ROZHODNUTÍ RADY 2011/168/SZBP
ze dne 21. března 2011
o Mezinárodním trestním soudu a o zrušení společného postoje 2003/444/SZBP
RADA EVROPSKÉ UNIE:
s ohledem na Smlouvu o Evropské unii, a zejména na článek 29 této smlouvy,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Unie při své činnosti na mezinárodní scéně hodlá podporovat zásady demokracie, právního státu, univerzálnosti a nedělitelnosti lidských práv a základních svobod, úcty k lidské důstojnosti, rovnosti a solidarity a dodržování zásad Charty Organizace spojených národů a mezinárodního práva, jak je stanoveno v článku 21 Smlouvy. Unie usiluje o rozvíjení vztahů a budování partnerství mimo jiné s mezinárodními organizacemi, které sdílejí uvedené zásady.
(2)
Jedním z cílů Unie je zachovávat mír, předcházet konfliktům a posilovat mezinárodní bezpečnost v souladu s cíli a zásadami Charty Organizace spojených národů.
(3)
Římský statut Mezinárodního trestního soudu (dále jen „Římský statut“) vstoupil v platnost dne 1. července 2002.
(4)
Římský statut ratifikovaly všechny členské státy.
(5)
Zásady Římského statutu a zásady, kterými se řídí činnost Mezinárodního trestního soudu (dále jen „MTS“), jsou zcela v souladu se zásadami a cíli Unie. Závažné zločiny, které spadají do jurisdikce MTS, se dotýkají mezinárodního společenství jako celku i Unie a jejích členských států.
(6)
Unie a její členské státy jsou odhodlány ukončit beztrestnost pachatelů těchto trestných činů, a to přijímáním opatření na vnitrostátní úrovni a posílením mezinárodní spolupráce, jež zajistí jejich účinné stíhání.
(7)
Unie a MTS podepsaly dne 10. dubna 2006 dohodu o spolupráci a pomoci, jež vstoupila v platnost dne 1. května 2006 (1).
(8)
Zásady a pravidla mezinárodního trestního práva zakotvené v Římském statutu by měly být zohledněny i v jiných nástrojích mezinárodního práva.
(9)
Unie je přesvědčena, že pro zajištění plné účinnosti MTS má zásadní význam, aby k Římskému statutu přistoupily všechny státy, a v této souvislosti považuje za potřebné podporovat iniciativy zaměřené na přijetí Římského statutu, odpovídají-li jeho duchu a liteře.
(10)
Je nanejvýš důležité, aby byla zachována celistvost Římského statutu a nezávislost MTS.
(11)
V závěrech ze dne 30. září 2002 o Mezinárodním trestním soudu vypracovala Rada jako přílohu uvedených závěrů soubor zásad, které mají členským státům sloužit jako obecné zásady při zvažování nutnosti a rozsahu případných dohod nebo ujednání v souvislosti s návrhy na podmínky pro vydávání osob MTS.
(12)
Dne 25. května 2010 přijala Rada závěry o hodnotící konferenci Římského statutu Mezinárodního trestního soudu (dále jen „hodnotící konference“), jež se konala v ugandské Kampale od 31. května do 11. června 2010.
(13)
Hodnotící konference přijala v souladu s čl. 5 odst. 2 Římského statutu jeho změny, jimiž vymezila zločin agrese a stanovila podmínky, za nichž může MTS vykonávat jurisdikci ve vztahu k tomuto zločinu; dále přijala změny Římského statutu, jimiž se jurisdikce MTS rozšiřuje na další tři válečné zločiny v případě jejich spáchání v ozbrojeném konfliktu, jenž nemá mezinárodní povahu, a rozhodla, že článek 124 Římského statutu bude prozatím zachován. Uvedené změny podléhají ratifikaci nebo přijetí a v platnost vstoupí v souladu s čl. 121 odst. 5 Římského statutu. Jurisdikce MTS ve vztahu ke zločinu agrese podléhá rozhodnutí, jež musí být po 1. lednu 2017 přijato stejnou většinou smluvních stran, jaká se vyžaduje pro přijetí změny Římského statutu.
(14)
Unie se na hodnotící konferenci zavázala k přezkumu a aktualizaci svých nástrojů zaměřených na podporu MTS, jakož i k další podpoře univerzality a zachování celistvosti Římského statutu.
(15)
Uplatňování Římského statutu vyžaduje praktická opatření, která by Unie a její členské státy měly plně podpořit.
(16)
Akční plán, který mimo jiné požadovalo usnesení o vstupu v platnost statutu Mezinárodního trestního soudu schválené Evropským parlamentem dne 28. února 2002 v návaznosti na společný postoj Rady 2001/443/SZBP ze dne 11. června 2001 o Mezinárodním trestním soudu (2), byl přijat dne 4. února 2004 a měl by být vhodným způsobem upraven.
(17)
Vzhledem k výše uvedenému je třeba společný postoj 2003/444/SZBP ze dne 16. června 2003 o Mezinárodním trestním soudu (3) zrušit a nahradit tímto rozhodnutím,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
1. Mezinárodní trestní soud (dále jen „MTS“) za účelem předcházení a zamezení páchání závažných zločinů spadajících do jeho jurisdikce patří mezi základní prostředky podpory dodržování mezinárodního humanitárního práva a lidských práv, a tak přispívá ke svobodě, bezpečnosti, spravedlnosti a právnímu státu, jakož i k zachování míru, k předcházení konfliktům a k posílení mezinárodní bezpečnosti v souladu s cíli a zásadami Charty Organizace spojených národů.
2. Cílem tohoto rozhodnutí je zvýšit pomocí prosazování co nejširší účasti na Římském statutu Mezinárodního trestního soudu (dále jen „Římský statut“) jeho všeobecnou podporu, zachovat celistvost Římského statutu, podpořit nezávislost MTS i jeho účinné a účelné fungování, podpořit spolupráci s MTS a podpořit uplatňování zásady doplňkovosti.
Článek 2
1. Aby přispěla k cíli co nejširší účasti na Římském statutu, vynaloží Unie a její členské státy veškeré úsilí na urychlení tohoto procesu tím, že při každé vhodné příležitosti zařadí otázku co nejširší ratifikace, přijetí, schválení Římského statutu nebo přistoupení k Římskému statutu a uplatňování Římského statutu na pořad jednání - a to i při sjednávání dohod - nebo politických rozhovorů se třetími zeměmi, skupinami států nebo s příslušnými regionálními organizacemi.
2. Unie a její členské státy přispějí k celosvětové účasti na Římském statutu a jeho provádění rovněž dalšími prostředky, například přijímáním iniciativ na podporu šíření hodnot, zásad a ustanovení Římského statutu a souvisejících nástrojů. Na podporu cílů tohoto rozhodnutí Unie spolupracuje podle potřeby s dalšími zúčastněnými státy, mezinárodními institucemi, nevládními organizacemi a jinými zástupci občanské společnosti.
3. Členské státy sdílejí se všemi zúčastněnými státy své zkušenosti s uplatňováním Římského statutu a popřípadě podpoří tento cíl i jiným způsobem. Členské státy na požádání přispějí technickou a případně finanční pomocí k legislativní práci nutné k účasti na Římském statutu a jeho uplatňování třetími zeměmi. Unie může na požádání také přispět takovou pomocí. Státy, které zvažují účast na Římském statutu nebo spolupráci s MTS, jsou povzbuzovány k tomu, aby informovaly Unii o obtížích, se kterými se v této souvislosti setkají.
4. Při provádění tohoto článku koordinují Unie a její členské státy politickou a technickou podporu MTS s ohledem na různé státy nebo skupiny států.
Článek 3
Za účelem podpory nezávislosti MTS Unie a její členské státy zejména:
a)
vybízejí smluvní strany, aby bezodkladně a v plné výši převedly své příspěvky v souladu s rozhodnutími, která přijalo shromáždění smluvních stran;
b)
vynakládají veškeré úsilí na to, aby členské státy co nejdříve přistoupily k dohodě o výsadách a imunitách Mezinárodního trestního soudu nebo ji ratifikovaly, a podporují přistoupení k ní nebo její ratifikaci jinými státy, a
c)
snaží se vhodně podporovat rozvoj vzdělávání a pomoci soudcům, žalobcům, úředníkům a právním zástupcům v souvislosti s činností týkající se MTS.
Článek 4
1. Unie a její členské státy pečlivě sledují vývoj týkající se spolupráce s MTS v souladu s Římským statutem.
2. Unie vyhodnocuje uplatňování dohody mezi Evropskou unií a Mezinárodním trestním soudem o spolupráci a pomoci.
3. Unie a její členské státy podle potřeby zváží uzavření ad hoc ujednání a dohod, jež umožní účinné fungování MTS, a podporují v obdobné činnosti třetí strany.
4. V této souvislosti Unie a její členské státy podle potřeby nadále upozorňují třetí státy na závěry Rady ze dne 30. září 2002 o Mezinárodním trestním soudu a na obecné zásady EU, které jsou jejich přílohou, ve vztahu k návrhům dohod nebo ujednání týkajících se podmínek pro předávání osob MTS.
Článek 5
Unie a její členské státy podle potřeby přijímají iniciativy nebo opatření, jež na vnitrostátní úrovni zajistí uplatňování zásady doplňkovosti.
Článek 6
Rada a vysoký představitel Unie pro zahraniční věci a bezpečnostní politiku podle potřeby koordinují opatření Unie a členských států přijatá za účelem provedení článků 2 až 5.
Článek 7
Členské státy spolupracují v zájmu zajištění hladké činnosti shromáždění smluvních stran ve všech ohledech.
Článek 8
Unie zajišťuje soudržnost a soulad mezi svými nástroji a politikami ve všech oblastech své vnější i vnitřní činnosti, jež se týkají nejzávažnějších mezinárodních zločinů uvedených v Římském statutu.
Článek 9
Rada přezkoumá toto rozhodnutí podle potřeby.
Článek 10
Společný postoj 2003/444/SZBP se zrušuje a nahrazuje tímto rozhodnutím. Odkazy na zrušený společný postoj 2003/444/SZBP se považují za odkazy na toto rozhodnutí.
Článek 11
Toto rozhodnutí vstupuje v platnost dnem přijetí.
V Bruselu dne 21. března 2011.
DECYZJA RADY 2011/168/WPZiB
z dnia 21 marca 2011 r.
w sprawie Międzynarodowego Trybunału Karnego, uchylająca wspólne stanowisko 2003/444/WPZiB
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 29,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
W swych działaniach na scenie międzynarodowej Unia dąży do promowania zasad demokracji, praworządności, powszechności i niepodzielności praw człowieka i podstawowych wolności, poszanowania godności ludzkiej, równości i solidarności oraz poszanowania zasad Karty Narodów Zjednoczonych i prawa międzynarodowego, o których mowa w art. 21 Traktatu. Unia dąży do rozwijania stosunków i budowania partnerstw m.in. z organizacjami międzynarodowymi, które wyznają te same zasady.
(2)
Jednym z celów Unii jest zachowanie pokoju, zapobieganie konfliktom i umacnianie bezpieczeństwa międzynarodowego zgodnie z celami i zasadami Karty Narodów Zjednoczonych.
(3)
Rzymski Statut Międzynarodowego Trybunału Karnego (zwany dalej „statutem rzymskim”) wszedł w życie w dniu 1 lipca 2002 r.
(4)
Wszystkie państwa członkowskie ratyfikowały statut rzymski.
(5)
Zasady statutu rzymskiego, jak również zasady regulujące funkcjonowanie Międzynarodowego Trybunału Karnego (dalej zwanego „MTK”), są w pełni zgodne z zasadami i celami Unii. Poważne zbrodnie podlegające jurysdykcji MTK stanowią przedmiot troski całej społeczności międzynarodowej, w tym Unii i jej państw członkowskich.
(6)
Unia i jej państwa członkowskie są zdecydowane położyć kres bezkarności sprawców tych zbrodni, podejmując środki na szczeblu krajowym i wzmacniając współpracę międzynarodową, by zapewnić skuteczne ściganie i osądzenie tych osób.
(7)
W dniu 10 kwietnia 2006 r. Unia i MTK podpisały umowę w sprawie współpracy i pomocy, która weszła w życie w dniu 1 maja 2006 r. (1).
(8)
Przepisy i zasady międzynarodowego prawa karnego zawarte w statucie rzymskim powinny być uwzględniane w innych międzynarodowych instrumentach prawnych.
(9)
Unia jest przekonana, że powszechne przystąpienie do statutu rzymskiego jest nieodzowne dla pełnej skuteczności MTK, i z tego względu uważa, że należy zachęcać do inicjatyw na rzecz przyjęcia statutu rzymskiego przez większą liczbę stron, pod warunkiem że inicjatywy te są zgodne z literą i duchem statutu rzymskiego.
(10)
Zachowanie integralności statutu rzymskiego oraz niezależności MTK jest szczególnie ważne.
(11)
W swoich konkluzjach z dnia 30 września 2002 r. w sprawie Międzynarodowego Trybunału Karnego Rada opracowała zbiór zasad załączonych do wymienionych konkluzji; zasady te mają stanowić dla państw członkowskich wytyczne przy rozpatrywaniu potrzeby i zakresu ewentualnych umów lub uzgodnień w odniesieniu do propozycji dotyczących warunków wydawania osób MTK.
(12)
W dniu 25 maja 2010 r. Rada przyjęła konkluzje w sprawie konferencji rewizyjnej rzymskiego statutu Międzynarodowego Trybunału Karnego (zwanej dalej „konferencją rewizyjną”), która odbyła się w Kampali (Uganda) w dniach 31 maja - 11 czerwca 2010 r.
(13)
Konferencja rewizyjna przyjęła poprawki do statutu rzymskiego, zgodnie z jego art. 5 ust. 2, definiując zbrodnię agresji i ustalając warunki, zgodnie z którymi MTK mógłby sprawować jurysdykcję w odniesieniu do tej zbrodni; konferencja przyjęła też poprawki do statutu rzymskiego, by rozszerzyć jurysdykcję MTK na trzy dodatkowe zbrodnie wojenne popełnione w trakcie konfliktów zbrojnych niemających charakteru międzynarodowego, oraz postanowiła na razie utrzymać art. 124 statutu rzymskiego. Poprawki te podlegają ratyfikacji lub przyjęciu i wchodzą w życie zgodnie z art. 121 ust. 5 statutu rzymskiego. MTK sprawuje jurysdykcję w odniesieniu do zbrodni agresji, o ile po dniu 1 stycznia 2017 r. stosowną decyzję podejmie większość państw stron wymagana do przyjęcia poprawki do statutu rzymskiego.
(14)
Podczas konferencji rewizyjnej Unia zobowiązała się do przeprowadzenia przeglądu i dokonania aktualizacji swoich instrumentów wspierających MTK oraz do dalszego promowania powszechnego przystąpienia do statutu rzymskiego i zachowania jego integralności.
(15)
Wdrażanie statutu rzymskiego wymaga praktycznych środków, których stosowanie Unia i jej państwa członkowskie powinny w pełni wspierać.
(16)
Plan działań, którego opracowanie było m.in. jednym z postulatów rezolucji w sprawie wejścia w życie Statutu Międzynarodowego Trybunału Karnego przyjętej przez Parlament Europejski w dniu 28 lutego 2002 r. w ślad za wspólnym stanowiskiem Rady 2001/443/WPZiB z dnia 11 czerwca 2001 r. w sprawie Międzynarodowego Trybunału Karnego (2), został przyjęty w dniu 4 lutego 2004 r. i powinien zostać odpowiednio dostosowany.
(17)
W świetle powyższego wspólne stanowisko 2003/444/WPZiB z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie Międzynarodowego Trybunału Karnego (3) powinno zostać uchylone i zastąpione niniejszą decyzją,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
1. Międzynarodowy Trybunał Karny (zwany dalej „MTK”) jest - na użytek zapobiegania poważnym zbrodniom podlegającym jego jurysdykcji i ograniczenia popełniania takich zbrodni - podstawowym środkiem promowania poszanowania międzynarodowego prawa humanitarnego i praw człowieka, przyczyniając się w ten sposób do wolności, bezpieczeństwa, sprawiedliwości i praworządności, a także przyczyniając się do zachowania pokoju, zapobiegania konfliktom i umacniania bezpieczeństwa międzynarodowego, zgodnie z celami i zasadami Karty Narodów Zjednoczonych.
2. Niniejsza decyzja ma umożliwić poczynienie postępów w działaniach na rzecz uzyskania powszechnego poparcia dla statutu rzymskiego Międzynarodowego Trybunału Karnego (zwanego dalej „statutem rzymskim”) poprzez promowanie jak najszerszego uczestnictwa w jego stosowaniu, przyczynić się do zachowania integralności statutu rzymskiego, wesprzeć niezależność MTK, jego skuteczne i wydajne funkcjonowanie, wesprzeć współpracę z MTK oraz wdrażanie zasady komplementarności.
Artykuł 2
1. Aby przyczynić się do osiągnięcia celu, jakim jest jak najszersze uczestnictwo w stosowaniu statutu rzymskiego, Unia i jej państwa członkowskie dokładają wszelkich starań, by w stosownych przypadkach, przyspieszać ten proces poprzez podejmowanie kwestii jak najszerszej ratyfikacji, przyjęcia, zatwierdzenia statutu rzymskiego lub przystąpienia do niego i jego zastosowania w trakcie negocjacji - w tym w negocjacji dotyczących umów - lub w trakcie dialogów politycznych z państwami trzecimi, grupami państw lub odpowiednimi organizacjami regionalnymi.
2. Unia i jej państwa członkowskie przyczyniają się do wprowadzenia w życie statutu rzymskiego na całym świecie i udziału w nim wszystkich państw również poprzez inne środki, takie jak podejmowanie inicjatyw wspierających upowszechnianie wartości, zasad i postanowień statutu rzymskiego i związanych z nim aktów. Aby zrealizować cele niniejszej decyzji, Unia współpracuje, w razie potrzeby, z innymi zainteresowanymi państwami, instytucjami międzynarodowymi, organizacjami pozarządowymi i innymi przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego.
3. Państwa członkowskie dzielą się ze wszystkimi zainteresowanymi państwami swoimi własnymi doświadczeniami w sprawach związanych z wprowadzaniem w życie statutu rzymskiego i, zależnie od potrzeb, udzielają innych form wsparcia dla tego celu. Państwa członkowskie udzielają, na wniosek, pomocy technicznej oraz, jeśli sytuacja tego wymaga, pomocy finansowej, na rzecz prac legislacyjnych koniecznych, by państwa trzecie mogły uczestniczyć w stosowaniu statutu rzymskiego i wprowadzać go w życie. Unia może na wniosek również uczestniczyć w takiej pomocy. Zachęca się państwa rozważające przystąpienie do statutu rzymskiego lub współpracę z MTK, aby informowały Unię o trudnościach przez nie napotykanych w tym względzie.
4. Wprowadzając w życie niniejszy artykuł, Unia i jej państwa członkowskie koordynują wsparcie polityczne i techniczne udzielane MTK w odniesieniu do różnych państw lub grup państw.
Artykuł 3
W celu wsparcia niezależności MTK Unia oraz jej państwa członkowskie w szczególności:
a)
zachęcają państwa strony do szybkiego przekazywania w całości ustalonych dla nich składek, zgodnie z decyzją podjętą przez zgromadzenie państw stron;
b)
podejmują wszelkie wysiłki na rzecz jak najszybszego przystąpienia przez państwa członkowskie do umowy w sprawie przywilejów i immunitetów Międzynarodowego Trybunału Karnego lub jej jak najszybszej ratyfikacji przez państwa członkowskie oraz wspierają przystąpienie do niej lub jej ratyfikację przez inne państwa; oraz
c)
w stosownych przypadkach starają się wspierać rozwój szkoleń i pomocy dla sędziów, prokuratorów, urzędników oraz prawników w pracach odnoszących się do MTK.
Artykuł 4
1. Unia oraz jej państwa członkowskie uważnie śledzą rozwój sytuacji w zakresie współpracy z MTK zgodnie ze statutem rzymskim.
2. Unia stale kontroluje wykonywanie Umowy między Międzynarodowym Trybunałem Karnym a Unią Europejską w sprawie współpracy i pomocy.
3. Unia i jej państwa członkowskie rozważają zawarcie w stosownych przypadkach doraźnych układów i umów mających umożliwić skuteczne funkcjonowanie MTK i zachęcają strony trzecie do uczynienia tego samego.
4. Unia i jej państwa członkowskie, w stosownych przypadkach, nadal zwracają uwagę państw trzecich na konkluzje Rady z dnia 30 września 2002 r. w sprawie Międzynarodowego Trybunału Karnego oraz na zasady przewodnie Unii Europejskiej załączone do tych konkluzji odnoszące się do propozycji umów lub uzgodnień dotyczących warunków wydawania osób MTK.
Artykuł 5
Unia i jej państwa członkowskie w stosownych przypadkach podejmują inicjatywy i środki służące zapewnieniu realizowania zasady komplementarności na szczeblu krajowym.
Artykuł 6
Rada i Wysoki Przedstawiciel Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa w stosownych przypadkach koordynują środki podejmowane przez Unię i jej państwa członkowskie w celu wdrożenia art. 2-5.
Artykuł 7
Państwa członkowskie współpracują ze sobą w celu zapewnienia sprawnego funkcjonowania, pod każdym względem, zgromadzenia państw stron.
Artykuł 8
Unia zapewnia spójność i zgodność między swoimi instrumentami i politykami we wszystkich obszarach swoich działań zewnętrznych i wewnętrznych w odniesieniu do najpoważniejszych międzynarodowych zbrodni, o których mowa w statucie rzymskim.
Artykuł 9
W stosownych przypadkach Rada dokonuje przeglądu niniejszej decyzji.
Artykuł 10
Wspólne stanowisko 2003/444/WPZiB traci moc i zostaje zastąpione niniejszą decyzją. Odesłania do uchylonego wspólnego stanowiska 2003/444/WPZiB traktuje się jako odesłania do niniejszej decyzji.
Artykuł 11
Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej przyjęcia.
Sporządzono w Brukseli dnia 21 marca 2011 r.