ROZHODNUTÍ KOMISE
ze dne 29. listopadu 2011
o požadavcích na bezpečnost, které mají splňovat evropské normy pro kola, kola pro mladší děti a zavazadlové nosiče pro kola podle směrnice Evropského parlamentu a Rady 2001/95/ES
(Text s významem pro EHP)
(2011/786/EU)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na směrnici Evropského parlamentu a Rady 2001/95/ES ze dne 3. prosince 2001 o obecné bezpečnosti výrobků (1), a zejména na čl. 4 odst. 1 písm. a) uvedené směrnice,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Směrnice 2001/95/ES stanoví, že evropské normy mají být vypracovány evropskými normalizačními orgány. Tyto normy by měly zajistit, aby výrobky splňovaly obecný požadavek na bezpečnost podle uvedené směrnice.
(2)
Podle směrnice 2001/95/ES se předpokládá, že výrobek je bezpečný, je-li ve shodě s nezávaznými vnitrostátními normami provádějícími evropské normy, na něž byly zveřejněny odkazy v Úředním věstníku Evropské unie.
(3)
Článek 4 směrnice 2001/95/ES stanoví postup pro vypracovávání evropských norem. Podle tohoto postupu stanoví Komise zvláštní požadavky na bezpečnost, které by měly evropské normy splňovat, a následně pověří evropské normalizační orgány, aby takové normy vypracovaly.
(4)
Komise zveřejní odkazy na přijaté evropské normy v Úředním věstníku Evropské unie.
(5)
Podle čl. 4 odst. 2 druhého pododstavce směrnice 2001/95/ES mohou být odkazy na evropské normy, které byly evropskými normalizačními orgány přijaty před vstupem uvedené směrnice v platnost, zveřejněny v Úředním věstníku Evropské unie i bez pověření ze strany Komise, pokud tyto normy zajišťují soulad s obecným požadavkem na bezpečnost stanoveným v uvedené směrnici.
(6)
Rozhodnutím 2006/514/ES (2) Komise zveřejnila v Úředním věstníku Evropské unie odkazy na evropské normy EN 14764:2005 pro městská trekkingová jízdní kola, EN 14766:2005 pro horská jízdní kola, EN 14781:2005 pro závodní jízdní kola a EN 14872:2006 pro zavazadlové nosiče.
(7)
Tyto čtyři evropské normy zahrnuté v rozhodnutí 2006/514/ES nejsou podepřeny pověřením Komise přijatým v souladu s čl. 4 odst. 1 směrnice 2001/95/ES.
(8)
Evropský výbor pro normalizaci (CEN) oznámil, že evropské normy EN 14764:2005, EN 14766:2005, EN 14781:2005 a EN 14872:2006 budou revidovány. Odkazy na nové verze těchto norem, poté co budou zrevidovány, nemohou být zveřejněny v Úředním věstníku Evropské unie z důvodu chybějícího pověření Komise, které by stanovovalo zvláštní požadavky na bezpečnost.
(9)
Komise by proto měla stanovit zvláštní požadavky na bezpečnost týkající se kol a zavazadlových nosičů pro kola s cílem pověřit evropské normalizační orgány, aby na základě těchto požadavků vypracovaly odpovídající evropské normy.
(10)
Kola pro mladší děti, která nejsou považována za hračky ve smyslu směrnice o bezpečnosti hraček (směrnice Evropského parlamentu a Rady 2009/48/ES (3)), nejsou-li bezpečná, mohou vystavit děti nebezpečí vážného zranění hlavy, hrudníku, břicha nebo končetin, a to především následkem pádu.
(11)
Dětští cyklisté se často zraní při hře či příliš rychlé jízdě (4) a především jsou náchylní k pádům, a to jak z důvodu rozvíjejících se motorických schopností a růstu, tak proto, že se teprve učí kolo správně ovládat, k čemuž patří i vyhýbání se překážkám, chodcům či jiným cyklistům. Tyto faktory spolu s výše položeným těžištěm u dětí ztěžují udržování rovnováhy.
(12)
Podle databáze úrazů se 37 % úrazů cyklistů v EU týká dětí ve věku mezi pěti a devíti lety (5). Přestože dopravní nehody představují velké procento těchto nehod, mnoho nehod se stane při hře, kdy se dětští cyklisté střetnou s předměty nebo dalšími lidmi či jednoduše spadnou z kola. Ve Spojeném království se odhaduje, že ročně je více než 2 000 dětí převezeno do nemocnice v důsledku nehody, která se jim stala na kole doma, a dalších 21 000 v důsledku nehod, které se jim staly na kole v místech jako jsou parky a hřiště (6).
(13)
Evropská norma EN 14765: 2005 + A1:2008 uvádí požadavky na bezpečnost a zkušební metody pro kola pro mladší děti, která jsou vyňata z oblasti působnosti směrnice o bezpečnosti hraček (směrnice 2009/48/ES). Tato norma však není podepřena pověřením Komise.
(14)
Z tohoto důvodu je třeba stanovit požadavky na bezpečnost a vyzvat k přípravě evropských norem v souladu s těmito požadavky pro kola pro mladší děti, která nejsou považována za hračky ve smyslu směrnice o bezpečnosti hraček (směrnice 2009/48/EU).
(15)
Jakmile budou příslušné normy k dispozici a pakliže se Komise rozhodne zveřejnit odkaz na tyto normy v Úředním věstníku, mělo by se podle postupu stanoveného v čl. 4 odst. 2 směrnice 2001/95/ES předpokládat, že kola, kola pro mladší děti a zavazadlové nosiče pro kola, které tyto normy splňují, vyhovují obecnému požadavku na bezpečnost uvedenému ve směrnici 2001/95/ES, pokud jde o požadavky na bezpečnost obsažené ve zmíněných normách.
(16)
Opatření stanovená tímto rozhodnutím jsou v souladu se stanoviskem výboru zřízeného podle článku 15 směrnice 2001/95/ES. Ani Evropský parlament ani Rada nevyjádřily nesouhlas s těmito opatřeními,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Pro účely tohoto rozhodnutí se:
a)
„kolem“ rozumí dvoukolý dopravní prostředek, který je poháněn pouze či hlavně svalovou prací jezdce, s výjimkou dopravních prostředků se dvěma nebo více sedly;
b)
„kolem pro mladší děti“ rozumí kolo s maximální výškou sedla větší než 435 mm a menší než 635 mm určené pro cyklisty s průměrnou váhou 30 kg;
c)
„městským a trekkingovým kolem“ rozumí kolo s maximální výškou sedla 635 mm a více, které je určené pro použití na veřejných cestách včetně cest nedlážděných;
d)
„horským kolem“ rozumí kolo s maximální výškou sedla 635 mm a více, které je určené pro použití v náročném terénu mimo cesty a na veřejných zpevněných i nezpevněných komunikacích a které je vybaveno vhodně zesíleným rámem a dalšími komponenty a typické jsou široké pneumatiky s výraznými vzorky a široká škála převodů;
e)
„závodním kolem“ rozumí kolo s maximální výškou sedla 635 mm a více, které je určené pro vysokorychlostní jízdu na veřejných komunikacích. Tato kola jsou obecně určena pro jízdu na dlážděných komunikacích;
f)
„zavazadlovým nosičem pro kola“ rozumí zařízení či nádoba, s výjimkou vlečných zařízení, které je umístěno a trvale upevněno nad a/nebo u zadního kola (zadní zavazadlový nosič) nebo u předního kola (přední zavazadlový nosič) a které je určeno výhradně k převážení zavazadel nebo dětí posazených v dětské sedačce.
Článek 2
Příloha tohoto rozhodnutí stanoví zvláštní požadavky na bezpečnost kol, kol pro mladší děti a zavazadlových nosičů pro kola, které musí splňovat evropské normy podle článku 4 směrnice 2001/95/ES.
Článek 3
Toto rozhodnutí vstupuje v platnost dvacátým dnem po zveřejnění v Úředním věstníku Evropské unie.
V Bruselu dne 29. listopadu 2011.
DECYZJA KOMISJI
z dnia 29 listopada 2011 r.
w sprawie wymogów bezpieczeństwa, jakie muszą spełniać normy europejskie dotyczące rowerów, rowerów dziecięcych i bagażników rowerowych zgodnie z dyrektywą 2001/95/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
(2011/786/UE)
KOMISJA EUROPEJSKA,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
uwzględniając dyrektywę 2001/95/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 grudnia 2001 r. w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów (1), w szczególności jej art. 4 ust. 1 lit. a),
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Dyrektywa 2001/95/WE stanowi, że normy europejskie są ustalane przez europejskie organy normalizacyjne. Normy te powinny zapewniać spełnianie przez produkty ogólnych wymogów bezpieczeństwa przewidzianych w przedmiotowej dyrektywie.
(2)
Zgodnie z dyrektywą 2001/95/WE produkt uznawany jest za bezpieczny, jeżeli jest zgodny z dobrowolnymi normami krajowymi będącymi transpozycją norm europejskich, do których Komisja opublikowała odniesienia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
(3)
W art. 4 dyrektywy 2001/95/WE ustanowiono procedurę opracowywania norm europejskich. Zgodnie z tą procedurą Komisja ustala szczegółowe wymogi bezpieczeństwa, jakie muszą spełniać normy europejskie, a następnie zleca europejskim organom normalizacyjnym opracowanie takich norm.
(4)
Komisja publikuje odniesienia do przyjętych norm europejskich w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
(5)
Zgodnie z art. 4 ust. 2 akapit drugi dyrektywy 2001/95/WE odniesienia do norm europejskich przyjętych przez europejskie organy normalizacyjne przed wejściem w życie wspomnianej dyrektywy mogą być publikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej nawet przy braku zlecenia Komisji, jeżeli normy te zapewniają zgodność z ogólnymi wymogami bezpieczeństwa ustanowionymi w tej dyrektywie.
(6)
Komisja opublikowała w postaci decyzji 2006/514/WE (2) w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej odniesienia do następujących norm europejskich: normy EN 14764:2005 dotyczącej rowerów miejskich i wycieczkowych, normy EN 14766:2005 dotyczącej rowerów górskich, normy EN 14781:2005 dotyczącej rowerów wyścigowych i normy EN 14872:2006 dotyczącej bagażników rowerowych.
(7)
Te cztery normy europejskie objęte decyzją Komisji 2006/514/WE nie zostały opracowane w wyniku zlecenia Komisji przyjętego zgodnie z art. 4 ust. 1 dyrektywy 2001/95/WE.
(8)
Europejski Komitet Normalizacyjny ogłosił, że normy europejskie EN 14764:2005, EN 14766:2005, EN 14781:2005 oraz EN 14872:2006 zostaną zmienione. Odniesień do nowych, zmienionych wersji tych norm nie można opublikować w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej wobec braku zlecenia Komisji określającego szczegółowe wymogi bezpieczeństwa.
(9)
Komisja powinna zatem określić szczegółowe wymogi bezpieczeństwa dla rowerów i bagażników rowerowych celem zlecenia europejskim organom normalizacyjnym opracowania stosownych norm europejskich na podstawie tych wymogów.
(10)
Rowery dziecięce, które nie są uważane za zabawki w rozumieniu dyrektywy w sprawie bezpieczeństwa zabawek (dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/48/WE (3)), jeżeli nie są bezpieczne, mogą narazić dzieci na poważne obrażenia głowy, klatki piersiowej, brzucha lub kończyn, szczególnie w wyniku upadku.
(11)
Mali rowerzyści odnoszą obrażenia w wyniku zabawy lub zbyt szybkiej jazdy (4) i są szczególnie narażeni na upadek, gdyż nabywają oni sprawność ruchową z wiekiem, a także dlatego, że dopiero uczą się jazdy na rowerze, w tym umiejętności omijania przeszkód, pieszych lub innych rowerzystów. Czynniki te oraz fakt, że środek ciężkości jest u dzieci położony wyżej, sprawiają, że utrzymanie równowagi jest dla nich trudne.
(12)
Zgodnie z bazą danych o obrażeniach (Injury Data Base - IDB) 37 % obrażeń doznanych przez rowerzystów w UE dotyczyło dzieci w wieku 5-9 lat (5). Znaczna część tych obrażeń powstała w wyniku wypadku drogowego, jednak wiele tego typu zdarzeń miało miejsce podczas zabawy, w której trakcie mali rowerzyści zderzyli się z człowiekiem bądź obiektem czy też po prostu spadli z roweru. W Zjednoczonym Królestwie szacuje się, że ponad 2 000 dzieci rocznie jest hospitalizowanych w wyniku wypadku podczas jazdy na rowerze na terenie domu, a 21 000 w następstwie wypadku w parku lub na placu zabaw (6).
(13)
W normie europejskiej EN 14765:2005 + A1:2008 określono wymogi bezpieczeństwa i metody badań dla rowerów dziecięcych, które są wyłączone z zakresu dyrektywy w sprawie bezpieczeństwa zabawek (dyrektywa 2009/48/WE). Norma ta nie powstała jednak w wyniku zlecenia Komisji.
(14)
Konieczne jest zatem ustalenie wymogów bezpieczeństwa i zlecenie opracowania norm europejskich zgodnych z tymi wymogami dla rowerów dziecięcych, które nie są uważane za zabawki w rozumieniu dyrektywy w sprawie bezpieczeństwa zabawek (dyrektywa 2009/48/WE).
(15)
Po opracowaniu stosownych norm, pod warunkiem że Komisja postanowi opublikować odniesienie do nich w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej zgodnie z procedurą określoną w art. 4 ust. 2 dyrektywy 2001/95/WE, należy przyjąć, że rowery, rowery dziecięce oraz bagażniki rowerowe zgodne z tymi normami spełniają, w odniesieniu do wymogów bezpieczeństwa objętych tymi normami, ogólne wymogi bezpieczeństwa określone w dyrektywie 2001/95/WE.
(16)
Środki przewidziane w niniejszej decyzji są zgodne z opinią Komitetu ustanowionego na mocy art. 15 dyrektywy 2001/95/WE. Ani Parlament Europejski, ani Rada nie wyraziły wobec nich sprzeciwu,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Dla celów niniejszej decyzji stosuje się następujące definicje:
a)
„rower” oznacza pojazd dwukołowy napędzany wyłącznie lub głównie siłą mięśni rowerzysty, z wyłączeniem pojazdów posiadających dwa siodełka lub większą ich liczbę;
b)
„rower dziecięcy” oznacza rower o maksymalnej wysokości siodełka wynoszącej ponad 435 mm i mniej niż 635 mm, przeznaczony dla rowerzystów o przeciętnej masie 30 kg;
c)
„rower miejski i wycieczkowy” oznacza rower o maksymalnej wysokości siodełka wynoszącej 635 mm lub większej, przeznaczony do jazdy na drogach publicznych, niekoniecznie z utwardzoną powierzchnią;
d)
„rower górski” oznacza rower o maksymalnej wysokości siodełka wynoszącej 635 mm lub większej, przeznaczony do jazdy po bezdrożach i nierównościach terenowych, drogach i ścieżkach publicznych, wyposażony w specjalnie wzmocnioną ramę i inne części oraz, z reguły, w opony o szerokim przekroju i grubej rzeźbie bieżnika oraz przekładnię o szerokim zakresie biegów;
e)
„rower wyścigowy” oznacza rower o maksymalnej wysokości siodełka wynoszącej 635 mm lub większej, przeznaczony do szybkiej jazdy na drogach publicznych. Takie rowery przeznaczone są najczęściej do jazdy na powierzchni utwardzonej;
f)
„bagażnik rowerowy” oznacza urządzenie lub pojemnik, z wyłączeniem przyczep, które są zamontowane i zamocowane na stałe nad tylnym kołem lub z boku tylnego koła roweru (bagażnik tylny) lub też do jego przedniego koła (bagażnik przedni) i które są przeznaczone wyłącznie do przewożenia bagażu lub dziecka siedzącego w foteliku dziecięcym.
Artykuł 2
Szczegółowe wymogi bezpieczeństwa dla rowerów, rowerów dziecięcych i bagażników rowerowych, jakie muszą spełniać normy europejskie zgodnie z art. 4 dyrektywy 2001/95/WE, określone są w załączniku do niniejszej decyzji.
Artykuł 3
Niniejsza decyzja wchodzi w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Sporządzono w Brukseli dnia 29 listopada 2011 r.