NAŘÍZENÍ KOMISE (EU) č. 376/2010
ze dne 3. května 2010,
kterým se mění nařízení (ES) č. 983/2009 o schválení a zamítnutí schválení určitých zdravotních tvrzení při označování potravin, která se týkají snížení rizika onemocnění a vývoje a zdraví dětí
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1924/2006 ze dne 20. prosince 2006 o výživových a zdravotních tvrzeních při označování potravin (1), a zejména na čl. 17 odst. 3 uvedeného nařízení,
po konzultaci s Evropským úřadem pro bezpečnost potravin,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Podle čl. 16 odst. 4 nařízení (ES) č. 1924/2006 v případě, že stanovisko Evropského úřadu pro bezpečnost potravin (EFSA), dále jen „úřad“, doporučí schválení zdravotního tvrzení, musí toto stanovisko obsahovat určité údaje. V souladu s tím by tyto údaje měly být uvedeny v příloze obsahující schválená tvrzení k nařízení, kterými se povolují a/nebo zamítají určitá zdravotní tvrzení o potravinách, případně by v souladu s pravidly stanovenými v nařízení (ES) č. 1924/2006 a příslušným stanoviskem úřadu měly zahrnovat revidovanou formulaci tvrzení, zvláštní podmínky používání tvrzení a případně podmínky používání nebo omezení používání dané potraviny a/nebo doplňující sdělení nebo varování.
(2)
V návaznosti na dvě stanoviska úřadu k rostlinným stanolům a rostlinným sterolům a snižování LDL cholesterolu v krvi (otázka č. EFSA-Q-2008-085 a otázka č. EFSA-Q-2008-118) (2) Komise povolila v nařízení (ES) č. 983/2009 (3) zdravotní tvrzení uvádějící, že „Bylo zjištěno, že rostlinné steroly/estery rostlinných stanolů snižují hladinu cholesterolu v krvi. Vysoká hladina cholesterolu je rizikovým faktorem pro vznik ischemické choroby srdeční“ a se zvláštními podmínkami používání tvrzení „Informace spotřebiteli, že příznivého účinku se dosáhne při přívodu nejméně 2 g rostlinných sterolů/stanolů denně.“
(3)
V rámci postupu schvalování zdravotních tvrzení podle nařízení (ES) č. 1924/2006 dospěl Stálý výbor pro potravinový řetězec a zdraví zvířat na svém zasedání dne 20. února 2009 k závěru, že pokud jde o údaj týkající se kvantitativního účinku ve zdravotních tvrzeních bylo vědecké doporučení úřadu nutné, aby se zajistilo, že tato zdravotní tvrzení jsou povolená v takové formě, která nebude klamat spotřebitele, a aby byly jednotně stanoveny podmínky pro jejich použití. S tímto cílem Komise předložila úřadu žádost o doporučení v souladu s čl. 19 odst. 2 uvedeného nařízení.
(4)
Dne 3. srpna 2009 obdržela Komise a členské státy vědecké stanovisko úřadu (otázka č. EFSA-Q-2009-00530 a EFSA-Q-2009-00718) (4), v němž se dospělo k závěru, že při denním příjmu 1,5-2,4 g rostlinných sterolů/stanolů přidaných k potravinám, jako jsou pomazánky ze žlutého tuku, mléčné výrobky, majonézy a salátové zálivky, lze očekávat průměrné snížení o 7 až 10,5 % a že toto snížení je biologicky významné. Dále úřad uvedl, že účinek snížení LDL cholesterolu v krvi je zpravidla možné zjistit během 2 až 3 týdnů a lze ho udržet, pokud jsou rostlinné steroly/stanoly užívány i nadále.
(5)
Proto s ohledem na vědecké stanovisko úřadu a v zájmu zajištění, aby taková zdravotní tvrzení poukazující na rozsah tvrzeného účinku byla povolena v takové formě, jež by spotřebitele neklamala, a aby byly jednotně stanoveny podmínky jejich použití, je třeba změnit podmínky použití stanovené pro tato dvě schválená zdravotní tvrzení týkající se účinků rostlinných sterolů a esterů rostlinných stanolů na snížení hladiny cholesterolu v krvi.
(6)
V návaznosti na stanovisko úřadu o esenciálních mastných kyselinách, zejména o kyselině α-linolenové (ALA) a kyselině linolové (LA) a o normálním růstu a vývoji dětí (otázka č. EFSA-Q-2008-079) (5) Komise v nařízení (ES) č. 983/2009 povolila zdravotní tvrzení „Esenciální mastné kyseliny jsou potřebné pro normální růst a vývoj dětí“ se zvláštními podmínkami používání „Informace spotřebiteli, že příznivého účinku se dosáhne při denním přívodu 1 % z celkového energetického obsahu u kyseliny linolové a 0,2 % z celkového energetického obsahu u kyseliny α-linolenové“.
(7)
V rámci postupu schvalování zdravotních tvrzení podle nařízení (ES) č. 1924/2006 dospěl Stálý výbor pro potravinový řetězec a zdraví zvířat na svém zasedání dne 20. února 2009 k závěru, že úřad by měl být požádán o vydání všeobecného doporučení týkajícího se referenčních hodnot za účelem označování mastných kyselin s cílem umožnit přezkoumat podmínky použití příslušného schváleného zdravotního tvrzení v souladu s čl. 19 odst. 2 uvedeného nařízení. Dne 3. srpna 2009 obdržela Komise a členské státy vědecké stanovisko úřadu (otázka č. EFSA-Q-2009-00548) (6), v němž se dospělo k závěru, že referenční hodnota navržená za účelem označování ve výši 2 g pro polonenasycené mastné kyseliny řady n-3 (PUFA) ALA odpovídá doporučenému příjmu pro jedince v populaci evropských zemí. Úřad dále navrhl, aby referenční hodnota pro účely označování činila 10 g pro n-6 PUFA LA.
(8)
Proto s ohledem na vědecké stanovisko úřadu a v zájmu stanovení vhodných podmínek pro používání zdravotních tvrzení týkajících se účinků mastných kyselin je nutné změnit podmínky použití stanovené pro povolená zdravotní tvrzení týkající se účinků esenciálních mastných kyselin na normální růst a vývoj dětí.
(9)
Opatření stanovená tímto nařízením jsou v souladu se stanoviskem Stálého výboru pro potravinový řetězec a zdraví zvířat a ani Evropský parlament, ani Rada nevyjádřily s těmito opatřeními nesouhlas,
PŘIJALA TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Tabulka v příloze I nařízení (ES) č. 983/2009 se mění takto:
1)
Znění první položky pátého sloupce (podmínky používání tvrzení) nahrazuje tímto:
„Informace spotřebiteli, že příznivého účinku se dosáhne při příjmu 1,5-2,4 g rostlinných sterolů denně. Odkaz na rozsah účinku lze uvádět pouze u potravin následujících kategorií: pomazánky ze žlutého tuku, mléčné výrobky, majonézy a salátové zálivky. Při odkazování na rozsah účinku se pro spotřebitele musí uvést celé rozpětí „7 až 10 %“ a doba dosažení účinku „během 2 až 3 týdnů“.“
2)
Znění druhé položky pátého sloupce (podmínky používání tvrzení) nahrazuje tímto:
„Informace spotřebiteli, že příznivého účinku se dosáhne při příjmu 1,5-2,4 g rostlinných stanolů denně. Odkaz na rozsah účinku lze uvádět pouze u potravin následujících kategorií: pomazánky ze žlutého tuku, mléčné výrobky, majonézy a salátové zálivky. Při odkazování na rozsah účinku se pro spotřebitele musí uvést celé rozpětí „7 až 10 %“ a doba dosažení účinku „během 2 až 3 týdnů“.“
3)
Znění třetí položky pátého sloupce (podmínky používání tvrzení) nahrazuje tímto:
„Informace spotřebiteli, že příznivého účinku se dosáhne při příjmu 2 g kyseliny α-linolenové (ALA) a 10 g kyseliny linolové (LA) denně“.
Článek 2
Toto nařízení vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 3. května 2010.
ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR 376/2010
z dnia 3 maja 2010 r.
zmieniające rozporządzenie (WE) nr 983/2009 w sprawie udzielania i odmowy udzielenia zezwoleń na oświadczenia zdrowotne dotyczące żywności i odnoszące się do zmniejszenia ryzyka choroby oraz do rozwoju i zdrowia dzieci
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
KOMISJA EUROPEJSKA,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności (1), w szczególności jego art. 17 ust. 3,
po konsultacji z Europejskim Urzędem ds. Bezpieczeństwa Żywności,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Na mocy art. 16 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 opinia Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA), zwanego dalej „Urzędem”, co do wydania zezwolenia na stosowanie oświadczenia zdrowotnego zawiera pewne informacje szczegółowe. Informacje te należy odpowiednio określić w zawierającym zatwierdzone oświadczenia zdrowotne załączniku do rozporządzeń, na mocy których wydawane są zezwolenia lub odmawia się udzielenia zezwoleń na niektóre oświadczenia zdrowotne dotyczące żywności, a informacje te powinny obejmować odpowiednio zmienione brzmienie oświadczenia zdrowotnego, szczegółowe warunki jego stosowania oraz, w stosownych przypadkach, warunki lub ograniczenia stosowania żywności lub dodatkowe wyjaśnienia lub ostrzeżenia, zgodnie z zasadami zawartymi w rozporządzeniu (WE) nr 1924/2006 oraz opiniami wydanymi przez Urząd.
(2)
Zgodnie z dwiema opiniami Urzędu dotyczącymi stanoli roślinnych i steroli roślinnych oraz obniżania/zmniejszania poziomu cholesterolu LDL we krwi (pytanie nr EFSA-Q-2008-085 i pytanie nr EFSA-Q-2008-118) (2) Komisja wydała zezwolenie na stosowanie oświadczeń zdrowotnych, stwierdzających, iż „udowodniono, że sterole roślinne/estry stanoli roślinnych obniżają/zmniejszają poziom cholesterolu we krwi. Wysoki poziom cholesterolu jest czynnikiem ryzyka rozwoju choroby wieńcowej serca” w rozporządzeniu (WE) nr 983/2009 (3) wraz ze szczególnymi warunkami stosowania: „Poinformowanie konsumenta, że korzystny efekt występuje w przypadku dziennego spożycia co najmniej 2 g steroli roślinnych/stanoli roślinnych”.
(3)
W ramach procedury wydawania zezwoleń na stosowanie oświadczeń zdrowotnych zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1924/2006 Stały Komitet ds. Łańcucha Żywnościowego i Zdrowia Zwierząt podczas posiedzenia w dniu 20 lutego 2009 r. stwierdził, w odniesieniu do wskazania efektu ilościowego w oświadczeniach zdrowotnych, że konieczna jest opinia naukowa Urzędu, aby zapewnić stosowanie oświadczeń zdrowotnych w sposób niewprowadzający konsumentów w błąd oraz aby określić jednolite warunki stosowania oświadczenia. W tym celu Komisja zwróciła się do Urzędu z wnioskiem o wydanie opinii, zgodnie z art. 19 ust. 2 wymienionego rozporządzenia.
(4)
W dniu 3 sierpnia 2009 r. Komisja i państwa członkowskie otrzymały od Urzędu opinię naukową (pytanie nr EFSA-Q-2009-00530 i nr EFSA Q-2009-00718) (4), w której stwierdzono, że przy dziennym spożyciu 1,5-2,4 g steroli/stanoli roślinnych, dodanych do żywności, takiej jak tłuszcze do smarowania, przetwory mleczne, majonez i sosy sałatkowe, można oczekiwać zmniejszenia poziomu cholesterolu średnio o 7-10,5 %, oraz że takie zmniejszenie jest biologicznie istotne. Ponadto Urząd wskazał, że efekt obniżenia poziomu cholesterolu LDL we krwi następuje zazwyczaj w ciągu 2-3 tygodni i że można go utrzymać przez dalsze spożywanie steroli/stanoli roślinnych.
(5)
Uwzględniając opinię naukową Urzędu i w celu zapewnienia wydawania zezwoleń na stosowanie takich oświadczeń zdrowotnych odnoszących się do skali deklarowanego efektu w sposób niewprowadzający konsumentów w błąd, a także określenia jednolitych warunków ich stosowania, należy zmienić warunki stosowania określone dla dwóch oświadczeń zdrowotnych, na stosowanie których wydano zezwolenie, dotyczących wpływu steroli roślinnych i estrów stanoli roślinnych na obniżanie poziom cholesterolu w krwi.
(6)
Zgodnie z opinią Urzędu dotyczącą nienasyconych kwasów tłuszczowych, w szczególności kwasu alfa-linolenowego (ALA) i kwasu linolowego (LA) oraz prawidłowego wzrostu i rozwoju dzieci (pytanie nr EFSA-Q-2008-079) (5) Komisja w rozporządzeniu (WE) nr 983/2009 wydała zezwolenie na stosowanie oświadczenia zdrowotnego: „Niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe są potrzebne dla prawidłowego wzrostu i rozwoju dzieci” wraz ze szczególnymi warunkami stosowania: „Poinformowanie konsumenta, że korzystny efekt występuje w przypadku dziennego spożycia kwasu linolowego w ilości odpowiadającej 1 % dziennego zapotrzebowania energetycznego i kwasu alfa-linolenowego w ilości odpowiadającej 0,2 % dziennego zapotrzebowania energetycznego”.
(7)
W ramach procedury wydawania zezwoleń na stosowanie oświadczeń zdrowotnych zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1924/2006 Stały Komitet ds. Łańcucha Żywnościowego i Zdrowia Zwierząt podczas posiedzenia w dniu 20 lutego 2009 r. stwierdził, że należy zwracać się do Urzędu o wydanie ogólnych opinii dotyczących wartości referencyjnych w celu oznakowania kwasów tłuszczowych, aby umożliwić przegląd warunków stosowania dla odnośnego oświadczenia zdrowotnego, na które wydano zezwolenie, zgodnie z art. 19 ust. 2 wymienionego rozporządzenia. W dniu 3 sierpnia 2009 r. Komisja i państwa członkowskie otrzymały od Urzędu opinię naukową (pytanie nr EFSA-Q-2009-00548) (6), w której stwierdzono, że proponowana wartość referencyjna 2 g dla wielonienasyconego kwasu tłuszczowego (PUFA) n-3 ALA jest zgodna z zalecaną dawką spożycia dla populacji ogólnej w krajach europejskich. Ponadto Urząd zaproponował 10 g jako wartość referencyjną dotycząca spożywania dla celów oznakowania dla PUFA n-6 LA.
(8)
Uwzględniając opinię naukową Urzędu i w celu określenia odpowiednich warunków stosowania oświadczeń zdrowotnych dotyczących wpływu kwasów tłuszczowych, należy zmienić warunki stosowania ustalone dla oświadczenia zdrowotnego, na stosowanie którego udzielono zezwolenia, dotyczącego wpływu niezbędnych kwasów tłuszczowych na prawidłowy wzrost i rozwój dzieci.
(9)
Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią Stałego Komitetu ds. Łańcucha Żywnościowego i Zdrowia Zwierząt i ani Parlament Europejski, ani Rada nie wyraziły wobec nich sprzeciwu,
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
W załączniku I do rozporządzenia (WE) nr 983/2009 wprowadza się następujące zmiany:
1)
Pierwszy wpis w piątej kolumnie (Warunki stosowania oświadczenia) otrzymuje brzmienie:
„Poinformowanie konsumenta, że korzystny efekt występuje w przypadku dziennego spożycia 1,5-2,4 g steroli roślinnych. Odniesienia do skali efektu można dokonać jedynie dla żywności należącej do następujących kategorii: tłuszcze do smarowania, przetwory mleczne, majonez i sosy sałatkowe. Odnosząc się do skali tego efektu należy poinformować konsumenta o pełnym zakresie wynoszącym »7-10 %« i okresie czasu do wystąpienia efektu trwającym »2-3 tygodni«.”;
2)
Drugi wpis w piątej kolumnie (Warunki stosowania oświadczenia) otrzymuje brzmienie:
„Poinformowanie konsumenta, że korzystny efekt występuje w przypadku dziennego spożycia 1,5-2,4 g stanoli roślinnych. Odniesienia do skali efektu można dokonać jedynie dla żywności należącej do następujących kategorii: tłuszcze do smarowania, przetwory mleczne, majonez i sosy sałatkowe. Odnosząc się do skali tego efektu należy poinformować konsumenta o pełnym zakresie wynoszącym »7-10 %« i okresie czasu do wystąpienia efektu trwającym »2-3 tygodni«.”;
3)
Trzeci wpis w piątej kolumnie (Warunki stosowania oświadczenia) otrzymuje brzmienie:
„Poinformowanie konsumenta, że korzystny efekt występuje w przypadku dziennego spożycia 2 g kwasu alfa-linolenowego (ALA) i dziennego spożycia 10 g kwasu linolowego (LA)”.
Artykuł 2
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia 3 maja 2010 r.