ROZHODNUTÍ EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY č. 938/2010/EU
ze dne 20. října 2010
o poskytnutí makrofinanční pomoci Moldavské republice
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na článek 212 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
po postoupení návrhu legislativního aktu vnitrostátním parlamentům,
v souladu s řádným legislativním postupem (1),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Vztahy mezi Moldavskou republikou (dále jen „Moldavsko“) a Evropskou unií se rozvíjejí v rámci evropské politiky sousedství. V roce 2005 schválily Společenství a Moldavsko akční plán evropské politiky sousedství, který stanoví střednědobé priority ve vztazích mezi EU a Moldavskem. Rámec těchto bilaterálních vztahů je dále posílen nedávno zahájeným Východním partnerstvím. V lednu 2010 zahájily Evropská unie a Moldavsko jednání o dohodě o přidružení, která má podle očekávání nahradit stávající dohodu o partnerství a spolupráci.
(2)
Moldavské hospodářství je vážně zasaženo mezinárodní finanční krizí, přičemž došlo k výraznému snížení výroby, zhoršení fiskální situace a zvýšení potřeb v oblasti vnějšího financování.
(3)
Stabilizace moldavského hospodářství a jeho oživení jsou podporovány finanční pomocí Mezinárodního měnového fondu (MMF). Dne 29. ledna 2010 byla schválena dohoda o financování MMF pro Moldavsko.
(4)
Vzhledem k zhoršující se hospodářské situaci a výhledu požádalo Moldavsko Unii o makrofinanční pomoc.
(5)
Vzhledem ke skutečnosti, že je v moldavské platební bilanci na období 2010-2011 stále značný deficit financování, považuje se makrofinanční pomoc za vhodnou odpověď na žádost Moldavska o podporu hospodářské stabilizace spolu se stávajícím programem MMF. Tato finanční pomoc podle očekávání přispěje rovněž k snížení potřeb státního rozpočtu v oblasti vnějšího financování.
(6)
Makrofinanční pomoc Unie by neměla pouze doplňovat programy a zdroje z MMF a Světové banky, ale měla by rovněž zajistit přidanou hodnotu vyplývající ze zapojení Unie.
(7)
Komise by měla zajistit, aby byla makrofinanční pomoc Unie po právní i obsahové stránce v souladu s opatřeními, která byla přijata v rámci jednotlivých oblastí vnější činnosti, a dalšími příslušnými politikami Unie.
(8)
Zvláštní cíle makrofinanční pomoci Unie by měly zvyšovat efektivitu, transparentnost a odpovědnost. Komise by měla tyto cíle pravidelně sledovat.
(9)
Podmínky spojené s poskytnutím makrofinanční pomoci Unie by měly odrážet hlavní zásady a cíle politiky Unie vůči Moldavsku.
(10)
S cílem zajistit účinnou ochranu finančních zájmů Unie souvisejících s touto makrofinanční pomocí je nezbytné, aby Moldavsko přijalo vhodná opatření v oblasti předcházení a potírání podvodů, korupce a jakýchkoli jiných nesrovnalostí souvisejících s touto pomocí. Je rovněž nezbytné, aby Komise zajistila odpovídající kontroly a Účetní dvůr odpovídající audity.
(11)
Uvolněním makrofinanční pomoci Unie nejsou dotčeny pravomoci rozpočtového orgánu.
(12)
Makrofinanční pomoc Unie by měla řídit Komise. Komise by měla pravidelně informovat Evropský parlament a Hospodářský a finanční výbor o vývoji souvisejícím s pomocí a poskytovat jim příslušné dokumenty, aby tak mohly sledovat provádění tohoto rozhodnutí,.
(13)
V souladu s článkem 291 Smlouvy o fungování Evropské unie mají být pravidla a obecné zásady způsobu, jakým členské státy kontrolují Komisi při výkonu prováděcích pravomocí, předem stanoveny formou nařízení přijatého řádným legislativním postupem. Dokud nebude toto nové nařízení přijato, platí nadále rozhodnutí Rady 1999/468/ES ze dne 28. června 1999 o postupech pro výkon prováděcích pravomocí svěřených Komisi (2), s výjimkou regulativního postupu s kontrolou, který se nepoužije,
PŘIJALY TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
1. Unie poskytne Moldavsku makrofinanční pomoc ve formě grantu v maximální výši 90 milionů EUR s cílem podpořit stabilizaci moldavského hospodářství a snížit potřeby v oblasti platební bilance a rozpočtu určené ve stávajícím programu MMF.
2. Uvolnění makrofinanční pomoci Unie řídí Komise způsobem, který je v souladu s dohodami nebo ujednáními uzavřenými mezi MMF a Moldavskem a s hlavními zásadami a cíli hospodářské reformy stanovenými v dohodě o partnerství a spolupráci a akčním plánu EU-Moldavsko. Komise pravidelně informuje Evropský parlament a Hospodářský a finanční výbor o vývoji v řízení pomoci a poskytuje jim příslušné dokumenty.
3. Makrofinanční pomoc Unie se poskytne po dobu dvou let a šesti měsíců, počínaje prvním dnem po vstupu memoranda o porozumění uvedeného v čl. 2 odst. 1 v platnost.
Článek 2
1. Komise je zmocněna vyjednat v souladu s poradním postupem podle čl. 5 odst. 2 s orgány Moldavska podmínky v oblasti hospodářské politiky spojené s makrofinanční pomocí Unie, jež budou stanoveny v memorandu o porozumění, které bude obsahovat časový rámec pro jejich splnění (dále jen „memorandum o porozumění“). Tyto podmínky jsou v souladu s dohodami nebo ujednáními uzavřenými mezi MMF a Moldavskem a s hlavními zásadami a cíli hospodářské reformy stanovenými v dohodě o partnerství a spolupráci a akčním plánu EU-Moldavsko. Tyto zásady a cíle mají posílit efektivnost a transparentnost pomoci a odpovědnost za ni, zejména včetně systémů řízení veřejných financí v Moldavsku. Komise pravidelně sleduje pokrok při plnění těchto cílů. Podrobné finanční podmínky pomoci jsou stanoveny v grantové dohodě, která bude sjednána mezi Komisí a orgány Moldavska.
2. Během provádění makrofinanční pomoci Unie Komise sleduje řádný stav finančních mechanismů, správních postupů a mechanismů vnitřní a vnější kontroly v Moldavsku, které mají význam pro tuto pomoc, a dodržování dohodnutého časového rámce.
3. Komise pravidelně ověřuje, zda je moldavská hospodářská politika v souladu s cíli makrofinanční pomoci Unie a zda jsou uspokojivě plněny dohodnuté podmínky v oblasti hospodářské politiky. Komise přitom postupuje v úzké koordinaci s MMF a Světovou bankou a v případě potřeby s Hospodářským a finančním výborem.
Článek 3
1. S výhradou podmínek uvedených v odstavci 2 poskytne Komise Moldavsku makrofinanční pomoc Unie nejméně ve třech splátkách grantu. Výše každé splátky je stanovena v memorandu o porozumění.
2. Komise rozhodne o uvolnění splátek pod podmínkou uspokojivého plnění podmínek v oblasti hospodářské politiky dohodnutých v memorandu o porozumění. K vyplacení druhé splátky a následných splátek nedojde před uplynutím tří měsíců od uvolnění předchozí splátky.
3. Finanční prostředky Unie se vyplatí Moldavské národní bance. S výhradou ustanovení sjednaných v memorandu o porozumění, včetně potvrzení o zbývajících rozpočtových potřebách v oblasti financování, mohou být finanční prostředky Unie převedeny ministerstvu financí Moldavska jako konečnému příjemci.
Článek 4
Makrofinanční pomoc Unie se provádí v souladu s nařízením Rady (ES, Euratom) č. 1605/2002 ze dne 25. června 2002, kterým se stanoví finanční nařízení o souhrnném rozpočtu Evropských společenství (3), a jeho prováděcími pravidly (4). Memorandum o porozumění a grantová dohoda, jež mají být sjednány s orgány Moldavska, stanoví zvláštní opatření, která musí Moldavsko provést za účelem předcházení a potírání podvodů, korupce a jiných nesrovnalostí. V zájmu zajištění větší transparentnosti řízení a vyplácení finančních prostředků Unie stanoví memorandum o porozumění a grantová dohoda rovněž možnost provádění kontrol, včetně kontrol a inspekcí na místě, ze strany Komise, a to i Evropského úřadu pro boj proti podvodům. Kromě toho stanoví memorandum o porozumění a grantová dohoda i možnost provádění auditů, včetně případných auditů na místě, ze strany Účetního dvora.
Článek 5
1. Komisi je nápomocen výbor.
2. Odkazuje-li se na tento odstavec, použijí se články 3 a 7 rozhodnutí 1999/468/ES s ohledem na článek 8 zmíněného rozhodnutí.
Článek 6
1. Komise každý rok do 31. srpna předloží Evropskému parlamentu a Radě zprávu o provádění tohoto rozhodnutí v předchozím roce, včetně vyhodnocení. Zpráva uvádí souvislost mezi podmínkami v oblasti politiky stanovenými v memorandu o porozumění, průběžnými výsledky Moldavska v hospodářské a fiskální oblasti a rozhodnutím Komise o uvolnění splátek pomoci.
2. Do dvou let po uplynutí doby pro poskytnutí pomoci uvedené v čl. 1 odst. 3 předloží Komise Evropskému parlamentu a Radě zprávu o hodnocení ex post.
Článek 7
Toto rozhodnutí vstupuje v platnost prvním dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Ve Štrasburku 20. října 2010.
DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY NR 938/2010/UE
z dnia 20 października 2010 r.
w sprawie udzielenia pomocy makrofinansowej Republice Mołdowy
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 212,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą (1),
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Stosunki między Republiką Mołdowy („Mołdawia”) a Unią Europejską rozwijają się w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa. W 2005 r. Wspólnota uzgodniła z Mołdawią plan działania w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa, ustalający średnioterminowe priorytety w stosunkach między UE-Mołdawia. Ramy tych dwustronnych stosunków zostały jeszcze bardziej wzmocnione dzięki niedawno zainicjowanemu Partnerstwu Wschodniemu. W styczniu 2010 r. Unia Europejska i Mołdawia rozpoczęły negocjacje układu o stowarzyszeniu, który ma zastąpić obecną umowę o partnerstwie i współpracy.
(2)
Gospodarka Mołdawii dotkliwie ucierpiała na skutek międzynarodowego kryzysu finansowego, który spowodował drastyczny spadek produkcji, pogorszenie się sytuacji budżetowej oraz wzrost potrzeb w zakresie finansowania zewnętrznego.
(3)
Wsparcie dla stabilizacji i naprawy gospodarczej w Mołdawii zapewnia pomoc finansowa z Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW). Uzgodnienia finansowe MFW dotyczące Mołdawii zostały zatwierdzone w dniu 29 stycznia 2010 r.
(4)
Mołdawia wystąpiła do Unii z wnioskiem o udzielenie pomocy makrofinansowej ze względu na pogarszającą się sytuację gospodarczą i prognozy gospodarcze.
(5)
Biorąc pod uwagę, że w latach 2010-2011 w bilansie płatniczym Mołdawii utrzymywać się będzie pozostająca do zaspokojenia luka finansowa, udzielenie pomocy makrofinansowej uznaje się za właściwą odpowiedź na wniosek Mołdawii o wsparcie procesu stabilizacji gospodarczej w powiązaniu z bieżącym programem MFW. Przewiduje się, że ta pomoc makrofinansowa przyczyni się również do zmniejszenia potrzeb w zakresie zewnętrznego finansowania budżetu państwa.
(6)
Unijna pomoc makrofinansowa nie powinna jedynie uzupełniać programów i zasobów MFW i Banku Światowego, lecz powinna zapewnić wartość dodaną wynikającą z zaangażowania Unii.
(7)
Komisja powinna zapewnić, aby pomoc makrofinansowa Unii była zgodna pod względem prawnym i merytorycznym ze środkami podejmowanymi w różnych obszarach działań zewnętrznych i innych odpowiednich strategii politycznych Unii.
(8)
Poszczególne cele pomocy makrofinansowej Unii powinny zwiększać skuteczność, przejrzystość i odpowiedzialność. Cele te powinny być regularnie monitorowane przez Komisję.
(9)
Warunki stanowiące podstawę udzielenia unijnej pomocy makrofinansowej powinny odzwierciedlać kluczowe zasady i cele polityki Unii wobec Mołdawii.
(10)
W celu zapewnienia skutecznej ochrony interesów finansowych Unii związanych z tą pomocą makrofinansową Mołdawia powinna przyjąć stosowne środki związane z ochroną przed nadużyciami finansowymi, korupcją i wszelkimi innymi nieprawidłowościami w związku z tą pomocą, oraz z ich zwalczaniem. Ponadto Komisja powinna zapewnić stosowne kontrole, a Trybunał Obrachunkowy stosowne audyty.
(11)
Udostępnianie pomocy makrofinansowej Unii pozostaje bez uszczerbku dla uprawnień władzy budżetowej.
(12)
Komisja powinna zarządzać pomocą makrofinansową Unii. W celu zapewnienia, aby Parlament Europejski i Komitet Ekonomiczno-Finansowy były w stanie śledzić wdrażanie niniejszej decyzji, Komisja powinna regularnie informować je o postępach w udostępnianiu pomocy i udostępniać im stosowne dokumenty.
(13)
Zgodnie z art. 291 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję mają zostać ustanowione z wyprzedzeniem w drodze rozporządzenia przyjmowanego zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą. Do czasu przyjęcia tego nowego rozporządzenia zastosowanie nadal ma decyzja Rady 1999/468/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. ustanawiająca warunki wykonywania uprawnień wykonawczych przyznanych Komisji (2), z wyjątkiem procedury regulacyjnej połączonej z kontrolą, która nie ma zastosowania,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
1. Unia udostępnia Mołdawii pomoc makrofinansową w postaci dotacji o maksymalnej kwocie 90 mln EUR w celu wsparcia stabilizacji gospodarczej Mołdawii oraz zmniejszenia jej potrzeb w zakresie bilansu płatniczego i potrzeb budżetowych określonych w obecnym programie MFW.
2. Komisja zarządza udostępnianiem unijnej pomocy finansowej w sposób zgodny z umowami lub ustaleniami pomiędzy MFW a Mołdawią oraz z głównymi zasadami i celami reform gospodarczych określonymi w umowie o partnerstwie i współpracy UE- Mołdawia i w planie działania. Komisja regularnie informuje Parlament Europejski i Komitet Ekonomiczno-Finansowy o postępach w zarządzaniu pomocą oraz udostępnia im stosowne dokumenty.
3. Pomoc makrofinansowa Unii udostępniana jest na okres dwóch lat i sześciu miesięcy począwszy od pierwszego dnia po wejściu w życie protokołu ustaleń, o którym mowa w art. 2 ust. 1.
Artykuł 2
1. Komisja, działając zgodnie z procedurą doradczą, o której mowa w art. 5 ust. 2, jest uprawniona do uzgodnienia z władzami Mołdawii warunków polityki gospodarczej związanych z pomocą makrofinansową Unii, które mają zostać zawarte w protokole ustaleń zawierającym harmonogram ich realizacji (zwanym dalej „protokołem ustaleń”). Warunki te powinny być zgodne z umowami i ustaleniami pomiędzy MFW a Mołdawią oraz z głównymi zasadami i celami reform gospodarczych określonymi w umowie o partnerstwie i współpracy UE- Mołdawia i planie działania. Te zasady i cele zakładają wzmocnienie efektywności i przejrzystości pomocy oraz odpowiedzialności z nią związanej, w tym w szczególności systemów zarządzania finansami publicznymi w Mołdawii. Komisja regularnie monitoruje postępy w realizacji tych celów. Szczegółowe warunki finansowe pomocy określa się w umowie o dotację, którą Komisja ma uzgodnić z władzami Mołdawii.
2. Podczas wdrażania unijnej pomocy makrofinansowej Komisja monitoruje prawidłowość regulacji finansowych, procedur administracyjnych oraz wewnętrznych i zewnętrznych mechanizmów kontroli w Mołdawii, które są istotne z punktu widzenia takiej pomocy, oraz przestrzeganie uzgodnionego harmonogramu.
3. Komisja ocenia w regularnych odstępach czasu, czy polityka gospodarcza Mołdawii jest zgodna z celami unijnej pomocy makrofinansowej, oraz czy uzgodnione warunki dotyczące polityki gospodarczej są przestrzegane w zadowalający sposób. Komisja działa w tym zakresie w ścisłej współpracy z MFW i Bankiem Światowym oraz, jeżeli jest to wymagane, z Komitetem Ekonomiczno-Finansowym.
Artykuł 3
1. Z zastrzeżeniem warunków określonych w ust. 2, unijna pomoc makrofinansowa jest udostępniana Mołdawii przez Komisję w co najmniej trzech transzach dotacji. Wysokość każdej transzy określa się w protokole ustaleń.
2. O wypłacie transzy decyduje Komisja, przy czym warunkiem wypłaty jest zadowalająca realizacja warunków dotyczących polityki gospodarczej, które zostały uzgodnione w protokole ustaleń. Wypłata drugiej i każdej kolejnej lub każdych kolejnych transzy następuje nie wcześniej niż po upływie trzech miesięcy od wypłaty poprzedniej transzy.
3. Środki unijne są wypłacane na rzecz mołdawskiego banku centralnego. Środki unijne mogą zostać przekazane na rzecz skarbu państwa Mołdawii jako beneficjenta końcowego, z zastrzeżeniem postanowień uzgodnionych w protokole ustaleń, w tym potwierdzenia budżetowych potrzeb finansowych pozostających do zaspokojenia.
Artykuł 4
Pomoc makrofinansowa Unii jest realizowana zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich (3) oraz przepisów wykonawczych do tego rozporządzenia (4). W protokole ustaleń i w umowie o dotację, które mają zostać uzgodnione z władzami Mołdawii, przewidziane zostaną w szczególności środki szczególne, które mają zostać wdrożone przez Mołdawię w zakresie zapobiegania nadużyciom finansowym, korupcji i innym nieprawidłowościom związanym z pomocą oraz w zakresie ich zwalczania. W celu zapewnienia większej przejrzystości w zakresie zarządzania środkami unijnymi i ich wypłaty, w protokole ustaleń i w umowie o dotację przewidziane zostaną również kontrole, w tym kontrole na miejscu i inspekcje, które mają być przeprowadzane przez Komisję, w tym Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych. Ponadto zostaną w nich przewidziane audyty Trybunału Obrachunkowego, w stosownych przypadkach przeprowadzane również na miejscu.
Artykuł 5
1. Komisję wspomaga komitet.
2. W przypadku odniesienia do niniejszego ustępu zastosowanie mają art. 3 i 7 decyzji 1999/468/WE, z uwzględnieniem przepisów art. 8 tej decyzji.
Artykuł 6
1. Każdego roku do dnia 31 sierpnia Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie z wdrożenia niniejszej decyzji w roku poprzedzającym, zawierające jego ocenę. Sprawozdanie zawiera informacje o związku między warunkami dotyczącymi polityki określonymi w protokole ustaleń, bieżącymi wynikami gospodarczymi i budżetowymi Mołdawii a decyzją Komisji dotyczącą wypłacenia transz pomocy.
2. Nie później niż dwa lata po upłynięciu okresu dostępności, o którym mowa w art. 1 ust. 3, Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie z oceny ex post.
Artykuł 7
Niniejsza decyzja wchodzi w życie następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Sporządzono w Strasburgu dnia 20 października 2010 r.