wahań w gospodarce, przy których z łatwością może występować na przemian dwucyfrowy wzrost i dwucyfrowy spadek.
(128)
Jeśli w długim okresie można przewidywać zbieżność zachowań zakupowych w Europie Wschodniej i w Europie Zachodniej, niewielka siła nabywcza krajów Europy Wschodniej prowadzi do koncentracji popytu na produktach pierwszej potrzeby (pralkach lub lodówkach), a właśnie na te rynki weszli konkurenci tureccy i azjatyccy.
(129)
Potencjalne rynki dla spółki FagorBrandt znajdują się więc w Europie Zachodniej, ponieważ są one większe nie tylko z punktu widzenia wartości, ale również wielkości. Na tych rynkach podstawowe produkty - w przypadku których spółka FagorBrandt nie może już być konkurencyjna i które stanowią podstawę silnego wzrostu w Europie Wschodniej - odgrywają również mniejszą rolę.
(130)
W szczególności rynkiem odniesienia grupy FagorBrandt jest rynek francuski, na którym realizuje ona [50-80] % sprzedaży, wytwarza [80-100] % produktów i zatrudnia [80-100] % pracowników. Według GIFAM (55) we Francji rynek dużych urządzeń gospodarstwa domowego wzrósł w 2007 r. o 1 % w stosunku do 2006 r., zarówno pod względem wielkości, jak i wartości. W szczególności rynek urządzeń […], na którym grupa FagorBrandt chce się skupić, wzrósł o […] % w stosunku do 2006 r., podczas gdy w przypadku urządzeń […] sprzedaż spadła o […] %.
(131)
Zmiany w produktach według rodzajów pokazują, że dynamiczne rynki, które powstają w Europie, a w szczególności we Francji, to przede wszystkim rynki produktów […]. Wzrost w sektorze produktów […] jest znaczący, podczas gdy rynek produktów chłodniczych jest niemal w stagnacji, jak pokazuje poniższa tabela zaczerpnięta z badania GIFAM.
Tabela 4
(132)
W konsekwencji decyzja grupy FagorBrandt o skupieniu się w szczególności na […] oraz o rozwoju […] wydaje się spójna z tendencjami dotyczącymi poszczególnych segmentów i produktów.
(133)
Po przeanalizowaniu pozostałych podstawowych elementów planu restrukturyzacji mających na celu uzasadnienie adekwatności prognoz odnoszących się do długoterminowej rentowności operacyjnej grupy FagorBrandt Komisja uważa, że wspomniane prognozy, przedstawione w tabeli 5, są realistyczne.
Tabela 5
mln EUR
2009
2010
2011
2012
Obroty FagorBrandt
[900-1 200]
[900-1 200]
[900-1 200]
[900-1 200]
Wynik ostateczny
[0-5]
[5-10]
[10-15]
[10-15]
(134)
Pozostała część analizy ograniczy się więc do dwóch konkretnych wątpliwości dotyczących realistycznego i wystarczającego charakteru planu restrukturyzacji, które zostały podniesione w decyzji o wszczęciu postępowania.
(135)
Przede wszystkim Komisja zwróciła się o udzielenie wyjaśnień w odniesieniu do oczekiwanego wzrostu obrotów o 20 % w 2007 r. Władze francuskie wyjaśniły, że obszar działalności grupy FagorBrandt uległ zmianie w 2006 r. w wyniku przekazania przez Fagor na rzecz grupy FagorBrandt dystrybucji marki Fagor na rynku brytyjskim i francuskim, a następnie całej francuskiej działalności Fagor (56). Obroty w ramach tej działalności są szacowane na [50-100] mln EUR za 2007 r. i zostały włączone do obrotów spółki FagorBrandt za 2007 r. Przy niezmiennym obszarze działalności oczekiwany wzrost obrotów wynosił jedynie [5-10] %. Od tego czasu Francja poinformowała Komisję o faktycznie zrealizowanych obrotach za 2007 r. Wynoszą one 903 mln EUR wobec 779,7 mln EUR w 2006 r., co stanowi wzrost rzędu 16 % rok do roku.
(136)
Po drugie Komisja zauważyła, że plan restrukturyzacji nie wskazuje, w jaki sposób spółka FagorBrandt miała zamiar poradzić sobie ze zwrotem pomocy niezgodnej ze wspólnym rynkiem, jaką otrzymała jej włoska spółka zależna, który to zwrot narażał na ryzyko przywrócenie rentowności przedsiębiorstwa. Władze francuskie wyjaśniły, że zwrot pomocy władz włoskich przypadający na Brandt Italia powinien być najprawdopodobniej niższy niż 200 000 EUR (zob. motyw 70 i kolejne). Tymczasem, jak już Komisja wyjaśniła (zob. motyw 76 i kolejne), kwota pomocy władz włoskich, którą należy uwzględnić do celów niniejszej decyzji wynosi 3 190 878,02 EUR, do której należy doliczyć odsetki narosłe do dnia 21 października 2008 r. Komisja uważa przy tym, że przewidziany zwrot tej kwoty nie zagraża przywróceniu rentowności przedsiębiorstwa, zważywszy że grupa FagorBrandt ma obowiązek zwiększenia wkładu własnego o kwotę równoważną 3 190 878,02 EUR plus odsetki (zob. w tym względzie motyw 149 i kolejne).
(137)
Na podstawie powyższych rozważań Komisja stwierdza, że rozwiano wątpliwości dotyczące przywrócenia rentowności zawarte w decyzji o wszczęciu postępowania.
6.6.2. Wątpliwości zainteresowanej strony dotyczące przywrócenia rentowności
(138)
Jak wskazano powyżej, konkurent, który zastrzegł sobie anonimowość, wątpi, aby restrukturyzacja mogła przywrócić długoterminową rentowność przedsiębiorstwa. Po pierwsze uważa on, że przedsiębiorstwo musiałoby przenieść część produkcji na obszary produkcji o niskich kosztach, na których mogłoby osiągać korzyści skali. Po drugie przedsiębiorstwo nie będzie mogło sprostać inwestycjom niezbędnym do udoskonalenia produktów w branży, która wymaga corocznych poważnych inwestycji w urządzenia przemysłowe, projekty, badania i rozwój. Podkreśla ponadto, że przedsiębiorstwo pozostaje zbyt małe w porównaniu z jego konkurentami. W kolejnych motywach Komisja będzie starała się sprawdzić, czy uwagi konkurenta, który zastrzegł sobie anonimowość, podważają jej wnioski dotyczące przywrócenia rentowności.
(139)
Jeśli chodzi o konieczność przeniesienia części produkcji do krajów o niższych kosztach, Komisja zauważa, że władze francuskie odpowiedziały w tym względzie w sposób precyzyjny. Przypominają one, że kierunek rozwoju obrany przez spółkę FagorBrandt (innowacyjne produkty o dużej wartości dodanej), podobnie jak w przypadku jej niektórych konkurentów europejskich w ścisłym znaczeniu, nie jest zbieżny z przenoszeniem ich produkcji do krajów o niskich kosztach […]. W przypadku głównych producentów tworzenie zakładów produkcyjnych w krajach o niskich kosztach wiąże się również z zamiarem rozwoju sprzedaży w tych krajach.
(140)
Jeśli chodzi o stwierdzenia konkurenta, który zastrzegł sobie anonimowość, dotyczące niemożności sprostania przez spółkę FagorBrandt poważnym inwestycjom koniecznym do zachowania konkurencyjności oraz zbyt małych rozmiarów przedsiębiorstwa w porównaniu z głównymi producentami, Komisja zauważa, że sama wskazała w pkt 8 decyzji o wszczęciu postępowania, iż czynniki te przyczyniły się do powstania trudności, z którymi boryka się przedsiębiorstwo. Zauważa jednak, że plan restrukturyzacji najwyraźniej odpowiada na te wyzwania. Przedsiębiorstwo zamierza bowiem skoncentrować się na […]. Ponadto Komisja zauważa, że niektórym przedsiębiorstwom tego sektora, mimo mniejszych rozmiarów w porównaniu z głównymi producentami i ich dużą produkcją w krajach Europy Zachodniej, udaje się zachować konkurencyjność poprzez skupienie się na niektórych produktach i segmentach (mowa tu albo o podmiotach niszowych, takich jak Miele, Smeg, Liebherr, Teka, albo o małych wytwórcach działających na skalę krajową, takich jak Candy i Gorenje). Skądinąd Komisja zauważa, że coraz silniejsza integracja spółki FagorBrandt w grupie Fagor pozwala również na rozwiązanie problemów związanych z rozmiarami przedsiębiorstwa. Podsumowując, Komisja uznaje, że kwestie podnoszone przez konkurenta stanowią wyzwania dla grupy FagorBrandt, ale uważa, że plan restrukturyzacji pozwoli stawić im czoła i wykazuje wystarczające prawdopodobieństwo przywrócenia rentowności przedsiębiorstwa.
(141)
W związku z powyższym Komisja uważa, że uwagi poczynione przez konkurenta, który zastrzegł anonimowość, nie podważają jej oceny, zgodnie z którą plan restrukturyzacji pozwala na przywrócenie długoterminowej rentowności grupy FagorBrandt.
6.6.3. Skutki środków wyrównawczych dla przywrócenia rentowności
(142)
Również w odniesieniu do przywrócenia długoterminowej rentowności Komisja musi sprawdzić, zgodnie z ostatnim zdaniem pkt 38 wytycznych dotyczących pomocy restrukturyzacyjnej, czy środki wyrównawcze nie zagrażają rentowności przedsiębiorstwa. Zgodnie z powyższą analizą władze francuskie zaproponowały środki wyrównawcze, które nie zostały włączone do prognoz finansowych dołączonych do zgłoszenia. Ponieważ Komisja uznała te środki za niezbędne, będą one musiały zostać wdrożone. W odniesieniu do tych środków - wstrzymania wprowadzania do obrotu produktów do chłodzenia, gotowania i zmywarek do naczyń pod marką Vedette przez pięć lat - powodujących pogorszenie wyników finansowych przedsiębiorstwa, należy upewnić się, że przedsiębiorstwo jest w stanie im sprostać.
(143)
Według władz francuskich tabele 6 i 7 przedstawiają wyniki finansowe przedsiębiorstwa z uwzględnieniem wdrożenia środków wyrównawczych zaproponowanych przez francuskie władze. Tabela 6 przedstawia scenariusz optymistyczny, a tabela 7 - pesymistyczny.
Tabela 6
Wstrzymanie wprowadzania do obrotu produktów do chłodzenia, gotowania i zmywarek do naczyń marki Vedette (mln EUR)
Scenariusz optymistyczny
2007
2008
2009
2010
2011
2012
Obroty
903,0
[900-1 000]
[900-1 000]
[900-1 000]
[900-1 000]
[900-1 000]
Marża brutto
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Zysk operacyjny przed uwzględnieniem pozycji jednorazowych
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Zysk operacyjny (EBIT)
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Zysk przed opodatkowaniem
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Zysk netto
- [5-10]
- [5-10]
- [5-10]
[0-5]
[5-10]
[5-10]
Wolne przepływy pieniężne
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Wolne przepływy pieniężne ogółem
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Tabela 7
Wstrzymanie wprowadzania do obrotu produktów do chłodzenia, gotowania i zmywarek do naczyń marki Vedette (mln EUR)
Scenariusz pesymistyczny
2007
2008
2009
2010
2011
2012
Obroty
903,0
[900-1 000]
[900-1 000]
[900-1 000]
[900-1 000]
[900-1 000]
Marża brutto
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Zysk operacyjny przed uwzględnieniem pozycji jednorazowych
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Zysk operacyjny (EBIT)
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Zysk przed opodatkowaniem
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Zysk netto
- [5-10]
- [5-10]
- [10-15]
[0-5]
[0-5]
[5-10]
Wolne przepływy pieniężne
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
Wolne przepływy pieniężne ogółem
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
[…]
(144)
Tabele 6 i 7 opierają się na następujących założeniach dotyczących utraty obrotów, jaką spowoduje wycofanie kilku rodzin produktów wprowadzanych do obrotu pod marką Vedette. Wycofanie to może mieć następujące skutki:
a)
spadek sprzedaży w rodzinie produktów marki Vedette, których wprowadzanie do obrotu zostało zawieszone;
b)
spadek sprzedaży w pozostałych rodzinach produktów wprowadzanych do obrotu pod marką Vedette (57) (negatywny wpływ na gamę produktów marki Vedette);
c)
spadek sprzedaży pozostałych marek (negatywny wpływ na cały portfel marek grupy FagorBrandt).
(145)
Scenariusz optymistyczny uwzględnia tylko skutki wymienione w motywie (144) lit. a) i b). Strata związana ze wstrzymaniem wprowadzania do obrotu produktu będzie oznaczała utratę [70-90] % obrotów wstrzymanej linii produktowej (pozostałe [10-30] % obrotów zostanie odzyskane przez grupę FagorBrandt ze wzrostu sprzedaży identycznych produktów sprzedawanych pod marką inną niż Vedette) i [20-30] % obrotów pozostałych produktów wprowadzanych do obrotu pod marką Vedette. Scenariusz pesymistyczny uwzględnia skutek opisany w motywie 144 lit. c), przy założeniu wskaźnika straty na poziomie [110-130] % w przypadku wstrzymanej linii produktowej (utrata może dotyczyć nie tylko 100 % obrotów wstrzymanej linii produktowej, ale również innych produktów i marek, oprócz linii, której sprzedaż została wstrzymana) oraz [20-40] % w przypadku innych produktów wprowadzanych do obrotu pod marką Vedette. Władze francuskie wyjaśniają, że taka pesymistyczna hipoteza odpowiada wcześniejszemu doświadczeniu przedsiębiorstwa: w 2003 r. zdecydowało się ono zaniechać wprowadzania do obrotu we Francji kuchenek mikrofalowych pod marką Vedette w celu całkowitego skupienia się na marce Brandt, która charakteryzowała się określoną dynamiką sprzedaży. Wstrzymanie wywołało bardzo niekorzystny efekt domina, gdyż utracone zostały nie tylko całkowite zrealizowane obroty pod marką Vedette, ale strata dotknęła także marki Brandt (ogólna utrata dla tych dwóch marek wyniosła […] urządzeń w ciągu 2 lat w odniesieniu do początkowej sprzedaży […] jednostek, w tym […] pod marką Vedette, tj. utrata [120-140] % zaniechanej produkcji) (58).
(146)
W oparciu o analizę danych zawartych w dwóch poprzednich tabelach i innych danych dostarczonych przez władze francuskie Komisja zauważa, że zastosowane środki wyrównawcze osłabią przedsiębiorstwo, ponieważ doprowadzą do pogorszenia jego wyników począwszy od 2009 r., tj. roku, w którym zostaną wdrożone. Przedsiębiorstwo już od 2010 r. powróci jednak do dodatniego wyniku netto, który będzie wzrastał w kolejnych latach. Komisja uważa więc, że środki wyrównawcze zaproponowane przez francuskie władze, choć osłabiają przedsiębiorstwo, nie przeszkodzą w przywróceniu jego rentowności.
(147)
Wniosek ten nie uległ zmianie w związku z nałożeniem dodatkowego środka wyrównawczego przez Komisję, czyli konieczność wydłużenia o trzy lata zakazu wprowadzania do obrotu odnośnych produktów marki Vedette.
(148)
Jak bowiem wynika z tabeli 3, w której przedstawiono skutki dodatkowego środka wyrównawczego dla wyniku końcowego przedsiębiorstwa, pozostanie on dodatni w latach 2014-2016 i zgodnie z prognozą będzie rósł w tempie [1,5-3] %. W związku z tym ten sam wniosek nasuwa się w kwestii środka wyrównawczego nałożonego przez Komisję - mimo że osłabi on przedsiębiorstwo, nie uniemożliwi przywrócenia jego rentowności.
6.7. Pomoc ograniczona do minimum: rzeczywisty wkład nieobjęty pomocą
(149)
Aby możliwe było zezwolenie na pomoc, zgodnie z pkt 43-45 wytycznych dotyczących pomocy restrukturyzacyjnej, kwota i intensywność pomocy powinny być ograniczone do ścisłego minimum, koniecznego aby umożliwić podjęcie restrukturyzacji w świetle istniejących zasobów finansowych przedsiębiorstwa, jego akcjonariuszy lub grupy kapitałowej. Znaczący wkład beneficjentów pomocy w plan restrukturyzacji musi pochodzić z ich środków własnych, włącznie ze sprzedażą aktywów, które nie są niezbędne do dalszego istnienia przedsiębiorstwa lub z zewnętrznych źródeł finansowania na warunkach rynkowych.
(150)
Jak wskazano w pkt 43 decyzji o wszczęciu postępowania, koszty restrukturyzacji, opisane w zgłoszeniu władz francuskich, wynoszą 62,5 mln EUR. Przedsiębiorstwo zapewni wkład własny w wysokości 31,5 mln i otrzyma pomoc w wysokości 31 mln.
mln EUR
%
Koszty restrukturyzacji
62,5
100 %
Finansowane z:
Udział własny beneficjenta
4,6
7,4 %
Wkład akcjonariuszy
26,9
43 %
Pomoc państwa
31
49,6 %
(151)
W pkt 44 decyzji o wszczęciu postępowania Komisja przedstawia dwie wątpliwości dotyczące tych danych. Z jednej strony Komisja zwraca się do władz francuskich o podanie powodów, dla których nie zaliczyły zwrotu pomocy 44f do kosztów restrukturyzacji. Z drugiej strony Komisja zwraca się o wyjaśnienie charakteru wkładu własnego beneficjenta.
(152)
Władze francuskie odpowiedziały na tę drugą wątpliwość, podkreślając, że wkład własny beneficjenta składa się z pożyczek bankowych zaciągniętych przez spółkę FagorBrandt na rynku. Uściślają one, że przedsiębiorstwo zaciągnęło w 2006 r. pożyczki bankowe na kwotę [20-40] mln EUR, zwiększoną w 2007 r. do [20-40] mln EUR (59). Są one zabezpieczone […]. Komisja zauważa, że chodzi tu o „zewnętrzne źródła finansowania na warunkach rynkowych”, określone w pkt 43 wytycznych dotyczących pomocy restrukturyzacyjnej, i że jest to dopuszczalny wkład.
(153)
Jeśli chodzi o pierwszą wątpliwość wskazaną przez Komisję, władze francuskie zauważają, że zwrotu pomocy niezgodnej ze wspólnym rynkiem nie można a priori zaliczyć do kosztów restrukturyzacji (ani wkładu własnego przedsiębiorstwa będącego beneficjentem w rozumieniu pkt 43 i 44 wytycznych dotyczących restrukturyzacji). Z tego powodu władze francuskie nie zaliczyły pomocy 44f do kosztów restrukturyzacji. Podkreślają natomiast, że zwrot ten, szacowany na około [25-30] mln EUR (wraz z odsetkami), został oczywiście włączony do biznesplanu dołączonego do zgłoszenia, tak jak wszystkie inne zwykłe wydatki finansowe. Komisja uważa, że ujęcie zwrotu w biznesplanie jest niezbędne, tak jak to miało miejsce w tym przypadku (60).
(154)
Należy też jednak uwzględnić fakt, że na dzień 21 października 2008 r. pomoc władz włoskich uzyskana przez Brandt Italia wynosiła 3 190 878,02 EUR, do której to kwoty należy doliczyć odsetki. Nie można bowiem wykluczyć, że przedmiotowa kwota została ujęta we wkładzie własnym przewidzianym przez przedsiębiorstwo. W efekcie wkład własny beneficjenta osiągnął próg 50 % wymagany w pkt 44 wytycznych dotyczących pomocy restrukturyzacyjnej.
(155)
W związku z tym w celu zagwarantowania, że wkład własny przedsiębiorstwa będzie faktycznie wyłączony z pomocy i będzie odpowiadał co najmniej 50 % kosztów restrukturyzacji, Komisja wyznacza - jako warunek wydania pozytywnej decyzji - zwiększenie wkładu własnego stosownie do kwoty pomocy władz włoskich, czyli o 3 190 878,02 EUR, do której to kwoty należy doliczyć odsetki narosłe do dnia 21 października 2008 r.
(156)
Ściślej rzecz biorąc, wkład własny w koszty restrukturyzacji zaproponowany przez grupę FagorBrandt będzie musiał zostać powiększony o tę kwotę (z pożyczki, wkładu akcjonariuszy lub w inny sposób) przed końcem okresu restrukturyzacji przedsiębiorstwa wyznaczonym na dzień 31 grudnia 2012 r. Władze francuskie będą musiały dostarczyć dowód tego zwiększenia w ciągu dwóch miesięcy od upływu terminu w dniu 31 grudnia 2012 r.
(157)
Jeśli chodzi o stwierdzenie konkurenta, który zastrzegł anonimowość i zdaniem którego pomoc nie jest ograniczona do minimum, Komisja potwierdza, że oprócz sprawdzenia, czy spełnione jest kryterium formalne dotyczące wkładu własnego przewyższającego 50 %, oceniła także, czy pomoc jest ograniczona do ścisłego minimum, szczególnie na podstawie kryteriów określonych w pkt 45 wytycznych dotyczących pomocy restrukturyzacyjnej. Komisja uważa, że tak właśnie jest w niniejszym przypadku i że kwota pomocy nie stanowi „dla przedsiębiorstwa nadwyżki pieniędzy, którą można by użyć do agresywnych działań zakłócających rynek, niezwiązanych z procesem restrukturyzacji”.
(158)
Komisja zauważa w szczególności, że po przyznaniu pomocy, na koniec okresu restrukturyzacji grupa będzie wciąż znacznie zadłużona, a wskaźnik długu do kapitału własnego będzie nadal wyższy od jednego. Grupa FagorBrandt będzie musiała zatem wykorzystać w pierwszej kolejności środki finansowe pochodzące ze zmniejszenia zadłużenia.
6.8. Zasada pomocy jednorazowej
(159)
Zgodnie z pkt 72 i kolejnymi wytycznych dotyczących pomocy restrukturyzacyjnej, taka pomoc może zostać przyznana tylko raz w okresie dziesięciu lat.
(160)
W omawianym przypadku pomoc władz francuskich i włoskich, z której skorzystała grupa FagorBrandt, nie może zostać zakwalifikowana jako pomoc na ratowanie i restrukturyzację. W momencie przyznania tej pomocy, odpowiednio w 2002 r. i 2003 r., grupa FagorBrandt nie była przedsiębiorstwem zagrożonym, co wykazano w motywach 45-56.
(161)
W efekcie zasada pomocy jednorazowej wymagana w wytycznych dotyczących pomocy restrukturyzacyjnej została zachowana.
6.9. Pełna realizacja planu
(162)
Plan restrukturyzacji grupy FagorBrandt, w tym wszystkie zobowiązania Francji, musi zostać wykonany w całości (61). Komisja żąda informowania jej o postępach w realizacji planu i w wypełnianiu związanych z nim zobowiązań.
7. WNIOSEK
(163)
Pomoc można uznać za zgodną z rynkiem wewnętrznym, o ile zostaną spełnione wszystkie nałożone warunki,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Pomoc w wysokości 31 mln EUR, której Francja zamierza udzielić na rzecz przedsiębiorstwa FagorBrandt, jest zgodna z rynkiem wewnętrznym na warunkach określonych w art. 2.
Artykuł 2
1. Władze francuskie są zobowiązane wstrzymać wypłatę na rzecz przedsiębiorstwa FagorBrandt pomocy, o której mowa w art. 1 niniejszej decyzji, do chwili skutecznego odzyskania od spółki FagorBrandt pomocy niezgodnej ze wspólnym rynkiem, o której mowa w decyzji Komisji 2004/343/WE z dnia 16 grudnia 2003 r. (62).
2. Plan restrukturyzacji grupy FagorBrandt, o którym Francja powiadomiła Komisję dnia 6 sierpnia 2007 r., zostaje wykonany w całości.
3. Wkład własny w koszty restrukturyzacji w wysokości 31,5 mln EUR zaproponowany przez grupę FagorBrandt będzie musiał zostać zwiększony o kwotę 3 190 878,02 EUR oraz o odsetki od tej kwoty narosłe od dnia przekazania grupie FagorBrandt pomocy władz włoskich do dnia 21 października 2008 r. Zwiększenia tego należy dokonać przed końcem okresu restrukturyzacji przedsiębiorstwa wyznaczonym na dzień 31 grudnia 2012 r. Władze francuskie będą musiały dostarczyć dowód tego zwiększenia w ciągu dwóch miesięcy od upływu terminu w dniu 31 grudnia 2012 r.
4. Grupa FagorBrandt wstrzymuje sprzedaż urządzeń do chłodzenia, gotowania i zmywarek marki Vedette na okres ośmiu lat.
5. W celu zapewnienia monitorowania warunków określonych w ust. 1-4 Francja informuje Komisję, za pomocą rocznych sprawozdań, o stanie zaawansowania restrukturyzacji grupy FagorBrandt, o odzyskaniu pomocy niezgodnej ze wspólnym rynkiem, o którym mowa w ust. 1, o wypłacie pomocy zgodnej ze wspólnym rynkiem i o wdrożeniu środków wyrównawczych.
Artykuł 3
W terminie dwóch miesięcy od daty notyfikacji niniejszej decyzji Francja informuje Komisję o środkach, które zostały podjęte w celu zastosowania się do niniejszej decyzji.
Artykuł 4
Niniejsza decyzja skierowana jest do Republiki Francuskiej.
Sporządzono w Brukseli dnia 25 lipca 2012 r.