ROZHODNUTÍ RADY
ze dne 2. září 2011,
kterým se částečně pozastavuje uplatňování Dohody o spolupráci mezi Evropským hospodářským společenstvím a Syrskou arabskou republikou
(2011/523/EU)
RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na článek 207 ve spojení s čl. 218 odst. 9 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Dne 18. ledna 1977 uzavřely Evropské hospodářské společenství a Syrská arabská republika dohodu o spolupráci (1) (dále jen „dohoda o spolupráci“) s cílem podpořit celkovou spolupráci a posílit vzájemné vztahy mezi smluvními stranami.
(2)
Dohoda o spolupráci je založena na společném přání smluvních stran udržovat a posilovat přátelské vztahy v souladu se zásadami Charty Organizace spojených národů.
(3)
Podle čl. 3 odst. 5 Smlouvy o Evropské unii Unie ve svých vztazích s okolním světem zejména přispívá k míru, bezpečnosti a ochraně lidských práv a rovněž k přísnému dodržování a rozvoji mezinárodního práva, zejména k dodržování zásad Charty Organizace spojených národů.
(4)
Podle čl. 21 odst. 1 Smlouvy o Evropské unii spočívá činnost Unie na mezinárodní scéně na zásadách, které se uplatnily při jejím založení, jejím rozvoji a jejím rozšiřování a které hodlá podporovat v ostatním světě: demokracie, právní stát, univerzálnost a nedělitelnost lidských práv a základních svobod, úcta k lidské důstojnosti, zásady rovnosti a solidarity a dodržování zásad Charty Organizace Spojených národů a mezinárodního práva.
(5)
Od března 2011 sílily protesty proti zneužívání moci syrskými představiteli v podmínkách sílící ekonomické a politické nespokojenosti. Opatrné protesty, které začaly v okrajových oblastech země, přerostly do celostátního povstání. Syrské orgány reagovaly a nadále reagují velmi násilně, včetně střelby do pokojných protestantů.
(6)
Vysoká komisařka OSN pro lidská práva vydala dne 18. srpna 2011 pro 17. zvláštní zasedání Rady OSN pro lidská práva prohlášení o „situaci v oblasti lidských práv v Syrské arabské republice“, v němž připomněla, že vyšetřovací mise do Sýrie, kterou si vyžádala Rada pro lidská práva, shledala ve své zprávě ze dne 18. srpna, že syrské bezpečnostní a vojenské síly ve velkém rozsahu a systematicky porušují lidská práva, přičemž se dopouštějí i vražd a dochází k nedobrovolným zmizením, mučení, zbavování svobody a k pronásledování. Vysoká komisařka se domnívá, že vzhledem k jejich rozsahu a povaze lze tyto skutky považovat za zločiny proti lidskosti, a naléhavě vyzvala členy Rady bezpečnosti, aby posoudili možnost obrátit se s ohledem na současnou situaci v Sýrii na Mezinárodní trestní soud.
(7)
Unie v tentýž den odsoudila brutální kampaň vedenou Bašárem Asadem a jeho režimem proti vlastnímu lidu, jejímž výsledkem je zabití nebo zranění mnoha syrských občanů. Unie opakovaně zdůrazňovala, že je nezbytné ukončit brutální represe, propustit na svobodu zadržené demonstranty, umožnit volný přístup mezinárodním humanitárním organizacím, organizacím na ochranu lidských práv a médiím a zahájit skutečný a všeobecný vnitrostátní dialog. Syrské vedení však výzvám ze strany Unie i ze strany širokého mezinárodního společenství i nadále vzdoruje.
(8)
Rada OSN pro lidská práva přijala dne 23. srpna rezoluci o hrubém porušování lidských práv v Syrské arabské republice, v níž ostře odsoudila pokračující hrubé porušování lidských práv syrskými orgány, zopakovala svou výzvu syrským orgánům, aby plnily své závazky podle mezinárodního práva, zdůraznila potřebu mezinárodního, transparentního, nezávislého a urychleného vyšetření údajného porušování mezinárodního práva, včetně skutků, které mohou představovat zločiny proti lidskosti, a pohnat jejich pachatele k odpovědnosti, a rozhodla vyslat do Sýrie nezávislou mezinárodní vyšetřovací komisi, aby tam prošetřila případy porušování mezinárodních norem v oblasti lidských práv.
(9)
Podle preambule dohody o spolupráci si smluvní strany přály uzavřením dohody projevit společnou vůli udržovat a posilovat přátelské vztahy v souladu se zásadami Charty Organizace spojených národů. Za současných okolností má Unie za to, že nynější situace v Sýrii představuje jasné porušení zásad Charty Organizace spojených národů, které tvoří základ spolupráce mezi Sýrií a Unií.
(10)
Vzhledem k výjimečně závažnému porušování závazků vyplývajících z obecného mezinárodního práva a zásad Charty Organizace spojených národů, jehož se Sýrie dopouští, se Unie rozhodla přijmout dodatečná omezující opatření vůči syrskému režimu.
(11)
V tomto ohledu by mělo být částečně pozastaveno uplatňování dohody o spolupráci do té doby, dokud syrské orgány neukončí systematické porušováním lidských práv a dokud nebude možné usoudit, že znovu dodržují obecné mezinárodní právo a zásady, které tvoří základ dohody o spolupráci.
(12)
Vzhledem k tomu, že pozastavení by mělo postihnout pouze syrské orgány a nikoli syrský lid, mělo by mít omezený charakter. Jelikož z obchodu s ropou a ropnými produkty má v současnosti syrský režim největší užitek a tento obchod tak podporuje jeho represivní politiku, mělo by se pozastavení dohody o spolupráci omezit na ropu a ropné produkty,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Uplatňování článků 12, 14 a 15 Dohody o spolupráci mezi Evropským hospodářským společenstvím a Syrskou arabskou republikou se pozastavuje, pokud jde o opatření uvedená v příloze I tohoto rozhodnutí.
Článek 2
Toto rozhodnutí se oznámí Syrské arabské republice.
Článek 3
Toto rozhodnutí vstupuje v platnost dnem vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
V Bruselu dne 2. září 2011.
DECYZJA RADY
z dnia 2 września 2011 r.
częściowo zawieszająca stosowanie Umowy o współpracy między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Syryjską Republiką Arabską
(2011/523/UE)
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 207 w związku z art. 218 ust. 9,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
W dniu 18 stycznia 1977 r. Europejska Wspólnota Gospodarcza oraz Syryjska Republika Arabska zawarły umowę o współpracy (1) (zwaną dalej „umową o współpracy”), aby wspierać ogólną współpracę w celu zacieśnienia stosunków między stronami.
(2)
Umowa o współpracy oparta jest na wspólnym pragnieniu zachowania i wzmocnienia przyjaznych wzajemnych stosunków zgodnie z zasadami Karty Narodów Zjednoczonych, wyrażonym przez strony.
(3)
Zgodnie z art. 3 ust. 5 Traktatu o Unii Europejskiej w stosunkach zewnętrznych Unia przyczynia się w szczególności do pokoju, bezpieczeństwa i ochrony praw człowieka, jak również do ścisłego przestrzegania i rozwoju prawa międzynarodowego, w szczególności zasad Karty Narodów Zjednoczonych.
(4)
Zgodnie z art. 21 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej działania Unii na arenie międzynarodowej oparte są na zasadach, które leżą u podstaw jej utworzenia, rozwoju i rozszerzenia oraz które zamierza wspierać na świecie: demokracji, państwa prawnego, powszechności i niepodzielności praw człowieka i podstawowych wolności, poszanowania godności ludzkiej, zasad równości i solidarności oraz poszanowania zasad Karty Narodów Zjednoczonych oraz prawa międzynarodowego.
(5)
Od marca 2011 r. nasiliły się protesty przeciwko konkretnym przypadkom nadużyć ze strony władz syryjskich na tle narastającego niezadowolenia z sytuacji gospodarczej i politycznej. Ostrożne protesty zapoczątkowane w regionach marginalizowanych przerodziły się w powstanie obejmujące cały obszar państwa. Władze syryjskie odpowiedziały na nie w sposób bardzo brutalny, również strzelając do pokojowo nastawionych manifestantów.
(6)
W dniu 18 sierpnia 2011 r. Wysoka Komisarz Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka, wydała oświadczenie skierowane do Rady Praw Człowieka (siedemnaste posiedzenie specjalne) w sprawie „Sytuacji w zakresie praw człowieka w Syryjskiej Republice Arabskiej”, w którym przypomniała, że sprawozdanie z misji informacyjnej w Syrii przeprowadzonej na zlecenie Rady Praw Człowieka, opublikowane w dniu 18 sierpnia, zawiera dane dotyczące szeroko zakrojonych lub systematycznych przypadków naruszania praw człowieka przez syryjskie siły bezpieczeństwa oraz jednostki militarne, w tym morderstw, wymuszonych zaginięć, tortur, pozbawiania wolności oraz prześladowań. Wysoka Komisarz uznała, że skala i charakter tych działań mogą nosić znamiona zbrodni przeciwko ludzkości i wezwała członków Rady Bezpieczeństwa do rozważenia możliwości zwrócenia się do Międzynarodowego Trybunału Karnego odnośnie do obecnej sytuacji w Syrii.
(7)
W tym samym dniu Unia potępiła brutalną kampanię prowadzoną przez Baszara Al-Assada i jego reżim przeciw swojemu własnemu narodowi, która doprowadziła do tego, że wielu obywateli Syrii poniosło śmierć lub doznało obrażeń. Unia wielokrotnie podkreślała, że należy zaprzestać brutalnych represji, uwolnić zatrzymanych demonstrantów, zapewnić swobodny dostęp międzynarodowym organizacjom humanitarnym i organizacjom strzegącym praw człowieka oraz rozpocząć prawdziwy, pluralistyczny dialog narodowy. Jednak przywódcy syryjscy bez skrupułów ignorowali apele Unii i szerokiej społeczności międzynarodowej.
(8)
W dniu 23 sierpnia 2011 r. Rada Praw Człowieka przyjęła rezolucję w sprawie poważnych naruszeń praw człowieka w Syryjskiej Republice Arabskiej, w której zdecydowanie potępiła systematyczne i rażące przypadki naruszania praw człowieka przez władze syryjskie, ponownie wezwała władze syryjskie do wypełnienia ich obowiązków wynikających z prawa międzynarodowego, podkreśliła potrzebę przeprowadzenia międzynarodowego, przejrzystego, niezależnego oraz natychmiastowego dochodzenia w sprawie przypadków domnienamnych naruszeń prawa międzynarodowego, w tym działań mogących nosić znamiona zbrodni przeciwko ludzkości oraz pociągnięcia winnych do odpowiedzialności; zdecydowała również o wysłaniu do Syrii niezależnej międzynarodowej komisji śledczej w celu zbadania naruszeń prawa międzynarodowego w zakresie praw człowieka.
(9)
Zgodnie z preambułą umowy o współpracy, przystępując do tej umowy, obydwie strony pragnęły zamanifestować wspólne pragnienie zachowania i wzmocnienia przyjaznych wzajemnych stosunków zgodnie z zasadami Karty Narodów Zjednoczonych. W obecnych okolicznościach Unia uważa, że bieżąca sytuacja w Syrii stanowi jawne pogwałcenie zasad Karty Narodów Zjednoczonych, która jest podstawą współpracy między Syrią a Unią
(10)
Uznając ogromną powagę naruszeń popełnionych przez Syrię w pogwałceniu ogólnego prawa międzynarodowego i zasad Karty Narodów Zjednoczonych, Unia zdecydowała o przyjęciu dodatkowych środków ograniczających wobec reżimu syryjskiego.
(11)
W tym kontekście stosowanie umowy o współpracy powinno zostać częściowo zawieszone do chwili, gdy władze Syrii położą kres regularnie występującym przypadkom łamania praw człowieka i gdy będzie można uznać, że postępują one zgodnie z ogólnym prawem mięczynarodowym i zasadami będącymi podstawą umowy o współpracy.
(12)
Zważywszy, że zawieszenie powinno być ukierunkowane wyłącznie na władze Syrii, a nie ludność Syrii, powinno ono mieć ograniczony charakter. Ponieważ handel ropą naftową i produktami ropopochodnymi przynosi obecnie reżimowi Syrii największe korzyści i tym samym wspiera jego represyjną politykę, zawieszenie umowy powinno ograniczać się do ropy naftowej i produktów ropopochodnych,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Stosowanie art. 12,14 i 15 Umowy o współpracy między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Syryjską Republiką Arabską zostaje zawieszone w zakresie dotyczącym środków wymienionych w załączniku do niniejszej decyzji.
Artykuł 2
O niniejszej decyzji powiadamia się Syryjską Republiką Arabską.
Artykuł 3
Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Sporządzono w Brukseli dnia 2 września 2011 r.