ROZHODNUTÍ EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY č. 1080/2011/EU
ze dne 25. října 2011
o poskytnutí záruky EU na případné ztráty Evropské investiční banky z úvěrů a úvěrových záruk na projekty mimo Unii a o zrušení rozhodnutí č. 633/2009/ES
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na články 209 a 212 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
po postoupení návrhu legislativního aktu vnitrostátním parlamentům,
v souladu s řádným legislativním postupem (1),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Kromě svého základního poslání financovat investice v Evropské unii uskutečňuje Evropská investiční banka (dále jen „EIB“) od roku 1963 finanční operace mimo Unii na podporu vnějších politik Unie. To umožňuje doplnit rozpočtové prostředky Unie dostupné pro vnější regiony o finanční sílu EIB ve prospěch přijímajících zemí. Uskutečňováním těchto finančních operací EIB přispívá k naplnění obecných zásad a politických cílů Unie, včetně rozvoje třetích zemí, a k prosperitě Unie za změněných globálních ekonomických podmínek. Finanční operace EIB na podporu vnějších politik Unie by měly být nadále prováděny v souladu se zásadami řádné bankovní praxe.
(2)
Ustanovení čl. 209 odst. 3 Smlouvy o fungování Evropské unie ( dále jen „Smlouva o fungování EU“) ve spojení s článkem 208 Smlouvy o fungování EU stanoví, že EIB za podmínek stanovených ve svém statutu přispívá k provádění opatření nezbytných k dosahování cílů unijní politiky rozvojové spolupráce.
(3)
V souladu s článkem 19 statutu EIB mají být žádosti podané přímo u EIB o finanční operace EIB uskutečněné podle tohoto rozhodnutí předloženy k vyjádření Komisi (dále jen „žádost o financování ze strany EIB“).
(4)
Za účelem podpory vnější činnosti Unie a umožnění EIB financovat investice mimo Unii, aniž by to mělo nepříznivý dopad na úvěrovou bonitu EIB, využívala většina operací EIB ve vnějších regionech rozpočtovou záruku EU (dále jen „záruka EU“) spravovanou Komisí.
(5)
Záruka EU byla na období 2007-2011 stanovena rozhodnutím Evropského parlamentu a Rady č. 633/2009/ES ze dne 13. července 2009 o poskytnutí záruky Společenství na případné ztráty Evropské investiční banky z úvěrů a úvěrových záruk na projekty mimo Společenství (2).
(6)
Záruční fond pro vnější vztahy (dále jen „záruční fond“), zřízený nařízením Rady (ES, Euratom) č. 480/2009 ze dne 25. května 2009, kterým se zřizuje Záruční fond pro vnější vztahy (3), zajišťuje likvidní rezervu pro rozpočet Unie pro případ ztrát z finančních operací EIB a jiných vnějších činností Unie.
(7)
V souladu s rozhodnutím č. 633/2009/ES připravila Komise a EIB přezkum financování EIB v rámci vnější pomoci v polovině období, jenž vychází z nezávislého externího hodnocení, nad nímž vykonával dohled řídící výbor odborníků, z přezkumu provedeného externí poradenskou firmou a zvláštních hodnocení zpracovaných EIB. Dne 12. února 2010 předložil řídící výbor Evropskému parlamentu, Radě, Komisi a EIB zprávu, která obsahovala jeho závěry a doporučení.
(8)
Řídící výbor dospěl ve své zprávě k závěru, že záruka EU představuje účinný a mocný politický nástroj s velkým finančním a politickým vlivem a že by měla být zachována za účelem krytí rizik politické nebo státní povahy. Byly rovněž navrženy určité změny rozhodnutí č. 633/2009/ES, aby se zajistila maximální přidaná hodnota a účinnost vnějších operací EIB.
(9)
Zásadní je vytvořit seznam zemí, které by mohly být způsobilé získat financování ze strany EIB v rámci záruky EU. Je rovněž vhodné rozšířit seznam zemí, které jsou způsobilé získat financování ze strany EIB v rámci záruky EU, který je v současnosti uveden v příloze I k rozhodnutí č. 633/2009/ES.
(10)
Za účelem promítnutí podstatných změn politiky by měla být na Komisi přenesena pravomoc přijímat akty v souladu s článkem 290 Smlouvy o fungování EU, pokud jde o změny přílohy III tohoto rozhodnutí. Je zvláště důležité, aby Komise v rámci přípravné činnosti vedla odpovídající konzultace, a to i na odborné úrovni. Při přípravě a vypracovávání aktů v přenesené pravomoci by Komise měla zajistit, aby byly příslušné dokumenty předávány současně, včas a vhodným způsobem Evropskému parlamentu a Radě.
(11)
Částky kryté zárukou EU v každém regionu by měly nadále představovat stropy pro financování ze strany EIB v rámci záruky EU a nikoliv cíle, které má EIB splnit.
(12)
V rámci podpory Unie poskytované třetím zemím za účelem vyrovnání se s celosvětovou hospodářskou a finanční krizí, uspíšila EIB v rámci svého současného mandátu v letech 2009 a 2010 vnější úvěrovou činnost, a to zejména v zemích usilujících o přistoupení a zemích v rámci politiky sousedství a partnerství. Kromě toho si nepokoje v jižním Středomoří na počátku roku 2011 vyžádaly pomoc Unie těmto zemím na zajištění prostředků pro transformaci a modernizaci jejich hospodářství. Proto by měl být strop obecného mandátu na zbývající období mandátu přezkoumán a zvýšen o 1 684 000 000 EUR za účelem lepšího vypořádání se s těmito dočasnými a výjimečnými okolnostmi, aniž by byly dotčeny stropy příštího víceletého finančního rámce.
(13)
Finanční operace EIB plynoucí z výše uvedeného zvýšení stropu obecného mandátu by měly reagovat na politické reformy jednotlivých partnerských zemí posouzené Komisí se zapojením Evropské služby pro vnější činnost (ESVČ) a s ohledem na usnesení Evropského parlamentu a rozhodnutí a závěry Rady. Toto posouzení by mělo zohlednit též přezkum evropské politiky sousedství a obnovený důraz na diferenciaci. V zemích usilujících o přistoupení bude financování ze strany EIB i nadále doplňovat pomoc Unie.
(14)
Kromě regionálních stropů by měl být aktivován doplňkový mandát ve výši 2 000 000 000 EUR, který by měl být přidělen jako finanční krytí pro podporu finančních operací EIB v oblasti zmírňování dopadů změny klimatu a přizpůsobování se této změně v regionech, na něž se mandát vztahuje. EIB by v úzké spolupráci s Komisí mohla svými odbornými znalostmi a zdroji přispívat k podpoře veřejných orgánů i soukromého sektoru při řešení problémů spojených se změnami klimatu a při nejlepším možném využívání dostupných finančních prostředků. U projektů zaměřených na zmírňování dopadů a přizpůsobování by zdroje EIB, tam kde je to možné a vhodné, měly být doplněny zvýhodněnými finančními prostředky dostupnými v rámci rozpočtu EU prostřednictvím efektivní a důsledné kombinace grantů a úvěrů na financování opatření v oblasti změny klimatu v souvislosti s vnější pomocí Unie. Z tohoto hlediska je vhodné, aby výroční zpráva Komise pro Evropský parlament a Radu obsahovala podrobnou zprávu o finančních nástrojích používaných k financování těchto projektů, v níž budou uvedeny výše finančních prostředků poskytnutých ze strany EIB v rámci doplňkového mandátu a příslušné výše grantů.
(15)
V případě zemí, u nichž se má za to, že se nezavázaly plnit náležité cíle týkající se změny klimatu, by mohlo být v rámci mandátu pro změnu klimatu rozhodnuto o omezení jejich způsobilosti získat financování ze strany EIB v oblasti zmírňování dopadů změny klimatu v rámci záruky EU. Jakékoli takové omezení způsobilosti by mělo vycházet z komplexního a uceleného politického hodnocení. Rada by proto měla mít pravomoc rozhodnout, na návrh Komise se zapojením ESVČ, o omezení způsobilosti určité země k financování ze strany EIB v oblasti zmírňování dopadů změny klimatu v rámci záruky EU. Toto omezení by se mělo vztahovat pouze na finanční operace EIB, u nichž je žádost o financování ze strany EIB předložena po vstupu tohoto rozhodnutí v platnost a u nichž dojde k podpisu po 1. lednu 2012.
(16)
V rámci mandátu pro změnu klimatu by měla být poskytnuta určitá flexibilita ohledně regionálního rozdělení, aby se umožnil co nejrychlejší a nejúčinnější přístup k financování dostupnému během tříletého období 2011-2013, přičemž by se mělo usilovat o zajištění vyváženého rozdělení mezi regiony v rámci tohoto období na základě priorit stanovených pro vnější pomoc v rámci obecného mandátu.
(17)
Přezkum vnějšího mandátu EIB v polovině období ukázal, že ačkoliv operace EIB prováděné v hodnoceném období (2000-2009) byly obecně v souladu s vnějšími politikami Unie, mělo by být propojení mezi politickými cíli Unie a jejich operativním prováděním ze strany EIB posíleno a mělo by být přesnější a lépe strukturováno.
(18)
Za účelem zlepšení soudržnosti mandátu, posílení zaměření činnosti EIB v oblasti vnějšího financování na podporu politik Unie a maximálního prospěchu příjemců by toto rozhodnutí mělo v mandátu k finančním operacím EIB pro všechny způsobilé regiony a země stanovit horizontální cíle na vysoké úrovni na základě komparativních silných stránek EIB v oblastech, kde má prokazatelné výsledky. Ve všech regionech, na které se toto rozhodnutí vztahuje, by EIB tedy měla financovat projekty v oblastech zmírňování dopadů změny klimatu a přizpůsobování se této změně (včetně transferu technologií souvisejících s novými zdroji energie), sociální a hospodářské infrastruktury (zejména v dopravě, energetice včetně obnovitelných zdrojů energie, zabezpečení dodávek energie, energetické infrastruktuře, environmentální infrastruktuře včetně vody a hygieny, jakož i v informačních a komunikačních technologiích) a rozvoje místního soukromého sektoru, zejména v rámci podpory malých a středních podniků. Je třeba připomenout, že zlepšení přístupu malých a středních podniků k financování může hrát zásadní roli při oživení hospodářského rozvoje a boji proti nezaměstnanosti. V těchto oblastech by základním cílem finančních operací EIB měla být regionální integrace partnerských zemí, včetně hospodářské integrace zemí usilujících o přistoupení k EU, sousedních zemí a Unie. EIB by mělo být umožněno podporovat přítomnost Unie v partnerských zemích prostřednictvím přímých zahraničních investic, jimiž přispívá k podpoře transferu technologií a předávání znalostí, ať už v rámci záruky EU za investice ve výše zmíněných oblastech nebo na vlastní riziko.
(19)
Chce-li EIB skutečně oslovit malé a střední podniky, měla by spolupracovat s místními institucemi, které ve způsobilých zemích působí jako finanční zprostředkovatelé, zejména s cílem zajistit, aby se část finančních výhod převedla na její klienty a poskytla přidanou hodnotu ve srovnání s jinými zdroji financování. Ve vhodných případech by EIB prostřednictvím svých dohod o spolupráci s těmito zprostředkovatelskými institucemi měla požadovat, aby byly projekty klientů prověřeny, zda vyhovují dohodnutým kritériím v souladu s rozvojovými cíli Unie a vytvářejí přidanou hodnotu. Činnosti finančních zprostředkovatelů na podporu malých a středních podniků by měly být zcela transparentní a měly by o nich být podávány pravidelné zprávy EIB.
(20)
Finanční operace EIB by navíc měly přispívat k naplnění obecných zásad, kterými se podle článku 21 Smlouvy o Evropské unii (dále jen „Smlouva o EU“) řídí vnější činnost Unie, tedy k prosazování a upevňování demokracie a právního státu, lidských práv a základních svobod a k provádění mezinárodních dohod v oblasti životního prostředí, jichž je Unie smluvní stranou. Zejména ve vztahu k rozvojovým zemím, ve smyslu seznamu příjemců veřejné rozvojové pomoci sestaveného Organizací pro hospodářskou spolupráci a rozvoj (OECD), by měly finanční operace EIB podporovat: udržitelný hospodářský a sociální rozvoj a rozvoj v oblasti životního prostředí v těchto zemích, především v těch nejvíce znevýhodněných, hladké a postupné zapojení těchto zemí do světové ekonomiky, kampaň proti chudobě a soulad s cíli schválenými Unií v návaznosti na OSN a další příslušné mezinárodní organizace.
(21)
Zatímco silnou stránkou EIB i nadále zůstává její povaha jednoznačně investiční banky, měla by EIB na základě tohoto rozhodnutí v úzké koordinaci s Komisí a pod demokratickým dohledem Evropského parlamentu stanovit dopad svých vnějších operací na rozvoj a řídit se přitom zásadami Evropského konsensu o rozvoji a zásadami stanovenými v článku 208 Smlouvy o fungování EU, jakož i zásadami účinnosti pomoci uvedenými v Pařížské deklaraci z roku 2005 a v Akčním programu z Akkry z roku 2008. To by měla provádět prostřednictvím řady konkrétních opatření, zejména posílením své schopnosti posuzovat environmentální, sociální a rozvojové aspekty projektů, včetně lidských práv a rizik spojených s konflikty, a podporou místních konzultací s veřejnými orgány a občanskou společností. Při provádění kontrol náležité opatrnosti v souvislosti s projekty by EIB ve vhodných případech v souladu se sociálními a environmentálními zásadami Unie měla požadovat, aby předkladatelé projektů vedli konzultace na místní úrovni a zveřejňovali jejich výsledky. Dále by se měla EIB blíže zaměřit na odvětví, ve kterých má spolehlivé odborné znalosti z finančních operací v rámci Unie a která dále podpoří rozvoj dotyčné země, jako například na přístup k financování pro malé a střední podniky a mikrosubjekty, na odvětví environmentální infrastruktury včetně vody a hygieny, udržitelné dopravy a zmírňování změny klimatu, zejména v oblasti obnovitelné energie. Financování by mohlo rovněž zahrnovat projekty na podporu infrastruktury v oblasti zdravotnictví a vzdělávání, pokud mají jasnou přidanou hodnotu.
(22)
EIB by také měla postupně posilovat svoji činnost na podporu přizpůsobování se změně klimatu, případně ve spolupráci s jinými mezinárodními finančními institucemi a evropskými dvoustrannými finančními institucemi. Další požadavky nově zavedené tímto rozhodnutím by vyžadovaly přístup ke zvýhodněným finančním prostředkům a postupné přizpůsobení z hlediska lidských zdrojů při současném prosazování a využívání efektivity, účelnosti a součinnosti. Činnost EIB by také měla doplňovat cíle a priority Unie spojené s budováním institucí a odvětvovými reformami. V neposlední řadě by EIB měla vymezit ukazatele výkonnosti navázané na rozvojové a environmentální aspekty projektů a jejich výsledků.
(23)
Se vstupem Lisabonské smlouvy v platnost byla s cílem zvýšit dopad a soudržnost vnějších vztahů Unie vytvořena funkce vysokého představitele Unie pro zahraniční věci a bezpečnostní politiku (dále jen „vysoký představitel“).
(24)
V posledních letech také došlo k rozšíření a posílení politik vnějších vztahů Unie. To se týká zejména předvstupní strategie, evropské politiky sousedství, strategie Unie pro Střední Asii, obnovených partnerství s Latinskou Amerikou a jihovýchodní Asií, jakož i strategických partnerství Unie s Ruskem, Čínou a Indií. Totéž platí také pro unijní politiky rozvojové spolupráce, které byly nyní rozšířeny na všechny rozvojové země. Od roku 2007 jsou vnější vztahy Unie podporovány také novými finančními nástroji, tedy nástrojem předvstupní pomoci, evropským nástrojem sousedství a partnerství, finančním nástrojem pro rozvojovou spolupráci, evropským nástrojem pro demokracii a lidská práva a nástrojem stability.
(25)
S ohledem na zřízení ESVČ by Komise a EIB měly po vstupu tohoto rozhodnutí v platnost pozměnit memorandum o porozumění týkající se spolupráce a koordinace v regionech, které jsou uvedeny v rozhodnutí Rady 2006/1016/ES ze dne 19. prosince 2006 o poskytnutí záruky Společenství na případné ztráty Evropské investiční banky z úvěrů a úvěrových záruk na projekty mimo Společenství (4), a ve vhodných případech a se souhlasem vysokého představitele rozšířit uplatňování nového memoranda o porozumění i na ESVČ, zejména pokud jde o pravidelný a systematický dialog mezi Komisí a EIB na strategické úrovni, do něhož by měla být zapojena také ESVČ, a další aspekty spadající do pravomoci ESVČ.
(26)
V souladu s čl. 209 odst. 3 Smlouvy o fungování EU by EIB měla ve všech regionech, v nichž rozvíjí své aktivity, usilovat o nepřímou podporu dosažení rozvojových cílů tisíciletí pro rok 2015 jako nezbytné opatření pro provádění unijní politiky rozvojové spolupráce.
(27)
V zájmu posílení soudržnosti celkové podpory Unie v dotyčných regionech by se měly využívat příležitosti pro případné spojení finančních prostředků EIB s rozpočtovými zdroji Unie, například ve formě záruk, rizikového kapitálu, úrokových dotací a spolufinancování investic spolu s technickou pomocí při vypracování a provádění projektu, a to prostřednictvím nástroje předvstupní pomoci, evropského nástroje sousedství a partnerství, finančního nástroje pro rozvojovou spolupráci, evropského nástroje pro demokracii a lidská práva a nástroje stability. Kdykoli k takovému spojení finančních prostředků EIB s jinými rozpočtovými zdroji Unie dojde, měly by být v rozhodnutích o financování zřetelně identifikovány zdroje, které mají být použity. Výroční zpráva Komise pro Evropský parlament a Radu o finančních operacích EIB prováděných podle tohoto rozhodnutí by měla obsahovat podrobný rozpis rozpočtových zdrojů a finančních nástrojů použitých ve spojení s finančními prostředky EIB.
(28)
Mělo by být zajištěno, aby vnější finanční operace EIB na všech úrovních, od strategického plánování na výchozí úrovni po navazující rozvoj projektů, byly v souladu s vnějšími politikami Unie a s cíli na vysoké úrovni stanovenými v tomto rozhodnutí a aby je podporovaly. V zájmu zvýšení soudržnosti vnějších činností Unie by měl být dále posílen dialog o politice a strategii mezi Komisí, ESVČ a EIB. Za týmž účelem by mezi Komisí, ESVČ a EIB měla existovat užší spolupráce a včasná vzájemná výměna informací na operační úrovni. Kanceláře EIB mimo území Unie by se měly nacházet v první řadě při delegacích EU, aby se tato spolupráce posílila a obě instituce se mohly podělit o provozní náklady. Případná včasná výměna názorů Komisí, ESVČ a EIB pak má zvláštní význam v procesu přípravy programových dokumentů s cílem maximalizovat synergii mezi činnostmi těchto tří institucí Unie.
(29)
Praktická opatření na propojení cílů obecného mandátu a jejich provádění by měla být stanovena v regionálních operačně-technických pokynech. Tyto pokyny by měly být v souladu se širším rámcem regionální politiky Unie stanoveným v tomto rozhodnutí. Měly by odrážet strategie Unie pro jednotlivé země a jejich cílem by mělo být zajistit, aby finanční prostředky poskytované ze strany EIB doplňovaly v jednotlivých regionech odpovídající politiky, programy a nástroje pomoci Unie.
(30)
EIB by měla za konzultací s Komisí připravit orientační víceletý program plánovaného objemu podepsaných finančních operací EIB, aby bylo zajištěno odpovídající rozpočtové plánování, pokud jde o přidělování prostředků do záručního fondu, a aby byla zajištěna slučitelnost prognóz EIB ohledně financování se stropy stanovenými v tomto rozhodnutí. Komise by měla tyto prognózy zohlednit ve svém pravidelném rozpočtovém plánování předávaném rozpočtovému orgánu.
(31)
Měl by být prostudován vývoj platformy Unie pro spolupráci a rozvoj s cílem optimalizovat fungování mechanismů pro kombinování grantů a úvěrů ve vnějších regionech. Za tímto účelem by Komise měla vytvořit skupinu odborníků z členských států, ESVČ a EIB, která by posoudila náklady a přínosy takovéto platformy. Při svých úvahách by tato skupina měla konzultovat jiné relevantní aktéry včetně evropských mnohostranných a dvoustranných finančních institucí. Tato platforma by měla nadále podporovat součinnost a mechanismy vzájemné důvěry založené na komparativní výhodě jednotlivých institucí a zároveň respektovat úlohu a výsady Komise při plnění rozpočtu Unie a úlohu a výsady EIB při poskytování úvěrů. Na základě zjištění skupiny odborníků by Komise měla do poloviny roku 2012 podat zprávu Evropskému parlamentu a Radě a podle okolností předložit návrh na takovou platformu.
(32)
EIB by měla být povzbuzována, aby zvyšovala objem svých operací a diverzifikovala své finanční nástroje mimo Unii bez využití záruky EU, tak aby existovaly podněty k využívání záruky v případě zemí a projektů s obtížným přístupem na trh, s přihlédnutím k udržitelnosti dluhu, a v případech, kdy tak záruka vede k vyšší přidané hodnotě. EIB by proto s přihlédnutím ke své vlastní schopnosti absorbovat riziko, a vždy za účelem podpory cílů politiky Unie v oblasti vnějších vztahů, měla být nabádána ke zvyšování částek, které poskytuje formou půjček na své vlastní riziko, mimo jiné podporováním hospodářských zájmů Unie, a to zejména v zemích usilujících o přistoupení k Unii, v sousedních zemích a v případě jiných regionů v zemích, které dosahují požadovaného investičního stupně, ale také v zemích s nižším investičním stupněm, má-li EIB vhodné záruky třetích stran. Za konzultací s Komisí by EIB měla vypracovat politiku pro rozhodování o tom, zda projekty zahrne do mandátu v rámci záruky EU, nebo do financování na vlastní riziko ze strany EIB. Tato politika by zejména měla vzít v úvahu bonitu dotčených zemí a projektů.
(33)
EIB by měla zvážit zvýšení objemu svých finančních operací podle tohoto rozhodnutí u státem řízených veřejnoprávních subjektů, pokud u těchto operací provede náležité hodnocení úvěrového rizika.
(34)
EIB by měla rozšířit spektrum nabízených nových inovačních finančních nástrojů, včetně zaměření se na tvorbu záručních nástrojů v co největším rozsahu, s přihlédnutím ke strategiím EIB pro řízení rizik. Dále by EIB měla být povzbuzována, aby poskytovala úvěry v místních měnách a vydávala dluhopisy na místních trzích, za předpokladu, že partnerské země zavedou nezbytné strukturální reformy, zejména ve finančním sektoru, jakož i jiná opatření k usnadnění činnosti EIB.
(35)
Aby se zajistilo, že EIB splní požadavky mandátu ve všech regionech a subregionech, měly by být na vnější činnosti EIB postupně přidělovány dostatečné lidské a finanční zdroje. To by mělo zahrnovat zejména dostatečnou kapacitu na podporu unijních cílů rozvojové spolupráce, na větší zaměření se na posouzení environmentálních, sociálních a rozvojových aspektů jejích činností ex ante a na účinné sledování projektů během jejich provádění. Je třeba využít příležitostí k dalšímu zvyšování efektivity a účinnosti a aktivně usilovat o dosažení součinnosti.
(36)
Při svých finančních operacích mimo Unii, které spadají do oblasti působnosti tohoto rozhodnutí, by měla EIB dále usilovat o posílení koordinace a spolupráce s jinými mezinárodními finančními institucemi a evropskými dvoustrannými finančními institucemi, včetně případné spolupráce, pokud jde o odvětvové podmínky a vzájemnou důvěru v postupy, o využívání společného spolufinancování a podílení se na celosvětových iniciativách, jako jsou iniciativy na podporu koordinace a efektivity pomoci. Cílem této koordinace a spolupráce by měla být minimalizace potenciálního zdvojování nákladů a nadbytečného překrývání činností. Toto úsilí má být založeno na vzájemnosti. Zásady stanovené v tomto rozhodnutí by se měly rovněž uplatňovat v případech, kdy je financování ze strany EIB prováděno prostřednictvím dohod o spolupráci s jinými mezinárodními finančními institucemi a evropskými dvoustrannými finančními institucemi.
(37)
V zemích mimo Unii, v nichž provádí společnou činnost s jinými evropskými finančními institucemi, by EIB měla zejména zlepšit vzájemnou spolupráci prostřednictvím dohod, jako je například trojstranné memorandum o porozumění mezi Komisí, skupinou EIB a Evropskou bankou pro obnovu a rozvoj (EBRD), které by upravovaly spolupráci mimo území Unie a umožnily skupině EIB a EBRD vzájemně doplňovat své činnosti tím, že se budou opírat o své vlastní komparativní výhody.
(38)
Mělo by být zintenzivněno podávání zpráv a předávání informací ze strany EIB Komisi, aby mohla Komise rozšířit svou výroční zprávu pro Evropský parlament a Radu o finančních operacích EIB prováděných podle tohoto rozhodnutí. Další požadavky na podávání zpráv uvedené v tomto bodě odůvodnění by se měly vztahovat pouze na finanční operace EIB, u nichž je žádost o financování ze strany EIB podána po vstupu tohoto rozhodnutí v platnost a u nichž dojde k podpisu po 1. lednu 2012. Zpráva by měla zejména zhodnotit soulad finančních operací EIB s tímto rozhodnutím, přičemž by měla vzít v úvahu regionální operačně-technické pokyny, a měla by zahrnovat oddíly týkající se přidané hodnoty EIB, jako je podpora vnějších politik Unie, požadavků mandátu, kvality financovaných operací, přenesení finančních výhod na klienty a oddíly týkající se spolupráce s Komisí, jinými mezinárodními finančními institucemi a dvoustrannými dárci, včetně spolufinancování. Zpráva by měla rovněž zhodnotit, jak EIB při přípravě a sledování financovaných projektů zohledňuje ekonomickou, finanční, environmentální a sociální udržitelnost. Měla by rovněž obsahovat zvláštní oddíl věnovaný podrobnému vyhodnocení opatření, která EIB přijala za účelem zajištění souladu se současným mandátem, jak je stanoven v rozhodnutí č. 633/2009/ES, se zvláštním zřetelem na finanční operace EIB využívající finančních subjektů nacházejících se v nespolupracujících jurisdikcích. EIB by při svých finančních operacích měla přiměřeně provádět své politiky vůči nedostatečně regulovaným nebo nespolupracujícím jurisdikcím, s cílem přispět k mezinárodnímu boji proti daňovým podvodům a daňovým únikům. Zpráva by měla obsahovat vyhodnocení sociálních a rozvojových aspektů projektů. Zpráva by měla být zveřejněna, aby občanská společnost a přijímající země mohly vyjádřit své stanovisko. V případě potřeby by zpráva měla zahrnovat odkazy na významné změny okolností, které by odůvodnily další změny mandátu před koncem období. Tato zpráva by měla zejména obsahovat rozpis financování ze strany EIB podle tohoto rozhodnutí spolu s veškerými finančními zdroji Unie a jiných dárců, aby poskytla přehled o finanční angažovanosti související s finančními operacemi.
(39)
Finanční operace EIB by měly být i nadále řízeny v souladu s jejími vlastními pravidly a postupy, včetně vhodných kontrolních opatření a opatření přijatých za účelem předcházení daňovým únikům, a v souladu s příslušnými pravidly a postupy ve vztahu k Účetnímu dvoru a Evropskému úřadu pro boj proti podvodům (OLAF).
(40)
Komise by měla být zejména vyzvána, aby při předkládání návrhu na záruku EU v příštím finančním rámci v úzké spolupráci s EIB a s přihlédnutím k důsledkům vyčlenění prostředků pro Záruční fond pro vnější vztahy posoudila stropy, na které se záruka EU vztahuje, seznam způsobilých zemí, a možnost, aby EIB poskytovala mikroúvěrové financování a další druhy nástrojů. Komise a EIB by měly posoudit možnosti, jak v budoucnu posílit součinnost mezi nástrojem předvstupní pomoci, evropským nástrojem sousedství a partnerství, finančním nástrojem pro rozvojovou spolupráci, evropským nástrojem pro demokracii a lidská práva a nástrojem stability a mandátem EIB pro poskytování úvěrů třetím zemím.
(41)
Tímto rozhodnutím nejsou dotčena jednání a rozhodnutí o budoucím víceletém finančním rámci.
(42)
Z těchto důvodů a z důvodu právní jistoty a jasnosti by mělo být rozhodnutí č. 633/2009/ES zrušeno,
PŘIJALY TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Záruka EU
1. Evropská unie poskytne Evropské investiční bance (EIB) rozpočtovou záruku EU na financování operací prováděných mimo území Unie (dále jen „záruka EU“). Záruka EU je poskytnuta jako paušální záruka na všechny splatné platby dosud neobdržené EIB v souvislosti s úvěry a úvěrovými zárukami na investiční projekty EIB, které jsou způsobilé podle odstavce 2. Poskytování financí ze strany EIB musí být v souladu se všeobecnými zásadami vnější činnosti Unie a přispívat k dosahování jejích cílů a politik. Cílem financování ze strany EIB v rozvojových zemích ve smyslu seznamu příjemců veřejné rozvojové pomoci sestaveného OECD je nepřímo přispívat k plnění rozvojových cílů jako snižování chudoby prostřednictvím růstu podporujícího začlenění a udržitelného hospodářského a sociálního rozvoje.
2. K získání záruky EU jsou způsobilé úvěry a úvěrové záruky EIB poskytnuté na investiční projekty uskutečněné v zemích, které jsou uvedeny v příloze III, a poskytnuté v souladu s pravidly a postupy EIB, včetně prohlášení EIB o sociálních a environmentálních normách, a na podporu příslušných cílů vnější politiky Unie, pokud bylo financování ze strany EIB poskytnuto v souladu s podepsanou dohodou, jejíž platnost dosud neuplynula a jež ani nebyla ukončena (dále jen „finanční operace EIB“).
3. Záruka EU je omezena na 65 % celkové částky vyplacených úvěrů a záruk poskytnutých v rámci finančních operací EIB po odečtení všech uhrazených částek a přičtení všech souvisejících částek.
4. Záruka EU kryje finanční operace EIB podepsané během období od 1. února 2007 do 31. prosince 2013. Finanční operace EIB podepsané podle rozhodnutí Rady 2006/1016/ES, a 2008/847/ES (5) a podle rozhodnutí č. 633/2009/ES nadále využívají záruku EU podle tohoto rozhodnutí.
5. Pokud do konce období uvedeného v odstavci 4 Evropský parlament a Rada nepřijmou na návrh Komise v souladu s článkem 13 rozhodnutí o poskytnutí nové záruky EU na finanční operace EIB mimo Unii, prodlužuje se uvedené období automaticky o šest měsíců.
Článek 2
Stropy mandátu
1. Maximální strop finančních operací EIB v rámci záruky EU po celé období 2007-2013 po odečtení zrušených částek nepřekročí 29 484 000 000 EUR; tento maximální strop je rozdělen na dvě části:
a)
obecný mandát ve výši 27 484 000 000 EUR;
b)
mandát pro změnu klimatu ve výši 2 000 000 000 EUR.
2. Obecný mandát je rozdělen na regionální stropy a podstropy, jak je stanoveno v příloze I. V rámci regionálních stropů EIB postupně zajistí vyvážené rozdělení mezi jednotlivé země v regionech, na něž se vztahuje obecný mandát.
3. Obecný mandát se vztahuje na finanční operace EIB, které sledují cíle stanovené v článku 3.
4. Mandát pro změnu klimatu se vztahuje na finanční operace EIB ve všech zemích, na něž se vztahuje toto rozhodnutí, pokud tyto finanční operace podporují klíčový cíl politiky Unie spočívající v řešení změny klimatu podporou projektů zmírňování dopadů změny klimatu a přizpůsobování se této změně, které přispívají k celkovému cíli Rámcové úmluvy OSN o změně klimatu zejména tím, že potlačují nebo snižují emise skleníkových plynů v oblasti obnovitelných zdrojů energie, energetické účinnosti a udržitelné dopravy nebo zvyšují odolnost vůči negativním dopadům změny klimatu na zranitelné země, odvětví a komunity. Mandát pro změnu klimatu se provádí v úzké spolupráci s Komisí, přičemž je-li to možné a vhodné, se financování ze strany EIB kombinuje s rozpočtovými prostředky Unie.
Ve vhodných případech může Rada na návrh Komise rozhodnout o omezení způsobilost určité země k financování ze strany EIB v oblasti zmírňování dopadů změny klimatu v rámci záruky EU. Takové omezení způsobilosti k financování v rámci mandátu pro změnu klimatu se vztahuje pouze na finanční operace EIB, u nichž je požádáno o financování ze strany EIB po 30. říjnu 2011 a u nichž dojde k podpisu po 1. lednu 2012.
5. V souvislosti s mandátem pro změnu klimatu se EIB snaží zajistit do konce období uvedeného v čl. 1 odst. 4 vyvážené rozdělení podepsaných finančních operací mezi regiony, na něž se vztahuje příloha III. EIB zejména zajistí, aby region uvedený v příloze III bodě A neobdržel více než 40 % částky přidělené na tento mandát, region uvedený v bodě B více než 50 %, region uvedený v bodě C více než 30 % a region uvedený v bodě D více než 10 % této částky. Mandát pro změnu klimatu se využívá k financování projektů, které úzce souvisejí se základními pravomocemi EIB, mají přidanou hodnotu a maximalizují účinek na přizpůsobení se změně klimatu a na zmírňování jejích dopadů.
6. Plnění obecného mandátu i mandátu pro změnu klimatu se řídí zásadami řádné bankovní praxe.
Článek 3
Cíle obecného mandátu
1. Záruka EU se poskytuje na finanční operace EIB, jež podporují některý z těchto obecných cílů:
a)
rozvoj místního soukromého sektoru, zejména podporu malých a středních podniků;
b)
rozvoj sociální a hospodářské infrastruktury, včetně dopravy, energetiky, environmentální infrastruktury a informačních a komunikačních technologií;
c)
zmírňování dopadů změny klimatu a přizpůsobování se této změně, jak je uvedeno v čl. 2 odst. 4.
2. V rámci základních pravomocí EIB přispívají její finanční operace podle tohoto rozhodnutí k naplnění obecných zásad, kterými se podle článku 21 Smlouvy o EU řídí vnější činnost Unie, a k provádění mezinárodních dohod v oblasti životního prostředí, jichž je Unie smluvní stranou.
3. Základním cílem finančních operací EIB v oblastech, na něž se vztahuje odstavec 1, je regionální integrace partnerských zemí, včetně hospodářské integrace zemí usilujících o přistoupení k Unii, sousedních zemí a Unie.
4. EIB zváží rozšíření své činnosti na podporu infrastruktury v oblasti zdravotnictví a vzdělávání, bude-li mít tato činnost jasnou přidanou hodnotu.
Článek 4
Země, na něž se vztahuje záruka EU
1. Seznam zemí, které by mohly být způsobilé pro financování ze strany EIB v rámci záruky EU, je uveden v příloze II. Seznam zemí způsobilých pro financování ze strany EIB v rámci záruky EU je uveden v příloze III a může obsahovat pouze některou ze zemí uvedených v příloze II. U zemí, které nejsou uvedeny v příloze II, se o způsobilosti dané země pro financování ze strany EIB v rámci záruky EU rozhodne v jednotlivých případech řádným legislativním postupem.
2. Komise je zmocněna k přijímání aktů v přenesené pravomoci v souladu s článkem 5, pokud jde o změny přílohy III. Rozhodnutí Komise přitom vychází ze všeobecného posouzení hospodářské a politické situace, včetně otázek souvisejících s demokracií, lidskými právy a základními svobodami, jakož i z příslušných usnesení Evropského parlamentu a rozhodnutí a závěrů Rady. Akty v přenesené pravomoci, kterými se mění příloha III nejsou dotčeny záruky EU na financování ze strany EIB podepsané před vstupem těchto aktů v přenesené pravomoci v platnost.
3. Záruka EU se vztahuje pouze na finanční operace EIB prováděné ve způsobilých zemích, které s EIB uzavřely rámcovou dohodu o právních podmínkách provádění těchto operací.
4. Záruka EU se nevztahuje na finanční operace EIB v určité zemi, jestliže dohoda o těchto operacích byla podepsána po přistoupení uvedené země k Unii.
Článek 5
Výkon přenesené pravomoci
1. Pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci se svěřuje Komisi za podmínek stanovených v tomto článku.
2. Pravomoc přijímat akty v přenesené pravomoci uvedená v článku 4 je svěřena Komisi na dobu neurčitou počínaje 30. říjnem 2011.
3. Evropský parlament nebo Rada mohou přenesení pravomoci uvedené v článku 4 kdykoliv zrušit. Rozhodnutím o zrušení se ukončuje přenesení pravomoci v něm blíže určené. Rozhodnutí nabývá účinku prvním dnem po zveřejnění v Úředním věstníku Evropské unie, nebo k pozdějšímu dni, který je v něm upřesněn. Nedotýká se platnosti již platných aktů v přenesené pravomoci.
4. Přijetí aktu v přenesené pravomoci Komise neprodleně oznámí současně Evropskému parlamentu a Radě.
5. Akt v přenesené pravomoci přijatý podle článku 4 vstoupí v platnost, pouze pokud proti němu Evropský parlament nebo Rada nevysloví námitky ve lhůtě dvou měsíců ode dne, kdy jim byl tento akt oznámen, nebo pokud Evropský parlament i Rada před uplynutím této lhůty informují Komisi o tom, že námitky nevysloví. Z podnětu Evropského parlamentu nebo Rady se tato lhůta prodlouží o dva měsíce.
Článek 6
Příspěvek finančních operací EIB k politikám Unie
1. Komise vypracuje společně s EIB regionální operačně-technické pokyny pro financování ze strany EIB podle tohoto rozhodnutí.
Tyto regionální operačně-technické pokyny, jejichž cílem je zajistit, aby finanční operace EIB podporovaly politiky Unie, musí být v souladu se širším rámcem regionální politiky Unie uvedeným v příloze IV. Regionální operačně-technické pokyny budou zejména zajišťovat, aby financování ze strany EIB v rámci tohoto rozhodnutí v jednotlivých regionech doplňovalo odpovídající politiky, programy a nástroje pomoci Unie.
Při vypracování těchto pokynů budou Komise a EIB v případě potřeby konzultovat Evropskou službu pro vnější činnost (dále jen „ESVČ“) ohledně politických otázek a zohlední relevantní usnesení Evropského parlamentu a rozhodnutí a závěry Rady.
Okamžitě po vydání pokynů a jakékoli jejich aktualizaci je Komise předá Evropskému parlamentu a Radě.
V rámci stanoveném regionálními operačně-technickými pokyny vymezí EIB příslušné strategie financování a zajistí jejich provádění.
2. Soulad finančních operací EIB s cíli vnější politiky Unie musí být sledován v souladu s článkem 11. S cílem usnadnit toto sledování vyvine EIB ukazatele pro měření výsledků financovaných projektů z hlediska rozvoje, životního prostředí a lidských práv a zohlední přitom příslušné ukazatele obsažené v Pařížské deklaraci o účinnosti pomoci. Součástí ukazatelů měřících výsledky projektů z hlediska životního prostředí by měla být kritéria pro „čisté technologie“, jež se v zásadě zaměří na energetickou účinnost a technologie na snižování emisí.
3. Záruka EU se neposkytne na finanční operaci EIB, pokud k této operaci Komise zaujme záporné stanovisko v rámci postupu podle článku 19 statutu EIB.
4. V souladu s unijními a mezinárodními cíli v oblasti změny klimatu předloží EIB ve spolupráci s Komisí do 31. prosince 2012 strategii, jak v rámci svého mandátu pro poskytování úvěrů třetím zemím postupně a plynule zvýšit procentní podíl projektů na podporu snižování emisí CO2 a postupně ukončit financování projektů, které dosažení cílů Unie v oblasti klimatu brání.
5. S ohledem na nové požadavky zavedené tímto rozhodnutím zajistí řídící orgány EIB postupné přizpůsobení zdrojů EIB včetně personálních, aby byly požadavky stanovené v tomto rozhodnutí odpovídajícím způsobem splněny. Je třeba využít příležitostí k dalšímu zvyšování efektivity a účinnosti a aktivně usilovat o dosažení součinnosti.
Článek 7
Hodnocení rozvojových aspektů projektů ze strany EIB
1. V souvislosti s rozvojovými aspekty projektů, na něž se vztahuje záruka EU, provede EIB důkladnou kontrolu náležité opatrnosti a ve vhodných případech vyžaduje v souladu se sociálními a environmentálními zásadami Unie příslušné veřejné konzultace na místní úrovni.
EIB zahrne do vlastních pravidel a postupů nezbytná ustanovení týkající se posouzení environmentálního a sociálního dopadu projektů a aspektů spojených s lidskými právy, aby se zajistilo, že na základě tohoto rozhodnutí budou podporovány pouze projekty, které jsou hospodářsky, finančně, environmentálně a sociálně udržitelné.
Komise začlení do výroční zprávy pro Evropský parlament a Radu souhrnné hodnocení rozvojového hlediska činností EIB, které bude vycházet z kontroly náležité opatrnosti prováděné u projektů.
Pokud je to vhodné, posoudí se i možnost zvýšit během projektového cyklu kapacity příjemců financování ze strany EIB prostřednictvím technické pomoci.
2. Kromě předběžného hodnocení rozvojových aspektů požaduje EIB po předkladatelích projektů, aby v průběhu provádění projektu a až do jeho dokončení důkladně sledovali mimo jiné dopady projektu na rozvoj, životní prostředí a lidská práva. EIB posoudí informace poskytnuté předkladatelem projektu. EIB sleduje pokud možno i výsledky činnosti finančních zprostředkovatelů na podporu malých a středních podniků. Je-li to možné, výsledky tohoto sledování se zveřejní.
3. EIB podává Komisi výroční zprávy, v nichž hodnotí očekávané dopady operací financovaných v průběhu roku na rozvoj.
Tyto zprávy vycházejí z ukazatelů EIB pro měření výsledků, jež jsou uvedeny v čl. 6 odst. 2. Komise předkládá zprávy EIB o rozvoji Evropskému parlamentu a Radě v rámci každoročního podávání zpráv podle článku 11 a zveřejňuje je, aby k věci mohly vyjádřit své stanovisko rovněž zúčastněné subjekty, včetně občanské společnosti a přijímajících zemí.
Evropský parlament tyto výroční zprávy projedná s ohledem na stanoviska všech zainteresovaných stran.
4. Požadavky uvedené v tomto článku se vztahují pouze na finanční operace EIB, u nichž je žádost o financování ze strany EIB podána po 30. říjnu 2011 a u nichž dojde k podpisu po 1. lednu 2012.
Článek 8
Spolupráce s Komisí a ESVČ
1. Je posilován soulad vnějších činností EIB s cíli vnější politiky Unie s cílem maximalizovat součinnost mezi financováním ze strany EIB a rozpočtovými zdroji Unie, zejména vypracováním regionálních operačně-technických pokynů uvedených v článku 6 a pomocí pravidelného a systematického dialogu a včasné výměny informací týkajících se:
a)
strategických dokumentů vypracovaných Komisí nebo případně ESVČ, jako jsou strategické dokumenty pro jednotlivé země a regiony, orientační programy, akční plány a předvstupní dokumenty;
b)
strategických plánovacích dokumentů EIB a zdrojů projektů;
c)
ostatních politických a operačních hledisek.
2. Spolupráce se uskutečňuje na regionálně rozlišeném základě při zohlednění role EIB i politik Unie v jednotlivých regionech.
Článek 9
Spolupráce s jinými institucemi veřejného financování
1. Finanční operace EIB se ve vhodných případech stále častěji provádějí ve spolupráci s jinými mezinárodními finančními institucemi nebo evropskými dvoustrannými finančními institucemi s cílem maximalizovat součinnost, spolupráci a efektivitu a zajistit obezřetné a přiměřené sdílení rizik a soudržné projektové a odvětvové podmínky ve snaze minimalizovat potenciální zdvojování nákladů a nadbytečné překrývání činností.
2. Spolupráce uvedená v odstavci 1 se usnadní prostřednictvím koordinace, zejména v rámci memorand o porozumění nebo případně jiných rámců Unie pro regionální spolupráci mezi Komisí, EIB, hlavními mezinárodními finančními institucemi a evropskými dvoustrannými finančními institucemi, které působí v jednotlivých regionech, s přihlédnutím k pravomocím ESVČ.
Článek 10
Krytí a podmínky záruky EU
1. V případě finančních operací EIB, u nichž je jednou ze stran stát nebo za něž se stát zaručil, a jiných finančních operací EIB, u nichž jsou jednou ze stran regionální nebo místní orgány nebo státem vlastněné nebo kontrolované veřejné podniky nebo instituce, jestliže u těchto jiných finančních operací EIB provedla EIB náležité hodnocení úvěrového rizika zohledňující situaci dané země, pokud jde o úvěrová rizika, kryje záruka EU veškeré splatné platby dosud neobdržené EIB (dále jen „globální záruka“).
2. Pro účely odstavce 1 zastupuje Západní břeh Jordánu a pásmo Gazy palestinská samospráva a Kosovo (6) zastupuje Mise OSN v Kosovu nebo správa stanovená v regionálních operačně-technických pokynech uvedených v článku 6.
3. V případě finančních operací EIB neuvedených v odstavci 1 kryje záruka EU veškeré splatné platby dosud neobdržené EIB, pokud bylo neobdržení způsobeno naplněním jednoho z těchto politických rizik (dále jen „záruka na politická rizika“):
a)
zastavení devizového transferu;
b)
vyvlastnění;
c)
válka nebo občanské nepokoje;
d)
odepření spravedlnosti po porušení smlouvy.
4. EIB po konzultaci s Komisí vypracuje jasnou a transparentní politiku přidělování při rozhodování o zdrojích financování operací, které jsou způsobilé získat záruku EU i financování ze strany EIB na její vlastní riziko.
5. Je-li záruka EU uplatněna, postoupí EIB Unii příslušná práva v souladu s dohodou uvedenou v čl. 13 odst. 2.
Článek 11
Výroční zprávy a účetnictví
1. Komise předloží každý rok Evropskému parlamentu a Radě zprávu o finančních operacích EIB uskutečněných na základě tohoto rozhodnutí. Tato zpráva zahrnuje hodnocení finančních operací EIB na úrovni projektů a odvětví a na celostátní a regionální úrovni, jakož i hodnocení příspěvku finančních operací EIB k naplňování cílů vnější politiky a strategických cílů Unie. Zpráva obsahuje souhrnný přehled probíhajících projektů.
Zpráva zejména zhodnotí soulad finančních operací EIB s tímto rozhodnutím, přičemž vezme v úvahu regionální operačně-technické pokyny uvedené v článku 6, a bude obsahovat části týkající se přidané hodnoty pro dosahování politických cílů Unie, hodnocení očekávaného souhrnného dopadu na rozvoj, hodnocení toho, jak EIB při přípravě a sledování financovaných projektů zohlednila environmentální a sociální udržitelnost, a hodnocení spolupráce s Komisí, jinými mezinárodními finančními institucemi a evropskými dvoustrannými finančními institucemi, včetně spolufinancování.
Ve zprávě se uvede zejména rozpis veškerých finančních zdrojů Unie použitých spolu s finančními prostředky EIB a jiných dárců, a vytvoří se tak přehled o finanční angažovanosti související s finančními operacemi prováděnými podle tohoto rozhodnutí. Kromě toho obsahuje i zvláštní část věnovanou podrobnému hodnocení opatření, která EIB přijala, aby dodržela čl. 1 odst. 2 tohoto rozhodnutí.
2. EIB bude i nadále poskytovat Evropskému parlamentu, Radě a Komisi všechny své nezávislé hodnotící zprávy, které posuzují praktické výsledky konkrétních činností zrealizovaných EIB v rámci jejího mandátu pro poskytování úvěrů třetím zemím.
3. Pro účely odstavce 1 předkládá EIB Komisi výroční zprávy o finančních operacích EIB uskutečněných na základě tohoto rozhodnutí na úrovni projektů a odvětví a na celostátní a regionální úrovni a o naplňování cílů vnější politiky a strategických cílů Unie, včetně spolupráce s Komisí, jinými mezinárodními finančními institucemi a dvoustrannými institucemi, a hodnotící zprávu o dopadu na rozvoj uvedenou v článku 7. Jakákoli memoranda o porozumění mezi EIB a jinými mezinárodními finančními institucemi nebo dvoustrannými institucemi, která se vztahují k finančním operacím podle tohoto rozhodnutí, se zveřejňují, nebo není-li jejich zveřejnění možné, oznamují se Evropskému parlamentu a Radě v rámci výroční zprávy Komise uvedené v odstavci 1 tohoto článku.
4. EIB poskytne Komisi o každé své finanční operaci statistické, finanční a účetní údaje a jakékoli další doplňující informace nezbytné ke splnění povinnosti Komise podávat zprávy nebo požadavků Účetního dvora, a to spolu s osvědčením auditora o nesplacených částkách finančních operací EIB.
5. Pro účely účetnictví a podávání zpráv Komise o rizicích, na která se vztahuje globální záruka ve smyslu čl. 10 odst. 1 předloží EIB Komisi hodnocení rizik vypracované EIB a informace o bonitě týkající se finančních operací EIB s dlužníky nebo dlužníky krytými zárukou, jinými než státy.
6. Informace uvedené v odstavcích 3, 4 a 5 poskytuje EIB na vlastní náklady.
7. Informace uvedené v odstavcích 3 a 4 rovněž EIB obecně zveřejňuje, přičemž ze zveřejnění vyloučí veškeré informace důvěrné povahy.
8. Informace, zda se na projekt vztahuje záruka EU, se uvede ve shrnutí projektu, které se zveřejňuje na internetových stránkách EIB poté, co projekt projde schvalovací fází.
9. EIB zahrne do své výroční zprávy následné posouzení fungování memoranda o porozumění s evropským veřejným ochráncem práv, a to v rozsahu, v jakém se toto memorandum týká finančních operací EIB, na něž se vztahuje toto rozhodnutí.
10. V příslušných případech se požadavky uvedené v odstavcích 1 a 3 vztahují pouze na finanční operace EIB, u nichž je žádost o financování ze strany EIB podána po 30. říjnu 2011 a u nichž dojde k podpisu po 1. lednu 2012.
Článek 12
Nespolupracující jurisdikce
V rámci svých finančních operací EIB netoleruje žádné činnosti sloužící protiprávním účelům, včetně praní peněz, financování terorismu, daňových podvodů nebo daňových úniků. EIB se zejména nepodílí na žádné finanční operaci prováděných ve způsobilé zemi prostřednictvím zahraniční nespolupracující jurisdikce, kterou za nespolupracující označuje OECD, Finanční akční výbor (FATF) a další příslušné mezinárodní organizace.
Článek 13
Zpětné získávání plateb provedených Komisí
1. Pokud Komise provede jakoukoli platbu v rámci záruky EU, usiluje EIB jménem a na účet Komise o uplatnění nároků týkajících se vyplacených částek.
2. Komise a EIB uzavřou dohodu, kterou se stanoví podrobná ustanovení o uplatňování nároků a postupech pro jejich vymáhání, a to nejpozději do uzavření dohody uvedené v článku 14.
3. V zájmu transparentnosti Komise na svých internetových stránkách zveřejní konkrétní informace o všech případech zpětného získávání plateb podle dohody o záruce uvedené v článku 14, není-li třeba zachovat důvěrnost.
Článek 14
Dohoda o záruce
Komise a EIB uzavřou dohodu o záruce, která bude obsahovat podrobná ustanovení a postupy týkající se záruky EU, a informují o ní Evropský parlament.
Článek 15
Kontrola Účetním dvorem
Záruku EU a v jejím rámci poskytnuté a zpětně získané platby k tíži nebo ve prospěch souhrnného rozpočtu Evropské unie kontroluje Účetní dvůr.
Článek 16
Přezkum
Komise v případě potřeby předloží Evropskému parlamentu a Radě návrh, kterým se stanoví záruka EU v příštím víceletém finančním rámci.
Článek 17
Závěrečná zpráva
Do 31. října 2014 předloží Komise Evropskému parlamentu a Radě závěrečnou zprávu o uplatňování tohoto rozhodnutí.
Článek 18
Zrušení
Rozhodnutí č. 633/2009/ES se zrušuje.
Článek 19
Vstup v platnost
Toto rozhodnutí vstupuje v platnost třetím dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Ve Štrasburku dne 25. října 2011.
DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY NR 1080/2011/UE
z dnia 25 października 2011 r.
w sprawie udzielenia gwarancji UE dla Europejskiego Banku Inwestycyjnego na pokrycie strat poniesionych w związku z pożyczkami i gwarancjami udzielonymi na zabezpieczenie pożyczek na potrzeby projektów poza granicami Unii oraz uchylenia decyzji nr 633/2009/WE
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 209 i art. 212,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą (1),
a także biorąc pod uwagę, co następuje:
(1)
Oprócz realizowania swojej podstawowej misji, którą jest finansowanie inwestycji w Unii Europejskiej, od 1963 roku Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) prowadzi działania z zakresu finansowania poza granicami Unii służące wsparciu polityki zewnętrznej Unii. Umożliwia to uzupełnienie siłą finansową EBI dostępnych w budżecie Unii środków dla regionów zewnętrznych, z korzyścią dla państw otrzymujących pomoc. Podejmując takie działania z zakresu finansowania, EBI jednocześnie przyczynia się do realizacji podstawowych zasad i celów polityki Unii, w tym rozwoju państw trzecich oraz dobrobytu Unii w nowej światowej sytuacji gospodarczej. Działania EBI z zakresu finansowania wspierające politykę zewnętrzną Unii powinny być nadal prowadzone zgodnie z zasadami należytych praktyk bankowych.
(2)
Art. 209 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), w związku z jego art. 208, stanowi, że EBI przyczynia się, na warunkach przewidzianych w jego statucie, do realizacji środków niezbędnych do wsparcia celów polityki Unii w dziedzinie współpracy na rzecz rozwoju.
(3)
Zgodnie z art. 19 statutu EBI, wnioski przekazane bezpośrednio do banku w sprawie działań EBI z zakresu finansowania, które mają być realizowane na mocy niniejszej decyzji, mają być przekazane Komisji do zaopiniowania („wniosek EBI dotyczący finansowania”).
(4)
Celem wsparcia unijnych działań zewnętrznych Unii oraz umożliwienia EBI finansowania inwestycji poza granicami Unii bez uszczerbku dla zdolności kredytowej EBI, większość jego działań w regionach zewnętrznych korzysta z gwarancji budżetowej UE („gwarancja UE”), którą zarządza Komisja.
(5)
Gwarancja UE została ustanowiona na lata 2007-2011 decyzją Parlamentu Europejskiego i Rady nr 633/2009/WE z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie udzielenia gwarancji wspólnotowej dla Europejskiego Banku Inwestycyjnego na pokrycie strat poniesionych w związku z pożyczkami i gwarancjami udzielonymi na zabezpieczenie pożyczek na potrzeby projektów poza granicami Wspólnoty (2).
(6)
Fundusz Gwarancyjny dla działań zewnętrznych („fundusz gwarancyjny”), ustanowiony rozporządzeniem Rady (WE, Euratom) nr 480/2009 z dnia 25 maja 2009 r. ustanawiającym Fundusz Gwarancyjny dla działań zewnętrznych (3), stanowi bufor płynności dla budżetu Unii chroniący przed stratami z tytułu działań EBI z zakresu finansowania i innych działań zewnętrznych Unii.
(7)
Zgodnie z decyzją nr 633/2009/WE Komisja i EBI przygotowały śródokresowy przegląd zewnętrznych działań EBI z zakresu finansowania, oparty na niezależnej ocenie zewnętrznej nadzorowanej przez komitet sterujący złożony z ekspertów, ocenie zewnętrznego konsultanta oraz ocenach szczegółowych sporządzonych przez EBI. W dniu 12 lutego 2010 r. komitet sterujący przedłożył Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Komisji i EBI sprawozdanie zawierające odpowiednie wnioski i zalecenia.
(8)
W sprawozdaniu komitetu sterującego stwierdzono, że gwarancja UE stanowi skuteczny i silny instrument polityki o znacznym efekcie dźwigni w kategoriach finansowych i politycznych, który należy utrzymać celem uwzględnienia ryzyka o charakterze politycznym lub ryzyka dłużnika typu państwo. Celem zapewnienia maksymalnej wartości dodanej i wydajności działań zewnętrznych EBI zaproponowano również pewne zmiany w decyzji nr 633/2009/WE.
(9)
Niezbędne jest utworzenie wykazu państw potencjalnie kwalifikujących się do uzyskania finansowania EBI w ramach gwarancji UE. Należy również uzupełnić wykaz państw kwalifikujących się do uzyskania finansowania EBI w ramach gwarancji UE zawarty w załączniku I do decyzji nr 633/2009/WE.
(10)
Aby uwzględnić znaczące zmiany polityki, zgodnie z art. 290 TFUE należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjęcia aktów w sprawie zmiany załącznika III do niniejszej decyzji. Szczególnie istotne jest, aby Komisja przeprowadziła odpowiednie konsultacje w czasie prac przygotowawczych, w tym na szczeblu ekspertów. W czasie przygotowywania i sporządzania aktów delegowanych Komisja powinna zapewnić jednoczesne, terminowe i odpowiednie przekazanie stosownych dokumentów Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
(11)
Kwoty objęte gwarancją UE w poszczególnych regionach powinny w dalszym ciągu stanowić pułapy finansowania przez EBI w ramach gwarancji UE, nie zaś wartości docelowe poziomu finansowania, które EBI jest zobowiązany osiągnąć.
(12)
W ramach przeznaczonego dla państw trzecich wsparcia Unii na rzecz walki ze światowym kryzysem gospodarczo-finansowym EBI w ramach swego aktualnego upoważnienia skoncentrował na wstępie swoje zewnętrzne działania kredytowe w latach 2009-2010 głównie na państwach ubiegających się o członkostwo, państwach sąsiadujących i państwach partnerskich. Ponadto niepokoje obserwowane w państwach południowego regionu Morza Śródziemnego na początku roku 2011 wymagają pomocy Unii w zapewnieniu tym państwom środków na odbudowę i modernizację ich gospodarek. Dlatego przez pozostały okres upoważnienia ogólny pułap upoważnienia powinien zostać przeanalizowany i zwiększony o kwotę 1 684 000 000 EUR, aby lepiej sprostać tym przejściowym i wyjątkowym okolicznościom bez naruszania pułapów ustalonych dla kolejnych wieloletnich ram finansowych.
(13)
Działania EBI z zakresu finansowania wynikające ze wspomnianego powyżej podwyższenia ogólnego pułapu upoważnienia powinny zostać zrealizowane w odpowiedzi na reformy polityczne podejmowane przez poszczególne państwa partnerskie na podstawie oceny Komisji i z udziałem Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych (ESDZ) oraz przy uwzględnieniu rezolucji Parlamentu Europejskiego, a także decyzji i konkluzji Rady. Ocena ta powinna odzwierciedlać także przegląd europejskiej polityki sąsiedztwa oraz odnowiony nacisk na różnicowanie. W państwach ubiegających się o członkostwo finansowanie EBI nadal będzie uzupełniać wsparcie Unii.
(14)
Oprócz utrzymania pułapów regionalnych należy uruchomić upoważnienie fakultatywne w wysokości 2 000 000 000 EUR, które powinno zostać przeznaczone jako koperta na wspieranie działań EBI z zakresu finansowania w dziedzinie środków łagodzących skutki zmian klimatu i w obszarze działań przystosowawczych we wszystkich regionach objętych tym upoważnieniem. W ścisłej współpracy z Komisją EBI mógłby - dzięki swojej wiedzy fachowej i swoim zasobom - wnieść wkład we wspieranie władz publicznych i sektora prywatnego w działaniach podejmowanych przez nie w obszarze zmian klimatu, a także przyczynić się do jak najlepszego wykorzystania dostępnego finansowania. W przypadku projektów obejmujących działania łagodzące skutki zmian klimatu i działania przystosowawcze zasoby EBI powinny, w miarę możliwości i w stosownych przypadkach, zostać uzupełnione środkami udostępnianymi na warunkach preferencyjnych z budżetu Unii, poprzez wydajne i spójne łączenie dotacji i pożyczek służących finansowaniu działań w obszarze zmian klimatu w kontekście pomocy zewnętrznej Unii. W związku z tym coroczne sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady powinno zawierać szczegółowy opis instrumentów finansowych wykorzystanych do sfinansowania tych projektów z wyszczególnieniem kwot finansowania EBI w ramach upoważnienia fakultatywnego oraz odpowiadających im kwot dotacji.
(15)
Kwalifikowalność państw, które otrzymują finansowanie z EBI na działania w dziedzinie łagodzenia skutków zmian klimatu w ramach gwarancji UE, może zostać ograniczona na mocy upoważnienia związanego z działaniem w obszarze zmian klimatu w przypadku państw, które zdaniem Rady nie zobowiązały się do realizacji odpowiednich celów związanych ze zmianami klimatu. Każde takie ograniczenie kwalifikowalności powinno być oparte na złożonych i kompleksowych ocenach politycznych. Dlatego Rada powinna mieć kompetencję do podjęcia, na wniosek Komisji i przy współpracy ESDZ, decyzji o ograniczeniu kwalifikowalności danego państwa do otrzymania finansowania z EBI na działania w dziedzinie łagodzenia skutków zmian klimatu w ramach gwarancji UE. Takie ograniczenie powinno mieć zastosowanie jedynie do działań EBI z zakresu finansowania, w których przypadku wniosek o finansowanie EBI został złożony po dacie wejścia w życie niniejszej decyzji i które zostały podpisane po dniu 1 stycznia 2012 r.
(16)
W ramach upoważnienia związanego z działaniami w obszarze zmian klimatu należy zapewnić pewien stopień elastyczności, jeśli chodzi o regionalną alokację środków, tak by umożliwić jak najszybsze i najskuteczniejsze wykorzystanie dostępnego finansowania w trzyletnim okresie obejmującym lata 2011-2013, starając się zapewnić zrównoważony podział środków między regiony, na przestrzeni tego okresu w oparciu o ustanowione w ramach upoważnienia ogólnego priorytety w zakresie pomocy zewnętrznej.
(17)
W przeglądzie śródokresowym dotyczącym realizacji działań na podstawie upoważnienia zewnętrznego EBI stwierdzono, że mimo iż działania EBI z zakresu finansowania prowadzone w okresie objętym oceną (2000-2009) były zasadniczo zgodne z polityką zewnętrzną Unii, należy wzmocnić, a także w większej mierze uwydatnić i ustrukturyzować zależność między celami polityki Unii oraz ich operacyjną realizacją przez EBI.
(18)
Celem zwiększenia spójności upoważnienia oraz położenia w działalności EBI dotyczącej finansowania zewnętrznego większego nacisku na wspieranie polityki Unii, a także zmaksymalizowania korzyści dla beneficjentów, w niniejszej decyzji należy określić horyzontalne cele wyższego szczebla w upoważnieniu dla działań EBI z zakresu finansowania we wszystkich kwalifikujących się regionach i państwach, wykorzystując względną przewagę EBI w obszarach, w których dysponuje on uznanym doświadczeniem. Zatem w regionach objętych niniejszą decyzją EBI powinien finansować projekty w następujących obszarach: działania łagodzące skutki zmian klimatu i działania przystosowawcze (także poprzez transfer technologii związany z nowymi źródłami energii), infrastruktura społeczna i gospodarcza (w szczególności transport, energia, w tym odnawialne źródła energii, bezpieczeństwo energetyczne, infrastruktura energetyczna, infrastruktura służąca ochronie środowiska, w tym poprawie zaopatrzenia w wodę i warunków sanitarnych, a także technologie teleinformatyczne) oraz rozwój lokalnego sektora prywatnego, w szczególności małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). Należy przypomnieć, że ułatwienie MŚP dostępu do finansowania może odgrywać podstawową rolę w stymulowaniu rozwoju gospodarczego i w zwalczaniu bezrobocia. Celem leżącym u podstaw działań EBI z zakresu finansowania w tych obszarach powinna być integracja regionalna między państwami partnerskimi, w tym integracja gospodarcza między państwami ubiegającymi się o członkostwo, państwami sąsiadującymi oraz Unią. EBI powinien mieć możliwość wspierania działań Unii w państwach partnerskich przez bezpośrednie inwestycje zagraniczne przyczyniające się do propagowania transferu technologii i wiedzy albo w formie unijnych gwarancji inwestycji w wyżej wymienionych obszarach, albo na własne ryzyko.
(19)
Aby w skuteczny sposób dotrzeć do MŚP, EBI powinien współpracować z lokalnymi instytucjami pośrednictwa finansowego w kwalifikujących się państwach, w szczególności aby zagwarantować, że część korzyści finansowych zostanie przekazana ich klientom i że finansowanie takie zapewni wartość dodaną w porównaniu z innymi źródłami finansowania. W stosownych przypadkach na mocy umów o współpracy z takimi instytucjami pośrednictwa finansowego EBI powinien żądać, by projekty ich klientów były sprawdzane pod kątem zgodności z ustalonymi kryteriami odzwierciedlającymi cele rozwojowe Unii i tak, aby zapewniać wartość dodaną. Działalność pośredników finansowych mająca na celu wsparcie dla MŚP powinna być w pełni przejrzysta, a EBI powinien być regularnie informowany na ten temat.
(20)
Działania EBI z zakresu finansowania powinny się również przyczyniać do realizacji podstawowych zasad leżących u podstaw działań zewnętrznych Unii, o których mowa w art. 21 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE), jakimi są wspieranie i wzmacnianie demokracji i praworządności, praw człowieka oraz podstawowych wolności, jak również do wykonania międzynarodowych porozumień w zakresie środowiska naturalnego, których stroną jest Unia. W szczególności w stosunkach z państwami rozwijającymi się, w rozumieniu definicji zawartej w sporządzanym przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) wykazie odbiorców oficjalnej pomocy rozwojowej, działania EBI z zakresu finansowania powinny wspierać: ich zrównoważony rozwój gospodarczy, społeczny i środowiskowy, zwłaszcza tych spośród nich, w których sytuacja jest najtrudniejsza; ich harmonijną i stopniową integrację z gospodarką światową; walkę z ubóstwem; a także zgodność z celami przyjętymi przez Unię w ramach Organizacji Narodów Zjednoczonych i innych kompetentnych organizacji międzynarodowych.
(21)
Choć siłę EBI stanowi jego charakter banku inwestycyjnego, EBI powinien, na mocy niniejszej decyzji, określić wpływ swych działań zewnętrznych na rozwój, w ścisłej współpracy z Komisją i przy demokratycznej kontroli ze strony Parlamentu Europejskiego, kierując się zasadami Konsensusu europejskiego w sprawie rozwoju oraz zasadami, o których mowa w art. 208 TFUE, jak również zasadami skuteczności pomocy określonymi w deklaracji paryskiej z 2005 roku oraz programem działania z Akry z 2008 roku. Powinno to nastąpić poprzez wiele konkretnych środków, w szczególności poprzez zwiększenie możliwości EBI w zakresie oceny środowiskowych, społecznych i rozwojowych aspektów projektów, w tym ryzyka związanego z prawami człowieka i ewentualnymi konfliktami, a także poprzez wspieranie konsultacji lokalnych z organami publicznymi i społeczeństwem obywatelskim. Dokonując oceny due diligence w odniesieniu do projektu, EBI powinien - w stosownych przypadkach i zgodnie ze społecznymi i środowiskowymi zasadami Unii - zobowiązać promotora projektu do przeprowadzenia konsultacji lokalnych i do podania ich wyników do wiadomości publicznej. Ponadto EBI powinien skoncentrować się w większym stopniu na sektorach, w których dysponuje solidną wiedzą fachową dzięki działaniom z zakresu finansowania realizowanym na terytorium UE i które przyczynią się do rozwoju danego państwa, takich jak dostęp MŚP i mikropodmiotów do usług finansowych, infrastruktura środowiskowa, w tym w zakresie zaopatrzenia w wodę i oczyszczania ścieków, zrównoważone systemy transportowe oraz działania łagodzące skutki zmian klimatu, w szczególności inwestycje w odnawialne źródła energii. Finansowaniem można by również objąć projekty na rzecz infrastruktury w zakresie zdrowia i edukacji, jeżeli stanowią one wyraźną wartość dodaną.
(22)
EBI powinien również stopniowo zwiększyć swoje wsparcie na rzecz działań służących przystosowaniu do zmian klimatu, w stosownych przypadkach we współpracy z innymi międzynarodowymi instytucjami finansowymi i europejskimi dwustronnymi instytucjami finansowymi. Dodatkowe wymogi nałożone niniejszą decyzją wymagałyby dostępu do zasobów udostępnianych na warunkach preferencyjnych oraz stopniowego dostosowania zasobów ludzkich, a także dalszego zapewniania i wykorzystywania skuteczności, wydajności i synergii. Działalność EBI powinna mieć również charakter uzupełniający w stosunku do celów i priorytetów Unii w zakresie rozwoju instytucjonalnego i reform sektorowych. Wreszcie, EBI powinien zdefiniować wskaźniki wykonania powiązane z aspektami rozwojowymi i środowiskowymi projektów i ich wynikami.
(23)
Z chwilą wejścia w życie Traktatu z Lizbony utworzono funkcję Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa („Wysoki Przedstawiciel”), co ma na celu zwiększenie wpływu i spójności stosunków zewnętrznych Unii.
(24)
W ostatnich latach doszło również do poszerzenia i zintensyfikowania polityki Unii w zakresie stosunków zewnętrznych. Dotyczy to w szczególności strategii przedakcesyjnej, europejskiej polityki sąsiedztwa, strategii Unii wobec Azji Środkowej, odnowionych partnerstw z Ameryką Łacińską i Azją Południowo-Wschodnią oraz partnerstw strategicznych Unii z Rosją, Chinami i Indiami. Dotyczy to również strategii politycznych Unii w zakresie współpracy na rzecz rozwoju, które zostały obecnie rozszerzone na wszystkie państwa rozwijające się. Od 2007 roku stosunki zewnętrzne Unii są także wspierane przez nowe instrumenty finansowe, w tym Instrument Pomocy Przedakcesyjnej (IPA), Europejski Instrument Sąsiedztwa i Partnerstwa (ENPI), instrument finansowania współpracy na rzecz rozwoju (DCI), europejski instrument na rzecz wspierania demokracji i praw człowieka na świecie (EIDHR) oraz instrument na rzecz stabilności.
(25)
W związku z utworzeniem ESDZ i po wejściu w życie niniejszej decyzji Komisja i EBI powinny wprowadzić zmiany do protokołu porozumienia dotyczącego współpracy i koordynacji w regionach, o których mowa w decyzji 2006/1016/WE z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie udzielenia gwarancji wspólnotowej dla Europejskiego Banku Inwestycyjnego na pokrycie strat poniesionych w związku z pożyczkami i gwarancjami udzielonymi na zabezpieczenie pożyczek na potrzeby projektów poza granicami Wspólnoty (4), oraz w odpowiednich przypadkach, za zgodą Wysokiego Przedstawiciela, rozszerzyć nowy protokół porozumienia na ESDZ, w szczególności w zakresie regularnego i systematycznego dialogu na poziomie strategicznym między Komisją i EBI, który powinien objąć ESDZ, oraz innych aspektów leżących w zakresie kompetencji ESDZ.
(26)
Przyczyniając się do wdrożenia środków niezbędnych do osiągnięcia celów Unii w zakresie polityki współpracy na rzecz rozwoju zgodnie z art. 209 ust. 3 TFUE, EBI powinien dążyć do pośredniego wspierania osiągnięcia milenijnych celów rozwoju na rok 2015 we wszystkich regionach, w których prowadzi działania.
(27)
Mając na uwadze zwiększenie spójności całkowitego wsparcia Unii w poszczególnych regionach, należy w stosownych przypadkach znaleźć możliwości połączenia finansowania EBI ze środkami budżetowymi Unii w formie - przykładowo - gwarancji, subwencji dla kapitału podwyższonego ryzyka i dotacji na spłatę odsetek bądź współfinansowania inwestycji, a także pomocy technicznej w przygotowaniu wniosku i wdrażaniu projektu, poprzez IPA, ENPI, DCI, EIDHR oraz instrument na rzecz stabilności. Ilekroć dochodzi do takiego połączenia finansowania EBI z innymi środkami budżetowymi Unii, wszystkie decyzje finansowe powinny jasno określać środki, jakie mają zostać wykorzystane. Roczne sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie działań EBI z zakresu finansowania prowadzonych na mocy niniejszej decyzji powinno zawierać szczegółowe zestawienie środków budżetowych i instrumentów finansowych wykorzystanych w połączeniu z finansowaniem EBI.
(28)
Na wszystkich szczeblach, począwszy od planowania strategicznego aż po kolejne etapy realizacji projektu, należy zadbać, by zewnętrzne działania EBI z zakresu finansowania były zgodne z polityką Unii w zakresie stosunków zewnętrznych i celami wyższego szczebla określonymi w niniejszej decyzji oraz wspierały tę politykę i realizację tych celów. Mając na uwadze zwiększenie spójności działań zewnętrznych Unii, należy dodatkowo wzmocnić dialog na temat polityki i strategii między Komisją, ESDZ i EBI. W tym samym celu należy zacieśnić współpracę i zadbać o wczesną wzajemną wymianę informacji między Komisją, ESDZ oraz EBI na szczeblu operacyjnym. Biura EBI poza granicami Unii powinny przede wszystkim być usytuowane w obrębie delegatur Unii, aby wesprzeć taką współpracę przy jednoczesnym podziale kosztów działalności. Szczególną wagę ma zapewnienie wczesnej wymiany poglądów między Komisją, ESDZ i EBI, tam gdzie to stosowne, w procesie przygotowywania dokumentów w zakresie programowania w celu maksymalizacji synergii między działaniami tych trzech organów Unii.
(29)
Praktyczne środki służące powiązaniu celów upoważnienia ogólnego i ich realizacji mają być określone w regionalnych technicznych wytycznych operacyjnych. Takie wytyczne powinny być zgodne z szerszymi ramami polityki regionalnej Unii przewidzianymi w niniejszej decyzji. Wytyczne te powinny odzwierciedlać strategie Unii wobec państw i gwarantować, że finansowanie EBI będzie w poszczególnych regionach uzupełniać odpowiednie polityki, programy i instrumenty pomocowe Unii.
(30)
EBI powinien, w porozumieniu z Komisją, przygotować orientacyjny wieloletni program planowanych wielkości zatwierdzanych działań EBI z zakresu finansowania w celu zagwarantowania odpowiedniego planowania budżetowego w zakresie finansowania funduszu gwarancyjnego, a także aby zapewnić zgodność prognozy EBI w zakresie finansowania z pułapami określonymi w niniejszej decyzji. Komisja powinna uwzględnić tę prognozę w swoim zwykłym programowaniu budżetowym przekazywanym władzy budżetowej.
(31)
Należy przeanalizować utworzenie unijnej platformy współpracy i rozwoju pod kątem optymalizacji działania mechanizmów służących łączeniu dotacji i pożyczek w regionach zewnętrznych. W tym celu Komisja powinna ustanowić grupę ekspertów z państw członkowskich, ESDZ i EBI, która oceniałaby koszty i korzyści takiej platformy. W ramach tych analiz grupa ta konsultowałaby się z innymi stosownymi podmiotami, w tym z wielostronnymi i dwustronnymi europejskimi instytucjami finansowymi. Taka platforma nadal wspierałaby synergie i wzajemne ustalenia pomocowe w oparciu o przewagi komparatywne różnych instytucji, przy poszanowaniu roli i uprawnień Komisji i EBI w zakresie realizowania odpowiednio budżetu Unii i pożyczek EBI. Komisja powinna do połowy 2012 roku przedstawić Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie na podstawie ustaleń dokonanych przez tę grupę ekspertów oraz w stosownym przypadku przedstawić wniosek w sprawie wyżej wymienionej platformy.
(32)
Należy zachęcać EBI do rozszerzania zakresu działań i do różnicowania stosowanych instrumentów finansowych prowadzonych bez gwarancji UE poza jej granicami, aby można było zachęcać do stosowania tej gwarancji wobec państw i projektów mających najmniej korzystny dostęp do rynku -z uwzględnieniem kwestii dotyczących zdolności obsługi zadłużenia - i którym gwarancja przynosi większą wartość dodaną. Należy w związku z tym zachęcać EBI, aby - dla wspierania celów polityki stosunków zewnętrznych Unii i uwzględniając własną zdolność absorpcji ryzyka - zwiększał kwoty pożyczek, udzielanych na własne ryzyko także poprzez wsparcie interesów gospodarczych Unii, w szczególności w państwach ubiegających się o członkostwo i państwach sąsiadujących oraz w państwach mających wiarygodność kredytową na poziomie inwestycyjnym, leżących w innych regionach, jak również w państwach o niższym niż inwestycyjny poziomie wiarygodności kredytowej w przypadku uzyskania przez EBI odpowiednich gwarancji od stron trzecich. W porozumieniu z Komisją EBI powinien opracować politykę służącą podejmowaniu decyzji o przypisaniu poszczególnych projektów albo do upoważnienia w ramach gwarancji UE, albo do działań z zakresu finansowania prowadzonych przez EBI na własne ryzyko. Polityka taka powinna w szczególności uwzględniać wiarygodność kredytową danych państw i projektów.
(33)
EBI powinien rozważyć zwiększenie liczby działań z zakresu finansowania, które mają być realizowane na mocy niniejszej decyzji w przypadku zależnych organów publicznych, gdy dla takich działań istnieją właściwe oceny ryzyka kredytowego EBI.
(34)
EBI powinien poszerzyć zakres oferowanych nowych i nowatorskich instrumentów finansowych, w tym w miarę możliwości poprzez skupienie większej uwagi na opracowaniu instrumentów gwarancyjnych, z uwzględnieniem polityki EBI w zakresie ryzyka. Należy ponadto zachęcać EBI do udzielania pożyczek w walutach krajowych i emitowania obligacji na rynkach lokalnych, pod warunkiem że państwa partnerskie dokonają niezbędnych reform strukturalnych, szczególnie w sektorze finansowym, a także wprowadzą inne środki ułatwiające EBI prowadzenie działalności.
(35)
Aby zagwarantować spełnianie przez EBI wymogów upoważnienia we wszystkich regionach i subregionach, w miarę upływu czasu powinno się przydzielać wystarczające zasoby ludzkie i finansowe przeznaczone na jego działania zewnętrzne. Obejmuje to w szczególności stworzenie wystarczających zdolności wspierania celów Unii w zakresie współpracy na rzecz rozwoju, skoncentrowanie się w większym stopniu na ocenie ex ante środowiskowych, społecznych i rozwojowych aspektów prowadzonych działań oraz skuteczne monitorowanie projektów w trakcie ich realizacji. Należy wykorzystywać możliwość dalszej poprawy wydajności i skuteczności oraz aktywnie poszukiwać synergii.
(36)
W ramach swoich działań z zakresu finansowania prowadzonych poza Unią objętych zakresem niniejszej decyzji EBI powinien w odpowiednich przypadkach dążyć do dalszego poszerzania koordynacji i zacieśniania współpracy z międzynarodowymi instytucjami finansowymi i europejskimi dwustronnymi instytucjami finansowymi obejmującej, w stosownych przypadkach, współpracę w zakresie warunków sektorowych i wzajemne poleganie na procedurach, stosowanie współfinansowania inicjatyw o charakterze światowym, na przykład promujących koordynację pomocy i służących zwiększeniu jej skuteczności, oraz współudział w takich inicjatywach. Taka koordynacja i współpraca powinny dążyć do minimalizowania ewentualnego zwiększania kosztów i niepotrzebnego powielania działań. Takie wysiłki powinny być oparte na wzajemności. Zasady przedstawione w niniejszej decyzji powinny również mieć zastosowanie, gdy wykorzystuje się finansowanie EBI poprzez umowy o współpracy z innymi międzynarodowymi instytucjami finansowymi i europejskimi dwustronnymi instytucjami finansowymi.
(37)
EBI powinien poprawić współpracę z pozostałymi europejskimi instytucjami finansowymi, w szczególności w państwach poza Unią, w których wspólnie prowadzą działalność, poprzez takie umowy jak trójstronny protokół ustaleń między Komisją, grupą EBI i Europejskim Bankiem Odbudowy i Rozwoju (EBOR), w odniesieniu do współpracy poza Unią, oraz poprzez umożliwienie grupie EBI i EBOR działania w sposób uzupełniający się, z wykorzystaniem ich przewag komparatywnych.
(38)
Należy wzmocnić sprawozdawczość i przekazywanie informacji przez EBI do Komisji, tak by umożliwić Komisji rozszerzenie jej rocznego sprawozdania dla Parlamentu Europejskiego i Rady na temat działań EBI z zakresu finansowania realizowanych na mocy niniejszej decyzji. Dodatkowe wymogi w zakresie sprawozdawczości, wspomniane w niniejszym motywie, powinny mieć zastosowanie jedynie do działań EBI z zakresu finansowania, w których przypadku wniosek o finansowanie EBI został złożony po dacie wejścia w życie niniejszej decyzji, i które zostały podpisane po dniu 1 stycznia 2012 r. Sprawozdania te powinny w szczególności zawierać ocenę zgodności działań EBI z zakresu finansowania z niniejszą decyzją, z uwzględnieniem regionalnych technicznych wytycznych operacyjnych, oraz powinny zawierać części dotyczące: wartości dodanej EBI, takiej jak wsparcie polityki zewnętrznej Unii; wymogi w zakresie upoważnienia; jakość finansowanych działań; przekazywanie korzyści finansowych klientom; oraz części dotyczące współpracy, w tym współfinansowania, z Komisją oraz z innymi międzynarodowymi instytucjami finansowymi i dwustronnymi darczyńcami. Sprawozdanie powinno także oceniać stopień uwzględnienia przez EBI trwałości gospodarczej, finansowej, ekologicznej i społecznej przy opracowywaniu i monitorowaniu finansowanych projektów. Sprawozdanie powinno również zawierać specjalną część poświęconą szczegółowej ocenie środków przyjętych przez EBI w celu zastosowania się do aktualnego upoważnienia, zgodnie z decyzją nr 633/2009/WE, ze szczególnym uwzględnieniem działań EBI z zakresu finansowania z wykorzystaniem podmiotów finansowych znajdujących się na terytoriach jurysdykcji unikających współpracy. Prowadząc działania z zakresu finansowania, EBI powinien właściwie wdrożyć swoją politykę w stosunku do jurysdykcji o niskim poziomie regulacji lub unikających współpracy, by przyczynić się do międzynarodowej walki z oszustwami podatkowymi lub uchylaniem się od opodatkowania. Sprawozdanie powinno również zawierać ocenę aspektów społecznych tych projektów oraz ich aspektów związanych z rozwojem. Sprawozdanie powinno zostać udostępnione publicznie, aby umożliwić wyrażenie opinii społeczeństwu obywatelskiemu i państwom otrzymującym finansowanie. W stosownych przypadkach powinno ono zawierać odniesienia do istotnych zmian okoliczności, które uzasadniałyby dalsze zmiany upoważnienia przed końcem okresu jego obowiązywania. Sprawozdanie powinno w szczególności zawierać zestawienie środków finansowych EBI wykorzystanych na mocy niniejszej decyzji w połączeniu ze wszystkimi środkami finansowymi pochodzącymi z Unii oraz od innych darczyńców, co pozwoli na uzyskanie oglądu sytuacji w zakresie ryzyka finansowego związanego z działaniami z zakresu finansowania.
(39)
Działania EBI z zakresu finansowania powinny być nadal zarządzane zgodnie z własnymi przepisami i procedurami EBI, które obejmują odpowiednie środki kontrolne i środki podejmowane w celu zapobieżenia uchylaniu się od opodatkowania, a także z odpowiednimi przepisami i procedurami dotyczącymi Trybunału Obrachunkowego i Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF).
(40)
Przedstawiając EBI wniosek o gwarancję UE w zakresie przyszłych wieloletnich ram finansowych, Komisja powinna w szczególności przeanalizować, w ścisłej współpracy z EBI i przy uwzględnieniu następstw finansowania funduszu gwarancyjnego, pułapy, jakich dotyczą gwarancje UE, wykaz potencjalnie kwalifikujących się państw oraz możliwości EBI w zakresie zapewniania mikrokredytów i innych typów instrumentów. Komisja i EBI powinny również przeanalizować możliwości zwiększenia w przyszłości synergii między finansowaniem poprzez IPA, ENPI, DCI, EIDHR i instrument na rzecz stabilności a upoważnieniem zewnętrznym EBI.
(41)
Niniejsza decyzja nie powinna stanowić uszczerbku dla negocjacji i decyzji w sprawie przyszłych wieloletnich ram finansowych.
(42)
W związku z tym i ze względów pewności prawnej i jasności prawa, decyzję nr 633/2009/WE należy uchylić,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Gwarancja UE
1. Unia Europejska udziela Europejskiemu Bankowi Inwestycyjnemu (EBI) gwarancji budżetowej UE w związku z działaniami finansowymi realizowanymi poza granicami Unii („gwarancja UE”). Gwarancja UE zostaje udzielona jako gwarancja globalna w odniesieniu do nieotrzymanych, choć należnych EBI płatności z tytułu pożyczek i gwarancji na zabezpieczenie pożyczek udzielonych na rzecz projektów inwestycyjnych EBI, które kwalifikują się zgodnie z ust. 2. Działania EBI z zakresu finansowania są zgodne z podstawowymi zasadami leżącymi u podstaw działań zewnętrznych Unii oraz przyczyniają się do realizacji celów i strategii politycznych tych działań. Celem finansowania przez EBI działań w państwach rozwijających się w rozumieniu definicji zawartej w wykazie odbiorców oficjalnej pomocy rozwojowej sporządzonym przez OECD jest pośrednie przyczynienie się do osiągnięcia celów rozwojowych, takich jak zmniejszanie ubóstwa dzięki wzrostowi gospodarczemu sprzyjającemu włączeniu społecznemu oraz trwały rozwój gospodarczy i społeczny.
2. Do objęcia gwarancją UE kwalifikują się pożyczki i gwarancje na zabezpieczenie pożyczek udzielone przez EBI na rzecz projektów inwestycyjnych realizowanych w państwach wymienionych w załączniku III, przyznane zgodnie z zasadami i procedurami EBI, w tym z oświadczeniem EBI w sprawie norm społecznych i środowiskowych, w ramach wspierania odpowiednich celów polityki zewnętrznej Unii, w przypadku gdy finansowanie EBI zostało udzielone zgodnie z podpisaną umową, która nie wygasła ani nie została rozwiązana („działania EBI z zakresu finansowania”).
3. Gwarancja UE jest ograniczona do 65 % łącznej kwoty pożyczek wypłaconych i gwarancji udzielonych w ramach działań EBI z zakresu finansowania, pomniejszonej o zwrócone kwoty, a powiększonej o wszelkie kwoty związane z tymi pożyczkami i gwarancjami.
4. Gwarancja UE obejmuje działania EBI z zakresu finansowania zatwierdzone w okresie od dnia 1 lutego 2007 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. Działania EBI z zakresu finansowania zatwierdzone na mocy decyzji Rady 2006/1016/WE i 2008/847/WE (5) oraz na mocy decyzji nr 633/2009/WE pozostają nadal objęte gwarancją UE udzieloną na mocy niniejszej decyzji.
5. Jeżeli do dnia zakończenia okresu, o którym mowa w ust. 4, Parlament Europejski i Rada nie przyjmą zgodnie z art. 16, decyzji o udzieleniu EBI nowej gwarancji UE dla jego działań z zakresu finansowania realizowanych poza granicami Unii, okres ten ulega automatycznemu przedłużeniu o sześć miesięcy.
Artykuł 2
Pułapy upoważnienia
1. Maksymalny pułap działań EBI z zakresu finansowania w ramach gwarancji UE w latach 2007-2013 pomniejszony o kwoty anulowane nie może przekraczać 29 484 000 000 EUR i jest sumą dwóch części:
a)
upoważnienia ogólnego w wysokości 27 484 000 000 EUR;
b)
upoważnienia związanego z działaniami w zakresie zmian klimatu w wysokości 2 000 000 000 EUR.
2. Upoważnienie ogólne dzieli się na pułapy regionalne i pułapy cząstkowe określone w załączniku I. W obrębie pułapów regionalnych EBI dąży do stopniowego zapewnienia zrównoważonego podziału środków między państwa należące do regionów objętych upoważnieniem ogólnym.
3. Działania EBI z zakresu finansowania objęte upoważnieniem ogólnym służą jedynie realizacji celów określonych w art. 3.
4. Upoważnienie związane z działaniami w zakresie zmian klimatu obejmuje działania EBI z zakresu finansowania we wszystkich państwach objętych niniejszą decyzją, jeżeli takie działania wspierają jeden z głównych celów polityki Unii, jakim jest przeciwdziałanie zmianom klimatu poprzez wspieranie projektów w obszarze działań łagodzących skutki zmian klimatu i działań przystosowawczych, które przyczyniają się do realizacji ogólnego celu Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu, w szczególności poprzez unikanie lub ograniczenie emisji gazów cieplarnianych w obszarach energii ze źródeł odnawialnych, efektywności energetycznej i transportu zorganizowanego z poszanowaniem zasady zrównoważonego rozwoju, lub poprzez zwiększenie odporności na niekorzystne skutki zmian klimatu w narażonych państwach, sektorach i społecznościach. Upoważnienie związane z działaniami w zakresie zmian klimatu jest realizowane w ścisłej współpracy z Komisją, tam gdzie to możliwe i właściwe przy połączeniu finansowania EBI ze środkami budżetowymi Unii.
Rada może, w stosownych przypadkach i na wniosek Komisji, podjąć decyzję o ograniczeniu kwalifikowalności państwa do otrzymania finansowania EBI na środki łagodzące zmiany klimatu w ramach gwarancji UE. Każde takie ograniczenie kwalifikowalności na mocy upoważnienia związanego z działaniami w zakresie zmian klimatu dotyczy jedynie działań EBI z zakresu finansowania, w których przypadku wniosek o finansowanie EBI został złożony po dniu 30 października 2011 r. i które zostały podpisane po dniu 1 stycznia 2012 r.
5. W przypadku upoważnienia związanego z działaniami w zakresie zmian klimatu EBI dąży do zapewnienia zrównoważonego podziału zatwierdzonych działań z zakresu finansowania między regiony uwzględnione w załączniku III, na zakończenie okresu, o którym mowa w art. 1 ust. 4. EBI zapewnia w szczególności, by region wymieniony w pkt A załącznika III nie otrzymał więcej niż 40 %, region wymieniony w pkt B - więcej niż 50 %, regiony wymienione w pkt C - więcej niż 30 %, a region wymieniony w pkt D - więcej niż 10 % kwoty przypisanej do tego upoważnienia. Upoważnienie związane z działaniami w zakresie zmian klimatu jest ogólnie stosowane przy finansowaniu projektów ściśle związanych z podstawowymi kompetencjami EBI, które przynoszą wartość dodaną i pozwalają osiągać maksymalne wyniki w zakresie przystosowania do zmian klimatu i łagodzenia ich skutków.
6. Zarówno upoważnienie ogólne, jak i upoważnienie dotyczące działań w zakresie zmian klimatu należy stosować zgodnie z zasadami należytego realizowania praktyk bankowych.
Artykuł 3
Cele upoważnienia ogólnego
1. Gwarancją UE są objęte działania EBI z zakresu finansowania, które wspierają któryś z następujących celów ogólnych:
a)
rozwój lokalnego sektora prywatnego, w szczególności wsparcie dla MŚP;
b)
rozwój infrastruktury społecznej i gospodarczej, w tym infrastruktury w obszarach transportu, energii oraz ochrony środowiska, a także technologii teleinformatycznych;
c)
działania łagodzące skutki zmian klimatu i działania przystosowawcze, o których mowa w art. 2 ust. 4.
2. W ramach podstawowych kompetencji EBI jego działania z zakresu finansowania prowadzone na mocy niniejszej decyzji przyczyniają się do realizacji podstawowych zasad leżących u podstaw działań zewnętrznych Unii, o których mowa w art. 21 TUE, jak również przyczyniają się do wykonania międzynarodowych porozumień w zakresie środowiska naturalnego, których stroną jest Unia.
3. Celem leżącym u podstaw działań EBI z zakresu finansowania w obszarach objętych ogólnymi celami wymienionymi w ust. 1 jest integracja regionalna między państwami partnerskimi, w tym integracja gospodarcza między państwami ubiegającymi się o członkostwo, państwami sąsiadującymi oraz Unią.
4. EBI rozważa zintensyfikowanie działalności na rzecz wsparcia infrastruktury w zakresie zdrowia i edukacji, jeśli działania takie stanowią wyraźną wartość dodaną.
Artykuł 4
Państwa objęte gwarancją
1. Wykaz państw, które potencjalnie kwalifikują się do finansowania przez EBI w ramach gwarancji UE, jest zawarty w załączniku II. Wykaz państw, które kwalifikują się do finansowania przez EBI w ramach gwarancji UE znajduje się w załączniku III i nie zawiera innych państw niż te, które są wymienione w załączniku II. W przypadku państw niewymienionych w załączniku II, decyzja o kwalifikowalności danego państwa do finansowania przez EBI w ramach gwarancji UE jest podejmowana w każdym przypadku indywidualnie zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą.
2. Komisja ma prawo do przyjmowania aktów delegowanych w sprawie zmiany załącznika III zgodnie z art. 5. Decyzje Komisji opierają się na całościowej ocenie gospodarczej i politycznej, uwzględniającej aspekty dotyczące demokracji, praw człowieka i podstawowych wolności, a także na rezolucjach Parlamentu Europejskiego oraz decyzjach i konkluzjach Rady. Akty delegowane dotyczące zmiany załącznika III nie mogą mieć wpływu na zakres zastosowania gwarancji UE do działań EBI z zakresu finansowania, które podpisano przed wejściem w życie tych aktów delegowanych.
3. Gwarancja UE obejmuje wyłącznie działania EBI z zakresu finansowania realizowane w kwalifikujących się państwach, które zawarły z EBI umowę ramową określającą warunki prawne, na jakich prowadzone są takie działania.
4. Gwarancja UE nie obejmuje działań EBI z zakresu finansowania w danym państwie, jeżeli umowa dotycząca takich działań została podpisana po przystąpieniu tego państwa do Unii.
Artykuł 5
Wykonanie przekazania uprawnień
1. Komisja otrzymuje prawo do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z warunkami określonymi w niniejszym artykule.
2. Uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych, o których mowa w art. 4, powierza się Komisji na czas nieokreślony od dnia 30 października 2011.
3. Przekazanie uprawnień, o których mowa w art. 4, może zostać w każdej chwili odwołane przez Parlament Europejski lub Radę. Decyzja o odwołaniu przekazanych uprawnień odbiera przekazane uprawnienia określone w tej decyzji. Wchodzi ona w życie następnego dnia po opublikowaniu decyzji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w późniejszej dacie w niej określonej. Nie wpływa ona na ważność żadnych już obowiązujących aktów delegowanych.
4. Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
5. Akt delegowany przyjęty na podstawie art. 4 wchodzi w życie tylko wtedy, gdy Parlament Europejski albo Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie dwóch miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, lub jeżeli, przed upływem tego terminu, zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie zgłoszą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o dwa miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady.
Artykuł 6
Wkład działań EBI z zakresu finansowania w politykę Unii
1. Komisja opracowuje wraz z EBI regionalne techniczne wytyczne operacyjne dotyczące finansowania udzielanego przez EBI na mocy niniejszej decyzji.
Regionalne techniczne wytyczne operacyjne mają gwarantować, że działania EBI z zakresu finansowania służące wspieraniu polityk Unii są zgodne z szerszymi ramami Unii dotyczącymi polityki regionalnej, o których mowa w załączniku IV. W szczególności regionalne techniczne wytyczne operacyjne zapewnią, by finansowanie EBI wynikające z niniejszej decyzji uzupełniało odpowiednie polityki, programy i instrumenty wsparcia Unii w różnych regionach.
Przy opracowywaniu tych wytycznych Komisja i EBI skonsultują się w stosownych przypadkach z ESDZ w sprawach polityki i uwzględniają odpowiednie rezolucje Parlamentu Europejskiego oraz decyzje i konkluzje Rady.
Komisja przekazuje Parlamentowi Europejskiemu i Radzie przedmiotowe wytyczne wraz z ich ewentualnymi aktualizacjami niezwłocznie po ich ustanowieniu.
W ramach określonych regionalnymi technicznymi wytycznymi operacyjnymi EBI ustala odpowiednie strategie finansowania i dba o ich realizację.
2. Spójność działań EBI z zakresu finansowania z celami polityki zewnętrznej Unii monitoruje się zgodnie z art. 11. Aby ułatwić to monitorowanie, EBI opracowuje wskaźniki wykonania dotyczące aspektów finansowanych projektów związanych z rozwojem, ochroną środowiska i prawami człowieka, przy uwzględnieniu właściwych wskaźników określonych w deklaracji paryskiej w sprawie skuteczności pomocy. Wskaźniki w zakresie projektów dotyczące aspektów ochrony środowiska powinny obejmować kryteria związane z czystą technologią, które zorientowane są co do zasady na efektywność energetyczną i technologie ograniczające emisje.
3. Działanie finansowe EBI nie jest objęte gwarancją UE, jeżeli Komisja wyda negatywną opinię o takim działaniu w ramach procedury przewidzianej w art. 19 statutu EBI.
4. Zgodnie z unijnymi i międzynarodowymi celami dotyczącymi zmian klimatu EBI, we współpracy z Komisją, przedstawi do dnia 31 grudnia 2012 r. strategię określającą, w jaki sposób można stopniowo i stale zwiększać - na mocy jego upoważnienia dotyczącego działań zewnętrznych - odsetek projektów wspierających ograniczenie emisji CO2 oraz wycofać finansowanie projektów utrudniających realizację unijnych celów dotyczących klimatu.
5. Z uwagi na dodatkowe wymogi wprowadzane niniejszą decyzją, organy zarządzające EBI zapewniają, by zasoby EBI, w tym liczba personelu, były stopniowo dostosowywane, tak by odpowiadać wymogom nakładanym niniejszą decyzją. Należy wykorzystywać możliwości dalszej poprawy wydajności i skuteczności oraz aktywnie poszukiwać synergii.
Artykuł 7
Ocena rozwojowych aspektów projektów dokonana przez EBI
1. EBI przeprowadza staranną ocenę due diligence, a także, w stosownych przypadkach, zgodnie z unijnymi zasadami społecznymi i środowiskowymi nakłada wymóg przeprowadzenia właściwych lokalnych konsultacji publicznych w zakresie rozwojowych aspektów projektów objętych gwarancją UE.
Wewnętrzne zasady i procedury EBI zawierają niezbędne przepisy dotyczące oceny środowiskowych i społecznych skutków projektów oraz ich aspektów związanych z prawami człowieka, tak by zagwarantować, by w ramach niniejszej decyzji wspierane były wyłącznie projekty o charakterze zrównoważonym z gospodarczego, finansowego, środowiskowego i społecznego punktu widzenia.
Komisja zawiera w sprawozdaniu rocznym dla Parlamentu Europejskiego i Rady zbiorczą ocenę rozwojowego wymiaru działań prowadzonych przez EBI w oparciu o ocenę due diligence przeprowadzoną dla projektów.
W stosownych przypadkach ocena obejmuje oszacowanie, w jaki sposób możliwości beneficjentów finansowania przez EBI mogą zostać zwiększone w całym cyklu realizacji projektu dzięki pomocy technicznej.
2. W uzupełnieniu dokonywanej ex ante oceny aspektów związanych z rozwojem, EBI zobowiązuje promotorów projektów do starannego monitorowania projektów na etapie ich realizacji aż do ich ukończenia, między innymi w zakresie rozwojowych skutków projektu, skutków dla środowiska naturalnego i praw człowieka. EBI ocenia informacje przekazane przez promotorów projektu. Tam, gdzie to możliwe, monitorowanie EBI obejmuje monitorowanie skuteczności działalności pośredników finansowych wspierających MŚP. Tam, gdzie jest to możliwe, wyniki monitorowania są podawane do wiadomości publicznej.
3. EBI przedkłada Komisji roczne sprawozdania z oceną wpływu, jaki działania z zakresu finansowania prowadzone w ciągu roku mają na rozwój.
Sprawozdania te opierają się na wskaźnikach wykonania EBI, o których mowa w art. 6 ust. 2. Komisja przedstawia sprawozdania rozwojowe sporządzone przez EBI Parlamentowi Europejskiemu i Radzie w ramach procesu składania przez nią rocznych sprawozdań, o którym mowa w art. 11, oraz podaje je do wiadomości publicznej, aby zainteresowane strony, w tym społeczeństwo obywatelskie i państwa otrzymujące finansowanie, również mogły przedstawić swoje stanowisko na ten temat.
Parlament Europejski rozpatruje sprawozdanie roczne, uwzględniając stanowiska wszystkich zainteresowanych stron.
4. Wymogi, o których mowa w niniejszym artykule, mają zastosowanie jedynie do działań EBI z zakresu finansowania, w których przypadku wniosek o finansowanie EBI został złożony po dniu 30 października 2011 r. i które zostały podpisane po dniu 1 stycznia 2012 r.
Artykuł 8
Współpraca z Komisją i ESDZ
1. W celu maksymalizacji synergii pomiędzy finansowaniem przez EBI i środkami budżetowymi Unii zwiększa się spójność działań zewnętrznych EBI z celami polityki zewnętrznej Unii, w szczególności poprzez ustanowienie regionalnych technicznych wytycznych operacyjnych, o których mowa w art. 6, a także poprzez regularny i systematyczny dialog oraz wymianę na wczesnym etapie informacji na temat:
a)
opracowywanych przez Komisję lub - w stosownych przypadkach - ESDZ dokumentów strategicznych, takich jak krajowe i regionalne dokumenty strategiczne, programy orientacyjne, plany działania i dokumenty przedakcesyjne;
b)
zamierzeń projektowych i dokumentów z zakresu planowania strategicznego EBI;
c)
innych aspektów politycznych i operacyjnych.
2. Współpracę prowadzi się na zasadzie odrębności każdego regionu oraz przy uwzględnieniu roli EBI i polityki Unii w każdym z nich.
Artykuł 9
Współpraca z innymi publicznymi instytucjami finansowymi
1. Aby zmaksymalizować synergie, współpracę oraz efektywność, a także zapewnić rozważny i rozsądny podział ryzyka oraz spójne warunki dla projektów i sektorów, działania EBI z zakresu finansowania w coraz większym stopniu realizuje się w stosownych przypadkach we współpracy z innymi międzynarodowymi instytucjami finansowymi lub europejskimi dwustronnymi instytucjami finansowymi w celu minimalizowania ewentualnego zwiększania kosztów i niepotrzebnego powielania działań.
2. Współpraca, o której mowa w ust. 1, jest ułatwiana przez koordynację, prowadzoną zwłaszcza w ramach odpowiednich protokołów ustaleń lub - w stosownych przypadkach - innych ram współpracy regionalnej Unii, zawieranych między Komisją, EBI oraz głównymi międzynarodowymi instytucjami finansowymi i europejskimi dwustronnymi instytucjami finansowymi działającymi w poszczególnych regionach, z jednoczesnym uwzględnieniem kompetencji ESDZ.
Artykuł 10
Zakres i warunki gwarancji UE
1. W przypadku działań EBI z zakresu finansowania realizowanych z państwem lub gwarantowanych przez państwo, jak również w przypadku innych działań EBI z zakresu finansowania realizowanych z władzami regionalnymi lub lokalnymi albo z państwowymi lub kontrolowanymi przez państwo przedsiębiorstwami lub instytucjami, o ile te inne działania EBI z zakresu finansowania są realizowane po dokonaniu przez EBI stosownej oceny ryzyka kredytowego uwzględniającej sytuację danego państwa w zakresie ryzyka kredytowego, gwarancja UE obejmuje wszystkie nieotrzymane choć należne EBI płatności („gwarancja ogólna”).
2. Do celów ust. 1 Zachodni Brzeg i Strefa Gazy są reprezentowane przez Autonomię Palestyńską, a Kosowo (6) jest reprezentowane przez Misję Tymczasowej Administracji Organizacji Narodów Zjednoczonych w Kosowie lub przez administrację wyznaczoną w regionalnych technicznych wytycznych operacyjnych, o których mowa w art. 6.
3. W przypadku działań EBI z zakresu finansowania innych niż określone w ust. 1, gwarancja UE obejmuje wszystkie nieotrzymane choć należne EBI płatności, jeżeli brak płatności jest spowodowany jednym z następujących zdarzeń z zakresu ryzyka politycznego („gwarancja obejmująca ryzyko polityczne”):
a)
zakazem transferu waluty;
b)
wywłaszczeniem;
c)
wojną lub zamieszkami;
d)
odmową ochrony prawnej po naruszeniu warunków umowy.
4. W porozumieniu z Komisją EBI opracowuje jasne i przejrzyste zasady podejmowania decyzji o źródłach finansowania działań, które kwalifikują się zarówno do objęcia gwarancją UE, jak i do finansowania prowadzonego przez EBI na własne ryzyko.
5. Gdy korzysta się z gwarancji UE, EBI przyznaje Unii stosowne prawa zgodnie z umową, o której mowa w art. 13 ust. 2.
Artykuł 11
Roczna sprawozdawczość i księgowość
1. Komisja corocznie składa Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie dotyczące działań EBI z zakresu finansowania realizowanych na mocy niniejszej decyzji. Sprawozdanie to zawiera ocenę działań EBI z zakresu finansowania w rozbiciu na poszczególne projekty, sektory, państwa i regiony, a także ocenę wkładu, jaki działania EBI z zakresu finansowania wnoszą w realizację celów polityki zewnętrznej i celów strategicznych Unii. Sprawozdanie zawiera zbiorczy przegląd realizowanych projektów.
Sprawozdanie to zawiera w szczególności ocenę zgodności działań EBI z zakresu finansowania z niniejszą decyzją, przy uwzględnieniu regionalnych technicznych wytycznych operacyjnych, o których mowa w art. 6, a także część dotyczącą wartości dodanej w zakresie realizacji celów polityki Unii, część dotyczącą zbiorczej oceny spodziewanego wpływu na rozwój oraz część dotyczącą stopnia uwzględnienia przez EBI trwałości ekologicznej i społecznej przy opracowywaniu i realizacji finansowanych projektów oraz część dotyczącą współpracy z Komisją oraz innymi międzynarodowymi instytucjami finansowymi i europejskimi dwustronnymi instytucjami finansowymi, w tym w zakresie współfinansowania.
Sprawozdanie zawiera w szczególności zestawienie wszystkich środków finansowych Unii wykorzystanych w połączeniu z finansowaniem EBI i w połączeniu ze środkami innych darczyńców, co pozwoli na uzyskanie oglądu sytuacji w zakresie ryzyka finansowego związanego z działaniami z zakresu finansowania prowadzonymi na mocy niniejszej decyzji. Ponadto zawiera ono specjalną część poświęconą szczegółowej ocenie środków przyjętych przez EBI w celu zastosowania się do art. 1 ust. 2.
2. EBI nadal przekazuje Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Komisji wszystkie swoje niezależne sprawozdania z oceny, które oceniają praktyczne wyniki osiągnięte dzięki konkretnym działaniom EBI w ramach upoważnień do działań zewnętrznych.
3. Do celów ust. 1 EBI przedstawia Komisji sprawozdania roczne ze swoich działań z zakresu finansowania realizowanych na mocy niniejszej decyzji, w rozbiciu na poszczególne projekty, sektory, państwa i regiony, oraz z realizacji celów polityki zewnętrznej i celów strategicznych Unii, w tym współpracy z Komisją oraz innymi międzynarodowymi instytucjami finansowymi i europejskimi dwustronnymi instytucjami finansowymi, a także sprawozdanie z oceny wpływu na rozwój, o którym mowa w art. 7. Wszelkie protokoły ustaleń między EBI a innymi międzynarodowymi instytucjami finansowymi lub europejskimi dwustronnymi instytucjami finansowymi, odnoszące się do prowadzenia działań z zakresu finansowania na mocy niniejszej decyzji, są podawane do wiadomości publicznej lub, jeżeli podanie do wiadomości publicznej jest niemożliwe, zgłaszane Parlamentowi Europejskiemu i Radzie w ramach rocznego sprawozdania Komisji, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu.
4. EBI przedstawia Komisji dane statystyczne, finansowe i księgowe dotyczące każdego działania EBI z zakresu finansowania a także wszelkie informacje dodatkowe, które są niezbędne do realizacji obowiązków Komisji w zakresie sprawozdawczości lub których zażąda Trybunał Obrachunkowy, oraz zaświadczenie biegłego rewidenta dotyczące niespłaconych kwot z tytułu działań EBI z zakresu finansowania.
5. Do celów księgowości i sprawozdawczości Komisji w zakresie ryzyka objętego gwarancją ogólną, w rozumieniu art. 10 ust. 1, EBI przedstawia Komisji informacje na temat przeprowadzonej przez siebie oceny i klasyfikacji ryzyka związanego z działaniami EBI z zakresu finansowania realizowanymi z innymi niż państwa pożyczkobiorcami lub dłużnikami objętymi gwarancją.
6. Informacje, o których mowa w ust. 3, 4 i 5, EBI przekazuje na własny koszt.
7. EBI podaje do wiadomości publicznej także te informacje, o których mowa w ust. 3 i 4, w sposób ogólny i z wyłączeniem jakichkolwiek informacji poufnych.
8. Informacje o tym, czy projekt został objęty gwarancją UE, są zawarte w streszczeniu projektu opublikowanym na stronie internetowej EBI po zakończeniu etapu zatwierdzania.
9. EBI zawiera w swoim sprawozdaniu rocznym dalszą ocenę funkcjonowania protokołu ustaleń z Europejskim Rzecznikiem Praw Obywatelskich w zakresie, w jakim protokół dotyczy działań EBI z zakresu finansowania wykonywanych na mocy niniejszej decyzji.
10. W stosownych przypadkach wymogi, o których mowa w ust. 1 i 3, mają zastosowanie jedynie do działań EBI z zakresu finansowania, w których przypadku wniosek o finansowanie EBI został złożony po dniu 30 października 2011 r. i które zostały podpisane po dniu 1 stycznia 2012 r.
Artykuł 12
Jurysdykcje unikające współpracy
Prowadząc działania z zakresu finansowania, EBI nie toleruje jakichkolwiek działań prowadzonych w celach niezgodnych z prawem, w tym prania pieniędzy, finansowania działalności terrorystycznej, oszustw podatkowych i uchylania się od opodatkowania. W szczególności EBI nie uczestniczy w jakichkolwiek działaniach z zakresu finansowania realizowanych w kwalifikującym się państwie przez unikającą współpracy jurysdykcję zagraniczną wskazaną jako taka przez OECD, Grupę Specjalną ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy lub inne właściwe organizacje międzynarodowe.
Artykuł 13
Zwrot płatności dokonanych przez Komisję
1. W przypadku dokonania przez Komisję jakichkolwiek płatności w ramach gwarancji UE, EBI dąży do odzyskania wypłaconych kwot w imieniu i na rzecz Komisji.
2. Nie później niż w dniu podpisania porozumienia gwarancyjnego, o którym mowa w art. 14, Komisja i EBI zawierają umowę, w której określają szczegółowe zasady i procedury odzyskiwania należności.
3. W trosce o przejrzystość Komisja podaje do wiadomości publicznej na swojej stronie internetowej konkretne informacje dotyczące wszystkich przypadków zwrotu płatności na mocy porozumienia gwarancyjnego, o którym mowa w art. 14, chyba że informacje takie mają pozostać poufne.
Artykuł 14
Porozumienie gwarancyjne
Komisja i EBI zawierają porozumienie gwarancyjne, w którym określają szczegółowe zasady i procedury związane z gwarancją UE oraz informują o tym odpowiednio Parlament Europejski i Radę.
Artykuł 15
Audyty Trybunału Obrachunkowego
Gwarancja UE oraz płatności i zwroty płatności w ramach takiej gwarancji z budżetu ogólnego Unii Europejskiej są przedmiotem audytów Trybunału Obrachunkowego.
Artykuł 16
Przegląd
W stosownym przypadku Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie wniosek w sprawie ustanowienia gwarancji UE w ramach kolejnych wieloletnich ram finansowych.
Artykuł 17
Sprawozdanie końcowe
Do dnia 31 października 2014 r. Komisja przedstawi Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie końcowe w sprawie stosowania niniejszej decyzji.
Artykuł 18
Uchylenie
Niniejszym uchyla się decyzję nr 633/2009/WE.
Artykuł 19
Wejście w życie
Niniejsza decyzja wchodzi w życie trzeciego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Sporządzono w Strasburgu dnia 25 października 2011 r.