NAŘÍZENÍ EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY (EU) č. 1227/2011
ze dne 25. října 2011
o integritě a transparentnosti velkoobchodního trhu s energií
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 194 odst. 2 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
po postoupení návrhu legislativního aktu vnitrostátním parlamentům,
s ohledem na stanovisko Evropského hospodářského a sociálního výboru (1),
po konzultaci s Výborem regionů,
v souladu s řádným legislativním postupem (2),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Je důležité zajistit, aby spotřebitelé a další účastníci trhu mohli mít důvěru v integritu trhů s elektřinou a plynem, aby ceny stanovené na velkoobchodních trzích s energií odrážely spravedlivou a konkurenční interakci mezi nabídkou a poptávkou a aby nebylo možné získávat výhody ze zneužívání trhu.
(2)
Cílem větší integrity a transparentnosti velkoobchodních trhů s energií by měla být podpora otevřené a spravedlivé hospodářské soutěže na velkoobchodních trzích s energií ve prospěch konečných spotřebitelů energie.
(3)
Evropský výbor regulátorů trhů s cennými papíry a Skupina evropských regulačních orgánů pro elektroenergetiku a plynárenství v poskytnuté radě potvrdily, že v rámci stávajících právních předpisů nelze náležitě řešit otázky integrity trhu na trzích s elektřinou a zemním plynem a doporučily, aby bylo zváženo zavedení vhodného legislativního rámce přizpůsobeného potřebám odvětví energetiky, který zamezí zneužívání trhu a zohlední specifické podmínky odvětví, které nejsou upraveny jinými směrnicemi a nařízeními.
(4)
Velkoobchodní trhy s energií jsou v celé Unii čím dál tím víc vzájemně propojené. Zneužívání trhu v jednom členském státě často ovlivňuje nejenom velkoobchodní ceny elektřiny a zemního plynu při obchodování přes státní hranice, ale i maloobchodní ceny pro spotřebitele a mikropodniky. Proto problém zajištění integrity trhů nemůže být záležitostí pouze jednotlivých členských států. Pro dotvoření plně fungujícího, vzájemně propojeného a integrovaného vnitřního trhu s energií je velmi důležité, aby probíhalo důsledné monitorování přeshraničního trhu.
(5)
Velkoobchodní trhy s energií zahrnují jak komoditní trhy, tak i trhy s deriváty, které jsou životně důležité pro trhy s energií a finanční trhy, a tvorba cen je v obou sektorech vzájemně propojená. Zahrnují mimo jiné regulované trhy, mnohostranné systémy obchodování a mimoburzovní (OTC) transakce a dvoustranné smlouvy, a to přímé nebo zprostředkované.
(6)
Dosud byly postupy monitorování trhů s energií specifické pro jednotlivé členské státy a sektory. V závislosti na celkovém tržním rámci a situaci v oblasti regulace to může mít za následek, že obchodní činnosti budou podléhat mnohočetným pravomocem, přičemž monitorování bude uskutečňovat několik různých orgánů nacházejících se případně v různých členských státech. Může to vést k tomu, že nebude dost jasné, kdo nese odpovědnost, a dokonce i k situaci, že takové monitorování nebude existovat.
(7)
Chování, které narušuje integritu trhu s energií, není v současné době na některých nejdůležitějších trzích s energií jednoznačně zakázáno. V zájmu ochrany konečných spotřebitelů a zaručení dostupných cen energie pro evropské občany musí být takové chování zakázáno.
(8)
Obchodování s deriváty, které lze vypořádat buď fyzicky, nebo finančně, a obchodování s komoditami se na velkoobchodních trzích s energií uskutečňuje současně. Je proto důležité, aby definice obchodování zasvěcených osob a manipulace s trhem, které představují zneužívání trhu, byly, pokud jde o jejich použití na trhy s deriváty a komoditními trhy, slučitelné. Toto nařízení by se v zásadě mělo vztahovat na všechny provedené transakce, ale současně by mělo zohledňovat zvláštní rysy velkoobchodních trhů s energií.
(9)
Maloobchodní smlouvy, které se týkají dodávky elektřiny nebo zemního plynu konečným zákazníkům, nepodléhají manipulaci s trhem ve stejné míře jako velkoobchodní smlouvy, které se snadno kupují a prodávají. Rozhodnutí největších spotřebitelů energie však mohou ovlivnit ceny na velkoobchodních trzích s energií a mít přeshraniční dopad. Proto je vhodné posuzovat dodavatelské smlouvy těchto velkých spotřebitelů v souvislosti se zajišťováním integrity velkoobchodních trhů s energií.
(10)
S ohledem na výsledky přezkumu uvedené ve sdělení Komise ze dne 21. prosince 2010 s názvem „Posílený rámec dohledu nad trhem pro systém EU pro obchodování s emisemi“ by Komise měla zvážit předložení legislativního návrhu s cílem řešit v přiměřené lhůtě zjištěné nedostatky v transparentnosti a integritě evropského trhu s uhlíkem a v dohledu nad ním.
(11)
Nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 714/2009 ze dne 13. července 2009 o podmínkách přístupu do sítě pro přeshraniční obchod s elektřinou (3) a nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 715/2009 ze dne 13. července 2009 o podmínkách přístupu k plynárenským přepravním soustavám (4) uznávají, že je nutný stejný přístup k informacím o fyzickém stavu a účinnosti systému, aby všichni účastníci trhu mohli posoudit celkovou situaci v poptávce a nabídce a určit důvody výkyvů velkoobchodní ceny.
(12)
Využívání nebo snaha o využívání důvěrných informací pro obchodování buď na vlastní účet, nebo na účet třetí strany, by mělo být jednoznačně zakázáno. Využívání důvěrných informací může také spočívat v obchodování s velkoobchodními energetickými produkty uskutečňovaném osobami, které vědí nebo by měly vědět, že informace, které mají, jsou důvěrné. Informace o vlastních obchodních plánech a strategiích účastníka trhu by neměly být považovány za důvěrné informace. Informace, které se musí zveřejnit v souladu s nařízením (ES) č. 714/2009 nebo nařízením (ES) č. 715/2009, včetně rámcových pokynů a kodexů sítí přijatých podle uvedených nařízení, mohou v případě, že se jedná o informace citlivé z hlediska ceny, sloužit jako základ pro rozhodnutí účastníků trhu o tom, že vstoupí do transakcí s velkoobchodními energetickými produkty, a proto by mohly do svého zveřejnění představovat důvěrné informace.
(13)
Manipulace na velkoobchodních trzích s energií zahrnuje lidské zásahy, které uměle vytvoří ceny na úrovni neodůvodněné tržními silami nabídky a poptávky, včetně skutečné dostupnosti výrobní, skladovací nebo dopravní kapacity a poptávky. Formy manipulace s trhem zahrnují: zadávání nebo rušení falešných objednávek; šíření nepravdivých nebo zavádějících informací nebo zvěstí prostřednictvím sdělovacích prostředků, včetně internetu, nebo jakýmikoli jinými prostředky; úmyslné poskytování nepravdivých informací podnikům, které provádějí posuzování cen nebo vydávají zprávy týkající se trhu, což má za následek uvedení účastníků trhu, kteří na základě takových posouzení cen nebo zpráv týkajících se trhu jednají, v omyl; a předstírání, že dostupná kapacita výroby elektřiny nebo dostupnost zemního plynu či dostupná přepravní kapacita jsou jiné než kapacita, která je technicky skutečně k dispozici, jestliže takové informace mají nebo mohou mít dopad na cenu velkoobchodních energetických produktů. Manipulace a její důsledky se mohou vyskytovat bez ohledu na státní hranice, v rámci trhů s elektřinou a plynem i na finančních a komoditních trzích, včetně trhů s emisními povolenkami.
(14)
Příklady manipulace s trhem a pokusy o manipulaci s ním zahrnují jednání osoby či osob jednajících ve spolupráci, jehož cílem je získat rozhodující postavení ve vztahu k nabídce velkoobchodního energetického produktu či poptávce po něm, jež vede nebo by mohlo vést k přímému nebo nepřímému stanovení cen či vytvoření jiných nerovných podmínek pro obchodování; dále nabízení, nákup či prodej velkoobchodních energetických produktů, jehož účelem, záměrem či důsledkem je uvedení účastníků trhu, kteří jednají na základě referenčních cen, v omyl. Legitimní cestou k zajištění příznivé ceny velkoobchodního energetického produktu by však pro účastníky trhu mohly být uznávané tržní postupy, jako například postupy uplatňované v oblasti finančních služeb, které jsou v současnosti definovány v čl. 1 odst. 5 směrnice Evropského parlamentu a Rady 2003/6/ES ze dne 28. ledna 2003 o obchodování zasvěcených osob a manipulaci s trhem (zneužívání trhu) (5) a které mohou být v rámci revize této směrnice změněny.
(15)
Jestliže důvěrné informace týkající se velkoobchodního energetického produktu šíří novináři jednající v rámci výkonu svého povolání, mělo by se toto šíření posuzovat s přihlédnutím k pravidlům, jimiž se jejich povolání řídí, a pravidlům, jimiž se řídí svoboda tisku, pokud těmto osobám neplyne přímo či nepřímo výhoda nebo zisk z šíření příslušných informací nebo z uveřejnění informací, jehož záměrem je uvést trh v omyl z hlediska ceny či nabídky velkoobchodních energetických produktů nebo poptávky po nich.
(16)
S vývojem finančních trhů se bude vyvíjet i pojetí zneužívání těchto trhů. Aby bylo možné na tento vývoj pružně reagovat, měla by být proto Komisi svěřena pravomoc přijímat akty v souladu s článkem 290 Smlouvy o fungování Evropské unie, pokud jde o technické aktualizace definic důvěrných informací a manipulace s trhem, aby se zajistila soudržnost s ostatními příslušnými právními předpisy Unie v oblasti finančních služeb a energetiky. Je obzvláště důležité, aby Komise v rámci přípravné činnosti vedla odpovídající konzultace, a to i na odborné úrovni. Při přípravě a navrhování aktů v přenesené pravomoci by měla Komise zajistit, aby byly příslušné dokumenty předány souběžně, včas a vhodným způsobem Evropskému parlamentu a Radě.
(17)
Účinné monitorování trhu na úrovni Unie je důležité pro to, aby se zjistilo a odvrátilo zneužívání trhu na velkoobchodních trzích s energií. Agentura pro spolupráci energetických regulačních orgánů zřízená nařízením Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 713/2009 (6) (dále jen „agentura“) je nejlepším místem pro provádění takového monitorování, neboť má jak přehled o trzích s elektřinou a plynem v celé Unii, tak i potřebné odborné znalosti v oblasti fungování trhů s elektřinou a plynem a energetických systémů a plynárenských soustav. Vnitrostátní regulační orgány, které mají nejlepší povědomí o vývoji na trzích s energií ve svých členských státech, by v zajištění účinného monitorování trhu na vnitrostátní úrovni měly hrát důležitou roli. Pro zajištění řádného monitorování a transparentnosti trhů s energií je nezbytná úzká spolupráce a koordinace mezi agenturou a vnitrostátními orgány. Shromažďováním údajů ze strany agentury není dotčeno právo vnitrostátních orgánů shromažďovat další údaje pro vnitrostátní účely.
(18)
Účinné monitorování trhu si vyžaduje pravidelný a včasný přístup k záznamům o transakcích i přístup ke strukturálním údajům týkajícím se kapacity a využití zařízení pro výrobu, skladování, spotřebu nebo přenos elektřiny a zemního plynu. Z tohoto důvodu by se od účastníků trhu, kteří obchodují s velkoobchodními energetickými produkty, včetně provozovatelů přenosových a přepravních soustav, dodavatelů, obchodníků, výrobců, zprostředkovatelů a velkých uživatelů, mělo požadovat, aby agentuře tyto informace poskytli. Pokud jde o agenturu, může navazovat úzké vazby s významnými organizovanými trhy.
(19)
Za účelem zajištění jednotných podmínek k provedení ustanovení týkajících se sběru údajů, by měly být Komisi svěřeny prováděcí pravomoci. Tyto pravomoci by měly být vykonávány v souladu s nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 182/2011 ze dne 16. února 2011, kterým se stanoví pravidla a obecné zásady způsobu, jakým členské státy kontrolují Komisi při výkonu prováděcích pravomocí (7). Oznamovací povinnosti by měly být omezeny na nejnižší možnou míru a neměly by účastníkům trhu způsobovat zbytečné náklady nebo administrativní zátěž. Jednotná pravidla pro oznamování informací by proto měla být předem podrobena analýze nákladů a přínosů, měla by zabránit zdvojování oznamování a zohlednit rámce pro oznamování vypracované v souvislosti s jinými příslušnými právními předpisy. Požadované informace nebo jejich části by kromě toho měly být, pokud je to možné, získávány od jiných osob nebo ze stávajících zdrojů. Jestliže účastník trhu nebo třetí osoba jednající jeho jménem, systém pro podávání zpráv, organizovaný trh, systém párování obchodů či jiná osoba, která v rámci své profese sjednává transakci, splnil či splnila své oznamovací povinnosti vůči příslušnému orgánu podle směrnice Evropského parlamentu a Rady 2004/39/ES ze dne 21. dubna 2004 o trzích finančních nástrojů (8) nebo podle příslušných právních předpisů Unie týkajících se transakcí s deriváty, ústředních protistran a registrů obchodních údajů, měla by být její oznamovací povinnost považována za splněnou také podle tohoto nařízení, ovšem pouze pokud byly oznámeny veškeré údaje požadované podle tohoto nařízení.
(20)
Je důležité, aby Komise a agentura při provádění tohoto nařízení úzce spolupracovaly a prováděly náležité konzultace s evropskými sítěmi provozovatelů elektroenergetických přenosových soustav a přepravních soustav zemního plynu, Evropským orgánem dohledu (Evropským orgánem pro cenné papíry a trhy) (dále jen „Evropský orgán pro cenné papíry a trhy“), zřízený nařízením Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1095/2010 (9) vnitrostátními regulačními orgány, příslušnými finančními orgány a dalšími orgány členských států, jako jsou vnitrostátní orgány pro ochranu hospodářské soutěže, a se zúčastněnými stranami, jako jsou organizované trhy (například energetické burzy), a účastníci trhu.
(21)
Měl by být zřízen evropský registr účastníků trhu vycházející z vnitrostátních registrů s cílem zvýšit celkovou transparentnost a integritu velkoobchodních trhů s energií. Jeden rok od zřízení tohoto registru by měla Komise ve spolupráci s agenturou, v souladu se zprávami podávanými agenturou Komisi, a s vnitrostátními regulačními orgány posoudit fungování a užitečnost evropského registru účastníků trhu. Pokud to Komise na základě tohoto posouzení uzná za vhodné, měla by zvážit předložení dalších nástrojů pro zvýšení celkové transparentnosti a integrity velkoobchodních trhů s energií a pro zajištění rovných podmínek pro účastníky trhu v celé Unii.
(22)
Aby se usnadnilo účinné monitorování všech aspektů obchodování s velkoobchodními energetickými produkty, měla by agentura vytvořit mechanismy, které umožní, aby měly i jiné příslušné orgány přístup k informacím, jež dostávají o transakcích na velkoobchodních trzích s energií, a to zejména Evropský orgán pro cenné papíry a trhy, vnitrostátní regulační orgány, příslušné finanční orgány členských států, vnitrostátní orgány pro hospodářskou soutěž a jiné příslušné orgány.
(23)
Agentura by měla zajistit provozní bezpečnost a ochranu údajů, které přijímá, zamezit neoprávněnému přístupu k informacím, které má agentura k dispozici, a stanovit postupy k zajištění, aby sbírané údaje nebyly zneužity osobami, které k nim mají oprávněný přístup. Agentura by se měla rovněž ujistit, zda orgány, které mají přístup k údajům drženým agenturou, jsou schopny zachovat stejně vysokou úroveň jejich bezpečnosti a budou vázány přiměřenými opatřeními k zajištění důvěrnosti těchto údajů. Proto je také nutné zajistit provozní bezpečnost systémů informačních technologií používaných pro zpracování a přenos údajů. Při vytváření systému informačních technologií, zajišťujícího co nejvyšší možnou úroveň důvěrnosti údajů by měla být agentura vybízena k úzké spolupráci s Evropskou agenturou pro bezpečnost sítí a informací (ENISA). Tato pravidla by měla platit i pro ostatní orgány, které jsou oprávněny k přístupu k údajům pro účely tohoto nařízení.
(24)
Toto nařízení dodržuje základní práva a ctí zásady uznávané zejména Listinou základních práv Evropské unie uvedenou v článku 6 Smlouvy o Evropské unii a ústavními tradicemi členských států a mělo by být uplatňováno v souladu s právem na svobodu projevu a informací uznaným v článku 11 uvedené listiny.
(25)
Nejsou-li nebo přestaly-li být informace z komerčního či bezpečnostního hlediska citlivé, mělo by být agentuře umožněno dát je k dispozici účastníkům trhu a široké veřejnosti s cílem přispět k lepší znalosti trhu. Taková transparentnost bude přispívat k vytváření důvěry na trhu a pomůže rozvíjet znalosti o fungování velkoobchodních trhů s energií. Agentura by měla stanovit a zveřejnit pravidla týkající se způsobu, jak bude takové informace nestranně a transparentně zpřístupňovat.
(26)
Vnitrostátní regulační orgány by měly zajistit provádění toto nařízení v členských státech. Za tímto účelem by měly mít potřebné vyšetřovací pravomoci, které jim umožní tento úkol efektivně plnit. Tyto pravomoci by měly být vykonávány v souladu s vnitrostátními právními předpisy a mohou podléhat náležitému dohledu.
(27)
Agentura by měla zajistit, že se toto nařízení bude uplatňovat koordinovaně v celé Unii a konzistentně s prováděním směrnice 2003/6/ES. Za tímto účelem by agentura měla podle potřeby zveřejnit nezávazné pokyny týkající se používání definic stanovených v tomto nařízení. Tyto pokyny by měly mimo jiné řešit otázku uznávaných tržních postupů. Jelikož zneužívání trhu na velkoobchodních trzích s energií se často dotýká více než jednoho členského státu, měla by agentura hrát dále důležitou roli při zajištění toho, že šetření budou prováděna efektivním a konzistentním způsobem. Za tím účelem by agentura měla mít možnost vyžadovat spolupráci a koordinovat činnost vyšetřovacích skupin složených ze zástupců dotčených vnitrostátních regulačních orgánů, případně dalších orgánů včetně vnitrostátních orgánů pro hospodářskou soutěž.
(28)
Agentuře by měly být poskytnuty dostatečné finanční a lidské zdroje potřebné k náležitému plnění dodatečných úkolů, které jí ukládá toto nařízení. Za tímto účelem by měly být tyto úkoly náležitě zohledněny v postupu pro sestavení, plnění a kontrolu rozpočtu agentury, který je stanoven v článcích 23 a 24 nařízení (ES) č. 713/2009. Rozpočtový orgán by měl zajistit, že budou uplatňovány nejlepší standardy efektivity.
(29)
Vnitrostátní regulační orgány, příslušné finanční orgány členských států a případně vnitrostátní orgány pro hospodářskou soutěž by měly spolupracovat za účelem zajištění koordinovaného přístupu k řešení zneužívání trhu na velkoobchodních trzích s energií, mezi něž patří jak komoditní trhy, tak i trhy s deriváty. Tato spolupráce by měla zahrnovat vzájemnou výměnu informací o podezření, že na velkoobchodních trzích s energií jsou nebo byla prováděna opatření, která pravděpodobně porušují toto nařízení, směrnici 2003/6/ES nebo právní předpisy upravující hospodářskou soutěž. Dále by uvedená spolupráce měla přispívat ke konzistentnímu a důslednému přístupu k vyšetřování a soudním řízením.
(30)
Je důležité, aby se profesní tajemství vztahovalo na ty, kdo přijímají důvěrné informace podle tohoto nařízení. Agentura, vnitrostátní regulační orgány, příslušné finanční orgány členských států a vnitrostátní orgány pro hospodářskou soutěž by měly zajistit důvěrnost, integritu a ochranu informací, které obdrží.
(31)
Je důležité, aby sankce za porušení tohoto nařízení byly přiměřené, účinné a odrazující a aby odrážely závažnost porušení, škodu způsobenou spotřebitelům a potenciální zisky z obchodování na základě důvěrných informací a manipulace s trhem. Tyto sankce by měly být ukládány v souladu s vnitrostátními předpisy. Vzhledem k vzájemnému provázání obchodování s produktovými deriváty elektřiny a zemního plynu s obchodováním se samotnou elektřinou a zemním plynem by sankce za porušení tohoto nařízení měly odpovídat sankcím, které členské státy přijaly při provádění směrnice 2003/6/ES. S ohledem na konzultace týkající se sdělení Komise ze dne 12. prosince 2010 s názvem „Posílení sankčních režimů v odvětví finančních služeb“ by Komise měla zvážit předložení návrhů na harmonizaci minimálních standardů sankčních systémů členských států v přiměřené lhůtě. Tímto nařízením nejsou dotčeny ani vnitrostátní právní předpisy týkající se dokazování, ani povinnost vnitrostátních regulačních orgánů a soudů členských států zjistit příslušné skutečnosti o případu, pokud jsou tyto předpisy a povinnosti v souladu s obecnými zásadami práva Unie.
(32)
Jelikož cíle tohoto nařízení, totiž stanovení harmonizovaného rámce pro zajištění transparentnosti a integrity velkoobchodního trhu s energií, nemůže být uspokojivě dosaženo na úrovni členských států, a proto jej může být lépe dosaženo na úrovni Unie, může Unie přijmout opatření v souladu se zásadou subsidiarity stanovenou v článku 5 Smlouvy o Evropské unii. V souladu se zásadou proporcionality stanovenou v uvedeném článku nepřekračuje toto nařízení rámec toho, co je nezbytné pro dosažení tohoto cíle,
PŘIJALY TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Předmět, oblast působnosti a vztah k jiným právním předpisům Unie
1. Toto nařízení stanoví pravidla, která zakazují nekalé praktiky mající dopad na velkoobchodní trhy s energií, která odpovídají pravidlům uplatňovaným na finančních trzích a řádnému fungování velkoobchodních trhů s energií při zohlednění zvláštností těchto trhů. Zajišťuje monitorování velkoobchodních trhů s energií prováděné Agenturou pro spolupráci energetických regulačních orgánů (dále jen „agenturou“) v úzké spolupráci s vnitrostátními regulačními orgány a s ohledem na vzájemné vazby mezi systémem pro obchodování s emisemi a velkoobchodními trhy s energií.
2. Toto nařízení se vztahuje na obchodování s velkoobchodními energetickými produkty. Články 3 a 5 tohoto nařízení se nepoužijí na velkoobchodní energetické produkty, které jsou finančními nástroji a na které se vztahuje článek 9 směrnice 2003/6/ES. Tímto nařízením nejsou dotčeny směrnice 2003/6/ES a 2004/39/ES, ani uplatňování evropského soutěžního práva na praktiky, na něž se vztahuje toto nařízení.
3. Agentura, vnitrostátní regulační orgány, Evropský orgán pro cenné papíry a trhy, příslušné finanční orgány členských států a případně vnitrostátní orgány pro hospodářskou soutěž spolupracují, aby zajistily, že je uplatňován koordinovaný přístup k prosazování příslušných pravidel v případě, že se opatření týkají jednoho nebo více finančních nástrojů, na které se vztahuje článek 9 směrnice 2003/6/ES, a také jednoho nebo více velkoobchodních energetických produktů, na které se vztahují články 3, 4 a 5 tohoto nařízení.
4. Správní rada agentury zajistí, aby agentura plnila úkoly, které jí ukládá toto nařízení, v souladu s tímto nařízením a nařízením (ES) č. 713/2009.
5. Ředitel agentury konzultuje s Radou regulačních orgánů agentury veškeré aspekty provádění tohoto nařízení a věnuje náležitou pozornost jejím radám a stanoviskům.
Článek 2
Definice
Pro účely tohoto nařízení se použijí tyto definice:
1)
„Důvěrnými informacemi“ se rozumí detailní informace, které nebyly zveřejněny, týkají se přímo nebo nepřímo jednoho nebo více velkoobchodních energetických produktů a které, pokud by byly zveřejněny, by pravděpodobně podstatně ovlivnily ceny těchto velkoobchodních energetických produktů.
Pro účely této definice se „informací“ rozumí:
a)
informace, které se musí zveřejnit v souladu s nařízením (ES) č. 714/2009 a nařízením (ES) č. 715/2009, včetně rámcových pokynů a kodexů sítí přijatých podle uvedených nařízení;
b)
informace týkající se kapacity a využití zařízení pro výrobu, skladování, spotřebu nebo přepravu elektřiny či zemního plynu nebo týkající se kapacity a využití zařízení se zkapalněným zemním plynem (dále jen „LNG“), včetně plánované či neplánované nedostupnosti těchto zařízení;
c)
informace, které se musí zveřejnit v souladu s právními nebo regulačními ustanoveními na úrovni Unie nebo na vnitrostátní úrovni, s pravidly trhu a smlouvami nebo zvyklostmi na příslušných velkoobchodních trzích s energií; pokud by tyto informace mohly mít značný vliv na ceny velkoobchodních energetických produktů, a
d)
další informace, které by běžný účastník trhu pravděpodobně použil při svém rozhodování o tom, zda má provést transakci týkající se velkoobchodního energetického produktu nebo vydat příkaz k obchodování s ním.
Informace je pokládána za detailní informaci, popisuje-li soubor okolností, které existují nebo u nichž lze odůvodněně očekávat, že nastanou, nebo zabývá-li se událostí, k níž došlo nebo u níž lze odůvodněně očekávat, že nastane, a je-li natolik specifická, že umožňuje učinit závěry ohledně možného dopadu tohoto souboru okolností nebo této události na ceny velkoobchodních energetických produktů.
2)
„Manipulací s trhem“ se rozumí:
a)
provedení jakékoliv transakce nebo vydání jakéhokoliv příkazu k obchodování s velkoobchodními energetickými produkty, které
i)
vydávají nebo jsou způsobilé vydávat nesprávné nebo zavádějící signály, pokud jde o nabídku velkoobchodních energetických produktů, poptávku po nich nebo jejich cenu,
ii)
zaručují anebo se snaží zaručit prostřednictvím osoby nebo osob jednajících ve spolupráci cenu jednoho nebo několika velkoobchodních energetických produktů na uměle vytvořené úrovni, pokud osoba, která provádí transakci nebo vydá příkaz k obchodování, neprokáže, že její důvody pro takové jednání jsou legitimní a že tato transakce nebo tento příkaz k obchodování jsou v souladu s uznávanými tržními postupy na dotčených velkoobchodních trzích s energií, nebo
iii)
využívají nebo se snaží využít smyšlených prostředků jakékoli jiné formy klamání nebo lsti, jež vydávají nebo jsou způsobilé vydávat nesprávné nebo zavádějící signály, týkající se nabídky velkoobchodních energetických produktů, poptávky po nich nebo jejich ceny,
nebo
b)
šíření informací sdělovacími prostředky, včetně internetu, nebo jakýmikoli jinými prostředky, které vydávají nebo jsou způsobilé vydávat nesprávné nebo zavádějící signály, pokud jde o nabídku velkoobchodních energetických produktů, poptávku po nich nebo jejich cenu, včetně šíření zvěstí a nepravdivých nebo zavádějících informací, pokud osoba, která tyto informace šíří, ví, nebo by měla vědět, že tyto informace jsou nepravdivé nebo zavádějící.
Jestliže jsou informace šířeny pro novinářské účely nebo pro účely uměleckého vyjádření, posuzuje se toto šíření informací s přihlédnutím k pravidlům, jimiž se řídí svoboda tisku a svoboda projevu v jiných sdělovacích prostředcích, pokud:
i)
těmto osobám neplyne přímo či nepřímo výhoda nebo zisk z šíření příslušných informací, nebo
ii)
záměrem uveřejnění nebo šíření informací není uvést trh v omyl, jestliže jde o nabídku velkoobchodních energetických produktů, poptávku po nich nebo jejich cenu.
3)
„Snahou manipulovat s trhem“ se rozumí:
a)
provedení jakékoliv transakce, vydání jakéhokoliv příkazu k obchodování nebo jakékoli jiné jednání týkající se velkoobchodního energetického produktu, pokud jsou činěny s úmyslem:
i)
vydat nesprávné nebo zavádějící signály, pokud jde o nabídku velkoobchodních energetických produktů, poptávku po nich nebo jejich cenu,
ii)
zaručit cenu jednoho nebo několika velkoobchodních energetických produktů na uměle vytvořené úrovni, pokud osoba, která transakci provedla nebo vydala příkaz k obchodování, neprokáže, že její důvody pro takové jednání jsou legitimní a že tato transakce nebo tento příkaz k obchodování je v souladu s uznávanými tržními postupy na dotčených velkoobchodních trzích s energií, nebo
iii)
využít smyšlených prostředků nebo jakékoli jiné formy klamání nebo lsti, které vydávají nebo jsou způsobilé vydávat nesprávné nebo zavádějící signály, pokud jde o nabídku velkoobchodních energetických produktů, poptávku po nich nebo jejich cenu,
nebo
b)
šíření informací prostřednictvím sdělovacích prostředků, včetně internetu, nebo jakýmikoli jinými prostředky s úmyslem vydat nesprávné nebo zavádějící signály, pokud jde o nabídku velkoobchodních energetických produktů, poptávku po nich nebo jejich cenu.
4)
„Velkoobchodními energetickými produkty“ se rozumí tyto smlouvy a deriváty, bez ohledu na to, kde a jak je s nimi obchodováno:
a)
smlouvy na dodávky elektřiny nebo zemního plynu s místem dodávky v Unii;
b)
deriváty týkající se elektřiny nebo zemního plynu vyráběných, obchodovaných nebo dodávaných v Unii;
c)
smlouvy týkající se přenosu elektřiny nebo přepravy zemního plynu v Unii;
d)
deriváty týkající se přenosu elektřiny nebo přepravy zemního plynu v Unii.
Smlouvy o dodávkách a distribuci elektřiny nebo zemního plynu využívané konečnými zákazníky nejsou velkoobchodními energetickými produkty. Smlouvy o dodávkách a distribuci elektřiny nebo zemního plynu konečným zákazníkům s kapacitou spotřeby vyšší, než je hodnota stanovená v bodě 5 druhém pododstavci, se však považují za velkoobchodní energetické produkty.
5)
„Kapacitou spotřeby“ se rozumí spotřeba elektřiny nebo zemního plynu konečného zákazníka při plném využívání výrobní kapacity tohoto zákazníka. Zahrnuje veškerou spotřebu tohoto zákazníka jako jednoho hospodářského subjektu, pokud ke spotřebě dochází na trzích se vzájemně provázanými velkoobchodními cenami.
Pro účely této definice se nezohlední spotřeba samostatných zařízení pod kontrolou jednoho hospodářského subjektu s kapacitou spotřeby nepřesahující 600 GWh ročně, pokud tato zařízení nevyvíjejí společný tlak na velkoobchodní tržní ceny energie vzhledem k tomu, že se nacházejí na různých relevantních geografických trzích.
6)
„Velkoobchodním trhem s energií“ se rozumí jakýkoli trh v Unii, na kterém se obchoduje s velkoobchodními energetickými produkty.
7)
„Účastníkem trhu“ se rozumí jakákoli osoba včetně provozovatelů přenosových nebo přepravních soustav, která provádí transakce na jednom či více velkoobchodních trzích s energií, včetně zadávání příkazů k obchodování.
8)
„Osobou“ se rozumí fyzická nebo právnická osoba.
9)
„Příslušným finančním orgánem“ se rozumí příslušný orgán určený postupem stanoveným v článku 11 směrnice 2003/6/ES.
10)
„Vnitrostátním regulačním orgánem“ se rozumí vnitrostátní regulační orgán určený v souladu s čl. 35 odst. 1 směrnice Evropského parlamentu a Rady 2009/72/ES ze dne 13. července 2009 o společných pravidlech pro vnitřní trh s elektřinou (10) nebo čl. 39 odst. 1 směrnice Evropského parlamentu a Rady 2009/73/ES ze dne 13. července 2009 o společných pravidlech pro vnitřní trh se zemním plynem (11).
11)
„Provozovatelem přenosové nebo přepravní soustavy“ se rozumí provozovatel přenosové soustavy ve smyslu čl. 2 bodu 4 směrnice 2009/72/ES a provozovatel přepravní soustavy ve smyslu čl. 2 bodu 4 směrnice 2009/73/ES.
12)
„Mateřským podnikem“ se rozumí mateřský podnik ve smyslu článku 1 a 2 Sedmé směrnice Rady 83/349/EHS ze dne 13. června 1983, založené na čl. 54 odst. 3 písm. g) Smlouvy o konsolidovaných účetních závěrkách (12).
13)
„Přidruženým podnikem“ se rozumí buď dceřiný podnik, nebo jiný podnik, ve kterém je držena účast, nebo podnik spojený s jiným podnikem vztahem ve smyslu čl. 12 odst. 1 směrnice 83/349/EHS.
14)
„Distribucí zemního plynu“ se rozumí distribuce ve smyslu čl. 2 bodu 5 směrnice 2009/73/ES.
15)
„Distribucí elektřiny“ se rozumí distribuce ve smyslu čl. 2 odst. 5 směrnice 2009/72/ES.
Článek 3
Zákaz obchodování zasvěcených osob
1. Osobám, které mají důvěrné informace týkající se velkoobchodního energetického produktu, je zakázáno:
a)
použít tyto informace s cílem na vlastní účet nebo na účet třetí strany nabýt buď přímo, nebo nepřímo, velkoobchodní energetické produkty nebo nakládat s nimi či snažit se je nabýt nebo nakládat s velkoobchodními energetickými produkty, kterých se informace týkají;
b)
sdělovat tyto informace jiné osobě, pokud k tomuto sdělování nedochází při běžném výkonu zaměstnání, povolání nebo v souvislosti s plněním povinností;
c)
na základě důvěrné informace doporučovat jiné osobě či navádět ji k tomu, aby nabyla velkoobchodní energetické produkty, jichž se tato informace týká, nebo aby s nimi nakládala.
2. Zákaz uvedený v odstavci 1 se vztahuje na tyto osoby, které mají důvěrné informace týkající se velkoobchodního energetického produktu:
a)
členové správních, řídících nebo kontrolních orgánů podniku;
b)
osoby s podílem na kapitálu podniku;
c)
osoby, které mají přístup k informacím v souvislosti s výkonem svého zaměstnání, povolání nebo v souvislosti s plněním svých povinností;
d)
osoby, které tyto informace získaly trestnou činností;
e)
osoby, které vědí, nebo by měly vědět, že se jedná o důvěrné informace.
3. Ustanovení odst. 1 písm. a) a c) tohoto článku se nevztahují na provozovatele přenosových nebo přepravních soustav, pokud nakupují elektřinu nebo zemní plyn, aby zajistili bezpečné fungování systému v souladu s jejich povinnostmi podle čl. 12 písm. d) a e) směrnice 2009/72/ES nebo čl. 13 odst. 1 písm. a) a c) směrnice 2009/73/ES.
4. Tento článek se nevztahuje na:
a)
transakce provedené za účelem splnění povinnosti nabýt velkoobchodní energetické produkty či nakládat s nimi, která vyplývá z uzavřené dohody, nebo z příkazu k obchodování vydaného, předtím, než dotyčná osoba získala důvěrnou informaci;
b)
transakce provedené výrobci elektřiny a producenty zemního plynu, provozovateli zařízení na skladování zemního plynu nebo provozovateli zařízení pro dovoz LNG, jejichž jediným záměrem je pokrýt bezprostřední fyzickou ztrátu vyplývající z neplánovaných odstávek, pokud by rozhodnutí neučinit tak vedlo k tomu, že by účastník trhu nebyl schopen splnit stávající smluvní podmínky, nebo jestliže jsou taková opatření prováděna po dohodě s dotčenými provozovateli přenosových nebo přepravních soustav s cílem zajistit bezpečné fungování soustavy. Za takové situace se příslušné informace týkající se transakcí oznámí agentuře a vnitrostátnímu regulačnímu orgánu. Touto oznamovací povinností není dotčena povinnost podle čl. 4 odst. 1;
c)
účastníky trhu jednající v souladu s vnitrostátními pravidly pro mimořádné situace trhu v případě zásahu vnitrostátních orgánů s cílem zabezpečit dodávku elektřiny nebo zemního plynu pokud byly v členském státě nebo jeho částech pozastaveny tržní mechanismy. V takovém případě zajistí orgán odpovědný za plánování mimořádných opatření zveřejnění v souladu s článkem 4.
5. Je-li osoba, která má důvěrné informace týkající se velkoobchodního energetického produktu, právnickou osobou, použije se zákaz stanovený v odstavci 1 rovněž na fyzické osoby, které se účastní rozhodování o provedení transakce na účet dotyčné právnické osoby.
6. Jestliže jsou informace šířeny pro novinářské účely nebo pro účely uměleckého vyjádření, posuzuje se toto šíření informací s přihlédnutím k pravidlům, jimiž se řídí svoboda tisku a svoboda projevu v jiných sdělovacích prostředcích, pokud:
a)
těmto osobám neplyne přímo či nepřímo výhoda nebo zisk z šíření příslušných informací; nebo
b)
záměrem uveřejnění nebo šíření informací není uvést trh v omyl, jestliže jde o nabídku velkoobchodních energetických produktů, poptávku po nich nebo jejich cenu.
Článek 4
Povinnost zveřejnit důvěrné informace
1. Účastníci trhu zveřejní účinným způsobem a včas důvěrné informace, jež jsou jim známy o podniku nebo zařízení, které dotyčný účastník trhu nebo jeho mateřský či přidružený podnik vlastní nebo kontroluje nebo u nichž účastník či podnik zcela, nebo částečně odpovídá za provozní záležitosti. Toto zveřejnění zahrnuje informace týkající se kapacity a využití zařízení pro výrobu, skladování, spotřebu nebo přenos elektřiny či přepravu zemního plynu nebo týkající se kapacity a využití zařízení LNG, včetně plánované či neplánované nedostupnosti těchto zařízení.
2. Účastník trhu může na vlastní odpovědnost výjimečně pozdržet zveřejnění důvěrných informací, aby neohrozil své oprávněné zájmy, pokud je nepravděpodobné, že by toto zdržení mohlo uvést veřejnost v omyl, a pokud je tento účastník trhu schopen zajistit důvěrnost těchto informací a neučiní na jejich základě rozhodnutí týkající se obchodování s velkoobchodními energetickými produkty. Za takové situace poskytne účastník trhu tyto informace podle čl. 8 odst. 5 společně s odůvodněním, proč bylo zveřejnění zpožděno, neprodleně agentuře a příslušnému vnitrostátnímu regulačnímu orgánu.
3. Pokaždé, když účastník trhu nebo osoba zaměstnaná účastníkem trhu nebo jednající jeho jménem odhalí při výkonu svého zaměstnání nebo povolání nebo v souvislosti s plněním svých povinností, jak je uvedeno v čl. 3 odst. 1 písm. b), důvěrné informace týkající se velkoobchodního energetického produktu, zajistí tento účastník trhu nebo osoba souběžné, úplné a účinné zveřejnění těchto informací. V případě neúmyslného zveřejnění informací zajistí účastník trhu co nejdříve po tomto neúmyslném zveřejnění úplné a účinné zveřejnění těchto informací. Tento odstavec se nepoužije, je-li osoba, která přijímá informaci, povinna zachovávat důvěrnost, bez ohledu na to, zda tato povinnost vyplývá ze zákona, jiných právních předpisů, ze zakládacích dokumentů společnosti nebo smlouvy.
4. Zveřejnění důvěrných informací, i v souhrnné podobě, v souladu s nařízením (ES) č. 714/2009 nebo nařízení (ES) č. 715/2009, nebo rámcovými pokyny a kodexy sítí přijatých podle uvedených nařízení, představuje souběžné, úplné a účinné veřejné zpřístupnění.
5. V případě, že je provozovatel přenosové nebo přepravní soustavy zproštěn povinnosti zveřejňovat určité údaje podle nařízení (ES) č. 714/2009 nebo nařízení (ES) č. 715/2009, je rovněž zproštěn ve vztahu k těmto údajům povinnosti stanovené v odstavci 1 tohoto článku.
6. Odstavci 1 a 2 nejsou dotčeny povinnosti účastníků trhu podle směrnic 2009/72/ES a 2009/73/ES a nařízení (ES) č. 714/2009 a (ES) č. 715/2009, včetně rámcových pokynů a kodexů sítí přijatých podle uvedených směrnic a nařízení, zejména pokud jde o termín a způsob zveřejňování informací.
7. Odstavci 1 a 2 není dotčeno právo účastníků trhu pozdržet zpřístupnění citlivých informací týkajících se ochrany kritické infrastruktury, jak je stanoveno v čl. 2 bodě d) směrnice Rady 2008/114/ES ze dne 8. prosince 2008 o určování a označování evropských kritických infrastruktur a o posouzení potřeby zvýšit jejich ochranu (13), pokud je v jejich zemi takto označena.
Článek 5
Zákaz manipulace s trhem
Zakazuje se účast nebo pokus o účast na manipulaci s trhem na velkoobchodních trzích s energií.
Článek 6
Technická aktualizace definicí důvěrných informací a manipulace s trhem
1. Komisi je svěřena pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci v souladu s článkem 20 za účelem:
a)
úprav definic uvedených v čl. 2 odst. 1, 2, 3 a 5 pro zajištění jejich souladu s ostatními příslušnými právními předpisy Unie v oblasti finančních služeb a energie a
b)
aktualizace těchto definic výhradně s ohledem na budoucí vývoj velkoobchodních trhů s energií.
2. Akty v přenesené pravomoci uvedené v odstavci 1 zohlední alespoň:
a)
konkrétní fungování velkoobchodních trhů s energií včetně zvláštních charakteristik trhů s elektřinou a plynem a vzájemné interakce komoditních trhů a trhů s deriváty;
b)
možnost manipulace, bez ohledu na státní hranic,e mezi trhy s elektřinou a zemním plynem a na trzích s komoditami a deriváty;
c)
možný dopad skutečné nebo plánované výroby, skutečné nebo plánované spotřeby a skutečného nebo plánovaného využívání přepravy nebo přenosu nebo skutečného nebo plánovaného využívání skladovací kapacity na ceny na velkoobchodních trzích s energií; a
d)
kodexy sítí a rámcové pokyny přijaté v souladu s nařízeními (ES) č. 714/2009 a (ES) č. 715/2009.
Článek 7
Monitorování trhů
1. Agentura monitoruje obchodování s velkoobchodními energetickými produkty s cílem zjistit obchody založené na důvěrných informacích a manipulaci s trhem a zamezit jim. Sbírá údaje pro hodnocení a monitorování velkoobchodních trhů s energií v souladu s článkem 8.
2. Vnitrostátní regulační orgány spolupracují na regionální úrovni s agenturou na monitorování velkoobchodních trhů s energií uvedeném v odstavci 1. Vnitrostátní regulační orgány mají za tímto účelem přístup k příslušným informacím drženým agenturou, které shromáždila v souladu s odstavcem 1 tohoto článku při splnění čl. 10 odst. 2. Vnitrostátní regulační orgány mohou rovněž monitorovat obchodování s velkoobchodními energetickými produkty na vnitrostátní úrovni.
Členské státy mohou stanovit svému vnitrostátnímu orgánu pro hospodářskou soutěž nebo útvaru pro kontrolu trhu zřízenému v rámci tohoto orgánu, aby prováděly monitorování trhu s vnitrostátním regulačním orgánem. Při provádění takového sledování trhu má vnitrostátní orgán pro hospodářskou soutěž nebo jeho útvar pro kontrolu trhu stejná práva a povinnosti jako vnitrostátní regulační orgán podle prvního pododstavce tohoto odstavce, odst. 3 druhého pododstavce druhé věty tohoto článku, čl. 4 odst. 2 druhé věty, čl. 8 odst. 5 první věty a článku 16.
3. Agentura nejméně jednou ročně předloží Komisi zprávu o svých činnostech podle tohoto nařízení a tuto zprávu zveřejní. V těchto zprávách agentura posoudí fungování a transparentnost různých kategorií trhů a způsobů obchodování a může Komisi předložit doporučení týkající se tržních pravidel, norem a postupů, které by mohly zlepšit integritu trhů a fungování vnitřního trhu. Může rovněž zhodnotit. zda by jakékoli minimální požadavky týkající se organizovaných trhů mohly přispět k větší transparentnosti trhu. Zprávy mohou být spojeny se zprávou uvedenou v čl. 11 odst. 2 nařízení (ES) č. 713/2009.
Agentura může předkládat Komisi doporučení, pokud jde o záznamy transakcí, včetně příkazů k obchodování, které považuje za nutné pro efektivní a účinné monitorování velkoobchodních trhů s energií. Před vydáním těchto doporučení agentura uskuteční konzultaci se zainteresovanými stranami, zejména s vnitrostátními regulačními orgány, příslušnými finančními orgány v členských státech, vnitrostátními orgány pro hospodářskou soutěž a Evropským orgánem pro cenné papíry a trhy.
Veškerá doporučení by měla být zpřístupněna Evropskému parlamentu, Radě a Komisi a veřejnosti.
Článek 8
Sběr údajů
1. Účastníci trhu, osoby nebo orgány uvedené v odst. 4 písm. b) až f) jednající jejich jménem, poskytnou agentuře záznamy o transakcích na velkoobchodních trzích s energií, včetně příkazů k obchodování. Informace, které má oznámení zahrnovat, obsahují přesnou identifikaci velkoobchodních energetických produktů, které jsou nakupovány nebo prodávány, dohodnuté ceny a množství, termíny a lhůty dohodnutého plnění, jednotlivé strany transakce včetně osob, v jejichž prospěch je transakce prováděna a veškeré další příslušné informace. I když veškerou odpovědnost nesou účastníci trhu, jakmile jsou obdrženy požadované informace od osoby uvedené nebo orgánu uvedeného v odst. 4 písm. b) až f), považuje se oznamovací povinnost dotčeného účastníka trhu za splněnou.
2. Komise prostřednictvím prováděcích aktů:
a)
sestaví seznam smluv a derivátů, včetně příkazů k obchodování, které mají být oznamovány v souladu s odstavcem 1, a případně stanoví příslušné minimální prahové hodnoty pro oznamování transakcí;
b)
přijme jednotná pravidla pro oznamování informací, které mají být poskytovány v souladu odstavcem 1;
c)
stanoví termín a formu, v níž mají být informace oznamovány.
Tyto prováděcí akty se přijímají přezkumným postupem podle čl. 21 odst. 2. Zohlední stávající systémy oznamování.
3. Osoby uvedené v odst. 4 písm. a) až d), které oznámily transakce v souladu se směrnicí 2004/39/ES nebo s příslušnými právními předpisy Unie týkajícími se transakcí s deriváty, ústředních protistran a registrů obchodních údajů nesmějí podléhat dvojí oznamovací povinnosti týkající se těchto transakcí.
Aniž je dotčen první pododstavec tohoto odstavce, mohou prováděcí akty uvedené v odstavci 2 povolit, aby organizované trhy a systémy pro párování prodejních a kupních příkazů nebo systémy pro podávání zpráv mohly poskytovat agentuře záznamy o transakcích na velkoobchodních trzích s energií.
4. Pro účely odstavce 1 informace poskytne:
a)
účastník trhu;
b)
třetí strana jednající jménem účastníka trhu;
c)
systém pro podávání zpráv;
d)
organizovaný trh, systém párování obchodů či jiná osoba, která v rámci své profese sjednává transakci;
e)
registr obchodních údajů registrovaný nebo uznaný podle příslušný právních předpisů Unie týkajících se transakcí s deriváty, ústředních protistran a registrů obchodních údajů; nebo
f)
příslušný orgán, který obdržel tyto informace v souladu s čl. 25 odst. 3 směrnice 2004/39/ES, nebo Evropský orgán pro cenné papíry a trhy, pokud obdržel tyto informace v souladu s s příslušnými právními předpisy Unie týkajícími se transakcí s deriváty, ústředních protistran a registrů obchodních údajů.
5. Účastníci trhu poskytnou agentuře a vnitrostátním regulačním orgánům informace týkající se kapacity a využití zařízení pro výrobu, skladování, spotřebu nebo přepravu elektřiny či zemního plynu, nebo informace týkající se kapacity a využití zařízení pro LNG, včetně plánované nebo neplánované nedostupnosti těchto zařízení, pro účely monitorování obchodování na velkoobchodních trzích s energií. Povinnost podávání zpráv o účastnících trhu by se měla pokud možno omezovat na sběr potřebných informací nebo jejich částí ze stávajících zdrojů.
6. Komise prostřednictvím prováděcích aktů:
a)
přijme jednotná pravidla pro oznamování informací, které mají být poskytovány v souladu s odstavcem 5, a případně pro příslušné prahové hodnoty pro oznamování informací;
b)
stanoví termín a formu, v níž mají být informace oznamovány.
Tyto prováděcí akty se přijímají přezkumným postupem podle čl. 21 odst. 2. Zohlední stávající oznamovací povinnost podle nařízení (ES) č. 714/2009 a (ES) č. 715/2009.
Článek 9
Registrace účastníků trhu
1. Účastníci trhu, kteří provádějí transakce, jež je třeba oznámit agentuře v souladu s čl. 8 odst. 1, se zaregistrují u vnitrostátního regulačního orgánu v členském státě, v němž mají sídlo nebo bydliště nebo, pokud nemají sídlo ani bydliště v Unii, v členském státě, v němž působí.
Účastník trhu se zaregistruje pouze u jednoho vnitrostátního regulačního orgánu. Členské státy nevyžadují od účastníka trhu již registrovaného v jiném členském státě, aby se zaregistroval znovu.
Registrací účastníků trhu nejsou dotčeny povinnosti dodržovat příslušná pravidla pro obchodování a vyrovnávání.
2. Nejpozději tři měsíce ode dne, kdy Komise přijme prováděcí akty uvedené v čl. 8 odst. 2, zřídí vnitrostátní regulační orgány vnitrostátní registry účastníků trhu, které budou aktualizovat. Registr poskytne každému účastníkovi trhu jedinečný identifikátor a bude obsahovat údaje dostatečné k identifikaci účastníka trhu, včetně příslušných podrobností týkajících se identifikačního čísla plátce daně z přidané hodnoty, jeho sídla, osob odpovědných za jeho provozní a obchodní rozhodnutí, ovládající osoby nebo osob, které mají prospěch z obchodních činností účastníka trhu.
3. Vnitrostátní regulační orgány zašlou informace ze svých vnitrostátních registrů agentuře ve formátu stanoveném agenturou. Agentura ve spolupráci s těmito regulačními orgány tento formát stanoví a zveřejní jej do 29. června 2012. Na základě informací poskytnutých vnitrostátními regulačními orgány vytvoří agentura evropský registr účastníků trhu. Vnitrostátní regulační orgány a jiné příslušné orgány mají k evropskému registru přístup. S výhradou článku 17 může agentura rozhodnout, že evropský registr nebo výňatky z něj zveřejní, za předpokladu, že nebudou zpřístupněny informace o jednotlivých účastnících trhu, které mají z obchodního hlediska citlivou povahu.
4 Účastníci trhu uvedení v odstavci 1 tohoto článku předloží registrační formulář vnitrostátnímu regulačnímu orgánu před zahájením transakce, kterou je třeba oznámit agentuře v souladu s čl. 8 odst. 1.
5. Účastníci trhu uvedení v odstavci 1 neprodleně sdělí vnitrostátnímu regulačnímu orgánu jakoukoli změnu v údajích uvedených v registračním formuláři.
Článek 10
Sdílení informací mezi agenturou a jinými orgány
1. Agentura vytvoří mechanismy pro sdílení informací, které obdrží v souladu s čl. 7 odst. 1 a článkem 8, s vnitrostátními regulačními orgány, příslušnými finančními orgány členských států, vnitrostátními orgány pro hospodářskou soutěž, Evropským orgánem pro cenné papíry a trhy a jinými příslušnými orgány. Před vytvořením těchto mechanismů je agentura s uvedenými orgány zkonzultuje.
2. Agentura poskytne přístup k mechanismům uvedeným v odstavci 1 pouze orgánům, které vytvořily systémy umožňující agentuře plnit požadavky čl. 12 odst. 1.
3. Registry obchodních údajů registrované nebo uznané podle příslušných právních předpisů Unie týkajících se transakcí s deriváty, ústředních protistran a registrů obchodních údajů zpřístupní agentuře příslušné informace týkající se velkoobchodních energetických produktů a derivátů emisních povolenek, které shromáždily.
Evropský orgán pro cenné papíry a trhy předá agentuře zprávy o transakcích týkajících se velkoobchodních energetických produktů, které obdržel podle čl. 25 odst. 3 směrnice 2004/39/ES a podle příslušných právních předpisů Unie týkajících se transakcí s deriváty, ústředních protistran a registrů obchodních údajů. Příslušné orgány, které obdrží zprávy o transakcích s velkoobchodními energetickými produkty podle čl. 25 odst. 3 směrnice 2004/39/ES, předají tyto zprávy agentuře.
Agentura a orgány odpovědné za dohled nad obchodováním s emisními povolenkami nebo deriváty souvisejícími s emisními povolenkami navzájem spolupracují a vytvoří vhodné mechanismy, které agentuře umožní přístup k záznamům o transakcích s emisními povolenkami a deriváty souvisejícími s emisními povolenkami v případě, že tyto orgány shromažďují informace o takových transakcích.
Článek 11
Ochrana údajů
Tímto nařízením nejsou dotčeny povinnosti členských států týkající se jejich zpracovávání osobních údajů podle směrnice Evropského parlamentu a Rady 95/46/ES ze dne 24. října 1995 o ochraně fyzických osob v souvislosti se zpracováním osobních údajů a o volném pohybu těchto údajů (14) ani povinnosti agentury při plnění jejích úkolů týkající se zpracovávání osobních údajů podle nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 45/2001 ze dne 18. prosince 2000 o ochraně fyzických osob v souvislosti se zpracováním osobních údajů orgány a institucemi Společenství a o volném pohybu těchto údajů (15).
Článek 12
Provozní spolehlivost
1. Agentura zajistí důvěrnost, integritu a ochranu informací obdržených podle čl. 4 odst. 2 a článků 8 a 10. Agentura přijme veškerá nezbytná opatření k zamezení jakéhokoli zneužití informací uchovávaných v jejích systémech a k zamezení neoprávněného přístupu k těmto informacím.
Vnitrostátní regulační orgány, příslušné finanční orgány členských států,vnitrostátní orgány pro hospodářskou soutěž, Evropský orgán pro cenné papíry a trhy a další příslušné orgány zajistí důvěrnost, integritu a ochranu informací, které obdrží podle čl. 4 odst. 2, čl. 7 odst. 2, čl. 8 odst. 5 nebo článku 10, a přijmou opatření, která zabrání jakémukoli zneužití těchto informací.
Agentura označí zdroje operačního rizika a minimalizuje je vypracováním vhodných systémů, kontrol a postupů.
2. S výhradou článku 17 může agentura rozhodnout, že zveřejní části informací, které má k dispozici, ovšem za podmínky, že se nezveřejní informace, které mají z obchodního hlediska citlivou povahu a které se týkají jednotlivých účastníků trhu nebo jednotlivých transakcí nebo konkrétních trhů, a ani není možné tyto informace odvodit.
Agentura zpřístupní informace ze své databáze, které nejsou z obchodního hlediska citlivé k vědeckým účelům, s výhradou požadavků na zachování důvěrnosti.
Informace se v zájmu zvýšení transparentnosti velkoobchodních trhů s energií zveřejní nebo zpřístupní pouze, pokud je nepravděpodobné, že by tím došlo k narušení hospodářské soutěže na těchto trzích s energií.
Agentura šíří informace spravedlivým způsobem podle transparentních pravidel, která stanoví a zveřejní.
Článek 13
Uplatňování zákazu proti zneužívání trhu
1. Vnitrostátní regulační orgány zajistí, aby se uplatňovaly zákazy stanovené v článcích 3 a 5 a povinnosti stanovené v článku 4.
Každý členský stát zajistí, aby jeho vnitrostátní regulační orgány měly vyšetřovací a vynucovací pravomoci nezbytné pro výkon jeho funkcí do 29. června 2013. Pravomoci jsou vykonávány přiměřeným způsobem.
Tyto pravomoci mohou být vykonávány:
a)
přímo;
b)
ve spolupráci s jinými orgány; nebo
c)
podáním návrhu u příslušných justičních orgánů.
V případě potřeby mohou vnitrostátní regulační orgány vykonávat své vyšetřovací pravomoci ve spolupráci s organizovanými trhy, systémy párování obchodů či jinými osobami, které v rámci své profese sjednávají transakce, jak je uvedeno v čl. 8 odst. 4 písm. d).
2. Vyšetřovací a vynucovací pravomoci uvedené v odstavci 1 se omezí na účel vyšetřování. Musí být vykonávány v souladu s vnitrostátními právními předpisy a zahrnují právo:
a)
na přístup k jakémukoli příslušnému dokumentu v jakékoli formě a na obdržení jeho kopie;
b)
požadovat informace od každé dotčené osoby, včetně těch, které se postupně zapojily do předávání příkazů nebo provádění dotyčných operací, jakož i jejich zmocnitelů, a je-li třeba, předvolat a vyslechnout každou takovou osobu nebo zmocnitele;
c)
na provádění kontrol na místě;
d)
požadovat existující záznamy o telefonních hovorech a datovém provozu;
e)
požadovat ukončení jakéhokoli jednání, které je v rozporu s tímto nařízením nebo akty v přenesené pravomoci či prováděcími akty, přijatými na jeho základě;
f)
požádat soud o zmrazení nebo obstavení majetku;
g)
požádat soud nebo jiný příslušný orgán o uložení dočasného zákazu profesionální činnosti.
Článek 14
Právo na odvolání
Členské státy zajistí, aby na vnitrostátní úrovni existovaly vhodné mechanismy, v jejichž rámci má strana, jíž se rozhodnutí regulačního orgánu týká, právo odvolat se k orgánu nezávislému na zúčastněných stranách a jakémkoli orgánu veřejné moci.
Článek 15
Povinnosti osob, které v rámci své profese sjednávají transakce
Každá osoba, která v rámci své profese sjednává transakce s velkoobchodními energetickými produkty a má důvodné podezření, že by nějaká transakce mohla porušovat články 3 nebo 5, to neprodleně oznámí vnitrostátnímu regulačnímu orgánu.
Osoby, které v rámci své profese sjednávají transakce s velkoobchodními energetickými produkty, musí stanovit a dodržovat účinná opatření a postupy pro zjišťování porušení článků 3 nebo 5.
Článek 16
Spolupráce na úrovni Unie a na vnitrostátní úrovni
1. Agentura se snaží zajistit, aby vnitrostátní regulační orgány plnily své úkoly podle tohoto nařízení koordinovaně a důsledně.
Agentura podle potřeby zveřejní nezávazné pokyny týkající se používání definic stanovených v článku 2.
Vnitrostátní regulační orgány spolupracují za účelem plnění svých povinností v souladu s tímto nařízením s agenturou a vzájemně mezi sebou, a to i na regionální úrovni.
Vnitrostátní regulační orgány, příslušné finanční orgány a vnitrostátní orgán pro hospodářskou soutěž členského státu mohou navázat vhodné formy spolupráce s cílem zajistit efektivní a účinné vyšetřování a vymáhání a přispět ke konzistentnímu a důslednému přístupu k vyšetřování, soudnímu řízení a vymáhání tohoto nařízení a příslušných ustanovení finančního a soutěžního práva.
2. Vnitrostátní regulační orgány neprodleně informují agenturu podle možnosti co nejpřesněji, mají-li oprávněné důvody domnívat se, že buď v tomto členském státě, nebo v jiném členském státě, dochází nebo došlo k jednání, které porušuje toto nařízení.
Má-li vnitrostátní regulační orgán nebo určený orgán podezření, že k jednání, které se dotýká velkoobchodních trhů s energií nebo cen velkoobchodních energetických produktů v jeho členském státě, došlo v jiném členském státě, může agenturu požádat, aby učinila kroky v souladu s odstavcem 4 tohoto článku nebo, pokud se jednání týkají finančních nástrojů podléhajících článku 9 směrnice 2003/6/ES, v souladu s odstavcem 3 tohoto článku.
3. S cílem zajistit koordinovaný a konzistentní přístup ke zneužívání trhů na velkoobchodních trzích s energií:
a)
vnitrostátní regulační orgány informují příslušný finanční orgán svého členského státu a agenturu, pokud mají oprávněné důvody domnívat se, že dochází nebo došlo na velkoobchodních trzích s energií k jednání, které představuje zneužívání trhu ve smyslu směrnice 2003/6/ES a které se dotýká finančních nástrojů, na něž se vztahuje článek 9 uvedené směrnice; za tím účelem mohou vnitrostátní regulační orgány navázat vhodné formy spolupráce s příslušným finančním orgánem ve svém členském státě;
b)
agentura informuje Evropský orgán pro cenné papíry a trhy a příslušný finanční orgán, pokud má oprávněné důvody domnívat se, že dochází nebo došlo na velkoobchodních trzích s energií k jednání, které představuje zneužívání trhu ve smyslu směrnice 2003/6/ES a které se dotýká finančních nástrojů, na něž se vztahuje článek 9 uvedené směrnice;
c)
příslušný finanční orgán členského státu informuje Evropský orgán pro cenné papíry a trhy a agenturu, pokud má oprávněné důvody domnívat se, že k jednání, které porušuje články 3 a 5, dochází nebo došlo na velkoobchodních trzích s energií v jiném členském státě;
d)
vnitrostátní regulační orgány informují orgán pro hospodářskou soutěž svého členského státu, Komisi a agenturu, pokud mají oprávněné důvody domnívat se, že na velkoobchodních trzích s energií dochází nebo došlo k jednání, které pravděpodobně představuje porušení práva hospodářské soutěže.
4. Pokud má agentura podezření, mimo jiné na základě počátečních posouzení nebo analýzy, že došlo k porušení tohoto nařízení, je oprávněna za účelem plnění svých úkolů podle odstavce 1:
a)
požádat jeden nebo více vnitrostátních regulačních orgánů o poskytnutí všech informací týkajících se porušení, na něž existuje podezření;
b)
požádat jeden nebo více vnitrostátních regulačních orgánů o zahájení vyšetřování porušení, na něž existuje podezření, a učinit příslušná opatření k nápravě zjištěného porušení. O příslušných opatřeních k nápravě zjištěného porušení rozhodne dotčený vnitrostátní regulační orgán;
c)
pokud je toho názoru, že možné porušení má nebo mělo přeshraniční dopad, zřídit a koordinovat vyšetřovací skupinu složenou ze zástupců dotčených vnitrostátních regulačních orgánů za účelem šetření, zda toto nařízení bylo porušeno a ve kterém členském státě k porušení došlo. Je-li to vhodné, agentura může rovněž požádat o účast zástupců příslušného finančního orgánu nebo jiného příslušného orgánu jednoho nebo více členských států ve vyšetřovací skupině.
5. Vnitrostátní regulační orgán, který obdrží žádost o informace v souladu s odst. 4 písm. a) nebo žádost o zahájení vyšetřování porušení, na něž existuje podezření, v souladu s odst. 4 písm. b), přijme neprodleně potřebná opatření k vyhovění této žádosti. Jestliže tento vnitrostátní regulační orgán není schopen neprodleně poskytnout požadované informace, sdělí agentuře bezodkladně své důvody.
Odchylně od prvního pododstavce můře vnitrostátní regulační orgán odmítnout vyhovět žádosti, pokud:
a)
by vyhovění žádosti mohlo mít nepříznivý dopad na suverenitu nebo bezpečnost dotčeného členského státu;
b)
již bylo zahájeno soudní řízení ohledně stejných činů a proti stejným osobám před orgány dotčeného členského státu; nebo
c)
již byl vydán pravomocný rozsudek ve vztahu k těmto osobám za stejné činy v dotčeném členském státě.
Ve všech těchto případech musí vnitrostátní regulační orgán informovat agenturu a poskytnout jí co nejpodrobnější informace o takovém řízení nebo rozsudku.
Vnitrostátní regulační orgány se účastní činnosti vyšetřovací skupiny svolané v souladu s odst. 4 písm. c) a poskytnou veškerou potřebnou pomoc. Činnost vyšetřovací skupiny koordinuje agentura.
6. Poslední věta čl. 15 odst. 1 nařízení (ES) č. 713/2009 se nepoužije na agenturu, pokud vykonává své úkoly podle tohoto nařízení.
Článek 17
Profesní tajemství
1. Na veškeré důvěrné informace přijaté, vyměňované nebo předané podle tohoto nařízení se vztahuje profesní tajemství podle odstavců 2, 3 a 4.
2. Povinnost dodržovat profesní tajemství se vztahuje na:
a)
osoby, které pracují nebo pracovaly pro agenturu;
b)
auditory a experty určené agenturou;
c)
osoby, které pracují nebo pracovaly pro vnitrostátní regulační orgány nebo pro další příslušné orgány;
d)
auditory a experty určené vnitrostátními regulačními orgány nebo dalšími příslušnými orgány, kteří přijímají důvěrné informace v souladu s ustanoveními tohoto nařízení.
3. Žádné důvěrné informace, které osoby uvedené v odstavci 2 získaly při plnění svých povinností, nesmí být prozrazeny jiné osobě ani orgánu, kromě obecných nebo souhrnných informací, na jejichž základě není možné identifikovat jednotlivého účastníka trhu ani konkrétní trh, aniž jsou dotčeny případy, na které se vztahuje trestní právo nebo jiná ustanovení tohoto nařízení nebo jiné příslušné právní předpisy Unie.
4. Aniž jsou dotčeny případy, na které se vztahuje trestní právo, může agentura, vnitrostátní regulační orgány, příslušné finanční orgány členských států, Evropský orgán pro cenné papíry a trhy, úřady nebo osoby, které přijímají důvěrné informace podle tohoto nařízení, použít tyto informace pouze při plnění svých povinností a úkolů. Jiné úřady, orgány nebo osoby mohou tyto informace použít pro účel, pro který jim byly poskytnuty, nebo v souvislosti se správním nebo soudním řízením týkajícím se výslovně plnění těchto úkolů Orgány, které přijímají informace, mohou použit tyto informace pro jiné účely, pokud s tím souhlasí agentura, vnitrostátní regulační orgány, příslušné finanční orgány členských států, Evropský orgán pro cenné papíry a trhy, úřady nebo osoby, které sdělují informace.
5. Tento článek nebrání orgánu v členském státě, v souladu s vnitrostátními právními předpisy, ve výměně nebo předávání důvěrných informací, pokud je neobdržel od orgánu jiného členského státu nebo agentury podle tohoto nařízení.
Článek 18
Sankce
Členské státy stanoví sankce za porušení tohoto nařízení a přijmou veškerá opatření nezbytná pro jejich uplatňování. Stanovené sankce musí být účinné, odrazující a přiměřené a musí odrážet povahu, trvání a závažnost porušení, škody způsobené spotřebitelům a potenciální zisky z obchodování na základě důvěrných informací a manipulace s trhem.
Členské státy oznámí takto stanovené sankce Komisi do 29. června 2013 a neprodleně jí sdělí i všechny následné změny týkající se těchto ustanovení.
Členské státy zajistí, aby vnitrostátní regulační orgán mohl sdělit veřejnosti opatření nebo sankce ukládané za porušení tohoto nařízení, pokud by toto zveřejnění nezpůsobilo zúčastněným stranám nepřiměřenou škodu.
Článek 19
Mezinárodní vztahy
V míře nezbytné pro dosažení cílů stanovených v tomto nařízení a aniž jsou dotčeny příslušné pravomoci členských států a orgánů a institucí Unie, včetně Evropské služby pro vnější činnost, může agentura rozvíjet kontakty a uzavírat správní ujednání s orgány dohledu, mezinárodními organizacemi i se správními orgány třetích zemí, zejména těmi, které ovlivňují velkoobchodní trh Unie s energií, s cílem podpořit harmonizaci regulačního rámce. Tyto dohody nezakládají právní závazky pro Unii a její členské státy, ani nebrání členským státům a jejich příslušným orgánům v uzavírání dvoustranných či vícestranných dohod s orgány dohledu, mezinárodními organizacemi a správními orgány třetích zemí.
Článek 20
Výkon přenesené pravomoci
1. Pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci je svěřena Komisi za podmínek stanovených v tomto článku.
2. Pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci uvedená v článku 6 je svěřena Komisi na období pěti let od 28. prosince 2011. Komise vypracuje zprávu o přenesené pravomoci nejpozději devět měsíců před uplynutím tohoto pětiletého období. Přenesení pravomoci se automaticky prodlužuje o stejně dlouhá období, pokud Evropský parlament nebo Rada nevysloví proti tomuto prodloužení námitku nejpozději tři měsíce před uplynutím každého z těchto období.
3. Evropský parlament nebo Rada mohou přenesení pravomoci uvedené v článku 6 kdykoli zrušit. Rozhodnutím o zrušení se ukončuje přenesení pravomoci v něm blíže určené. Rozhodnutí nabývá účinku prvním dnem po zveřejnění v Úředním věstníku Evropské unie, nebo k pozdějšímu dni, který je v něm upřesněn. Nedotýká se platnosti již platných aktů v přenesené pravomoci.
4. Přijetí aktu v přenesené pravomoci Komise neprodleně oznámí současně Evropskému parlamentu a Radě.
5. Akt v přenesené pravomoci přijatý podle článku 6 vstoupí v platnost, pouze pokud proti němu Evropský parlament nebo Rada nevysloví námitky ve lhůtě dvou měsíců ode dne, kdy jim byl tento akt oznámen, nebo pokud Evropský parlament i Rada před uplynutím této lhůty informují Komisi o tom, že námitky nevysloví. Z podnětu Evropského parlamentu nebo Rady se tato lhůta prodlouží o dva měsíce.
Článek 21
Postup projednávání ve výboru
1. Komisi je nápomocen výbor. Tento výbor je výborem ve smyslu nařízení (EU) č. 182/2011.
2. Pokud se odkazuje na tento odstavec, použije se článek 5 nařízení (EU) č. 182/2011.
Článek 22
Vstup v platnost
Toto nařízení vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Ustanovení čl. 8 odst. 1, odst. 3 prvního pododstavce a odstavců 4 a 5 se použijí šest měsíců ode dne, kdy Komise přijme příslušné prováděcí akty uvedené v čl. 8 odst. 2 a 6.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
Ve Štrasburku dne 25. října 2011.
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) NR 1227/2011
z dnia 25 października 2011 r.
w sprawie integralności i przejrzystości hurtowego rynku energii
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 194 ust. 2,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (1),
po konsultacji z Komitetem Regionów,
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą (2),
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Należy zapewnić, aby konsumenci i inni uczestnicy rynku mogli mieć zaufanie do integralności rynków energii elektrycznej i gazu, a ceny ustalane na hurtowych rynkach energii odzwierciedlały uczciwą i konkurencyjną grę rynkową popytu i podaży, oraz aby z nadużyć na rynku nie można było czerpać korzyści.
(2)
Celem większej integralności i przejrzystości hurtowych rynków energii powinno być pobudzenie otwartej i uczciwej konkurencji na hurtowych rynkach energii w interesie klientów końcowych energii.
(3)
W opinii Komitetu Europejskich Organów Nadzoru nad Rynkiem Papierów Wartościowych oraz Europejskiego Organu Nadzoru Energii Elektrycznej i Gazu potwierdzono, że zakres stosowania istniejących przepisów może uniemożliwiać właściwie rozstrzyganie kwestii związanych z integralnością rynku w odniesieniu do rynków energii elektrycznej i gazu i zalecono rozpatrzenie przyjęcia dostosowanych do sektora energii stosownych ram legislacyjnych zapobiegających nadużyciom na rynku i uwzględniających charakterystyczne dla tego sektora warunki, które nie są objęte zakresem stosowania innych dyrektyw i rozporządzeń.
(4)
Hurtowe rynki energii w całej Unii są ze sobą coraz ściślej powiązane. Nadużycia na rynku w jednym państwie członkowskim często mają wpływ nie tylko na kształtowanie się cen hurtowych energii elektrycznej i gazu ziemnego poza granicami tego państwa, ale również na ceny detaliczne dla konsumentów i mikroprzedsiębiorstw. Dlatego też troski o zapewnienie integralności rynków nie można pozostawić wyłącznie poszczególnym państwom członkowskim. Ścisłe transgraniczne monitorowanie rynku ma kluczowe znaczenie dla osiągnięcia w pełni funkcjonującego, wzajemnie połączonego i zintegrowanego wewnętrznego rynku energii.
(5)
Hurtowe rynki energii elektrycznej obejmują zarówno rynki towarowe, jak i rynki instrumentów pochodnych o istotnym znaczeniu dla rynku energii oraz dla rynku finansowego, przy czym mechanizmy ustalania cen w obu sektorach są ze sobą wzajemnie powiązane. Obejmują one między innymi rynki regulowane, wielostronne platformy obrotu i transakcje zawierane na rynku pozagiełdowym oraz umowy dwustronne zawierane w sposób bezpośredni lub za pośrednictwem brokerów.
(6)
Dotychczasowe działania w zakresie monitorowania rynków energii są prowadzone na szczeblu poszczególnych państw członkowskich i ukierunkowane na poszczególne branże. W rezultacie, w zależności od ogólnych ram rynkowych oraz sytuacji regulacyjnej, działalność handlowa może podlegać wielu jurysdykcjom, a monitorowaniem może zajmować się kilka różnych organów, które mogą znajdować się w różnych państwach członkowskich. Może to utrudniać jednoznaczne określenie organów, na których ostatecznie spoczywa odpowiedzialność za monitorowanie, a nawet prowadzić do sytuacji, w której takie monitorowanie nie jest w ogóle prowadzone.
(7)
Na niektórych z najważniejszych rynków energii nie istnieje obecnie wyraźny zakaz postępowania naruszającego integralność tych rynków. W celu ochrony konsumentów końcowych oraz zagwarantowania obywatelom Unii energii po przystępnej cenie należy wprowadzić zakaz takiego postępowania.
(8)
Na hurtowych rynkach energii prowadzony jest równolegle obrót instrumentami pochodnymi, które można rozliczać materialnie albo finansowo, oraz obrót towarowy. Dlatego też ważne jest zapewnienie na rynku instrumentów pochodnych oraz na rynku towarowym zgodnych definicji wykorzystywania informacji wewnętrznych oraz manipulacji na rynku, które stanowią nadużycia na rynku. Niniejsze rozporządzenie powinno co do zasady mieć zastosowanie do wszystkich zawartych transakcji, ale jednocześnie powinno uwzględniać specyfikę hurtowych rynków energii.
(9)
Umowy detaliczne obejmujące dostawę energii elektrycznej lub gazu ziemnego do klientów końcowych nie są podatne na manipulacje na rynku w taki sam sposób jak umowy w obrocie hurtowym, które są łatwo nabywane i zbywane. Niemniej jednak decyzje największych użytkowników energii dotyczące zużycia mogą również wpływać na hurtowe rynki energii i wywierać skutki poza granicami danego państwa. Z tego względu, w kontekście zapewnienia integralności hurtowych rynków energii, należy uwzględnić też umowy na dostawy do takich dużych użytkowników.
(10)
Uwzględniając wyniki badania przedstawione w komunikacie Komisji z dnia 21 grudnia 2010 r. zatytułowanym „Lepsze ramy prawne regulujące nadzór rynku w zakresie unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji”, Komisja powinna rozważyć przedłożenie wniosku ustawodawczego mającego na celu wyeliminowanie w stosownych ramach czasowych stwierdzonych niedociągnięć w zakresie przejrzystości i integralności europejskiego rynku dwutlenku węgla oraz nadzoru nad nim.
(11)
W rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 714/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie warunków dostępu do sieci w odniesieniu do transgranicznej wymiany energii elektrycznej (3) oraz w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 715/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie warunków dostępu do sieci przesyłowych gazu ziemnego (4) uznano, że aby umożliwić wszystkim uczestnikom rynku ocenę ogólnej sytuacji popytowo-podażowej oraz określenie przyczyn wahań ceny hurtowej, niezbędny jest równy dostęp do informacji na temat fizycznego stanu i skuteczności systemu.
(12)
Należy wyraźnie zakazać wykorzystywania informacji wewnętrznych lub usiłowania wykorzystania takich informacji w celu prowadzenia obrotu na swój własny rachunek lub na rachunek strony trzeciej. Wykorzystywanie informacji wewnętrznych może również polegać na handlu produktami energetycznymi sprzedawanymi w obrocie hurtowym przez osoby, które wiedzą lub powinny wiedzieć, że posiadane przez nie informacje stanowią informacje wewnętrzne. Informacje dotyczące własnych planów i strategii handlowych uczestnika rynku nie powinny być uznawane za informacje wewnętrzne. Informacje, co do których istnieje obowiązek podawania ich do publicznej wiadomości zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 714/2009 lub rozporządzeniem (WE) nr 715/2009, w tym wytycznymi i kodeksami sieci przyjętymi na podstawie tych rozporządzeń, w przypadku informacji mających wpływ na ceny, mogą stanowić podstawę do podejmowania przez uczestników rynku decyzji o zawieraniu transakcji dotyczących produktów energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym, w związku z czym do momentu podania ich do wiadomości publicznej mogą stanowić informacje wewnętrzne.
(13)
Manipulacja na hurtowych rynkach energii polega na działaniach podejmowanych przez osoby sztucznie kształtujące ceny na poziomie, którego nie uzasadniają siły rynkowe podaży i popytu, w tym faktyczna dostępność zdolności produkcyjnych, magazynowych lub transportowych, ani popyt. Manipulacje na rynku przybierają między innymi następujące formy: składanie i wycofywanie fałszywych zamówień; rozpowszechnianie fałszywych lub wprowadzających w błąd informacji lub plotek za pośrednictwem mediów, w tym Internetu, lub innymi metodami; celowe dostarczanie fałszywych informacji przedsiębiorstwom, które dokonują ocen ceny lub sporządzają raporty rynkowe, co prowadzi do wprowadzenia w błąd uczestników rynku działających na podstawie takich ocen ceny lub raportów rynkowych; oraz celowe stwarzanie pozorów, jakoby dostępność mocy wytwórczych energii elektrycznej lub dostępność gazu ziemnego czy też dostępna zdolność przesyłowa były inne niż są faktycznie technicznie dostępne, w przypadku gdy takie informacje mają wpływ lub mogą mieć wpływ na ceny produktów energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym. Manipulacja i jej skutki mogą wykraczać poza granice danego państwa, mogą występować między rynkiem energii elektrycznej i gazu oraz na rynkach finansowych i towarowych, w tym na rynkach uprawnień do emisji.
(14)
Przykłady manipulacji na rynku i prób manipulacji na rynku obejmują zachowanie osoby lub osób działających w porozumieniu, mające na celu zapewnienie decydującej pozycji w odniesieniu do podaży lub popytu na produkt energetyczny sprzedawany w obrocie hurtowym, które powoduje lub może powodować ustalenie, bezpośrednio lub pośrednio, cen lub stwarza inne nieuczciwe warunki transakcji; oraz oferowanie, nabywanie lub zbywanie produktów energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym w celu, z zamiarem lub ze skutkiem wprowadzenia w błąd uczestników rynku kierujących się cenami referencyjnymi. Przyjęte praktyki rynkowe, takie jak praktyki mające zastosowanie w dziedzinie usług finansowych, które są określone obecnie w art. 1 ust. 5 dyrektywy 2003/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2003 r. w sprawie wykorzystywania poufnych informacji i manipulacji na rynku (nadużyć na rynku) (5) i które mogą zostać dostosowane w przypadku zmiany tej dyrektywy, mogłyby jednak stanowić dla uczestników rynku legalny sposób zapewnienia korzystnej ceny produktu energetycznego sprzedawanego w obrocie hurtowym.
(15)
Ujawnianie informacji wewnętrznych dotyczących produktu energetycznego sprzedawanego w obrocie hurtowym przez dziennikarzy działających w ramach swoich obowiązków zawodowych powinno być ocenianie z uwzględnieniem zasad regulujących wykonywanie tego zawodu oraz zasad regulujących wolność prasy, chyba że osoby te osiągają bezpośrednio lub pośrednio korzyści lub zyski z rozpowszechniania danych informacji lub gdy ujawnienie informacji następuje z zamiarem wprowadzenia w błąd rynku w odniesieniu do podaży produktów energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym, popytu na takie produkty lub ich ceny.
(16)
Wraz z rozwojem rynków finansowych koncepcje nadużyć na rynku mające zastosowanie do tych rynków będą dostosowywane. Aby zapewnić elastyczność niezbędną do szybkiego reagowania na te zmiany, należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w odniesieniu do technicznej aktualizacji definicji informacji wewnętrznych oraz manipulacji na rynku, aby zapewnić spójność z innymi stosownymi przepisami Unii w dziedzinie usług finansowych i energii. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów. Przygotowując i opracowując akty delegowane, Komisja powinna zapewnić jednoczesne, terminowe i odpowiednie przekazywanie stosownych dokumentów Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
(17)
Skuteczne monitorowanie rynku na szczeblu Unii ma zasadnicze znaczenie dla wykrywania nadużyć na hurtowych rynkach energii i zapobiegania im. Do takiego monitorowania najlepiej przygotowana jest Agencja ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki ustanowiona rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 713/2009 (6) (zwana dalej „Agencją”), która dysponuje obejmującym całą Unię oglądem sytuacji na rynkach energii elektrycznej i gazu oraz posiada niezbędną fachową wiedzę na temat funkcjonowania rynków i systemów energii elektrycznej i gazu w Unii. Istotną rolę w zapewnieniu skutecznego monitorowania rynków na szczeblu krajowym powinny odgrywać krajowe organy regulacyjne, które dysponują wszechstronną wiedzą na temat zmian występujących na rynkach energii w swoich państwach członkowskich. Ścisła współpraca i koordynacja między Agencją i organami krajowymi jest zatem niezbędna dla zapewnienia właściwego monitorowania i przejrzystości rynków energii. Gromadzenie danych przez Agencję odbywa się bez uszczerbku dla prawa organów krajowych do gromadzenia dodatkowych danych dla celów krajowych.
(18)
Skuteczne monitorowanie rynku wymaga regularnego i terminowego dostępu do danych na temat transakcji, a także dostępu do strukturalnych danych dotyczących zdolności i wykorzystania instalacji służących produkcji, magazynowaniu lub przesyłowi energii elektrycznej lub gazu ziemnego lub zużywających energię elektryczną lub gaz ziemny. Z tego względu należy zobowiązać uczestników rynku, w tym operatorów systemów przesyłowych, dostawców, przedsiębiorstwa handlowe, producentów, brokerów i dużych użytkowników, prowadzących obrót produktami energetycznymi sprzedawanymi w obrocie hurtowym, do przekazywania takich informacji Agencji. Agencja może ze swojej strony ustanowić silne powiązania z głównymi zorganizowanymi giełdami.
(19)
W celu zapewnienia jednolitych warunków wdrażania przepisów dotyczących gromadzenia danych należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiającym przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję (7). Obowiązki sprawozdawcze powinny być minimalne i nie powinny generować niepotrzebnych kosztów lub obciążeń administracyjnych dla uczestników rynku. Jednolite zasady sprawozdawczości powinny zatem zostać poddane analizie kosztów i korzyści ex ante, powinny prowadzić do unikania podwójnej sprawozdawczości oraz powinny uwzględniać zasady sprawozdawczości opracowane na podstawie innych stosownych przepisów. Ponadto niezbędne informacje lub ich części powinny być uzyskiwane od innych osób oraz z istniejących źródeł, tam, gdzie jest to możliwe. W przypadku gdy uczestnik rynku lub osoba trzecia działająca w jego imieniu, system zgłaszania transakcji, rynek zorganizowany, system kojarzenia zleceń lub inna osoba zajmująca się zawodowo pośredniczeniem w zawieraniu transakcji wypełnili swoje obowiązki sprawozdawcze wobec właściwego organu zgodnie z dyrektywą 2004/39/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie rynków instrumentów finansowych (8) lub zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami unijnymi dotyczącymi obrotu instrumentami pochodnymi, partnerów centralnych i repozytoriów transakcji, należy uznać, że wypełnili oni również obowiązki sprawozdawcze na podstawie niniejszego rozporządzenia, ale tylko w zakresie, w jakim przedstawione zostały wszystkie informacje wymagane na podstawie niniejszego rozporządzenia.
(20)
Ważne jest, aby Komisja i Agencja ściśle współpracowały we wprowadzaniu w życie niniejszego rozporządzenia oraz odpowiednio konsultowały się z europejskimi sieciami operatorów systemów przesyłowych energii elektrycznej i gazu oraz Europejskim Urzędem Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (EUNGiPW) ustanowionym na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1095/2010 (9), krajowymi organami regulacyjnymi, właściwymi organami finansowymi i innymi organami państw członkowskich, takimi jak krajowe organy ds. konkurencji, oraz z zainteresowanymi podmiotami, takimi jak zorganizowane giełdy (na przykład giełdy energii) i uczestnicy rynku.
(21)
W celu zwiększenia ogólnej przejrzystości i integralności hurtowych rynków energii należy stworzyć europejski rejestr uczestników rynku, oparty na rejestrach krajowych. Rok po utworzeniu tego rejestru Komisja we współpracy z Agencją - zgodnie ze sprawozdaniami Agencji przedstawianymi Komisji - oraz we współpracy z krajowymi organami regulacyjnymi powinna ocenić funkcjonowanie i przydatność europejskiego rejestru uczestników rynku. Jeżeli w oparciu o tę ocenę uznane zostanie to za właściwe, Komisja powinna rozważyć przedstawienie kolejnych instrumentów służących zwiększeniu ogólnej przejrzystości i integralności hurtowych rynków energii i zapewniających uczestnikom ryku równe szanse na szczeblu całej Unii.
(22)
W celu usprawnienia skutecznego monitorowania wszystkich aspektów obrotu produktami energetycznymi sprzedawanymi w obrocie hurtowym Agencja powinna stworzyć mechanizmy umożliwiające udzielanie innym stosownym organom, a w szczególności EUNGiPW, krajowym organom regulacyjnym, właściwym organom finansowym państw członkowskich, krajowym organom ds. konkurencji oraz innym stosownym organom, dostępu do informacji na temat transakcji na hurtowym rynku energii, które otrzymuje Agencja.
(23)
Agencja powinna zapewnić bezpieczeństwo operacyjne i ochronę danych, które otrzymuje, zapobiegać nieupoważnionemu dostępowi do informacji będących w jej posiadaniu oraz stworzyć procedury mające na celu zapewnienie, aby gromadzone przez nią dane nie były niewłaściwie wykorzystywane przez osoby posiadające uprawniony dostęp do tych danych. Agencja powinna również upewnić się, że organy mające dostęp do danych znajdujących się w posiadaniu Agencji będą w stanie utrzymać równie wysoki poziom bezpieczeństwa oraz że są one związane odpowiednimi umowami o zachowaniu poufności. Należy w związku z tym zapewnić również bezpieczeństwo operacyjne systemów informatycznych wykorzystywanych do przetwarzania i przesyłania danych. Agencję należy zachęcić do ścisłej współpracy z Europejską Agencją ds. Bezpieczeństwa Sieci i Informacji (ENISA) przy tworzeniu systemu informatycznego, który zapewni najwyższy możliwy poziom poufności danych. Zasady te powinny mieć również zastosowanie do innych organów, które są uprawnione do dostępu do tych danych na użytek niniejszego rozporządzenia.
(24)
Niniejsze rozporządzenie nie narusza praw podstawowych i jest zgodne z zasadami uznanymi w szczególności w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej, o czym mowa w art. 6 Traktatu o Unii Europejskiej, oraz tradycjami konstytucyjnymi państw członkowskich, i powinno być stosowane zgodnie z prawem wolności wypowiedzi i informacji uznanym w art. 11 Karty.
(25)
W przypadku gdy informacje nie stanowią lub przestały stanowić informacje wrażliwe z punktu widzenia handlu lub bezpieczeństwa, Agencja powinna mieć możliwość udostępniania tych informacji uczestnikom rynku oraz szerszej opinii publicznej, aby przyczynić się do zwiększenia wiedzy o rynku. Taka przejrzystość pomoże budować zaufanie do rynku oraz przyspieszy rozwój wiedzy na temat funkcjonowania hurtowych rynków energii. Agencja powinna określić i podać do publicznej wiadomości zasady, na jakich będzie udostępniać te informacje w sposób sprawiedliwy i przejrzysty.
(26)
Krajowe organy regulacyjne powinny być odpowiedzialne za zapewnienie egzekwowania niniejszego rozporządzenia w państwach członkowskich. W tym celu powinny one posiadać niezbędne uprawnienia dochodzeniowe umożliwiające im skuteczną realizację tego zadania. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z prawem krajowym i mogą podlegać odpowiedniemu nadzorowi.
(27)
Agencja powinna zapewnić, aby niniejsze rozporządzenie było stosowane w sposób skoordynowany w całej Unii, spójny ze stosowaniem dyrektywy 2003/6/WE. W tym celu Agencja powinna, w stosownych przypadkach, opublikować niewiążące wytyczne dotyczące stosowania definicji określonych w niniejszym rozporządzeniu. Wytyczne te powinny między innymi poruszać zagadnienie dopuszczalnych praktyk rynkowych. Ponadto, ponieważ nadużycia na hurtowym rynku energii mają często wpływ na więcej niż jedno państwo członkowskie, Agencja powinna odgrywać ważną rolę w zapewnianiu, aby dochodzenia prowadzono w skuteczny i spójny sposób. W tym celu Agencja powinna mieć możliwość żądania współpracy i koordynowania działalności grup dochodzeniowych składających się z przedstawicieli zainteresowanych krajowych organów regulacyjnych oraz, w stosownych przypadkach, innych organów, w tym krajowych organów ds. konkurencji.
(28)
Agencja powinna posiadać odpowiednie zasoby finansowe i ludzkie, aby właściwie wykonywać dodatkowe zadania powierzone jej na mocy niniejszego rozporządzenia. W tym celu zadania te powinny zostać należycie uwzględnione w procedurze ustalania, realizacji i kontroli jej budżetu, określonej w art. 23 i 24 rozporządzenia (WE) nr 713/2009. Władza budżetowa powinna zapewnić przestrzeganie najwyższych standardów skuteczności.
(29)
Krajowe organy regulacyjne, właściwe organy finansowe państw członkowskich oraz, w stosownych przypadkach, krajowe organy ds. konkurencji, powinny ze sobą współpracować w celu zapewnienia skoordynowanego podejścia do zwalczania nadużyć na hurtowych rynkach energii obejmujących zarówno rynki towarowe, jak i rynki instrumentów pochodnych. Współpraca ta powinna obejmować wymianę informacji dotyczących podejrzeń, że na hurtowych rynkach energii dochodzi lub doszło do popełnienia czynów, które mogą stanowić naruszenie niniejszego rozporządzenia, dyrektywy 2003/6/WE lub prawa konkurencji. Ponadto współpraca ta powinna przyczyniać się do spójnego i konsekwentnego podejścia do dochodzeń i postępowań sądowych.
(30)
Ważne jest, aby osoby otrzymujące informacje poufne zgodnie z niniejszym rozporządzeniem podlegały obowiązkowi zachowania tajemnicy służbowej. Agencja, krajowe organy regulacyjne, właściwe organy finansowe państw członkowskich oraz krajowe organy ds. konkurencji powinny zapewniać poufność, integralność i ochronę informacji, które otrzymują.
(31)
Ważne jest, aby sankcje za naruszenie niniejszego rozporządzenia były proporcjonalne, skuteczne i odstraszające oraz aby odzwierciedlały wagę naruszeń, szkodę wyrządzoną konsumentom oraz potencjalne korzyści osiągnięte w wyniku obrotu prowadzonego w oparciu o informacje wewnętrzne i manipulację na rynku. Sankcje te powinny być stosowane zgodnie z prawem krajowym. Uznając wzajemne oddziaływanie obrotu instrumentami pochodnymi związanymi z energią elektryczną i gazem ziemnym oraz obrotu samą energią elektryczną i gazem ziemnym, sankcje za naruszenie niniejszego rozporządzenia powinny być zbieżne z sankcjami przyjętymi przez państwa członkowskie w ramach wdrażania dyrektywy 2003/6/WE. Uwzględniając konsultacje dotyczące komunikatu Komisji z dnia 12 grudnia 2010 r. zatytułowanego „Wzmocnienie systemów sankcji w branży usług finansowych”, Komisja powinna rozważyć przedłożenie wniosków mających na celu harmonizację minimalnych standardów w zakresie systemów sankcji w państwach członkowskich w odpowiednich ramach czasowych. Niniejsze rozporządzenie nie wpływa ani na krajowe przepisy dotyczące środków dowodowych, ani na obowiązki krajowych organów regulacyjnych i sądów państw członkowskich odnoszące się do ustalenia stosownych okoliczności sprawy, pod warunkiem że przepisy te i obowiązki są zgodne z zasadami ogólnymi prawa Unii.
(32)
Ponieważ cel niniejszego rozporządzenia, a mianowicie zapewnienie zharmonizowanych ram w celu zapewnienia przejrzystości i integralności hurtowych rynków energii, nie może zostać osiągnięty w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast możliwe jest lepsze jego osiągnięcie na poziomie Unii, Unia może podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsze rozporządzanie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
Przedmiot, zakres stosowania i związek z innymi przepisami Unii
1. Niniejsze rozporządzenie ustanawia przepisy zakazujące stanowiących nadużycia praktyk wpływających na hurtowe rynki energii, które są spójne z przepisami mającymi zastosowanie do rynków finansowych oraz z właściwym funkcjonowaniem tych hurtowych rynków energii, przy jednoczesnym uwzględnieniu ich specyfiki. Niniejsze rozporządzenie przewiduje monitorowanie hurtowych rynków energii przez Agencję ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki („Agencję”) w ścisłej współpracy z krajowymi organami regulacyjnymi i z uwzględnieniem wzajemnych oddziaływań między systemem handlu uprawnieniami do emisji a hurtowymi rynkami energii.
2. Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do obrotu produktami energetycznymi sprzedawanymi w obrocie hurtowym. Art. 3 i 5 niniejszego rozporządzenia nie stosuje się do produktów energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym, które są instrumentami finansowymi i do których stosuje się art. 9 dyrektywy 2003/6/WE. Niniejsze rozporządzenie pozostaje bez uszczerbku dla dyrektyw 2003/6/WE i 2004/39/WE, a także dla stosowania europejskiego prawa konkurencji w odniesieniu do praktyk objętych zakresem stosowania niniejszego rozporządzenia.
3. Agencja, krajowe organy regulacyjne, EUNGiPW, właściwe organy finansowe państw członkowskich oraz, w stosownych przypadkach, krajowe organy ds. konkurencji współpracują ze sobą w celu zapewnienia stosowania skoordynowanego podejścia do egzekwowania stosownych przepisów, w przypadku gdy działania dotyczą jednego lub większej liczby instrumentów finansowych, do których stosuje się art. 9 dyrektywy 2003/6/WE, a także jednego lub większej liczby produktów energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym, do których stosuje się art. 3, 4 i 5 niniejszego rozporządzenia.
4. Rada administracyjna Agencji zapewnia, aby Agencja wykonywała zadania powierzone jej na mocy niniejszego rozporządzenia zgodnie z niniejszym rozporządzeniem i z rozporządzeniem (WE) nr 713/2009.
5. Dyrektor Agencji konsultuje się z radą organów regulacyjnych Agencji w sprawie wszystkich aspektów wdrażania niniejszego rozporządzenia oraz należycie uwzględnia jej porady i opinie.
Artykuł 2
Definicje
Na użytek niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:
1)
„informacja wewnętrzna” oznacza informację o szczegółowym charakterze, która nie została podana do publicznej wiadomości, która dotyczy - bezpośrednio lub pośrednio - jednego lub większej liczby produktów energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym i która, jeżeli zostałaby podana do wiadomości publicznej, mogłaby znacząco wpłynąć na ceny tych produktów energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym.
Na użytek niniejszej definicji „informacja” oznacza:
a)
informację, co do której istnieje wymóg podania do publicznej wiadomości zgodnie z rozporządzeniami (WE) nr 714/2009 i (WE) nr 715/2009, w tym również z wytycznymi i kodeksami sieci przyjętymi na podstawie tych rozporządzeń;
b)
informację dotyczącą zdolności i wykorzystania instalacji służących produkcji, magazynowaniu lub przesyłowi energii elektrycznej lub gazu ziemnego lub zużywających energię elektryczną lub gaz ziemny, lub informację dotyczącą zdolności i wykorzystania instalacji skroplonego gazu ziemnego (LNG), w tym również planowanej i nieplanowanej niedostępności tych instalacji;
c)
informację, co do której istnieje wymóg ujawnienia zgodnie z przepisami ustawowymi lub regulacyjnymi na szczeblu unijnym lub krajowym, z zasadami rynkowymi oraz umowami lub zwyczajami obowiązującymi na danym hurtowym rynku energii, w zakresie, w jakim taka informacja mogłaby znacząco wpłynąć na ceny produktów energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym; oraz
d)
inną informację, na której rozsądny uczestnik rynku mógłby częściowo oprzeć swoją decyzję o zawarciu transakcji lub złożeniu zlecenia dotyczących takiego produktu energetycznego sprzedawanego w obrocie hurtowym.
Uznaje się, że informacja ma szczegółowy charakter, jeśli wskazuje na zbiór istniejących okoliczności lub okoliczności, których zaistnienia w uzasadniony sposób można się spodziewać, lub na wydarzenie, które wystąpiło lub którego wystąpienia można w uzasadniony sposób się spodziewać, a także jeśli jest ona wystarczająco konkretna, aby umożliwić wyciągnięcie wniosku dotyczącego możliwego wpływu tego zbioru okoliczności lub wydarzenia na ceny produktów energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym;
2)
„manipulacja na rynku” oznacza:
a)
zawieranie jakiejkolwiek transakcji lub składanie jakiegokolwiek zlecenia dotyczących produktów energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym:
(i)
które generują lub mogłyby generować fałszywe lub wprowadzające w błąd sygnały dotyczące podaży produktów energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym, popytu na takie produkty lub ich ceny;
(ii)
poprzez którą to transakcję lub zlecenie osoba lub osoby działające w porozumieniu kształtują lub próbują kształtować cenę jednego lub kilku produktów energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym na sztucznym poziomie, chyba że osoba zawierająca taką transakcję lub składająca takie zlecenie wykaże, że przyczyny jej działania są zgodne z prawem, a taka transakcja lub takie zlecenie są zgodne z praktykami rynkowymi przyjętymi na danym hurtowym rynku energii; lub
(iii)
które stosują lub próbują stosować fikcyjne mechanizmy lub wszelkie inne formy oszustwa lub podstępu, które generują lub mogłyby generować fałszywe lub wprowadzające w błąd sygnały dotyczące podaży produktów energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym, popytu na takie produkty lub ich ceny;
lub
b)
rozpowszechnianie poprzez media, w tym Internet, lub wszelkimi innymi sposobami informacji, która generuje lub mogłaby generować fałszywe lub wprowadzające w błąd sygnały dotyczące podaży produktów energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym, popytu na takie produkty lub ich ceny, w tym rozpowszechnianie plotek oraz fałszywych lub wprowadzających w błąd informacji, jeżeli osoba je rozpowszechniająca wiedziała lub powinna była wiedzieć, że informacja ta jest fałszywa lub wprowadza w błąd.
Gdy informacja jest rozpowszechniana w ramach działalności dziennikarskiej lub ekspresji artystycznej, takie rozpowszechnianie informacji ocenia się, uwzględniając przepisy regulujące wolność prasy i wolność słowa w innych mediach, chyba że:
(i)
osoby te osiągają - bezpośrednio lub pośrednio - korzyści lub zyski z rozpowszechniania danej informacji; lub
(ii)
ujawnienie lub rozpowszechnianie następuje z zamiarem wprowadzenia w błąd rynku w odniesieniu do podaży produktów energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym, popytu na takie produkty lub ich ceny;
3)
„próba manipulacji na rynku” oznacza:
a)
zawieranie jakiejkolwiek transakcji, składanie jakiegokolwiek zamówienia lub podejmowanie wszelkich innych działań dotyczących produktu energetycznego sprzedawanego w obrocie hurtowym z zamiarem:
(i)
wygenerowania fałszywych lub wprowadzających w błąd sygnałów dotyczących podaży produktów energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym, popytu na takie produkty lub ich ceny;
(ii)
kształtowania ceny jednego lub kilku produktów energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym na sztucznym poziomie, chyba że osoba zawierająca transakcje lub składająca zlecenia wykaże, że przyczyny jej działania są zgodne z prawem, a taka transakcja lub takie zlecenie są zgodne z praktykami rynkowymi przyjętymi na danym hurtowym rynku energii; lub
(iii)
stosowania fikcyjnego mechanizmu lub innych form oszustwa lub podstępu, które generują lub mogłyby generować fałszywe lub wprowadzające w błąd sygnały dotyczące podaży produktów energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym, popytu na takie produkty lub ich ceny;
lub
b)
rozpowszechnianie informacji za pośrednictwem mediów, w tym Internetu, lub innych środków z zamiarem wygenerowania fałszywych lub wprowadzających w błąd sygnałów dotyczących podaży produktów energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym, popytu na takie produkty lub ich ceny;
4)
„produkty energetyczne sprzedawane w obrocie hurtowym” oznaczają następujące umowy i instrumenty pochodne bez względu na miejsce i sposób prowadzonego nimi obrotu:
a)
kontrakty na dostawę energii elektrycznej lub gazu ziemnego w przypadku gdy dostawa ma miejsce w Unii;
b)
instrumenty pochodne dotyczące energii elektrycznej lub gazu ziemnego wytwarzanych, sprzedawanych lub dostarczanych w Unii;
c)
kontrakty dotyczące przesyłu energii elektrycznej lub gazu ziemnego w Unii;
d)
instrumenty pochodne dotyczące przesyłu energii elektrycznej lub gazu ziemnego w Unii.
Kontrakty na dostawę i dystrybucję energii elektrycznej lub gazu ziemnego na potrzeby klientów końcowych nie stanowią produktów energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym. Jednakże kontrakty dotyczące dostawy i dystrybucji energii elektrycznej lub gazu ziemnego do klientów końcowych o zdolności konsumpcji większej niż próg określony w pkt 5 akapit drugi są traktowane jako produkty energetyczne sprzedawane w obrocie hurtowym;
5)
„zdolność konsumpcji” oznacza zużycie przez klienta końcowego energii elektrycznej albo gazu ziemnego przy wykorzystaniu przez niego swojej pełnej zdolności produkcyjnej. Obejmuje ono całe zużycie przez tego klienta jako pojedynczego podmiotu gospodarczego, w zakresie, w jakim zużycie ma miejsce na rynkach, na których ceny hurtowe są ze sobą wzajemnie powiązane.
Na użytek niniejszej definicji nie jest uwzględniana zdolność konsumpcji w pojedynczych zakładach o zdolności konsumpcji mniejszej niż 600 GWh rocznie, kontrolowanych przez jeden podmiot gospodarczy, w zakresie, w jakim zakłady te nie wywierają wspólnego wpływu na ceny na hurtowym rynku energii, ponieważ są zlokalizowane na różnych właściwych rynkach geograficznych;
6)
„hurtowy rynek energii elektrycznej” oznacza każdy rynek w obrębie Unii, na którym prowadzony jest obrót produktami energetycznymi sprzedawanymi w obrocie hurtowym;
7)
„uczestnik rynku” oznacza każdą osobę, w tym operatorów systemów przesyłowych, która przeprowadza transakcje, obejmujące składanie zleceń, na co najmniej jednym hurtowym rynku energii;
8)
„osoba” oznacza osobę fizyczną lub prawną;
9)
„właściwy organ finansowy” oznacza właściwy organ wyznaczony zgodnie z procedurą określoną w art. 11 dyrektywy 2003/6/WE;
10)
„krajowy organ regulacyjny” oznacza krajowy organ regulacyjny wyznaczony zgodnie z art. 35 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/72/WE z dnia 13 lipca 2009 r. dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej (10) lub art. 39 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/73/WE z dnia 13 lipca 2009 r. dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego gazu ziemnego (11);
11)
„operator systemu przesyłowego” ma znaczenie określone w art. 2 pkt 4 dyrektywy 2009/72/WE i w art. 2 pkt 4 dyrektywy 2009/73/WE;
12)
„jednostka dominująca” oznacza jednostkę dominującą w rozumieniu art. 1 i 2 siódmej dyrektywy Rady 83/349/EWG z dnia 13 czerwca 1983 r. przyjętej na podstawie art. 54 ust. 3 lit. g) Traktatu w sprawie skonsolidowanych sprawozdań finansowych (12);
13)
„jednostka powiązana” oznacza przedsiębiorstwo zależne albo inną jednostkę, w której posiadane są udziały kapitałowe, albo jednostkę pozostającą z inną jednostką w związku w rozumieniu w art. 12 ust. 1 dyrektywy 83/349/EWG;
14)
„dystrybucja gazu ziemnego” ma znaczenie określone w art. 2 pkt 5 dyrektywy 2009/73/WE;
15)
„dystrybucja energii elektrycznej” ma znaczenie określone w art. 2 pkt 5 dyrektywy 2009/72/WE.
Artykuł 3
Zakaz wykorzystywania informacji wewnętrznych
1. Osobom posiadającym informację wewnętrzną dotyczącą produktu energetycznego sprzedawanego w obrocie hurtowym zakazuje się:
a)
wykorzystywania takiej informacji poprzez nabywanie lub zbywanie lub próbę nabycia lub zbycia, na rachunek własny lub na rachunek osoby trzeciej, bezpośrednio lub pośrednio, produktów energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym, których informacja ta dotyczy;
b)
ujawniania takiej informacji jakiejkolwiek innej osobie, chyba że takie ujawnianie odbywa się w ramach standardowych czynności wykonywanych przez te osoby w ramach zatrudnienia, wykonywania swojego zawodu lub obowiązków;
c)
zalecania innej osobie, w oparciu o informację wewnętrzną, nabycia lub zbycia produktów energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym, do których odnosi się ta informacja, lub nakłaniania innej osoby, w oparciu o informację wewnętrzną, do nabycia lub zbycia takich produktów.
2. Zakaz ustanowiony w ust. 1 ma zastosowanie do następujących osób będących w posiadaniu informacji wewnętrznej dotyczącej produktu energetycznego sprzedawanego w obrocie hurtowym:
a)
członków organów administrujących, zarządczych lub nadzorczych przedsiębiorstwa;
b)
osób posiadających udziały w kapitale przedsiębiorstwa;
c)
osób posiadających dostęp do informacji z tytułu zatrudnienia, wykonywania swojego zawodu lub obowiązków;
d)
osób, które uzyskały takie informacje w wyniku działania przestępczego;
e)
osób, które wiedzą lub powinny wiedzieć, że dana informacja stanowi informację wewnętrzną.
3. Ust. 1 lit. a) i c) niniejszego artykułu nie ma zastosowania do operatorów systemów przesyłowych nabywających energię elektryczną lub gaz ziemny w celu zapewnienia bezpiecznego i pewnego funkcjonowania systemu zgodnie ze swoimi obowiązkami na podstawie art. 12 lit. d) i e) dyrektywy 2009/72/WE lub art. 13 ust. 1 lit. a) i c) dyrektywy 2009/73/WE.
4. Niniejszego artykułu nie stosuje się do:
a)
transakcji przeprowadzanych w ramach wykonania zobowiązania, które stało się wymagalne, dotyczącego nabycia lub zbycia produktów energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym, w przypadku gdy zobowiązanie to wynika z umowy zawartej lub zamówienia złożonego zanim dana osoba weszła w posiadanie informacji wewnętrznej;
b)
transakcji przeprowadzanych przez producentów energii elektrycznej i gazu ziemnego, operatorów instalacji magazynowych gazu ziemnego lub operatorów instalacji do importu LNG wyłącznie w celu pokrycia bezpośrednich strat fizycznych wynikających z nieplanowych przestojów, w przypadku gdy niezawarcie takich transakcji spowodowałoby, że uczestnik rynku nie byłby w stanie wypełnić istniejących zobowiązań umownych lub gdy działanie takie podejmowane jest w porozumieniu z operatorem lub operatorami systemów przesyłowych, których to dotyczy, w celu zapewnienia bezpiecznego i pewnego funkcjonowania systemu. W takiej sytuacji stosowne informacje dotyczące transakcji przekazywane są Agencji i krajowemu organowi regulacyjnemu. Ten obowiązek sprawozdawczy pozostaje bez uszczerbku dla obowiązku określonego w art. 4 ust. 1;
c)
uczestników rynku działających według krajowych przepisów obowiązujących w sytuacji wyjątkowej, w przypadku interwencji organów krajowych mającej na celu zapewnienie dostaw energii elektrycznej lub gazu ziemnego i zawieszenia mechanizmów rynkowych w danym państwie członkowskim lub jego części. W takim przypadku organ właściwy do sporządzania planów awaryjnych zapewnia podanie informacji do wiadomości publicznej zgodnie z art. 4.
5. W przypadku gdy osoba będąca w posiadaniu informacji wewnętrznej dotyczącej produktu energetycznego sprzedawanego w obrocie hurtowym jest osobą prawną, zakazy ustanowione w ust. 1 stosuje się również do osób fizycznych, które biorą udział w podejmowaniu decyzji o przeprowadzeniu transakcji na rachunek danej osoby prawnej.
6. Gdy informacje są rozpowszechnianie w ramach działalności dziennikarskiej lub ekspresji artystycznej, takie rozpowszechnianie informacji ocenia się, uwzględniając przepisy dotyczące wolności prasy i wolności słowa w innych mediach, chyba że:
a)
osoby te osiągają - bezpośrednio lub pośrednio - korzyści lub zyski z rozpowszechniania danych informacji; lub
b)
ujawnienie lub rozpowszechnianie informacji następuje z zamiarem wprowadzenia w błąd rynku w odniesieniu do podaży produktów energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym, popytu na takie produkty lub ich ceny.
Artykuł 4
Obowiązek podawania informacji wewnętrznej do wiadomości publicznej
1. Uczestnicy rynku skutecznie i w odpowiednim czasie podają do publicznej wiadomości posiadane przez nich informacje wewnętrzne dotyczące przedsiębiorstwa lub instalacji, których dany uczestnik rynku lub jego jednostka dominująca, lub jednostka powiązana jest właścicielem lub które kontroluje lub w stosunku do których dany uczestnik rynku lub taka jednostka odpowiada za kwestie operacyjne w całości lub w części. Takie ujawnienie obejmuje informacje dotyczące zdolności i wykorzystania instalacji służących produkcji, magazynowaniu przesyłowi energii elektrycznej lub gazu ziemnego lub zużywających energię elektryczną lub gaz ziemny bądź informacje dotyczące zdolności i wykorzystania instalacji skroplonego gazu ziemnego (LNG), w tym dotyczące planowanej i nieplanowanej niedostępności tych instalacji.
2. Uczestnik rynku może, na własną odpowiedzialność, w drodze wyjątku opóźnić podanie informacji wewnętrznej do wiadomości publicznej, aby nie naruszyć swych uzasadnionych interesów, pod warunkiem że takie opóźnienie prawdopodobnie nie wprowadzi w błąd opinii publicznej i pod warunkiem że jest on w stanie zapewnić poufność tej informacji oraz nie podejmuje w oparciu o tę informację decyzji dotyczących obrotu produktami energetycznymi sprzedawanymi w obrocie hurtowym. W takim przypadku uczestnik rynku niezwłocznie przekazuje tę informację wraz z uzasadnieniem opóźnienia podania jej do wiadomości publicznej Agencji oraz odpowiedniemu krajowemu organowi regulacyjnemu, z uwzględnieniem art. 8 ust. 5.
3. W każdym przypadku, gdy uczestnik rynku lub osoba przez niego zatrudniona bądź działająca w jego imieniu ujawnia informację wewnętrzną dotyczącą produktu energetycznego sprzedawanego w obrocie hurtowym w ramach normalnych czynności wykonywanych przez tę osobę w ramach zatrudnienia, wykonywania swojego zawodu lub obowiązków, jak określono w art. 3 ust. 1 lit. b), ten uczestnik rynku lub ta osoba zapewnia równoczesne, kompletne i skuteczne podanie tej informacji do wiadomości publicznej. W przypadku niezamierzonego ujawnienia uczestnik rynku zapewnia całkowite i skuteczne podanie informacji do wiadomości publicznej możliwie najszybciej po jej niezamierzonym ujawnieniu. Niniejszy ustęp nie ma zastosowania, w przypadku gdy osoba otrzymująca informację jest zobowiązana do zachowania jej poufności, bez względu na to, czy taki obowiązek wynika z przepisów ustawowych, wykonawczych, postanowień umowy lub statutu spółki, lub ze zobowiązań umownych.
4. Publikacja informacji wewnętrznej, w tym informacji w formie zagregowanej, polega na jej jednoczesnym, kompletnym i skutecznym podaniu do wiadomości publicznej zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 714/2009 lub rozporządzeniem (WE) nr 715/2009, lub wytycznymi i kodeksami sieci przyjętymi na podstawie tych rozporządzeń.
5. Jeżeli operator systemu przesyłowego został zwolniony z obowiązku podawania niektórych danych do wiadomości publicznej na podstawie rozporządzeń (WE) nr 714/2009 lub rozporządzenia (WE) nr 715/2009, operator ten jest tym samym zwolniony z obowiązku określonego w ust. 1 niniejszego artykułu w odniesieniu do tych danych.
6. Ust. 1 i 2 pozostają bez uszczerbku dla obowiązków uczestników rynku wynikających z dyrektyw 2009/72/WE i 2009/73/WE, rozporządzeń (WE) nr 714/2009 oraz (WE) nr 715/2009, w tym wytycznych i kodeksów sieci przyjętych na podstawie tych dyrektyw i rozporządzeń, w szczególności w odniesieniu do terminu i sposobu podania informacji do wiadomości publicznej.
7. Ust. 1 i 2 pozostają bez uszczerbku dla prawa uczestników rynku do opóźnienia ujawnienia szczególnie chronionych informacji dotyczących ochrony infrastruktury krytycznej określonych w art. 2 lit. d) dyrektywy Rady 2008/114/WE z dnia 8 grudnia 2008 r. w sprawie rozpoznawania i wyznaczania europejskiej infrastruktury krytycznej oraz oceny potrzeb w zakresie poprawy jej ochrony (13), jeżeli informacje te zostały opatrzone klauzulą tajności w ich państwie.
Artykuł 5
Zakaz manipulacji na rynku
Zabrania się dokonywania lub usiłowania manipulacji na hurtowych rynkach energii.
Artykuł 6
Techniczna aktualizacja definicji informacji wewnętrznej i manipulacji na rynku
1. Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 20 w celu:
a)
harmonizacji definicji określonych w art. 2 pkt 1, 2, 3 i 5, w celu zapewnienia spójności z innymi odpowiednimi przepisami Unii w obszarze usług finansowych i energii; oraz
b)
aktualizacji tych definicji w wyłącznym celu uwzględnienia przyszłej sytuacji na hurtowych rynkach energii.
2. Akty delegowane, o których mowa w ust. 1, uwzględniają co najmniej:
a)
specyfikę funkcjonowania hurtowych rynków energii, w tym szczególne cechy rynku energii elektrycznej i gazu, oraz wzajemne oddziaływanie rynków towarowych i rynków instrumentów pochodnych;
b)
możliwość manipulacji obejmującej kilka państw, między rynkiem energii elektrycznej i rynkiem gazu oraz na rynkach towarowych i rynkach instrumentów pochodnych;
c)
potencjalny wpływ faktycznej lub planowanej wielkości produkcji, zużycia, wykorzystania zdolności przesyłowych lub wykorzystania pojemności magazynowej na ceny obowiązujące na hurtowych rynkach energii; oraz
d)
kodeksy sieci i wytyczne ramowe przyjęte zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 714/2009 i rozporządzeniem (WE) nr 715/2009.
Artykuł 7
Monitorowanie rynku
1. Agencja monitoruje działalność handlową, której przedmiotem są produkty energetyczne sprzedawane w obrocie hurtowym, w celu wykrywania transakcji zawieranych w oparciu o informacje wewnętrzne oraz manipulacje na rynku i w celu zapobiegania takim transakcjom. Agencja gromadzi dane na potrzeby oceny i monitorowania hurtowych rynków energii zgodnie z art. 8.
2. Krajowe organy regulacyjne współpracują na szczeblu regionalnym oraz z Agencją przy monitorowaniu hurtowych rynków energii, o którym mowa w ust. 1. W tym celu krajowym organom regulacyjnym zapewnia się dostęp do stosownych informacji będących w posiadaniu Agencji, zgromadzonych zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu, z zastrzeżeniem art. 10 ust. 2. Krajowe organy regulacyjne mogą również monitorować działalność handlową, której przedmiotem są produkty energetyczne sprzedawane w obrocie hurtowym, na szczeblu krajowym.
Państwa członkowskie mogą umożliwić krajowemu organowi ds. konkurencji lub jednostce ds. monitorowania rynku, ustanowionej w tym organie, prowadzenie monitorowania rynku z krajowym organem regulacyjnym. Podczas prowadzenia takiego monitorowania rynku krajowy organ ds. konkurencji lub jednostka ds. monitorowania rynku muszą posiadać takie same prawa i obowiązki jak krajowy organ regulacyjny na podstawie akapitu pierwszego niniejszego ustępu, ust. 3 akapitu drugiego zdanie drugie niniejszego artykułu, art.4 ust. 2 zdanie drugie, art. 8 ust. 5 zdanie pierwsze oraz art. 16.
3. Agencja przynajmniej raz do roku składa Komisji sprawozdanie ze swojej działalności prowadzonej na podstawie niniejszego rozporządzenia i podaje to sprawozdanie do publicznej wiadomości. W sprawozdaniach tych Agencja ocenia działanie i przejrzystość różnych kategorii rynków i sposobów prowadzenia obrotu oraz może wydawać Komisji zalecenia dotyczące zasad rynkowych, norm i procedur mogących poprawić integralność i funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Może również ocenić, czy określenie minimalnych wymogów w odniesieniu do zorganizowanych rynków może przyczynić się do zwiększenia przejrzystości rynku. Sprawozdania te można łączyć ze sprawozdaniem, o którym mowa w art. 11 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 713/2009.
Agencja może wydawać Komisji zalecenia dotyczące danych na temat transakcji, w tym zleceń, które uważa za konieczne do skutecznego i wydajnego monitorowania hurtowych rynków energii. Przed wydaniem takich zaleceń Agencja konsultuje się z zainteresowanymi stronami, w szczególności z krajowymi organami regulacyjnymi, właściwymi organami finansowymi w państwach członkowskich, krajowymi organami ds. konkurencji oraz z EUNGiPW.
Wszystkie zalecenia powinny być udostępniane Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Komisji oraz podawane do publicznej wiadomości.
Artykuł 8
Gromadzenie danych
1. Uczestnicy rynku lub w ich imieniu osoba lub organ wymienione w ust. 4 lit. b)-f) przekazują Agencji dane na temat transakcji zawieranych na hurtowych rynkach energii, w tym składanych zleceń. Zgłaszane informacje zawierają precyzyjne określenie produktów energetycznych nabywanych i sprzedawanych w obrocie hurtowym, uzgodnione ceny i ilości, daty i godziny wykonania transakcji, ich strony i beneficjentów, a także wszelkie inne istotne informacje. Podczas gdy ogólna odpowiedzialność spoczywa na uczestnikach rynku, w momencie otrzymania informacji od osoby lub organu wymienionych w ust. 4 lit. b)-f) powyższy obowiązek sprawozdawczy uczestnika rynku uznaje się za wypełniony.
2. Komisja w drodze aktów wykonawczych:
a)
sporządza wykaz kontraktów i instrumentów pochodnych, w tym zleceń, które objęte są wymogiem zgłoszenia zgodnie z ust. 1, oraz w stosownych przypadkach odpowiednich progów minimalnych stosowanych przy zgłaszaniu transakcji;
b)
przyjmuje jednolite zasady przekazywania informacji, które mają być zgłaszane zgodnie z ust.1;
c)
określa termin i formę przekazywania takich informacji.
Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 21 ust. 2. Uwzględniają one istniejące systemy sprawozdawcze.
3. Osoby, o których mowa w ust. 4 lit. a)-d), które dokonały zgłoszenia transakcji zgodnie z dyrektywą 2004/39/WE lub z mającymi zastosowanie przepisami Unii dotyczącymi obrotu instrumentami pochodnymi, partnerów centralnych i repozytoriów transakcji, nie podlegają podwójnym obowiązkom sprawozdawczym w odniesieniu do tych transakcji.
Bez uszczerbku dla akapitu pierwszego niniejszego ustępu akty wykonawcze, o których mowa w ust. 2, mogą umożliwiać rynkom regulowanym oraz systemom kojarzenia zleceń lub systemom zgłaszania transakcji przekazywanie Agencji danych na temat transakcji na hurtowych rynkach energii.
4. Na użytek ust. 1 informacje przekazują:
a)
uczestnik rynku;
b)
osoba trzecia działająca w imieniu uczestnika rynku;
c)
system zgłaszania transakcji;
d)
rynek regulowany, system kojarzenia zleceń lub inna osoba zajmująca się zawodowo pośredniczeniem w zawieraniu transakcji;
e)
repozytoria transakcji zarejestrowane lub uznane na podstawie mających zastosowanie przepisów Unii dotyczących obrotu instrumentami pochodnymi, partnerów centralnych i repozytoriów transakcji; lub
f)
właściwy organ, który otrzymał informacje zgodnie z art. 25 ust. 3 dyrektywy 2004/39/WE lub EUNGiPW, jeśli otrzymał informacje zgodnie z z mającymi zastosowanie przepisami Unii dotyczącymi obrotu instrumentami pochodnymi, partnerów centralnych i repozytoriów transakcji.
5. Na potrzeby monitorowania obrotu na hurtowych rynkach energii uczestnicy rynku przekazują Agencji oraz krajowym organom regulacyjnym informacje na temat zdolności i wykorzystania instalacji służących do produkcji, magazynowania, przesyłu energii elektrycznej lub gazu ziemnego lub zużywających energię elektryczną lub gaz ziemny bądź informacje dotyczące zdolności i wykorzystania instalacji skroplonego gazu ziemnego (LNG), w tym dotyczące planowanej i nieplanowanej niedostępności tych instalacji. Obowiązek sprawozdawczy spoczywający na uczestnikach rynku jest minimalizowany poprzez gromadzenie niezbędnych informacji lub ich części z istniejących źródeł w przypadkach, gdy jest to możliwe.
6. Komisja w drodze aktów wykonawczych:
a)
przyjmuje jednolite zasady dotyczące zgłaszania informacji, przekazywanych zgodnie z ust. 5, oraz w stosownych przypadkach odpowiednich progów stosowanych przy zgłaszaniu informacji;
b)
określa termin i formę przekazywania takich informacji.
Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 21 ust. 2. Uwzględniają one istniejące obowiązki sprawozdawcze na mocy rozporządzeń (WE) nr 714/2009 i (WE) nr 715/2009.
Artykuł 9
Rejestracja uczestników rynku
1. Uczestnicy rynku zawierający transakcje, które mają być zgłaszane Agencji na podstawie art. 8 ust. 1, rejestrują się w krajowym organie regulacyjnym w państwie członkowskim, w którym mają siedzibę lub w którym stale zamieszkują, lub jeżeli nie posiadają siedziby w Unii lub nie zamieszkują w Unii, w państwie członkowskim, w którym prowadzą działalność.
Uczestnik rynku rejestruje się tylko w jednym krajowym organie regulacyjnym. Państwa członkowskie nie wymagają od uczestnika rynku zarejestrowanego w innym państwie członkowskim ponownej rejestracji.
Rejestracja uczestników rynku nie wpływa na obowiązek przestrzegania mających zastosowanie przepisów dotyczących obrotu i bilansowania.
2. Nie później niż trzy miesiące od daty przyjęcia przez Komisję aktów wykonawczych określonych w art. 8 ust. 2 krajowe organy regulacyjne tworzą krajowe rejestry uczestników rynku, które na bieżąco aktualizują. W rejestrze każdy uczestnik rynku otrzymuje niepowtarzalny identyfikator; rejestr zawiera informacje wystarczające do identyfikacji uczestnika rynku, w tym stosowne informacje dotyczące jego numeru VAT, adresu siedziby, osób odpowiedzialnych za decyzje operacyjne i handlowe oraz najwyższej jednostki kontroli lub beneficjenta działalności handlowej prowadzonej przez uczestnika rynku.
3. Krajowe organy regulacyjne przekazują Agencji informacje zawarte w ich rejestrach krajowych w formacie ustalonym przez Agencję. Agencja określa ten format we współpracy z tymi organami i publikuje go do dnia 29 czerwca 2012 r. W oparciu o informacje przekazane przez krajowe organy regulacyjne Agencja tworzy europejski rejestr uczestników rynku. Krajowe organy regulacyjne i inne właściwe organy posiadają dostęp do rejestru europejskiego. Z zastrzeżeniem art. 17 Agencja może zadecydować o publicznym udostępnieniu rejestru europejskiego lub jego fragmentów, pod warunkiem że nie zostaną ujawnione szczególnie chronione informacje handlowe dotyczące poszczególnych uczestników rynku.
4. Uczestnicy rynku, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, składają w krajowym organie regulacyjnym formularz rejestracyjny przed zawarciem transakcji, która musi zostać zgłoszona Agencji na podstawie art. 8 ust. 1.
5. Uczestnicy rynku, o których mowa w ust. 1, niezwłocznie powiadamiają krajowy organ regulacyjny o zmianach danych przekazanych w formularzu rejestracyjnym.
Artykuł 10
Wymiana informacji między Agencją a innymi organami
1. Agencja tworzy mechanizmy umożliwiające udostępnienie informacji, które otrzymuje zgodnie z art. 7 ust. 1 i art. 8, krajowym organom regulacyjnym, właściwym organom finansowym państw członkowskich, krajowym organom ds. konkurencji, EUNGiPW oraz innym odpowiednim organom. Przed stworzeniem takich mechanizmów Agencja konsultuje się z tymi organami.
2. Agencja zapewnia dostęp do mechanizmów, o których mowa w ust. 1, wyłącznie organom, które stworzyły systemy umożliwiające Agencji spełnienie wymogów art. 12 ust. 1.
3. Repozytoria transakcji zarejestrowane lub uznane na podstawie mających zastosowanie przepisów Unii dotyczących obrotu instrumentami pochodnymi, partnerów centralnych i repozytoriów transakcji udostępniają Agencji odpowiednie informacje dotyczące produktów energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym i instrumentów pochodnych bazujących na uprawnieniach do emisji, które gromadzą.
EUNGiPW przekazuje Agencji sprawozdania dotyczące transakcji, których przedmiotem są produkty energetyczne sprzedawane w obrocie hurtowym, otrzymane na podstawie art. 25 ust. 3 dyrektywy 2004/39/WE oraz podstawie mających zastosowanie przepisów Unii dotyczących obrotu instrumentami pochodnymi, partnerów centralnych i repozytoriów transakcji. Właściwe organy otrzymujące sprawozdania dotyczące transakcji, których przedmiotem są produkty energetyczne sprzedawane w obrocie hurtowym na podstawie art. 25 ust. 3 dyrektywy 2004/39/WE, przekazują te sprawozdania Agencji.
Agencja i organy odpowiedzialne za nadzór nad obrotem uprawnieniami do emisji lub instrumentami pochodnymi bazującymi na uprawnieniach do emisji współpracują ze sobą i ustanawiają odpowiednie mechanizmy umożliwiające Agencji dostęp do zapisu transakcji takimi uprawnieniami i instrumentami pochodnymi, w przypadku gdy organy te gromadzą informacje dotyczące takich transakcji.
Artykuł 11
Ochrona danych
Niniejsze rozporządzenie nie narusza zobowiązań państw członkowskich w odniesieniu do przetwarzania przez nie danych osobowych na podstawie dyrektywy 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 października 1995 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych (14) ani zobowiązań Agencji w trakcie wykonywania jej zadań w odniesieniu do przetwarzania przez nią danych osobowych na podstawie rozporządzenia (WE) nr 45/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2000 r. o ochronie osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje i organy wspólnotowe i o swobodnym przepływie takich danych (15).
Artykuł 12
Niezawodność operacyjna
1. Agencja zapewnia poufność, integralność i ochronę informacji otrzymanych na podstawie art. 4 ust. 2 oraz art. 8 i 10. Agencja podejmuje wszelkie niezbędne kroki w celu zapobiegania przypadkom niewłaściwego wykorzystania i nieuprawnionego dostępu do informacji przechowywanych w swoich systemach.
Krajowe organy regulacyjne, właściwe organy finansowe państw członkowskich, krajowe organy ds. konkurencji, EUNGiPW i inne właściwe organy zapewniają poufność, integralność i ochronę informacji otrzymanych na podstawie art. 4 ust. 2, art. 7 ust. 2, art. 8 ust. 5 lub art. 10 oraz podejmują działania w celu zapobiegania wszelkim przypadkom niewłaściwego wykorzystania takich informacji.
Agencja określa źródła ryzyka operacyjnego i ogranicza je poprzez opracowanie odpowiednich systemów, mechanizmów kontroli i procedur.
2. Z zastrzeżeniem art. 17 Agencja może zdecydować o podaniu do publicznej wiadomości elementów informacji będących w jej posiadaniu, pod warunkiem że nie zostaną ujawnione ani nie mogą zostać z nich wywnioskowane szczególnie chronione informacje handlowe dotyczące poszczególnych uczestników rynku lub poszczególnych transakcji, lub też poszczególnych rynków.
Z zachowaniem wymogów poufności Agencja udostępnia do celów naukowych swoją bazę danych zawierającą informacje handlowe niebędące informacjami szczególnie chronionymi.
Informacje są podawane do wiadomości publicznej lub udostępniane w celu zwiększenia przejrzystości hurtowych rynków energii, pod warunkiem że nie zachodzi prawdopodobieństwo, iż wywoła to jakiekolwiek zakłócenia konkurencji na tych rynkach energii.
Agencja rozpowszechnia informacje w sprawiedliwy sposób zgodnie z zasadami przejrzystości, które określi i poda do wiadomości publicznej.
Artykuł 13
Wdrożenie zakazów nadużyć na rynku
1. Krajowe organy regulacyjne zapewniają stosowanie zakazów określonych w art. 3 i 5 oraz przestrzeganie obowiązku określonego w art. 4.
Każde państwo członkowskie zapewni do dnia 29 czerwca 2013 r., by krajowe organy regulacyjne posiadały uprawnienia w zakresie prowadzenia dochodzeń i egzekwowania przepisów niezbędne w celu wykonywania tej funkcji. Uprawnienia te wykonuje się w proporcjonalny sposób.
Uprawnienia te mogą być wykonywane:
a)
bezpośrednio;
b)
we współpracy z innymi organami; lub
c)
poprzez składanie wniosków do właściwych organów sądowych.
W stosownych przypadkach krajowe organy regulacyjne mogą wykonywać uprawnienia dochodzeniowe we współpracy z rynkami regulowanymi, systemami kojarzenia zleceń lub innymi osobami zajmującymi się zawodowo pośredniczeniem w zawieraniu transakcji, o których mowa w art. 8 ust. 4 lit. d).
2. Uprawnienia w zakresie prowadzenia dochodzeń i egzekwowania przepisów, o których mowa w ust. 1, ograniczone są do celu dochodzenia. Wykonywane są zgodnie z prawem krajowym i obejmują prawo do:
a)
uzyskania dostępu do wszelkich odpowiednich dokumentów, w dowolnej formie, oraz prawo do otrzymania ich kopii;
b)
żądania informacji od każdej odpowiedniej osoby, w tym od osób, które biorą udział w przekazywaniu zleceń lub prowadzeniu przedmiotowych operacji, a także ich zwierzchników, oraz, jeśli jest to konieczne, prawo do wzywania i przesłuchiwania takiej osoby lub takiego zwierzchnika;
c)
przeprowadzania kontroli na miejscu;
d)
żądania udostępnienia istniejących rejestrów połączeń telefonicznych i przesyłu danych;
e)
żądania zaprzestania działań sprzecznych z niniejszym rozporządzeniem lub aktami delegowanymi bądź aktami wykonawczymi przyjętymi na jego podstawie;
f)
wnioskowania do sądu o zamrożenie lub zajęcie majątku;
g)
żądania nałożenia przez sąd lub właściwy organ czasowego zakazu wykonywania zawodu.
Artykuł 14
Prawo do wniesienia odwołania
Państwa członkowskie zapewniają istnienie na poziomie krajowym odpowiednich mechanizmów umożliwiających stronie, której dotyczy decyzja krajowego organu regulacyjnego, odwołanie się do organu niezależnego od zaangażowanych stron oraz od rządów.
Artykuł 15
Obowiązki osób zajmujących się zawodowo pośredniczeniem w zawieraniu transakcji
Każda osoba zawodowo organizująca transakcje, których przedmiotem są produkty energetyczne sprzedawane w obrocie hurtowym, która ma uzasadnione podstawy, aby podejrzewać, że transakcja może stanowić naruszenie art. 3 lub 5, zobowiązana jest powiadomić o tym niezwłocznie krajowy organ regulacyjny.
Osoby zawodowo organizujące transakcje, których przedmiotem są produkty energetyczne sprzedawane w obrocie hurtowym, tworzą i utrzymują skuteczne mechanizmy i procedury mające na celu identyfikację przypadków naruszenia art. 3 lub 5.
Artykuł 16
Współpraca na szczeblu unijnym i na szczeblu krajowym
1. Agencja dąży do zapewnienia skoordynowanej i spójnej realizacji przez krajowe organy regulacyjne ich zadań wynikających z niniejszego rozporządzenia.
Agencja w razie potrzeby publikuje niewiążące wytyczne dotyczące stosowania definicji zawartych w art. 2.
Krajowe organy regulacyjne współpracują z Agencją oraz ze sobą nawzajem, w tym na szczeblu regionalnym, w celu wykonywania swoich obowiązków zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.
Krajowe organy regulacyjne, właściwe organy finansowe i krajowy organ ds. konkurencji w danym państwie członkowskim mogą ustanowić odpowiednie formy współpracy, aby zapewnić skuteczne i sprawne prowadzenie dochodzeń i egzekwowanie przepisów oraz przyczyniać się do spójnego i konsekwentnego podejścia do dochodzeń, postępowań sądowych i egzekwowania niniejszego rozporządzenia oraz właściwych przepisów finansowych i prawa konkurencji.
2. Krajowe organy regulacyjne niezwłocznie informują Agencję, w możliwie jak najbardziej szczegółowy sposób, w przypadku gdy mają uzasadnione podstawy, aby podejrzewać, że w danym państwie członkowskim lub w innym państwie członkowskim dochodzi lub doszło do naruszenia niniejszego rozporządzenia.
W przypadku gdy krajowy organ regulacyjny lub inny wyznaczony organ podejrzewa, że w innym państwie członkowskim dochodzi do popełnienia czynów mających wpływ na hurtowe rynki energii lub cenę produktów energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym w tym państwie członkowskim, może wystąpić do Agencji o podjęcie działań zgodnie z ust. 4 niniejszego artykułu oraz jeżeli czyny te wpływają na instrumenty finansowe, do których zastosowanie ma art. 9 dyrektywy 2003/6/WE, o podjęcie działań zgodnie z ust. 3 niniejszego artykułu.
3. W celu zapewnienia skoordynowanego i spójnego podejścia do nadużyć na hurtowych rynkach energii:
a)
krajowe organy regulacyjne informują właściwy organ finansowy w swoim państwie członkowskim oraz Agencję, w przypadku gdy mają uzasadnione podstawy, aby podejrzewać, że na hurtowych rynkach energii dochodzi lub doszło do popełnienia czynów, które stanowią przypadki nadużycia na rynku w rozumieniu dyrektywy 2003/6/WE i które mają wpływ na instrumenty finansowe, do których stosuje się art. 9 wspomnianej dyrektywy; w tym celu krajowe organy regulacyjne mogą podjąć odpowiednie formy współpracy z właściwymi organami finansowymi w swoim państwie członkowskim;
b)
Agencja informuje EUNGiPW oraz właściwy organ finansowy, w przypadku gdy ma uzasadnione podstawy, aby podejrzewać, że na hurtowych rynkach energii dochodzi lub doszło do popełnienia czynów, które stanowią przypadki nadużycia na rynku w rozumieniu dyrektywy 2003/6/WE i które mają wpływ na instrumenty finansowe, do których stosuje się art. 9 wspomnianej dyrektywy;
c)
właściwy organ finansowy państwa członkowskiego informuje EUNGiPW i Agencję, w przypadku gdy ma uzasadnione podstawy, aby podejrzewać, że na hurtowych rynkach energii w innym państwie członkowskim dochodzi lub doszło do popełnienia czynów naruszających art. 3 i 5;
d)
krajowe organy regulacyjne informują krajowy organ ds. konkurencji w swoim państwie członkowskim, Komisję oraz Agencję, w przypadku gdy mają uzasadnione podstawy, aby podejrzewać, że na hurtowych rynkach energii dochodzi lub doszło do popełnienia czynów, które mogą stanowić naruszenie prawa konkurencji.
4. W celu wykonania swoich zadań na podstawie ust. 1, w przypadku gdy w oparciu o ocenę wstępną lub analizę Agencja podejrzewa naruszenie niniejszego rozporządzenia, jest ona uprawniona do:
a)
żądania od krajowego organu regulacyjnego lub większej liczby takich organów przekazania informacji dotyczących podejrzewanego naruszenia przepisów;
b)
żądania od krajowego organu regulacyjnego lub większej liczby takich organów wszczęcia dochodzenia w sprawie podejrzewanego naruszenia przepisów oraz podjęcia stosownych działań w celu usunięcia każdego stwierdzonego naruszenia. Decyzja w sprawie podjęcia stosownych działań w celu usunięcia stwierdzonego naruszenia pozostaje w gestii krajowego organu regulacyjnego, którego to dotyczy;
c)
w przypadku gdy uzna, że ewentualne naruszenie ma lub miało skutki transgraniczne, ustanowienia i koordynowania grupy dochodzeniowej składającej się z przedstawicieli zainteresowanych krajowych organów regulacyjnych w celu zbadania, czy i w którym państwie członkowskim doszło do naruszenia niniejszego rozporządzenia. W stosownych przypadkach Agencja może również zażądać udziału w pracach grupy dochodzeniowej przedstawicieli właściwego organu finansowego lub innego właściwego organu z jednego państwa członkowskiego lub większej ich liczby.
5. Krajowy organ regulacyjny, który otrzymuje żądanie przekazania informacji zgodnie z ust. 4 lit. a) lub otrzymuje żądanie wszczęcia dochodzenia w sprawie podejrzenia naruszenia przepisów zgodnie z ust. 4 lit. b), niezwłocznie podejmuje konieczne działania w celu zastosowania się do takiego żądania. Jeżeli ten krajowy organ regulacyjny nie jest w stanie natychmiast przekazać wymaganych informacji, powiadamia niezwłocznie Agencję o powodach nieprzekazania informacji.
Na zasadzie odstępstwa od akapitu pierwszego krajowy organ regulacyjny może odmówić zastosowania się do żądania, jeżeli:
a)
mogłoby to mieć niekorzystny wpływ na suwerenność lub bezpieczeństwo państwa członkowskiego, do którego skierowane jest żądanie udzielenia informacji;
b)
zostało już wszczęte postępowanie sądowe w sprawie tych samych działań i przeciwko tym samym osobom przed organami państwa członkowskiego, do którego skierowano żądanie; lub
c)
w państwie członkowskim, do którego skierowane jest żądanie, został już wydany prawomocny wyrok w stosunku do tych osób w związku z tymi samymi działaniami.
W każdym takim przypadku krajowy organ regulacyjny powiadamia Agencję, dostarczając możliwie najbardziej szczegółowych informacji na temat postępowania sądowego lub wyroku.
Krajowe organy regulacyjne uczestniczą w pracach grupy dochodzeniowej powołanej zgodnie z ust. 4 lit. c), udzielając wszelkiej niezbędnej pomocy. Prace grupy dochodzeniowej koordynuje Agencja.
6. Art. 15 ust. 1 ostatnie zdanie rozporządzenia (WE) nr 713/2009 nie ma zastosowania do Agencji w przypadku wykonywania przez nią swoich zadań na podstawie niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 17
Tajemnica służbowa
1. Wszelkie poufne informacje otrzymywane, wymieniane lub przekazywane na mocy niniejszego rozporządzenia podlegają wymogom dotyczącym tajemnicy służbowej określonym w ust. 2, 3 i 4.
2. Obowiązkowi zachowania tajemnicy służbowej podlegają:
a)
osoby pracujące obecnie lub w przeszłości dla Agencji;
b)
audytorzy i eksperci wykonujący prace na zlecenie Agencji;
c)
osoby pracujące obecnie lub w przeszłości dla krajowych organów regulacyjnych lub innych właściwych organów;
d)
audytorzy i eksperci wykonujący prace na zlecenie krajowych organów regulacyjnych lub innych właściwych organów, którzy otrzymują informacje poufne zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.
3. Bez uszczerbku dla przypadków podlegających przepisom karnym, innych przepisów niniejszego rozporządzenia lub innych właściwych przepisów unijnych, informacji poufnych, które otrzymują w ramach pełnienia swoich obowiązków osoby, o których mowa w ust. 2, nie wolno ujawniać żadnej innej osobie lub organowi, z wyjątkiem informacji w postaci skróconej lub zbiorczej uniemożliwiających identyfikację poszczególnych uczestników rynku lub poszczególnych rynków.
4. Bez uszczerbku dla przypadków podlegających przepisom karnym Agencja, krajowe organy regulacyjne, właściwe organy finansowe państw członkowskich, EUNGiPW, instytucje lub osoby, które otrzymują informacje poufne na podstawie niniejszego rozporządzenia, mogą je wykorzystywać wyłącznie w ramach pełnienia swoich obowiązków oraz wykonywania swoich funkcji. Inne organy, instytucje lub osoby mogą wykorzystywać takie informacje do celów, w jakich zostały im przekazane, lub w ramach postępowania administracyjnego lub sądowego bezpośrednio dotyczącego wykonania tych funkcji. Organ otrzymujący informacje może wykorzystać je do innych celów, jeżeli Agencja, krajowe organy regulacyjne, właściwe organy finansowe państw członkowskich, EUNGiPW, instytucje lub osoby przekazujące takie informacje wyrażą na to zgodę.
5. Niniejszy artykuł nie stanowi dla właściwego organu w państwie członkowskim przeszkody w wymianie lub przekazywaniu zgodnie z prawem krajowym informacji poufnych, o ile nie zostały uzyskane od organów innego państwa członkowskiego lub Agencji na podstawie niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 18
Sankcje
Państwa członkowskie przyjmują przepisy dotyczące sankcji stosowanych w przypadku naruszenia niniejszego rozporządzenia oraz podejmują wszelkie środki niezbędne do zapewnienia ich wdrożenia. Przewidziane sankcje muszą być skuteczne, odstraszające i proporcjonalne oraz muszą odzwierciedlać charakter, czas trwania i wagę naruszeń, szkody wyrządzone klientom oraz potencjalne korzyści osiągnięte w wyniku obrotu prowadzonego w oparciu o informacje wewnętrzne i manipulację na rynku.
Państwa członkowskie powiadamiają o tych przepisach Komisję najpóźniej do dnia 29 czerwca 2013 r. oraz niezwłocznie powiadamiają ją o wszystkich późniejszych ich zmianach.
Państwa członkowskie umożliwiają krajowemu organowi regulacyjnemu podanie do publicznej wiadomości środków lub sankcji nakładanych za naruszenie niniejszego rozporządzenia, chyba że takie ujawnienie wyrządziłoby nieproporcjonalną szkodę zaangażowanym stronom.
Artykuł 19
Stosunki międzynarodowe
W zakresie, w jakim jest to konieczne dla osiągnięcia celów określonych w niniejszym rozporządzeniu i bez uszczerbku dla odpowiednich kompetencji państw członkowskich i instytucji unijnych, w tym Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych, Agencja może rozwijać kontakty i zawierać porozumienia administracyjne z organami nadzoru, organizacjami międzynarodowymi oraz z administracjami państw trzecich, w szczególności tymi, które wywierają wpływ na hurtowy rynek energii Unii, w celu promowania harmonizacji ram regulacyjnych. Ustalenia te nie mogą nakładać zobowiązań prawnych na Unię i jej państwa członkowskie ani uniemożliwiać państwom członkowskim i ich właściwym organom zawierania dwustronnych lub wielostronnych porozumień z tymi organami nadzoru, organizacjami międzynarodowymi i administracjami państw trzecich.
Artykuł 20
Wykonywanie przekazanych uprawnień
1. Uprawnienie do przyjmowania aktów delegowanych powierza się Komisji na warunkach określonych w niniejszym artykule.
2. Uprawnienia do przyjęcia aktów delegowanych, o których mowa w art. 6, powierza się Komisji na okres pięciu lat od dnia 28 grudnia 2011 r. Komisja sporządza sprawozdanie dotyczące przekazania uprawnień nie później niż dziewięć miesięcy przed zakończeniem okresu pięciu lat. Przekazanie uprawnień zostaje automatycznie przedłużone na takie same okresy, chyba że Parlament Europejski lub Rada sprzeciwią się takiemu przedłużeniu nie później niż trzy miesiące przed końcem każdego okresu.
3. Przekazanie uprawnień, o których mowa w art. 6, może zostać odwołane w dowolnym momencie przez Parlament Europejski lub przez Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu uprawnień staje się skuteczna następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w określonym w tej decyzji późniejszym terminie. Nie wpływa ona na ważność obowiązujących już aktów delegowanych.
4. Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
5. Akt delegowany przyjęty na podstawie art. 6 wchodzi w życie wyłącznie w przypadku braku sprzeciwu ze strony Parlamentu Europejskiego lub Rady w terminie dwóch miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie lub jeśli przed upływem tego terminu zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o dwa miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady.
Artykuł 21
Procedura komitetowa
1. Komisję wspomaga komitet. Komitet ten jest komitetem w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 182/2011.
2. W przypadku odesłania do niniejszego ustępu zastosowanie ma art. 5 rozporządzenia (UE) nr 182/2011.
Artykuł 22
Wejście w życie
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Art. 8 ust. 1, art. 8 ust. 3 akapit pierwszy oraz art. 8 ust. 4 i 5 stosuje się, począwszy od dnia przypadającego sześć miesięcy po dacie przyjęcia przez Komisję odpowiednich aktów wykonawczych, o których mowa w ust. 2 i 6 tego artykułu.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Strasburgu dnia 25 października 2011 r.