NAŘÍZENÍ EVROPKÉHO PARLAMENTU A RADY (EU) č. 539/2010
ze dne 16. června 2010,
kterým se mění nařízení Rady (ES) č. 1083/2006 o obecných ustanoveních o Evropském fondu pro regionální rozvoj, Evropském sociálním fondu a Fondu soudržnosti, pokud jde o zjednodušení určitých požadavků a o některá ustanovení týkající se finančního řízení
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na článek 177 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
s ohledem na stanovisko Evropského hospodářského a sociálního výboru (1),
po konzultaci s Výborem regionů,
v souladu s řádným legislativním postupem (2),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Současná finanční a hospodářská krize klade na Unii vysoké nároky. Přestože již byla přijata řada významných opatření včetně změn v právním rámci, která mají vyvážit její negativní vlivy, dopad finanční krize na reálnou ekonomiku, trh práce a občany začínáme v mnoha směrech pociťovat teprve nyní. Tlak na vnitrostátní finanční zdroje vzrůstá, a proto by měly být cestou lepšího využívání financování Unie podniknuty další kroky k jeho zmírnění.
(2)
Má-li být řízení financování Unie snadnější, investice v členských státech a regionech rychlejší a vliv financování na hospodářství vyšší, je třeba dále zjednodušit pravidla týkající se politiky soudržnosti.
(3)
Vzhledem k rozdílům mezi Evropským fondem pro regionální rozvoj a Fondem soudržnosti a cíli, pokud jde o definici životního prostředí, je z důvodů soudržnosti a provázanosti vhodné použít jednotnou hranici pro definování velkého projektu. Vzhledem k významu investic do životního prostředí včetně těch, které nedosahují hranice stanovené v tomto nařízení, by členské státy měly zabezpečit vhodný způsob monitorování všech těchto investic a informovat Komisi ve výročních zprávách o provádění operačních programů.
(4)
Je také třeba umožnit, aby velký projekt mohl spadat pod více operačních programů, aby bylo možné provést takový velký projekt, který by se týkal několika regionů a cílů. To je zvláště důležité v případě investic, které jsou významné z vnitrostátního nebo unijního hlediska.
(5)
S ohledem na význam opatření pro energetickou účinnost a energii z obnovitelných zdrojů v prioritách Unie a ve vnitrostátních prioritách je třeba poskytnout pro tato opatření nástroje finančního inženýrství.
(6)
Mají-li se operační programy lépe přizpůsobit současné finanční a hospodářské krizi, měly by členské státy namísto hodnocení předložit analýzu zdůvodňující revizi operačního programu.
(7)
V souladu se zásadou řádného finančního řízení a příslušnými vnitrostátními pravidly by se při výpočtu příspěvku z veřejných zdrojů měly zohlednit příjmy z operací. Je třeba zjednodušit monitorování příjmů, aby bylo dosaženo souladu s celkovým cyklem plánování.
(8)
Z důvodu právní jistoty je třeba jasně stanovit, že výdaje se stávají způsobilými ode dne podání žádosti o revizi operačního programu Komisi jedině tehdy, spadají-li do nové kategorie výdajů, která byla doplněna v době revize daného operačního programu.
(9)
Oblast působnosti ustanovení o stálosti operací by měla být vyjasněna. Především je vhodné, v případě akcí spadajících do oblasti pomoci z Evropského sociálního fondu, omezit použitelnost uvedených ustanovení pouze na akce, na které se vztahují pravidla státní podpory s povinností zachovat investice. Dále je třeba vyloučit použití těchto ustanovení na operace, které po dokončení projdou podstatnou změnou způsobenou zastavením výrobní činnosti v důsledku nepodvodného úpadku.
(10)
Informace vyžadované ve výročních zprávách o finančním provádění operačního programu je třeba upřesnit a zjednodušit. Je proto vhodné sjednotit finanční informace vyžadované ve výročních zprávách o provádění operačního programu s informacemi uvedenými ve výkazu výdajů a vyjasnit definici finančních ukazatelů.
(11)
Za účelem zjednodušení vyplácení záloh příjemcům státní podpory a snížení finančních rizik spojených s jejich vyplácením by se měl znovu definovat rozsah přípustných záruk.
(12)
Vzhledem k mimořádným okolnostem a s ohledem na závažný a bezprecedentní dopad současné hospodářské a finanční krize na rozpočty členských států bude třeba členským státům, které krize postihla nejvíce, vyplatit dodatečné zálohy na předběžné platby na rok 2010 s cílem umožnit pravidelný peněžní tok a usnadnit platby příjemcům v průběhu provádění programů.
(13)
Měly by být zjednodušeny požadavky na výkazy výdajů týkající se nástrojů finančního inženýrství. Zejména by měly být za způsobilé výdaje považovány spolu s náklady na řízení také poplatky za správu.
(14)
Pokud členské státy samy odhalí nějaké nesrovnalosti, je pro zachování důsledného postupu vhodné, aby znovu použily částky opravené při operaci, jež byla předmětem částečného uzavření.
(15)
Je vhodné prodloužit lhůtu pro výpočet automatického zrušení ročního rozpočtového závazku v souvislosti s celkovým ročním příspěvkem na rok 2007, aby se zvýšilo čerpání prostředků poskytnutých na některé operační programy. Tato pružnost je nezbytná vzhledem k tomu, že programy byly zahájeny pomaleji a byly schváleny později, než se očekávalo.
(16)
Ze zkušeností vyplývá, že je vhodné uplatňovat snížení částek podléhajících pravidlu o automatickém zrušení závazků o částky týkající se velkého projektu ode dne, kdy je Komisi podána žádost o tento velký projekt, který splňuje všechny požadavky tohoto nařízení.
(17)
Aby mohly členské státy během celého programového období využívat zjednodušujících opatření a aby bylo zajištěno rovné zacházení, je třeba použít některé změny se zpětnou účinností.
(18)
Nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1080/2006 ze dne 5. července 2006 o Evropském fondu pro regionální rozvoj (3) bylo změněno nařízením (ES) č. 397/2009 (4), kterým byla zavedena pravidla způsobilosti výdajů na zlepšení energetické účinnosti a na využití obnovitelné energie ve stávajících obydlích ve všech členských státech. Proto je třeba použít změny týkající se energetické účinnosti a využití obnovitelné energie od toho dne, kdy nařízení (ES) č. 397/2009 vstoupilo v platnost.
(19)
Jakmile bude podána žádost o velký projekt, který splňuje všechny požadavky tohoto nařízení, měly by být částky, kterých se žádost týká, chráněny před automatickým zrušením závazků. Tato ochrana by se měla týkat všech žádostí o velké projekty, které budou podány od začátku programového období; zvláště vzhledem k probíhající finanční krizi by se měla použít se zpětnou účinností.
(20)
Vzhledem k tomu, že tato nebývale vážná krize ovlivňující mezinárodní finanční trhy vyžaduje rychlou reakci, která by zmírnila její dopady na celkovou hospodářskou situaci, je třeba, aby ostatní změny vstoupily v platnost prvním dnem po vyhlášení tohoto nařízení v Úředním věstníku Evropské unie.
(21)
Nařízení Rady (ES) č. 1083/2006 (5) by tedy mělo být odpovídajícím způsobem změněno.
(22)
S ohledem kromě jiného na změnu rozhodovacího procesu vyplývající ze vstupu Lisabonské smlouvy v platnost nebyly změny stanovené tímto nařízením zavedeny včas, aby se zabránilo uplatňování čl. 93 odst. 1 nařízení (ES) č. 1083/2006 ve znění nařízení (ES) č. 284/2009 (6). Zrušení závazků ze strany Komise by následně vedlo podle článku 11 nařízení Rady (ES, Euratom) č. 1605/2002 ze dne 25. června 2002, kterým se stanoví finanční nařízení o souhrnném rozpočtu Evropských společenství (7) (finanční nařízení), ke zrušení položek za rozpočtový rok 2007, které by se podle pravidel zavedených tímto nařízením měly rozdělit na období 2008 až 2013. Je tedy vhodné dočasně umožnit, aby v případě potřeby mohly být příslušné položky obnoveny za účelem uplatňování pravidel o zrušení závazků ve znění tohoto nařízení,
PŘIJALA TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Nařízení (ES) č. 1083/2006 se mění takto:
1)
Článek 39 se nahrazuje tímto:
„Článek 39
Obsah
Evropský fond pro regionální rozvoj a Fond soudržnosti mohou jako součást operačního programu nebo programů financovat výdaje zahrnující řadu prací, činností nebo služeb, které jsou určeny k dosažení nedělitelného úkolu přesné hospodářské nebo technické povahy, s jasně určenými cíli, jehož celkové náklady přesahují 50 milionů EUR (dále jen „velký projekt“).“.
2)
Článek 40 se mění takto:
a)
v prvním pododstavci se návětí nahrazuje tímto:
„Členský stát nebo řídící orgány poskytnou Komisi o velkých projektech tyto informace:“;
b)
písmeno d) se nahrazuje tímto:
„d)
harmonogram pro uskutečnění velkého projektu a v případě, kdy se očekává, že prováděcí období bude delší než programové období, údaje o tom, pro které fáze se žádá o spolufinancování Unie v průběhu programového období 2007-2013“.
3)
V článku 41 se odstavce 1 a 2 nahrazují tímto:
„1. Komise posuzuje velký projekt, v případě potřeby v konzultaci s externími odborníky, včetně Evropské investiční banky, s ohledem na faktory uvedené v článku 40, jeho provázanost s prioritami příslušného operačního programu nebo programů, jeho přínos k dosažení cílů těchto priorit a jeho provázanost s dalšími politikami Unie.
2. Komise přijme rozhodnutí co nejdříve, nejpozději však tři měsíce po předložení velkého projektu členským státem nebo řídícím orgánem, byl-li projekt předložen v souladu s článkem 40. Toto rozhodnutí určí hmotný předmět, částku, na kterou se vztahuje míra spolufinancování dané prioritní osy příslušného operačního programu nebo programů, a roční plán či plány finančního příspěvku z Evropského fondu pro regionální rozvoj nebo z Fondu soudržnosti.“.
4)
Článek 44 se mění takto:
a)
první pododstavec se nahrazuje tímto:
„Strukturální fondy mohou jako součást operačního programu financovat výdaje na operace zahrnující příspěvky na podporu:
a)
nástrojů finančního inženýrství pro podniky, zejména malé a střední, jako jsou fondy rizikového kapitálu, záruční fondy a úvěrové fondy;
b)
fondů rozvoje měst, tj. fondů investujících do partnerství mezi veřejným a soukromým sektorem a dalších projektů zahrnutých do integrovaného plánu pro udržitelný rozvoj měst;
c)
fondů nebo jiných programů podpory poskytujících úvěry, záruk na návratné investice nebo srovnatelných nástrojů pro energetickou účinnost a využití obnovitelné energie v budovách včetně stávajících obydlí.“;
b)
ve druhém pododstavci se návětí nahrazuje tímto:
„Pokud jsou takové operace uskutečňovány prostřednictvím podílových fondů, tj. fondů vytvořených za účelem investování do několika fondů rizikového kapitálu, záručních fondů, úvěrových fondů, fondů rozvoje měst, fondů nebo jiných programů podpory poskytujících úvěry, záruk na návratné investice nebo srovnatelných nástrojů pro energetickou účinnost a využití obnovitelné energie v budovách včetně stávajících obydlí, provádí je členský stát nebo řídící orgán jedním nebo několika z těchto způsobů:“.
5)
V článku 48 se odstavec 3 nahrazuje tímto:
„3. Během programového období provádějí členské státy hodnocení v souvislosti s monitorováním operačních programů, zejména pokud toto monitorování odhalí významný odklon od původně stanovených cílů. Pokud jsou podle článku 33 podány návrhy na revizi operačních programů, předkládá se analýza důvodů k revizi včetně všech obtíží při provádění a předpokládaného dopadu revize včetně dopadu na strategii operačního programu. Výsledky takových hodnocení nebo analýz se zasílají monitorovacímu výboru pro daný operační program a Komisi.“.
6)
V článku 55 se odstavce 3 a 4 nahrazují tímto:
„3. Pokud není objektivně možné odhadnout příjmy předem, odečtou se čisté příjmy vytvořené v průběhu pěti let od ukončení operace od výdajů vykázaných Komisi.
4. Pokud se zjistí, že určitá operace vytvořila čisté příjmy, které nebyly zohledněny podle odstavců 2 a 3, provede certifikační orgán odečtení těchto čistých příjmů nejpozději při předložení dokumentů k operačnímu programu podle čl. 89 odst. 1 písm. a). Žádost o platbu konečného zůstatku se opraví odpovídajícím způsobem.“.
7)
V čl. 56 odst. 3 se druhý pododstavec nahrazuje tímto:
„Pokud se v okamžiku revize operačního programu podle článku 33 tohoto nařízení doplní nová kategorie výdajů podle přílohy II části A tabulky 1 nařízení Komise (ES) č. 1828/2006 (8), jsou všechny výdaje spadající pod tuto kategorii způsobilé ode dne podání žádosti o revizi operačního programu Komisi.
8)
Článek 57 se mění takto:
a)
odstavec 1 se nahrazuje tímto:
„1. Členský stát nebo řídící orgán zajistí, že příspěvek z fondů na operaci zahrnující investici do infrastruktury nebo produktivní investici bude zachován, pouze pokud do pěti let od ukončení neprojde tato operace podstatnou změnou způsobenou buď změnou formy vlastnictví položky infrastruktury, nebo zastavením výrobní činnosti, ovlivňující její povahu nebo prováděcí podmínky nebo poskytující podniku či veřejnému subjektu nepatřičnou výhodu.
Akce spadající do oblasti pomoci z Evropského sociálního fondu se posuzují tak, jako by u nich příspěvek nebyl zachován, pouze tehdy, pokud podle platných pravidel o státní podpoře ve smyslu článku 107 Smlouvy o fungování Evropské unie podléhají povinnosti zachování investice a jestliže během období stanoveného v těchto pravidlech projdou podstatnou změnou v důsledku zastavení výrobní činnosti.
V případě zachování investice malými a středními podniky mohou členské státy zkrátit lhůtu stanovenou v prvním pododstavci na tři roky.“;
b)
doplňuje se nový odstavec, který zní:
„5. Odstavce 1 až 4 se nevztahují na žádnou operaci, která prochází podstatnou změnou způsobenou zastavením výrobní činnosti v důsledku nepodvodného úpadku.“.
9)
V čl. 67 odst. 2 se písmeno b) nahrazuje tímto:
„b)
kvantitativní vyjádření finančních ukazatelů podle čl. 66 odst. 2 vyjadřující kumulativní finanční provádění operačního programu, podrobně uvádějící u každé prioritní osy:
i)
celkovou částku certifikovaných způsobilých výdajů vynaložených příjemci a odpovídající příspěvek z veřejných zdrojů,
ii)
poměr mezi celkovou částkou certifikovaných způsobilých výdajů vynaložených příjemci a celkovým financováním programu včetně financování Unie a národních příspěvků.
V příslušných případech se informace o financování v oblastech čerpajících přechodnou podporu uvádějí v rámci každého operačního programu odděleně;“.
10)
Článek 78 se mění takto:
a)
v odstavci 2 se:
i)
písmeno a) nahrazuje tímto:
„a)
jsou předmětem záruky poskytované bankou nebo jinou finanční institucí usazenou v členském státě;“,
ii)
doplňuje nový pododstavec, který zní:
„Nástroj, který veřejnoprávní subjekt nebo sám členský stát poskytne jako záruku, se považuje za rovnocenný záruce uvedené v prvním pododastavci písm. a).“;
b)
v odstavci 6 se:
i)
písmeno d) nahrazuje tímto:
„d)
způsobilých nákladů na řízení nebo poplatků za správu, a“,
ii)
doplňuje nové písmeno, které zní:
„e)
veškerých úvěrů nebo záruk na návratné investice z fondů nebo jiných programů podpory poskytujících úvěry, záruk na návratné investice nebo srovnatelných nástrojů pro energetickou účinnost a využití obnovitelné energie v budovách včetně stávajících obydlí.“;
c)
odstavec 7 se nahrazuje tímto:
„7. Úroky z plateb z operačních programů do fondů definovaných v článku 44 se použijí na financování:
a)
projektů rozvoje měst v případě fondů rozvoje měst;
b)
nástrojů finančního inženýrství pro malé a střední podniky;
c)
v případě fondů nebo jiných programů podpory poskytujících úvěry, záruk na návratné investice nebo srovnatelných nástrojů pro energetickou účinnost a využití obnovitelné energie v budovách včetně stávajících obydlí.
Příslušné orgány dotčených členských států znovu použijí zdroje z investic uskutečněných fondy definovanými v článku 44 navrácené do operace nebo zdroje, které zbývají po vyplacení všech záruk, ve prospěch projektů rozvoje měst nebo malých a středních podniků nebo energetické účinnosti a využití obnovitelné energie v budovách včetně stávajících obydlí.“.
11)
V článku 82 se odstavec 1 mění takto:
a)
v druhém pododstavci se doplňuje nové písmeno, které zní:
„f)
pro členské státy, kterým byly v roce 2009 poskytnuty úvěry v souladu s nařízením Rady (ES) č. 332/2002 ze dne 18. února 2002, kterým se zavádí systém střednědobé finanční pomoci platebním bilancím členských států (9), nebo pro členské státy, jejichž HDP v roce 2009 reálně poklesl oproti roku 2008 o více než 10 %: v roce 2010 2 % příspěvku z Fondu soudržnosti a 4 % příspěvku z Evropského sociálního fondu na operační program.
b)
doplňuje se nový pododstavec, který zní:
„Pro účely kritérií uvedených v druhém pododstavci písm. f) budou údaje o HDP vycházet ze statistik Společenství zveřejněných v listopadu 2009 (10).
12)
V čl. 88 odst. 3 se doplňuje nový pododstavec, který zní:
„Zjistí-li však členský stát nesrovnalosti v operacích, které jsou předmětem prohlášení o částečném uzavření, použije se čl. 98 odst. 2 a 3. Výkaz výdajů uvedený v odst. 2 písm. a) tohoto článku se odpovídajícím způsobem upraví.“.
13)
Článek 93 se mění takto:
a)
odstavec 1 se nahrazuje tímto:
„1. Komise automaticky zruší každou část částky vypočtené podle druhého pododstavce na operační program, která nebyla použita na předběžné nebo průběžné platby nebo pro niž do 31. prosince druhého roku následujícího po roce, kdy byl přijat rozpočtový závazek na daný program, nebyla zaslána žádost o platbu podle článku 86, s výjimkou uvedenou v odstavci 2.
Komise vypočítá částku pro účely automatického zrušení závazků přidáním jedné šestiny ročního rozpočtového závazku v souvislosti s celkovým ročním příspěvkem na rok 2007 ke každému z rozpočtových závazků v období 2008 až 2013.“;
b)
vkládá se nový odstavec, který zní:
„2a. Odchylně od odst. 1 prvního pododstavce a odstavce 2 se lhůty pro automatické zrušení závazků nevztahují na roční rozpočtový závazek v souvislosti s celkovým ročním příspěvkem na rok 2007.“
14)
Článek 94 se nahrazuje tímto:
„Článek 94
Doba přerušení v případě velkých projektů a režimů podpory
1. Pokud členský stát předloží žádost o velký projekt, která splňuje všechny požadavky stanovené v článku 40, snižují se částky, kterých se může týkat automatické zrušení závazků, o dotčené roční částky pro tyto velké projekty.
Pokud Komise rozhodne o schválení režimu podpory, snižují se částky, kterých se může týkat automatické zrušení závazků, o dotčené roční částky pro tyto režimy podpory.
2. U ročních částek uvedených v odstavci 1 je počátečním dnem pro výpočet lhůt pro automatické zrušení závazků uvedeným v článku 93 den následného rozhodnutí, které je nezbytné pro schválení těchto velkých projektů nebo režimů podpory“.
Článek 2
Přechodná opatření
S ohledem na mimořádné okolnosti týkající se přechodu k pravidlům o zrušení závazků zavedeným tímto nařízením se prostředky, které Komise zrušila pro rozpočtový rok 2007 při provádění čl. 93 odst. 1 a článku 97 nařízení (ES) č. 1083/2006 ve znění nařízení (ES) č. 284/2009 v souladu s článkem 11 finančního nařízení, obnoví v rozsahu nezbytném pro uplatňování čl. 93 odst. 1 druhého pododstavce nařízení (ES) č. 1083/2006 ve znění tohoto nařízení.
Článek 3
Vstup v platnost
Toto nařízení vstupuje v platnost prvním dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Ustanovení čl. 1 bodů 5 a 7 se však použijí s účinkem od 1. srpna 2006, ustanovení čl. 1 bodu 8, bodu 10 písm. a), bodu 10 písm. b) podbodu i) a bodů 13 a 14 se použijí s účinkem od 1. ledna 2007 a ustanovení čl. 1 bodu 4, bodu 10 písm. b) podbodu ii) a bodu 10 písm. c) se použijí s účinkem od 10. června 2009.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
Ve Štrasburku dne 16. června 2010.
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) NR 539/2010
z dnia 16 czerwca 2010 r.
zmieniające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności w odniesieniu do uproszczenia niektórych przepisów oraz w odniesieniu do niektórych przepisów w zakresie zarządzania finansowego
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 177,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (1),
po konsultacji z Komitetem Regionów,
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą (2),
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Obecny kryzys finansowy i gospodarczy postawił przed Unią istotne wyzwania. Chociaż podjęto już zdecydowane działania w celu zrównoważenia negatywnych skutków kryzysu, włącznie ze zmianami ram prawnych, dopiero teraz zaczyna być powszechnie odczuwany rzeczywisty wpływ kryzysu finansowego na gospodarkę realną, rynek pracy i obywateli. Presja na krajowe zasoby finansowe wzrasta i należy podjąć dalsze kroki w celu jej złagodzenia poprzez maksymalne i optymalne wykorzystanie unijnego finansowania.
(2)
W celu usprawnienia zarządzania unijnym finansowaniem, ułatwienia przyspieszenia tempa inwestycji w państwach członkowskich i regionach oraz zwiększenia wpływu finansowania na gospodarkę, konieczne jest dalsze uproszczenie zasad dotyczących polityki spójności.
(3)
Biorąc pod uwagę różnice pomiędzy Europejskim Funduszem Rozwoju Regionalnego i Funduszem Spójności oraz pomiędzy celami w odniesieniu do definicji środowiska, należy, dla zapewnienia spójności i zgodności, zastosować jeden próg do celów definicji dużego projektu. Z uwagi na znaczenie inwestycji na rzecz środowiska, w tym inwestycji poniżej progu określonego w niniejszym rozporządzeniu, państwa członkowskie powinny zapewnić odpowiednie monitorowanie wszystkich takich inwestycji i informować Komisję w sprawozdaniach rocznych dotyczących programów operacyjnych.
(4)
Należy również dopuścić objęcie dużego projektu przez więcej niż jeden program operacyjny, aby umożliwić realizację takiego dużego projektu, obejmującego różne regiony i cele. Ma to szczególne znaczenie w przypadku inwestycji o znaczeniu krajowym lub unijnym.
(5)
Konieczne jest udostępnienie instrumentów inżynierii finansowej, w ramach środków na rzecz efektywności energetycznej i odnawialnych źródeł energii, ze względu na znaczenie tych środków dla priorytetów unijnych i krajowych.
(6)
W celu ułatwienia dostosowania programów operacyjnych do potrzeb związanych z obecnym kryzysem finansowym i gospodarczym państwa członkowskie powinny przedstawić analizę uzasadniającą dokonanie przeglądu programu operacyjnego zamiast jego oceny.
(7)
Zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami i obowiązującymi przepisami krajowymi przy obliczaniu wkładu publicznego należy brać pod uwagę dochody generowane przez operacje. Konieczne jest uproszczenie monitorowania dochodów, aby odpowiadało cyklowi programowania.
(8)
Ze względu na pewność prawną należy wyjaśnić, że wydatek staje się kwalifikowalny od dnia złożenia Komisji wniosku o dokonanie przeglądu programu operacyjnego jedynie wówczas, gdy jest on objęty nową kategorią wydatków dodaną podczas dokonywania przeglądu tego programu operacyjnego.
(9)
Konieczne jest doprecyzowanie zakresu przepisów dotyczących trwałości operacji. Należy zwłaszcza ograniczyć stosowanie tych przepisów, w zakresie w jakim dotyczą one działań wchodzących w zakres pomocy z Europejskiego Funduszu Społecznego(EFS), do działań objętych zasadami pomocy publicznej, które wprowadzają obowiązek utrzymania inwestycji. Ponadto należy wyłączyć z zakresu stosowania tych przepisów operacje, które podlegają znacznym modyfikacjom w wyniku zaprzestania działalności produkcyjnej spowodowanego upadłością nie wynikającą z czynów niezgodnych z prawem.
(10)
Konieczne jest doprecyzowanie i uproszczenie informacji wymaganych w rocznych sprawozdaniach dotyczących wykonania finansowego programu operacyjnego. Dlatego należy dostosować informacje finansowe wymagane w rocznym sprawozdaniu z realizacji programu operacyjnego do informacji dostarczanych w deklaracji wydatków i uściślić definicję wskaźników finansowych.
(11)
Aby ułatwić wypłatę zaliczek beneficjentom pomocy publicznej i ograniczyć związane z taką płatnością ryzyko finansowe, należy ponownie określić zakres dopuszczalnych gwarancji.
(12)
Z uwagi na wyjątkowe okoliczności i biorąc pod uwagę poważny i bezprecedensowy wpływ aktualnego kryzysu gospodarczego i finansowego na budżety państw członkowskich, państwom członkowskim najbardziej dotkniętym kryzysem potrzebna jest w 2010 r. dodatkowa rata płatności zaliczkowej, co zapewni płynność finansową i ułatwi wypłaty beneficjentom podczas wdrażania programów.
(13)
Należy uprościć wymagania dotyczące instrumentów inżynierii finansowej w odniesieniu do deklaracji wydatków. W szczególności obok kosztów zarządzania również opłaty za zarządzanie, należy uznać za kwalifikowane.
(14)
Ze względu na zachowanie jednolitości zasad, jest właściwe, aby państwa członkowskie mogły ponownie wykorzystywać kwoty korekt dotyczących operacji objętej częściowym zamknięciem w przypadku nieprawidłowości wykrytych przez same państwa członkowskie.
(15)
Należy przedłużyć termin zastosowania zasady automatycznego anulowania rocznych zobowiązań budżetowych związanych z całkowitym rocznym wkładem za 2007 r. w celu poprawy absorpcji funduszy przeznaczonych na niektóre programy operacyjne. Taka elastyczność jest konieczna z uwagi na wolniejsze niż się spodziewano uruchamianie i późne zatwierdzenie programów.
(16)
Na podstawie doświadczeń należy zastosować obniżkę kwot podlegających zasadzie automatycznego anulowania zobowiązań o kwoty związane z dużym projektem od dnia przedłożenia Komisji wniosku dotyczącego dużego projektu, który spełnia wszystkie wymogi niniejszego rozporządzenia.
(17)
Aby umożliwić państwom członkowskim korzystanie ze środków upraszczających w całym okresie programowania oraz dla zapewnienia równego traktowania konieczne jest stosowanie niektórych zmian z mocą wsteczną.
(18)
Rozporządzenie (WE) nr 1080/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (3) zostało zmienione rozporządzeniem (WE) nr 397/2009 (4), które wprowadziło zasady kwalifikowalności w odniesieniu do wydatków na zwiększanie efektywności energetycznej oraz wykorzystanie energii odnawialnej w istniejącym budownictwie mieszkaniowym we wszystkich państwach członkowskich. Dlatego należy wprowadzić zmiany związane z efektywnością energetyczną oraz wykorzystaniem energii odnawialnej od dnia wejścia w życie rozporządzenia (WE) nr 397/2009.
(19)
Po złożeniu Komisji wniosku dotyczącego dużego projektu, który spełnia wszystkie wymogi niniejszego rozporządzenia, kwoty objęte wnioskiem powinny być chronione przed automatycznym anulowaniem. Taka ochrona powinna mieć zastosowanie do wszystkich wniosków składanych dla dużych projektów od początku okresu programowania i powinna być stosowana z mocą wsteczną, zwłaszcza w kontekście obecnego kryzysu finansowego.
(20)
Ponieważ bezprecedensowy kryzys na międzynarodowych rynkach finansowych wymaga szybkiej reakcji, aby przeciwdziałać konsekwencjom dla całej gospodarki, pozostałe zmiany powinny wejść w życie następnego dnia po opublikowaniu niniejszego rozporządzenia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
(21)
Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (5).
(22)
W następstwie, między innymi, zmian w procesie decyzyjnym, spowodowanych wejściem w życie Traktatu z Lizbony, poprawki zawarte w niniejszym rozporządzeniu nie zostały wprowadzone na czas, aby zapobiec zastosowaniu art. 93 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1083/2006 zmienionego rozporządzeniem (WE) nr 284/2009 (6). Zgodnie z art. 11 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich (7) (rozporządzenie finansowe) anulowania dokonane przez Komisję spowodowałyby anulowanie środków z roku budżetowego 2007, które powinny być rozłożone na lata budżetowe 2008 do 2013 zgodnie z zasadami wprowadzonymi przez niniejsze rozporządzenie. W związku z tym należy zezwolić, jako rozwiązanie przejściowe, na przywrócenie jako niezbędnych odpowiednich środków w celu wdrożenia zasad dotyczących anulowania zmienionych niniejszym rozporządzeniem,
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
W rozporządzeniu (WE) nr 1083/2006 wprowadza się następujące zmiany:
1.
art. 39 otrzymuje brzmienie:
„Artykuł 39
Przedmiot
W ramach programu operacyjnego lub programów operacyjnych EFRR i Fundusz Spójności mogą finansować wydatki związane z szeregiem robót, działań lub usług, których celem jest ukończenie niepodzielnego zadania o sprecyzowanym charakterze gospodarczym lub technicznym, które posiadają jasno określone cele i których całkowity koszt przekracza kwotę 50 mln EUR (zwane dalej »dużym projektem«).”;
2.
w art. 40 wprowadza się następujące zmiany:
a)
w akapicie pierwszym zdanie wprowadzające otrzymuje brzmienie:
„Państwo członkowskie lub instytucje zarządzające dostarczają Komisji następujące informacje o dużych projektach:”,
b)
lit. d) otrzymuje brzmienie:
„d)
harmonogram realizacji dużego projektu oraz, jeżeli spodziewany okres wdrażania wykracza poza okres programowania, etapy, dla których wnioskuje się w okresie programowania 2007-2013 o współfinansowanie unijne;”;
3.
art. 41 ust. 1 i 2 otrzymuje brzmienie:
„1. Komisja dokonuje oceny dużego projektu, w razie potrzeby konsultując się z ekspertami zewnętrznymi, w tym z EBI, w świetle informacji, o których mowa w art. 40, jego spójności z priorytetami danego programu operacyjnego lub programów operacyjnych, jego wkładu w osiągnięcie celów tych priorytetów oraz jego spójności z innymi politykami Unii.
2. Komisja przyjmuje decyzję możliwie najszybciej, ale nie później niż w terminie trzech miesięcy po złożeniu przez państwo członkowskie lub instytucję zarządzającą dużego projektu, pod warunkiem że został on złożony zgodnie z art. 40. Decyzja ta określa aspekt fizyczny, kwotę, do której stosuje się poziom współfinansowania osi priorytetowej właściwego programu operacyjnego lub programów operacyjnych oraz roczny harmonogram lub roczne harmonogramy dla wkładu finansowego EFRR lub Funduszu Spójności.”;
4.
w art. 44 wprowadza się następujące zmiany:
a)
akapit pierwszy otrzymuje brzmienie:
„W ramach programu operacyjnego fundusze strukturalne mogą finansować wydatki dotyczące operacji obejmujących wkłady na wsparcie, któregokolwiek z następujących:
a)
instrumentów inżynierii finansowej dla przedsiębiorstw, przede wszystkim małych i średnich, takich jak fundusze kapitału podwyższonego ryzyka (venture capital funds), fundusze gwarancyjne i fundusze pożyczkowe;
b)
funduszy na rzecz rozwoju obszarów miejskich, czyli funduszy inwestujących w partnerstwa publiczno-prywatne i innych projektów ujętych w zintegrowanym planie na rzecz trwałego rozwoju obszarów miejskich;
c)
funduszy lub innych systemów zachęt zapewniających pożyczki, gwarancji dla inwestycji dotyczących wsparcia podlegającego zwrotowi lub równoważnych instrumentów dotyczących efektywności energetycznej i wykorzystania energii odnawialnej w budynkach, w tym w istniejącym budownictwie mieszkaniowym.”,
b)
w akapicie drugim część wprowadzająca otrzymuje brzmienie:
„W przypadku gdy takie operacje są organizowane za pomocą funduszy powierniczych, czyli funduszy ustanowionych w celu inwestowania w kilka funduszy kapitału podwyższonego ryzyka, funduszy gwarancyjnych, funduszy pożyczkowych, funduszy na rzecz rozwoju obszarów miejskich, funduszy lub innych systemów zachęt zapewniających pożyczki, gwarancji dla inwestycji dotyczących wsparcia podlegającego zwrotowi lub równoważnych instrumentów dotyczących efektywności energetycznej i wykorzystania energii odnawialnej w budynkach, w tym w istniejącym budownictwie mieszkaniowym, państwo członkowskie lub instytucja zarządzająca realizują je poprzez zastosowanie jednej lub kilku z następujących form:”;
5.
art. 48 ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„3. Podczas okresu programowania państwa członkowskie dokonują oceny związanej z monitorowaniem programów operacyjnych, w szczególności w przypadkach, gdy monitorowanie ujawniło znaczące odchylenia od założonych pierwotnie celów. Gdy zgłaszane są wnioski o dokonanie przeglądu programów operacyjnych, o którym mowa w art. 33, przedstawia się analizę powodów dokonania przeglądu, włącznie z wszelkimi trudnościami w realizacji oraz oczekiwanym wpływem przeglądu, w tym wpływem na strategię programu operacyjnego. Wyniki takiej oceny lub analizy są przesyłane komitetowi monitorującemu program operacyjny oraz Komisji.”;
6.
art. 55 ust. 3 i 4 otrzymuje brzmienie:
„3. W przypadku gdy nie ma możliwości obiektywnego oszacowania dochodu z wyprzedzeniem, dochód netto wygenerowany w okresie pięciu lat od zakończenia operacji jest odliczany od wydatków deklarowanych Komisji.
4. W przypadku gdy stwierdza się, że operacja wygenerowała dochód netto, który nie został uwzględniony zgodnie z ust. 2 i 3, taki dochód netto potrącany jest przez instytucję certyfikującą najpóźniej w momencie składania dokumentów dla programu operacyjnego, o których mowa w art. 89 ust. 1 lit. a). Wniosek o płatność salda końcowego jest korygowany odpowiednio.”;
7.
w art. 56 ust. 3 akapit drugi otrzymuje brzmienie:
„Jeżeli podczas przeglądu programu operacyjnego, o którym mowa w art. 33 niniejszego rozporządzenia, dodaje się nową kategorię wydatków określoną w tabeli 1 części A załącznika II do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1828/2006 (8), wszelkie wydatki w ramach tej kategorii kwalifikują się od daty przedłożenia Komisji wniosku o dokonanie przeglądu programu operacyjnego.
8.
w art. 57 wprowadza się następujące zmiany:
a)
ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„1. Państwo członkowskie lub instytucja zarządzająca zapewniają, aby operacja obejmująca inwestycje w infrastrukturę lub inwestycje produkcyjne zachowała wkład funduszy wyłącznie jeżeli w terminie pięciu lat od jej zakończenia nie zostanie poddana zasadniczej modyfikacji wynikającej ze zmiany charakteru własności elementu infrastruktury albo z zaprzestania działalności produkcyjnej i mającej wpływ na charakter lub warunki realizacji operacji lub powodującej uzyskanie nieuzasadnionej korzyści przez przedsiębiorstwo lub podmiot publiczny.
Uznaje się, że działania wchodzące w zakres pomocy z EFS nie zachowały tego wkładu wyłącznie wtedy, gdy są one zobowiązane do utrzymania inwestycji w ramach mających zastosowanie przepisów dotyczących pomocy publicznej w rozumieniu art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i jeśli zostały one poddane zasadniczej modyfikacji spowodowanej zaprzestaniem działalności produkcyjnej w terminie określonym w tych przepisach.
Państwa członkowskie mogą skrócić termin określony w akapicie pierwszym do trzech lat w przypadkach dotyczących utrzymania inwestycji przez małe i średnie przedsiębiorstwa.”,
b)
dodaje się ustęp w brzmieniu:
„5. Ustępów 1 do 4 nie stosuje się do operacji poddanej zasadniczej modyfikacji w wyniku zaprzestania działalności produkcyjnej spowodowanego upadłością niewynikającą z oszukańczego bankructwa.”;
9.
w art. 67 ust. 2 lit. b) otrzymuje następujące brzmienie:
„b)
dane ilościowe dotyczące wskaźników finansowych, o których mowa w art. 66 ust. 2, wyrażające skumulowane informacje o wykonaniu finansowym programu operacyjnego, z wyszczególnieniem dla każdej osi priorytetowej:
(i)
całkowitej kwoty poświadczonych wydatków kwalifikowalnych poniesionych przez beneficjentów oraz odpowiadającego wkładu publicznego;
(ii)
stosunku między całkowitą kwotą poświadczonych wydatków kwalifikowalnych poniesionych przez beneficjentów oraz całkowitym finansowaniem programu, w tym finansowaniem unijnym i wkładem krajowym;
W stosownych przypadkach informacje o wykonaniu finansowym na obszarach otrzymujących wsparcie przejściowe przedstawia się oddzielnie dla każdego programu operacyjnego;”;
10.
w art. 78 wprowadza się następujące zmiany:
a)
w ust. 2:
(i)
lit. a) otrzymuje brzmienie:
„a)
zaliczki podlegają gwarancji udzielonej przez bank lub inną instytucję finansową prowadzącą działalność w jakimkolwiek państwie członkowskim;”;
(ii)
dodaje się akapit w brzmieniu:
„Instrument przedstawiony tytułem gwarancji przez podmiot publiczny lub państwo członkowskie uznaje się za równoważny gwarancji, o której mowa w lit. a) akapit pierwszy.”,
b)
w ust. 6 wprowadza się następujące zmiany:
(i)
lit. d) otrzymuje brzmienie:
„d)
kwalifikowalnych kosztów zarządzania lub opłat za zarządzanie; oraz”;
(ii)
dodaje się literę w brzmieniu:
„e)
wszelkich pożyczek lub gwarancji dla inwestycji dotyczących wsparcia podlegającego zwrotowi udzielonych przez fundusze i inne systemy zachęt zapewniające pożyczki, gwarancji dla inwestycji dotyczących wsparcia podlegającego zwrotowi lub równoważnych instrumentów, dotyczące efektywności energetycznej i wykorzystania energii odnawialnej w budynkach, w tym w istniejącym budownictwie mieszkaniowym.”,
c)
ust. 7 otrzymuje brzmienie:
„7. Odsetki uzyskane z tytułu płatności z programów operacyjnych do funduszy określone w art. 44 wykorzystywane są na finansowanie któregokolwiek z następujących:
a)
projektów z zakresu rozwoju obszarów miejskich w przypadku funduszy na rzecz rozwoju obszarów miejskich;
b)
instrumentów inżynierii finansowej dla małych i średnich przedsiębiorstw;
c)
w przypadku funduszy lub innych systemów zachęt zapewniających pożyczki, gwarancji dla inwestycji dotyczących wsparcia podlegającego zwrotowi lub równoważnych instrumentów dotyczących efektywności energetycznej i wykorzystania energii odnawialnej w budynkach, w tym w istniejącym budownictwie mieszkaniowym.
Zasoby zwrócone na rzecz operacji z inwestycji dokonanych z funduszy, określonych w art. 44, lub pozostałe po uwzględnieniu wszystkich gwarancji zostają powtórnie wykorzystane przez właściwe organy państwa członkowskiego na rzecz projektów z zakresu rozwoju obszarów miejskich, na rzecz małych i średnich przedsiębiorstw lub efektywności energetycznej i wykorzystania energii odnawialnej w budynkach, w tym w istniejącym budownictwie mieszkaniowym.”;
11.
w art. 82 ust. 1 wprowadza się następujące zmiany:
a)
w akapicie drugim dodaje się punkt w brzmieniu:
„f)
dla państw członkowskich, którym przyznano w 2009 r. pożyczki zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 332/2002 z dnia 18 lutego 2002 r. ustanawiającym instrument średnioterminowej pomocy finansowej dla bilansów płatniczych państw członkowskich (9) lub dla państw członkowskich, których PKB odnotował realny spadek w 2009 r. o ponad 10 % w porównaniu do 2008 r.: 2 % wkładu Funduszu Spójności i 4 % wkładu EFS w program operacyjny w 2010 r.
b)
dodaje się akapit w brzmieniu:
„Do celów stosowania kryteriów, o których mowa w lit. f) akapitu drugiego, dane dotyczące PKB pochodzą ze wspólnotowych statystyk opublikowanych w listopadzie 2009 r. (10).
12.
w art. 88 ust. 3 dodaje się akapit w brzmieniu:
„Jednak w przypadkach, gdy nieprawidłowości w operacjach, które były przedmiotem deklaracji częściowego zamknięcia, zostały wykryte przez państwo członkowskie, stosuje się art. 98 ust. 2 i 3. Deklaracja wydatków, o której mowa w ust. 2 lit. a) niniejszego artykułu, zostaje odpowiednio skorygowana.”;
13.
W art. 93 wprowadza się następujące zmiany:
a)
ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„1. Komisja automatycznie anuluje każdą część kwoty obliczonej zgodnie z akapitem drugim w ramach programu operacyjnego, która nie została wykorzystana na płatność zaliczkową lub płatności okresowe, lub też w odniesieniu do której nie przesłano wniosku o płatność, zgodnie z art. 86, do dnia 31 grudnia drugiego roku następującego po roku podjęcia zobowiązania budżetowego w ramach programu, z wyjątkiem określonym w ust. 2.
W celu dokonania automatycznego anulowania Komisja oblicza kwotę dodając jedną szóstą rocznych zobowiązań budżetowych związanych z całkowitym rocznym wkładem na rok 2007 r. do każdego zobowiązania budżetowego na lata budżetowe 2008-2013.”,
b)
dodaje się ustęp w brzmieniu:
„2a. Na zasadzie odstępstwa od ust. 1 akapit pierwszy i od ust. 2 terminy automatycznego anulowania nie mają zastosowania do rocznych zobowiązań budżetowych związanych z całkowitym rocznym wkładem na 2007 r.”;
14.
art. 94 otrzymuje brzmienie:
„Artykuł 94
Okres wstrzymania płatności dotyczący dużych projektów i programów pomocy
1. Gdy państwo członkowskie przedkłada wniosek dotyczący dużego projektu, który spełnia wszystkie wymogi określone w art. 40, kwoty potencjalnie objęte automatycznym anulowaniem zmniejsza się o odnośne roczne kwoty przeznaczone na takie duże projekty.
Gdy Komisja podejmuje decyzję o zatwierdzeniu programu pomocy, kwoty potencjalnie objęte automatycznym anulowaniem zmniejsza się o odnośne roczne kwoty przeznaczone na taki program.
2. Dla rocznych kwot, o których mowa w ust. 1 datę początkową obliczania ostatecznych terminów automatycznego anulowania, o których mowa w art. 93, stanowi data kolejnej decyzji koniecznej do zatwierdzenia takich dużych projektów lub programów pomocy.”.
Artykuł 2
Środki przejściowe
W celu sprostania wyjątkowym okolicznościom przejścia do nowych zasad dotyczących anulowania, które wprowadza niniejsze rozporządzenie, środki, które wygasły z powodu anulowania dokonanego przez Komisję w roku budżetowym 2007 w wykonaniu art. 93 ust. 1 i art. 97 rozporządzenia (WE) nr 1083/2006 zmienionego rozporządzeniem (WE) nr 284/2009, zgodnie z art. 11 rozporządzenia finansowego zostają przywrócone w stopniu koniecznym do wykonania art. 93 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia (WE) nr 1083/2006 zmienionego niniejszym rozporządzeniem.
Artykuł 3
Wejście w życie
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Jednak art. 1 pkt 5 i 7 stosuje się od dnia 1 sierpnia 2006 r., art. 1 pkt 8, pkt 10 lit. a), art. 1 pkt 10 lit. b) ppkt (i), art. 1 pkt 13 i pkt 14 stosuje się od dnia 1 stycznia 2007 r., a art. 1 pkt 4, art. 1 pkt 10 lit. b) ppkt (ii) i art. 1 pkt 10 lit. c) stosuje się od dnia 10 czerwca 2009 r.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Strasburgu dnia 16 czerwca 2010 r.