PROVÁDĚCÍ NAŘÍZENÍ KOMISE (EU) č. 297/2011
ze dne 25. března 2011,
kterým se stanoví zvláštní podmínky pro dovoz krmiv a potravin pocházejících nebo odesílaných z Japonska po havárii v jaderné elektrárně Fukušima
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 178/2002 ze dne 28. ledna 2002, kterým se stanoví obecné zásady a požadavky potravinového práva, zřizuje se Evropský úřad pro bezpečnost potravin a stanoví postupy týkající se bezpečnosti potravin (1), a zejména na čl. 53 odst. 1 písm. b) bod ii) uvedeného nařízení,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Článek 53 nařízení (ES) č. 178/2002 stanoví možnost přijetí vhodných mimořádných opatření Unie u potravin a krmiv dovezených ze třetí země za účelem ochrany lidského zdraví, zdraví zvířat nebo životního prostředí, pokud se nelze s rizikem úspěšně vypořádat pomocí opatření přijatých jednotlivými členskými státy.
(2)
Po havárii v jaderné elektrárně Fukušima dne 11. března 2011 byla Komise informována o tom, že úrovně radionuklidů v některých potravinářských produktech pocházejících z Japonska, jako například v mléce a špenátu, přesáhly akční hladiny stanovené pro potraviny a použitelné v Japonsku. Taková kontaminace může představovat hrozbu pro lidské zdraví a zdraví zvířat v Unii, a je proto vhodné, aby byla na úrovni Unie preventivně přijata okamžitá opatření, která zajistí bezpečnost krmiv a potravin, včetně ryb a produktů rybolovu, pocházejících nebo odesílaných z Japonska. Vzhledem k tomu, že havárie stále není pod kontrolou, je v této fázi vhodné, aby se u krmiv a potravin pocházejících z postižených prefektur a nárazníkové zóny použily požadované testy před vývozem a aby se při dovozu krmiv a potravin z celého území Japonska prováděly namátkové testy.
(3)
Nejvyšší přípustné úrovně byly stanoveny nařízením Rady (Euratom) č. 3954/87 ze dne 22. prosince 1987, kterým se stanoví nejvyšší přípustné úrovně radioaktivní kontaminace potravin a krmiv po jaderné havárii nebo jiném případu radiační mimořádné situace (2), nařízením Komise (Euratom) č. 944/89 ze dne 12. dubna 1989, kterým se stanoví nejvyšší přípustné úrovně radioaktivní kontaminace méně významných potravin po jaderné havárii nebo jiném případu radiační mimořádné situace (3) a nařízením Komise (Euratom) č. 770/90 ze dne 29. března 1990, kterým se stanoví nejvyšší přípustné úrovně radioaktivní kontaminace krmiv po jaderné havárii nebo jiném případu radiační mimořádné situace (4).
(4)
Tyto nejvyšší přípustné úrovně mohou být použity poté, co Komise na základě rozhodnutí Rady 87/600/Euratom ze dne 14. prosince 1987 o opatřeních Společenství pro včasnou výměnu informací v případě radiační mimořádné situace (5) nebo na základě Úmluvy MAAE ze dne 26. září 1986 o včasném oznamování jaderné havárie obdrží informaci o jaderné havárii, z níž vyplývá, že bylo nebo pravděpodobně bude dosaženo nejvyšších přípustných úrovní radioaktivní kontaminace potravin a krmiv. Do té doby je vhodné použít tyto předem stanovené nejvyšší přípustné úrovně jako referenční hodnoty pro posouzení, zda je přijatelné uvést dotčená krmiva a potraviny na trh.
(5)
Orgány Japonska informovaly útvary Komise, že u potravin, které pocházejí z postiženého regionu a jsou vyváženy z Japonska, jsou prováděny patřičné testy.
(6)
Kromě testů prováděných orgány Japonska je vhodné provádět namátkové testování při dovozu takových produktů.
(7)
Je vhodné, aby členské státy prostřednictvím systému včasné výměny informací pro potraviny a krmiva (RASFF) a prostřednictvím systému Evropské unie pro včasnou výměnu informací v případě radiační mimořádné situace (ECURIE) informovaly Komisi o všech výsledcích analýz. Na základě těchto výsledků analýz budou opatření přezkoumána.
(8)
Opatření tohoto nařízení jsou v souladu se stanoviskem Stálého výboru pro potravinový řetězec a zdraví zvířat,
PŘIJALA TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Oblast působnosti
Toto nařízení se použije pro potraviny a krmiva ve smyslu čl. 1 odst. 2 nařízení č. 3954/87 pocházející nebo odesílané z Japonska, s výjimkou produktů, které opustily Japonsko před 28. březnem 2011, a produktů, které byly sklizeny a/nebo zpracovány před 11. březnem 2011.
Článek 2
Osvědčení
1. Podmínky stanovené níže v tomto nařízení se vztahují na všechny zásilky produktů podle článku 1.
2. Zásilky produktů podle článku 1, které nespadají do oblasti působnosti směrnice Rady 97/78/ES ze dne 18. prosince 1997, kterou se stanoví základní pravidla pro veterinární kontroly produktů ze třetích zemí dovážených do Společenství (6), jsou uváděny do EU v určeném místě vstupu ve smyslu čl. 3 písm. b) nařízení Komise (ES) č. 669/2009 ze dne 24. července 2009, kterým se provádí nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 882/2004, pokud jde o zesílené úřední kontroly dovozu některých krmiv a potravin jiného než živočišného původu, a kterým se mění rozhodnutí 2006/504/ES (7).
3. Ke každé zásilce produktů podle článku 1 musí být přiloženo prohlášení osvědčující, že:
-
produkt byl sklizen a/nebo zpracován před 11. březnem 2011, nebo že
-
produkt pochází z jiné prefektury než Fukušima, Gunma, Ibaraki, Točigi, Mijagi, Jamagata, Niigata, Nagano, Jamanaši, Saitama, Tokio a Čiba, nebo že
-
v případě produktů pocházejících z prefektur Fukušima, Gunma, Ibaraki, Točigi, Mijagi, Jamagata, Niigata, Nagano, Jamanaši, Saitama, Tokio a Čiba produkt neobsahuje úrovně radionuklidů jódu 131, cesia 134 a cesia 137 přesahující nejvyšší přípustné úrovně stanovené nařízením Rady (Euratom) č. 3954/87 ze dne 22. prosince 1987, nařízením Komise (Euratom) č. 944/89 ze dne 12. dubna 1989 a nařízením Komise (Euratom) č. 770/90 ze dne 29. března 1990.
4. Vzorové prohlášení podle odstavce 3 je uvedeno v příloze. Prohlášení podepíše oprávněný zástupce příslušných orgánů Japonska a v případě produktů spadajících do působnosti odst. 3 třetí odrážky se k němu přiloží protokol o analýze.
Článek 3
Označování
Každá zásilka produktů podle článku 1 se označí kódem, který je uveden v prohlášení, v protokolu o analýze obsahujícím výsledky odběru vzorků a analýz, ve zdravotním osvědčení a ve všech obchodních dokladech přiložených k zásilce.
Článek 4
Předběžné oznamování
Provozovatelé krmivářských a potravinářských podniků nebo jejich zástupci předběžně oznámí příslušným orgánům na stanovišti hraniční kontroly nebo v určeném místě vstupu příchod každé zásilky produktů podle článku 1, a to nejméně dva pracovní dny před fyzickým příchodem zásilky.
Článek 5
Úřední kontroly
1. Příslušné orgány na stanovišti hraniční kontroly nebo v určeném místě vstupu provedou kontrolu dokladů a kontrolu totožnosti u všech zásilek produktů podle článku 1, a fyzickou kontrolu včetně laboratorních analýz na zjištění přítomnosti jódu 131, cesia 134 a cesia 137 alespoň u 10 % zásilek produktů podle čl. 2 odst. 3 třetí odrážky a alespoň u 20 % zásilek produktů podle čl. 2 odst. 3 druhé odrážky.
2. Zásilky budou pod úředním dozorem nejvýše pět pracovních dnů, dokud nebudou k dispozici výsledky laboratorních analýz.
3. Zásilky mohou být propuštěny do volného oběhu pouze poté, co provozovatelé krmivářských a potravinářských podniků nebo jejich zástupce předloží celním orgánům prohlášení uvedené v příloze, řádně potvrzené příslušným orgánem na stanovišti hraniční kontroly nebo v určeném místě vstupu, které prokazuje, že byly provedeny úřední kontroly uvedené v odstavci 1 a že výsledky fyzických kontrol, pokud byly provedeny, jsou příznivé.
Článek 6
Náklady
Všechny náklady vzniklé v souvislosti s prováděním úředních kontrol uvedených v čl. 5 odst. 1 a odst. 2 a přijetím jakýchkoli opatření v důsledku nesplnění požadavků nesou provozovatelé krmivářských a potravinářských podniků.
Článek 7
Nevyhovující produkty
V souladu s článkem 6 nařízení (Euratom) č. 3954/87 nesmí být potraviny nebo krmiva, u nichž nejsou dodrženy nejvyšší přípustné úrovně stanovené v příloze nařízení (Euratom) č. 3954/87, nařízení (Euratom) č. 944/89 a nařízení (Euratom) č. 770/90, uvedeny na trh a musí být bezpečně odstraněny nebo vráceny do země původu.
Článek 8
Zprávy
Členské státy prostřednictvím systému včasné výměny informací pro potraviny a krmiva (RASFF) a prostřednictvím systému Evropské unie pro včasnou výměnu informací v případě radiační mimořádné situace (ECURIE) pravidelně informují Komisi o všech získaných výsledcích analýz.
Článek 9
Vstup v platnost a doba použitelnosti
Toto nařízení vstupuje v platnost prvním dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Použije se ode dne vstupu v platnost do 30. června 2011. Na základě získaných výsledků analýz bude nařízení každý měsíc přezkoumáno.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 25. března 2011.
ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) NR 297/2011
z dnia 25 marca 2011 r.
wprowadzające specjalne warunki regulujące przywóz paszy i żywności pochodzących lub wysyłanych z Japonii w następstwie wypadku w elektrowni jądrowej Fukushima
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
KOMISJA EUROPEJSKA,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (1), w szczególności jego art. 53 ust. 1 lit. b) ppkt (ii),
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
W art. 53 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 przewidziano możliwość przyjęcia odpowiednich unijnych środków nadzwyczajnych w odniesieniu do żywności i paszy przywożonych z państwa trzeciego w celu ochrony zdrowia publicznego, zdrowia zwierząt lub środowiska, w przypadku gdy istniejącemu ryzyku nie można wystarczająco zapobiec za pomocą środków wprowadzonych indywidualnie przez państwa członkowskie.
(2)
W następstwie wypadku w elektrowni jądrowej Fukushima, który miał miejsce w dniu 11 marca 2011 r., Komisja została poinformowana, że poziomy radionuklidów w niektórych produktach żywnościowych pochodzących z Japonii, takich jak mleko i szpinak, przekroczyły progi podejmowania działań w odniesieniu do żywności stosowane w Japonii. Takie skażenie może stanowić zagrożenie dla zdrowia publicznego i zdrowia zwierząt w Unii, dlatego jako środek zapobiegawczy należy pilnie wprowadzić na poziomie Unii środki zapewniające bezpieczeństwo paszy i żywności, w tym ryb i produktów rybołówstwa, pochodzących lub wysyłanych z Japonii. Z uwagi na to, że nie udało się jeszcze opanować skutków wypadku, na tym etapie właściwe jest, aby wymagane badanie przed wywozem było stosowane w odniesieniu do paszy i żywności pochodzących z dotkniętych prefektur wraz ze strefą buforową, natomiast badanie wyrywkowe paszy i żywności przeprowadzane było w odniesieniu do przywozu pochodzącego z całego terytorium Japonii.
(3)
Maksymalne poziomy określono w rozporządzeniu Rady (Euratom) nr 3954/87 z dnia 22 grudnia 1987 r. ustanawiającym maksymalne dozwolone poziomy skażenia radioaktywnego środków spożywczych oraz pasz po wypadku jądrowym lub w każdym innym przypadku zdarzenia radiacyjnego (2), rozporządzeniu Komisji (Euratom) nr 944/89 z dnia 12 kwietnia 1989 r. ustanawiającym maksymalne dozwolone poziomy skażenia radioaktywnego w środkach spożywczych o mniejszym znaczeniu w następstwie wypadku jądrowego lub w każdym innym przypadku pogotowia radiologicznego (3) oraz rozporządzeniu Komisji (Euratom) nr 770/90 z dnia 29 marca 1990 r. ustanawiającym maksymalne dozwolone poziomy skażenia radioaktywnego pasz w następstwie wypadku jądrowego lub wszelkich innych przypadków pogotowia radiologicznego (4).
(4)
Wspomniane maksymalne poziomy mogą mieć zastosowanie po otrzymaniu przez Komisję informacji o wypadku jądrowym, potwierdzających, że maksymalne dozwolone poziomy skażenia radioaktywnego paszy i żywności prawdopodobnie zostaną osiągnięte lub już zostały osiągnięte, na podstawie decyzji Rady 87/600/Euratom z dnia 14 grudnia 1987 r. w sprawie wspólnotowych warunków wczesnej wymiany informacji w przypadku pogotowia radiologicznego (5) lub na podstawie Konwencji o wczesnym powiadamianiu o awarii jądrowej z dnia 26 września 1986 r. Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (IAEA). W międzyczasie właściwe jest stosowanie tych wcześniej ustanowionych maksymalnych poziomów jako wartości referencyjnych w ocenie dopuszczalności wprowadzenia paszy i żywności do obrotu.
(5)
Władze Japonii poinformowały służby Komisji, że produkty żywnościowe pochodzące z dotkniętego regionu i wywożone z Japonii poddawane są odpowiednim badaniom.
(6)
Oprócz badań przeprowadzanych przez władze Japonii należy przewidzieć wyrywkowe kontrole takiego przywozu.
(7)
Właściwe jest, aby państwa członkowskie informowały Komisję o wszystkich wynikach analiz za pośrednictwem systemu wczesnego ostrzegania o niebezpiecznej żywności i paszach (RASFF) oraz systemu wczesnego ostrzegania o zagrożeniach radiologicznych Unii Europejskiej (ECURIE). Środki będą poddawane przeglądowi na podstawie tych wyników analiz.
(8)
Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią Stałego Komitetu ds. Łańcucha Żywnościowego i Zdrowia Zwierząt,
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
Zakres
Niniejsze rozporządzenie stosuje się do paszy i żywności (środków spożywczych) w rozumieniu art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 3954/87 pochodzących lub wysyłanych z Japonii, z wyłączeniem produktów, które opuściły Japonię przed dniem 28 marca 2011 r., oraz produktów, które zostały zebrane lub przetworzone przed dniem 11 marca 2011 r.
Artykuł 2
Poświadczenie
1. Wszystkie przesyłki produktów wymienionych w art. 1 podlegają warunkom określonym w niniejszym rozporządzeniu.
2. Przesyłki produktów wymienionych w art. 1, które nie są objęte zakresem dyrektywy Rady 97/78/WE z dnia 18 grudnia 1997 r. ustanawiającej zasady regulujące organizację kontroli weterynaryjnej produktów wprowadzanych do Wspólnoty z państw trzecich (6) są wprowadzane do UE poprzez wyznaczone miejsca wprowadzenia (zwane dalej „DPE”) w rozumieniu art. 3 lit. b) rozporządzenia Komisji (WE) nr 669/2009 z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie wykonania rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zwiększonego poziomu kontroli urzędowych przywozu niektórych rodzajów pasz i żywności niepochodzących od zwierząt i zmieniającego decyzję 2006/504/WE (7).
3. Do każdej przesyłki produktów, o których mowa w art. 1, dołączana jest deklaracja poświadczająca, że
-
produkt został zebrany lub przetworzony przed dniem 11 marca 2011 r. lub
-
produkt pochodzi z prefektury innej niż Fukushima, Gunma, Ibaraki, Tochigi, Miyagi, Yamagata, Niigata, Nagano, Yamanashi, Saitama, Tokio i Chiba lub
-
w przypadku gdy produkt pochodzi z prefektur Fukushima, Gunma, Ibaraki, Tochigi, Miyagi, Yamagata, Niigata, Nagano, Yamanashi, Saitama, Tokio i Chiba, nie zawiera on poziomów radionuklidów: jodu-131, cezu-134 i cezu-137 przekraczających maksymalne poziomy przewidziane w rozporządzeniu Rady (Euratom) nr 3954/87 z dnia 22 grudnia 1987 r., rozporządzeniu Komisji (Euratom) nr 944/89 z dnia 12 kwietnia 1989 r. oraz rozporządzeniu Komisji (Euratom) nr 770/90 z dnia 29 marca 1990 r.
4. Wzór deklaracji, o której mowa w ust. 3, określono w załączniku. Deklaracja musi być podpisana przez upoważnionego przedstawiciela właściwych organów Japonii, a w przypadku produktów, do których stosuje się ust. 3 tiret trzecie, towarzyszy jej sprawozdanie analityczne.
Artykuł 3
Identyfikacja
Każda przesyłka produktów, o których mowa w art. 1, jest oznaczana kodem wskazanym w deklaracji, w sprawozdaniu analitycznym zawierającym wyniki pobrania próbek i analizy, w świadectwie zdrowia, jak również we wszelkich dokumentach handlowych dołączonych do przesyłki.
Artykuł 4
Uprzednie zgłoszenie
Podmioty działające na rynku spożywczym i rynku pasz lub ich przedstawiciele przekazują właściwym organom w punkcie kontroli granicznej (zwanym dalej „BIP”) lub w DPE uprzednie zgłoszenie przybycia każdej przesyłki produktów, o których mowa w art. 1, przynajmniej na dwa dni robocze przed faktycznym przybyciem przesyłki.
Artykuł 5
Kontrole urzędowe
1. Właściwe organy BIP lub DPE przeprowadzają kontrole dokumentów i kontrole tożsamości w odniesieniu do wszystkich przesyłek produktów, o których mowa w art. 1, oraz kontrole fizyczne, w tym analizy laboratoryjne, na obecność jodu-131, cezu-134 i cezu-137 w odniesieniu do co najmniej 10 % przesyłek produktów, o których mowa w art. 2 ust. 3 tiret trzecie, oraz w odniesieniu do co najmniej 20 % przesyłek produktów, o których mowa w art. 2 ust. 3 tiret drugie.
2. Przesyłki znajdują się pod kontrolą urzędową przez okres nie dłuższy niż 5 dni roboczych, do czasu uzyskania wyników analizy laboratoryjnej.
3. Dopuszczenie przesyłek do swobodnego obrotu następuje pod warunkiem, że podmiot działający na rynku spożywczym i rynku pasz lub jego przedstawiciel przedłożą organom celnym deklarację, o której mowa w załączniku, należycie poświadczoną przez właściwe organy w BIP lub DPE, potwierdzającą, że kontrole urzędowe, o których mowa w ust. 1, zostały przeprowadzone, a wyniki kontroli fizycznych, jeśli takie kontrole miały miejsce, były korzystne.
Artykuł 6
Koszty
Wszystkie koszty poniesione w związku z kontrolami urzędowymi, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2, oraz wszelkimi środkami przedsięwziętymi w następstwie niezgodności z wymogami ponosi podmiot działający na rynku spożywczym i rynku pasz.
Artykuł 7
Produkty niezgodne z wymogami
Zgodnie z art. 6 rozporządzenia (Euratom) nr 3954/87 pasza i żywność niezgodne z maksymalnymi dozwolonymi poziomami, o których mowa w załączniku do rozporządzenia (Euratom) nr 3954/87, w rozporządzeniu (Euratom) nr 944/89 oraz w rozporządzeniu (Euratom) nr 770/90, nie są wprowadzane do obrotu i są w bezpieczny sposób usuwane lub zwracane do państwa pochodzenia.
Artykuł 8
Sprawozdania
Państwa członkowskie regularnie informują Komisję o wszystkich uzyskanych wynikach analiz za pośrednictwem systemu wczesnego ostrzegania o niebezpiecznej żywności i paszach (RASFF) oraz systemu wczesnego ostrzegania o zagrożeniach radiologicznych Unii Europejskiej (ECURIE).
Artykuł 9
Wejście w życie i okres stosowania
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia jego wejścia w życie do dnia 30 czerwca 2011 r. Rozporządzenie będzie co miesiąc poddawane przeglądowi na podstawie uzyskanych wyników analiz.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia 25 marca 2011 r.