ROZHODNUTÍ KOMISE
ze dne 5. listopadu 2010
o finančním příspěvku Unie na koordinovaný program sledování prevalence Listeria monocytogenes v některých potravinách určených k přímé spotřebě, který má být proveden v členských státech
(oznámeno pod číslem K(2010) 7516)
(2010/678/EU)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 882/2004 ze dne 29. dubna 2004 o úředních kontrolách za účelem ověření dodržování právních předpisů týkajících se krmiv a potravin a pravidel o zdraví zvířat a dobrých životních podmínkách zvířat (1), a zejména na článek 66 uvedeného nařízení,
s ohledem na směrnici Evropského parlamentu a Rady 2003/99/ES ze dne 17. listopadu 2003 o sledování zoonóz a jejich původců (2), a zejména na článek 5 uvedené směrnice,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Nařízení (ES) č. 882/2004 stanoví mimo jiné postupy upravující poskytování finančního příspěvku Unie na podporu provádění opatření nezbytných k zajištění uplatňování nařízení (ES) č. 882/2004.
(2)
Ve směrnici 2003/99/ES je uvedeno, že pro hodnocení rizik a ke stanovení základních hodnot týkajících se zoonóz a jejich původců lze stanovit koordinované programy sledování, zejména jsou-li zjištěny konkrétní potřeby.
(3)
Evropský úřad pro bezpečnost potravin (EFSA) a Evropské středisko pro prevenci a kontrolu nemocí (ECDC) vydaly v roce 2006 (3) a v roce 2007 (4) zprávy o vývoji a zdrojích zoonóz, jejich původců a antimikrobilání odolnosti v Unii (zprávy EFSA-ECDC). Podle těchto zpráv bylo v roce 2006 zaznamenáno ve 25 členských státech celkem 1 588 případů listeriózy (Listeria monocytogenes) u člověka. Vedle toho bylo v roce 2007 zaznamenáno ve 26 členských státech 1 558 těchto případů. Zprávy dále prokázaly, že u člověka došlo v období 2001-2006 k výraznému zvýšení incidence těchto případů. Onemocnění má často vážný průběh a úmrtnost je vysoká.
(4)
V důsledku toho, že Listeria monocytogenes je schopna se rozmnožovat v potravinách i při nízkých teplotách od 2 do 4 °C, je přítomnost Listeria monocytogenes v potravinách určených k přímé spotřebě s poměrně dlouhou dobou údržnosti velmi znepokojující.
(5)
Podle nařízení Komise (ES) č. 2073/2005 ze dne 15. listopadu 2005 o mikrobiologických kritériích pro potraviny (5) musí potravinářské podniky u potravin určených k přímé spotřebě dodržovat kritéria bezpečnosti potravin platná pro Listeria monocytogenes, a to v rámci správné hygienické praxe a programů analýzy rizik a kritických kontrolních bodů (HACCP).
(6)
Zprávy EFSA-ECDC ukázaly, že nejmenší míra dodržování kritérií týkajících se Listeria monocytogenes byla zaznamenána u sýrů určených k přímé spotřebě a u produktů rybolovu a tepelně opracovaných masných výrobků určených k přímé spotřebě.
(7)
Člověk je vystaven Listeria monocytogenes převážně v potravinách. Proto musí být prevalence Listeria monocytogenes a míra kontaminace produktů rybolovu, sýrů a tepelně opracovaných masných výrobků určených k přímé spotřebě touto bakterií vyhodnocovány harmonizovaným a srovnatelným způsobem pomocí koordinovaného programu sledování na úrovni maloobchodu ve všech členských státech.
(8)
Růst Listeria monocytogenes ve výrobcích určených k přímé spotřebě výrazně ovlivňuje pH, vodní aktivita a teplota skladování výrobku. K odhadu růstu Listeria monocytogenes při různých teplotách ve výrobcích určených k přímé spotřebě lze použít modelování.
(9)
Pokud právní předpisy Unie neobsahují žádné příslušné definice, měly by se pro zajištění harmonizovaného přístupu při vymezení sýrů určených k přímé spotřebě používat definice obsažené v Kodexu obecných norem pro sýry (CODEX STAN 283-1978, ve znění z roku 2008) a v Kodexu skupinových norem pro nezrající sýry včetně čerstvých sýrů (CODEX STAN 221-2001, ve znění z roku 2008), vydaných Komisí pro Codex Alimentarius.
(10)
V květnu 2009 schválila pracovní skupina EFSA pro sledování sběru dat o zoonózách zprávu o navržených technických specifikacích pro koordinovaný program sledování prevalence Listeria monocytogenes v určitých kategoriích potravin určených k přímé spotřebě na úrovni maloobchodu v EU (6).
(11)
Za účelem další harmonizace fáze vzorkování se vzorky odeberou na maloobchodní úrovni zahrnující obchody, supermarkety a další podobná prodejní místa, která prodávají přímo konečnému spotřebiteli.
(12)
V zájmu zaručení důvěrnosti údajů by se údaje shromážděné v rámci koordinovaného programu sledování neměly použít bez předchozího souhlasu členských států pro jiné účely než pro tento program.
(13)
Vzhledem k významu sběru srovnatelných údajů o prevalenci Listeria monocytogenes v potravinách určených k přímé spotřebě by měl být na provádění takového koordinovaného programu sledování poskytnut finanční příspěvek Unie.
(14)
Aby bylo možné provádět odběr vzorků a analýzy v rámci koordinovaného programu harmonizovaným způsobem, avšak se zřetelem na možné rozdíly mezi členskými státy, pokud jde o jeho časový rámec, je vhodné stanovit dobu zahájení a trvání programu.
(15)
Finanční příspěvek Unie by měl být poskytnut, pokud je dotčený koordinovaný program sledování prováděn v souladu s tímto rozhodnutím a pokud příslušné orgány dodají všechny požadované informace ve lhůtách stanovených v tomto rozhodnutí.
(16)
V zájmu administrativní efektivity by měl být každý výdaj, pro nějž je požadován finanční příspěvek Unie, vyjádřen v eurech. V souladu s nařízením Rady (ES) č. 1290/2005 ze dne 21. června 2005 o financování společné zemědělské politiky (7) by převodním kurzem uplatňovaným u výdajů vyjádřených v jiné měně než v euru měl být poslední kurz stanovený Evropskou centrální bankou před prvním dnem měsíce, ve kterém dotčený členský stát předložil žádost o proplacení.
(17)
Toto rozhodnutí je rozhodnutím o financování ve smyslu článku 75 nařízení Rady (ES, Euratom) č. 1605/2002 ze dne 25. června 2002, kterým se stanoví finanční nařízení o souhrnném rozpočtu Evropských společenství (finanční nařízení) (8), článku 90 prováděcích pravidel k tomuto finančnímu nařízení a článku 15 vnitřních pravidel pro provádění souhrnného rozpočtu Evropských společenství.
(18)
Opatření stanovená tímto rozhodnutím jsou v souladu se stanoviskem Stálého výboru pro potravinový řetězec a zdraví zvířat,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Předmět
Toto rozhodnutí zřizuje koordinovaný program sledování prevalence Listeria monocytogenes v některých kategoriích potravin určených k přímé spotřebě uvedených v článku 2 na maloobchodní úrovni a stanoví pravidla pro finanční příspěvek Unie členským státům na jeho provádění.
Článek 2
Oblast působnosti a délka trvání koordinovaného programu sledování
1. Členské státy budou provádět koordinovaný program sledování namátkovým odběrem vzorků na maloobchodní úrovni s cílem vyhodnotit prevalenci Listeria monocytogenes v následujících kategoriích potravin určených k přímé spotřebě:
a)
balené (nemražené) ryby uzené za tepla či za studena nebo ryby typu „gravad lax“;
b)
měkké nebo poloměkké sýry kromě čerstvých;
c)
balené tepelně opracované masné výrobky.
2. Vzorkování v rámci koordinovaného programu sledování uvedeného v odstavci 1 se provádí od roku 2010 po dobu nejméně 12 měsíců.
Článek 3
Definice
Pro účely tohoto rozhodnutí se rozumí:
1)
„potravinou určenou k přímé spotřebě“ potravina určená k přímé spotřebě podle definice uvedené v čl. 2 písm. g) nařízení (ES) č. 2073/2005;
2)
„dobou údržnosti“ doba údržnosti podle definice uvedené v čl. 2 písm. f) nařízení (ES) č. 2073/2005;
3)
„partií“ partie podle definice uvedené v čl. 2 písm. e) nařízení (ES) č. 2073/2005;
4)
„maloobchodem“ maloobchod podle definice uvedené v čl. 3 odst. 7 nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 178/2002 ze dne 28. ledna 2002, kterým se stanoví obecné zásady a požadavky potravinového práva, zřizuje se Evropský úřad pro bezpečnost potravin a stanoví postupy týkající se bezpečnosti potravin (9); pro účely tohoto rozhodnutí ovšem termín maloobchod zahrnuje pouze obchody, supermarkety a další podobná prodejní místa, která prodávají přímo konečnému spotřebiteli; nezahrnuje distribuční terminály nebo centra, provozy veřejného stravování, podnikové restaurační služby, závodní jídelny, restaurace a další podobné stravovací provozovny a velkoobchodní prodejny;
5)
„zpracováním“ zpracování podle definice uvedené v čl. 2 odst. 1 písm. m) nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 852/2004 ze dne 29. dubna 2004 o hygieně potravin (10);
6)
„masnými výrobky“ masné výrobky podle definice uvedené v bodě 7.1 přílohy I nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 853/2004 ze dne 29. dubna 2004, kterým se stanoví zvláštní hygienická pravidla pro potraviny živočišného původu (11);
7)
„zemí výroby“ země uvedená na identifikační značce podle ustanovení bodu 6 části B oddílu I přílohy II nařízení (ES) č. 853/2004;
8)
„balenými potravinami“ potraviny, které jsou po celém povrchu zakryté propustným nebo nepropustným obalem, aby byly chráněny před přímým stykem s okolním prostředím;
9)
„potravinami balenými v ochranné atmosféře“ potraviny zabalené a hermeticky uzavřené po odstranění vzduchu z balení a jeho nahrazení přísně kontrolovanou plynnou směsí oxidu uhličitého, kyslíku a/nebo dusíku;
10)
„vakuově balenými potravinami“ potraviny zabalené a hermeticky uzavřené po odstranění vzduchu z balení;
11)
„uzenou rybou“ ryba konzervovaná uzením;
12)
„rybou typu“„gravad lax“ ryba konzervovaná naložením do soli a cukru bez tepelného ošetření;
13)
„zrajícími sýry“ sýry, které nelze spotřebovat bezprostředně po jejich výrobě, ale které se musí udržovat po určitou dobu při určité teplotě a v určitých dalších podmínkách, aby v nich proběhly nutné biochemické a fyzikální změny, jež jsou pro daný sýr příznačné;
14)
„měkkými sýry“ sýry s obsahem vody v tukuprosté sušině nad 67 %;
15)
„poloměkkými sýry“ sýry s pouze lehce pevnější strukturou než sýry z kategorie měkkých sýrů. Tyto sýry mají obsah vody v tukuprosté sušině od 62 do 67 %. Poloměkké sýry jsou na dotyk pevné, ale pružné;
16)
„plísňovými sýry“ sýry, jejichž zrání bylo primárně ukončeno vývojem příznačné plísně uvnitř a/nebo na povrchu daného sýru;
17)
„sýry zrajícími pod mazem“ sýry, jejichž kůrka byla během zrání nebo po něm ošetřena nebo se na ní přirozeně vyvinuly požadované kultury mikroorganismů jako například Penicillium candidum nebo Brevibacterium linens. Výsledná vrstva nebo potah tvoří součást kůrky;
18)
„sýry zrajícími v solném nálevu“ sýry, které zrají a jsou uloženy v solném nálevu až do jejich prodeje nebo zabalení;
19)
„čerstvými sýry“ tvarohové sýry, které se nepodrobily žádnému zrání, jako například sýry cottage, mozzarella, ricotta a tvaroh. Čerstvé sýry nejsou zahrnuty do tohoto koordinovaného programu sledování.
Článek 4
Odběr vzorků, provádění vyšetření a zaznamenávání údajů členskými státy
1. Odběr vzorků provádí příslušný orgán nebo je prováděn pod jeho dozorem.
2. Vyšetření ke stanovení Listeria monocytogenes, pH a vodní aktivity provádějí národní referenční laboratoře pro Listeria monocytogenes.
3. Příslušný orgán může kromě národních referenčních laboratoří určit i jiné laboratoře, které jsou akreditovány k provádění úředních kontrol týkajících se Listeria monocytogenes a podílejí se na nich, k tomu, aby prováděly vyšetření ke stanovení Listeria monocytogenes, pH a vodní aktivity.
4. Odběr vzorků a vyšetření stanovené v odstavcích 1, 2 a 3 a zaznamenávání všech příslušných údajů se provádějí v souladu s technickými specifikacemi uvedenými v příloze I.
5. Počet vzorků, který se má odebrat z každé kategorie potravin určených k přímé spotřebě v každém členském státě, je uveden v příloze II.
Článek 5
Sběr, vyhodnocování, předávání a využití údajů na úrovni Unie
1. Členský stát provede sběr a vyhodnocení výsledků odběru vzorků a vyšetření ke stanovení Listeria monocytogenes, pH a vodní aktivity stanovených v čl. 4 odst. 1, 2 a 3 tohoto rozhodnutí.
Tyto výsledky a jejich vyhodnocení spolu se všemi příslušnými údaji se zahrnou do závěrečné zprávy o provedení koordinovaného programu sledování, která se předá Komisi před 31. květnem 2012.
2. Komise stanoví do 30. listopadu 2010 formát datového slovníku a formuláře pro sběr údajů, které příslušné orgány použijí pro vypracování zprávy uvedené v odstavci 1.
3. Komise předá závěrečné zprávy stanovené v odstavci 1 Evropskému úřadu pro bezpečnost potravin (EFSA), který je prověří, vypracuje předpovědní modely pro dodržování kritérií bezpečnosti potravin z hlediska Listeria monocytogenes a pro růst mikroorganismů v různých podmínkách skladování a během šesti měsíců vydá souhrnnou zprávu.
4. Jakékoliv používání údajů předložených členskými státy pro jiné účely než pro tento koordinovaný program sledování podléhá předchozímu souhlasu členských států.
5. Údaje a výsledky se veřejně zpřístupní způsobem, který zajistí zachování důvěrnosti jednotlivých výsledků.
Článek 6
Podmínky poskytnutí finančního příspěvku Unie
1. Členským státům se z rozpočtové linie 17 04 07 01 poskytne finanční příspěvek Unie v celkové výši 1 555 300 EUR na náklady na sběr, vyhodnocení a podávání zpráv podle čl. 5 odst. 1, které souvisejí s vyšetřeními stanovenými v čl. 4 odst. 2 do výše maximální celkové částky pro spolufinancování stanovené v příloze III.
2. Finanční příspěvek Unie stanovený v odstavci 1 se vyplatí členským státům za předpokladu, že je koordinovaný program sledování prováděn v souladu s příslušnými ustanoveními právních předpisů Unie, včetně pravidel hospodářské soutěže a pravidel zadávání veřejných zakázek, a dále v souladu s následujícími podmínkami:
Závěrečná zpráva o provedení koordinovaného programu sledování musí být předložena Komisi před 31. květnem 2012 a musí obsahovat:
i)
všechny informace stanovené v části D přílohy I,
ii)
doklady prokazující náklady členských států na provedená vyšetření; tyto doklady musí obsahovat alespoň informace uvedené v příloze IV.
3. V případě pozdního předložení závěrečné zprávy stanovené v odstavci 2 se finanční příspěvek Unie sníží o 25 % k 1. červenci 2012, o 50 % k 1. srpnu 2012 a o 100 % k 1. září 2012.
Článek 7
Maximální částky, které budou proplaceny
Maximální výše finančního příspěvku Unie na náklady, které budou členským státům proplaceny za sběr, vyhodnocení a podávání zpráv podle čl. 5 odst. 1, nepřesáhne následující částky:
a)
60 EUR za každý vzorek, který byl odebrán ke stanovení přítomnosti Listeria monocytogenes, vyhodnocen a o němž byla podána zpráva;
b)
60 EUR za každý vzorek, který byl odebrán ke stanovení počtu Listeria monocytogenes, vyhodnocen a o němž byla podána zpráva;
c)
15 EUR za každý vzorek, který byl odebrán ke stanovení hodnoty pH, vyhodnocen a o němž byla podána zpráva;
d)
20 EUR za každý vzorek, který byl odebrán ke stanovení vodní aktivity (aw), vyhodnocen a o němž byla podána zpráva.
Článek 8
Přepočítací koeficient pro výdaje
Jsou-li výdaje členského státu vyjádřeny v jiné měně než v euru, přepočte je dotčený členský stát na eura na základě posledního směnného kursu stanoveného Evropskou centrální bankou před prvním dnem měsíce, ve kterém dotčený členský stát předložil žádost.
Článek 9
Určení
Toto rozhodnutí je určeno členským státům.
V Bruselu dne 5. listopadu 2010.
DECYZJA KOMISJI
z dnia 5 listopada 2010 r.
dotycząca wkładu finansowego Unii na rzecz skoordynowanego programu monitorowania występowania Listeria monocytogenes w niektórych rodzajach żywności gotowej do spożycia przeprowadzanego w państwach członkowskich
(notyfikowana jako dokument nr C(2010) 7516)
(2010/678/UE)
KOMISJA EUROPEJSKA,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (1), w szczególności jego art. 66,
uwzględniając dyrektywę 2003/99/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie monitorowania chorób odzwierzęcych i odzwierzęcych czynników chorobotwórczych (2), w szczególności jej art. 5,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Rozporządzenie (WE) nr 882/2004 ustanawia między innymi procedury regulujące wkład finansowy Unii na środki niezbędne do zapewnienia stosowania rozporządzenia (WE) nr 882/2004.
(2)
Dyrektywa 2003/99/WE przewiduje możliwość ustanowienia skoordynowanych programów monitorowania, zwłaszcza w przypadku określenia szczególnych potrzeb w celu oceny ryzyka lub ustanowienia wartości referencyjnych w odniesieniu do chorób odzwierzęcych i odzwierzęcych czynników chorobotwórczych.
(3)
Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) oraz Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) opublikowały sprawozdania w sprawie tendencji w chorobach odzwierzęcych i ich źródeł, odzwierzęcych czynników chorobotwórczych oraz oporności przeciwdrobnoustrojowej w Unii w 2006 r. (3) i 2007 r. (4) (sprawozdania EFSA-ECDC). Według tych sprawozdań w 2006 r. w 25 państwach członkowskich odnotowano łącznie 1 588 przypadków listeriozy (Listeria monocytogenes) u ludzi. Ponadto w 2007 r. odnotowano 1 558 takich przypadków w 26 państwach członkowskich. W sprawozdaniach wykazano również znaczny wzrost występowania takich przypadków u ludzi w latach 2001-2006. Choroba jest często ciężka, a umieralność wysoka.
(4)
Fakt, że Listeria monocytogenes jest w stanie rozmnażać się w żywności różnego rodzaju już w temperaturach tak niskich jak 2-4°C, sprawia, iż występowanie Listeria monocytogenes w żywności gotowej do spożycia ze stosunkowo długim okresem przydatności do spożycia jest szczególnie niepokojące.
(5)
Zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 2073/2005 z dnia 15 listopada 2005 r. w sprawie kryteriów mikrobiologicznych dotyczących środków spożywczych (5) podmioty prowadzące przedsiębiorstwa spożywcze mają przestrzegać kryteriów bezpieczeństwa żywności dotyczących Listeria monocytogenes dla żywności gotowej do spożycia w ramach dobrej praktyki higienicznej oraz analizy zagrożeń i krytycznych punktów kontroli (HACCP).
(6)
W sprawozdaniach EFSA-ECDC wskazano, że najwyższy odsetek przypadków niezgodności z kryteriami dotyczącymi Listeria monocytogenes odnotowano w gotowych do spożycia serach, produktach rybołówstwa oraz wyrobach mięsnych poddawanych obróbce cieplnej.
(7)
Ludzie są narażeni na Listeria monocytogenes głównie na drodze kontaktu z żywnością. Dlatego też występowanie i poziom zanieczyszczenia Listeria monocytogenes produktów rybołówstwa gotowych do spożycia, serów oraz wyrobów mięsnych poddawanych obróbce cieplnej powinny zostać oszacowane w zharmonizowany i porównywalny sposób przy pomocy skoordynowanego programu monitorowania na poziomie handlu detalicznego we wszystkich państwach członkowskich.
(8)
Na wzrost Listeria monocytogenes w produkcie gotowym do spożycia mają wpływ pH, aktywność wody oraz temperatura przechowywania produktu. Możliwe jest stworzenie modelu do oszacowania wzrostu Listeria monocytogenes w produkcie gotowym do spożycia w różnych warunkach temperaturowych.
(9)
W przypadku braku stosownych definicji w prawodawstwie unijnym należy stosować definicje z Kodeksu Żywnościowego, z ogólnej normy dotyczącej sera (CODEX STAN 283-1978, zmiana z 2008 r.) oraz z Kodeksu Żywnościowego, z normy grupowej dotyczącej sera niedojrzewająego, w tym sera świeżego (CODEX STAN 221-2001, zmiana z 2008 r.) wydanych przez Komisję Codex Alimentarius w celu zapewnienia zharmonizowanego podejścia w definiowaniu serów gotowych do spożycia.
(10)
W maju 2009 r. grupa zadaniowa EFSA ds. gromadzenia danych o chorobach odzwierzęcych przyjęła sprawozdanie w sprawie proponowanych specyfikacji technicznych dotyczących skoordynowanego programu monitorowania Listeria monocytogenes w niektórych kategoriach żywności gotowej do spożycia na poziomie handlu detalicznego w UE (6).
(11)
Aby w dalszym stopniu zharmonizować etap pobierania próbek, próbki pobiera się na poziomie detalicznym, obejmującym sklepy, supermarkety i inne podobne punkty sprzedaży, które sprzedają towary bezpośrednio konsumentowi końcowemu.
(12)
Dane zgromadzone w ramach skoordynowanego programu monitoringu nie powinny być wykorzystywane do innych celów niż ten program bez wcześniejszego uzgodnienia z państwami członkowskimi w celu zagwarantowania poufności danych.
(13)
Ze względu na duże znaczenie gromadzenia porównywalnych danych dotyczących występowania Listeria monocytogenes w żywności gotowej do spożycia należy przyznać wkład finansowy Unii na prowadzenie takiego skoordynowanego programu monitorowania.
(14)
Aby ułatwić pobieranie próbek i przeprowadzanie analiz w ramach skoordynowanego programu w zharmonizowany sposób, biorąc pod uwagę ewentualne różnice w ramach czasowych pomiędzy państwami członkowskimi, należy ustalić początek i czas trwania programu.
(15)
Wkład finansowy Unii powinien zostać przyznany, pod warunkiem że skoordynowany program monitorowania jest przeprowadzany zgodnie z niniejszą decyzją oraz pod warunkiem dostarczenia przez właściwe organy wszelkich niezbędnych informacji w terminach w niej przewidzianych.
(16)
Dla większej wydajności administracyjnej wszelkie wydatki przedstawione w celu uzyskania wkładu finansowego Unii powinny być wyrażone w euro. Zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (7) kursem wymiany dla wydatków w walucie innej niż euro powinien być ostatni kurs ustalony przez Europejski Bank Centralny przed pierwszym dniem miesiąca, w którym dane państwo członkowskie złożyło wniosek o zwrot kosztów.
(17)
Niniejsza decyzja stanowi decyzję finansową w rozumieniu art. 75 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich (8) (rozporządzenie finansowe) oraz art. 90 szczegółowych zasad wykonania rozporządzenia finansowego oraz art. 15 wewnętrznych zasad wykonywania budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich.
(18)
Środki przewidziane w niniejszej decyzji są zgodne z opinią Stałego Komitetu ds. Łańcucha Żywnościowego i Zdrowia Zwierząt,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Przedmiot
Niniejsza decyzja ustanawia skoordynowany program monitorowania występowania Listeria monocytogenes w niektórych kategoriach żywności gotowej do spożycia wymienionych w art. 2 na poziomie handlu detalicznego oraz zasady przyznawania wkładu finansowego Unii państwom członkowskim w celu jego wdrażania.
Artykuł 2
Zakres i czas trwania skoordynowanego programu monitorowania
1. Państwa członkowskie przeprowadzają skoordynowany program monitorowania w celu oceny występowania Listeria monocytogenes w następujących kategoriach żywności gotowej do spożycia, w próbkach wybieranych losowo na poziomie handlu detalicznego:
a)
pakowane (niemrożone) wędzone na ciepło lub zimno ryby lub produkty rybne „Gravad”;
b)
sery miękkie i półmiękkie, z wyłączeniem serów świeżych;
c)
pakowane wyroby mięsne poddawane obróbce cieplnej.
2. Pobieranie próbek w ramach skoordynowanego programu monitorowania określonego w ust. 1 zostanie przeprowadzone w okresie rozpoczynającym się w 2010 r. i trwającym przynajmniej 12 miesięcy.
Artykuł 3
Definicje
Dla celów niniejszej decyzji stosuje się następujące definicje:
1)
„żywność gotowa do spożycia” oznacza żywność gotową do spożycia zgodnie z definicją w art. 2 lit. g) rozporządzenia (WE) nr 2073/2005;
2)
„okres przydatności do spożycia” oznacza okres przydatności do spożycia zgodnie z definicją w art. 2 lit. f) rozporządzenia (WE) nr 2073/2005;
3)
„partia” oznacza partię zgodnie z definicją w art. 2 lit. e) rozporządzenia (WE) nr 2073/2005;
4)
„handel detaliczny” oznacza handel detaliczny zgodnie z definicją w art. 3 ust. 7 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (9); jednakże na potrzeby niniejszej decyzji handel detaliczny obejmuje wyłącznie sklepy, supermarkety i inne podobne punkty sprzedaży sprzedające bezpośrednio konsumentowi końcowemu; nie obejmuje on terminali dystrybucyjnych, centrów dystrybucji, działalności cateringowej, cateringu instytucjonalnego, stołówek zakładowych, restauracji ani innych podobnych działań związanych z usługami żywnościowymi oraz hurtowni;
5)
„przetwarzanie” oznacza przetwarzanie zgodnie z definicją w art. 2 ust. 1 lit. m) rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (10);
6)
„wyroby mięsne” oznaczają wyroby mięsne zgodnie z definicją w pkt 7.1 załącznika I do rozporządzenia (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego (11);
7)
„kraj produkcji” oznacza kraj wskazany na znaku identyfikacyjnym przewidzianym w załączniku II sekcja I część B pkt 6 do rozporządzenia (WE) nr 853/2004;
8)
„żywność pakowana” oznacza żywność, której cała powierzchnia została przykryta przepuszczalnym lub nieprzepuszczalnym materiałem do pakowania w celu zapobieżenia bezpośredniemu kontaktowi żywności ze środowiskiem;
9)
„żywność pakowana w atmosferze modyfikowanej” oznacza żywność, która została opakowana i hermetycznie zamknięta po usunięciu z opakowania powietrza i zastąpieniu go ściśle kontrolowaną mieszaniną gazów składającą się z dwutlenku węgla, tlenu lub azotu;
10)
„żywność pakowana próżniowo” oznacza żywność, która została opakowana i hermetycznie zamknięta po usunięciu powietrza z opakowania;
11)
„wędzone ryby” oznaczają ryby konserwowane poprzez wędzenie;
12)
„produkty rybne »Gravad«” oznaczają ryby peklowane w soli i cukrze bez obróbki cieplnej;
13)
„sery dojrzewające” oznaczają sery, które nie są gotowe do spożycia wkrótce po wytworzeniu, lecz muszą być przechowywane przez taki okres czasu, w takiej temperaturze i w takich warunkach, które wywołają niezbędne zmiany biochemiczne i fizyczne charakterystyczne dla danego sera;
14)
„sery miękkie” oznaczają sery, w których zawartość wilgoci w masie beztłuszczowej jest wyższa niż 67 %;
15)
„sery półmiękkie” oznaczają sery o konsystencji tylko nieco twardszej od serów miękkich. Procentowa zawartość wilgoci w tych serach wynosi w masie beztłuszczowej 62-67 %. Charakteryzuje je jędrna, lecz elastyczna konsystencja;
16)
„dojrzewające sery pleśniowe” oznaczają sery, których dojrzewanie obejmuje przede wszystkim wystąpienie charakterystycznego wzrostu pleśni wewnątrz lub na powierzchni sera;
17)
„dojrzewające sery maziowe” oznaczają sery, których skórka w trakcie dojrzewania lub po nim została poddana obróbce lub naturalnie skolonizowana odpowiednimi kulturami mikroorganizmów, np. Penicillium candidum lub Brevibacterium linens. Powstała w ten sposób warstwa maziowa stanowi część skórki;
18)
„dojrzewające sery solankowe” oznaczają sery dojrzewające i przechowywane w solance do momentu ich sprzedaży lub pakowania;
19)
„sery świeże” oznaczają sery twarogowe, które nie podlegają dojrzewaniu, np. serek wiejski, mozarella, ricotta i twaróg. Sery świeże nie są objęte niniejszym skoordynowanym programem monitorowania.
Artykuł 4
Pobieranie próbek, analizy i rejestrowanie danych przez państwa członkowskie
1. Pobieranie próbek przeprowadzane jest przez właściwy organ lub pod jego nadzorem.
2. Krajowe laboratoria referencyjne w zakresie Listeria monocytogenes wykonują analizy na obecność Listeria monocytogenes, analizy pH oraz aktywności wody.
3. Właściwy organ może też wyznaczyć inne laboratoria niż krajowe laboratoria referencyjne, które są akredytowane i zaangażowane w urzędowe kontrole w zakresie Listeria monocytogenes, do przeprowadzenia analiz na obecność Listeria monocytogenes, analiz pH oraz aktywności wody.
4. Pobieranie próbek i analizy, o których mowa w ust. 1, 2 i 3, oraz rejestrowanie wszystkich istotnych danych odbywa się zgodnie ze specyfikacjami technicznymi określonymi w załączniku I.
5. Liczba próbek do pobrania w poszczególnych kategoriach żywności gotowej do spożycia w każdym państwie członkowskim jest określona w załączniku II.
Artykuł 5
Gromadzenie, ocena, sprawozdawczość i wykorzystanie danych na poziomie Unii
1. Państwo członkowskie gromadzi i ocenia rezultaty pobierania próbek oraz wyniki analiz na obecność Listeria monocytogenes, analiz pH oraz aktywności wody przewidzianych w art. 4 ust. 1, 2 i 3 niniejszej decyzji.
Wyniki te, ich ocena oraz wszelkie istotne dane są dołączane do sprawozdania końcowego z realizacji skoordynowanego programu monitorowania, które przekazywane jest Komisji przed dniem 31 maja 2012 r.
2. Do dnia 30 listopada 2010 r. Komisja ustala format słownika danych i formularzy gromadzenia danych, które będą stosowane przez właściwe organy przy sporządzaniu sprawozdania, o którym mowa w ust. 1.
3. Komisja przekazuje sprawozdania końcowe, o których mowa w ust. 1, do Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA), który je analizuje, opracowuje predyktywne modele zgodności z kryteriami bezpieczeństwa żywności dotyczącymi Listeria monocytogenes oraz wzrostu mikroorganizmów w różnych warunkach przechowywania i w okresie sześciu miesięcy wydaje sprawozdanie podsumowujące.
4. Jakiekolwiek użycie danych dostarczonych przez państwa członkowskie w celach innych niż związane ze skoordynowanym programem monitorowania wymaga uprzedniej zgody tych państw członkowskich.
5. Dane oraz wyniki podaje się do publicznej wiadomości w formie zapewniającej poufność poszczególnych wyników.
Artykuł 6
Warunki przyznawania wkładu finansowego Unii
1. Wkład finansowy Unii w całkowitej wysokości 1 555 300 EUR z pozycji budżetu 17 04 07 01 na pokrycie kosztów gromadzenia i oceny próbek oraz sprawozdawczości, przewidzianych w art. 5 ust. 1, które są związane z analizami przewidzianymi w art. 4 ust. 2, przyznawany jest państwom członkowskim do maksymalnej kwoty przewidzianej na współfinansowanie określonej w załączniku III.
2. Wkład finansowy Unii, o którym mowa w ust. 1, wypłacany jest każdemu państwu członkowskiemu, o ile realizacja skoordynowanego programu monitorowania jest zgodna z właściwymi przepisami prawa unijnego, m.in. z przepisami dotyczącymi konkurencji i zamówień publicznych oraz z zastrzeżeniem spełnienia następujących warunków:
Sprawozdanie końcowe z realizacji skoordynowanego programu monitorowania musi zostać przekazane Komisji przed dniem 31 maja 2012 r.; sprawozdanie takie musi obejmować:
(i)
wszystkie informacje wyszczególnione w załączniku I część D;
(ii)
dowody poniesienia przez państwa członkowskie wydatków na przeprowadzenie analiz; dowody te powinny zawierać co najmniej informacje określone w załączniku IV.
3. W przypadku złożenia po terminie sprawozdania końcowego, o którym mowa w ust. 2, wkład finansowy Unii ulega obniżeniu o 25 % z dniem 1 lipca 2012 r., o 50 % z dniem 1 sierpnia 2012 r. i o 100 % z dniem 1 września 2012 r.
Artykuł 7
Maksymalna wysokość zwrotu kosztów
Maksymalne kwoty wkładu finansowego Unii, które mają zostać zwrócone państwom członkowskim na pokrycie kosztów gromadzenia i oceny próbek oraz sprawozdawczości, przewidzianych w art. 5 ust. 1, nie przekraczają następujących kwot:
a)
do 60 EUR za każdą pobraną i ocenioną próbkę, opisaną w sprawozdaniu w sprawie wykrycia Listeria monocytogenes;
b)
do 60 EUR za każdą pobraną i ocenioną próbkę, opisaną w sprawozdaniu w sprawie oznaczenia Listeria monocytogenes;
c)
do 15 EUR za każdą pobraną i ocenioną próbkę, opisaną w sprawozdaniu w sprawie analizy poziomu pH;
d)
do 20 EUR za każdą pobraną i ocenioną próbkę, opisaną w sprawozdaniu w sprawie analizy aktywności wody (aw).
Artykuł 8
Kurs wymiany dla wydatkowania
Jeśli wydatki danego państwa członkowskiego wyrażone są w innej walucie niż euro, państwo to dokonuje przeliczenia na euro, stosując ostatni kurs wymiany ustalony przez Europejski Bank Centralny przed pierwszym dniem miesiąca, w którym dane państwo członkowskie złożyło wniosek.
Artykuł 9
Adresaci
Niniejsza decyzja skierowana jest do państw członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia 5 listopada 2010 r.