NAŘÍZENÍ KOMISE (EU) č. 1158/2010
ze dne 9. prosince 2010
o společné bezpečnostní metodě pro posuzování shody s požadavky pro získání osvědčení o bezpečnosti železnic
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na směrnici Evropského parlamentu a Rady 2004/49/ES ze dne 29. dubna 2004 o bezpečnosti železnic Společenství a o změně směrnice Rady 95/18/ES o vydávání licencí železničním podnikům a směrnice 2001/14/ES o přidělování kapacity železniční infrastruktury, zpoplatnění železniční infrastruktury a o vydávání osvědčení o bezpečnosti (směrnice o bezpečnosti železnic) (1), a zejména na čl. 6 odst. 1uvedené směrnice,
s ohledem na doporučení Evropské agentury pro železnice ERA/REC/SAF/09-2009 o společné bezpečnostní metodě pro posuzování shody doručené Komisi dne 18. září 2009,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Směrnice 2004/49/ES stanoví rámec pro vytvoření rovných podmínek pro všechny železniční podniky uplatňováním stejných požadavků v oblasti udělování osvědčení o bezpečnosti v celé Unii uplatňovány. Účelem této společné bezpečnostní metody (CSM) je vytvořit rámec pro vnitrostátní bezpečnostní orgány s cílem harmonizovat jejich rozhodovací kritéria v celé Unii v souladu s čl. 17 odst. 4 směrnice 2004/49/ES.
(2)
Je nezbytné stanovit pro vnitrostátní bezpečnostní orgány metodu posuzování přiměřenosti procesů vytvořených železničními podniky s cílem splnit harmonizované požadavky pro získání části A osvědčení o bezpečnosti vydávaných podle čl. 10 odst. 2 písm. a) a části B osvědčení o bezpečnosti vydávaných podle čl. 10 odst. 2 písm. b) část B osvědčení o bezpečnosti směrnice 2004/49/ES. Měla by být definována kritéria, na jejichž základě budou vnitrostátní bezpečnostní orgány posuzování provádět, a měly by být stanoveny postupy, kterými se budou řídit.
(3)
Pokud jde o shodu s požadavkem na bezpečnost, aby byla jasně vymezena odpovědnost za údržbu železničních vozidel, železniční podnik, který není subjektem odpovědným za údržbu všech vozidel používaných v jeho provozu, by měl na základě vhodných smluvních ujednání, jako je všeobecná dohoda o používání (GCU), zajistit, aby byl ke každému vozidlu přidělen subjekt odpovědný za údržbu, který přijme odpovědnost za údržbu vozidla v souladu s článkem 14a směrnice 2004/49/ES. V rámci smlouvy by měla být upřesněna výměna informací mezi oběma podniky nutná k zaručení bezpečného provozu vozidel.
(4)
Při posuzování shody s bezpečnostními požadavky na výrobky a služby poskytované železničním podnikům smluvními subjekty nebo dodavateli, jako je poskytování služeb školicími středisky uznávanými v souladu se směrnicí Evropského parlamentu a Rady 2007/59/ES ze dne 23. října 2007 o vydávání osvědčení strojvedoucím obsluhujícím hnací vozidla a vlaky v železničním systému Společenství (2), lze za platný doklad považovat schválení nebo osvědčení udělená smluvním subjektům či dodavatelům v souladu s příslušným právem Unie. Za platný doklad lze rovněž považovat osvědčení udělené subjektům odpovědným za údržbu v souladu s článkem 14a směrnice 2004/49/ES. Dokud nevstoupí v platnost evropský systém udělování osvědčení, lze za platný doklad při posuzování shody s příslušnými bezpečnostními požadavky považovat i osvědčení vydaná na základě memoranda o porozumění (3), kterým se stanoví základní zásady společného systému osvědčení subjektů odpovědných za údržbu nákladních vagónů, podepsaného dne 14. května 2009.
(5)
Vnitrostátní bezpečnostní orgány posuzují schopnost železničních podniků dodržet veškeré požadavky nezbytné pro provoz obecně či pro provoz v konkrétní síti, na kterou se jím požadované osvědčení vztahuje, posouzením jejich systému zajišťování bezpečnosti na globální úrovni.
(6)
Jednotlivé vnitrostátní bezpečnostní orgány musí zavést opatření, aby mohly přezkoumat, zda výsledky popsané v žádosti o osvědčení o bezpečnosti jsou v praxi plněny i po udělení osvědčení a zda jsou průběžně dodržovány všechny nezbytné požadavky, jak je stanoveno v čl. 16 odst. 2 písm. f) a čl. 17 odst. 2 směrnice 2004/49/ES. Aby byl zaručen harmonizovaný přístup vnitrostátních bezpečnostních orgánů v jednotlivých členských státech, je třeba vytvořit režim dozoru po udělení osvědčení založený na základních klíčových zásadách.
(7)
Opatření stanovená tímto nařízením jsou v souladu se stanoviskem výboru zřízeného podle čl. 27 odst. 1 směrnice 2004/49/ES,
PŘIJALA TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Předmět
Toto nařízení stanoví společnou bezpečnostní metodu (CSM) pro posuzování shody s požadavky pro získání osvědčení o bezpečnosti podle čl. 6 odst. 3 písm. b) směrnice 2004/49/ES.
Metoda CSM zahrnuje:
a)
postupy a kritéria pro posuzování žádostí o osvědčení o bezpečnosti podaných železničními podniky podle čl. 10 odst. 2 směrnice 2004/49/ES, jež jsou stanoveny v příloze I, II a III tohoto nařízení;
b)
zásady pro dozor nad dodržováním požadavků směrnice 2004/49/ES poté, co vnitrostátní bezpečnostní orgán udělí osvědčení, jež jsou stanoveny v příloze IV tohoto nařízení.
Článek 2
Definice
Pro účely tohoto nařízení se použijí tyto definice: „dozorem“ se rozumí opatření zavedená vnitrostátním bezpečnostním orgánem za účelem kontroly výkonu v oblasti bezpečnosti poté, co udělil osvědčení o bezpečnosti.
Článek 3
Postupy pro posuzování žádostí
1. Při zkoumání žádostí o část A a část B osvědčení o bezpečnosti podaných po vstupu tohoto nařízení v platnost vnitrostátní bezpečnostní orgány uplatní pro posouzení shody s požadavky stanovenými ve směrnici 2004/49/ES postup stanovený v příloze I tohoto nařízení. Pro osvědčení o bezpečnosti vydaná v souladu s čl. 10 odst. 3 směrnice 2004/49/ES vnitrostátní bezpečnostní orgány použijí kritéria pro posuzování shody stanovená v příloze II tohoto nařízení a pro osvědčení o bezpečnosti vydaná v souladu s čl. 10 odst. 4 směrnice 2004/49/ES kritéria stanovená v příloze III tohoto nařízení. Tato kritéria se rovněž použijí v případě obnovení osvědčení o bezpečnosti v souladu s čl. 10 odst. 5 směrnice 2004/49/ES.
2. Při posuzování žádosti mohou vnitrostátní bezpečnostní orgány přijímat závazky žadatelů k řízení rizik na základě smluv uzavřených s třetími stranami. Ve smlouvách musí být rovněž upřesněn způsob výměny informací potřebných k zajištění bezpečného provozu vozidel, zejména v oblastech týkajících se zajišťování údržby.
3. Má se za to, že výrobky či služby poskytované železničním podnikům smluvními subjekty či dodavateli odpovídají bezpečnostním požadavkům, mají-li tyto smluvní subjekty, dodavatelé či výrobky k poskytování uvedených výrobků a služeb osvědčení vydaná v souladu s příslušnými systémy udělování osvědčení vytvořenými v souladu s právními předpisy Unie.
Článek 4
Dozor
Po udělení osvědčení o bezpečnosti dohlíží vnitrostátní bezpečnostní orgány jak v případě části A, tak v případě části B osvědčení o bezpečnosti na to, aby železniční podniky průběžné uplatňovaly svůj systém zajišťování bezpečnosti, a uplatňují zásady dozoru stanovené v příloze IV.
Článek 5
Vstup v platnost
Toto nařízení vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 9. prosince 2010.
ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR 1158/2010
z dnia 9 grudnia 2010 r.
w sprawie wspólnej metody oceny bezpieczeństwa w odniesieniu do zgodności z wymogami dotyczącymi uzyskania kolejowych certyfikatów bezpieczeństwa
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
KOMISJA EUROPEJSKA,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
uwzględniając dyrektywę 2004/49/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie bezpieczeństwa kolei wspólnotowych oraz zmieniającą dyrektywę Rady 95/18/WE w sprawie przyznawania licencji przedsiębiorstwom kolejowym, oraz dyrektywę 2001/14/WE w sprawie alokacji zdolności przepustowej infrastruktury kolejowej i pobierania opłat za użytkowanie infrastruktury kolejowej oraz certyfikację w zakresie bezpieczeństwa (dyrektywa w sprawie bezpieczeństwa kolei) (1), w szczególności jej art. 6 ust. 1,
uwzględniając zalecenie ERA/REC/SAF/09-2009 Europejskiej Agencji Kolejowej, przekazane Komisji dnia 18 września 2009 r., w sprawie wspólnej metody oceny bezpieczeństwa w odniesieniu do zgodności,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Dyrektywa 2004/49/WE ustanawia ramy dla zapewnienia równych warunków wszystkim przedsiębiorstwom kolejowym, poprzez stosowanie w całej Unii takich samych wymogów dotyczących wydawania certyfikatów bezpieczeństwa. Celem wspólnej metody oceny bezpieczeństwa jest zapewnienie krajowym organom bezpieczeństwa ram harmonizacji kryteriów decyzyjnych w całej Unii, zgodnie z art. 17 ust. 4 dyrektywy 2004/49/WE.
(2)
Konieczne jest ustanowienie metody umożliwiającej krajowym organom bezpieczeństwa ocenę adekwatności procesów opracowanych przez przedsiębiorstwa kolejowe w celu spełnienia zharmonizowanych wymogów koniecznych do uzyskania części A certyfikatów bezpieczeństwa wydawanych zgodnie z art. 10 ust. 2 lit. a) i części B certyfikatów bezpieczeństwa wydawanych zgodnie z art. 10 ust. 2 lit. b) dyrektywy 2004/49/WE. Należy zdefiniować kryteria, w oparciu o które krajowe organy bezpieczeństwa mają dokonywać oceny, oraz procedury, które powinny być przestrzegane.
(3)
W odniesieniu do zgodności z wymogiem w zakresie bezpieczeństwa, stanowiącym że odpowiedzialność za utrzymanie pojazdu kolejowego powinna być jasno zdefiniowana, przedsiębiorstwo kolejowe niebędące podmiotem odpowiedzialnym za utrzymanie wszystkich pojazdów używanych w swojej działalności powinno zapewnić, w drodze odpowiednich ustaleń umownych, takich jak umowa typu General Contract of Use (GCU), aby każdemu pojazdowi przypisano podmiot odpowiadający za jego utrzymanie zgodnie z art. 14a dyrektywy 2004/49/WE. Umowa między stronami powinna określać zasady wymiany między oboma przedsiębiorstwami informacji niezbędnych do zagwarantowania bezpiecznej eksploatacji pojazdów.
(4)
W związku z oceną zgodności z wymogami w zakresie bezpieczeństwa produktów dostarczanych lub usług świadczonych przez wykonawców bądź dostawców przedsiębiorstw kolejowych, takich jak usługi świadczone przez jednostki szkoleniowe uznane zgodnie z dyrektywą 2007/59/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. w sprawie przyznawania uprawnień maszynistom prowadzącym lokomotywy i pociągi w obrębie systemu kolejowego Wspólnoty (2), za ważne dokumenty można uznać zezwolenia lub certyfikaty wydane zgodnie z właściwymi przepisami Unii wykonawcom lub dostawcom. Za ważne dokumenty można uznać także certyfikaty podmiotów odpowiedzialnych za utrzymanie zgodnie z art. 14a dyrektywy 2004/49/WE. Do czasu wejścia w życie europejskiego systemu certyfikacji, w związku z oceną zgodności z odpowiednimi wymogami w zakresie bezpieczeństwa za ważne dokumenty można uznać certyfikaty wydane na podstawie protokołu ustaleń ustanawiającego podstawowe zasady wspólnego systemu certyfikacji podmiotów odpowiedzialnych za utrzymanie wagonów towarowych (3), podpisanego dnia 14 maja 2009 r.
(5)
Krajowe organy bezpieczeństwa oceniają zdolność przedsiębiorstwa kolejowego do spełnienia wszystkich wymogów niezbędnych do prowadzenia działalności w ogóle oraz w określonej sieci, w odniesieniu do której przedsiębiorstwo ubiega się o certyfikat, dokonując oceny jego systemu zarządzania bezpieczeństwem na poziomie ogólnym.
(6)
Każdy krajowy organ bezpieczeństwa powinien wprowadzić mechanizm weryfikacji, czy wyniki wskazane we wniosku o wydanie certyfikatu bezpieczeństwa są osiągane podczas eksploatacji po wydaniu certyfikatu, a także czy stale spełniane są wszystkie niezbędne wymogi, zgodnie z art. 16 ust. 2 lit. f) oraz art. 17 ust. 2 dyrektywy 2004/49/WE. W związku z tym niezbędne jest opracowanie systemu nadzoru po wydaniu certyfikatu, opartego na kluczowych, fundamentalnych zasadach w celu zapewnienia zharmonizowanego podejścia krajowych organów bezpieczeństwa w każdym państwie członkowskim.
(7)
Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią Komitetu ustanowionego zgodnie z art. 27 ust. 1 dyrektywy 2004/49/WE,
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
Przedmiot
Niniejsze rozporządzenie ustanawia wspólną metodę oceny bezpieczeństwa w odniesieniu do zgodności z wymogami dotyczącymi uzyskania certyfikatów bezpieczeństwa, o których mowa w art. 6 ust. 3 lit. b) dyrektywy 2004/49/WE.
Wspólna metoda oceny bezpieczeństwa obejmuje:
a)
procedurę i kryteria oceny wniosków przedsiębiorstw kolejowych o wydanie certyfikatów bezpieczeństwa, o których mowa w art. 10 ust. 2 dyrektywy 2004/49/WE, określone w załącznikach I, II i III do niniejszego rozporządzenia;
b)
zasady nadzoru nad zgodnością z wymogami dyrektywy 2004/49/WE po wydaniu certyfikatu przez krajowy organ bezpieczeństwa, zgodnie z załącznikiem IV do niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 2
Definicje
Do celów niniejszego rozporządzenia ma zastosowanie następująca definicja: „nadzór” oznacza mechanizmy wprowadzone przez krajowy organ bezpieczeństwa w celu nadzoru nad stanem bezpieczeństwa po wydaniu certyfikatu bezpieczeństwa.
Artykuł 3
Procedury oceny wniosków
1. Rozpatrując wnioski dotyczące zarówno części A, jak i części B certyfikatów bezpieczeństwa, złożone po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia, krajowe organy bezpieczeństwa stosują procedurę określoną w załączniku I do niniejszego rozporządzenia w celu oceny zgodności tych wniosków z wymogami zawartymi w dyrektywie 2004/49/WE. Krajowe organy bezpieczeństwa stosują kryteria oceny określone w załączniku II do niniejszego rozporządzenia w przypadku certyfikatów wydawanych zgodnie z art. 10 ust. 3 dyrektywy 2004/49/WE oraz kryteria oceny zawarte w załączniku III do niniejszego rozporządzenia w przypadku certyfikatów bezpieczeństwa wydawanych zgodnie z art. 10 ust. 4 dyrektywy 2004/49/WE. Wspomniane kryteria stosuje się również w przypadku odnowienia certyfikatów bezpieczeństwa zgodnie z art. 10 ust. 5 dyrektywy 2004/49/WE.
2. Oceniając wnioski, krajowe organy bezpieczeństwa mogą przyjmować zobowiązania wnioskodawców do zarządzania ryzykiem w drodze umów z osobami trzecimi. W umowach takich określa się także zasady wymiany informacji niezbędnej do zapewnienia bezpiecznej eksploatacji pojazdów, zwłaszcza w obszarach związanych z zarządzaniem utrzymaniem.
3. Domniemywa się, że produkty dostarczane lub usługi świadczone przez wykonawców lub dostawców przedsiębiorstwom kolejowym są zgodne z wymogami w zakresie bezpieczeństwa, jeśli wykonawcy, dostawcy lub produkty są certyfikowani zgodnie z właściwymi systemami certyfikacji ustanowionymi na mocy prawodawstwa Unii w odniesieniu do dostarczania takich produktów lub świadczenia takich usług.
Artykuł 4
Nadzór
Po wydaniu certyfikatu bezpieczeństwa krajowe organy bezpieczeństwa, zarówno w odniesieniu do części A, jak i części B certyfikatów bezpieczeństwa, nadzorują stałe stosowanie przez przedsiębiorstwa kolejowe systemu zarządzania bezpieczeństwem oraz stosują zasady nadzoru określone w załączniku IV.
Artykuł 5
Wejście w życie
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia 9 grudnia 2010 r.