ROZHODNUTÍ EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY č. 1194/2011/EU
ze dne 16. listopadu 2011,
kterým se zavádí opatření Evropské unie pro označení „Evropské dědictví“
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 167 odst. 5 první odrážku této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
po postoupení návrhu legislativního aktu vnitrostátním parlamentům,
s ohledem na stanovisko Výboru regionů (1),
v souladu s řádným legislativním postupem (2),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Smlouva o fungování Evropské unie (dále jen „Smlouva o fungování EU“) má za cíl vytvářet stále užší svazek mezi národy Evropy, přičemž ukládá Unii, aby mimo jiné přispívala k rozkvětu kultur členských států a respektovala přitom jejich národní a regionální různorodost a zároveň zdůrazňovala společné kulturní dědictví. V tomto ohledu Unie v případě potřeby podporuje a doplňuje činnost členských států v oblasti zlepšování znalostí a šíření kultury a dějin evropských národů.
(2)
Lepší pochopení a docenění významu společného, a přesto rozmanitého dědictví, zejména mezi mladými lidmi, by přispělo k upevnění pocitu sounáležitosti s Unií a k posílení mezikulturního dialogu. Proto je důležité podporovat rozsáhlejší přístup ke kulturnímu dědictví a zdůrazňovat jeho evropský rozměr.
(3)
Smlouva o fungování EU rovněž zavádí občanství Unie, které doplňuje občanství jednotlivých členských států a je důležitým prvkem zajištění a posílení procesu evropské integrace. Aby občané evropskou integraci plně podpořili, měl by být kladen větší důraz na jejich společné hodnoty, dějiny a kulturu jako klíčové prvky jejich členství ve společnosti založené na zásadách svobody, demokracie, dodržování lidských práv, kulturní a jazykové rozmanitosti, tolerance a solidarity.
(4)
Dne 28. dubna 2006 byla v Granadě ve Španělsku zahájena mezivládní iniciativa týkající se označení „Evropské dědictví“ (dále jen „mezivládní iniciativa“).
(5)
Dne 20. listopadu 2008 přijala Rada závěry (3) s cílem přeměnit mezivládní iniciativu v opatření Unie (dále jen „opatření“), přičemž vyzvala Komisi, aby jí předložila návrh na zavedení označení „Evropské dědictví“ v rámci Unie (dále jen „označení“), v němž budou upřesněny praktické postupy realizace tohoto projektu.
(6)
Veřejná konzultace a posouzení dopadů provedené Komisí potvrdily přínos mezivládní iniciativy, avšak zdůraznily, že je třeba ji dále rozvinout, aby byl plně využit její potenciál, a že zapojení Unie by pro ni mohlo znamenat jednoznačnou přidanou hodnotu a pomoci jí kvalitativně se posunout směrem vpřed.
(7)
Ve prospěch označení by měly být využity zkušenosti, které byly získány v rámci mezivládní iniciativy.
(8)
Označení by mělo usilovat o přidanou hodnotu a doplňkovost s ohledem na další iniciativy, jako je seznam světového dědictví Unesco, reprezentativní seznam nehmotného kulturního dědictví lidstva Unesco a „evropské kulturní trasy“ Rady Evropy. Jeho přidaná hodnota by měla být založena na přínosu vybraných pamětihodností k evropským dějinám a kultuře, včetně budování Unie, na jasném vzdělávacím rozměru, který osloví občany, zejména mladé lidi, a na vytváření sítí mezi pamětihodnostmi, které umožní výměnu zkušeností a osvědčených postupů. Opatření by mělo být zaměřeno především na propagaci pamětihodností a přístup k nim a rovněž na kvalitu nabízených informací a aktivit, a nikoli na zachování pamětihodností, které by mělo být zaručeno stávajícími ochrannými režimy.
(9)
Kromě upevnění pocitu sounáležitosti evropských občanů s Unií a podnícení mezikulturního dialogu by opatření mohlo přispět také ke zvýšení hodnoty a zviditelnění kulturního dědictví, k posílení úlohy dědictví v hospodářském a udržitelném rozvoji regionů, zejména prostřednictvím kulturního cestovního ruchu, k posilování synergií mezi kulturním dědictvím a soudobou tvorbou a tvořivostí a obecněji k podpoře demokratických hodnot a lidských práv, na nichž je založena evropská integrace.
(10)
Tyto cíle jsou plně v souladu s cíli stanovenými ve sdělení Komise nazvaném „Sdělení o evropském programu pro kulturu v globalizovaném světě“, mezi něž patří i podpora kulturní rozmanitosti a mezikulturního dialogu a kultury, která je katalyzátorem tvořivosti.
(11)
Je velmi důležité, aby označení bylo udělováno na základě společných, jasných a transparentních kritérií a postupů, a to i během prvních dvou roků výběru, kdy by se měla uplatňovat přechodná ustanovení.
(12)
Řízení pro výběr pamětihodností, na které se vztahuje toto opatření, by mělo probíhat ve dvou fázích. Nejdříve by měl být proveden předběžný výběr pamětihodností na vnitrostátní úrovni. Ve vhodných případech by členské státy mohly zapojit místní a regionální orgány. Poté by se měl uskutečnit výběr na úrovni Unie. Každá pamětihodnost, které bylo uděleno označení, by měla být monitorována, aby se zaručilo, že i nadále splňuje kritéria stanovená pro označení.
(13)
V rámci prvního hodnocení tohoto opatření by mělo být posouzeno možné rozšíření jeho územní oblasti působnosti.
(14)
V případě jasné tematické spojitosti mezi několika pamětihodnostmi, které se nacházejí v jednom členském státě, by toto opatření mělo umožňovat podávání společných žádostí. Takové společné žádosti by měly zahrnovat přiměřený počet zúčastněných pamětihodností a v porovnání s žádostmi týkajícími se stejných pamětihodností podanými samostatně by měly prokázat přidanou hodnotu z celoevropského hlediska.
(15)
Stejně tak by z důvodu nadnárodního rozměru určitých pamětihodností toto opatření mělo umožňovat podávání společných žádostí, a to jak pro pamětihodnosti, které se nacházejí v různých členských státech, ale zaměřují se na jedno konkrétní téma, tak pro pamětihodnost, která se nachází na území nejméně dvou členských států.
(16)
Za účelem zajištění jednotných podmínek k provedení tohoto rozhodnutí, a zejména ustanovení týkajících se určování pamětihodností, kterým má být uděleno označení, odejmutí označení a formálního vzdání se označení, by měly být Komisi svěřeny prováděcí pravomoci.
(17)
Administrativní opatření pro označení by v souladu se zásadou subsidiarity měla být jednoduchá a flexibilní.
(18)
Jelikož cílů tohoto rozhodnutí nemůže být uspokojivě dosaženo na úrovni členských států, zejména z důvodu potřeby nových společných, jasných a transparentních kritérií a postupů pro označení a výraznější koordinace mezi členskými státy, a proto jich může být lépe dosaženo na úrovni Unie, může Unie přijmout opatření v souladu se zásadou subsidiarity stanovenou v článku 5 Smlouvy o Evropské unii. V souladu se zásadou proporcionality stanovenou v uvedeném článku nepřekračuje toto rozhodnutí rámec toho, co je nezbytné pro dosažení těchto cílů,
PŘIJALY TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Zavedení
Zavádí se opatření Evropské unie (dále jen „opatření“) nazvané „označení Evropské dědictví“ (dále jen „označení“).
Článek 2
Definice
Pro účely tohoto rozhodnutí se rozumí:
1)
„pamětihodnostmi“ památky, přírodní, podvodní, archeologické, průmyslové nebo městské pamětihodnosti, kulturní krajiny, památná místa, kulturní statky a objekty a nehmotné dědictví, které se váže k určitému místu, včetně soudobého dědictví;
2)
„nadnárodní pamětihodností“
a)
několik pamětihodností nacházejících se v různých členských státech, které se zaměřují na jedno určité téma s cílem podat společnou žádost, nebo
b)
jedna určitá pamětihodnost, která se nachází na území alespoň dvou členských států;
3)
„národní tematicky vázanou pamětihodností“ několik pamětihodností nacházejících se v témže členském státě, které se zaměřují na konkrétní téma s cílem podat společnou žádost.
Článek 3
Cíle
1. Opatření přispívá k těmto obecným cílům:
a)
upevnit pocit sounáležitosti evropských občanů, a zejména mladých lidí, s Unií na základě společných hodnot a prvků evropských dějin a kulturního dědictví a docenit význam národní a regionální rozmanitosti;
b)
posílit mezikulturní dialog.
2. Za účelem dosažení cílů stanovených v odstavci 1 toto opatření usiluje o dosažení těchto dílčích cílů:
a)
vyzdvihnout symbolickou hodnotu pamětihodností, které sehrály významnou úlohu v dějinách a kultuře Evropy nebo při budování Unie, a tyto pamětihodnosti více zviditelnit;
b)
zlepšit u evropských občanů pochopení dějin Evropy a zvýšit jejich povědomí o budování Unie a o jejich společném, a přesto rozmanitém kulturním dědictví, zejména ve vztahu k demokratickým hodnotám a lidským právům, na nichž je založena evropská integrace.
3. U samotných pamětihodností se usiluje o dosažení těchto konkrétních cílů:
a)
zdůraznit jejich celoevropský význam;
b)
zvýšit povědomí evropských občanů, a zejména mladých lidí, o jejich společném kulturním dědictví;
c)
usnadnit sdílení zkušeností a výměny osvědčených postupů po celé Unii;
d)
posílit a zlepšit přístup k dědictví pro všechny, zejména pro mladé lidi;
e)
posílit mezikulturní dialog, zejména mezi mladými lidmi, prostřednictvím vzdělávání v oblasti umění, kultury a historie;
f)
podporovat synergie mezi kulturním dědictvím na jedné straně a soudobou tvorbou a tvořivostí na straně druhé;
g)
přispět k atraktivitě a hospodářskému a udržitelnému rozvoji regionů, zejména prostřednictvím kulturního cestovního ruchu.
Článek 4
Účast na opatření
Opatření se mohou dobrovolně účastnit členské státy.
Článek 5
Přidaná hodnota a doplňkovost opatření s ohledem na jiné iniciativy
Komise a členské státy zajistí přidanou hodnotu a doplňkovost opatření s ohledem na jiné iniciativy v oblasti kulturního dědictví, jako jsou seznam světového dědictví Unesco, reprezentativní seznam nehmotného kulturního dědictví lidstva Unesco a „evropské kulturní trasy“ Rady Evropy.
Článek 6
Způsobilost k udělení označení
K udělení označení jsou způsobilé pamětihodnosti ve smyslu článku 2.
Článek 7
Kritéria
1. Označení se uděluje na základě těchto kritérií (dále jen „kritéria“):
a)
Pamětihodnosti ucházející se o označení musí mít symbolickou hodnotu pro Evropu a sehrát významnou úlohu v dějinách a kultuře Evropy nebo při budování Unie. Musí být proto prokázána alespoň jedna z těchto skutečností:
i)
jejich přeshraniční nebo celoevropský charakter: jak jejich vliv a atraktivita v minulosti a přítomnosti přesáhly hranice členského státu,
ii)
jejich místo a úloha v evropských dějinách a při integraci Evropy a jejich spojitost s klíčovými evropskými událostmi, osobnostmi nebo hnutími,
iii)
jejich místo a úloha při rozvoji a prosazování společných hodnot, na nichž je založena evropská integrace.
b)
U pamětihodností ucházejících se o označení musí být předložen projekt, jehož provádění musí začít nejpozději do konce roku určení a který obsahuje všechny tyto prvky:
i)
zvyšování povědomí o celoevropském významu dané pamětihodnosti, zejména prostřednictvím vhodné informační činnosti, směrových informačních tabulí a odborné přípravy pracovníků,
ii)
pořádání vzdělávacích aktivit, zejména pro mladé lidi, které zlepší pochopení společných evropských dějin a společného, a přesto rozmanitého evropského dědictví a posílí pocit příslušnosti ke společnému prostoru,
iii)
podpora mnohojazyčnosti a usnadnění přístupu k dané pamětihodnosti použitím několika jazyků Unie,
iv)
účast na činnostech sítí pamětihodností, kterým bylo uděleno označení, za účelem výměny zkušeností a zahájení společných projektů,
v)
větší zviditelnění a zvýšení atraktivity dané pamětihodnosti v celoevropském měřítku, mimo jiné využíváním možností, které nabízejí moderní technologie a digitální a interaktivní prostředky, a snahou o součinnost s jinými evropskými iniciativami.
Kdykoli to umožňuje konkrétní povaha dané pamětihodnosti, je třeba vítat pořádání uměleckých a kulturních aktivit, které podporují mobilitu evropských kulturních pracovníků, umělců a sbírek, podněcují mezikulturní dialog a podporují vazby mezi dědictvím a soudobou tvorbou a tvořivostí.
c)
U pamětihodností ucházejících se o označení musí být předložen pracovní plán, který obsahuje všechny tyto prvky:
i)
zajištění řádné správy dané pamětihodnosti, včetně stanovení cílů a ukazatelů,
ii)
zajištění ochrany dané pamětihodnosti a jejího zachování pro budoucí generace v souladu s příslušnými ochrannými režimy,
iii)
zajištění kvality zařízení pro přijímání návštěvníků, například kvality historických prezentací, informací pro návštěvníky a směrových informačních tabulí,
iv)
zajištění přístupu pro co nejširší veřejnost, mimo jiné prostřednictvím úprav dané pamětihodnosti nebo odborné přípravy pracovníků,
v)
věnování zvláštní pozornosti mladým lidem, a to zejména tím, že jim bude poskytnut přístup k dané pamětihodnosti za zvýhodněných podmínek,
vi)
propagace dané pamětihodnosti jako udržitelné turistické destinace,
vii)
vytvoření ucelené a komplexní komunikační strategie s důrazem na celoevropský význam dané pamětihodnosti,
viii)
zajištění co nejekologičtější správy dané pamětihodnosti.
2. Pokud jde o kritéria uvedená v odstavci 1 písmenech b) a c), každá pamětihodnost se posuzuje přiměřeným způsobem s přihlédnutím k jejím charakteristickým rysům.
Článek 8
Evropský panel odborníků
1. Zřizuje se evropský panel nezávislých odborníků (dále jen „evropský panel“), který provádí výběr a monitorování na úrovni Unie. Evropský panel zajistí řádné uplatňování stanovených kritérií v případě pamětihodností ve všech členských státech.
2. Evropský panel má 13 členů, z nichž čtyři jmenuje Evropský parlament, čtyři Rada, čtyři Komise a jednoho člena Výbor regionů, v souladu se svými příslušnými postupy. Evropský panel určí svého předsedu.
3. Členové evropského panelu jsou nezávislí odborníci se značnými zkušenostmi a odbornými znalostmi v oblastech souvisejících s cíli opatření. Každý orgán a každá instituce usiluje o to, aby se jimi jmenovaní odborníci svými odbornostmi co nejvíce vzájemně doplňovali a aby bylo zajištěno jejich geograficky vyvážené zastoupení.
4. Členové evropského panelu jsou jmenováni na tři roky.
V roce 2012 však Evropský parlament jmenuje čtyři odborníky na dva roky, Rada čtyři odborníky na tři roky, Komise čtyři odborníky na jeden rok a Výbor regionů jednoho odborníka na tři roky.
5. Členové evropského panelu ohlásí jakýkoli existující nebo možný konflikt zájmů ve vztahu k určité pamětihodnosti. Pokud člen učiní takové prohlášení nebo pokud vyjde najevo střet zájmů, neúčastní se dotyčný člen hodnocení této pamětihodnosti ani jiných pamětihodností nacházejících se v dotyčném členském státě nebo v dotyčných členských státech.
6. Komise zveřejní veškeré zprávy, doporučení a oznámení evropského panelu.
Článek 9
Formulář žádosti
S cílem zajistit, aby příslušné postupy byly co nejúčelnější a nejjednodušší, vypracuje Komise na základě stanovených kritérií společný formulář žádosti (dále jen „formulář žádosti“), který bude používán pro všechny pamětihodnosti ucházející se o označení.
Článek 10
Předběžný výběr na vnitrostátní úrovni
1. Za předběžný výběr pamětihodností za účelem udělení označení odpovídají členské státy.
2. Každý členský stát může jednou za dva roky provést předběžný výběr nejvýše dvou pamětihodností.
3. Předběžný výběr vychází ze stanovených kritérií a z formuláře žádosti.
4. Každý zúčastněný členský stát stanoví vlastní postupy a vlastní časový rozvrh pro předběžný výběr v souladu se zásadou subsidiarity, přičemž usiluje o to, aby administrativní opatření byla co nejjednodušší a nejflexibilnější. Formuláře žádostí předběžně vybraných pamětihodností předloží zúčastněný členský stát Komisi do 1. března roku konání výběrového řízení, podle časového rozvrhu uvedeného v příloze.
5. Komise zveřejní úplný seznam předběžně vybraných pamětihodností a uvědomí o něm ihned po dokončení fáze předběžného výběru Evropský parlament, Radu a Výbor regionů tak, aby Evropský parlament, Rada, Výbor regionů, členské státy nebo jakákoli jiná osoba či subjekt mohly sdělit Komisi jakékoli připomínky, které by mohly ovlivnit výběr daných pamětihodností.
Článek 11
Výběr na úrovni Unie
1. Výběr pamětihodností za účelem udělení označení provádí evropský panel pod vedením Komise.
2. Evropský panel vyhodnotí žádosti předběžně vybraných pamětihodností a vybere nejvýše jednu pamětihodnost z každého členského státu. V případě potřeby si může vyžádat další informace a uspořádat návštěvy příslušných pamětihodností.
3. Výběr vychází ze stanovených kritérií a z formuláře žádosti. Evropský panel patřičně zohlední připomínky uvedené v čl. 10 odst. 5.
4. Evropský panel vydá zprávu o předběžně vybraných pamětihodnostech a nejpozději do konce roku konání výběrového řízení ji předloží Komisi. Uvedená zpráva zahrnuje doporučení pro udělení označení a obsahuje doprovodné vysvětlení závěrů evropského panelu týkajících se těch pamětihodností, které byly vybrány, a těch, které vybrány nebyly. Komise tuto zprávu neprodleně zašle pro informaci Evropskému parlamentu, Radě a Výboru regionů.
5. Pamětihodnosti ucházející se o označení, které nejsou vybrány, mohou v následujících letech podat novou žádost o předběžný výběr na vnitrostátní úrovni.
Článek 12
Nadnárodní pamětihodnosti
1. Aby byla nadnárodní pamětihodnost způsobilá k udělení označení, musí splňovat všechny tyto podmínky:
a)
každá zúčastněná pamětihodnost zcela splňuje stanovená kritéria;
b)
jedna ze zúčastněných pamětihodností je určena jako koordinátor, který bude společným kontaktním místem pro Komisi;
c)
žádost je podána pod společným názvem;
d)
v příslušných případech je doložena jasná tematická spojitost.
2. Žádosti se v případě nadnárodních pamětihodností řídí stejným postupem jako žádosti pro jiné pamětihodnosti. Po konzultaci mezi zúčastněnými pamětihodnostmi, do níž jsou zapojeny příslušné vnitrostátní orgány, se u každé ze zúčastněných pamětihodností vyplní formulář žádosti, který se zašle koordinátorovi. Nadnárodní pamětihodnosti jsou předběžně vybírány členským státem koordinátora v rámci početních limitů pro pamětihodnosti stanovených v čl. 10 odst. 2 a jsou navrhovány jménem všech dotčených členských států poté, co s tím tyto členské státy souhlasily.
3. Jakmile je nadnárodní pamětihodnost vybrána, označení se udělí nadnárodní pamětihodnosti jako celku a pod společným názvem.
4. Pokud určitá nadnárodní pamětihodnost splňuje všechna kritéria, bude této pamětihodnosti při výběru dána přednost.
Článek 13
Národní tematicky vázané pamětihodnosti
1. Aby byla národní tematicky vázaná pamětihodnost způsobilá k udělení označení, musí splňovat všechny tyto podmínky:
a)
je doložena přidaná hodnota společné žádosti z celoevropského hlediska v porovnání s žádostmi podanými samostatně;
b)
je doložena jasná tematická spojitost;
c)
každá zúčastněná pamětihodnost zcela splňuje stanovená kritéria;
d)
jedna ze zúčastněných pamětihodností je určena jako koordinátor, který bude společným kontaktním místem pro Komisi;
e)
žádost je podána pod společným názvem.
2. Žádosti se v případě národních tematicky vázaných pamětihodností řídí stejným postupem jako žádosti pro jiné pamětihodnosti. U každé ze zúčastněných pamětihodností se vyplní formulář žádosti, který se zašle koordinátorovi. Národní tematicky vázané pamětihodnosti jsou předběžně vybírány dotčeným členským státem v rámci početních limitů pro pamětihodnosti stanovených v čl. 10 odst. 2.
3. Jakmile je národní tematicky vázaná pamětihodnost vybrána, označení se udělí národní tematicky vázané pamětihodnosti jako celku a pod společným názvem.
Článek 14
Určení
1. Pamětihodnosti, kterým se udělí označení, určí Komise, přičemž řádně zohlední doporučení evropského panelu. Komise o udělení označení uvědomí Evropský parlament, Radu a Výbor regionů.
2. Označení se uděluje na neomezenou dobu za podmínek stanovených v článku 15 a s výhradou pokračování opatření, aniž je dotčen článek 16.
Článek 15
Monitorování
1. Každá pamětihodnost, které bylo uděleno označení, je pravidelně monitorována, aby se zaručilo, že i nadále splňuje stanovená kritéria a dodržuje projekt a pracovní plán, které byly předloženy v její žádosti.
2. Jednotlivé členské státy jsou odpovědné za monitorování všech pamětihodností nacházejících se na jejich území. Za monitorování nadnárodní pamětihodnosti je odpovědný členský stát koordinátora.
3. Členské státy shromažďují všechny nezbytné informace a jednou za čtyři roky vypracují zprávu podle časového rozvrhu uvedeného v příloze. Členské státy zašlou uvedenou zprávu Komisi do 1. března roku, v němž probíhá monitorování. Komise předá tuto zprávu k posouzení evropskému panelu.
4. Do konce roku, v němž probíhá monitorování, vydá evropský panel zprávu o stavu pamětihodností, jimž bylo uděleno označení, která bude v případě potřeby obsahovat doporučení, k nimž je nutno přihlédnout v následujícím monitorovacím období.
5. Komise stanoví ve spolupráci s evropským panelem společné ukazatele pro členské státy, aby byl zajištěn jednotný přístup k monitorování.
Článek 16
Odejmutí nebo vzdání se označení
1. Pokud evropský panel zjistí, že určitá pamětihodnost již nesplňuje stanovená kritéria nebo že přestal být dodržován projekt a pracovní plán předložený v žádosti, zahájí prostřednictvím Komise dialog s dotčeným členským státem s cílem usnadnit nezbytné změny u dané pamětihodnosti.
2. Pokud do 18 měsíců od zahájení dialogu nejsou u dané pamětihodnosti nezbytné změny provedeny, uvědomí evropský panel o této skutečnosti Komisi. K oznámení je připojeno odůvodnění a zahrnuje praktická doporučení, jak situaci zlepšit.
3. Pokud do 18 měsíců od oznámení uvedeného v odstavci 2 nejsou praktická doporučení provedena, vydá evropský panel doporučení Komisi, aby bylo označení dané pamětihodnosti odejmuto.
4. Pokud evropský panel zjistí, že určitá pamětihodnost, která je součástí nadnárodní pamětihodnosti nebo národní tematicky vázané pamětihodnosti, již nesplňuje stanovená kritéria nebo že přestal být dodržován projekt a pracovní plán předložený v žádosti, použije se postup stanovený v odstavcích 1, 2 a 3. Odejmutí stanovené v tomto odstavci se vztahuje na nadnárodní pamětihodnost nebo národní tematicky vázanou pamětihodnost jako celek. V případech, v nichž není ohrožena soudržnost dané nadnárodní pamětihodnosti nebo národní tematicky vázané pamětihodnosti, však může evropský panel doporučit, aby odejmutí bylo omezeno na dotčenou zúčastněnou pamětihodnost.
5. Rozhodnutí o odejmutí označení přijímá Komise, přičemž řádně zohlední doporučení uvedené v odstavci 3. Komise o svém rozhodnutí odejmout označení uvědomí Evropský parlament, Radu a Výbor regionů.
6. Pamětihodnosti se mohou označení kdykoli vzdát a v takových případech uvědomí dotčené členské státy, které poté uvědomí Komisi. Komise toto vzdání se označení formálně schválí a uvědomí Evropský parlament, Radu a Výbor regionů.
Článek 17
Praktická ujednání
1. Opatření provádí Komise. Komise zejména:
a)
zajišťuje celkovou soudržnost a kvalitu opatření;
b)
zajišťuje koordinaci mezi členskými státy a evropským panelem;
c)
s ohledem na cíle a kritéria stanovuje v úzké spolupráci s evropským panelem pokyny na podporu výběrových řízení a monitorování;
d)
poskytuje podporu evropskému panelu.
2. Komise je odpovědná za šíření informací týkajících se označení a za zajištění jeho zviditelnění na úrovni Unie, zejména vytvořením a provozováním zvláštních internetových stránek. Komise rovněž zajistí, aby bylo pro toto označení vytvořeno logo.
3. Komise podporuje činnosti zaměřené na vytváření sítí pamětihodností, kterým bylo uděleno označení.
4. Činnosti podle odstavců 2 a 3 tohoto článku a náklady na činnost evropského panelu jsou financovány prostřednictvím finančního krytí stanoveného v článku 20.
Článek 18
Hodnocení
1. Komise zajistí externí a nezávislé hodnocení opatření. Toto hodnocení proběhne jednou za šest let podle časového rozvrhu uvedeného v příloze a posoudí všechny aspekty, včetně účinnosti procesů souvisejících s prováděním opatření, počtu pamětihodností, dopadů opatření, rozšíření jeho územní oblasti působnosti a toho, jak by bylo možné je zlepšit a zda by mělo pokračovat.
2. Komise předloží zprávu o hodnocení stanoveném v odstavci 1 Evropskému parlamentu, Radě a Výboru regionů do šesti měsíců od jeho dokončení a případně k ní přiloží příslušné návrhy.
Článek 19
Přechodná ustanovení
1. Členské státy, které se neúčastnily mezivládní iniciativy týkající se označení „Evropské dědictví“ z roku 2006 (dále jen „mezivládní iniciativa“), mají možnost předběžně vybrat v roce 2013 až čtyři pamětihodnosti pro udělení označení.
2. Členské státy, které se účastnily mezivládní iniciativy, mají možnost předběžně vybrat v roce 2014 až čtyři pamětihodnosti pro udělení označení. Mohou navrhovat pamětihodnosti, kterým již bylo uděleno označení v rámci mezivládní iniciativy.
3. Všechny pamětihodnosti uvedené v odstavcích 1 a 2 jsou posuzovány evropským panelem na základě stejných kritérií a řídí se stejným postupem, jež platí pro ostatní pamětihodnosti.
4. Pokud některá z pamětihodností uvedených v odstavcích 1 a 2 nesplňuje stanovená kritéria nebo pokud jsou zapotřebí další informace, zahájí evropský panel prostřednictvím Komise dialog s příslušným členským státem s cílem posoudit, zda lze žádost před přijetím rozhodnutí vylepšit. V případě potřeby lze uspořádat návštěvy příslušné pamětihodnosti.
Článek 20
Finanční ustanovení
1. Finanční krytí na provádění opatření v období od 1. ledna 2012 do 31. prosince 2013 činí 650 000 EUR.
2. Roční rozpočtové prostředky schvaluje rozpočtový orgán v mezích víceletého finančního rámce.
Článek 21
Vstup v platnost
Toto rozhodnutí vstupuje v platnost prvním dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Ve Štrasburku dne 16. listopadu 2011.
DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY NR 1194/2011/UE
z dnia 16 listopada 2011 r.
ustanawiająca działanie Unii Europejskiej na rzecz Znaku Dziedzictwa Europejskiego
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 167 ust. 5 tiret pierwsze,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
uwzględniając opinię Komitetu Regionów (1),
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą (2),
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) ma na celu tworzenie coraz ściślejszego związku między narodami Europy i powierza Unii zadania w zakresie, między innymi, przyczyniania się do rozkwitu kultur państw członkowskich, w poszanowaniu ich różnorodności narodowej i regionalnej, równocześnie podkreślając znaczenie wspólnego dziedzictwa kulturowego. W tym względzie Unia - jeśli to niezbędne - wspiera i uzupełnia działania państw członkowskich na rzecz pogłębiania wiedzy na temat kultury i historii narodów europejskich i ich upowszechniania.
(2)
Lepsze zrozumienie oraz uznanie, szczególnie przez młodych ludzi, walorów ich wspólnego, a jednocześnie różnorodnego dziedzictwa pomaga wzmocnić poczucie przynależności do Unii i zintensyfikować dialog międzykulturowy. Ważne jest zatem promowanie szerszego dostępu do dziedzictwa kulturowego oraz wzmacnianie jego europejskiego wymiaru.
(3)
TFUE ustanawia także obywatelstwo Unii, które uzupełnia obywatelstwo krajowe odpowiednich państw członkowskich oraz stanowi istotny element ochrony i wzmacniania procesu integracji europejskiej. Aby obywatele w pełni popierali integrację europejską, należy położyć większy nacisk na wspólne wartości, historię i kulturę, będące kluczowymi elementami uczestnictwa w społeczeństwie zbudowanym w oparciu o wolność, demokrację i szacunek dla praw człowieka, różnorodność kulturową i językową, tolerancję i solidarność.
(4)
Dnia 28 kwietnia 2006 r. uruchomiono w Grenadzie (Hiszpania) międzyrządową inicjatywę na rzecz Znaku Dziedzictwa Europejskiego (zwaną dalej „inicjatywą międzyrządową”).
(5)
Dnia 20 listopada 2008 r. Rada przyjęła konkluzje (3), których celem jest przekształcenie inicjatywy międzyrządowej w działanie Unii (zwane dalej „działaniem”) i w których zachęca Komisję do przedstawienia wniosku dotyczącego stworzenia przez Unię Znaku Dziedzictwa Europejskiego (zwanego dalej „znakiem”) oraz do określenia uwarunkowań praktycznych odnośnie do realizacji tego projektu.
(6)
Konsultacja społeczna i ocena wpływu przeprowadzone przez Komisję potwierdziły, że inicjatywa międzyrządowa jest cenna, ale wykazały, że konieczne jest jej dalsze rozwijanie, aby wykorzystany został cały jej potencjał; wykazały one także, że zaangażowanie Unii może wnieść wyraźną wartość dodaną i pomóc jej w osiągnięciu ważnego jakościowo postępu.
(7)
Znak powinien korzystać z doświadczeń zdobytych przez inicjatywę międzyrządową.
(8)
Znak powinien dążyć do tworzenia wartości dodanej i do komplementarności z innymi inicjatywami, takimi jak Lista światowego dziedzictwa Unesco, Lista reprezentatywna niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości Unesco i „Europejskie szlaki kulturowe” Rady Europy. Wartość dodana znaku powinna opierać się na wkładzie wybranych obiektów w europejską historię i kulturę, w tym w budowanie Unii, na wyraźnym wymiarze edukacyjnym kierowanym do obywateli, w szczególności osób młodych, oraz na budowaniu sieci kontaktów między obiektami w celu wymiany doświadczeń i najlepszych praktyk. Główny nacisk działania należy położyć nie na konserwację obiektów, która powinna być zagwarantowana przez istniejące systemy ochrony, ale na promowanie obiektów i dostęp do nich oraz na jakość udzielanych informacji i proponowanych działań.
(9)
Oprócz wzmacniania poczucia przynależności europejskich obywateli do Unii i ożywiania dialogu międzykulturowego działanie może przyczynić się także do zwiększenia wartości dziedzictwa kulturowego i nadania mu odpowiedniej rangi, zwiększenia jego roli w rozwoju gospodarczym i zrównoważonym rozwoju regionów, w szczególności dzięki turystyce kulturalnej, do wspierania synergii między dziedzictwem kulturowym a współczesną twórczością i kreatywnością i ogólniej do promowania wartości demokratycznych i praw człowieka, które leżą u podstaw integracji europejskiej.
(10)
Cele te są w pełni zgodne z celami określonymi w komunikacie Komisji zatytułowanym „Europejska agenda kultury w dobie globalizacji świata”, do których należy promowanie różnorodności kulturowej i dialogu międzykulturowego oraz promowanie kultury jako katalizatora kreatywności.
(11)
Przy przyznawaniu znaku zasadnicze znaczenie ma stosowanie wspólnych, jasnych i przejrzystych kryteriów oraz procedur, w tym w trakcie dwóch pierwszych lat selekcji, gdy należy stosować przepisy przejściowe.
(12)
Procedura selekcji obiektów w ramach działania powinna przebiegać w dwóch etapach. Wstępna selekcja obiektów powinna się odbyć na szczeblu krajowym. W stosownych przypadkach państwa członkowskie mogłyby zapraszać do współudziału władze lokalne i regionalne. Następnie powinna się odbyć selekcja na szczeblu Unii. Każdy obiekt, któremu przyznano znak, powinien być monitorowany, aby zagwarantować, że nadal spełnia on kryteria określone dla znaku.
(13)
W ramach pierwszej oceny działania należy przeanalizować poszerzenie geograficznego zakresu działania.
(14)
W przypadku wystąpienia niezaprzeczalnego związku tematycznego między kilkoma obiektami usytuowanymi w jednym państwie członkowskim działanie powinno umożliwić składanie wspólnego wniosku o przyznanie znaku. Takie wspólne wnioski powinny dotyczyć rozsądnej liczby uczestniczących obiektów i wykazywać europejską wartość dodaną w porównaniu z indywidualnymi wnioskami dotyczącymi tych samych obiektów.
(15)
Analogicznie, ze względu na międzynarodowy wymiar niektórych obiektów, działanie powinno umożliwić składanie wspólnego wniosku o przyznanie znaku zarówno w przypadku obiektów usytuowanych w różnych państwach członkowskich, ale które łączy jeden konkretny temat, jak również w przypadku obiektów usytuowanych na terytorium co najmniej dwóch państw członkowskich.
(16)
W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania niniejszej decyzji i, w szczególności, przepisów dotyczących wyznaczania obiektów, którym ma być przyznany znak, dotyczących odebrania znaku i sformalizowania procedury rezygnacji ze znaku, uprawnienia wykonawcze należy powierzyć Komisji.
(17)
Procedury administracyjne dotyczące znaku powinny być nieuciążliwe i elastyczne, zgodnie z zasadą pomocniczości.
(18)
Ponieważ cele niniejszej decyzji nie mogą zostać w wystarczającym stopniu osiągnięte przez państwa członkowskie z uwagi w szczególności na potrzebę nowych wspólnych, jasnych i przejrzystych kryteriów i procedur związanych ze znakiem, a także na potrzebę lepszej koordynacji miedzy państwami członkowskimi, natomiast możliwe jest lepsze ich osiągnięcie na poziomie Unii, Unia może podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, określoną w tym artykule, niniejsza decyzja nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Ustanowienie
Niniejszym ustanawia się działanie („działanie”) Unii Europejskiej o nazwie „Znak Dziedzictwa Europejskiego” („znak”).
Artykuł 2
Definicje
Do celów niniejszej decyzji stosuje się następujące definicje:
1)
„obiekty” oznaczają zabytki, miejsca naturalne, obiekty podwodne, archeologiczne, przemysłowe lub miejskie, krajobrazy kulturowe, miejsca pamięci, dobra i obiekty kultury i dziedzictwo niematerialne związane z danym miejscem, w tym dziedzictwo współczesne;
2)
„obiekt międzynarodowy” oznacza:
a)
kilka obiektów usytuowanych w różnych państwach członkowskich, które łączy jeden konkretny temat, co pozwala na złożenie wspólnego wniosku; lub
b)
jeden obiekt usytuowany na terytorium co najmniej dwóch państw członkowskich;
3)
„krajowy obiekt tematyczny” oznacza kilka obiektów usytuowanych w tym samym państwie członkowskim, które łączy jeden konkretny temat, co pozwala na złożenie wspólnego wniosku.
Artykuł 3
Cele
1. Niniejsze działanie przyczynia się do osiągnięcia następujących celów ogólnych:
a)
wzmocnienie u obywateli europejskich, w szczególności u młodych ludzi, poczucia przynależności do Unii, opartego na wspólnych wartościach oraz elementach europejskiej historii i dziedzictwa kulturowego, a także na uznaniu walorów różnorodności krajowej i regionalnej;
b)
pogłębienie dialogu międzykulturowego.
2. Dla osiągnięcia celów określonych w ust. 1 działanie służy osiągnięciu następujących celów pośrednich:
a)
podkreślenie symbolicznej wartości obiektów, które odegrały znaczącą rolę w historii i kulturze Europy lub budowaniu Unii, i nadanie im odpowiedniej rangi;
b)
poprawa rozumienia przez obywateli europejskich historii Europy i procesu budowania Unii, a także ich wspólnego, a jednocześnie różnorodnego dziedzictwa kulturowego, szczególnie w powiązaniu z wartościami demokratycznymi i prawami człowieka, które leżą u podstaw integracji europejskiej.
3. Obiekty same w sobie mają służyć osiągnięciu następujących celów szczegółowych:
a)
podkreślanie ich znaczenia dla Europy;
b)
podnoszenie świadomości wspólnego dziedzictwa kulturowego wśród obywateli europejskich, w szczególności wśród młodych ludzi;
c)
ułatwianie wymiany doświadczeń i najlepszych praktyk w całej Unii;
d)
zwiększanie lub poprawa dostępu dla wszystkich, w szczególności młodych ludzi;
e)
pogłębianie dialogu międzykulturowego, szczególnie wśród młodych ludzi, poprzez kształcenie w dziedzinie sztuki, kultury i historii;
f)
wspieranie synergii między dziedzictwem kulturowym z jednej strony a współczesną twórczością i kreatywnością z drugiej strony;
g)
przyczynianie się do atrakcyjności oraz gospodarczego i zrównoważonego rozwoju regionów, w szczególności przez turystykę kulturalną.
Artykuł 4
Uczestnictwo w działaniu
W działaniu mogą uczestniczyć, na zasadzie dobrowolności, państwa członkowskie.
Artykuł 5
Wartość dodana i komplementarność działania względem innych inicjatyw
Komisja i państwa członkowskie zapewniają wartość dodaną działania i jego komplementarność względem innych inicjatyw dotyczących dziedzictwa kulturowego, takich jak Lista światowego dziedzictwa Unesco, Lista reprezentatywna niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości Unesco i „Europejskie szlaki kulturowe” Rady Europy.
Artykuł 6
Kwalifikowalność do przyznania znaku
Obiekty w rozumieniu art. 2 kwalifikują się do przyznania znaku.
Artykuł 7
Kryteria
1. Znak przyznawany jest zgodnie z następującymi kryteriami (zwanymi dalej „kryteriami wyboru”):
a)
Obiekty kandydujące do znaku muszą mieć wartość europejskiego symbolu i odegrać znaczącą rolę w historii i kulturze Europy lub budowaniu Unii. Muszą one zatem spełniać co najmniej jedno z następujących kryteriów:
(i)
ich ponadgraniczny lub ogólnoeuropejski charakter: sposób, w jaki przeszłe oraz obecne oddziaływanie i atrakcyjność kandydującego obiektu wykraczają poza granice danego państwa członkowskiego;
(ii)
ich miejsce i rola w historii Europy i integracji europejskiej oraz ich powiązania z kluczowymi dla Europy wydarzeniami, osobistościami lub ruchami;
(iii)
ich miejsce i rola w rozwijaniu oraz propagowaniu wspólnych wartości, które leżą u podstaw integracji europejskiej.
b)
Obiekty kandydujące do znaku muszą przedłożyć projekt, którego realizacja ma się rozpocząć najpóźniej do końca roku wyznaczenia obiektu a który obejmuje wszystkie poniższe elementy:
(i)
popularyzowanie wiedzy na temat europejskiego wymiaru obiektu, w szczególności poprzez odpowiednią działalność informacyjną, oznakowanie obiektu i szkolenie personelu;
(ii)
organizowanie działań edukacyjnych, adresowanych w szczególności do młodych ludzi, które pozwalają na pogłębienie zrozumienia wspólnej historii Europy oraz jej wspólnego, a zarazem różnorodnego dziedzictwa i które wzmacniają poczucie przynależności do wspólnej przestrzeni;
(iii)
propagowanie wielojęzyczności i ułatwianie dostępu do obiektu dzięki wykorzystaniu kilku języków Unii;
(iv)
udział w działaniach sieci obiektów opatrzonych znakiem w celu wymiany doświadczeń i inicjowania wspólnych przedsięwzięć;
(v)
nadanie odpowiedniej rangi i zwiększanie atrakcyjności danego obiektu, w skali europejskiej, między innymi poprzez wykorzystywanie możliwości oferowanych przez nowoczesne technologie oraz narzędzia cyfrowe i interaktywne oraz poprzez synergie z innymi inicjatywami europejskimi.
W przypadku gdy pozwala na to specyfika obiektu, zachęca się do organizowania działań artystycznych i kulturalnych, które zwiększają mobilność europejskich profesjonalistów z dziedziny kultury, artystów i kolekcji, pobudzają dialog międzykulturowy i ułatwiają tworzenie związków między dziedzictwem a współczesną twórczością i kreatywnością.
c)
Obiekty kandydujące do znaku muszą przedłożyć plan prac obejmujący wszystkie następujące elementy:
(i)
zagwarantowanie prawidłowego zarządzania obiektem, w tym zdefiniowanie celów i wskaźników;
(ii)
zagwarantowanie zachowania obiektu oraz przekazania go następnym pokoleniom zgodnie z odpowiednimi regułami ochrony;
(iii)
zagwarantowanie jakości obsługi zwiedzających, w tym przedstawienie historii obiektu, informacje dla zwiedzających, oznakowanie itp.;
(iv)
zagwarantowanie dostępu do obiektu jak najszerszym kręgom społeczeństwa, między innymi dzięki odpowiedniemu dostosowaniu obiektów lub szkoleniom personelu;
(v)
poświęcenie szczególnej uwagi ludziom młodym, w szczególności poprzez zapewnienie im korzystniejszych warunków dostępu do obiektu;
(vi)
propagowanie obiektu jako trwałego celu turystycznego;
(vii)
rozwijanie spójnej i kompleksowej strategii komunikacyjnej podkreślającej europejski wymiar obiektu;
(viii)
zagwarantowanie zarządzania obiektem w sposób jak najbardziej przyjazny środowisku.
2. W odniesieniu do kryteriów wyboru wymienionych w ust. 1 lit. b) i c) każdy obiekt jest odpowiednio oceniany z uwzględnieniem jego cech charakterystycznych.
Artykuł 8
Panel europejski
1. Europejski panel niezależnych ekspertów (zwany dalej „panelem europejskim”) zostaje utworzony w celu przeprowadzania procedur selekcji i monitorowania na szczeblu Unii. Zapewnia on właściwe stosowanie kryteriów wyboru przez obiekty w państwach członkowskich.
2. Panel europejski składa się z 13 członków, z których czterech mianuje Parlament Europejski, czterech - Rada, czterech - Komisja, a jednego Komitet Regionów, zgodnie z ich odpowiednimi procedurami. Panel europejski wyznacza swojego przewodniczącego.
3. Członkowie panelu europejskiego to niezależni eksperci posiadający znaczące doświadczenie i wiedzę fachową z dziedzin odnoszących się do celów działania. Każda instytucja i każdy organ starają się zapewnić, aby kompetencje mianowanych przez nie ekspertów możliwie jak najbardziej się uzupełniały i aby eksperci reprezentowali szerokie spektrum geograficzne.
4. Członkowie panelu europejskiego mianowani są na okres trzech lat.
W drodze odstępstwa, w 2012 roku czterech ekspertów jest mianowanych przez Parlament Europejski na okres dwóch lat, czterech przez Radę na okres trzech lat, czterech przez Komisję na okres jednego roku i jeden przez Komitet Regionów na okres trzech lat.
5. Członkowie panelu europejskiego zgłaszają wszelki faktyczny lub potencjalny konflikt interesów dotyczący konkretnego obiektu. W przypadku dokonania takiego zgłoszenia przez członka lub gdy taki konflikt interesów zostanie ujawniony, dany członek nie uczestniczy w ocenie tego obiektu ani żadnego innego obiektu z danego państwa członkowskiego (danych państw członkowskich).
6. Wszystkie sprawozdania, zalecenia i powiadomienia panelu europejskiego podawane są do wiadomości publicznej przez Komisję.
Artykuł 9
Formularz wniosku
Aby stosować możliwie sprawne i nieuciążliwe procedury Komisja opracuje, w oparciu o kryteria wyboru, wspólny formularz wniosku (zwany dalej „formularzem wniosku”), z którego będą korzystać wszystkie obiekty kandydujące.
Artykuł 10
Wstępna selekcja na szczeblu krajowym
1. Za wstępną selekcję obiektów ubiegających się o przyznanie znaku odpowiadają państwa członkowskie.
2. Każde państwo członkowskie może wstępnie wybrać do dwóch obiektów co dwa lata.
3. Wstępnej selekcji dokonuje się w oparciu o kryteria wyboru i na podstawie formularza wniosku.
4. Każde uczestniczące państwo członkowskie ustanawia własne procedury i własny harmonogram wstępnej selekcji obiektów zgodnie z zasadą pomocniczości, dążąc do tego, by procedury administracyjne były możliwie nieuciążliwe i elastyczne. Uczestniczące państwo członkowskie przekazuje następnie Komisji formularze wniosków dotyczące wstępnie wybranych obiektów do dnia 1 marca roku, w którym odbywa się procedura selekcji, zgodnie z harmonogramem przedstawionym w załączniku.
5. Komisja publikuje pełną listę wstępnie wybranych obiektów i informuje o tym Parlament Europejski, Radę i Komitet Regionów niezwłocznie po sfinalizowaniu etapu wstępnej selekcji, tak by Parlament Europejski, Rada, Komitet Regionów, państwa członkowskie lub jakakolwiek inna osoba lub podmiot mogły przedstawić Komisji wszelkie uwagi, które mogłyby mieć wpływ na selekcję tych obiektów.
Artykuł 11
Selekcja na szczeblu Unii
1. Za ostateczny wybór obiektów, którym przyznany zostanie znak, odpowiada Komisja, a wyboru dokonuje panel europejski.
2. Panel europejski ocenia wnioski dotyczące wstępnie wybranych obiektów i wybiera maksymalnie jeden obiekt w każdym państwie członkowskim. W razie potrzeby wymagane mogą być dalsze informacje i może być zorganizowana wizyta na terenie obiektu.
3. Selekcji dokonuje się w oparciu o kryteria wyboru i na podstawie formularza wniosku. Panel europejski należycie uwzględnia także uwagi, o których mowa w art. 10 ust. 5.
4. Panel europejski przygotowuje sprawozdanie dotyczące wstępnie wybranych obiektów i przekazuje je Komisji najpóźniej do końca roku, w którym odbywa się procedura selekcji. Sprawozdanie to zawiera zalecenie przyznania znaku oraz towarzyszące mu wyjaśnienie konkluzji dotyczących obiektów wybranych i tych, które nie zostały wybrane. Komisja niezwłocznie przekazuje to sprawozdanie do wiadomości Parlamentu Europejskiego, Rady i Komitetu Regionów.
5. Obiekty kandydujące, które nie zostały wybrane, mogą w kolejnych latach być zgłaszane do wstępnej selekcji na szczeblu krajowym.
Artykuł 12
Obiekty międzynarodowe
1. Aby obiekt międzynarodowy kwalifikował się do przyznania znaku, musi spełniać wszystkie następujące warunki:
a)
każdy uczestniczący obiekt musi całkowicie spełniać kryteria wyboru;
b)
należy wyznaczyć jeden z uczestniczących obiektów na koordynatora, który będzie jedynym punktem kontaktowym dla Komisji;
c)
należy złożyć wniosek pod wspólną nazwą;
d)
w odpowiednich przypadkach należy wykazać wyraźny związek tematyczny.
2. Wnioski dotyczące obiektów międzynarodowych składane są zgodnie z tą samą procedurą co wnioski dotyczące innych obiektów. W następstwie konsultacji między uczestniczącymi obiektami, z udziałem właściwych organów krajowych, w odniesieniu do każdego z uczestniczących obiektów wypełnia się formularz wniosku i przesyła go koordynatorowi. Wstępnej selekcji obiektów międzynarodowych dokonuje państwo członkowskie, w którym usytuowany jest koordynator - z uwzględnieniem określonych w art. 10 ust. 2 liczbowych limitów obiektów - i obiekty te zgłaszane są w imieniu wszystkich zainteresowanych państw członkowskich po wyrażeniu przez nie zgody.
3. W przypadku wyboru obiektu międzynarodowego znak zostaje przyznany temu obiektowi jako całości i pod wspólną nazwą.
4. Jeżeli obiekt międzynarodowy spełnia wszystkie kryteria wyboru, jest on traktowany priorytetowo podczas dokonywania selekcji.
Artykuł 13
Krajowe obiekty tematyczne
1. Aby krajowy obiekt tematyczny kwalifikował się do przyznania znaku, musi spełniać wszystkie następujące warunki:
a)
należy wykazać europejską wartość dodaną wspólnego wniosku w porównaniu z wnioskami indywidualnymi;
b)
należy wykazać wyraźny związek tematyczny;
c)
każdy uczestniczący obiekt musi całkowicie spełniać kryteria wyboru;
d)
należy wyznaczyć jeden z uczestniczących obiektów na koordynatora, który będzie jedynym punktem kontaktowym dla Komisji;
e)
należy złożyć wniosek pod wspólną nazwą.
2. Wnioski dotyczące krajowych obiektów tematycznych składane są zgodnie z tą samą procedurą co wnioski dotyczące innych obiektów. W odniesieniu do każdego z uczestniczących obiektów wypełnia się formularz wniosku i przesyła go koordynatorowi. Wstępnej selekcji krajowych obiektów tematycznych dokonuje zainteresowane państwo członkowskie z uwzględnieniem określonych w art. 10 ust. 2 liczbowych limitów obiektów.
3. W przypadku wyboru krajowego obiektu tematycznego znak zostaje przyznany temu obiektowi jako całości i pod wspólną nazwą.
Artykuł 14
Wyznaczenie
1. Należycie uwzględniając zalecenie panelu europejskiego, Komisja wyznacza obiekty, którym ma zostać przyznany znak. Komisja informuje o ich wyznaczeniu Parlament Europejski, Radę i Komitet Regionów.
2. Znak przyznawany jest na stałe, o ile spełnione są warunki określone w art. 15, a działanie jest kontynuowane, oraz bez uszczerbku dla przepisów art. 16.
Artykuł 15
Monitorowanie
1. Każdy obiekt, któremu przyznano znak, jest regularnie monitorowany, aby zagwarantować, że nadal spełnia on kryteria wyboru i realizuje zobowiązania podjęte w projekcie i planie prac przedstawionych w dotyczącym go wniosku.
2. Za monitorowanie wszystkich obiektów usytuowanych na terytorium danego państwa członkowskiego odpowiada to państwo członkowskie. Za monitorowanie obiektu międzynarodowego odpowiada państwo członkowskie, w którym usytuowany jest koordynator.
3. Państwa członkowskie gromadzą wszystkie niezbędne informacje i co cztery lata przygotowują sprawozdanie, zgodnie z harmonogramem zamieszczonym w załączniku. Państwa członkowskie przesyłają sprawozdanie Komisji do dnia 1 marca roku, w którym odbywa się monitorowanie. Komisja przedkłada sprawozdanie panelowi europejskiemu do analizy.
4. Przed końcem roku, w którym odbywa się monitorowanie, panel europejski przygotowuje sprawozdanie o stanie obiektów opatrzonych znakiem, w razie potrzeby włączając do sprawozdania zalecenia, które powinny być uwzględnione w kolejnym okresie monitorowania.
5. Komisja ustanawia - we współpracy z panelem europejskim - wspólne wskaźniki dla państw członkowskich w celu zapewnienia spójnego podejścia do procedury monitorowania.
Artykuł 16
Odebranie znaku lub rezygnacja z niego
1. W przypadku ustalenia przez panel europejski, że obiekt nie spełnia już kryteriów wyboru lub nie realizuje już zobowiązań podjętych w projekcie i planie prac przedstawionych w dotyczącym go wniosku, panel europejski rozpoczyna - za pośrednictwem Komisji - dialog z danym państwem członkowskim, mając na celu ułatwienie dokonania niezbędnych dostosowań obiektu.
2. Jeżeli po upływie 18 miesięcy od rozpoczęcia dialogu nie dokonano niezbędnych dostosowań obiektu, panel europejski powiadamia o tym fakcie Komisję. Powiadomieniu towarzyszy uzasadnienie oraz zawiera ono zalecenia praktyczne dotyczące sposobu poprawienia sytuacji.
3. Jeżeli po upływie 18 miesięcy od powiadomienia, o którym mowa w ust. 2, zalecenia praktyczne nie zostały wprowadzone w życie, panel europejski zaleca Komisji odebranie znaku danemu obiektowi.
4. Jeżeli panel europejski ustali, że obiekt uczestniczący w obiekcie międzynarodowym lub w krajowym obiekcie tematycznym nie spełnia już kryteriów wyboru lub nie realizuje już zobowiązań podjętych w projekcie i planie prac przedstawionych w dotyczącym go wniosku, zastosowanie ma procedura określona w ust. 1, 2 i 3. Odebranie znaku, na podstawie niniejszego ustępu, dotyczy całego obiektu międzynarodowego lub całego krajowego obiektu tematycznego. Jednak w przypadkach, w których nie zagrozi to spójności obiektu międzynarodowego lub krajowego obiektu tematycznego, panel europejski może zalecić odebranie znaku wyłącznie danemu obiektowi uczestniczącemu.
5. Należycie uwzględniając zalecenie, o którym mowa w ust. 3, Komisja podejmuje decyzję o odebraniu znaku. Komisja informuje o odebraniu znaku Parlament Europejski, Radę i Komitet Regionów.
6. Obiekty mogą w dowolnym momencie zrezygnować ze znaku; w takich przypadkach powiadamiają o rezygnacji dane państwa członkowskie, które z kolei informują o niej Komisję. Komisja dokonuje odpowiednich formalności dotyczących rezygnacji i informuje o tym Parlament Europejski, Radę i Komitet Regionów.
Artykuł 17
Ustalenia praktyczne
1. Komisja wprowadza w życie działanie. Komisja w szczególności:
a)
gwarantuje ogólną spójność i jakość działania;
b)
zapewnia koordynację między państwami członkowskimi i panelem europejskim;
c)
w świetle celów i kryteriów wyboru i w ścisłej współpracy z panelem europejskim sporządza wytyczne w celu ułatwienia procedur selekcji i monitorowania;
d)
zapewnia wsparcie panelowi europejskiemu.
2. Komisja jest odpowiedzialna za przekazywanie informacji dotyczących znaku oraz jego eksponowanie na poziomie Unii, w szczególności poprzez stworzenie i prowadzenie poświęconej mu strony internetowej. Komisja zapewnia również stworzenie logo dla działania.
3. Komisja wspiera tworzenie sieci kontaktów między obiektami, którym przyznano znak.
4. Działania wymienione w ust. 2 i 3 niniejszego artykułu, a także koszty panelu europejskiego finansowane są z puli środków finansowych, o której mowa w art. 20.
Artykuł 18
Ocena
1. Komisja zapewnia niezależną, zewnętrzną ocenę działania. Oceny tej dokonuje się co sześć lat, zgodnie z harmonogramem zamieszczonym w załączniku, i dotyczy ona wszystkich elementów, w tym skuteczności procedur związanych z prowadzeniem działania, liczby obiektów, skutków działania, poszerzania jego zakresu geograficznego, sposobów jego udoskonalenia oraz tego, czy działanie powinno być kontynuowane.
2. W terminie sześciu miesięcy od zakończenia oceny przewidzianej w ust. 1 Komisja przekazuje Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Komitetowi Regionów sprawozdanie dotyczące tej oceny, załączając w stosownych przypadkach odpowiednie wnioski.
Artykuł 19
Przepisy przejściowe
1. Państwa członkowskie, które nie uczestniczyły w międzyrządowej inicjatywie na rzecz Znaku Dziedzictwa Europejskiego z 2006 r. (zwanej dalej „inicjatywą międzyrządową”), mogą dokonać wstępnej selekcji maksymalnie czterech obiektów w 2013 r. do celów przyznania znaku.
2. Państwa członkowskie, które uczestniczyły w inicjatywie międzyrządowej, mogą dokonać wstępnej selekcji maksymalnie czterech obiektów w 2014 r. do celów przyznania znaku. Mogą one zgłosić obiekty, którym przyznano już znak w ramach inicjatywy międzyrządowej.
3. Wszystkie obiekty, o których mowa w ust. 1 i 2, zostają ocenione przez panel europejski na podstawie tych samych kryteriów wyboru, co pozostałe obiekty, i zostaje do nich zastosowana ta sama procedura.
4. Jeżeli jeden z obiektów, o których mowa w ust. 1 i 2, nie spełnia kryteriów wyboru lub niezbędne są dalsze informacje, panel europejski rozpoczyna - za pośrednictwem Komisji - dialog z danym państwem członkowskim w celu zbadania, czy wniosek może zostać poprawiony przed wydaniem decyzji. W razie potrzeby można zorganizować wizyty w danym obiekcie.
Artykuł 20
Przepisy finansowe
1. Pula środków finansowych przeznaczonych na wprowadzenie w życie działania w okresie od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. wynosi 650 000 EUR.
2. Roczne środki zatwierdzane są przez władzę budżetową w granicach wieloletnich ram finansowych.
Artykuł 21
Wejście w życie
Niniejsza decyzja wchodzi w życie następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Sporządzono w Strasburgu dnia 16 listopada 2011 r.