ROZHODNUTÍ EVROPSKÉ CENTRÁLNÍ BANKY
ze dne 25. listopadu 2010
o přerozdělování měnových příjmů národních centrálních bank členských států, jejichž měnou je euro
(přepracování)
(ECB/2010/23)
(2011/66/EU)
RADA GUVERNÉRŮ EVROPSKÉ CENTRÁLNÍ BANKY,
s ohledem na statut Evropského systému centrálních bank a Evropské centrální banky (dále jen „statut ESCB“), a zejména na článek 32 tohoto statutu,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Rozhodnutí ECB/2001/16 ze dne 6. prosince 2001 o přerozdělování měnových příjmů národních centrálních bank zúčastněných členských států od účetního období 2002 (1) bylo několikrát zásadním způsobem změněno (2). Vzhledem k tomu, že je v něm třeba provést další změny, mělo by být toto rozhodnutí v zájmu jasnosti přepracováno.
(2)
Podle článku 32.1 statutu ESCB se měnovými příjmy rozumí příjmy dosažené národními centrálními bankami při uskutečňování úkolů v rámci měnové politiky. Podle článku 32.2 statutu ESCB se částka měnových příjmů každé národní centrální banky rovná jejímu ročnímu příjmu z aktiv, která drží jako protihodnotu bankovek v oběhu a závazků z vkladů úvěrových institucí. Tato aktiva mají národní centrální banky vést odděleně v souladu s obecnými zásadami přijatými Radou guvernérů. Národní centrální banky by měly vést aktiva vyplývající z plnění úkolů měnové politiky odděleně jako aktiva, která drží jako protihodnotu bankovek v oběhu a závazků z vkladů úvěrových institucí. V souladu s článkem 32.4 statutu ESCB se výše měnových příjmů každé národní centrální banky snižuje o částku rovnající se úrokům, které tato centrální banka platí ze závazků z vkladů úvěrových institucí podle článku 19 statutu ESCB.
(3)
Podle článku 32.5 statutu ESCB se úhrnný měnový příjem národních centrálních bank mezi ně rozděluje v poměru k jejich splaceným podílům na základním kapitálu Evropské centrální banky (ECB).
(4)
Podle článků 32.6 a 32.7 statutu ESCB je Rada guvernérů ECB oprávněna stanovovat obecné zásady pro vzájemné zúčtování a vypořádání zůstatků vzniklých při přerozdělování měnových příjmů ze strany ECB a přijímat veškerá další opatření nezbytná k používání článku 32.
(5)
Podle článku 10 nařízení Rady (ES) č. 974/98 ze dne 3. května 1998 o zavedení eura (3) uvede ECB a národní centrální banky do oběhu bankovky znějící na euro. Článek 15 uvedeného nařízení stanoví, že bankovky znějící na národní měnovou jednotku zůstanou v rámci svého územního vymezení zákonným platidlem nejdéle po šest měsíců od příslušného data hotovostního přechodu na hotovostní euro. Rok přechodu na hotovostní euro by se proto měl považovat za zvláštní rok, jelikož bankovky v oběhu znějící na národní měnové jednotky mohou stále představovat značnou část bankovek v oběhu.
(6)
Čl. 15 odst. 1 obecných zásad ECB/2006/9 ze dne 14. července 2006 o některých přípravách na přechod na hotovostní euro a o předzásobení a druhotném předzásobení eurobankovkami a euromincemi mimo eurozónu (4) stanoví, že eurobankovky, kterými byly způsobilé protistrany předzásobeny, se účtují na vrub účtů těchto protistran vedených u jejich národní centrální banky v nominální hodnotě v souladu s následujícím „modelem lineárního účtování na vrub“: celková částka předzásobených eurobankovek se na vrub účtů připíše ve třech stejných částkách v den vypořádání první, čtvrté a páté hlavní refinanční operace Eurosystému po dni přechodu na hotovostní euro. Při výpočtu měnového příjmu za rok přechodu na hotovostní euro je třeba brát v úvahu tento „model lineárního účtování na vrub“.
(7)
Toto rozhodnutí souvisí s rozhodnutím ECB/2010/29 ze dne 13. prosince 2010 o vydávání eurobankovek (přepracované znění) (5), v němž se stanoví, že ECB a národní centrální banky vydávají eurobankovky. Rozhodnutím ECB/2010/29 se stanoví přidělování eurobankovek v oběhu národním centrálním bankám v poměru k jejich splaceným podílům na základním kapitálu ECB. Toto rozhodnutí dále přiděluje ECB 8 % z celkové hodnoty eurobankovek v oběhu. Při přidělování eurobankovek členům Eurosystému vznikají zůstatky uvnitř Eurosystému. Úročení zůstatků eurobankovek v oběhu uvnitř Eurosystému má přímý dopad na příjmy každého člena Eurosystému, a proto by mělo být tímto rozhodnutím regulováno. Příjem ECB z úročení pohledávek uvnitř Eurosystému za národními centrálními bankami v souvislosti s jejím podílem eurobankovek v oběhu by v zásadě měl být mezi národní centrální banky rozdělován v souladu s rozhodnutím ECB/2010/24 ze dne 25. listopadu 2010 o prozatímním přerozdělování příjmu Evropské centrální banky z eurobankovek v oběhu a z cenných papírů nakoupených na základě programu pro trhy s cennými papíry (přepracované znění) (6) v témže účetním roce, kdy vznikl, a to v poměru k jejich podílům v klíči upsaného základního kapitálu.
(8)
Čistý stav pohledávek a závazků uvnitř Eurosystému v souvislosti s eurobankovkami v oběhu by měl být úročen na základě objektivního kritéria, které definuje hodnotu peněz. V této souvislosti se za vhodnou považuje sazba pro hlavní refinanční operace, kterou Eurosystém používá při nabídkových řízeních na hlavní refinanční operace.
(9)
Čisté závazky uvnitř Eurosystému týkající se eurobankovek v oběhu by měly být zahrnuty do základny pasiv pro účely výpočtu měnových příjmů národních centrálních bank podle článku 32.2 statutu ESCB, jelikož odpovídají bankovkám v oběhu. Vyrovnání úroků ze stavu eurobankovek v oběhu uvnitř Eurosystému bude mít proto za výsledek přerozdělení značné částky měnových příjmů Eurosystému mezi národní centrální banky v poměru k jejich splaceným podílům na základním kapitálu ECB. Tento stav uvnitř Eurosystému by měl být upraven tak, aby umožnil postupné přizpůsobování rozvah a výkazů zisku a ztráty národních centrálních bank. Základem úprav by měly být hodnoty bankovek v oběhu každé národní centrální banky v období před zavedením eurobankovek. Tyto úpravy by měly platit každý rok podle pevně stanoveného vzorce po dobu nejvýše pěti let.
(10)
Úpravy stavu eurobankovek v oběhu uvnitř Eurosystému byly vypočítány tak, aby vyrovnávaly významné změny stavu příjmů národních centrálních bank v důsledku zavedení eurobankovek a následného přerozdělování měnových příjmů.
(11)
Obecná pravidla stanovená v článku 32 statutu ESCB platí rovněž pro příjmy z odpisu eurobankovek, které byly staženy z oběhu.
(12)
Článek 32.5 statutu ESCB uvádí, že úhrnný měnový příjem národních centrálních bank se rozdělí mezi národní centrální banky v poměru k jejich splaceným podílům na základním kapitálu ECB. Podle článku 32.7 statutu ESCB je Rada guvernérů příslušná k tomu, aby přijala veškerá další opatření nezbytná k používání článku 32. To zahrnuje pravomoc zohlednit při rozhodování o přerozdělení příjmů z odpisu eurobankovek, které byly staženy z oběhu, další faktory. V této souvislosti vyžadují zásady rovného zacházení a spravedlnosti, aby byla zohledněna doba, po kterou byly eurobankovky stažené z oběhu vydávány. Klíč pro přidělování tohoto specifického příjmu proto musí odrážet příslušný podíl na základním kapitálu ECB a délku doby vydávání.
(13)
Stahování eurobankovek z oběhu je třeba upravit zvláštními rozhodnutími přijatými podle článku 5 rozhodnutí ECB/2003/4 ze dne 20. března 2003 o nominálních hodnotách, specifikacích, reprodukci, výměně a stahování eurobankovek (7),
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Definice
Pro účely tohoto rozhodnutí se rozumí:
a)
„národní centrální bankou“ národní centrální banka členského státu, jehož měnou je euro;
b)
„základnou pasiv“ výše pasiv v rozvaze každé národní centrální banky, blíže určených v příloze I tohoto rozhodnutí;
c)
„odděleně vedená aktiva“ výše aktiv v rozvaze každé národní centrální banky, blíže určených v příloze II tohoto rozhodnutí, která jsou protipoložkami k základně pasiv;
d)
„stavem eurobankovek v oběhu uvnitř Eurosystému“ pohledávky a závazky vzniklé mezi národní centrální bankou a ECB a mezi národní centrální bankou a ostatními národními centrálními bankami v důsledku použití článku 4 rozhodnutí ECB/2010/29;
e)
„klíčem upsaného základního kapitálu“ podíly národních centrálních bank (vyjádřené v procentech) na upsaném základním kapitálu ECB, které pro národní centrální banky vyplývají z jejich váhy v klíči podle článku 29.1 statutu ESCB a které platí pro příslušný účetní rok;
f)
„úvěrovou institucí“ (a) úvěrová instituce ve smyslu článku 2 a čl. 4 odst. 1 písm. a) směrnice Evropského parlamentu a Rady 2006/48/ES ze dne 14. června 2006 o přístupu k činnosti úvěrových institucí a o jejím výkonu (přepracované znění) (8), jak jsou provedeny ve vnitrostátním právu, která podléhá dohledu ze strany příslušného orgánu, nebo (b) jiná úvěrová instituce ve smyslu čl. 123 odst. 2 Smlouvy o fungování Evropské unie, která podléhá kontrole, jež je srovnatelná s dohledem ze strany příslušného orgánu;
g)
„HR“ harmonizovaná rozvaha, jak je upravena v příloze VIII obecných zásad ECB/2010/20 ze dne 11. listopadu 2010 o právním rámci pro účetnictví a finanční vykazování v Evropském systému centrálních bank (9);
h)
„referenční sazbou“ poslední dostupná mezní úroková sazba, které se v Eurosystému používá v nabídkových řízeních pro hlavní refinanční operace podle odstavce 3.1.2 přílohy I obecných zásad ECB/2000/7 ze dne 31. srpna 2000 o nástrojích a postupech měnové politiky Eurosystému (10). Pokud probíhá více než jedna hlavní refinanční operace pro účely vyrovnání v týž den, používá se aritmetický průměr mezních sazeb operací, které probíhají souběžně.
i)
„dnem přechodu na hotovostní euro“ den, kdy eurobankovky a euromince získají v členském státě, jehož měnou je euro, status zákonného platidla;
j)
„referenčním obdobím“ období v délce 24 měsíců, které začíná 30 měsíců přede dnem přechodu na hotovostní euro;
k)
„rokem přechodu na hotovostní euro“ období v délce 12 měsíců, které začíná v den přechodu na hotovostní euro;
l)
„denním referenčním směnným kurzem“ denní referenční směnný kurz, který vychází z pravidelného každodenního slaďovacího postupu mezi centrálními bankami v rámci Evropského systému centrálních bank a mimo něj, jenž se obvykle koná ve 14:15 hodin středoevropského času;
m)
„eurobankovkami staženými z oběhu“ všechny nominální hodnoty nebo série eurobankovek, které byly staženy z oběhu na základě rozhodnutí Rady guvernérů přijatého podle článku 5 rozhodnutí ECB/2003/4;
n)
„klíčem pro vydávání eurobankovek“ průměrný klíč upsaného základního kapitálu během doby vydávání nominální hodnoty nebo série eurobankovek stažených z oběhu;
o)
„dobou vydávání“ ve vztahu k nominální hodnotě nebo sérii eurobankovek období, které začíná dnem, kdy je první emise eurobankovek této nominální hodnoty nebo série zachycena v základně pasiv, a které končí dnem, kdy je v základně pasiv zachycena poslední emise eurobankovek této nominální hodnoty nebo série;
p)
pojmem „odepsat“ odstranění eurobankovek stažených z oběhu z rozvahové položky „bankovky v oběhu“.
Článek 2
Stav eurobankovek v oběhu uvnitř Eurosystému
1. Stav eurobankovek v oběhu uvnitř Eurosystému se počítá každý měsíc a zachycuje se v účetních knihách ECB a národních centrálních bank v první pracovní den v měsíci s dnem připsání v poslední pracovní den předcházejícího měsíce.
Pokud členský stát přijme euro, zachycuje se stav eurobankovek v oběhu uvnitř Eurosystému, vypočtený podle prvního pododstavce, v účetních knihách ECB a národních centrálních bank s dnem připsání v den přechodu na hotovostní euro.
Stav eurobankovek v oběhu uvnitř Eurosystému se pro období od 1. ledna do 31. ledna prvního roku, od kterého platí úprava podle článku 29.3 statutu ESCB, k níž dochází každých pět let, počítá na základě upraveného klíče upsaného základního kapitálu, jenž se použije na stav celkového počtu eurobankovek v oběhu k 31. prosinci předcházejícího roku.
2. Stav eurobankovek v oběhu uvnitř Eurosystému, včetně stavů vyplývajících z použití článku 4 tohoto rozhodnutí, se úročí referenční sazbou.
3. Úroky podle odstavce 2 se vypořádávají čtvrtletně prostřednictvím plateb v TARGET2.
Článek 3
Metoda měření měnových příjmů
1. Výše měnových příjmů každé národní centrální banky se určuje na základě skutečných příjmů, které vyplývají z odděleně vedených aktiv zapsaných v jejích účetních knihách. Výjimku představují zlato, u kterého se předpokládá, že nevytváří žádný příjem, a cenné papíry držené pro účely měnové politiky podle rozhodnutí ECB/2009/16 ze dne 2. července 2009 o provádění programu nákupu krytých dluhopisů (11), u kterých se předpokládá, že vytvářejí příjem ve výši referenční sazby.
2. Pokud hodnota odděleně vedených aktiv národní centrální banky přesáhne hodnotu její základny pasiv nebo je nižší, vyrovná se rozdíl tím, že se na hodnotu rozdílu uplatní referenční sazba.
Článek 4
Úpravy stavu eurobankovek uvnitř Eurosystému
1. Pro účely výpočtu měnových příjmů se stav eurobankovek v oběhu uvnitř Eurosystému pro každou národní centrální banku upravuje pomocí vyrovnávací částky, která se stanoví podle tohoto vzorce:
C = (K - A) × S
kde:
C
je vyrovnávací částka,
K
je částka (vyjádřená v eurech) pro každou národní centrální banku, která vyplývá z uplatnění klíče upsaného základního kapitálu na průměrnou hodnotu bankovek v oběhu během referenčního období, přičemž hodnota bankovek v oběhu znějících na národní měnu členského státu, jenž přijímá euro, se přepočítává na euro podle denního referenčního směnného kurzu během referenčního období,
A
je průměrná hodnota bankovek v oběhu během referenčního období (vyjádřená v eurech) pro každou národní centrální banku, přepočtená na euro podle denního referenčního směnného kurzu během referenčního období,
S
je níže uvedený koeficient pro každý účetní rok počínaje dnem přechodu na hotovostní euro:
Účetní rok
Koeficient
Rok přechodu na hotovostní euro
1
Rok přechodu na hotovostní euro plus jeden rok
0,8606735
Rok přechodu na hotovostní euro plus dva roky
0,7013472
Rok přechodu na hotovostní euro plus tři roky
0,5334835
Rok přechodu na hotovostní euro plus čtyři roky
0,3598237
Rok přechodu na hotovostní euro plus pět let
0,1817225
2. Souhrn vyrovnávacích částek národních centrálních bank se rovná nule.
3. Vyrovnávací částky se počítají vždy, když členský stát přijme euro, nebo mění-li se klíč upsaného základního kapitálu ECB.
4. Když národní centrální banka vstoupí do Eurosystému, její vyrovnávací částka se rozdělí mezi ostatní národní centrální banky v poměru k příslušným podílům ostatních národních centrálních bank v klíči upsaného základního kapitálu s opačným znaménkem (+/-), přičemž tato vyrovnávací částka doplňuje vyrovnávací částky, jež se na ostatní národní centrální banky již uplatňují.
5. Vyrovnávací částky a účetní položky k jejich vyrovnání se zachycují na účtech, které jednotlivé národní centrální banky vedou odděleně pro transakce v rámci Eurosystému, s dnem připsání v den přechodu na hotovostní euro a s dnem připsání v tentýž den každého následujícího roku, ve kterém dochází k úpravám. Účetní položky k vyrovnání vyrovnávacích částek se neúročí.
6. Nastanou-li konkrétní případy související s vývojem oběhu bankovek podle přílohy III tohoto rozhodnutí, upravuje se stav eurobankovek v oběhu uvnitř Eurosystému u každé národní centrální banky odchylně od odstavce 1 postupem uvedeným ve zmíněné příloze.
7. Použitelnost úprav stavu eurobankovek uvnitř Eurosystému stanovených v tomto článku končí prvním dnem šestého roku po roce přechodu na hotovostní euro.
Článek 5
Výpočet a přerozdělení měnových příjmů
1. Výpočet měnových příjmů národních centrálních bank provádí ECB každý den. Výpočet se zakládá na účetních údajích, které ECB poskytují národní centrální banky. ECB informuje národní centrální banky o úhrnných částkách za každé čtvrtletí.
2. Výše měnových příjmů každé národní centrální banky se snižuje o částku, která se rovná naběhlým úrokům nebo úrokům zaplaceným z pasiv zahrnutých do základny pasiv, v souladu s rozhodnutím Rady guvernérů ECB podle čl. 32.4 druhého pododstavce statutu ESCB.
3. Přerozdělování úhrnného měnového příjmu všech národních centrálních bank podle klíče upsaného základního kapitálu probíhá na konci každého účetního roku.
Článek 6
Výpočet a přerozdělení příjmů z odpisu eurobankovek
1. Eurobankovky stažené z oběhu jsou zahrnuty do základny pasiv, dokud nedojde k jejich výměně či odpisu, podle toho, která událost nastane dříve.
2. Rada guvernérů může rozhodnout o odpisu eurobankovek stažených z oběhu, přičemž určí den odpisu a celkovou výši rezervy, která má být vytvořena pro eurobankovky stažené z oběhu, u kterých se dosud očekává, že budou vyměněny.
3. Eurobankovky stažené z oběhu se odepisují takto:
a)
V den odpisu se rozvahové položky ECB a národních centrálních bank „bankovky v oběhu“ sníží o celkovou částku eurobankovek stažených z oběhu, které jsou dosud v oběhu. Za tímto účelem se skutečné částky eurobankovek stažených z oběhu, které byly dány do oběhu, upraví na poměrné částky těchto eurobankovek vypočtené podle klíče pro vydávání eurobankovek a mezi ECB a národními centrálními bankami dojde k vypořádání rozdílů.
b)
Upravená částka eurobankovek stažených z oběhu se odepíše z rozvahové položky „bankovky v oběhu“ a převede se do výkazů zisku a ztráty národních centrálních bank.
c)
Všechny národní centrální banky vytvářejí rezervu pro eurobankovky stažené z oběhu, u kterých se dosud očekává, že budou vyměněny. Výše rezervy se rovná podílu příslušné národní centrální banky na celkové výši rezervy vypočtenému pomocí klíče pro vydávání eurobankovek.
4. Eurobankovky stažené z oběhu, k jejichž výměně dochází až po dni odpisu, se zachycují v účetních knihách národní centrální banky, která je přijala. Příliv eurobankovek stažených z oběhu se mezi národní centrální banky přerozdělí pomocí klíče pro vydávání eurobankovek alespoň jednou ročně a mezi národními centrálními bankami dojde k vypořádání rozdílů. Každá národní centrální banka započte poměrnou částku vůči své rezervě nebo, pokud je příliv vyšší než rezerva, zaznamená odpovídající náklad ve svém výkazu zisku a ztráty.
5. Rada guvernérů celkovou výši rezervy každoročně přezkoumává.
Článek 7
Zrušení
Rozhodnutí ECB/2001/16 se zrušuje. Odkazy na zrušené rozhodnutí se považují za odkazy na toto rozhodnutí a použijí se v souladu se srovnávací tabulkou obsaženou v příloze V.
Článek 8
Platnost rozhodnutí
Toto rozhodnutí vstupuje v platnost dnem 31. prosince 2010.
Ve Frankfurtu nad Mohanem dne 25. listopadu 2010.
DECYZJA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO
z dnia 25 listopada 2010 r.
w sprawie podziału dochodów pieniężnych krajowych banków centralnych państw członkowskich, których walutą jest euro
(wersja przekształcona)
(EBC/2010/23)
(2011/66/UE)
RADA PREZESÓW EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO,
uwzględniając Statut Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego (zwany dalej „Statutem ESBC”), w szczególności art. 32,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Decyzja EBC/2001/16 z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie podziału dochodów pieniężnych krajowych banków centralnych uczestniczących państw członkowskich od roku budżetowego 2002 (1) została kilkakrotnie zmieniona w znacznym zakresie (2). Zważywszy na planowane dalsze nowelizacje tej decyzji, z uwagi na wymogi jasności i przejrzystości konieczne jest sporządzenie jej przekształconej wersji.
(2)
Zgodnie z art. 32 ust. 1 Statutu ESBC dochodem pieniężnym jest dochód osiągany przez krajowe banki centralne w wyniku realizowania zadań polityki pieniężnej. Na mocy art. 32 ust. 2 Statutu ESBC wysokość dochodu pieniężnego każdego KBC równa jest jego rocznemu dochodowi uzyskanemu z aktywów odpowiadających banknotom w obiegu oraz zobowiązaniom wobec instytucji kredytowych z tytułu depozytów. Aktywa te KBC wyodrębniają zgodnie z wytycznymi Rady Prezesów. KBC powinny wyodrębniać aktywa pochodzące z realizacji zadań polityki pieniężnej jako aktywa odpowiadające banknotom w obiegu oraz zobowiązaniom wobec instytucji kredytowych z tytułu depozytów. Zgodnie z art. 32 ust. 4 Statutu ESBC kwotę dochodu pieniężnego KBC zmniejsza się o kwotę odsetek zapłaconych przez ten KBC z tytułu zobowiązań wobec instytucji kredytowych wynikających z depozytów ustanowionych zgodnie z art. 19.
(3)
Zgodnie z art. 32 ust. 5 Statutu ESBC sumę dochodów pieniężnych wszystkich KBC rozdziela się pomiędzy poszczególne krajowe banki centralne proporcjonalnie do ich opłaconych udziałów w kapitale Europejskiego Banku Centralnego (EBC).
(4)
Zgodnie z art. 32 ust. 6 i 32 ust. 7 Statutu ESBC Rada Prezesów EBC jest uprawniona do wydawania wytycznych dotyczących rozliczania i rozrachunku przez EBC sald wynikających z podziału dochodu pieniężnego i przyjmowania wszelkich innych środków koniecznych dla stosowania art. 32.
(5)
Zgodnie z art. 10 rozporządzenia Rady (WE) nr 974/98 z dnia 3 maja 1998 r. w sprawie wprowadzenia euro (3) EBC i KBC wprowadzają do obiegu banknoty denominowane w euro. Zgodnie z art. 15 rozporządzenia banknoty denominowane w jednostce waluty krajowej pozostaną prawnym środkiem płatniczym w obrębie swych granic terytorialnych nie dłużej niż przez sześć miesięcy od daty wymiany gotówkowej. Rok wymiany gotówkowej powinien być zatem traktowany jako rok szczególny, gdyż pozostające w obiegu banknoty denominowane w jednostkach waluty krajowej mogą nadal stanowić znaczną część całości banknotów w obiegu.
(6)
Zgodnie z art. 15 ust. 1 wytycznych EBC/2006/9 z 14 lipca 2006 r. w sprawie niektórych przygotowań do wymiany pieniądza gotówkowego związanych z wprowadzeniem waluty euro oraz w sprawie zaopatrzenia wstępnego i zaopatrzenia wtórnego w banknoty i monety euro podmiotów poza strefą euro (4) banknoty euro objęte zaopatrzeniem wstępnym kwalifikowanych podmiotów obciążają rachunki tych kwalifikowanych podmiotów prowadzone przez ich KBC kwotą równą ich wartości nominalnej, zgodnie z następującym „liniowym modelem obciążeń”: całkowita kwota banknotów i monet euro objętych zaopatrzeniem wstępnym jest księgowana w trzech równych ratach, w datach rozliczenia pierwszej, czwartej oraz piątej podstawowej operacji refinansującej Eurosystemu następujących po dacie wymiany gotówkowej. Obliczanie dochodu pieniężnego za rok wymiany gotówkowej powinno uwzględniać ten „liniowy model obciążeń”.
(7)
Niniejsza decyzja jest związana z decyzją EBC/2010/29 z dnia 13 grudnia 2010 r. w sprawie emisji banknotów euro (wersja przekształcona) (5), która stanowi, że EBC i KBC emitują banknoty euro. Decyzja EBC/2010/29 przypisuje będące w obiegu banknoty euro krajowym bankom centralnym proporcjonalnie do opłaconych przez nie udziałów w kapitale EBC. Ta sama decyzja przypisuje EBC 8 % całkowitej wartości banknotów euro w obiegu. Przydział banknotów euro członkom Eurosystemu stanowi podstawę sald w ramach Eurosystemu. Oprocentowanie tych sald w ramach Eurosystemu z tytułu banknotów euro w obiegu ma bezpośredni wpływ na dochód każdego z członków Eurosystemu, a zatem powinno być uregulowane w niniejszej decyzji. Dochód EBC z tytułu oprocentowania przysługujących mu wobec KBC należności w ramach Eurosystemu z tytułu przypadającej na EBC części banknotów euro w obiegu powinien co do zasady zostać podzielony pomiędzy KBC zgodnie z decyzją EBC/2010/24 z dnia 25 listopada 2010 r. w sprawie tymczasowego podziału dochodu Europejskiego Banku Centralnego z tytułu banknotów euro w obiegu oraz z tytułu papierów wartościowych nabytych w ramach programu dotyczącego rynków papierów wartościowych (6), proporcjonalnie do ich udziału w kluczu subskrybowanego kapitału w roku obrotowym, w którym dochód ten został uzyskany.
(8)
Saldo netto należności i zobowiązań w ramach Eurosystemu z tytułu banknotów euro w obiegu podlega oprocentowaniu przy zastosowaniu obiektywnego kryterium określającego koszt pieniądza. Za właściwą w tym celu należy uznać stopę podstawowych operacji refinansujących stosowaną przez Eurosystem w ofertach przetargowych na podstawowe operacje refinansujące.
(9)
Zobowiązania netto w ramach Eurosystemu z tytułu banknotów euro w obiegu należy włączyć do podstawy zobowiązań dla celów obliczania dochodu pieniężnego KBC zgodnie z art. 32 ust. 2 Statutu ESBC, gdyż odpowiadają one banknotom w obiegu. Rozliczenia oprocentowania sald w ramach Eurosystemu z tytułu banknotów euro w obiegu spowodują w rezultacie podział znacznej kwoty dochodu pieniężnego Eurosystemu pomiędzy KBC proporcjonalnie do opłaconych przez nie udziałów w kapitale EBC. Wskazane wyżej salda w ramach Eurosystemu koryguje się w celu umożliwienia stopniowego dostosowania bilansów oraz rachunków zysków i strat KBC. Korekty te powinny opierać się na wartości banknotów w obiegu każdego z KBC w okresie przed momentem wprowadzenia banknotów euro. Korekty przeprowadza się corocznie, zgodnie z ustalonym wzorem, przez okres nie dłuższy niż pięć lat od tego momentu.
(10)
Korekty sald w ramach Eurosystemu z tytułu banknotów euro wylicza się w celu odzwierciedlenia znaczących zmian w pozycjach dochodu KBC stanowiących konsekwencję wprowadzenia banknotów euro, a następnie podziału dochodu pieniężnego.
(11)
Ogólne zasady określone w art. 32 Statutu ESBC znajdują zastosowanie także do dochodów uzyskiwanych z tytułu odpisów dotyczących banknotów euro wycofywanych z obiegu.
(12)
Zgodnie z art. 32 ust. 5 Statutu ESBC sumę dochodów pieniężnych KBC rozdziela się pomiędzy KBC proporcjonalnie do opłaconych przez nie udziałów w kapitale EBC. Zgodnie z art. 32 ust. 7 Statutu ESBC Rada Prezesów jest uprawniona do podejmowania wszelkich innych środków koniecznych dla zastosowania art. 32. Uprawnienie to obejmuje prawo do uwzględniania innego typu czynników przy podejmowaniu decyzji o podziale dochodów uzyskiwanych z tytułu odpisów dotyczących banknotów euro wycofywanych z obiegu. Zasady równego traktowania i słuszności wymagają wzięcia pod uwagę okresu, w którym emitowane były wycofane z obiegu banknoty. Klucz przydziału dla tego rodzaju dochodów musi zatem odzwierciedlać zarówno odpowiedni udział w kapitale EBC, jak i długość fazy emisji.
(13)
Wycofywanie banknotów euro z obiegu powinno być regulowane przez odrębne decyzje przyjmowane na podstawie art. 5 decyzji EBC/2003/4 z dnia 20 marca 2003 r. w sprawie nominałów, parametrów, reprodukcji, wymiany i wycofania banknotów euro (7),
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Definicje
Dla celów niniejszej decyzji użyte w niej określenia oznaczają:
a) „KBC”- krajowe banki centralne państw członkowskich, których walutą jest euro;
b) „podstawa zobowiązań”- kwotę kwalifikujących się zobowiązań w ramach bilansu każdego z KBC, określoną zgodnie z załącznikiem I do niniejszej decyzji;
c) „aktywa celowe”- kwotę aktywów odpowiadających podstawie zobowiązań w ramach bilansu każdego z KBC, określoną zgodnie z załącznikiem II do niniejszej decyzji;
d) „salda w ramach Eurosystemu z tytułu banknotów euro w obiegu”- należności i zobowiązania powstające pomiędzy KBC a EBC oraz pomiędzy poszczególnymi KBC w wyniku zastosowania art. 4 decyzji EBC/2010/29;
e) „klucz subskrybowanego kapitału”- udziały krajowych banków centralnych (wyrażone w wartościach procentowych) w subskrybowanym kapitale EBC, ustalone w wyniku zastosowania do krajowych banków centralnych wag w kluczu, o którym mowa w art. 29 ust. 1 Statutu ESBC, w odniesieniu do odpowiedniego roku obrachunkowego;
f) „instytucja kredytowa”- a) instytucję kredytową w rozumieniu art. 2 i art. 4 ust. 1 lit. a dyrektywy 2006/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie podejmowania i prowadzenia działalności przez instytucje kredytowe (8), zgodnie z odpowiednią implementacją tej dyrektywy do krajowego porządku prawnego, podlegającą nadzorowi wykonywanemu przez właściwy organ; lub b) inną instytucję kredytową, o której mowa w art. 123 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, podlegającą kontroli o standardzie porównywalnym do nadzoru prowadzonego przez właściwe organy krajowe;
g) „HBS”- zharmonizowany bilans zgodnie z załącznikiem VIII do wytycznych EBC/2010/20 z dnia 11 listopada 2010 r. w sprawie ram prawnych rachunkowości i sprawozdawczości finansowej w Europejskim Systemie Banków Centralnych (9);
h) „stopa referencyjna”- ostatnia dostępna krańcowa stopa procentowa stosowana przez Eurosystem w ofertach przetargowych na podstawowe operacje refinansujące zgodnie z pkt 3.1.2 załącznika I do wytycznych EBC/2000/7 z dnia 31 sierpnia 2000 r. w sprawie instrumentów i procedur polityki pieniężnej Eurosystemu (10). W przypadku gdy tego samego dnia przeprowadzono i przedstawiono do rozrachunku więcej niż jedną podstawową operację refinansującą, stosuje się średnią arytmetyczną stóp krańcowych przeprowadzonych równolegle operacji;
i) „data wymiany gotówkowej”- datę, w której banknoty i monety euro uzyskają status prawnego środka płatniczego w państwie członkowskim, którego walutą jest euro;
j) „okres referencyjny”- 24-miesięczny okres rozpoczynający się na 30 miesięcy przed datą wymiany gotówkowej;
k) „rok wymiany gotówkowej”- 12-miesięczny okres rozpoczynający się w dacie wymiany gotówkowej;
l) „dzienny referencyjny kurs walutowy”- dzienny kurs referencyjny wynikający z regularnej codziennej procedury uzgodnieniowej przeprowadzanej pomiędzy bankami centralnymi należącymi do Europejskiego Systemu Banków Centralnych, jak i bankami centralnymi spoza tego systemu, która standardowo jest realizowana o godz. 14.15 czasu środkowoeuropejskiego;
m) „wycofane banknoty euro”- banknoty euro dowolnego typu i serii, które zostały wycofane z obiegu na mocy decyzji Rady Prezesów przyjętej na podstawie art. 5 decyzji EBC/2003/4;
n) „klucz emisji”- średni klucz subskrybowanego kapitału w czasie fazy emisji danego typu lub serii wycofanych banknotów euro;
o) „faza emisji”- w odniesieniu do banknotów euro dowolnego typu i serii - okres rozpoczynający się w dacie uwzględnienia pierwszej emisji banknotów euro danego typu lub serii w podstawie zobowiązań oraz kończący w dacie uwzględnienia w podstawie zobowiązań ostatniej emisji banknotów euro tego typu lub serii;
p) „odpisać”- wykreślić wycofane banknoty euro z pozycji bilansu „Banknoty w obiegu”.
Artykuł 2
Salda w ramach Eurosystemu z tytułu banknotów euro w obiegu
1. Salda w ramach Eurosystemu z tytułu banknotów euro w obiegu oblicza się w okresach miesięcznych i ujmuje w księgach rachunkowych EBC i KBC pierwszego roboczego dnia miesiąca, z datą waluty na ostatni dzień roboczy poprzedniego miesiąca.
W przypadku gdy państwo członkowskie przyjmuje walutę euro, obliczenie sald w ramach Eurosystemu z tytułu banknotów euro w obiegu dokonywane na podstawie pierwszego akapitu jest księgowane przez EBC i poszczególne KBC z datą waluty przypadającą na datę wymiany gotówkowej.
Salda w ramach Eurosystemu z tytułu banknotów euro w obiegu, za okres od dnia 1 stycznia do dnia 31 stycznia pierwszego roku, od którego ma zastosowanie każda kolejna pięcioletnia korekta dokonywana zgodnie z art. 29 ust. 3 Statutu ESBC, oblicza się na podstawie skorygowanego klucza subskrybowanego kapitału zastosowanego do sald z tytułu całkowitej sumy banknotów euro pozostających w obiegu na dzień 31 grudnia poprzedniego roku.
2. Salda w ramach Eurosystemu z tytułu banknotów euro w obiegu, włącznie z tymi, które wynikają ze stosowania art. 4 niniejszej decyzji, podlegają oprocentowaniu według stopy referencyjnej.
3. Oprocentowanie, o którym mowa w ust. 2, rozlicza się kwartalnie za pośrednictwem płatności w systemie TARGET2.
Artykuł 3
Metoda pomiaru dochodu pieniężnego
1. Kwotę dochodu pieniężnego KBC ustala się mierząc rzeczywisty dochód uzyskany z aktywów celowych zarejestrowanych w księgach rachunkowych danego KBC. W drodze wyjątku od tej zasady przyjmuje się, że złoto nie generuje dochodu, a papiery wartościowe utrzymywane na potrzeby polityki pieniężnej zgodnie z decyzją EBC/2009/16 z dnia 2 lipca 2009 r. w sprawie realizacji programu zakupu zabezpieczonych obligacji (11) generują dochód w wysokości stopy referencyjnej.
2. W przypadku gdy wartość aktywów celowych KBC jest wyższa lub niższa od wartości jego podstawy zobowiązań, różnicę potrąca się stosując do wartości tej różnicy stopę referencyjną.
Artykuł 4
Korekty sald w ramach Eurosystemu
1. Dla celów obliczania dochodu pieniężnego, dotyczące danego KBC salda w ramach Eurosystemu z tytułu banknotów euro w obiegu koryguje się o kwotę wyrównawczą ustaloną według następującego wzoru:
C = (K - A) × S
gdzie:
C
stanowi kwotę wyrównawczą,
K
stanowi wyrażoną w euro kwotę przyjmowaną dla każdego KBC i wynikającą z zastosowania klucza subskrybowanego kapitału do średniej wartości banknotów w obiegu w okresie referencyjnym, przy czym wartość będących w obiegu banknotów denominowanych w walucie krajowej państwa członkowskiego, które przyjmuje walutę euro, podlega w okresie referencyjnym przeliczeniu na euro po dziennym referencyjnym kursie walutowym,
A
stanowi przyjmowaną dla każdego KBC średnią wartość w euro banknotów w obiegu w okresie referencyjnym, przeliczaną w okresie referencyjnym na euro po dziennym referencyjnym kursie walutowym,
S
stanowi następujący współczynnik dla poszczególnych lat obrachunkowych, poczynając od daty wymiany gotówkowej:
Rok obrachunkowy
Współczynnik
Rok wymiany gotówkowej
1
Rok wymiany gotówkowej plus jeden rok
0,8606735
Rok wymiany gotówkowej plus dwa lata
0,7013472
Rok wymiany gotówkowej plus trzy lata
0,5334835
Rok wymiany gotówkowej plus cztery lata
0,3598237
Rok wymiany gotówkowej plus pięć lat
0,1817225
2. Suma kwot wyrównawczych KBC powinna wynieść 0.
3. Kwoty wyrównawcze oblicza się za każdym razem, kiedy państwo członkowskie przyjmuje euro, lub gdy dochodzi do zmiany klucza kapitału subskrybowanego EBC.
4. W przypadku KBC przystępującego do Eurosystemu, kwotę wyrównawczą tego KBC przypisuje się pozostałym KBC proporcjonalnie do ich udziałów w kluczu subskrybowanego kapitału oraz po odwróceniu znaku (+/-) - jako uzupełnienie kwot wyrównawczych już obowiązujących wobec takich pozostałych KBC.
5. Kwoty wyrównawcze i odpowiadające im zapisy księgowe księguje się na odrębnych wewnętrznych rachunkach Eurosystemu w księgach każdego KBC, z datą waluty odpowiadającą dacie wymiany gotówkowej i z odpowiadającą jej datą waluty dla każdego kolejnego roku w okresie korekty. Zapisy księgowe odpowiadające kwotom wyrównawczym nie podlegają oprocentowaniu.
6. W drodze wyjątku od postanowień ust. 1, w przypadku wystąpienia szczególnych okoliczności związanych ze zmianami w obserwowanych wielkościach banknotów w obiegu zgodnie z załącznikiem III do niniejszej decyzji, salda w ramach Eurosystemu z tytułu banknotów euro obiegu dla danego KBC podlegają korekcie zgodnie z przepisami zawartymi we wskazanym załączniku.
7. Korekty sald w ramach Eurosystemu, o których mowa w niniejszym artykule, przestają mieć zastosowanie, począwszy od pierwszego dnia szóstego roku następującego po odpowiednim roku wymiany gotówkowej.
Artykuł 5
Kalkulacja i podział dochodu pieniężnego
1. Kalkulacja dochodu pieniężnego poszczególnych KBC prowadzona jest przez EBC w układzie dziennym. Kalkulacja ta jest oparta na danych księgowych przekazanych EBC przez KBC. EBC podaje do wiadomości KBC kwoty łączne w okresach kwartalnych.
2. Kwotę dochodu pieniężnego KBC pomniejsza się o kwotę równą odsetkom naliczonym lub zapłaconym od zobowiązań należących do podstawy zobowiązań, oraz zgodnie z decyzją Rady Prezesów EBC wydaną zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 Statutu ESBC.
3. Podział kwot dochodu pieniężnego poszczególnych KBC w proporcjach określonych zgodnie z kluczem subskrybowanego kapitału odbywa się na koniec każdego roku obrachunkowego.
Artykuł 6
Kalkulacja i podział dochodu wynikającego z odpisów banknotów euro
1. Wycofane banknoty euro pozostają częścią podstawy zobowiązań do czasu ich wymiany lub odpisania, którekolwiek z tych zdarzeń nastąpi wcześniej.
2. Rada Prezesów może zdecydować o odpisaniu wycofanych banknotów euro, przy czym w takim przypadku określa datę odpisania oraz całkowitą sumę rezerw celowych, jakie powinny być utworzone z tytułu tych wycofanych banknotów euro, które mają zostać wymienione.
3. Wycofane banknoty euro podlegają odpisaniu w następujący sposób:
a)
w dacie odpisu pozycje „Banknoty w obiegu” w ramach bilansów EBC i poszczególnych KBC pomniejsza się o całkowitą wartość wycofanych banknotów euro nadal pozostających w obiegu. W tym celu rzeczywistą wartość wycofanych banknotów euro, które zostały wprowadzone do obiegu, koryguje się w celu osiągnięcia ich proporcjonalnej wartości obliczonej zgodnie z kluczem emisji, a różnicę rozlicza pomiędzy EBC i KBC;
b)
skorygowana wartość wycofanych banknotów euro podlega odpisaniu z pozycji bilansowej „Banknoty w obiegu” i przeniesieniu do rachunków zysków i strat poszczególnych KBC;
c)
KBC ustanawiają rezerwę celową z tytułu wycofanych banknotów euro, które mają zostać wymienione. Rezerwa ta odpowiada udziałowi odpowiedniego KBC w całkowitej kwocie rezerwy obliczonemu zgodnie z kluczem emisji.
4. Wycofane banknoty euro wymieniane po dacie odpisu podlegają uwzględnieniu w księgach KBC, który je przyjął. Wpływ wycofanych banknotów euro podlega przynajmniej raz do roku redystrybucji pomiędzy KBC na podstawie klucza emisji, przy czym powstające różnice podlegają rozliczeniu pomiędzy tymi KBC. KBC dokonują potrącenia swojego proporcjonalnego udziału z kwotą rezerwy, albo - w przypadku gdy wpływ banknotów przekracza kwotę rezerwy - uwzględniają wynikające z tego koszty w rachunku zysków i strat.
5. Rada Prezesów dokonuje corocznej rewizji całkowitej kwoty rezerwy.
Artykuł 7
Uchylenie obowiązujących przepisów
Uchyla się decyzję EBC/2001/16. Odniesienia do uchylonej decyzji traktuje się jak odniesienia do niniejszej decyzji i odczytuje zgodnie z tabelą zgodności określoną w załączniku V.
Artykuł 8
Wejście w życie
Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem 31 grudnia 2010 r.
Sporządzono we Frankfurcie nad Menem dnia 25 listopada 2010 r.