NAŘÍZENÍ EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY (EU) č. 531/2012
ze dne 13. června 2012
o roamingu ve veřejných mobilních komunikačních sítích v Unii
(přepracované znění)
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na článek 114 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
po postoupení návrhu legislativního aktu vnitrostátním parlamentům,
s ohledem na stanovisko Evropského hospodářského a sociálního výboru (1),
po konzultaci s Výborem regionů,
v souladu s řádným legislativním postupem (2),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 717/2007 ze dne 27. června 2007 o roamingu ve veřejných mobilních komunikačních sítích ve Společenství (3) bylo podstatně změněno (4). Vzhledem k tomu, že je třeba přijmout další změny, by uvedené nařízení mělo být z důvodu srozumitelnosti a přehlednosti přepracováno.
(2)
Cíl snížení rozdílu mezi vnitrostátními a roamingovými tarify, který je obsažen ve srovnávacím rámci Komise na roky 2011-2015, schváleném skupinou na vysoké úrovni i2010 v listopadu roku 2009 a obsaženém ve sdělení Komise nazvaném „Digitální agenda pro Evropu“, by měl zůstat cílem i tohoto nařízení. Zamýšlený oddělený prodej roamingových služeb a vnitrostátních služeb by měl posílit hospodářskou soutěž, a snížit tak ceny pro zákazníky a vytvořit vnitřní trh roamingových služeb v Unii, v jehož rámci nebudou existovat podstatné rozdíly mezi vnitrostátními a roamingovými tarify. Roamingové služby na území Unie mohou stimulovat rozvoj vnitřního trhu telekomunikačních služeb v Unii.
(3)
Nelze hovořit o vnitřním trhu telekomunikačních služeb, jestliže existují výrazné rozdíly mezi vnitrostátními cenami a cenami za roaming. Konečným cílem by proto mělo být odstranění rozdílu mezi vnitrostátními cenami a cenami za roaming, a tím vytvoření vnitřního trhu mobilních komunikačních služeb.
(4)
Vysoká úroveň cen roamingových hlasových, SMS a datových služeb, které platí uživatelé veřejných mobilních komunikačních sítí, jako jsou studenti, osoby na služebních cestách a turisté, je překážkou pro používání jejich mobilních zařízení při cestování v zahraničí v rámci Unie, a pro spotřebitele, vnitrostátní regulační orgány a orgány Unie je tato vysoká úroveň cen znepokojující otázkou představující významnou překážku pro vnitřní trh. Přemrštěně vysoké maloobchodní ceny vznikají v důsledku vysokých velkoobchodních cen účtovaných operátorem hostitelské zahraniční sítě a v mnoha případech rovněž v důsledku vysokých maloobchodních přirážek účtovaných operátorem domovské sítě zákazníka. V důsledku nedostatečné hospodářské soutěže se snižování velkoobchodních cen často nepromítá do cen účtovaných maloobchodnímu zákazníkovi. Ačkoli někteří operátoři nedávno zavedli tarifní programy, které zákazníkům nabízejí příznivější podmínky a o něco málo nižší ceny, stále existují důkazy, že mezi náklady a cenami není zdaleka takový vztah, jaký by převládal na trzích s rozvinutou hospodářskou soutěží.
(5)
Vysoké ceny za roaming představují překážku pro úsilí Unie rozvinout se ve znalostní ekonomiku a pro uskutečnění vnitřního trhu čítajícího 500 milionů spotřebitelů. Mobilní přenos dat je usnadněn přidělením dostatečného rádiového spektra, aby spotřebitelé a podniky mohly využívat hlasových, SMS a datových služeb kdekoli v Unii. Včasným zajištěním přidělení dostatečného a vhodného spektra na podporu cílů politiky Unie a co nejlepšího uspokojení rostoucí poptávky po bezdrátovém přenosu dat položí první víceletý program politiky rádiového spektra, který byl zaveden rozhodnutím č. 243/2012/EU (5), základy pro rozvoj, který Unii umožní zaujmout celosvětově vedoucí postavení, pokud jde o rychlost širokopásmového připojení, mobilitu, pokrytí a kapacitu, a usnadnit tak vznik nových obchodních modelů a technologií a přispět k omezení strukturálních problémů v oblasti roamingu na velkoobchodní úrovni.
(6)
Rozšířené používání mobilních zařízení s internetem znamená, že roaming v oblasti datových služeb má velký hospodářský význam. Je rozhodujícím kritériem jak pro uživatele, tak pro poskytovatele aplikací a obsahu. Aby bylo možné stimulovat rozvoj tohoto odvětví trhu, ceny za přenos dat by neměly bránit růstu.
(7)
Ve svém sdělení s názvem „Průběžná zpráva o stavu vývoje roamingových služeb v Evropské unii“ Komise uvedla, že technologický rozvoj nebo alternativy roamingových služeb, jako např. dostupnost služeb internetového hlasového protokolu (VoIP) nebo WiFi, mohou přispět k větší konkurenceschopnosti vnitřního trhu roamingových služeb Unie. Ačkoli se tyto alternativní služby, zejména služby VoIP, využívají na vnitrostátní úrovni stále více, v jejich užívání při roamingu nebyly zaznamenány žádné významné změny.
(8)
Vzhledem k rychlému rozvoji mobilního přenosu dat a rostoucímu počtu zákazníků využívajících roamingových hlasových, SMS a datových služeb v zahraničí je třeba zvýšit konkurenční tlak na rozvoj nových obchodních modelů a technologií. Regulace cen za roaming by měla být koncipována tak, aby neodrazovala od hospodářské soutěže k ještě nižším cenovým úrovním.
(9)
Vytvořením evropského sociálního, vzdělávacího, kulturního a podnikatelského prostoru na základě mobility jednotlivců a digitálních dat by měla být usnadněna komunikace mezi lidmi, a potažmo vybudována skutečná „Evropa pro občany“.
(10)
Směrnice Evropského parlamentu a Rady 2002/19/ES ze dne 7. března 2002 o přístupu k sítím elektronických komunikací a přiřazeným zařízením a o jejich vzájemném propojení (přístupová směrnice) (6), směrnice Evropského parlamentu a Rady 2002/20/ES ze dne 7. března 2002 o oprávnění pro sítě a služby elektronických komunikací (autorizační směrnice) (7), směrnice Evropského parlamentu a Rady 2002/21/ES ze dne 7. března 2002 o společném předpisovém rámci pro sítě a služby elektronických komunikací (rámcová směrnice) (8), směrnice Evropského parlamentu a Rady 2002/22/ES ze dne 7. března 2002 o univerzální službě a právech uživatelů týkajících se sítí a služeb elektronických komunikací (směrnice o univerzální službě) (9) a směrnice Evropského parlamentu a Rady 2002/58/ES ze dne 12. července 2002 o zpracování osobních údajů a ochraně soukromí v odvětví elektronických komunikací (směrnice o soukromí a elektronických komunikacích) (10) (společně dále jen „předpisový rámec pro elektronické komunikace z roku 2002“) mají za cíl vytvoření vnitřního trhu pro elektronické komunikace v rámci Unie při zajištění vysoké úrovně ochrany spotřebitele prostřednictvím rozvinuté hospodářské soutěže.
(11)
Nařízení (ES) č. 717/2007 není ojedinělým opatřením, nýbrž, pokud jde o roaming na území Unie, doplňuje a podporuje pravidla stanovená předpisovým rámcem pro elektronické komunikace z roku 2002. Tento předpisový rámec totiž neposkytl vnitrostátním regulačním orgánům dostatek prostředků, aby mohly rozhodně a účinně zakročit v otázce cen roamingových služeb v rámci Unie, a není tedy s to zajistit řádné fungování vnitřního trhu roamingových služeb. Nařízení (ES) č. 717/2007 bylo vhodným prostředkem k nápravě tohoto stavu.
(12)
Předpisový rámec pro elektronické komunikace z roku 2002 je postaven na zásadě, že regulační povinnosti ex ante by měly být ukládány pouze v případech, kdy neexistuje účinná hospodářská soutěž, a stanoví postup zahrnující pravidelnou analýzu trhů a přezkum povinností vnitrostátními regulačními orgány, což vede k ukládání povinností ex ante operátorům označeným jako podniky s významnou tržní silou. Mezi prvky tohoto postupu patří vymezení relevantních trhů v souladu s doporučením Komise o relevantních trzích produktů a služeb v odvětví elektronických komunikací, které připadají v úvahu pro regulaci ex ante podle směrnice 2002/21/ES (11) (dále jen „doporučení“), analýza vymezených trhů v souladu s pokyny Komise pro analýzu trhu a posuzování významné tržní síly podle předpisového rámce Unie pro sítě a služby elektronických komunikací (12), označení operátorů s významnou tržní silou a uložení povinností ex ante takto označeným operátorům.
(13)
Jako relevantní trh, který připadá v úvahu pro regulaci ex ante, uvedlo doporučení velkoobchodní vnitrostátní trh pro mezinárodní roaming ve veřejných mobilních sítích. Avšak práce vnitrostátních regulačních orgánů, prováděná jak jednotlivě, tak v rámci skupiny evropských regulačních orgánů (ERG) a jejího nástupce Sdružení evropských regulačních orgánů v oblasti elektronických komunikací (BEREC) zřízeného podle nařízení (ES) č. 1211/2009 (13) v oblasti analýzy velkoobchodních vnitrostátních trhů pro mezinárodní roaming dokládá, že kvůli obtížím při určování podniků s významnou tržní silou - vzhledem ke zvláštním vlastnostem mezinárodního roamingu včetně jeho přeshraniční povahy - nemohou dosud vnitrostátní regulační orgány účinně řešit vysokou úroveň velkoobchodních cen za roaming na území Unie. Po vstupu nařízení (ES) č. 717/2007 v platnost byl trh s roamingem z revidovaného doporučení (14) odstraněn.
(14)
Vnitrostátní regulační orgány odpovídající za ochranu a prosazování zájmů uživatelů mobilních telefonů, kteří mají obvyklé bydliště na jejich území, navíc nemohou mít kontrolu nad chováním operátorů navštívené sítě sídlících v jiných členských státech, na kterých jsou tito uživatelé při využívání mezinárodních roamingových služeb závislí. Uvedená překážka by rovněž mohla snižovat účinnost opatření přijatých členskými státy na základě zbytkové pravomoci přijímat předpisy na ochranu spotřebitele.
(15)
Na členské státy je tedy vyvíjen tlak, aby přijaly opatření upravující výši cen za mezinárodní roaming, ale mechanismus pro regulační zásah ex ante ze strany vnitrostátních regulačních orgánů, stanovený v předpisovém rámci pro elektronické komunikace z roku 2002, se neukázal být dostatečný, aby vnitrostátním regulačním orgánům umožnil v této konkrétní oblasti rozhodným způsobem jednat v zájmu spotřebitelů.
(16)
Kromě toho ve svém usnesení o regulaci a elektronických komunikačních trzích v Evropě (15) vyzval Evropský parlament Komisi k vyvinutí nových iniciativ směřujících ke snížení vysokých nákladů na přeshraniční provoz mobilních telefonů a Evropská rada na zasedání ve dnech 23. a 24. března 2006 dospěla k závěru, že cílené, účinné a integrované politiky v oblasti informačních a komunikačních technologií na unijní i vnitrostátní úrovni jsou nezbytné pro dosažení cílů hospodářského růstu a produktivity, a v této souvislosti uvedla, že snížení cen za roaming je důležité pro konkurenceschopnost.
(17)
Na základě tehdejších úvah bylo cílem předpisového rámce pro elektronické komunikace z roku 2002 odstranit všechny překážky obchodu mezi členskými státy v oblasti, kterou tento předpisový rámec harmonizoval, mimo jiné v oblasti opatření, jež mají vliv na ceny za roaming. Tato skutečnost by však neměla bránit přizpůsobení harmonizovaných pravidel jiným úvahám s cílem nalézt nejúčinnější prostředky pro posílení hospodářské soutěže na vnitřním trhu roamingových služeb a dosažení vysoké úrovně ochrany spotřebitele.
(18)
Toto nařízení by proto mělo umožnit odchýlení se od jinak použitelných pravidel předpisového rámce pro elektronické komunikace z roku 2002, a především rámcové směrnice, zejména od pravidla, že cena za nabízené služby by měla být v nepřítomnosti významné tržní síly stanovena obchodní dohodou, a umožnit tak zavedení doplňkových regulačních povinností, které by odrážely zvláštní vlastnosti roamingových služeb na území Unie.
(19)
Maloobchodní a velkoobchodní trh s roamingem vykazují jedinečné vlastnosti, které odůvodňují výjimečná opatření, jež jdou nad rámec mechanismů, které jsou jinak dostupné podle předpisového rámce pro elektronické komunikace z roku 2002.
(20)
Měl by se zavést společný harmonizovaný přístup, který zajistí, že uživatelé veřejných pozemních mobilních komunikačních sítí nebudou při cestování v rámci Unie za roamingové služby na území Unie platit přemrštěné ceny, čímž se posílí hospodářská soutěž v oblasti roamingových služeb mezi poskytovateli roamingu, dosáhne se vysoké úrovně ochrany spotřebitele a současně se zachovají podněty k inovační činnosti a možnost volby pro spotřebitele. S ohledem na přeshraniční povahu dotčených služeb je tento společný přístup potřebný k tomu, aby poskytovatelé roamingu mohli působit v rámci jediného soudržného předpisového rámce založeného na objektivně stanovených kritériích.
(21)
Platnost nařízení (ES) č. 717/2007 má skončit ke dni 30. června 2012. Komise před skončením jeho platnosti provedla přezkum v souladu s jeho článkem 11, podle kterého je třeba posoudit, zda bylo dosaženo cílů uvedeného nařízení, a přezkoumat vývoj velkoobchodních a maloobchodních cen za poskytování hlasových, SMS a datových komunikačních služeb roamingovým zákazníkům. Ve své zprávě Evropskému parlamentu a Radě ze dne 6. července 2011 o výsledcích přezkumu fungování nařízení (ES) č. 717/2007 dospěla Komise k závěru, že by bylo vhodné, aby použitelnost nařízení (ES) č. 717/2007 byla prodloužena i na období po 30. červnu 2012.
(22)
Údaje o vývoji cen za roamingové hlasové, SMS a datové služby na území Unie od vstupu nařízení (ES) č. 717/2007 v platnost, včetně zejména údajů, které byly čtvrtletně sbírány vnitrostátními regulačními orgány a hlášeny prostřednictvím sdružení BEREC, neposkytují důkaz, že hospodářská soutěž na maloobchodní nebo velkoobchodní úrovni se přiměřeně rozvinula a bude pravděpodobně udržitelná i po červnu 2012 při neexistenci regulačních opatření. Tyto údaje naznačují, že maloobchodní a velkoobchodní ceny za roaming jsou stále mnohem vyšší než vnitrostátní ceny a nadále se drží na limitech stanovených nařízením (ES) č. 717/2007 nebo v jejich blízkosti s tím, že pod úrovní těchto limitů existuje pouze omezená hospodářská soutěž.
(23)
Pokud by regulační ochranná opatření týkající se roamingových služeb na velkoobchodní a maloobchodní úrovni na území Unie na základě nařízení (ES) č. 717/2007 pozbyla platnosti dnem 30. června 2012, znamenalo by to vážné nebezpečí, že by související nedostatek konkurenčních tlaků na vnitřním trhu roamingových služeb a snaha poskytovatelů roamingu maximalizovat své příjmy z roamingu způsobily návrat k maloobchodním a velkoobchodním cenám za roaming na území Unie, které přiměřeně neodrážejí náklady na poskytování této služby, čímž by byly ohroženy cíle uvedeného nařízení. Regulační zásah na trhu mobilních roamingových služeb by proto měl zůstat v platnosti i po 30. červnu 2012, aby se zajistilo řádné fungování vnitřního trhu tím, že se umožní rozvoj hospodářské soutěže a zároveň bude ve prospěch spotřebitelů nadále zaručeno, že jim nebude účtována přemrštěná cena ve srovnání s konkurenčními vnitrostátními cenami.
(24)
Cíl politiky stanovený v článku 8 rámcové směrnice, který se týká možnosti přístupu koncových uživatelů k informacím nebo jejich šíření stejně jako používání aplikací a služeb dle vlastní volby, by měl být prosazován vnitrostátními regulačními orgány.
(25)
Aby byl umožněn rozvoj efektivnějšího, jednotnějšího a konkurenceschopnějšího trhu roamingových služeb, neměla by existovat omezení, která podnikům brání účinně vyjednávat o velkoobchodním přístupu za účelem poskytování roamingových služeb. Měly by být odstraněny překážky v přístupu k těmto velkoobchodním roamingovým službám, způsobené rozdíly ve vyjednávacích pozicích a v rozsahu infrastruktury vlastněné jednotlivými podniky. Operátoři virtuálních mobilních sítí a druhotní prodejci mobilních komunikačních služeb, kteří nedisponují vlastní síťovou infrastrukturou, zpravidla poskytují roamingové služby na základě velkoobchodních dohod o roamingu uzavřených s provozovateli jejich hostitelské mobilní sítě v témže členském státě. Obchodní jednání ovšem operátorům virtuálních mobilních sítí a druhotným prodejcům nemusí ponechávat dostatečné ziskové rozpětí, jež by stimulovalo hospodářskou soutěž na základě nízkých cen. Odstraněním těchto překážek a vyrovnáním vyjednávací pozice mezi operátory virtuálních mobilních sítí či druhotnými prodejci a operátory mobilních sítí prostřednictvím povinnosti poskytnout přístup a velkoobchodních stropů by měl být usnadněn rozvoj alternativních a inovativních roamingových služeb a nabídek uživatelům na území Unie. Pravidla předpisového rámce pro elektronické komunikace z roku 2002, zejména rámcové směrnice a přístupové směrnice, neumožňují řešit tento problém uložením povinností operátorům s významnou tržní silou.
(26)
Měla by proto být zavedena pravidla, která stanoví povinnost vyhovět přiměřeným žádostem o velkoobchodní přístup k veřejným mobilním komunikačním sítím za účelem poskytování roamingových služeb. Tento přístup by měl být v souladu s potřebami subjektů žádajících o přístup. Přístup by měl být zamítán pouze na základě objektivních kritérií, jako je technická proveditelnost a potřeba zachovat integritu sítě. V případě zamítnutí přístupu by měla mít dotčená strana možnost předložit případ v rámci postupu pro řešení sporů stanoveného v tomto nařízení. K zajištění rovných podmínek by velkoobchodní přístup za účelem poskytování roamingových služeb měl být udělen v souladu s regulačními povinnostmi stanovenými v tomto nařízení platnými na velkoobchodní úrovni a měl by zohlednit různé složky nákladů nezbytné pro poskytování tohoto přístupu. Jednotné regulační pojetí velkoobchodního přístupu za účelem poskytování roamingových služeb by mělo přispět k zamezení vzniku nesrovnalostí mezi členskými státy. Sdružení BEREC by v součinnosti s Komisí a ve spolupráci s příslušnými zúčastněnými stranami mělo vydat pokyny pro velkoobchodní přístup za účelem poskytování roamingových služeb.
(27)
Povinnost poskytnout velkoobchodní roamingový přístup by měla zahrnovat poskytování přímých velkoobchodních roamingových služeb, jakož i poskytování roamingových služeb na velkoobchodním základě za účelem jejich dalšího prodeje třetími osobami. Povinnost poskytnout velkoobchodní roamingový přístup by rovněž měla zahrnovat povinnost operátora mobilní sítě umožnit operátorům virtuálních mobilních sítí a druhotným prodejcům nákup regulovaných velkoobchodních roamingových služeb od agregátních velkoobchodních operátorů, kteří poskytují jediné přístupové místo a standardizovanou platformu pro roamingové dohody na území celé Unie. K zajištění toho, že operátoři budou poskytovatelům roamingu poskytovat přístup ke všem zařízením, která jsou nezbytná pro přímý velkoobchodní roamingový přístup a velkoobchodní roamingový přístup za účelem dalšího prodeje v přiměřené lhůtě, měla by být zveřejněna referenční nabídka obsahující standardní podmínky pro přímý velkoobchodní roamingový přístup a velkoobchodní roamingový přístup za účelem dalšího prodeje. Zveřejnění referenční nabídky by nemělo bránit obchodním jednáním mezi žadatelem o přístup a poskytovatelem přístupu týkajícím se úrovně ceny konečné velkoobchodní dohody či dodatečných služeb velkoobchodního přístupu, které jdou nad rámec služeb nezbytných pro přímý velkoobchodní roamingový přístup a velkoobchodní roamingový přístup za účelem dalšího prodeje.
(28)
Povinnost poskytnout velkoobchodní roamingový přístup by měla zahrnovat přístup ke všem součástem nezbytným pro poskytování roamingových služeb, jako jsou: síťové prvky a přiřazená zařízení; příslušné softwarové systémy včetně systémů podpory provozu; informační systémy nebo databáze pro předběžné objednávání, zajišťování, objednávání, žádosti o údržbu a opravy a fakturaci; převod čísel nebo systémy nabízející funkci na stejné úrovni; mobilní sítě a služby virtuálních sítí.
(29)
V případě, že žadatelé o velkoobchodní roamingový přístup za účelem dalšího prodeje žádají o přístup k zařízením či službám nad rámec toho, co je nezbytné pro poskytování maloobchodních roamingových služeb, operátoři mobilních sítí jim za tato zařízení či služby mohou účtovat spravedlivé a přiměřené ceny. Těmito dodatečnými zařízeními či službami by mohly být mimo jiné služby s přidanou hodnotou, dodatečné softwarové a informační systémy nebo ujednání týkající se fakturace.
(30)
Mobilní komunikační služby jsou prodávány v balíčcích zahrnujících vnitrostátní i roamingové služby, čímž se pro zákazníky výběr roamingových služeb omezuje. Tyto balíčky snižují transparentnost roamingových služeb, protože je obtížné jednotlivé položky v balíčcích porovnat. V důsledku toho není hospodářská soutěž mezi operátory na základě roamingového prvku v balíčku mobilních služeb dosud zjevná. Usnadnění dostupnosti roamingu jako samostatné služby by řešilo strukturální problémy, jelikož by zvýšilo povědomí spotřebitelů o cenách roamingu a umožnilo by jim jasný výběr roamingových služeb, a tím by zvýšilo konkurenční tlak na straně poptávky. Přispěje to tedy k hladkému fungování vnitřního trhu roamingových služeb.
(31)
Poptávka po mobilních datových službách ze strany spotřebitelů i podniků se v posledních letech výrazně zvýšila. Z důvodu vysokých cen za roamingové datové služby je však využívání těchto služeb spotřebiteli a podniky působícími přeshraničně v rámci Unie výrazně omezeno. Vzhledem k nezralosti trhu a k rychle rostoucí poptávce spotřebitelů po roamingových datových službách by regulované maloobchodní ceny mohly pouze udržovat ceny v blízkosti navrhovaných maximálních cen, místo aby je dále stlačovaly, k čemuž došlo v případě nařízení (ES) č. 717/2007, což ještě více potvrzuje potřebu dalších strukturálních opatření.
(32)
Zákazníci by měli mít možnost snadno, v co nejkratší lhůtě, kterou umožňuje technické řešení, bez postihu a bezplatně přejít k jinému poskytovateli roamingových služeb nebo různé alternativní poskytovatele měnit. O této možnosti by zákazníci měli být informováni jasnou, srozumitelnou a snadno dostupnou formou.
(33)
Spotřebitelé by měli mít právo zvolit si způsobem, který zohledňuje jejich potřeby, prodej roamingových služeb oddělený od vnitrostátního balíčku mobilních služeb. V současnosti existuje několik různých způsobů, jak lze technicky realizovat oddělený prodej roamingových služeb, mimo jiné prostřednictvím duálního kódu mezinárodní identifikace mobilního účastníka (IMSI) (dvou oddělených kódů IMSI na téže SIM kartě), jednoho kódu IMSI (sdílení jednoho kódu IMSI mezi domovským poskytovatelem a poskytovatelem roamingu) a kombinací duálního či jednoho kódu IMSI s technickým řešením, jež zákazníkovi nebrání v přístupu k regulovaným roamingovým datovým službám přímo v navštívené síti, prostřednictvím ujednání mezi operátorem domovské sítě a operátorem navštívené sítě.
(34)
Vysoké ceny za datový roaming odrazují zákazníky od využívání mobilních datových služeb při cestování na území Unie. Vzhledem k rostoucí poptávce po roamingových datových službách a významu těchto služeb by neměly existovat žádné překážky bránící dočasnému či trvalému využívání alternativních datových roamingových služeb poskytovaných přímo v navštívené síti, a to bez ohledu na stávající smlouvy či ujednání o roamingu s domovskými poskytovateli a aniž by tito poskytovatelé účtovali jakékoli další poplatky. Domovští poskytovatelé a poskytovatelé roamingových datových služeb by při žádosti o nabídku roamingových datových služeb poskytovaných přímo v navštívené síti měli spolupracovat, aby zákazníkům nebránili v přístupu k těmto službám a v jejich využívání a aby zajistili nepřetržité poskytování ostatních roamingových služeb.
(35)
Vzhledem k tomu, že toto nařízení by nemělo stanovit žádná zvláštní technická řešení pro oddělený prodej roamingových služeb, nýbrž pouze vytvořit podmínky pro řešení, které bude nejúčelnější a nejúčinnější, včetně kombinovaného řešení, na jehož vývoji bude pracovat Komise na základě podnětů od sdružení BEREC, měla by být kritéria stanovena s ohledem na technické vlastnosti, které by mělo splňovat technické řešení pro oddělený prodej roamingových služeb. Tato kritéria by mimo jiné měla zahrnovat zavedení tohoto řešení koordinovaným a harmonizovaným způsobem v celé Unii a měla by zajišťovat, že si spotřebitelé mohou rychle a snadno zvolit jiného poskytovatele roamingových služeb beze změny telefonního čísla. Kromě toho by neměly být kladeny překážky využívání roamingu mimo území Unie ani zákazníky ze třetích zemí uvnitř Unie.
(36)
Za účelem technického zajištění koordinovaného a řádného technického vývoje poskytování oddělených roamingových služeb, aniž by přitom bylo bráněno v přístupu k datovým roamingovým službám poskytovaným přímo v navštívené síti, by měla být zavedena intenzivnější spolupráce a koordinace mezi operátory mobilních sítí. Proto by měly být vypracovány příslušné základní zásady a metody umožňující rychle se přizpůsobovat změněným okolnostem a technologickému pokroku. Sdružení BEREC by v součinnosti s příslušnými zúčastněnými stranami mělo napomáhat Komisi při vývoji technických prvků, aby byl umožněn oddělený prodej roamingových služeb a nebránilo se v přístupu ke službám datového roamingu poskytovaným přímo v navštívené síti. Komise by měla v případě nutnosti udělit zmocnění evropskému normalizačnímu orgánu, aby přizpůsobil příslušné normy, jež jsou pro harmonizované zavedení odděleného prodeje regulovaných maloobchodních roamingových služeb nezbytné.
(37)
Za účelem zajištění jednotných podmínek provádění tohoto nařízení by měly být Komisi svěřeny prováděcí pravomoci, pokud jde o podrobná pravidla týkající se povinnosti domovských poskytovatelů poskytovat informace a o technické řešení odděleného prodeje roamingových služeb. Tyto pravomoci by měly být vykonávány v souladu s nařízením Evropského parlamentu a Rady (EU) č. 182/2011 ze dne 16. února 2011, kterým se stanoví pravidla a obecné zásady způsobu, jakým členské státy kontrolují Komisi při výkonu prováděcích pravomocí (16).
(38)
Sdružení BEREC by mělo mít možnost, s ohledem na toto nařízení a prováděcí akty přijaté na jeho základě, poskytovat ze svého vlastního podnětu zvláštní technické pokyny týkající se odděleného prodeje regulovaných maloobchodních roamingových služeb nebo dalších otázek, které upravuje toto nařízení.
(39)
Obecně převažuje názor, že k tomu, aby byl oddělený prodej regulovaných maloobchodních roamingových služeb plně efektivní, je třeba jej doplnit povinností poskytnout velkoobchodní přístup pro poskytování roamingových služeb, čímž by se usnadnil vstup na trh novým nebo stávajícím poskytovatelům, včetně přeshraničních poskytovatelů roamingových služeb. Toto řešení by zabránilo nesrovnalostem mezi členskými státy tím, že by zajistilo jednotný regulační přístup a přispělo tak k rozvoji vnitřního trhu. Zavedení odděleného prodeje regulovaných maloobchodních roamingových služeb si však vyžádá, aby byla operátorům udělena přiměřená lhůta na přizpůsobení se z technického hlediska, a z toho důvodu tato strukturální opatření povedou k dosažení opravdového vnitřního trhu s dostatečnou hospodářskou soutěží až po určité době. Z toho důvodu by maximální velkoobchodní ceny za roamingové hlasové, SMS a datové služby, jakož i ochranné stropy pro tyto služby na maloobchodní úrovni měly být dočasně zachovány na přiměřené úrovni, aby byly spotřebitelům během přechodného období zavádění těchto strukturálních opatření zajištěny stávající výhody.
(40)
Vzhledem k pokračující dočasné regulaci cen by regulační povinnosti, jejichž cílem je chránit zájmy roamingových zákazníků, měly být uloženy na maloobchodní i velkoobchodní úrovni, neboť zkušenosti ukazují, že snížení velkoobchodních cen roamingových služeb na území Unie se nemusí promítnout do nižších maloobchodních cen za roaming, jelikož k tomu chybí pobídky. Na druhé straně by opatření ke snížení úrovně maloobchodních cen, která by neupravovala úroveň velkoobchodních nákladů spojených s poskytováním těchto služeb, mohla vést k riziku narušení řádného fungování vnitřního trhu roamingových služeb na území Unie a neumožnila by vyšší stupeň hospodářské soutěže.
(41)
Dokud strukturální opatření nezajistí na vnitřním trhu roamingových služeb dostatečnou hospodářskou soutěž, jež by vedla ke snižování velkoobchodních nákladů, jež by bylo dále přeneseno na spotřebitele, je nejúčinnější a nejpřiměřenější metodou regulace úrovně cen za uskutečňování a příjem roamingových volání v rámci Unie stanovení maximálních průměrných cen za minutu volání na velkoobchodní úrovni pro celou Unii a omezení cen na maloobchodní úrovni prostřednictvím eurotarifu zavedeného nařízením (ES) č. 717/2007, jenž byl rozšířen o euro-SMS tarif stanovený v nařízení (ES) č. 544/2009 (17) a měl by být rozšířen o datový eurotarif stanovený tímto nařízením. Průměrná velkoobchodní cena by měla platit pro jakoukoli dvojici mobilních operátorů v rámci Unie v průběhu stanoveného období.
(42)
Přechodný hlasový, SMS a datový eurotarif by měly být stanoveny na ochranné úrovni, jež zajistí, že spotřebitelské výhody budou během přechodného období zavádění těchto strukturálních opatření nejen zachovány, ale dokonce zvýšeny, a zaručí poskytovatelům roamingu dostatečnou marži a podnítí konkurenční roamingové nabídky za nižší ceny. Během dotčeného období by poskytovatelé roamingu o eurotarifech měli aktivně zákazníky informovat a všem svým roamingovým zákazníkům by je měli nabízet bezplatně a jasnou a transparentní formou.
(43)
Přechodný hlasový, SMS a datový eurotarif, který má být nabízen roamingovým zákazníkům, by měl odrážet přiměřenou marži účtovanou k velkoobchodním nákladům na poskytování roamingových služeb, ale přitom by měl poskytovatelům roamingu ponechat volnost soutěžit mezi sebou diferenciací svých nabídek a přizpůsobením svých cenových struktur tržním podmínkám a preferencím spotřebitelů. Ochranné stropy by měly být stanoveny na úrovních, které nenarušují konkurenční výhody strukturálních opatření, a mohly by být odstraněny, jakmile bude možné pomocí strukturálních opatření poskytnout zákazníkům konkrétní přínosy. Tento regulační přístup by se neměl vztahovat na tu část tarifu, která je účtována za poskytování služeb s přidanou hodnotou, ale pouze na tarify za připojení k těmto službám.
(44)
Tento regulační přístup by měl být snadno proveditelný a sledovatelný, aby se minimalizovala administrativní zátěž operátorů a poskytovatelů roamingu, na něž se její požadavky vztahují, jakož i vnitrostátních regulačních orgánů, které jsou pověřeny dohledem a jejich prosazováním. Měl by být rovněž transparentní a bezprostředně srozumitelný všem uživatelům mobilních telefonů v Unii. Operátorům, kteří poskytují velkoobchodní a maloobchodní roamingové služby, by měl dále přinášet jistotu a předvídatelnost. Proto je vhodné, aby byla maximální výše cen za minutu na velkoobchodní i maloobchodní úrovni stanovena v tomto nařízení, a to v konkrétních částkách.
(45)
Při stanovení této maximální výše průměrných cen za minutu na velkoobchodní úrovni je třeba vzít v úvahu různé prvky, které tvoří roamingové volání na území Unie, zejména náklady na zahájení a ukončení volání v mobilní síti včetně režijních nákladů, signalizace a tranzitu. Nejvhodnějším měřítkem pro zahájení a ukončení volání je průměrná sazba za ukončení volání pro operátory mobilních sítí v Unii, stanovená na základě informací, jež poskytly vnitrostátní regulační orgány a které zveřejnila Komise. Při stanovení maximálních průměrných cen za minutu podle tohoto nařízení by proto mělo být přihlédnuto k průměrným sazbám za ukončení volání v mobilní síti, které mohou být použity jako měřítko pro stanovení souvisejících nákladů. Maximální průměrné ceny za minutu na velkoobchodní úrovni by měly být každoročně snižovány s ohledem na snižování sazeb za ukončení volání v mobilní síti, které občas předepisují vnitrostátní regulační orgány.
(46)
Stanovením přechodného hlasového eurotarifu na maloobchodní úrovni by mělo být roamingovým zákazníkům zaručeno, že jim nebude účtována přemrštěná cena za uskutečnění nebo příjem regulovaného roamingového volání, ale přitom se poskytovatelům roamingu ponechá dostatečná marže pro diferenciaci produktů nabízených zákazníkům.
(47)
Během přechodného období ochranných stropů by všichni zákazníci měli mít možnost zvolit si bez dodatečných plateb a podmínek jednoduchý roamingový tarif, který nepřesáhne maximální ceny, a měli by být o této možnosti informováni. Přiměřené rozpětí mezi velkoobchodními a maloobchodními cenami by mělo zajistit, že poskytovatelé roamingu budou moci pokrýt všechny své specifické roamingové náklady na maloobchodní úrovni, včetně odpovídajícího podílu na marketingových nákladech a nákladech na dotované telefonní sady, a zbude jim odpovídající zůstatek, který jim poskytne přiměřený zisk. Přechodný hlasový, SMS a datový eurotarif jsou vhodným prostředkem pro to, aby poskytly ochranu spotřebitelům a současně pružnost poskytovatelům roamingu. V souladu se snižováním cen na velkoobchodní úrovni by se každoročně měla snižovat i maximální výše hlasového, SMS a datového eurotarifu.
(48)
Noví roamingoví zákazníci by během přechodného období ochranných stropů měli být úplným, jasným a srozumitelným způsobem informováni o rozsahu roamingových tarifů v Unii, a to včetně tarifů, které odpovídají přechodnému hlasovému, SMS a datovému eurotarifu. Stávající roamingoví zákazníci by měli mít během určitého období možnost si zvolit nový tarif, který je v souladu s přechodným hlasovým, SMS a datovým eurotarifem, nebo jiné roamingové tarify. U stávajících roamingových zákazníků, kteří se v tomto období nerozhodli, je vhodné rozlišovat mezi zákazníky, kteří si zvolili konkrétní roamingový tarif nebo balíček již před vstupem tohoto nařízení v platnost, a těmi, kteří tak neučinili. Zákazníkům spadajícím do druhé kategorie by měl být automaticky přidělen tarif, který je v souladu s tímto nařízením. Roamingoví zákazníci využívající specifické roamingové tarify nebo balíčky, jež vyhovují jejich osobním požadavkům a jež si zvolili na základě těchto požadavků, by měli dříve zvolené tarify nebo balíčky nadále využívat, pokud poté, co byli upozorněni na jejich současné tarifní podmínky a platné eurotarify, oznámí svému poskytovateli roamingu, že si přejí svůj tarif zachovat. Tyto specifické roamingové tarify nebo balíčky by mohly zahrnovat například roamingové paušální tarify, neveřejné tarify, tarify s dodatečnými pevnými platbami za roaming, tarify s cenami za minutu, které jsou nižší než nejvyšší hlasový, SMS a datový eurotarif, nebo tarify s cenami za sestavení spojení.
(49)
Jelikož by toto nařízení mělo představovat zvláštní opatření ve smyslu čl. 1 odst. 5 rámcové směrnice a jelikož se po poskytovatelích roamingových služeb na území Unie může tímto nařízením požadovat, aby změnili své maloobchodní roamingové tarify v souladu s požadavky tohoto nařízení, nemělo by těmito změnami vznikat uživatelům mobilních telefonů právo odstoupit od smluv na základě vnitrostátních právních předpisů provádějících předpisový rámec pro elektronické komunikace z roku 2002.
(50)
Tímto nařízením by neměly být dotčeny inovativní nabídky pro zákazníky, které jsou výhodnější než přechodný hlasový, SMS a datový eurotarif ve smyslu tohoto nařízení, ale naopak by jím měly být podněcovány inovativní nabídky roamingovým zákazníkům v nižších cenových hladinách, zejména v reakci na dodatečný konkurenční tlak vytvořený strukturálními opatřeními tohoto nařízení. Toto nařízení nevyžaduje opětovné zavedení plateb za roaming tam, kde už byly jednou zcela zrušeny, ani zvýšení stávajících cen za roaming na úroveň přechodných ochranných limitů stanovených tímto nařízením.
(51)
Nejsou-li maximální ceny vyjádřeny v eurech, měly by být použitelné počáteční limity a upravené hodnoty těchto limitů stanoveny v příslušné měně za použití referenčního směnného kurzu zveřejněného v Úředním věstníku Evropské unie v den stanovený tímto nařízením. Jestliže není ke stanovenému dni zveřejněn žádný kurz, měl by být použitelným referenčním směnným kurzem kurz zveřejněný v prvním Úředním věstníku Evropské unie po tomto dni, který takový referenční směnný kurz obsahuje. K ochraně spotřebitelů před zvyšováním maloobchodních cen za regulované roamingové služby (regulované hlasové, SMS nebo datové roamingové služby) v důsledku fluktuací referenčního směnného kurzu měn jiných než euro by členský stát, jehož měnou není euro, měl používat při stanovování maximálních maloobchodních cen ve své měně průměrnou hodnotu několika referenčních směnných kurzů za určité období.
(52)
Obvyklý postup některých operátorů mobilních sítí účtovat ceny za zprostředkování velkoobchodních roamingových volání na základě minimálních účtovacích jednotek v délce až 60 sekund na rozdíl od účtování po sekundách běžného pro většinu velkoobchodních propojovacích cen způsobuje narušení hospodářské soutěže mezi těmito operátory a operátory s jinou metodou účtování a narušuje jednotné uplatňování maximálních velkoobchodních cen zavedených tímto nařízením. Navíc to představuje příplatek, který má v důsledku zvýšení velkoobchodních nákladů negativní dopad na cenu za roamingové hlasové služby na maloobchodní úrovni. Od operátorů mobilních sítí by se proto mělo požadovat, aby účtovali poplatky za velkoobchodní zprostředkování regulovaných roamingových volání po sekundách.
(53)
Skupina ERG, předchůdce sdružení BEREC, odhadla, že obvyklý postup mobilních operátorů účtovat v intervalech delších než jedna sekunda za roamingové služby na maloobchodní úrovni představuje zvýšení typického účtu hlasového eurotarifu o 24 % za uskutečněné hovory a o 19 % za přijaté hovory. Skupina také uvedla, že toto zvýšení představuje formu skrytého příplatku, protože pro většinu zákazníků není transparentní. Z tohoto důvodu skupina ERG doporučila neprodleně přijmout opatření k řešení odlišných postupů účtování hlasového eurotarifu na maloobchodní úrovni.
(54)
Nařízení (ES) č. 717/2007 sice stanovením eurotarifu v rámci Unie zavedlo společný přístup k zajištění, aby roamingovým zákazníkům nebyly účtovány přemrštěné ceny za regulovaná roamingová volání, rozdílné stanovování fakturačních jednotek užívané mobilními operátory však závažně narušuje jeho jednotné uplatňování. To rovněž znamená, že navzdory přeshraniční povaze roamingových služeb v rámci Unie existují odlišné přístupy k účtování regulovaných roamingových volání, což vede k narušení podmínek hospodářské soutěže na vnitřním trhu.
(55)
Proto je potřeba zavést společný soubor pravidel týkajících se stanovování fakturačních jednotek hlasového eurotarifu na maloobchodní úrovni s cílem dále posílit vnitřní trh a zajistit stejně vysokou úroveň ochrany uživatelů roamingových služeb na území Unie.
(56)
Poskytovatelé regulovaných roamingových volání na maloobchodní úrovni by proto měli mít povinnost svým zákazníkům účtovat volání v rámci hlasového eurotarifu po sekundách, kromě možnosti uplatnění minimální počáteční účtované doby v délce nejvýše 30 sekund u uskutečněných volání. Tím poskytovatelé roamingu získají možnost pokrýt přiměřené náklady za sestavení spojení a pružně konkurovat nabídkou kratších minimálních účtovaných dob. U příchozích volání v rámci hlasového eurotarifu není odůvodněná žádná minimální počáteční účtovaná doba, protože vzniklé velkoobchodní náklady jsou účtovány po sekundách a případné specifické náklady za sestavení spojení jsou již pokryty sazbami za ukončení volání v mobilní síti.
(57)
Zákazníci by neměli být nuceni platit za příjem hlasových zpráv v navštívené síti, neboť nemohou ovlivnit délku těchto zpráv. Tím by neměly být dotčeny ostatní platné ceny za hlasové zprávy, například ceny za poslech těchto zpráv.
(58)
Zákazníci, kteří žijí v příhraničních regionech, by neměli dostávat neodůvodněně vysoké účty v důsledku nevyžádaného roamingu. Poskytovatelé roamingu by proto měli přijmout přiměřená opatření, aby ochránili zákazníky před tím, aby byli postiženi poplatky za roaming v době, kdy se nacházejí na území svého členského státu. To by mělo zahrnovat přiměřená informační opatření, jež by zákazníkům umožnila aktivně se vyvarovat těchto případů nevyžádaného roamingu. Vnitrostátní regulační orgány by měly pozorně sledovat situace, v nichž se zákazníci potýkají s problémy placení poplatků za roaming v době, kdy se stále ještě nacházejí na území svého členského státu, a měly by přijmout vhodná opatření k omezení tohoto problému.
(59)
Pokud jde o roamingové SMS služby, jako v případě roamingových hlasových volání, existuje i zde značné riziko, že samotné uložení povinností v oblasti velkoobchodních cen by nemuselo automaticky znamenat nižší sazby pro maloobchodní zákazníky. Na druhé straně by opatření pro snížení úrovně maloobchodních cen, která by neupravovala úroveň velkoobchodních nákladů spojených s poskytováním těchto služeb, mohla zvýšením rizika stlačení cen poškodit postavení některých poskytovatelů roamingu, zejména těch menších.
(60)
Navíc kvůli zvláštní struktuře trhu roamingových služeb a jeho přeshraniční povaze neposkytl předpisový rámec pro elektronické komunikace z roku 2002 vnitrostátním regulačním orgánům vhodné nástroje pro účinné vyřešení problémů konkurence, které jsou příčinou vysoké úrovně velkoobchodních a maloobchodních cen za regulované roamingové SMS služby. V důsledku toho není zajištěno řádné fungování vnitřního trhu, což by mělo být napraveno.
(61)
Regulační povinnosti týkající se regulovaných roamingových SMS služeb by měly být uloženy na velkoobchodní úrovni, aby vznikl přiměřenější vztah mezi velkoobchodními cenami a vzniklými náklady na poskytování služby, a na maloobchodní úrovni po přechodné období na ochranu zájmů roamingových zákazníků, dokud strukturální opatření nenabudou účinku.
(62)
Dokud strukturální opatření nepřinesou na trhu roamingových služeb dostatečnou hospodářskou soutěž, nejúčinnější a nejpřiměřenější metodou regulace úrovně cen za regulované roamingové SMS služby na velkoobchodní úrovni je stanovení maximální průměrné ceny, platné na úrovni Unie, za SMS zprávu odeslanou z navštívené sítě. Průměrná velkoobchodní cena by měla platit pro jakoukoli dvojici operátorů v rámci Unie v průběhu stanoveného období.
(63)
Maximální velkoobchodní ceny za regulované roamingové SMS služby by měly zahrnovat všechny náklady vzniklé poskytovateli této velkoobchodní služby, včetně mimo jiné nákladů na původ, na tranzit a nepokrytých nákladů na ukončení roamingových SMS zpráv v navštívené síti. Velkoobchodním poskytovatelům regulovaných roamingových SMS služeb by proto mělo být zakázáno účtovat si zvláštní poplatek za ukončení roamingových SMS zpráv v jejich síti, aby bylo zajištěno jednotné uplatňování pravidel stanovených tímto nařízením.
(64)
Aby bylo zajištěno, že maximální ceny za velkoobchodní roamingové SMS služby lépe odpovídají úrovním, které odrážejí vzniklé náklady na poskytování služby, a že se na maloobchodní úrovni může rozvíjet hospodářská soutěž, měly by maximální velkoobchodní ceny za regulované SMS služby být postupně snižovány.
(65)
V nařízení (ES) č. 544/2009 se při neexistenci strukturálních prvků zavádějících na trh roamingových služeb hospodářskou soutěž za nejúčinnější a nejpřiměřenější metodu regulace úrovně cen za roamingové SMS zprávy na území Unie na maloobchodní úrovni považovalo zavedení povinnosti mobilních operátorů nabízet svým roamingovým zákazníkům SMS eurotarif, který nepřekračuje stanovenou maximální cenu.
(66)
Dokud strukturální opatření nenabudou účinku, přechodný SMS eurotarif by měl být ponechán na ochranné úrovni, která zajistí, že budou zachovány stávající spotřebitelské výhody, poskytovatelům roamingu zaručuje dostatečnou marži a současně přiměřeněji odráží vzniklé náklady na poskytování služby.
(67)
Přechodný SMS eurotarif, který může být nabízen roamingovým zákazníkům, by proto měl odrážet přiměřenou marži účtovanou k nákladům na poskytování regulovaných roamingových SMS služeb, ale přitom by měl poskytovatelům roamingu ponechat volnost soutěžit mezi sebou diferenciací svých nabídek a přizpůsobením cenových struktur tržním podmínkám a preferencím spotřebitelů. Ochranné stropy by měly být stanoveny na úrovních, které nenarušují konkurenční výhody strukturálních opatření, a mohly by být odstraněny, jakmile strukturální opatření nabudou účinku. Tento regulační přístup by se neměl vztahovat na SMS služby s přidanou hodnotou.
(68)
Roamingoví zákazníci by neměli být nuceni platit žádné příplatky za příjem regulovaných roamingových SMS zpráv nebo hlasových zpráv při roamingu v navštívené síti, protože náklady na ukončení jsou již kompenzovány v maloobchodní ceně účtované za odeslání roamingové SMS zprávy nebo hlasové zprávy.
(69)
SMS eurotarif by měl automaticky platit pro každého nového či stávajícího roamingového zákazníka, který si dobrovolně nevybral nebo dobrovolně nevybere zvláštní roamingový tarif pro SMS služby nebo balíček roamingových služeb zahrnující regulované roamingové SMS služby.
(70)
SMS zpráva je služba krátkých textových zpráv, která je jednoznačně rozeznatelná od jiných zpráv, jako jsou MMS zprávy nebo e-maily. Aby si toto nařízení zachovalo svou účinnost a jeho cíle byly zcela splněny, je třeba zakázat veškeré změny technických parametrů roamingových SMS zpráv, které by je odlišovaly od vnitrostátních SMS zpráv.
(71)
Údaje shromážděné vnitrostátními regulačními orgány ukazují, že vysoké průměrné velkoobchodní ceny za roamingové datové služby, které operátoři navštívené sítě účtují poskytovatelům roamingu roamingových zákazníků, přetrvávají. I když se zdá, že tyto velkoobchodní ceny mají klesající tendenci, přesto jsou ve vztahu k příslušným nákladům nadále velmi vysoké.
(72)
Přetrvávání vysokých velkoobchodních cen za roamingové datové služby lze přičítat především vysokým velkoobchodním cenám, které si účtují operátoři neupřednostňovaných sítí. Příčinou těchto cen jsou omezení řízení provozu v sítích, která operátory nemotivují k jednostrannému snižování standardních velkoobchodních cen, neboť provoz se uskuteční bez ohledu na účtovanou cenu. Důsledkem je mimořádná rozdílnost velkoobchodních nákladů. V některých případech jsou velkoobchodní ceny za datový roaming v neupřednostňovaných sítích šestkrát vyšší než ceny v sítích upřednostňovaných. Přemrštěné velkoobchodní ceny za roamingové datové služby vedou ke značným narušením podmínek hospodářské soutěže mezi mobilními operátory v Unii, což narušuje řádné fungování vnitřního trhu. Znesnadňují rovněž poskytovatelům roamingu předvídat velkoobchodní náklady, v důsledku čehož nejsou schopni poskytnout zákazníkům transparentní a konkurenceschopné maloobchodní cenové balíčky. Vzhledem k omezeným možnostem vnitrostátních regulačních orgánů vyřešit tyto problémy účinně na vnitrostátní úrovni by měla být uplatňována maximální velkoobchodní cena za roamingové datové služby. Regulační povinnosti týkající se regulovaných roamingových datových služeb by měly být uloženy na velkoobchodní úrovni, aby vznikl přiměřenější vztah mezi velkoobchodními cenami a vzniklými náklady na poskytování služby, a na maloobchodní úrovni na ochranu zájmů roamingových zákazníků.
(73)
Poskytovatelé roamingu by neměli roamingovým zákazníkům účtovat žádný poplatek za jakoukoli regulovanou roamingovou datovou službu, pokud a dokud roamingový zákazník poskytování této služby nepřijme.
(74)
Působnost tohoto nařízení by měla zahrnovat poskytování maloobchodních roamingových datových služeb na území Unie. Zvláštní charakteristické rysy trhů roamingových služeb, které odůvodňovaly přijetí nařízení (ES) č. 717/2007 a uložení povinností mobilním operátorům, pokud jde o poskytování hlasových roamingových volání a SMS zpráv na území Unie, platí stejnou měrou i pro poskytování maloobchodních roamingových datových služeb na území Unie. Obdobně jako roamingové hlasové a SMS služby se roamingové datové služby na vnitrostátní úrovni nenakupují samostatně, nýbrž představují pouze součást většího maloobchodního balíčku, který si zákazníci kupují od svého poskytovatele roamingu, čímž jsou omezeny konkurenční síly. Obdobně kvůli přeshraniční povaze dotyčných služeb nemohou vnitrostátní regulační orgány odpovídající za ochranu a prosazování zájmů uživatelů mobilních telefonů, kteří mají bydliště na jejich území, vykonávat kontrolu nad chováním operátorů navštívené sítě, kteří sídlí v jiných členských státech.
(75)
Dokud strukturální opatření nezajistí dostatečnou hospodářskou soutěž, obdobně jako u platných regulačních opatření pro hlasové a SMS služby, je nejúčinnější a nejpřiměřenější metodou regulace úrovně cen za maloobchodní roamingové datové služby na území Unie po přechodnou dobu zavedení povinnosti poskytovatelů roamingu nabízet svým roamingovým zákazníkům přechodný datový eurotarif, který nepřekračuje stanovenou maximální cenu. Datový eurotarif by měl být nastaven na ochrannou úroveň, která zajistí ochranu spotřebitelů, dokud strukturální opatření nenabudou účinku, a poskytovatelům roamingu zaručuje dostatečnou marži a současně přiměřeněji odráží vzniklé náklady na poskytování služby.
(76)
Přechodný datový eurotarif, který může být nabízen roamingovým zákazníkům, by proto měl odrážet přiměřenou marži účtovanou k nákladům na poskytování regulovaných roamingových datových služeb, ale přitom by měl poskytovatelům roamingu ponechat volnost soutěžit mezi sebou diferenciací svých nabídek a přizpůsobením cenových struktur tržním podmínkám a preferencím spotřebitelů. Ochranné stropy by měly být stanoveny na úrovni, která nenarušuje konkurenční výhody strukturálních opatření, a mohly by být odstraněny, jakmile bude pomocí strukturálních opatření možné přinést zákazníkům konkrétní a trvalé přínosy. Obdobně jako v případě roamingových hlasových a SMS služeb by se vzhledem k předpokládanému snížení vzniklých nákladů na poskytování maloobchodních roamingových datových služeb měly nejvyšší regulované ceny za přechodný datový eurotarif postupně snižovat.
(77)
Přechodný datový eurotarif by měl automaticky platit pro každého nového či stávajícího roamingového zákazníka, který si dobrovolně nevybral nebo dobrovolně nevybere zvláštní roamingový datový tarif nebo balíček roamingových služeb zahrnující regulované roamingové datové služby.
(78)
Aby bylo zajištěno, že spotřebitelé platí za datové služby, které skutečně využili, a aby nedošlo k problémům, jaké se po zavedení nařízení (ES) č. 717/2007 vyskytly u hlasových služeb, totiž že v důsledku mechanismů stanovování poplatků využívaných operátory jsou ceny spotřebitelům skryty, by měl být přechodný datový eurotarif účtován po jednom kilobytu. Tento způsob účtování je v souladu s mechanismem stanovování poplatků platným na velkoobchodní úrovni.
(79)
Poskytovatelé roamingu mohou nabízet přiměřený souhrnný paušální měsíční tarif, na který se nevztahují žádné maximální ceny a který by mohl zahrnovat všechny roamingové služby na území Unie.
(80)
V zájmu zajištění toho, aby z tohoto nařízení měli prospěch všichni uživatelé mobilní hlasové telefonie, by se přechodné maloobchodní cenové požadavky měly použít bez ohledu na to, zda má roamingový zákazník se svým poskytovatelem roamingu uzavřenu smlouvu o využívání předplacených služeb či zda je jeho tarifním zákazníkem, a nezávisle na tom, zda poskytovatel roamingu provozuje svou vlastní síť, je operátorem virtuální mobilní sítě či druhotným prodejcem služeb mobilní hlasové telefonie.
(81)
Pokud poskytovatelé mobilních telefonních služeb z Unie dospějí k závěru, že ukončením platnosti nebo hrozbou ukončení platnosti jejich roamingových ujednání s operátory mobilních sítí v jiných členských státech budou ohroženy výhody interoperability a spojení od koncového bodu ke koncovému bodu, kterých požívají jejich zákazníci, nebo pokud nemohou svým zákazníkům poskytnout službu v jiném členském státě, protože neuzavřeli dohodu s jedním nebo více operátory sítí na velkoobchodní úrovni, měly by vnitrostátní regulační orgány v případě nutnosti využít pravomocí, které jim jsou svěřeny článkem 5 přístupové směrnice, a zajistit přiměřený přístup a propojení, aby bylo zaručeno takové spojení od koncového bodu ke koncovému bodu a interoperabilita služeb s ohledem na cíle uvedené v článku 8 rámcové směrnice, zejména s ohledem na cíl vytvoření plně funkčního vnitřního trhu elektronických komunikačních služeb.
(82)
Poskytovatelé mobilních komunikačních služeb by za účelem zlepšení transparentnosti maloobchodních cen za roamingové služby a pomoci uživatelům roamingu při rozhodování o použití jejich mobilního zařízení při pobytu v zahraničí měli svým roamingovým zákazníkům bezplatně poskytovat informace o cenách za roaming, které jsou v jejich případě použitelné při využívání roamingových služeb v navštíveném členském státě. Jelikož určité skupiny zákazníků mohou být o cenách za roaming již dobře informovány, poskytovatelé roamingu by jim měli dát možnost jednoduše tuto službu zasílání automatických zpráv zrušit. Poskytovatelé by měli kromě toho svým zákazníkům, za předpokladu, že se nacházejí na území Unie, na požádání aktivně a bezplatně poskytovat další informace o cenách za minutu, za SMS zprávu nebo za megabyte dat (včetně DPH), za uskutečnění nebo přijetí volání a rovněž za odeslání nebo přijetí SMS, MMS a jiných datových komunikačních služeb v navštíveném členském státě.
(83)
Z důvodu transparentnosti je rovněž nutné, aby poskytovatelé informovali o cenách za roaming, zejména o hlasovém, SMS a datovém eurotarifu a o souhrnném paušálním tarifu, pokud jej nabízejí, při uzavírání účastnických smluv a rovněž pokaždé, když dojde ke změně cen za roaming. Informace o cenách za roaming by měli poskytovatelé roamingu poskytovat přiměřenou formou, například na fakturách, na internetu, prostřednictvím televizní reklamy nebo hromadnými dopisy zákazníkům. Veškeré informace a nabídky by měly být jednoznačné, srozumitelné, porovnatelné a transparentní s ohledem na ceny a vlastnosti služeb. Zveřejňování roamingových nabídek prostřednictvím reklamy a jejich uvádění na trh ke spotřebiteli by mělo být plně v souladu s právními předpisy v oblasti ochrany spotřebitele, zejména se směrnicí Evropského parlamentu a Rady 2005/29/ES ze dne 11. května 2005 o nekalých obchodních praktikách vůči spotřebitelům na vnitřním trhu (směrnice o nekalých obchodních praktikách) (18). Poskytovatelé roamingu by měli zajistit, aby všichni jejich roamingoví zákazníci byli informováni o tom, že v dotčeném období mají k dispozici regulované tarify, a měli by zákazníky srozumitelnou a jednoznačnou formou písemně informovat o podmínkách hlasového, SMS a datového eurotarifu a o jejich právu přejít na tento tarif nebo z něho přejít na jiný.
(84)
Nadto by měla být zavedena opatření ke zlepšení transparentnosti maloobchodních cen za veškeré roamingové datové služby, která by zabránila především „šokům z vyúčtování“ jakožto jevu, který brání řádnému fungování vnitřního trhu, a poskytla roamingovým zákazníkům nástroje potřebné ke sledování a kontrole jejich výdajů za roamingové datové služby. Rovněž by se neměly klást žádné překážky zavádění aplikací nebo technologií, které mohou být náhradou či alternativou roamingových služeb, např. WiFi.
(85)
Zejména by poskytovatelé roamingu měli svým roamingovým zákazníkům bezplatně poskytovat personalizované tarifní informace o cenách platných pro roamingové datové služby, a to pokaždé, když použijí roamingovou datovou službu po vstupu do jiné země. Tyto informace by měly být doručeny na jejich mobilní zařízení způsobem, který nejlépe zajistí snadné přijetí a porozumění, a takovým způsobem, aby měli možnost pozdějšího snadného opětovného přístupu k nim.
(86)
Poskytovatelé roamingu by měli zajistit, aby jejich zákazníci byli před uzavřením i po uzavření smlouvy náležitě informováni o cenách za regulované roamingové datové služby, aby zákazníkům usnadnili pochopení finančních důsledků používání roamingových datových služeb a umožnili jim sledovat a kontrolovat své výdaje za ně. Tyto informace by mohly zahrnovat příklady přibližného objemu dat využitého například pro odeslání e-mailu, odeslání obrázku, prohlížení internetu a využívání mobilních aplikací.
(87)
Aby nedocházelo k „šokům z vyúčtování“, poskytovatelé roamingu by měli stanovit jeden či více maximálních finančních nebo objemových limitů pro splatné datové roamingové služby (uváděných v měně, ve které jsou roamingovému zákazníkovi služby účtovány), které by měli bezplatně nabízet všem svým roamingovým zákazníkům a jejichž součástí by bylo příslušné upozornění, když se tomuto limitu přiblíží, a to formou sdělení, které je možné později znovu zobrazit. Po dosažení tohoto maximálního limitu by zákazníci již neměli tyto služby přijímat, ani by jim neměly být účtovány, pokud si výslovně nevyžádají, aby jim byly tyto služby i nadále poskytovány za podmínek uvedených v upozornění. V takovém případě by měli bezplatně obdržet potvrzení, a to formou sdělení, které je možné později znovu zobrazit. Roamingoví zákazníci by měli dostat příležitost vybrat si v přiměřené lhůtě jakýkoli z těchto maximálních finančních nebo objemových limitů nebo možnost nezvolit si žádný limit. Pokud se zákazníci nerozhodnou jinak, měl by jim být přidělen výchozí limit.
(88)
Tato opatření ke zvýšení transparentnosti je třeba chápat jako minimální ochranu roamingových zákazníků a neměla by znemožňovat poskytovatelům roamingu nabízet svým zákazníkům řadu jiných prostředků, které jim pomohou předvídat a kontrolovat výdaje za roamingové datové služby. Mnoho poskytovatelů roamingu například vytváří nové maloobchodní paušální roamingové nabídky, které povolují datový roaming za určitou cenu na určitou dobu až do vyčerpání stanoveného objemového limitu („fair use policy“). Obdobně poskytovatelé roamingu vyvíjejí systémy, které jejich roamingovým zákazníkům umožní přijímat v reálném čase aktualizované informace o celkových splatných roamingových datových službách. Tento vývoj na vnitrostátních trzích by měl být zohledněn v harmonizovaných pravidlech, aby bylo zajištěno řádné fungování vnitřního trhu.
(89)
„Šoky z vyúčtování“ za používání roamingových datových služeb se rovněž mohou dotknout zákazníků s předplacenými tarify. Z toho důvodu by se ustanovení o mezním limitu mělo vztahovat i na tyto zákazníky.
(90)
Mezi regulovanými roamingovými tarify, které platí v rámci Unie, a roamingovými tarify účtovanými zákazníkům, kteří cestují mimo území Unie, jsou značné rozdíly a ve srovnání s cenami v Unii jsou tyto tarify velmi vysoké. V důsledku toho, že se k otázce transparentnosti a ochranných opatření v oblasti roamingu využívaného mimo území Unie neuplatňuje žádný jednotný přístup, spotřebitelé si nejsou jisti svými právy, což je často odrazuje od využívání mobilních služeb při pobytu v zahraničí. Transparentní poskytování informací zákazníkům by jim proto nepomáhalo jen při rozhodování o tom, jak používat svá mobilní zařízení při cestování v zahraničí (a to jak v rámci Unie, tak mimo ni), ale mohlo by jim pomáhat i při volbě poskytovatele roamingu. Proto je nezbytné, aby problém nedostatečné transparentnosti a ochrany spotřebitele byl řešen prostřednictvím uplatnění některých opatření v oblasti transparentnosti a ochranných opatření rovněž na roamingové služby poskytované mimo území Unie. Tato opatření by usnadnila hospodářskou soutěž a zlepšila fungování vnitřního trhu.
(91)
Pokud operátor navštívené sítě mimo území Unie neumožní poskytovateli roamingu sledovat v reálném čase její využívání zákazníkem, poskytovatel roamingu by neměl mít povinnost poskytovat maximální finanční nebo objemové limity na ochranu zákazníků.
(92)
Vnitrostátní regulační orgány, které odpovídají za provádění úkolů podle předpisového rámce pro elektronické komunikace z roku 2002, by na svém území měly mít pravomoci potřebné k dohledu nad povinnostmi stanovenými tímto nařízením a k jejich prosazování. Rovněž by měly sledovat vývoj cen hlasových a datových služeb poskytovaných roamingovým zákazníkům v rámci Unie, případně včetně zvláštních nákladů souvisejících s roamingovými voláními uskutečněnými a přijatými v nejvzdálenějších regionech Unie, a nutnost zajistit, aby tyto náklady měly na velkoobchodním trhu přiměřenou návratnost a aby řízení provozu v sítích nebylo využíváno k omezování možností volby v neprospěch zákazníka. Měly by zajistit, aby dotčené strany měly přístup k aktuálním informacím o používání tohoto nařízení, a každých šest měsíců zveřejňovat výsledky tohoto sledování. Informace o firemních zákaznících, o tarifních zákaznících a o zákaznících využívajících předplacených služeb by se měly poskytovat odděleně.
(93)
Roaming v rámci jedné země v nejvzdálenějších regionech Unie, v nichž jsou uděleny jiné licence na provozování mobilních telefonních sítí než na ostatním území státu, by mohl být zvýhodněn sníženými sazbami srovnatelnými se sníženými sazbami na vnitřním trhu roamingových služeb. V důsledku provádění tohoto nařízení by neměli být zákazníci využívající roamingové služby v rámci jedné země cenově znevýhodněni vůči zákazníkům využívajícím roamingové služby na území Unie. Vnitrostátní orgány mohou za tímto účelem přijmout další opatření slučitelná s právem Unie.
(94)
Při stanovování pravidel týkajících se sankcí za porušení tohoto nařízení by členské státy měly mimo jiné zohlednit možnost, zda poskytovatelé roamingu mohou odškodnit zákazníky za opoždění nebo bránění v přechodu k alternativnímu poskytovateli roamingu v souladu s jejich vnitrostátními právními předpisy.
(95)
Jelikož cílů tohoto nařízení, totiž zavedení společného přístupu pro zajištění toho, aby uživatelé veřejných mobilních komunikačních sítí na cestách v rámci Unie neplatili přemrštěné ceny za roamingové služby na území Unie, čímž se dosáhne vysoké úrovně ochrany spotřebitele posílením hospodářské soutěže mezi poskytovateli roamingu, nemůže být uspokojivě a bezpečně, včas a harmonizovaným způsobem dosaženo na úrovni členských států, a lze jich proto lépe dosáhnout na úrovni Unie, může Unie přijmout opatření v souladu se zásadou subsidiarity stanovenou v článku 5 Smlouvy o Evropské unii. V souladu se zásadou proporcionality stanovenou v uvedeném článku nepřekračuje toto nařízení rámec toho, co je nezbytné pro dosažení uvedených cílů.
(96)
Regulační povinnosti ohledně velkoobchodních cen za roamingové hlasové, SMS a datové služby by měly být zachovány, dokud strukturální opatření nenabudou účinku a na velkoobchodních trzích se dostatečně nerozvine hospodářská soutěž. Kromě toho tendence na trhu v současnosti ukazují, že datové služby se postupně stanou nejdůležitějším typem mobilních služeb, přičemž velkoobchodní roamingové datové služby v současnosti vykazují nejdynamičtější úroveň rozvoje a ceny jsou přiměřeně nižší než současné regulované ceny.
(97)
Maloobchodní ochranné stropy by měly být stanoveny na dostatečně vysokých úrovních, které nenarušují možné konkurenční výhody strukturálních opatření, a mohly by být zcela odstraněny, jakmile strukturální řešení nabudou účinku a umožní rozvoj skutečného vnitřního trhu. Maloobchodní ochranné stropy by se tedy měly postupně snižovat a následně zcela pozbýt platnosti.
(98)
Komise by měla přezkoumat účinnost tohoto nařízení s ohledem na jeho cíle a jeho příspěvek k provádění předpisového rámce pro elektronické komunikace z roku 2002 a k řádnému fungování vnitřního trhu. V této souvislosti by měla Komise zvážit dopad na konkurenční postavení poskytovatelů mobilních komunikačních služeb různých velikostí a z různých částí Unie, vývoj, trendy a transparentnost maloobchodních i velkoobchodních cen, jejich vztah ke skutečným nákladům, míru potvrzení předpokladů posouzení dopadů, jež doprovázelo toto nařízení, náklady na dodržování povinností a dopad na investice. Komise by s ohledem na technologický vývoj měla rovněž zvážit dostupnost a kvalitu služeb, které představují alternativu roamingu (např. přístup prostřednictvím WiFi).
(99)
Regulační povinnosti týkající se velkoobchodních a maloobchodních cen za hlasové, SMS a datové roamingové služby by z důvodu ochrany spotřebitele měly být zachovány tak dlouho, dokud nedojde k plnému rozvoji hospodářské soutěže na maloobchodní nebo velkoobchodní úrovni. Za tímto účelem by Komise do 30. června 2016 měla posoudit, zda bylo dosaženo cílů tohoto nařízení včetně toho, zda byla plně provedena strukturální opatření a zda se na vnitřním trhu roamingových služeb dostatečně rozvinula hospodářská soutěž. Dojde-li Komise k závěru, že se hospodářská soutěž dostatečně nerozvinula, měla by následně Evropskému parlamentu a Radě předložit vhodné návrhy k zajištění toho, aby byli spotřebitelé od roku 2017 dostatečně chráněni.
(100)
Po provedení výše uvedeného přezkumu by měla Komise v zájmu zajištění průběžného sledování roamingových služeb v Unii připravit každé dva roky zprávu pro Evropský parlament a Radu, která bude obsahovat obecné shrnutí informací o nejnovějších trendech v oblasti roamingových služeb, průběžné posouzení pokroku dosaženého při plnění cílů tohoto nařízení a průběžné posouzení možných alternativních způsobů plnění těchto cílů,
PŘIJALY TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Předmět a oblast působnosti
1. Toto nařízení zavádí společný přístup pro zajištění toho, aby uživatelé veřejných mobilních komunikačních sítí na cestách v rámci Unie neplatili ve srovnání s konkurenčními vnitrostátními cenami přemrštěné ceny za roamingové služby na území Unie při uskutečňování volání nebo příjmu volání, odesílání a příjmu SMS zpráv a používání paketově komutovaných datových komunikačních služeb, čímž se přispěje k řádnému fungování vnitřního trhu za současného dosažení vysoké úrovně ochrany spotřebitele, podpoří se hospodářská soutěž a transparentnost na trhu, podnítí se inovační činnost a rozšíří se možnost volby pro spotřebitele.
Stanoví pravidla, která umožní prodej regulovaných roamingových služeb oddělený od prodeje vnitrostátních mobilních komunikačních služeb a stanoví podmínky pro velkoobchodní přístup k veřejným mobilním komunikačním sítím za účelem poskytování regulovaných roamingových služeb. Stanoví také přechodná pravidla pro ceny, které si mohou poskytovatelé roamingu účtovat za poskytování regulovaných roamingových služeb za hlasová volání a SMS zprávy zahájené a ukončené v Unii a za paketově komutované datové komunikační služby používané roamingovými zákazníky při roamingu v mobilní komunikační síti v rámci Unie. To platí jak pro ceny účtované operátory sítí na velkoobchodní úrovni, tak pro ceny účtované poskytovateli roamingu na maloobchodní úrovni.
2. Oddělený prodej regulovaných roamingových služeb a vnitrostátních mobilních komunikačních služeb je nezbytným dílčím krokem na cestě k posílení hospodářské soutěže s cílem snížit roamingové tarify pro zákazníky v zájmu dosažení vnitřního trhu mobilních komunikačních služeb a v konečném důsledku bez rozlišování mezi vnitrostátními a roamingovými tarify.
3. Toto nařízení rovněž stanoví pravidla, jejichž cílem je zvýšit transparentnost cen a zlepšit poskytování informací o cenách uživatelům roamingových služeb.
4. Toto nařízení představuje zvláštní opatření ve smyslu čl. 1 odst. 5 rámcové směrnice.
5. Maximální ceny stanovené tímto nařízením jsou uvedeny v eurech.
6. Pokud jsou maximální ceny podle článků 7, 9 a 12 vyjádřeny v jiných měnách než v euru, stanoví se počáteční limity ve smyslu uvedených článků v těchto měnách za použití referenčních směnných kurzů zveřejněných dne 1. května 2012 Evropskou centrální bankou v Úředním věstníku Evropské unie.
Pro účely následných limitů podle čl. 7 odst. 2, čl. 9 odst. 1 a čl. 12 odst. 1 se upravené ceny určují za použití referenčního směnného kurzu zveřejněného dne 1. května daného kalendářního roku. Pro maximální ceny podle čl. 7 odst. 2, čl. 9 odst. 1 a čl. 12 odst. 1 se limity vyjádřené v jiných měnách než v euru po roce 2015 každoročně upravují. Každoročně upravené limity v těchto měnách se uplatňují od 1. července za použití referenčního směnného kurzu zveřejněného dne 1. května daného roku.
7. Pokud jsou maximální ceny podle článků 8, 10 a 13 vyjádřeny v jiných měnách než v euru, stanoví se počáteční limity ve smyslu uvedených článků v těchto měnách za použití průměru referenčních směnných kurzů zveřejněných dne 1. března, 1. dubna a 1. května 2012 Evropskou centrální bankou v Úředním věstníku Evropské unie.
Pro účely následných limitů podle čl. 8 odst. 2, čl. 10 odst. 2 a čl. 13 odst. 2 se upravené ceny určují za použití průměru referenčních směnných kurzů zveřejněných dne 1. března, 1. dubna a 1. května daného kalendářního roku. Pro maximální ceny podle čl. 8 odst. 2, čl. 10 odst. 2 a čl. 13 odst. 2 se limity vyjádřené v jiných měnách než v euru po roce 2015 každoročně upravují. Každoročně upravené limity v těchto měnách se uplatňují od 1. července za použití průměru referenčních směnných kurzů zveřejněných dne 1. března, 1. dubna a 1. května daného roku.
Článek 2
Definice
1. Pro účely tohoto nařízení se použijí definice stanovené v článku 2 přístupové směrnice, v článku 2 rámcové směrnice a v článku 2 směrnice o univerzální službě.
2. Kromě definic uvedených v odstavci 1 se použijí tyto definice:
a)
„poskytovatelem roamingu“ se rozumí podnik, který poskytuje roamingovému zákazníkovi regulované maloobchodní roamingové služby;
b)
„domovským poskytovatelem“ se rozumí podnik, který poskytuje roamingovému zákazníkovi vnitrostátní mobilní komunikační služby;
c)
„alternativním poskytovatelem roamingu“ se rozumí poskytovatel roamingu odlišný od domovského poskytovatele;
d)
„domovskou sítí“ se rozumí veřejná komunikační síť nacházející se na území členského státu a využívaná poskytovatelem roamingu k poskytování regulovaných maloobchodních roamingových služeb roamingovým zákazníkům;
e)
„navštívenou sítí“ se rozumí veřejná pozemní mobilní komunikační síť nacházející se na území jiného členského státu, než je členský stát, v němž se nachází domovský poskytovatel roamingového zákazníka, která umožňuje roamingovým zákazníkům uskutečňovat nebo přijímat volání, odesílat nebo přijímat SMS zprávy nebo využívat paketově komutované datové komunikace na základě ujednání s operátorem domovské sítě;
f)
„roamingem na území Unie“ se rozumí využívání mobilního zařízení roamingovým zákazníkem k uskutečňování nebo příjmu volání v rámci Unie, k odesílání či příjmu SMS zpráv v rámci Unie nebo k využívání paketově komutovaných datových komunikací na území jiného členského státu, než je členský stát, v němž se nachází síť domovského poskytovatele, a to na základě ujednání mezi operátorem domovské sítě a operátorem navštívené sítě;
g)
„roamingovým zákazníkem“ se rozumí zákazník poskytovatele regulovaných roamingových služeb prostřednictvím veřejné pozemní mobilní komunikační sítě nacházející se na území Unie, jehož smlouva nebo ujednání s tímto poskytovatelem roamingu umožňuje roaming na území Unie;
h)
„regulovaným roamingovým voláním“ se rozumí mobilní hlasové telefonní volání uskutečněné roamingovým zákazníkem, které má původ v navštívené síti a končí ve veřejné komunikační síti v rámci Unie, nebo mobilní hlasové telefonní volání přijaté roamingovým zákazníkem, které má původ ve veřejné komunikační síti v rámci Unie a končí v navštívené síti;
i)
„hlasovým eurotarifem“ se rozumí jakýkoli tarif, který nepřesahuje maximální cenu uvedenou v článku 8, který může poskytovatel roamingu v souladu s uvedeným článkem účtovat za poskytování regulovaných roamingových volání;
j)
„SMS zprávou“ se rozumí textová zpráva služby krátkých textových zpráv, která je složena především z abecedních nebo numerických znaků a kterou lze odesílat mezi mobilními nebo pevnými čísly přidělenými podle národních číslovacích plánů;
k)
„regulovanou roamingovou SMS zprávou“ se rozumí SMS zpráva odeslaná roamingovým zákazníkem, která má původ v navštívené síti a končí ve veřejné komunikační síti v rámci Unie, nebo SMS zpráva přijatá roamingovým zákazníkem, která má původ ve veřejné komunikační síti v rámci Unie a končí v navštívené síti;
l)
„SMS eurotarifem“ se rozumí jakýkoli tarif, který nepřesahuje maximální ceny uvedené v článku 10, který může poskytovatel roamingu v souladu s uvedeným článkem účtovat za poskytování regulovaných roamingových SMS zpráv;
m)
„regulovanou roamingovou datovou službou“ se rozumí roamingová služba umožňující využívání paketově komutovaných datových komunikací roamingovým zákazníkem pomocí jeho mobilního zařízení tehdy, když je připojen k navštívené síti. Regulovaná roamingová datová služba nezahrnuje přenos nebo příjem regulovaných roamingových volání nebo SMS zpráv, ale zahrnuje přenos a příjem MMS zpráv;
n)
„datovým eurotarifem“ se rozumí jakýkoli tarif, který nepřesahuje maximální ceny uvedené v článku 13, které může poskytovatel roamingu v souladu s uvedeným článkem účtovat za poskytování regulovaných roamingových datových služeb;
o)
„velkoobchodním roamingovým přístupem“ se rozumí přímý velkoobchodní roamingový přístup nebo velkoobchodní roamingového přístup za účelem dalšího prodeje;
p)
„přímým velkoobchodním roamingovým přístupem“ se rozumí zpřístupnění zařízení nebo služeb operátorem mobilní sítě jinému podniku za stanovených podmínek tak, aby tento jiný podnik poskytoval regulované roamingové služby roamingovým zákazníkům;
q)
„velkoobchodním roamingovým přístupem za účelem dalšího prodeje“ se rozumí poskytování roamingových služeb na velkoobchodním základě operátorem mobilní sítě jiným, než je operátor navštívené sítě, jinému podniku tak, aby tento jiný podnik poskytoval regulované roamingové služby roamingovým zákazníkům.
Článek 3
Velkoobchodní roamingový přístup
1. Operátoři mobilních sítí vyhoví všem oprávněným žádostem o velkoobchodní roamingový přístup.
2. Operátoři mobilních sítí mohou zamítnout žádosti o velkoobchodní roamingový přístup pouze na základě objektivních kritérií.
3. Velkoobchodní roamingový přístup zahrnuje přístup ke všem síťovým prvkům a přiřazeným zařízením, příslušným službám a softwarovým a informačním systémům nezbytným pro poskytování regulovaných roamingových služeb zákazníkům.
4. Pravidla pro regulované velkoobchodní roamingové ceny stanovená v článcích 7, 9 a 12 se použijí na poskytování přístupu ke všem součástem velkoobchodního roamingového přístupu uvedeným v odstavci 3.
Aniž je dotčen první pododstavec, mohou operátoři mobilních sítí v případě velkoobchodního roamingového přístupu za účelem dalšího prodeje účtovat spravedlivé a přiměřené ceny za součásti, které v odstavci 3 uvedeny nejsou.
5. Operátoři mobilních sítí zveřejní referenční nabídku s přihlédnutím k pokynům sdružení BEREC uvedeným v odstavci 8 a zpřístupní ji podniku požadujícímu velkoobchodní roamingový přístup. Operátoři mobilních sítí poskytnou podniku požadujícímu přístup návrh smlouvy, který splňuje podmínky tohoto článku, pro takovýto přístup, a to nejpozději do jednoho měsíce od původního obdržení žádosti operátorem mobilní sítě. Velkoobchodní roamingový přístup je udělen v přiměřené časové lhůtě, která nepřesáhne tři měsíce od uzavření smlouvy. Operátoři mobilních sítí, kteří obdrželi žádost o velkoobchodní roamingový přístup a podniky požadující přístup jednají v dobré víře.
6. Referenční nabídka uvedená v odstavci 5 je dostatečně podrobná a zahrnuje všechny nezbytné součásti velkoobchodního roamingového přístupu uvedené v odstavci 3, a zároveň poskytuje popis nabídek týkajících se přímého velkoobchodního roamingového přístupu a velkoobchodního roamingového přístupu za účelem dalšího prodeje a souvisejících podmínek. Vnitrostátní regulační orgány nařídí v případě potřeby změny referenčních nabídek, aby byly splněny povinnosti stanovené v tomto článku.
7. Pokud si podnik požadující přístup přeje zahájit obchodní jednání s cílem zahrnout rovněž součásti, které nejsou zahrnuty v referenční nabídce, operátoři mobilních sítí na takovou žádost odpoví v přiměřené lhůtě, která nepřesáhne dva měsíce od jejího původního obdržení. Pro účely tohoto odstavce se odstavce 2 a 5 nepoužijí.
8. Do 30. září 2012 a s cílem přispět k důslednému používání tohoto článku stanoví sdružení BEREC po konzultaci zúčastněných stran a v úzké spolupráci s Komisí pokyny pro velkoobchodní roamingový přístup.
9. Odstavce 5 až 7 se použijí ode dne 1. ledna 2013.
Článek 4
Oddělený prodej regulovaných maloobchodních roamingových služeb
1. Domovští poskytovatelé umožní svým zákazníkům přístup k regulovaným roamingovým hlasovým, SMS a datovým službám poskytovaným (jako balíček) kterýmkoli alternativním poskytovatelem roamingu.
Domovský poskytovatel ani poskytovatel roamingu nebrání zákazníkům v přístupu k regulovaným roamingovým datovým službám poskytovaným alternativním poskytovatelem roamingu přímo v navštívené síti.
2. Roamingoví zákazníci mají mít právo kdykoli změnit poskytovatele roamingu. Pokud se roamingový zákazník rozhodne přejít k jinému poskytovateli roamingu, převedení se provede bez zbytečného odkladu a v každém případě v nejkratší možné lhůtě v závislosti na zvoleném technickém řešení pro zavádění odděleného prodeje regulovaných maloobchodních roamingových služeb, ale v každém případě nejdéle do tří pracovních dnů od uzavření dohody s novým poskytovatelem roamingu.
3. Převedení na alternativního poskytovatele roamingu nebo mezi poskytovateli roamingu je zákazníkům poskytováno bezplatně a lze jej provést v rámci každého tarifního plánu. Nevyžaduje uzavření související účastnické smlouvy ani nevyžaduje dodatečné pevné nebo pravidelné platby týkající se jiných prvků účastnické smlouvy než roamingu v porovnání s podmínkami platnými před převedením.
4. Domovští poskytovatelé informují všechny své roamingové zákazníky jasným, srozumitelným a snadno dostupným způsobem o možnosti zvolit si služby uvedené v prvním pododstavci odstavce 1.
Zejména při uzavírání nebo obnovování smlouvy o mobilních komunikačních službách poskytnou domovští poskytovatelé všem svým zákazníkům jednotlivě úplné informace o možnosti zvolit si alternativního poskytovatele roamingu a nebrání jim v uzavření smlouvy s alternativním poskytovatelem roamingu. Zákazníci uzavírající s domovským poskytovatelem smlouvu o regulovaných roamingových službách výslovně potvrdí, že byli o této možnosti informováni. Domovský poskytovatel nebrání maloobchodníkům, kteří slouží jako místa prodeje domovského poskytovatele, v nabízení smluv pro oddělené roamingové služby s alternativními poskytovateli roamingu, ani je od toho neodrazuje nebo nedemotivuje.
5. Technické vlastnosti regulovaných roamingových služeb nesmí být změněny způsobem, který by je odlišoval od technických vlastností regulovaných roamingových služeb, včetně parametrů kvality, poskytovaných zákazníkovi před převedením. Pokud se převedení netýká všech regulovaných roamingových služeb, ty regulované roamingové služby, které nejsou předmětem převedení, se i nadále poskytují za stejnou cenu, v co nejúplnějším rozsahu a se stejnými technickými vlastnostmi, včetně parametrů kvality.
6. Tento článek se použije ode dne 1. července 2014.
Článek 5
Provádění odděleného prodeje regulovaných maloobchodních roamingových služeb
1. Domovští poskytovatelé zavedou oddělený prodej regulovaných maloobchodních roamingových služeb podle článku 4, aby zákazníci mohli využívat vnitrostátní mobilní komunikační služby a oddělené regulované roamingové služby. Domovští poskytovatelé splní všechny oprávněné žádosti o přístup k zařízením a souvisejícím podpůrným službám významným pro oddělený prodej regulovaných maloobchodních roamingových služeb. Přístup k těmto zařízením a podpůrným službám, které jsou nezbytné k tomu, aby byl umožněn oddělený prodej regulovaných roamingových služeb, včetně služeb ověření uživatele, je poskytován bezplatně a zákazníkům za něj nejsou účtovány žádné přímé poplatky.
2. Aby se zajistilo důsledné a souběžné provádění odděleného prodeje regulovaných maloobchodních roamingových služeb v celé Unii, Komise prostřednictvím prováděcích aktů a po konzultaci sdružení BEREC přijme do 31. prosince 2012 podrobná pravidla týkající se povinnosti poskytovat informace stanovené v čl. 4 odst. 4 a o technickém řešení pro zavedení odděleného prodeje regulovaných maloobchodních roamingových služeb. Tyto prováděcí akty se přijímají přezkumným postupem podle čl. 6 odst. 2 a použijí se ode dne 1. července 2014.
3. Technické řešení pro zavedení odděleného prodeje regulovaných maloobchodních roamingových služeb splňuje tato kritéria:
a)
vstřícnost vůči spotřebitelům, zejména v tom smyslu, že spotřebitelům umožňuje snadno a rychle přecházet k alternativnímu poskytovateli roamingu při zachování dosavadního mobilního telefonního čísla a používání stejného mobilního zařízení;
b)
schopnost splnit všechny kategorie požadavků zákazníků konkurenceschopným způsobem, včetně intenzivního využívání datových služeb;
c)
schopnost účinně podporovat hospodářskou soutěž rovněž při zohlednění možnosti operátorů využívat infrastrukturu v jejich vlastnictví nebo svá obchodní ujednání;
d)
nákladová efektivnost při zohlednění rozdělení nákladů mezi domovskými poskytovateli a alternativními poskytovateli roamingu;
e)
schopnost efektivně plnit povinnosti uvedené v čl. 4 odst. 1;
f)
umožňuje maximální stupeň interoperability;
g)
vstřícnost vůči zákazníkům, zejména pokud jde o technickou manipulaci s mobilním zařízením prováděnou zákazníky při změně sítí;
h)
zajišťuje, že není bráněno využívání roamingových služeb zákazníky Unie ve třetích zemích nebo zákazníky třetích zemí v Unii;
i)
zajištění dodržování pravidel na ochranu soukromí, osobních údajů, bezpečnosti a integrity sítí a transparentnosti požadovaných rámcovou směrnicí a zvláštními směrnicemi;
j)
zohlednění skutečnosti, že vnitrostátní regulační orgány prosazují možnost koncových uživatelů mít přístup k informacím a šířit je nebo využívat aplikace a služby, které si zvolí, v souladu s čl. 8 odst. 4 písm. g) rámcové směrnice;
k)
zajištění toho, že poskytovatelé uplatňují rovnocenné podmínky za rovnocenných okolností.
4. Za účelem splnění kritérií uvedených v odstavci 3 může technické řešení kombinovat jednu nebo více technických možností.
5. Komise v případě nutnosti udělí zmocnění evropskému normalizačnímu orgánu, aby přizpůsobil příslušné normy, jež jsou pro harmonizované zavedení odděleného prodeje regulovaných maloobchodních roamingových služeb nezbytné.
6. Odstavce 1, 3, 4 a 5 tohoto článku se použijí ode dne 1. července 2014.
Článek 6
Postup projednávání ve výboru
1. Komisi je nápomocen Komunikační výbor, zřízený článkem 22 rámcové směrnice. Tento výbor je výborem ve smyslu nařízení (EU) č. 182/2011.
2. Odkazuje-li se na tento odstavec, použije se článek 5 nařízení (EU) č. 182/2011.
Článek 7
Velkoobchodní ceny za regulovaná roamingová volání
1. Průměrná velkoobchodní cena, kterou smí operátor navštívené sítě účtovat zákazníkovu poskytovateli roamingu za poskytnutí regulovaného roamingového volání, které má původ v této navštívené síti, včetně nákladů na původ, tranzit a ukončení volání, nesmí od 1. července 2012 překročit 0,14 EUR za minutu.
2. Tato průměrná velkoobchodní cena uvedená v odstavci 1 platí pro jakoukoli dvojici operátorů a vypočítává se za dvanáctiměsíční období, popřípadě za kratší období, které zbývá do pozbytí platnosti maximální průměrné velkoobchodní ceny stanovené v tomto odstavci nebo do 30. června 2022. Maximální průměrná velkoobchodní cena se dne 1. července 2013 sníží na 0,10 EUR a dne 1. července 2014 na 0,05 EUR a aniž je dotčen článek 19, zůstane až do 30. června 2022 ve výši 0,05 EUR.
3. Průměrná velkoobchodní cena uvedená v odstavci 1 se vypočítá vydělením celkových obdržených velkoobchodních příjmů z roamingu celkovým počtem minut velkoobchodního roamingu skutečně využitých k poskytnutí velkoobchodních roamingových volání v rámci Unie dotyčným operátorem za dané období, sčítaných po sekundách takovým způsobem, aby operátor navštívené sítě mohl uplatnit počáteční minimální účtovanou dobu, která nepřesahuje 30 sekund.
Článek 8
Maloobchodní ceny za regulovaná roamingová volání
1. Poskytovatelé roamingu zpřístupní a jasnou a transparentní formou aktivně nabízejí hlasový eurotarif uvedený v odstavci 2 všem svým roamingovým zákazníkům. Tento tarif nevyžaduje uzavření související účastnické smlouvy ani nezahrnuje další pevné nebo pravidelné platby a může být kombinován s jakýmkoli jiným maloobchodním tarifem.
Při nabízení hlasového eurotarifu poskytovatelé roamingu upozorní své roamingové zákazníky, kteří si zvolili zvláštní roamingový tarif nebo balíček, na podmínky tohoto tarifu nebo balíčku.
2. S účinkem ode dne 1. července 2012 se maloobchodní cena hlasového eurotarifu (bez DPH), kterou smí poskytovatel roamingu účtovat svému roamingovému zákazníkovi za zprostředkování regulovaného roamingového volání, může u roamingových volání lišit, avšak nesmí překročit 0,29 EUR za minutu za uskutečněná volání a 0,08 EUR za minutu za přijatá volání. Maximální maloobchodní cena za uskutečněná volání se ode dne 1. července 2013 sníží na 0,24 EUR a ode dne 1. července 2014 na 0,19 EUR a maximální maloobchodní cena za přijatá volání se ode dne 1. července 2013 sníží na 0,07 EUR a dne 1. července 2014 na 0,05 EUR. Aniž je dotčen článek 19, zůstanou tyto maximální maloobchodní ceny v rámci hlasového eurotarifu v platnosti až do 30. června 2017.
Poskytovatelé roamingu neúčtují svým roamingovým zákazníkům příjem roamingové hlasové zprávy. Tím nejsou dotčeny ostatní platné ceny, např. ceny za poslech těchto zpráv.
Každý poskytovatel roamingu účtuje svým roamingovým zákazníkům za poskytování regulovaného roamingového volání, pro které platí hlasový eurotarif, ať už uskutečněného nebo přijatého, v tarifikaci po sekundách.
Poskytovatel roamingu může na uskutečněná volání podléhající hlasovému eurotarifu použít minimální počáteční účtovací dobu nepřesahující 30 sekund.
3. Poskytovatelé roamingu použijí hlasový eurotarif pro všechny stávající roamingové zákazníky automaticky, s výjimkou roamingových zákazníků, kteří si již záměrně zvolili zvláštní roamingový tarif nebo balíček, díky němuž využívají pro regulovaná roamingová volání výhody jiného tarifu, než který by jim byl přidělen v případě, že by tento výběr neuskutečnili.
4. Poskytovatelé roamingu použijí hlasový eurotarif pro všechny nové roamingové zákazníky, kteří si dobrovolně nevybrali jiný roamingový tarif nebo tarifní balíček roamingových služeb obsahující jiný tarif pro regulovaná roamingová volání.
5. Každý roamingový zákazník může kdykoli požádat o převedení na hlasový eurotarif nebo z hlasového eurotarifu na jiný tarif. Toto převedení proběhne do jednoho pracovního dne od přijetí žádosti, je bezplatné a nesmí zahrnovat žádné podmínky ani omezení týkající se jiných prvků účastnické smlouvy, s výjimkou případů, kdy si roamingový zákazník, který si objednal zvláštní roamingový balíček zahrnující více než jednu regulovanou roamingovou službu, přeje převedení na hlasový eurotarif a kdy poskytovatel roamingu může požadovat, aby se tento zákazník vzdal výhod ostatních prvků tohoto balíčku. Poskytovatel roamingu může lhůtu pro převedení prodloužit až do okamžiku, kdy skončí minimální stanovené období, po něž musí být využíván předchozí roamingový tarif a které nesmí přesáhnout dva měsíce. Hlasový eurotarif lze vždy kombinovat s SMS eurotarifem a datovým eurotarifem.
Článek 9
Velkoobchodní ceny za regulované roamingové SMS zprávy
1. S účinkem ode dne 1. července 2012 nesmí průměrná velkoobchodní cena, kterou smí operátor navštívené sítě účtovat za zprostředkování regulované roamingové SMS zprávy, která má původ v této navštívené síti, překročit 0,03 EUR za SMS zprávu. Maximální průměrná velkoobchodní cena se ode dne 1. července 2013 sníží na 0,02 EUR a aniž je dotčen článek 19, zůstane až do 30. června 2022 ve výši 0,02 EUR.
2. Průměrná velkoobchodní cena uvedená v odstavci 1 platí pro jakoukoli dvojici operátorů a vypočítává se za dvanáctiměsíční období, popřípadě za kratší období, které zbývá do 30. června 2022.
3. Průměrná velkoobchodní cena uvedená v odstavci 1 se vypočítá vydělením celkových velkoobchodních příjmů obdržených operátorem navštívené sítě nebo operátorem domovské sítě za originaci a přenos regulovaných roamingových SMS zpráv v Unii za dané období celkovým počtem regulovaných roamingových SMS zpráv originovaných a přenesených jménem příslušného poskytovatele roamingu nebo operátora domovské sítě za toto období.
4. Operátor navštívené sítě neúčtuje poskytovateli roamingu nebo operátorovi domovské sítě roamingového zákazníka žádnou cenu za ukončení regulované roamingové SMS zprávy odeslané roamingovému zákazníkovi při roamingu v jím navštívené síti, s výjimkou ceny uvedené v odstavci 1.
Článek 10
Maloobchodní ceny za regulované roamingové SMS zprávy
1. Poskytovatelé roamingu jasnou a transparentní formou zpřístupní a aktivně nabízejí SMS eurotarif uvedený v odstavci 2 všem svým roamingovým zákazníkům. SMS eurotarif nevyžaduje uzavření žádné související účastnické smlouvy ani nezahrnuje další pevné nebo pravidelné platby a může být kombinován s jakýmkoli jiným maloobchodním tarifem, s výhradou dalších ustanovení tohoto článku.
2. S účinkem ode dne 1. července 2012 se může maloobchodní cena (bez DPH) SMS eurotarifu, kterou smí poskytovatel roamingu účtovat svému roamingovému zákazníkovi za regulovanou roamingovou SMS zprávu odeslanou tímto roamingovým zákazníkem, u regulovaných roamingových SMS zpráv lišit, avšak nesmí překročit 0,09 EUR. Tato maximální cena se sníží ode dne 1. července 2013 na 0,08 EUR a ode dne 1. července 2014 na 0,06 EUR a aniž je dotčen článek 19, zůstane až do 30. června 2017 ve výši 0,06 EUR.
3. Poskytovatelé roamingu neúčtují svým roamingovým zákazníkům příjem regulované roamingové SMS zprávy.
4. Poskytovatelé roamingu automaticky použijí SMS eurotarif pro všechny stávající roamingové zákazníky, kromě roamingových zákazníků, kteří si již dobrovolně zvolili zvláštní roamingový tarif nebo balíček, díky němuž využívají výhody jiného tarifu pro regulované roamingové SMS zprávy, než který by jim byl přidělen, pokud by tento výběr neuskutečnili.
5. Poskytovatelé roamingu použijí SMS eurotarif pro všechny nové roamingové zákazníky, kteří si dobrovolně nevybrali jiný roamingový SMS tarif nebo tarifní balíček roamingových služeb obsahující jiný tarif pro regulované roamingové SMS zprávy.
6. Každý roamingový zákazník může kdykoli požádat o převedení na SMS eurotarif nebo z SMS eurotarifu na jiný tarif. Toto převedení proběhne do jednoho pracovního dne od obdržení žádosti, je bezplatné a nesmí zahrnovat žádné podmínky ani omezení týkající se jiných než roamingových prvků účastnické smlouvy. Poskytovatel roamingu může lhůtu pro převedení prodloužit až do okamžiku, kdy skončí minimální stanovené období, po něž musí být využíván předchozí roamingový tarif a které nesmí přesáhnout dva měsíce. SMS eurotarif lze vždy kombinovat s hlasovým eurotarifem a datovým eurotarifem.
Článek 11
Technické vlastnosti regulovaných roamingových SMS zpráv
Žádný poskytovatel roamingu, domovský poskytovatel, operátor domovské sítě nebo operátor navštívené sítě nesmí měnit technické vlastnosti regulovaných roamingových SMS zpráv způsobem, který by je odlišoval od technických vlastností SMS zpráv poskytovaných na vnitrostátním trhu.
Článek 12
Velkoobchodní ceny za regulované roamingové datové služby
1. S účinkem ode dne 1. července 2012 nesmí průměrná velkoobchodní cena, kterou smí operátor navštívené sítě účtovat domovskému poskytovateli roamingového zákazníka za poskytování regulovaných roamingových datových služeb prostřednictvím této navštívené sítě, překročit ochranný limit 0,25 EUR za megabyte přenesených dat. Ochranný limit se ode dne 1. července 2013 sníží na 0,15 EUR za megabyte přenesených dat a ode dne 1. července 2014 na 0,05 EUR za megabyte přenesených dat a aniž je dotčen článek 19, zůstane až do 30. června 2022 ve výši 0,05 EUR za megabyte přenesených dat.
2. Průměrná velkoobchodní cena uvedená v odstavci 1 platí pro jakoukoli dvojici operátorů a vypočítává se za dvanáctiměsíční období, popřípadě za kratší období, které zbývá do 30. června 2022.
3. Průměrná velkoobchodní cena uvedená v odstavci 1 se vypočítá vydělením celkových velkoobchodních příjmů obdržených operátorem navštívené sítě nebo operátorem domovské sítě za poskytování regulovaných roamingových datových služeb za stanovené období celkovým počtem megabytů dat skutečně spotřebovaných při poskytování těchto služeb za toto období, sčítaných na základě tarifikace po kilobytech jménem příslušného poskytovatele roamingu nebo operátora domovské sítě v uvedeném období.
Článek 13
Maloobchodní ceny za regulované roamingové datové služby
1. Poskytovatelé roamingu jasnou a transparentní formou zpřístupní a aktivně nabízejí datový eurotarif uvedený v odstavci 2 všem svým roamingovým zákazníkům. Tento datový eurotarif nevyžaduje uzavření žádné související účastnické smlouvy ani nezahrnuje další pevné nebo pravidelné platby a může být kombinován s jakýmkoli jiným maloobchodním tarifem.
Při nabízení eurotarifu poskytovatelé roamingu upozorní roamingové zákazníky, kteří si již zvolili zvláštní roamingový tarif nebo balíček, na podmínky takového tarifu nebo balíčku.
2. S účinkem ode dne 1. července 2012 nesmí maloobchodní cena v rámci datového eurotarifu (bez DPH), kterou smí poskytovatel roamingu účtovat svému roamingovému zákazníkovi za poskytování regulované datové roamingové služby, překročit 0,70 EUR za využitý megabyte. Maximální maloobchodní cena za využitá data se ode dne 1. července 2013 sníží na 0,45 EUR za využitý megabyte a od 1. července 2014 na 0,20 EUR za využitý megabyte a aniž je dotčen článek 19, zůstane až do 30. června 2017 ve výši 0,20 EUR za využitý megabyte.
Každý poskytovatel roamingu účtuje svým roamingovým zákazníkům za poskytování regulovaných roamingových datových služeb, pro které platí datový eurotarif, v tarifikaci po kilobytech, s výjimkou multimediálních zpráv (MMS), za které může být účtována cena za jednotku. V takovém případě maloobchodní cena, kterou smí poskytovatel roamingu účtovat svému roamingovému zákazníkovi za přenos či obdržení roamingové MMS zprávy, nepřekročí maximální maloobchodní cenu stanovenou v prvním pododstavci.
3. Od 1. července 2012 poskytovatelé roamingu automaticky použijí datový eurotarif pro všechny stávající roamingové zákazníky, kromě roamingových zákazníků, kteří si již zvolili zvláštní roamingový tarif nebo kteří již využívají tarifu, který je zjevně levnější než datový eurotarif, nebo kteří si již zvolili balíček, díky němuž využívají výhody jiného tarifu pro regulované roamingové datové služby, než který by jim byl přidělen, pokud by tento výběr neuskutečnili.
4. Od 1. července 2012 poskytovatelé roamingu použijí datový eurotarif pro všechny nové roamingové zákazníky, kteří si dobrovolně nezvolili jiný roamingový datový tarif nebo tarifní balíček roamingových služeb obsahující jiný tarif pro regulované roamingové datové služby.
5. Každý roamingový zákazník může při dodržení smluvních podmínek kdykoli požádat o převedení na datový eurotarif nebo z datového eurotarifu na jiný tarif. Toto převedení proběhne do jednoho pracovního dne od obdržení žádosti, je bezplatné a nesmí zahrnovat žádné podmínky ani omezení týkající se jiných prvků účastnické smlouvy, než je roaming na území Unie. Poskytovatel roamingu může lhůtu pro převedení prodloužit až do okamžiku, kdy skončí minimální stanovené období, po něž musí být využíván předchozí roamingový tarif a které nesmí přesáhnout dva měsíce. Datový eurotarif lze vždy kombinovat s SMS eurotarifem a hlasovým eurotarifem.
6. Poskytovatelé roamingu do 30. června 2012 jasným a srozumitelným způsobem a na trvalém nosiči jednotlivě informují všechny své roamingové zákazníky o datovém eurotarifu, o skutečnosti, že tento tarif bude platit nejpozději od 1. července 2012 pro všechny roamingové zákazníky, kteří si dobrovolně nezvolili zvláštní tarif nebo balíček vztahující se na regulované roamingové datové služby, a o jejich právu na převedení na datový eurotarif a z datového eurotarifu na jiný tarif podle odstavce 5.
Článek 14
Transparentnost maloobchodních cen za roamingová volání a SMS zprávy
1. Každý poskytovatel roamingu poskytne roamingovému zákazníkovi po jeho vstupu na území jiného členského státu, než je členský stát jeho domovského poskytovatele, bezplatně, bez zbytečného prodlení a automaticky prostřednictvím zprávy zaslané na mobilní telefon základní personalizované informace o cenách za roaming (včetně DPH), které platí pro uskutečňování a příjem volání a odesílání SMS zpráv dotyčným zákazníkem v navštíveném členském státě, aby roamingové zákazníky upozornil na skutečnost, že jim budou při uskutečňování nebo příjmu volání a při odesílání SMS zpráv účtovány ceny za roaming, ledaže zákazník poskytovateli roamingu oznámí, že takové upozornění nepožaduje.
Tyto základní personalizované informace o cenách zahrnují nejvyšší ceny (v měně, ve které je vystavováno domovské vyúčtování domovským poskytovatelem zákazníka), které mohou být zákazníkovi účtovány v rámci jeho tarifního programu za:
a)
uskutečňování regulovaných roamingových volání v rámci navštíveného členského státu a z navštíveného členského státu zpět do členského státu jeho domovského poskytovatele, jakož i za příjem regulovaných roamingových volání, a
b)
odesílání regulovaných roamingových SMS zpráv na území navštíveného členského státu.
Rovněž obsahují číslo bezplatné telefonní linky uvedené v odstavci 2, na níž lze získat podrobnější informace a informace o možnosti přístupu ke službám tísňového volání bezplatným vytočením evropského čísla tísňového volání 112.
Při každé zprávě má zákazník příležitost uvědomit bezplatně a jednoduše poskytovatele roamingu o tom, že toto automatické zasílání zpráv nepožaduje. Zákazník, který oznámil, že nepožaduje automatické zasílání zpráv, má právo kdykoli bezplatně požádat poskytovatele roamingu, aby mu tuto službu opět začal poskytovat.
Nevidomým osobám a osobám se zbytky zraku poskytují poskytovatelé roamingu na základě žádosti základní personalizované informace o cenách podle prvního pododstavce automaticky hlasovým voláním a bezplatně.
První, druhý, čtvrtý a pátý pododstavec se rovněž použije na hlasové a SMS roamingové služby využívané roamingovými zákazníky cestujícími mimo území Unie a poskytované poskytovatelem roamingu.
2. Kromě možností uvedených v odstavci 1 mají zákazníci kdekoli v Unii právo požadovat a bezplatně obdržet podrobnější personalizované informace o cenách za roaming platných v navštívené síti pro hlasová volání a SMS, jakož i informace o opatřeních v oblasti transparentnosti platných na základě tohoto nařízení, a to formou hlasového volání do mobilní sítě nebo prostřednictvím SMS. Tato žádost je podávána prostřednictvím bezplatné telefonní linky určené k tomuto účelu poskytovatelem roamingu. Povinnosti stanovené v odstavci 1 se nevztahují na zařízení, která nepodporují funkci SMS.
3. Při uzavření účastnické smlouvy poskytují poskytovatelé roamingu všem uživatelům úplné informace o platných cenách za roaming, zejména o hlasovém eurotarifu a SMS eurotarifu. Bez zbytečného prodlení rovněž poskytují svým roamingovým zákazníkům aktuální informace o platných cenách za roaming pokaždé, kdy dojde ke změně těchto cen.
Poskytovatelé roamingu přijmou přiměřená opatření k zajištění informovanosti všech svých roamingových zákazníků o možnosti zvolit si hlasový eurotarif a SMS eurotarif. Zejména informují všechny roamingové zákazníky o podmínkách hlasového eurotarifu a o podmínkách SMS eurotarifu, a to jasnou a nestrannou formou. Všem zákazníkům, kteří si zvolili jiný tarif, poté v přiměřených intervalech tuto skutečnost připomínají.
Poskytnuté informace jsou dostatečně podrobné, aby zákazníci mohli posoudit, zda je pro ně přechod na eurotarif přínosem či nikoli.
4. Poskytovatelé roamingu zpřístupní svým zákazníkům informace o tom, jak se vyhnout nevyžádanému roamingu v příhraničních regionech. Poskytovatelé roamingu přijmou přiměřená opatření na ochranu svých zákazníků před placením roamingových cen za nevyžádané roamingové služby, když se nacházejí ve svém domovském členském státě.
Článek 15
Transparentnost a ochranný mechanismus pro maloobchodní roamingové datové služby
1. Poskytovatelé roamingu v souladu s odstavci 2 a 3 zajistí, aby roamingoví zákazníci byli před uzavřením i po uzavření smlouvy náležitě informováni o cenách platných pro používání regulovaných roamingových datových služeb, a to způsobem, který zákazníkům usnadní porozumět finančním důsledkům používání těchto služeb a umožní jim sledovat a kontrolovat své výdaje za ně.
Před uzavřením smlouvy a pravidelně po uzavření smlouvy informují poskytovatelé roamingu případně své zákazníky o riziku automatického a nekontrolovaného připojení a stahování dat prostřednictvím datového roamingu. Poskytovatelé roamingu dále své zákazníky bezplatně a jasným a dobře srozumitelným způsobem informují o tom, jak mohou toto automatické připojení prostřednictvím datového roamingu vypnout, a tím zabránit nekontrolované spotřebě roamingových datových služeb.
2. Poskytovatel roamingu pomocí automatické zprávy informuje roamingového zákazníka o tom, že používá roamingovou službu, a poskytne mu základní personalizované tarifní informace o cenách (v měně domovského vyúčtování poskytovaného domovským poskytovatelem zákazníka), vyjádřené v ceně za megabyte, za poskytování regulovaných roamingových datových služeb platných pro tohoto roamingového zákazníka v dotyčném členském státě, ledaže zákazník poskytovateli roamingu oznámí, že tyto informace nepožaduje.
Tyto základní personalizované tarifní informace jsou doručeny na mobilní zařízení roamingového zákazníka, např. prostřednictvím SMS zprávy, e-mailu či vyskakovacího okna na mobilním zařízení, pokaždé když roamingový zákazník vstoupí do jiného členského státu, než je stát jeho domovského poskytovatele, a poprvé v tomto členském státě spustí roamingovou datovou službu. Tyto informace jsou poskytovány bezplatně v okamžiku, kdy roamingový zákazník spustí roamingovou datovou službu, a to vhodnými prostředky přizpůsobenými ke snadnému příjmu a porozumění.
Zákazník, který svému poskytovateli roamingu oznámil, že nepožaduje automatické zasílání tarifních informací, má právo kdykoli bezplatně požádat poskytovatele roamingu, aby mu tuto službu opět začal poskytovat.
3. Každý poskytovatel roamingu poskytne všem svým roamingovým zákazníkům možnost zvolit si dobrovolně a bez poplatku funkci, která poskytuje informace o celkové spotřebě vyjádřené v objemu nebo v měně, ve které jsou roamingovému zákazníkovi účtovány regulované roamingové datové služby, a která zaručuje, že celkové výdaje za regulované roamingové datové služby nepřekročí bez výslovného souhlasu zákazníka ve stanoveném období, s výjimkou MMS účtovaných za jednotku, určený finanční limit.
Je-li zákazník předem informován o odpovídajících objemech, poskytovatel roamingu za tímto účelem nabídne jeden či více maximálních finančních limitů pro stanovenou dobu užívání. Jeden z těchto limitů (výchozí finanční limit) se musí blížit částce 50 EUR za splatné služby za měsíční zúčtovací období (bez DPH), ale nesmí ji překročit.
Pokud je zákazník předem informován o odpovídajících finančních částkách, poskytovatel roamingu může zavést jako alternativu objemové limity. Jeden z těchto limitů (výchozí objemový limit) musí odpovídat částce vyjádřené v penězích, která nesmí překročit částku 50 EUR za splatné služby za měsíční zúčtovací období (bez DPH).
Poskytovatel roamingu může kromě toho svým roamingovým zákazníkům nabídnout další limity s odlišnými, tj. vyššími nebo nižšími, maximálními měsíčními finančními limity.
Výchozí limity uvedené ve druhém a třetím pododstavci jsou uplatňovány na všechny zákazníky, kteří si nezvolili jiný limit.
Každý poskytovatel roamingu dále zajistí, aby v případě, že roamingové datové služby dosáhnou 80 % dohodnutého finančního nebo objemového limitu, bylo na mobilní zařízení roamingového zákazníka odesláno příslušné upozornění, a to např. prostřednictvím SMS zprávy, e-mailu či vyskakovacího okna na počítači. Každý zákazník má právo požádat svého poskytovatele roamingu, aby odesílání těchto upozornění ukončil, a má právo kdykoliv a bezplatně požádat poskytovatele, aby mu tuto službu opět začal poskytovat.
Pokud by byl jinak tento finanční nebo objemový limit překročen, musí být na mobilní zařízení roamingového zákazníka zasláno upozornění. Toto upozornění uvádí postup, kterým se má roamingový zákazník řídit, přeje-li si, aby mu byly tyto služby dále poskytovány, a náklady spojené se spotřebováním každé další jednotky. Pokud roamingový zákazník nereaguje způsobem uvedeným v obdrženém upozornění, poskytovatel roamingu okamžitě přeruší poskytování a účtování regulovaných roamingových datových služeb roamingovému zákazníkovi, pokud a dokud roamingový zákazník nepožádá o pokračování nebo obnovení poskytování těchto služeb.
Kdykoli roamingový zákazník požádá o zavedení nebo zrušení funkce finančního nebo objemového limitu, proběhne tato změna do jednoho pracovního dne od doručení žádosti, bezplatně a nesmí zahrnovat žádné podmínky ani omezení týkající se jiných prvků účastnické smlouvy.
4. Odstavce 2 a 3 se nevztahují na zařízení pro komunikaci mezi stroji, která využívají mobilní datové komunikace.
5. Poskytovatelé roamingu přijmou přiměřená opatření na ochranu svých zákazníků před placením roamingových cen za nevyžádané roamingové služby v době, kdy se nacházejí ve svém domovském členském státě. To zahrnuje informování zákazníků o tom, jak se vyhnout nevyžádanému roamingu v příhraničních regionech.
6. Tento článek se s výjimkou odstavce 5 a s výhradou druhého a třetího pododstavce tohoto odstavce použije rovněž na roamingové datové služby využívané roamingovými zákazníky cestujícími mimo území Unie a poskytované poskytovatelem roamingu.
Pokud si zákazník zvolí funkci uvedenou v prvním pododstavci odstavce 3, neuplatní se požadavky stanovené v odstavci 3, pokud operátor navštívené sítě mimo Unii neumožní poskytovateli roamingu sledovat v reálném čase její využívání zákazníkem.
V takovém případě je zákazník při vstupu do dané země bez zbytečného odkladu a bezplatně informován prostřednictvím SMS zprávy, že informace o celkové spotřebě a záruka nepřekročení určeného finančního limitu nejsou dostupné.
Článek 16
Dohled a prosazování
1. Vnitrostátní regulační orgány na svém území vykonávají sledování a dohled, pokud jde o dodržování tohoto nařízení.
2. Vnitrostátní regulační orgány zveřejňují aktuální informace o uplatňování tohoto nařízení, zejména článků 7, 8, 9, 10, 12 a 13, a to způsobem, který dotčeným stranám umožňuje k těmto informacím snadný přístup.
3. V rámci přípravy přezkumu podle článku 19 vnitrostátní regulační orgány sledují vývoj velkoobchodních a maloobchodních cen za poskytování hlasových a datových komunikačních služeb včetně SMS a MMS roamingovým zákazníkům, a to včetně nejvzdálenějších regionů uvedených v článku 349 Smlouvy o fungování Evropské unie. Vnitrostátní regulační orgány rovněž pozorně sledují případy nevyžádaného roamingu v příhraničních regionech sousedících členských států a sledují, zda není řízení provozu v sítích využíváno v neprospěch zákazníků.
Vnitrostátní regulační orgány sledují a sbírají informace o nevyžádaném roamingu a přijímají vhodná opatření.
4. Vnitrostátní regulační orgány mají pravomoc požadovat od podniků, na něž se vztahují povinnosti podle tohoto nařízení, aby jim poskytly veškeré informace významné pro provádění a prosazování tohoto nařízení. Uvedené podniky poskytují tyto informace neprodleně na žádost vnitrostátního regulačního orgánu a v časových lhůtách a s úrovní podrobnosti údajů, jaké tento orgán požaduje.
5. Vnitrostátní regulační orgány mohou z vlastního podnětu zasáhnout s cílem zajistit dodržování tohoto nařízení. V případě nutnosti využívají zejména pravomocí podle článku 5 přístupové směrnice s cílem zajistit přiměřený přístup a vzájemné propojení, aby bylo zabezpečeno spojení od koncového bodu ke koncovému bodu sítě a zaručena interoperabilita roamingových služeb, například v případech, kdy si zákazníci nemohou vyměňovat regulované roamingové SMS zprávy se zákazníky veřejné pozemní mobilní komunikační sítě v jiném členském státě z důvodu neuzavření dohody umožňující doručování těchto zpráv.
6. Pokud vnitrostátní regulační orgán shledá, že došlo k porušení povinností stanovených tímto nařízením, má pravomoc požadovat okamžité ukončení takového porušování.
Článek 17
Řešení sporů
1. V případě sporů týkajících se povinností stanovených tímto nařízením mezi podniky, které zajišťují sítě nebo poskytují služby elektronických komunikací v členském státě, se použijí postupy pro řešení sporů stanovené v článcích 20 a 21 rámcové směrnice.
2. V případě nevyřešených sporů, jejichž účastníky jsou spotřebitelé nebo koncoví uživatelé a které se týkají určité otázky v oblasti působnosti tohoto nařízení, zajistí členské státy dostupnost postupů pro mimosoudní řešení sporů stanovených v článku 34 směrnice o univerzální službě.
Článek 18
Sankce
Členské státy stanoví sankce za porušení tohoto nařízení a přijmou veškerá opatření nezbytná pro zajištění jejich uplatňování. Stanovené sankce musí být účinné, přiměřené a odrazující. Členské státy oznámí uvedená ustanovení Komisi do 30. června 2013 a neprodleně Komisi oznámí veškeré následné změny, které se uvedených ustanovení týkají.
Článek 19
Přezkum
1. Komise přezkoumá fungování tohoto nařízení a po veřejné konzultaci podá do 30. června 2016 zprávu Evropskému parlamentu a Radě. Komise zejména posoudí, zda bylo dosaženo cílů nařízení. Komise přitom přezkoumá mimo jiné:
a)
zda se dostatečně rozvinula hospodářská soutěž, čímž by bylo odůvodněno ukončení maximálních maloobchodních cen;
b)
zda bude existovat dostatečná hospodářská soutěž pro odstranění maximálních velkoobchodních cen;
c)
vývoj a předpokládané budoucí trendy velkoobchodních a maloobchodních cen za poskytování hlasových, SMS a datových komunikačních služeb roamingovým zákazníkům ve srovnání s cenami za mobilní komunikační služby na vnitrostátní úrovni v jednotlivých členských státech, a to zvlášť v případě zákazníků využívajících předplacené služby a zvlášť v případě tarifních zákazníků, jakož i vývoj a předpokládané budoucí trendy ohledně kvality a rychlosti těchto služeb;
d)
dostupnost a kvalitu služeb včetně služeb, které představují alternativu hlasových, SMS a datových roamingových služeb, zejména s ohledem na technologický vývoj;
e)
do jaké míry měli spotřebitelé prospěch z reálného snížení cen roamingových služeb, rozmanitosti tarifů a produktů dostupných pro spotřebitele s různými zvyklostmi při využívání hovorů a z rozdílu mezi roamingovými a vnitrostátními tarify, včetně dostupnosti nabídek poskytujících jednotný tarif pro vnitrostátní a roamingové služby;
f)
míru hospodářské soutěže na maloobchodním i velkoobchodním trhu, zejména pak konkurenční postavení malých, nezávislých nebo začínajících operátorů, včetně konkurenčních účinků obchodních dohod a míry vzájemného propojení operátorů;
g)
rozsah, v jakém provedení strukturálních opatření uvedených v článcích 3 a 4 přineslo výsledky v rozvoji hospodářské soutěže na vnitřním trhu roamingových služeb, pokud jde o míru, v jaké se rozdíl mezi roamingovým a vnitrostátním tarifem přiblížil nule;
h)
do jaké míry úroveň velkoobchodních a maloobchodních maximálních cen poskytuje odpovídající ochranu před přemrštěnými cenami pro spotřebitele a současně umožňuje rozvoj hospodářské soutěže na vnitřním trhu roamingových služeb.
2. Pokud ze zprávy vyplyne, že strukturální opatření stanovená tímto nařízením nejsou dostatečná k podpoře hospodářské soutěže na vnitřním trhu roamingových služeb ve prospěch všech evropských spotřebitelů nebo že se rozdíly mezi roamingovými tarify a vnitrostátními tarify neblíží nule, Komise předloží Evropskému parlamentu a Radě vhodné návrhy k řešení této situace, a tím k dosažení vnitřního trhu mobilních komunikačních služeb, kde v konečném důsledku nebude rozdíl mezi vnitrostátními a roamingovými tarify. Komise zejména přezkoumá, zda je nutné:
a)
stanovit dodatečná technická a strukturální opatření;
b)
pozměnit strukturální opatření;
c)
prodloužit platnost a případně přezkoumat úroveň maximálních maloobchodních cen stanovených v článcích 8, 10 a 13;
d)
změnit dobu platnosti nebo přezkoumat úroveň maximálních velkoobchodních cen stanovených v článcích 7, 9 a 12;
e)
zavést jakékoli jiné nezbytné požadavky, včetně nerozlišování roamingových a vnitrostátních tarifů.
3. Komise dále předkládá Evropskému parlamentu a Radě zprávu, a to každé dva roky od podání zprávy uvedené v odstavci 1. Každá zpráva obsahuje shrnutí výsledků sledování poskytování roamingových služeb v Unii a posouzení pokroku dosaženého při plnění cílů tohoto nařízení, a to i s ohledem na záležitosti uvedené v odstavcích 1 a 2.
4. Aby bylo možné posoudit vývoj hospodářské soutěže na trzích s roamingovými službami v celé Unii, sdružení BEREC pravidelně shromažďuje údaje od vnitrostátních regulačních orgánů o vývoji maloobchodních a velkoobchodních cen za roamingové hlasové, SMS a datové služby. Tyto údaje jsou nejméně dvakrát ročně předávány Komisi. Komise je zveřejní.
Sdružení BEREC rovněž každoročně sbírá informace od vnitrostátních regulačních orgánů týkající se transparentnosti a srovnatelnosti různých tarifů nabízených operátory jejich zákazníkům. Komise tyto údaje a tato zjištění zveřejní.
Článek 20
Oznamovací povinnost
Členské státy oznámí Komisi vnitrostátní regulační orgány, které odpovídají za plnění úkolů podle tohoto nařízení.
Článek 21
Zrušení
Nařízení (ES) č. 717/2007 se zrušuje v souladu s přílohou I s účinkem ode dne 1. července 2012.
Odkazy na zrušené nařízení se považují za odkazy na toto nařízení v souladu se srovnávací tabulkou obsaženou v příloze II.
Článek 22
Vstup v platnost a pozbytí platnosti
Toto nařízení vstupuje v platnost prvním dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie a jeho ustanovení se použijí od uvedeného dne, ledaže je v konkrétních článcích stanoveno jinak.
Pozbývá platnosti dnem 30. června 2022.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
Ve Štrasburku dne 13. června 2012.
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) NR 531/2012
z dnia 13 czerwca 2012 r.
w sprawie roamingu w publicznych sieciach łączności ruchomej wewnątrz Unii
(wersja przekształcona)
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 114,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (1),
po konsultacji z Komitetem Regionów,
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą (2),
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Rozporządzenie (WE) nr 717/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 czerwca 2007 r. w sprawie roamingu w publicznych sieciach łączności ruchomej wewnątrz Wspólnoty (3) zostało w znacznym stopniu zmienione (4). Ze względu na konieczność wprowadzenia dalszych zmian, dla zachowania przejrzystości rozporządzenie to powinno zostać przekształcone.
(2)
Cel polegający na zmniejszeniu różnicy pomiędzy taryfami krajowymi i taryfami roamingowymi, który został określony w analizie porównawczej Komisji 2011-2015, zatwierdzonej w listopadzie 2009 r. przez grupę wysokiej rangi ekspertów ds. strategii i2010, oraz zawartej w komunikacie Komisji zatytułowanym „Europejska agenda cyfrowa”, powinien również pozostać celem niniejszego rozporządzenia. Planowana odrębna sprzedaż usług roamingu i usług krajowych powinna zwiększyć konkurencję, a tym samym obniżyć ceny dla konsumentów i stworzyć wewnętrzny rynek usług roamingu w Unii, na którym nie będzie znaczących różnic między taryfami krajowymi i taryfami roamingowymi. Usługi roamingu ogólnounijnego mogą pobudzać rozwój rynku wewnętrznego telekomunikacji w Unii.
(3)
Nie można uznać, że istnieje rynek wewnętrzny telekomunikacji w sytuacji, gdy występują znaczące różnice między cenami za usługi krajowe i usługi roamingu. W związku z tym ostatecznym celem powinno być wyeliminowanie różnic pomiędzy opłatami krajowymi i opłatami roamingowymi oraz ustanowienie tym samym rynku wewnętrznego usług łączności ruchomej.
(4)
Wysoki poziom cen za połączenia głosowe, wiadomości SMS i transmisję danych w roamingu, które są pobierane od użytkowników publicznych sieci łączności ruchomej, takich jak uczniowie i studenci, osoby podróżujące służbowo i turyści, stanowi przeszkodę dla korzystania przez nich z urządzeń mobilnych podczas podróży zagranicznych na terytorium Unii i jest kwestią niepokojącą konsumentów, krajowe organy regulacyjne i instytucje unijne, stanowiącą znaczącą barierę dla rynku wewnętrznego. Zbyt wysokie opłaty detaliczne są wynikiem wysokich opłat hurtowych pobieranych przez operatora odwiedzanej sieci zagranicznej, a także - w wielu przypadkach - wysokich narzutów detalicznych nakładanych przez operatora sieci macierzystej klienta. Ze względu na brak konkurencji obniżki opłat hurtowych często nie są odzwierciedlone na poziomie klienta detalicznego. Mimo że niektórzy operatorzy wprowadzili niedawno systemy taryfowe oferujące klientom korzystniejsze warunki i nieco niższe ceny, wciąż istnieją dowody na to, że stosunek kosztów do cen jest daleki od sytuacji, jaka powinna mieć miejsce na rynkach konkurencyjnych.
(5)
Wysokie opłaty roamingowe utrudniają wysiłki na rzecz przekształcenia Unii w gospodarkę opartą na wiedzy i urzeczywistnienia rynku wewnętrznego liczącego 500 milionów konsumentów. Transmisja danych w łączności ruchomej jest ułatwiona dzięki wydzieleniu wystarczającej ilości widma radiowego umożliwiającego konsumentom i przedsiębiorstwom korzystanie z usług połączeń głosowych, wiadomości SMS i transmisji danych w dowolnej lokalizacji na terytorium Unii. Poprzez wydzielenie w odpowiednim terminie wystarczającego i odpowiedniego zakresu częstotliwości radiowych w celu wsparcia realizacji celów polityki unijnej oraz optymalne zaspokojenie rosnącego zapotrzebowania na transmisję danych w łączności bezprzewodowej, wieloletni program dotyczący polityki w zakresie widma radiowego ustanowiony decyzją nr 243/2012/UE (5) utoruje drogę rozwojowi, który umożliwi Unii objęcie czołowej pozycji na świecie w zakresie prędkości łączności szerokopasmowej, mobilności, zasięgu i przepustowości, ułatwiając wyłanianie się nowych modeli biznesowych i technologii oraz przyczyniając się w ten sposób do zredukowania problemów natury strukturalnej na poziomie roamingu hurtowego.
(6)
Ze względu na rozpowszechnienie urządzeń mobilnych z dostępem do internetu transmisja danych w roamingu ma ogromne znaczenie ekonomiczne. Jest to decydujące kryterium zarówno dla użytkowników, jak i dla dostawców aplikacji i treści. Aby możliwe było pobudzenie rozwoju tego rynku, opłaty za transmisję danych nie powinny hamować wzrostu.
(7)
Komisja w swoim komunikacie zatytułowanym „W sprawie sprawozdania okresowego na temat sytuacji na rynku usług roamingu w Unii Europejskiej” odnotowała, że rozwój technologii lub alternatyw dla usług roamingu, takich jak dostępność usług telefonii internetowej (VoIP) lub Wi-Fi, może zwiększyć konkurencyjność rynku wewnętrznego usług roamingu w Unii. Mimo iż alternatywy te, w szczególności usługi VoIP, są coraz częściej wykorzystywane na poziomie krajowym, nie stwierdzono znaczących postępów w korzystaniu z nich w roamingu.
(8)
W związku z gwałtownym rozwojem transmisji danych w łączności ruchomej oraz rosnącą liczbą konsumentów korzystających z usług połączeń głosowych, wiadomości SMS i transmisji danych w roamingu za granicą, istnieje potrzeba zwiększenia presji konkurencyjnej, opracowania nowych modeli biznesowych i technologii. Regulacja opłat roamingowych powinna zostać skonstruowana w taki sposób, by nie zniechęcić konkurencji do obniżania poziomów cen.
(9)
Stworzenie europejskiej przestrzeni społecznej, edukacyjnej, kulturalnej i sprzyjającej przedsiębiorczości opartej na mobilności osób i danych cyfrowych powinno ułatwić porozumiewanie się ludzi w celu zbudowania rzeczywistej „Europy dla obywateli”.
(10)
Dyrektywa 2002/19/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie dostępu do sieci łączności elektronicznej i urządzeń towarzyszących oraz wzajemnych połączeń (dyrektywa o dostępie) (6), dyrektywa 2002/20/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie zezwoleń na udostępnienie sieci i usług łączności elektronicznej (dyrektywa o zezwoleniach) (7), dyrektywa 2002/21/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie wspólnych ram regulacyjnych sieci i usług łączności elektronicznej (dyrektywa ramowa) (8), dyrektywa 2002/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie usługi powszechnej i związanych z sieciami i usługami łączności elektronicznej praw użytkowników (dyrektywa o usłudze powszechnej) (9) oraz dyrektywa 2002/58/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 lipca 2002 r. dotycząca przetwarzania danych osobowych i ochrony prywatności w sektorze łączności elektronicznej (dyrektywa o prywatności i łączności elektronicznej) (10) (zwane dalej łącznie „ramami regulacyjnymi łączności elektronicznej z 2002 r.”) mają na celu utworzenie rynku wewnętrznego łączności elektronicznej w Unii przy jednoczesnym zapewnieniu wysokiego poziomu ochrony konsumentów przez wzmocnioną konkurencję.
(11)
Rozporządzenie (WE) nr 717/2007 nie jest odosobnionym środkiem, lecz uzupełnia i wspiera w zakresie roamingu ogólnounijnego przepisy zawarte w ramach regulacyjnych łączności elektronicznej z 2002 r. Ramy te nie zapewniają krajowym organom regulacyjnym wystarczających narzędzi do podjęcia skutecznego i zdecydowanego działania w zakresie cen usług roamingu na terytorium Unii, a tym samym nie zapewniają prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego usług roamingu. Rozporządzenie (WE) nr 717/2007 było odpowiednim sposobem zaradzenia tej sytuacji.
(12)
Ramy regulacyjne łączności elektronicznej z 2002 r. oparte są na zasadzie nakładania obowiązków regulacyjnych ex ante jedynie w sytuacji braku skutecznej konkurencji, przewidując przeprowadzanie przez krajowe organy regulacyjne okresowej analizy rynkowej i okresowego przeglądu obowiązków, które prowadzą do nałożenia obowiązków ex ante na operatorów wskazanych jako mający znaczącą pozycję rynkową. Proces ten obejmuje następujące elementy: zdefiniowanie właściwych rynków zgodnie z zaleceniem Komisji w sprawie właściwych rynków produktów i usług sektora łączności elektronicznej podlegających regulacji ex ante zgodnie z dyrektywą 2002/21/WE (11) (zwanym dalej „zaleceniem”), analizę zdefiniowanych rynków zgodnie z wytycznymi Komisji w sprawie analizy rynkowej i oceny znaczącej pozycji rynkowej zgodnie z unijnymi ramami regulacyjnymi sieci i usług łączności elektronicznej (12), wyznaczenie operatorów mających znaczącą pozycję rynkową oraz nałożenie obowiązków ex ante na tak wyznaczonych operatorów.
(13)
W zaleceniu jako właściwy rynek, który może zostać objęty regulacją ex ante, określono krajowy rynek hurtowy usług roamingu międzynarodowego w publicznych sieciach telefonii ruchomej. Jednakże działania podjęte przez krajowe organy regulacyjne, indywidualnie oraz w ramach Europejskiej Grupy Regulatorów (ERG) oraz jej następcy, Organu Europejskich Regulatorów Łączności Elektronicznej (BEREC), ustanowionego rozporządzeniem (WE) nr 1211/2009 (13), w ramach analizy krajowych rynków hurtowych usług roamingu międzynarodowego wykazały, że organy te nie były do tej pory w stanie skutecznie oddziaływać na wysoki poziom opłat hurtowych w roamingu ogólnounijnym z uwagi na trudności ze wskazaniem przedsiębiorstw mających znaczącą pozycję rynkową, wynikające ze szczególnych uwarunkowań roamingu międzynarodowego, w tym z jego transgranicznego charakteru. Po wejściu w życie rozporządzenia (WE) nr 717/2007 rynek usług roamingu został wycofany ze zmienionego zalecenia (14).
(14)
Ponadto krajowe organy regulacyjne odpowiedzialne za ochronę i wspieranie interesów klientów łączności ruchomej zwyczajowo zamieszkałych na terytorium podlegającym ich właściwości nie są w stanie kontrolować postępowania operatorów sieci odwiedzanych znajdujących się w innych państwach członkowskich, od których uzależnieni są klienci przy korzystaniu z usług roamingu międzynarodowego. Przeszkoda ta mogłaby także zmniejszyć skuteczność środków podejmowanych przez państwa członkowskie w oparciu o pozostawione im kompetencje stanowienia przepisów w zakresie ochrony konsumentów.
(15)
W związku z tym na państwa członkowskie wywierana jest presja, aby podjęły środki w celu rozwiązania kwestii poziomu opłat za usługi roamingu międzynarodowego, jednakże przewidziany w ramach regulacyjnych łączności elektronicznej z 2002 r. mechanizm podejmowania interwencji regulacyjnej ex ante przez krajowe organy regulacyjne nie okazał się wystarczającym narzędziem, które umożliwiałoby tym organom zdecydowane działanie w interesie konsumentów w tej szczególnej dziedzinie.
(16)
Ponadto w rezolucji Parlamentu Europejskiego w sprawie europejskich przepisów regulacyjnych i rynków łączności elektronicznej (15) wezwano Komisję do podjęcia nowych inicjatyw w celu obniżenia wysokich kosztów transgranicznej telefonii ruchomej, a Rada Europejska na posiedzeniu w dniach 23-24 marca 2006 r. uznała, że prowadzenie na szczeblu unijnym i krajowym ukierunkowanej, skutecznej i zintegrowanej polityki w dziedzinie technologii informacyjno-komunikacyjnych (TIK) ma zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia celów wzrostu gospodarczego i wydajności, oraz zauważyła w tym kontekście, że obniżenie opłat roamingowych odgrywa istotną rolę dla kwestii konkurencyjności.
(17)
Ramy regulacyjne łączności elektronicznej z 2002 r., na podstawie aktualnych wtedy wniosków, miały na celu usunięcie wszystkich barier dla handlu pomiędzy państwami członkowskimi w dziedzinie, którą harmonizowały, w tym między innymi przewidywały działania mające wpływ na opłaty roamingowe. Nie powinno to jednak stać na przeszkodzie dostosowaniu zharmonizowanych zasad z uwzględnieniem innych czynników, w celu znalezienia najbardziej skutecznych środków zwiększenia konkurencji na rynku wewnętrznym usług roamingu i osiągnięcia wysokiego poziomu ochrony konsumentów.
(18)
Niniejsze rozporządzenie powinno w związku z tym umożliwiać odejście od zasad mających zastosowanie na podstawie ram regulacyjnych łączności elektronicznej z 2002 r., w szczególności dyrektywy ramowej, tj. zasad stanowiących, że w sytuacji niewystępowania znaczącej pozycji rynkowej opłaty za oferowane usługi powinny być określone w umowie, co powinno umożliwić wprowadzenie uzupełniających obowiązków regulacyjnych odzwierciedlających szczególny charakter usług roamingu ogólnounijnego.
(19)
Specyfika detalicznego i hurtowego rynku usług roamingowych uzasadnia podjęcie wyjątkowych środków, wykraczających poza mechanizmy przewidziane w ramach regulacyjnych łączności elektronicznej z 2002 r.
(20)
W celu zapewnienia, aby podczas podróży na terytorium Unii użytkownicy naziemnych publicznych sieci łączności ruchomej nie byli obciążani wygórowanymi cenami usług roamingu ogólnounijnego, powinno zostać przyjęte wspólne, zharmonizowane podejście, przez co zwiększona zostanie konkurencja w zakresie usług roamingu między dostawcami usług roamingu oraz osiągnięty zostanie wysoki poziom ochrony konsumentów, przy zachowaniu zarówno czynników zachęcających do innowacji, jak i prawa konsumentów do wyboru. Z uwagi na transgraniczny charakter odnośnych usług, takie wspólne podejście jest konieczne w celu umożliwienia dostawcom usług roamingu działania w warunkach jednolitych, spójnych ram regulacyjnych, opartych na obiektywnie określonych kryteriach.
(21)
Rozporządzenie (WE) nr 717/2007 traci moc w dniu 30 czerwca 2012 r. Przed wygaśnięciem tego rozporządzenia Komisja dokonała przeglądu zgodnie z jego art. 11, który wymagał ustalenia, czy cele tego rozporządzenia zostały osiągnięte, i dokonania przeglądu zmian wysokości opłat hurtowych i detalicznych z tytułu świadczenia klientom korzystającym z roamingu usług połączeń głosowych, wiadomości SMS i transmisji danych. W swoim sprawozdaniu dla Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 lipca 2011 r. dotyczącym wyników przeglądu funkcjonowania rozporządzenia (WE) nr 717/2007 Komisja stwierdziła, że właściwe jest przedłużenie okresu stosowania rozporządzenia (WE) nr 717/2007 poza termin 30 czerwca 2012 r.
(22)
Dane dotyczące zmian cen usług połączeń głosowych, wiadomości SMS i transmisji danych w roamingu ogólnounijnym od wejścia w życie rozporządzenia (WE) nr 717/2007, w tym w szczególności dane gromadzone co kwartał przez krajowe organy regulacyjne i przekazywane za pośrednictwem BEREC, nie są wystarczająco przekonujące, aby wskazywać, że konkurencja na rynku detalicznym lub hurtowym znacząco się zwiększyła i że prawdopodobne jest jej utrzymanie po czerwcu 2012 r. bez przyjęcia środków regulacyjnych. Dane te wskazują, że detaliczne i hurtowe ceny roamingu są wciąż znacznie wyższe niż ceny krajowe i w dalszym ciągu utrzymują się na poziomie lub są zbliżone do pułapów określonych rozporządzeniem (WE) nr 717/2007, a konkurencja poniżej tych pułapów jest bardzo ograniczona.
(23)
W przypadku wygaśnięcia w dniu 30 czerwca 2012 r. zabezpieczeń regulacyjnych, które na mocy rozporządzenia (WE) nr 717/2007 mają zastosowanie do usług roamingu ogólnounijnego na poziomie hurtowym i detalicznym, istniałoby znaczące ryzyko, że brak presji konkurencyjnej na rynku wewnętrznym usług roamingu oraz chęć dostawców usług roamingu do maksymalizacji przychodów z roamingu doprowadziłyby do sytuacji, w której ceny usług roamingu ogólnounijnego na poziomie detalicznym i hurtowym nie będą racjonalnie odzwierciedlać kosztów związanych ze świadczeniem tych usług, zagrażając tym samym realizacji celów tego rozporządzenia. Interwencję regulacyjną na rynku usług roamingu w sieciach łączności ruchomej należy zatem przedłużyć poza termin 30 czerwca 2012 r., aby zapewnić sprawne funkcjonowanie rynku wewnętrznego poprzez umożliwienie zwiększenia konkurencji i jednoczesne zagwarantowanie konsumentom utrzymania korzyści wynikających z ochrony przed nadmiernymi opłatami w porównaniu z konkurencyjnymi cenami krajowymi.
(24)
Krajowe organy regulacyjne powinny wspierać cel prowadzonej polityki określony w art. 8 dyrektywy ramowej dotyczący możliwości dostępu do informacji oraz ich rozpowszechniania lub korzystania z dowolnych aplikacji i usług przez użytkowników końcowych.
(25)
Aby umożliwić rozwój bardziej efektywnego, zintegrowanego i konkurencyjnego rynku usług roamingu, nie powinny istnieć ograniczenia uniemożliwiające przedsiębiorstwom efektywne negocjowanie dostępu hurtowego do celów świadczenia usług roamingu. Należy usunąć przeszkody w dostępie do takich hurtowych usług roamingu, wynikające z różnic w pozycji negocjacyjnej przedsiębiorstw oraz różnic w zakresie posiadanej przez nie infrastruktury. Operatorzy wirtualnej sieci łączności ruchomej (operatorzy wirtualni) i odsprzedawcy usług łączności ruchomej nieposiadający własnej infrastruktury sieciowej świadczą zazwyczaj usługi roamingu w oparciu o umowy o świadczenie usług hurtowych roamingu zawierane z operatorami udostępniającymi własną sieć łączności ruchomej w tym samym państwie członkowskim. Negocjacje handlowe mogą jednak nie pozostawiać operatorom wirtualnym i odsprzedawcom wystarczająco dużego pola do pobudzania konkurencji poprzez niższe ceny. Likwidacja tych barier oraz zrównoważenie pozycji negocjacyjnej operatorów wirtualnych/odsprzedawców i operatorów sieci ruchomej poprzez obowiązek zapewnienia dostępu oraz pułapy hurtowe, powinny ułatwić stworzenie alternatywnych, innowacyjnych i ogólnounijnych usług roamingu i ofert dla klientów. Przepisy ram regulacyjnych łączności elektronicznej z 2002 r., w szczególności dyrektywy ramowej i dyrektywy o dostępie, nie pozwalają na rozwiązanie tego problemu poprzez nałożenie obowiązków na operatorów mających znaczącą pozycję na rynku.
(26)
Należy zatem wprowadzić przepisy zobowiązujące do uwzględniania uzasadnionych wniosków o hurtowy dostęp do publicznych sieci łączności ruchomej do celów świadczenia usług roamingu. Taki dostęp powinien być zgodny z potrzebami podmiotów ubiegających się o dostęp. Dostępu należy odmawiać wyłącznie w oparciu o obiektywne kryteria, takie jak wykonalność techniczna i potrzeba utrzymania integralności sieci. W przypadku odmowy dostępu strona pokrzywdzona powinna móc zgłosić sprawę do rozpatrzenia zgodnie z procedurą rozstrzygania sporów określoną w niniejszym rozporządzeniu. Aby zapewnić równe warunki działania, hurtowy dostęp do celów świadczenia usług roamingu należy zapewniać zgodnie z obowiązkami regulacyjnymi określonymi w niniejszym rozporządzeniu i mającymi zastosowanie na poziomie hurtowym, z uwzględnieniem różnych elementów kosztów niezbędnych do zapewnienia takiego dostępu. Spójne podejście w zakresie regulacji dostępu hurtowego do celów świadczenia usług roamingu powinno przyczynić się do uniknięcia zakłóceń między państwami członkowskimi. BEREC powinien, w porozumieniu z Komisją i we współpracy z zainteresowanymi stronami, wydać wytyczne dotyczące dostępu hurtowego do celów świadczenia usług roamingu.
(27)
Obowiązek udzielania hurtowego dostępu do usług roamingu powinien obejmować zarówno świadczenie bezpośrednich usług roamingu hurtowego, jak i hurtowe świadczenie usług roamingu przeznaczonych do odsprzedaży przez strony trzecie. W zakres obowiązku udzielania hurtowego dostępu do usług roamingu powinien również wchodzić obowiązek umożliwienia przez operatora sieci łączności ruchomej operatorom wirtualnym i odsprzedawcom zakupu hurtowych usług roamingu regulowanego od agregatorów hurtowych, oferujących jeden punkt dostępu i standardową platformę umów roamingowych w całej Unii. W celu zapewnienia, aby operatorzy udzielali dostępu do wszystkich urządzeń niezbędnych do bezpośredniego hurtowego dostępu do usług roamingu oraz dostępu hurtowego na zasadzie odsprzedaży usług roamingu dostawcom usług roamingu w rozsądnym terminie, powinna zostać opublikowana oferta referencyjna określająca standardowe warunki bezpośredniego hurtowego dostępu do usług roamingu oraz dostępu hurtowego na zasadzie odsprzedaży usług roamingu. Opublikowanie oferty referencyjnej nie powinno stanowić przeszkody dla negocjacji handlowych między podmiotem ubiegającym się o dostęp a podmiotem udzielającym dostępu, dotyczących wysokości cen w ostatecznej umowie hurtowej lub dodatkowych usług dostępu hurtowego wykraczających poza zakres usług niezbędnych dla bezpośredniego hurtowego dostępu do usług roamingu i dostępu hurtowego na zasadzie odsprzedaży usług roamingu.
(28)
Obowiązek udzielania hurtowego dostępu do usług roamingu powinien obejmować dostęp do wszystkich elementów niezbędnych do umożliwienia świadczenia usług roamingu, takich jak: elementy sieci i urządzenia towarzyszące; odpowiednie systemy oprogramowania, w tym systemy wsparcia operacyjnego; systemy informacyjne lub bazy danych na potrzeby przygotowywania zamówień, dostaw, zamawiania, konserwacji i napraw oraz fakturowania; translacja numerów lub systemy zapewniające równoważną funkcję; sieci ruchome i usługi sieci wirtualnych.
(29)
Jeżeli podmioty ubiegające się o dostęp hurtowy na zasadzie odsprzedaży usług roamingu złożą wniosek o udzielenie dostępu do urządzeń lub usług wykraczających poza zakres niezbędny do świadczenia detalicznych usług roamingu, operatorzy sieci łączności ruchomej mogą pobierać uczciwe i uzasadnione opłaty z tytułu udostępnienia takich urządzeń lub usług. W zakres takich dodatkowych urządzeń lub usług mogłyby wchodzić między innymi usługi o wartości dodanej, dodatkowe oprogramowanie i systemy informatyczne lub szczególne rozwiązania rozliczeniowe.
(30)
Usługi łączności ruchomej sprzedawane są w pakietach zawierających zarówno usługi krajowe, jak i usługi roamingu, co ogranicza klientom wybór usług roamingu. Takie pakiety ograniczają przejrzystość w odniesieniu do usług roamingu, ponieważ porównanie poszczególnych elementów wchodzących w skład pakietów jest trudne. W rezultacie konkurencja między operatorami w zakresie usług roamingu wchodzących w skład pakietów usług łączności ruchomej nie jest jeszcze oczywista. Ułatwienie dostępu do roamingu jako do odrębnej usługi rozwiązałoby problemy strukturalne poprzez podniesienie świadomości konsumentów w odniesieniu do cen roamingu oraz umożliwienie im oddzielnego dokonywania wyboru w odniesieniu do usług roamingu, a tym samym zwiększyłoby presję konkurencyjną po stronie popytu. Działanie to przyczyni się więc do sprawnego funkcjonowania rynku wewnętrznego usług roamingu.
(31)
Popyt na usługi transmisji danych w łączności ruchomej wśród konsumentów i przedsiębiorstw znacząco wzrósł w ostatnich latach. Ze względu na wysokie opłaty za usługi transmisji danych w roamingu korzystanie z tych usług przez konsumentów i przedsiębiorstwa prowadzące w Unii działalność transgraniczną jest poważnie ograniczone. Biorąc pod uwagę wczesną fazę rozwoju tego rynku oraz szybko rosnący popyt wśród konsumentów na usługi transmisji danych w roamingu, stosowanie regulowanych opłat detalicznych mogłoby utrzymać ceny na poziomach zbliżonych do proponowanych maksymalnych opłat - co potwierdzają doświadczenia wynikające ze stosowania rozporządzenia (WE) nr 717/2007 - zamiast powodować dalsze ich obniżanie, co tym samym potwierdza potrzebę rozwiązań strukturalnych.
(32)
Klienci powinni mieć możliwość łatwej zmiany - w możliwie najkrótszym terminie w zależności od rozwiązania technicznego, bez żadnych sankcji oraz nieodpłatnie - na alternatywnego dostawcę usług roamingu lub pomiędzy alternatywnymi dostawcami usług roamingu. Klienci powinni być informowani o takiej możliwości w jasnej, zrozumiałej i łatwo dostępnej formie.
(33)
Konsumenci powinni mieć prawo wyboru, w sposób przyjazny dla nich, usług roamingu sprzedawanych odrębnie od ich pakietu krajowych usług łączności ruchomej. Istnieje obecnie kilka sposobów technicznego wdrożenia odrębnej sprzedaży detalicznych usług roamingu regulowanego, w tym podwójny międzynarodowy numer tożsamości telefonicznej abonenta mobilnego (IMSI) (dwa oddzielne IMSI na jednej karcie SIM), pojedynczy IMSI (współdzielenie jednego IMSI przez operatora krajowego i dostawcę usług roamingu) lub połączenie podwójnego lub pojedynczego IMSI z procedurą techniczną, która nie uniemożliwia klientowi dostępu do usług transmisji danych w roamingu regulowanym świadczonych bezpośrednio w sieci odwiedzanej, w ramach uzgodnień między operatorem sieci macierzystej a operatorem sieci odwiedzanej.
(34)
Wysokie ceny usług transmisji danych w roamingu odstraszają konsumentów od korzystania z usług transmisji danych w łączności ruchomej podczas podróży na terytorium Unii. Zważywszy na rosnący popyt i znaczenie usług transmisji danych w roamingu, nic nie powinno stać na przeszkodzie korzystaniu z alternatywnych usług transmisji danych w roamingu, świadczonych bezpośrednio w sieci odwiedzanej, czasowo lub stale, niezależnie od dotychczasowych umów lub porozumień w sprawie świadczenia usług roamingu z operatorami krajowymi i bez pobierania przez nich jakichkolwiek dodatkowych opłat. Gdy jest to wymagane, w celu świadczenia usług transmisji danych w roamingu bezpośrednio w sieci odwiedzanej, operatorzy krajowi i dostawcy usług transmisji danych w roamingu powinni współpracować, aby dostęp do takich usług i korzystanie z nich przez klientów nie były utrudnione oraz aby zapewnić ciągłość świadczenia innych usług roamingu.
(35)
Ponieważ niniejsze rozporządzenie nie powinno określać żadnych szczególnych procedur technicznych w zakresie odrębnej sprzedaży usług roamingu, lecz utorować drogę do najskuteczniejszego i najbardziej efektywnego rozwiązania, w tym rozwiązania łączonego, które powinno zostać opracowane przez Komisję w oparciu o materiał przygotowany przez BEREC, powinny zostać ustalone kryteria w odniesieniu do parametrów technicznych, które powinno spełniać rozwiązanie techniczne odrębnej sprzedaży usług roamingu. Kryteria te powinny obejmować między innymi wprowadzenie takiego rozwiązania w skoordynowany i zharmonizowany sposób w całej Unii oraz powinny zapewnić, aby konsumenci mieli możliwość szybkiego i łatwego wyboru innego dostawcy usług roamingu bez konieczności zmiany posiadanego numeru. Ponadto nie powinien być utrudniany roaming poza terytorium Unii ani korzystanie z roamingu na terytorium Unii przez klientów z państw trzecich.
(36)
Aby technicznie umożliwić skoordynowany i odpowiedni rozwój techniczny świadczenia odrębnych usług roamingu, bez utrudniania dostępu do usług transmisji danych w roamingu świadczonych bezpośrednio w sieci odwiedzanej, należy zwiększyć współpracę i koordynację między operatorami sieci łączności ruchomej. W związku z tym należy opracować odpowiednie podstawowe zasady i metody, aby umożliwić szybkie przystosowanie się do nowej sytuacji i rozwoju techniki. BEREC powinien, we współpracy z zainteresowanymi stronami, wspomagać Komisję w opracowaniu aspektów technicznych, aby umożliwić odrębną sprzedaż usług roamingu i aby nie utrudniać dostępu do usług transmisji danych w roamingu świadczonych bezpośrednio w sieci odwiedzanej. W razie konieczności Komisja powinna udzielić europejskiemu organowi normalizacyjnemu mandatu do zmiany odpowiednich norm, które są konieczne do zharmonizowanego wdrożenia odrębnej sprzedaży detalicznych usług roamingu regulowanego.
(37)
W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania przepisów niniejszego rozporządzenia należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących obowiązków informacyjnych operatorów krajowych oraz rozwiązania technicznego umożliwiającego odrębną sprzedaż usług roamingu. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiającym przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję (16).
(38)
Należy upoważnić BEREC, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozporządzenia oraz aktów wykonawczych przyjętych na jego podstawie, do przedstawiania z własnej inicjatywy szczegółowych wytycznych technicznych dotyczących odrębnej sprzedaży detalicznych usług roamingu regulowanego lub innych kwestii wchodzących w zakres niniejszego rozporządzenia.
(39)
Uznaje się, że aby odrębna sprzedaż detalicznych usług roamingu regulowanego była w pełni skuteczna, sprzedaż taką należy połączyć z wprowadzeniem obowiązku zapewniania hurtowego dostępu do celów świadczenia usług roamingu, aby ułatwić wejście na rynek nowym lub dotychczasowym uczestnikom rynku, w tym transgranicznym dostawcom usług roamingu. Rozwiązanie to umożliwiłoby uniknięcie zakłóceń między państwami członkowskimi poprzez zapewnienie spójnego podejścia w zakresie regulacji, przyczyniając się tym samym do rozwoju rynku wewnętrznego. Jednakże w celu wdrożenia odrębnej sprzedaży detalicznych usług roamingu regulowanego operatorzy będą jednak potrzebować odpowiedniego okresu przejściowego na dostosowanie się na poziomie technicznym, w związku z czym skutek rozwiązań strukturalnych polegający na osiągnięciu rzeczywistego jednolitego rynku, na którym panuje wystarczająca konkurencja, zostanie osiągnięty dopiero po pewnym czasie. Z tego względu maksymalne opłaty hurtowe za usługi połączeń głosowych, wiadomości SMS i transmisji danych w roamingu, a także pułapy ochronne ustalone dla tych usług na poziomie detalicznym, powinny zostać tymczasowo utrzymane na odpowiednim poziomie, aby zapewnić zachowanie dotychczasowe korzyści dla klientów w przejściowym okresie wdrażania takich rozwiązań strukturalnych.
(40)
Jeśli chodzi o kontynuację tymczasowej regulacji cen, w celu ochrony interesów klientów korzystających z roamingu obowiązki regulacyjne powinny zostać nałożone zarówno na poziomie detalicznym, jak i hurtowym, gdyż - jak pokazuje doświadczenie - obniżenie opłat hurtowych za usługi roamingu ogólnounijnego niekoniecznie musi przekładać się na niższe ceny detaliczne usług roamingu z uwagi na brak motywacji do podjęcia takiego działania. Z drugiej strony działania ograniczające poziom cen detalicznych bez uwzględnienia kwestii poziomu kosztów hurtowych związanych ze świadczeniem takich usług mogłyby wiązać się z ryzykiem zaburzenia właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego usług roamingu i nie umożliwiłyby zwiększenia konkurencji.
(41)
Dopóki rozwiązania strukturalne nie zapewnią wystarczającej konkurencji na rynku wewnętrznym usług roamingu, która prowadziłaby do obniżek kosztów hurtowych, które z kolei przełożyłyby się na obniżki dla konsumentów, najbardziej skutecznym i proporcjonalnym podejściem, mającym na celu regulację wysokości cen za połączenia wykonywane i odbierane w roamingu wewnątrzunijnym, jest ustanowienie na poziomie Unii maksymalnej średniej wysokości opłat za minutę połączenia na poziomie hurtowym oraz ograniczenie opłat na poziomie detalicznym, poprzez zastosowanie eurotaryfy wprowadzonej na mocy rozporządzenia (WE) nr 717/2007, która została rozszerzona o eurotaryfę SMS przewidzianą w rozporządzeniu (WE) nr 544/2009 (17) i powinna zostać rozszerzona o eurotaryfę usług transmisji danych przewidzianą w niniejszym rozporządzeniu. Średnia wysokość opłaty hurtowej powinna mieć zastosowanie pomiędzy dowolnymi dwoma operatorami na terytorium Unii w określonym czasie.
(42)
Tymczasowa eurotaryfa usług głosowych, eurotaryfa SMS i eurotaryfa usług transmisji danych powinna zostać określona na poziomie ochronnym, który gwarantuje dostawcom usług roamingu wystarczającą marżę i zachęca ich do wprowadzenia konkurencyjnych ofert roamingu po niższych stawkach, zapewniając przy tym nie tylko utrzymanie korzyści dla konsumentów, lecz nawet ich zwiększenie w przejściowym okresie wdrażania środków strukturalnych. W okresie tym dostawcy usług roamingu powinni aktywnie zwracać uwagę konsumentów na informacje dotyczące eurotaryf, a także bezpłatnie oraz w jasny i przejrzysty sposób oferować je wszystkim swoim klientom korzystającym z usług roamingu.
(43)
Tymczasowa eurotaryfa usług głosowych, eurotaryfa SMS i eurotaryfa usług transmisji danych, jaką należy zaoferować klientom korzystającym z usług roamingu powinna uwzględniać odpowiednią marżę w odniesieniu do hurtowych kosztów świadczenia usługi roamingu, przy jednoczesnym pozostawieniu dostawcom usług roamingu swobody konkurowania poprzez różnicowanie ofert i przystosowanie struktur taryfowych do warunków rynkowych oraz preferencji konsumentów. Takie pułapy ochronne, które należy ustalić na takich poziomach, aby nie miały negatywnego wpływu na korzyści z rozwiązań strukturalnych wynikające dla konkurencji, mogłyby zostać zniesione po tym, jak rozwiązania strukturalne zaczną przynosić klientom konkretne korzyści. To podejście regulacyjne nie powinno mieć zastosowania w odniesieniu do części taryfy pobieranej za świadczenie usług o wartości dodanej, ale jedynie do taryf za dostęp do takich usług.
(44)
Powyższe podejście regulacyjne powinno być łatwe do wdrożenia i monitorowania, aby do minimum ograniczyć obciążenia administracyjne zarówno dla operatorów i dostawców usług roamingu, których dotyczą jego wymogi, jak i krajowych organów regulacyjnych, do których należy nadzór i egzekwowanie przestrzegania wynikających z niego obowiązków. Powinno ono także być przejrzyste i łatwo zrozumiałe dla wszystkich klientów łączności ruchomej w Unii. Ponadto powinno ono zapewniać pewność i przewidywalność operatorom świadczącym hurtowe i detaliczne usługi roamingu. W związku z tym w niniejszym rozporządzeniu powinien zostać określony, w ujęciu kwotowym, poziom maksymalnej opłaty za minutę połączenia na poziomie hurtowym i detalicznym.
(45)
Określona w ten sposób maksymalna średnia opłata za minutę połączenia na poziomie hurtowym powinna uwzględniać różnorodne elementy składające się na realizację połączenia w roamingu ogólnounijnym, w szczególności koszt rozpoczęcia i zakończenia połączeń w sieciach ruchomych, a także koszty ogólne, sygnalizacji i tranzytu. Najodpowiedniejszym punktem odniesienia dla rozpoczęcia i zakończenia połączenia jest średnia stawka za zakończenie połączenia stosowana przez operatorów sieci łączności ruchomej w Unii, wynikająca z informacji dostarczonych przez krajowe ograny regulacyjne i opublikowana przez Komisję. Maksymalna średnia opłata za minutę połączenia ustanowiona w niniejszym rozporządzeniu powinna zatem zostać określona przy uwzględnieniu średniej opłaty za zakończenie połączenia w sieci ruchomej, stanowiącej punkt odniesienia dla obliczenia związanych z tym kosztów. Maksymalna wysokość średniej opłaty za minutę na poziomie hurtowym powinna być corocznie obniżana w celu uwzględnienia obowiązkowych obniżek opłat za zakończenie połączenia w sieci ruchomej nakładanych co pewien czas przez krajowe organy regulacyjne.
(46)
Tymczasowa eurotaryfa usług głosowych mająca zastosowanie na poziomie detalicznym powinna stanowić dla klientów korzystających z roamingu gwarancję, że nie zostaną obciążeni wygórowaną ceną za wykonanie lub odbiór połączenia realizowanego w roamingu regulowanym, jednocześnie pozostawiając dostawcy usług roamingu wystarczający margines umożliwiający różnicowanie swojej oferty skierowanej do klientów.
(47)
W przejściowym okresie obowiązywania pułapów ochronnych wszystkim klientom powinna przysługiwać, bez dodatkowych opłat lub warunków, możliwość wyboru prostej taryfy roamingowej nieprzekraczającej opłat maksymalnych, a także powinni oni być informowani o takiej możliwości. Rozsądna różnica pomiędzy kosztami hurtowymi i cenami detalicznymi powinna zapewnić dostawcom usług roamingu pokrycie wszystkich ich szczególnych kosztów roamingu, jakie ponoszą na poziomie detalicznym, w tym odpowiedniego udziału w kosztach marketingowych i kosztach dofinansowania urządzeń telefonicznych, oraz umożliwiać im osiąganie odpowiedniego zysku. Tymczasowe eurotaryfy usług głosowych, eurotaryfy SMS i eurotaryfy usług transmisji danych są właściwym środkiem zapewniającym zarówno ochronę konsumentów, jak i elastyczność dla dostawcy usług roamingu. Maksymalne poziomy eurotaryfy usług głosowych, eurotaryfy SMS i eurotaryfy usług transmisji danych powinny być corocznie obniżane analogicznie do obniżek opłat hurtowych.
(48)
W przejściowym okresie obowiązywania pułapów ochronnych nowi klienci korzystający z roamingu powinni być w pełni oraz w sposób jasny i zrozumiały informowani o rodzajach stawek, jakie istnieją w roamingu na terytorium Unii, w tym stawek zgodnych z tymczasową eurotaryfą usług głosowych, eurotaryfą SMS i eurotaryfą usług transmisji danych. Obecni klienci korzystający z roamingu powinni mieć możliwość dokonania w określonym terminie wyboru nowej stawki zgodnej z tymczasową eurotaryfą usług głosowych, eurotaryfą SMS i eurotaryfą usług transmisji danych lub innych stawek w roamingu. W odniesieniu do dotychczasowych klientów korzystających z usług roamingu, którzy nie dokonali wyboru w określonym terminie, należy dokonać rozróżnienia między tymi, którzy już zdecydowali się na konkretną taryfę roamingową lub pakiet roamingowy przed wejściem w życie niniejszego rozporządzenia, a tymi, którzy tego nie zrobili. Klienci, którzy nie dokonali takiego wyboru, powinni zostać automatycznie objęci taryfą zgodną z niniejszym rozporządzeniem. Klienci korzystający już z konkretnych taryf lub pakietów roamingowych, które odpowiadają ich indywidualnym wymogom i które wybrali na tej podstawie, powinni zachować uprzednio wybrane taryfy lub pakiety, jeżeli po otrzymaniu przypomnienia informującego o warunkach ich dotychczasowej taryfy i o mających zastosowanie eurotaryfach poinformują swojego dostawcę usług roamingu o swoim wyborze pozostania przy dotychczasowej taryfie. Takie konkretne taryfy lub pakiety roamingowe mogłyby obejmować na przykład ryczałtowe stawki roamingowe, taryfy indywidualne, taryfy z dodatkową stałą opłatą roamingową, taryfy z opłatą za minutę połączenia niższą niż maksymalna eurotaryfa usług głosowych, eurotaryfa SMS i eurotaryfa usług transmisji danych lub taryfy z opłatą za zainicjowanie połączenia.
(49)
Ponieważ niniejsze rozporządzenie powinno stanowić środek szczególny w rozumieniu art. 1 ust. 5 dyrektywy ramowej oraz ponieważ operatorzy świadczący usługi roamingu ogólnounijnego mogą być zobowiązani niniejszym rozporządzeniem do zmiany swoich detalicznych taryf roamingowych w celu ich dostosowania do wymogów niniejszego rozporządzenia, zmiany te nie powinny skutkować możliwością skorzystania przez klientów łączności ruchomej z prawa do odstąpienia od umowy przysługującego im na mocy przepisów krajowych transponujących ramy regulacyjne łączności elektronicznej z 2002 r.
(50)
Niniejsze rozporządzenie nie powinno naruszać możliwości wprowadzania innowacyjnych ofert dla klientów, które byłyby korzystniejsze niż tymczasowa eurotaryfa usług głosowych, eurotaryfa SMS i eurotaryfa usług transmisji danych określone w niniejszym rozporządzeniu, lecz powinno raczej zachęcać do wprowadzania innowacyjnych ofert dla klientów korzystających z roamingu po niższych stawkach, zwłaszcza w odpowiedzi na dodatkową presję konkurencyjną powstałą dzięki rozwiązaniom strukturalnym określonym w niniejszym rozporządzeniu. Niniejsze rozporządzenie nie wymaga ponownego wprowadzenia opłat roamingowych w tych przypadkach, w których zostały one całkowicie zniesione, jak również nie wymaga podwyższenia dotychczasowych opłat roamingowych do wysokości przejściowych pułapów ochronnych przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu.
(51)
W przypadku gdy maksymalne opłaty nie są wyrażone w euro, mające zastosowanie pułapy początkowe, a także wartości zmienione tych pułapów, powinny być ustalane w stosownej walucie poprzez zastosowanie referencyjnego kursu wymiany ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniach określonych w niniejszym rozporządzeniu. W przypadku braku publikacji w określonym dniu należy zastosować kurs opublikowany w pierwszym wydaniu Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej po tym dniu, które zawiera taki referencyjny kurs wymiany. W celu ochrony konsumentów przed wzrostem cen detalicznych usług roamingu regulowanego (usługi połączeń głosowych, wiadomości SMS lub transmisji danych w roamingu regulowanym) w związku z wahaniami referencyjnego kursu wymiany walut innych niż euro, państwo członkowskie, którego walutą nie jest euro, powinno stosować średnią z kilku referencyjnych kursów wymiany dla danego okresu w celu określenia maksymalnych opłat detalicznych w swojej walucie.
(52)
Praktyka niektórych operatorów sieci łączności ruchomej, polegająca na naliczaniu opłat za świadczenie połączeń głosowych w roamingu na poziomie hurtowym na podstawie minimalnych długości impulsów wynoszących do 60 sekund, a nie w oparciu o naliczanie sekundowe, zazwyczaj stosowane w przypadku innych opłat hurtowych naliczanych pomiędzy operatorami, powoduje zakłócenie konkurencji pomiędzy tymi operatorami a operatorami stosującymi inne metody naliczania opłat oraz szkodzi spójnemu stosowaniu maksymalnych opłat hurtowych wprowadzonych niniejszym rozporządzeniem. Co więcej, stanowi ona dodatkową opłatę, która zwiększając koszty hurtowe, ma negatywne skutki dla cen usług głosowych w roamingu na poziomie detalicznym. W związku z tym operatorzy sieci łączności ruchomej powinni zostać zobowiązani do rozliczania opłat za hurtowe świadczenie połączeń realizowanych w roamingu regulowanym w oparciu o naliczanie sekundowe.
(53)
Według szacunków ERG, poprzednika BEREC, praktyka stosowana przez operatorów sieci łączności ruchomej, polegająca na naliczaniu opłat za usługi roamingu na poziomie detalicznym na podstawie impulsów o długości powyżej jednej sekundy, zwiększyła w przypadku korzystania z eurotaryfy usług głosowych o około 24 % typowy rachunek za połączenia wykonane oraz o 19 % za połączenia odebrane. ERG stwierdziła również, że podwyżki te stanowią rodzaj ukrytej opłaty, ponieważ dla większości konsumentów zasady naliczania opłat nie są przejrzyste. Z tego względu ERG zaleciła pilne podjęcie działań w celu rozwiązania problemu różnych metod naliczania opłat na poziomie detalicznym, stosowanych w przypadku eurotaryfy usług głosowych.
(54)
Mimo że rozporządzenie (WE) nr 717/2007, wprowadzając w Unii eurotaryfę, określiło wspólne podejście w celu zapewnienia ochrony klientów korzystających z roamingu przed nadmiernymi opłatami z tytułu połączeń realizowanych w roamingu regulowanym, różnice w metodach naliczania impulsów, stosowane przez operatorów sieci łączności ruchomej, poważnie szkodzą jego spójnemu stosowaniu. Oznacza to również, że pomimo transgranicznego charakteru ogólnounijnych usług roamingu występują różne podejścia do kwestii naliczania opłat za połączenia realizowane w roamingu regulowanym, co powoduje zakłócenie warunków konkurencji na rynku wewnętrznym.
(55)
Należy zatem wprowadzić wspólny zbiór zasad dotyczących naliczania impulsów w przypadku eurotaryfy usług głosowych na poziomie detalicznym w celu dalszego wzmocnienia rynku wewnętrznego i zapewnienia w całej Unii takiego samego wysokiego poziomu ochrony konsumentów korzystających z usług roamingu ogólnounijnego.
(56)
Należy zatem zobowiązać operatorów świadczących, na poziomie detalicznym, połączenia realizowane w roamingu regulowanym do sekundowego naliczania swoim klientom opłat za wszystkie połączenia, które podlegają eurotaryfie usług głosowych, z zastrzeżeniem jedynie możliwości określania, w przypadku połączeń wykonywanych, minimalnej długości pierwszego impulsu, nieprzekraczającej 30 sekund. Umożliwi to dostawcom usług roamingu pokrycie wszelkich uzasadnionych kosztów ustanawiania połączeń oraz zapewni swobodę konkurowania za pomocą krótszych minimalnych długości impulsów. W przypadku połączeń odbieranych dopuszczenie minimalnej długości pierwszego impulsu nie znajduje uzasadnienia w przypadku eurotaryfy usług głosowych, ponieważ koszty hurtowe ustalane są w oparciu o naliczanie sekundowe, a szczególne koszty ustanowienia połączenia uwzględnione są już w stawkach za zakańczanie połączeń w sieci ruchomej.
(57)
Klienci nie powinni płacić za odbieranie wiadomości głosowych w sieci odwiedzanej, ponieważ nie są w stanie kontrolować czasu trwania takich wiadomości. Nie powinno to mieć wpływu na inne mające zastosowanie opłaty z tytułu wiadomości głosowych, na przykład opłaty z tytułu odsłuchiwania takich wiadomości.
(58)
Klienci zamieszkali w regionach przygranicznych nie powinni otrzymywać bezzasadnie wysokich rachunków w związku z niezamierzonym korzystaniem z roamingu. Dostawcy usług roamingu powinni w związku z tym podjąć rozsądne działania w celu ochrony klientów przed koniecznością ponoszenia opłat roamingowych, podczas gdy znajdują się na terytorium swojego państwa członkowskiego. Powinny one obejmować odpowiednie działania informacyjne pozwalające klientom czynnie unikać takich przypadków niezamierzonego korzystania z roamingu. Krajowe organy regulacyjne powinny mieć świadomość sytuacji, w których klienci narażeni są na problemy konieczności uiszczenia opłat roamingowych, podczas gdy nadal znajdują się na terytorium swojego państwa członkowskiego, oraz powinny podjąć odpowiednie działania w celu złagodzenia tego problemu.
(59)
W przypadku usług SMS w roamingu, tak jak w przypadku usług głosowych w roamingu, istnieje znaczące ryzyko, że samo nałożenie obowiązków w zakresie pułapów cenowych na poziomie hurtowym nie spowoduje automatycznej obniżki stawek dla klientów detalicznych. Z drugiej strony, podjęcie działań mających na celu obniżenie poziomu cen detalicznych bez rozwiązania kwestii poziomu kosztów hurtowych związanych ze świadczeniem tych usług mogłoby zaszkodzić pozycji niektórych, zwłaszcza mniejszych, dostawców usług roamingu, przez zwiększenie ryzyka zawężenia marży.
(60)
Co więcej, z uwagi na szczególną strukturę rynku usług roamingu i jego transgraniczny charakter, ramy regulacyjne łączności elektronicznej z 2002 r. nie zapewniły krajowym organom regulacyjnym odpowiednich narzędzi do skutecznego rozwiązywania problemów związanych z konkurencyjnością, stanowiących podłoże wysokiego poziomu cen hurtowych i detalicznych w przypadku usług SMS w roamingu regulowanym. Nie zapewnia to sprawnego funkcjonowania rynku wewnętrznego i powinno być skorygowane.
(61)
Należy zatem nałożyć obowiązki regulacyjne w odniesieniu do usług SMS w roamingu regulowanym na poziomie hurtowym, aby ustalić bardziej uzasadnioną relację pomiędzy opłatami hurtowymi a kosztami świadczenia tych usług, oraz w okresie przejściowym na poziomie detalicznym, aby chronić interesy klientów korzystających z roamingu do czasu zapewnienia skutecznego funkcjonowania rozwiązań strukturalnych.
(62)
Dopóki rozwiązania strukturalne nie zapewnią wystarczającej konkurencji na rynku usług roamingu, najbardziej skutecznym i proporcjonalnym podejściem do kwestii regulacji poziomu cen na poziomie hurtowym w zakresie wiadomości SMS w roamingu regulowanym jest ustalenie na poziomie unijnym maksymalnej średniej opłaty za wiadomość SMS wysyłaną z sieci odwiedzanej. Średnia opłata hurtowa powinna mieć zastosowanie do rozliczeń pomiędzy dowolnymi dwoma operatorami w Unii w określonym czasie.
(63)
Maksymalna opłata hurtowa w przypadku usług SMS w roamingu regulowanym powinna uwzględniać wszystkie koszty ponoszone przez operatora świadczącego usługę hurtową, w tym między innymi koszt zainicjowania połączenia, koszt przesłania oraz nieodzyskany koszt zakańczania wiadomości SMS w roamingu w sieci odwiedzanej. Operatorom świadczącym usługi SMS w roamingu regulowanym na poziomie hurtowym należy zatem zakazać wprowadzania odrębnej opłaty z tytułu zakańczania wiadomości SMS w roamingu w ich sieci, aby zapewnić spójne stosowanie zasad określonych w niniejszym rozporządzeniu.
(64)
W celu zapewnienia, aby maksymalne opłaty dotyczące hurtowych usług SMS w roamingu były zbliżone do poziomu odpowiadającego kosztom świadczenia tych usług, oraz aby na poziomie detalicznym mogła rozwijać się konkurencja, maksymalne opłaty hurtowe dotyczące regulowanych usług SMS powinny być stopniowo obniżane.
(65)
W rozporządzeniu (WE) nr 544/2009 uznano, że z uwagi na brak elementów strukturalnych wprowadzających konkurencję na rynku usług roamingu najbardziej skutecznym i proporcjonalnym podejściem do kwestii regulacji poziomu cen detalicznych w zakresie wiadomości SMS w roamingu ogólnounijnym było nałożenie na operatorów sieci łączności ruchomej wymogu oferowania swoim klientom korzystającym z roamingu eurotaryfy SMS, która nie przekracza określonej opłaty maksymalnej.
(66)
Do czasu zapewnienia skutecznego funkcjonowania rozwiązań strukturalnych należy utrzymać tymczasową eurotaryfę SMS na poziomie ochronnym zapewniającym utrzymanie dotychczasowych korzyści dla konsumentów i gwarantującym dostawcom usług roamingu wystarczającą marżę, a zarazem odzwierciedlającym w bardziej uzasadniony sposób koszty świadczenia usług.
(67)
Tymczasowa eurotaryfa SMS, która może być oferowana klientom korzystającym z roamingu, powinna zatem odzwierciedlać uzasadnioną marżę w stosunku do kosztów świadczenia usługi SMS w roamingu regulowanym, pozostawiając jednocześnie dostawcom usług roamingu swobodę konkurowania dzięki różnicowaniu ich ofert oraz dostosowaniu ich struktur taryfowych do warunków rynkowych i preferencji konsumentów. Taki pułap ochronny należy ustalić na poziomie, który nie zakłóci korzyści dla konkurencji wynikających z wprowadzenia rozwiązań strukturalnych i mógłby zostać zniesiony po zapewnieniu skutecznego funkcjonowania rozwiązań strukturalnych. To podejście regulacyjne nie powinno mieć zastosowania do usług SMS o wartości dodanej.
(68)
Klienci korzystający z roamingu nie powinni być obciążani żadnymi dodatkowymi opłatami z tytułu odbierania wiadomości SMS lub wiadomości poczty głosowej w roamingu regulowanym w sieci odwiedzanej, ponieważ tego rodzaju koszty związane z zakańczaniem wiadomości pokrywa już opłata detaliczna pobierana za wysłanie wiadomości SMS lub wiadomości poczty głosowej w roamingu.
(69)
Eurotaryfa SMS powinna mieć automatyczne zastosowanie do wszelkich nowych lub obecnych klientów korzystających z roamingu, którzy celowo nie wybrali lub celowo nie wybierają określonej taryfy roamingowej dla wiadomości SMS ani pakietu usług roamingu obejmującego wiadomości SMS w roamingu regulowanym.
(70)
Wiadomość SMS oznacza wiadomość tekstową w ramach usługi Short Message Service i różni się wyraźnie od innych wiadomości, takich jak wiadomości MMS lub wiadomości poczty elektronicznej. W celu zapewnienia, aby niniejsze rozporządzenie nie zostało pozbawione skuteczności, a jego cele zostały w pełni osiągnięte, należy zakazać wprowadzania jakichkolwiek zmian w zakresie parametrów technicznych wiadomości SMS dostarczanej w roamingu, które sprawiłyby, że różniłaby się ona od krajowej wiadomości SMS.
(71)
Zgodnie z danymi zgromadzonymi przez krajowe organy regulacyjne nadal utrzymują się wysokie stawki średnich opłat hurtowych za usługi transmisji danych w roamingu, pobierane przez operatorów sieci odwiedzanej od dostawców usług roamingu klientów korzystających z roamingu. Mimo iż te opłaty hurtowe zdają się wykazywać tendencję zniżkową, nadal są bardzo wysokie w stosunku do poniesionych kosztów.
(72)
Ciągle wysoki poziom opłat hurtowych w przypadku usług transmisji danych w roamingu wynika przede wszystkim z wysokich opłat hurtowych pobieranych przez operatorów sieci niepreferowanych. Takie opłaty spowodowane są ograniczeniami w sterowaniu przepływem połączeń, które nie zachęcają operatorów do jednostronnego obniżania standardowych cen hurtowych z uwagi na to, że połączenia będą odbierane niezależnie od naliczanej opłaty. Efektem tego jest wyjątkowe zróżnicowanie cen hurtowych. W niektórych przypadkach opłaty hurtowe za transmisję danych w roamingu, mające zastosowanie w przypadku sieci niepreferowanych, są sześciokrotnie wyższe niż ceny mające zastosowanie do sieci preferowanej. Te nadmiernie wysokie opłaty hurtowe z tytułu usług transmisji danych w roamingu prowadzą do znacznych zakłóceń konkurencji między operatorami sieci łączności ruchomej w Unii, które szkodzą sprawnemu funkcjonowaniu rynku wewnętrznego. Ograniczają także zdolność dostawców usług roamingu do przewidywania swoich kosztów hurtowych, a tym samym do oferowania swoim klientom przejrzystych i konkurencyjnych pakietów taryfowych na poziomie detalicznym. Z uwagi na ograniczoną możliwość skutecznego rozwiązania tych problemów przez krajowe organy regulacyjne na poziomie krajowym należy zastosować maksymalną opłatę hurtową do usług transmisji danych w roamingu. Należy zatem nałożyć obowiązki regulacyjne w odniesieniu do usług transmisji danych w roamingu regulowanym na poziomie hurtowym, aby ustalić bardziej uzasadnioną relację pomiędzy opłatami hurtowymi a kosztami świadczenia tych usług, oraz na poziomie detalicznym, aby chronić interesy klientów korzystających z roamingu.
(73)
Dostawcy usług roamingu nie powinni obciążać klienta korzystającego z roamingu kosztami jakiejkolwiek usługi transmisji danych w roamingu regulowanym, dopóki klient korzystającego z roamingu nie wyrazi zgody na świadczenie takiej usługi.
(74)
Zakres niniejszego rozporządzenia powinien obejmować świadczenie ogólnounijnych detalicznych usług transmisji danych w roamingu. Specyfika rynków usług roamingu, która uzasadniała przyjęcie rozporządzenia (WE) nr 717/2007 oraz nałożenie na operatorów sieci łączności ruchomej obowiązków w zakresie świadczenia połączeń głosowych i usług SMS w roamingu ogólnounijnym, dotyczy w równym stopniu świadczenia detalicznych usług transmisji danych w roamingu ogólnounijnym. Tak jak usługi połączeń głosowych i usługi SMS w roamingu, usługi transmisji danych w roamingu nie są nabywane oddzielnie na poziomie krajowym, ale stanowią jedynie część szerszego pakietu usług detalicznych, jaki klienci nabywają od swojego dostawcy usług roamingu, co ogranicza tym samym działanie mechanizmów konkurencji. Podobnie, z uwagi na transgraniczny charakter odnośnych usług, krajowe organy regulacyjne, które mają za zadanie chronić i promować interesy klientów sieci ruchomych zamieszkujących ich terytorium, nie są w stanie kontrolować praktyk operatorów sieci odwiedzanej z siedzibą w innych państwach członkowskich.
(75)
Podobnie jak w przypadku środków regulacyjnych wprowadzonych już w odniesieniu do usług połączeń głosowych i wiadomości SMS, dopóki rozwiązania strukturalne nie zapewnią wystarczającej konkurencji, najskuteczniejszym i najbardziej proporcjonalnym podejściem w zakresie regulacji poziomu cen ogólnounijnych detalicznych usług transmisji danych w roamingu w okresie przejściowym jest wprowadzenie wymogu, zgodnie z którym dostawcy usług roamingu zobowiązani są do zaoferowania klientom korzystającym z roamingu tymczasowej eurotaryfy usług transmisji danych, która nie przekracza określonej opłaty maksymalnej. Eurotaryfę usług transmisji danych należy ustalić na poziomie ochronnym, który zagwarantuje dostawcom usług roamingu wystarczającą marżę, zapewniając jednocześnie ochronę konsumentów do czasu zapewnienia skutecznego funkcjonowania rozwiązań strukturalnych i jednocześnie odzwierciedlając także w bardziej uzasadniony sposób koszty świadczenia usług.
(76)
Tymczasowa eurotaryfa usług transmisji danych, jaka może być oferowana klientom korzystającym z roamingu, powinna zatem odzwierciedlać uzasadnioną marżę w stosunku do kosztów świadczenia usługi transmisji danych w roamingu regulowanym, pozostawiając jednocześnie dostawcom usług roamingu swobodę konkurowania dzięki różnicowaniu ich ofert oraz dostosowaniu ich struktur cenowych do warunków rynkowych i preferencji konsumentów. Taki pułap ochronny należy ustalić na poziomie, który nie zakłóci korzyści dla konkurencji wynikających z wprowadzenia rozwiązań strukturalnych i mógłby zostać zniesiony po tym, jak rozwiązania strukturalne zaczną przynosić klientom konkretne i trwałe korzyści. Podobnie jak w przypadku podejścia przyjętego w odniesieniu do usług połączeń głosowych i wiadomości SMS w roamingu, ze względu na oczekiwane zmniejszenie kosztów świadczenia detalicznych usług transmisji danych w roamingu, maksymalne regulowane opłaty w ramach tymczasowej eurotaryfy usług transmisji danych powinny być stopniowo obniżane.
(77)
Tymczasowa eurotaryfa usług transmisji danych powinna mieć automatyczne zastosowanie do wszelkich nowych lub dotychczasowych klientów korzystających z roamingu, którzy celowo nie wybrali lub celowo nie wybiorą określonej taryfy roamingowej dla usług transmisji danych ani pakietu usług roamingu obejmującego usługi transmisji danych w roamingu regulowanym.
(78)
W celu zapewnienia, aby konsumenci płacili tylko za te usługi transmisji danych, z których faktycznie skorzystali, i aby uniknąć problemu ukrytych opłat wynikających z mechanizmów naliczania stosowanych przez operatorów, który wystąpił w przypadku usług połączeń głosowych po wprowadzeniu rozporządzenia (WE) nr 717/2007, opłaty w ramach tymczasowej eurotaryfy usług transmisji danych powinny być naliczane według kilobajtów. Taki sposób naliczania jest zgodny z mechanizmem naliczania stosowanym już na poziomie hurtowym.
(79)
Dostawcy usług roamingu mogą oferować sprawiedliwą, całościową miesięczną stawkę ryczałtową, do której nie mają zastosowania żadne opłaty maksymalne i która mogłaby obejmować wszystkie usługi w roamingu ogólnounijnym.
(80)
W celu zapewnienia wszystkim użytkownikom połączeń głosowych telefonii ruchomej korzyści płynących z niniejszego rozporządzenia, tymczasowe wymogi dotyczące cen detalicznych powinny mieć zastosowanie niezależnie od faktu, czy klient korzystający z roamingu korzysta u dostawcy usług roamingu z usługi na zasadzie przedpłaty (pre-paid), czy z usługi abonamentowej, a także niezależnie od tego, czy dostawca usług roamingu posiada własną sieć, czy jest operatorem wirtualnej sieci ruchomej, czy też odsprzedaje usługi połączeń głosowych telefonii ruchomej.
(81)
W przypadku gdy unijni operatorzy usług telefonii ruchomej stwierdzą, że korzyści płynące z interoperacyjności i połączenia od punktu wyjścia do punktu docelowego dla ich klientów są zagrożone rozwiązaniem lub ryzykiem rozwiązania ich umów z operatorami sieci łączności ruchomej w innych państwach członkowskich lub gdy stwierdzą brak możliwości świadczenia swoim klientom usług w innym państwie członkowskim w wyniku braku umowy z przynajmniej jednym operatorem hurtowym sieci, krajowe organy regulacyjne powinny skorzystać, jeżeli to konieczne, z uprawnień przysługujących im na mocy art. 5 dyrektywy o dostępie w celu zapewnienia odpowiedniego dostępu oraz połączeń sieciowych dla zagwarantowania połączenia od punktu wyjścia do punktu docelowego i interoperacyjności usług, uwzględniając cele określone w art. 8 dyrektywy ramowej, w szczególności utworzenie w pełni funkcjonującego rynku wewnętrznego usług łączności elektronicznej.
(82)
W celu poprawy przejrzystości cen detalicznych usług roamingu oraz aby pomóc klientom korzystającym z roamingu w podejmowaniu decyzji co do używania ich urządzeń mobilnych podczas pobytu za granicą, operatorzy usług łączności ruchomej powinni dostarczać swoim klientom korzystającym z roamingu bezpłatne informacje o wysokości opłat roamingowych, jakie mają do nich zastosowanie przy korzystaniu z usług roamingu w odwiedzanym państwie członkowskim. Ponieważ niektóre grupy klientów mogą być dobrze poinformowane o opłatach roamingowych, dostawcy usług roamingu powinni zapewnić możliwość zrezygnowania w prosty sposób z tej automatycznej tekstowej usługi informacyjnej. Operatorzy powinni ponadto aktywnie udzielać swoim klientom, pod warunkiem że ci znajdują się na terytorium Unii, na ich wniosek i nieodpłatnie, dodatkowych informacji o opłatach za minutę połączenia lub za wiadomość SMS lub za megabajt przesłanych danych (wraz z podatkiem VAT) za wykonywanie lub odbieranie połączeń głosowych, a także za wysyłanie i odbieranie wiadomości SMS, MMS i innych usług transmisji danych w odwiedzanym państwie członkowskim.
(83)
Zapewnienie przejrzystości wymaga, aby operatorzy byli zobowiązani do udzielania informacji o wysokości opłat roamingowych, w szczególności o wysokości eurotaryfy usług głosowych, eurotaryfy SMS i eurotaryfy usług transmisji danych oraz - o ile ją oferują - całościowej stawki ryczałtowej, przy zawieraniu umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych oraz każdorazowo w przypadku zmiany wysokości opłat roamingowych. Dostawcy usług roamingu powinni udzielać informacji o opłatach roamingowych za pomocą odpowiednich środków, takich jak faktury, internet, reklama telewizyjna lub przesyłki reklamowe. Wszystkie informacje i oferty powinny być jasne, zrozumiałe, pozwalać na porównanie i być przejrzyste w odniesieniu do cen i charakterystyki usługi. Reklamowanie ofert usług roamingu i ich sprzedaż klientom powinny być w pełni zgodne z przepisami dotyczącymi ochrony konsumentów, a w szczególności z dyrektywą 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotyczącą nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym („dyrektywa o nieuczciwych praktykach handlowych”) (18). Dostawcy usług roamingu powinni zapewnić, aby wszyscy ich klienci korzystający z roamingu mieli świadomość możliwości skorzystania z taryf regulowanych w danym okresie i powinni poinformować klientów na piśmie oraz w jasny i bezstronny sposób o warunkach eurotaryfy usług głosowych, eurotaryfy SMS i eurotaryfy usług transmisji danych oraz o prawie do skorzystania z nich i do ich zmiany na inne.
(84)
Ponadto należy wprowadzić środki mające na celu poprawę przejrzystości opłat detalicznych w przypadku wszystkich usług transmisji danych w roamingu, w szczególności w celu wyeliminowania problemu szokująco wysokich rachunków, który stanowi barierę na drodze do sprawnego funkcjonowania rynku wewnętrznego, a także zapewnienie klientom korzystającym z roamingu narzędzi potrzebnych im do monitorowania i kontrolowania własnych wydatków w zakresie usług transmisji danych w roamingu. Nie powinno również być przeszkód w powstawaniu zastosowań lub technologii, które mogą stanowić zastępstwo lub alternatywę dla takich usług roamingu, jak Wi-Fi.
(85)
W szczególności dostawcy usług roamingu powinni dostarczać bezpłatnie swoim klientom korzystającym z roamingu zindywidualizowane informacje taryfowe dotyczące opłat mających zastosowanie do tych klientów w zakresie usług transmisji danych w roamingu każdorazowo w momencie uruchamiania przez klientów usługi transmisji danych w roamingu po raz pierwszy po przybyciu do innego państwa. Informacje te powinny zostać przekazane na urządzenie mobilne klienta w sposób najbardziej odpowiedni dla ich łatwego odbioru i zrozumienia oraz w sposób umożliwiający łatwy dostęp do tych informacji w późniejszym terminie.
(86)
Aby ułatwić klientom zrozumienie skutków finansowych korzystania z usług transmisji danych w roamingu oraz aby pozwolić im monitorować i kontrolować własne wydatki, dostawcy usług roamingu powinni, zarówno przed zawarciem umowy, jak i po jej zawarciu, przedstawiać klientom na bieżąco odpowiednie informacje o opłatach z tytułu usług transmisji danych w roamingu regulowanym. W zakres takich informacji mogą wchodzić przykłady przybliżonej ilości danych używanych na przykład przy wysyłaniu wiadomości pocztą elektroniczną, przesyłaniu zdjęcia, przeglądaniu stron internetowych czy korzystaniu z aplikacji mobilnych.
(87)
Ponadto w celu uniknięcia szokująco wysokich rachunków dostawcy usług roamingu powinni określić jeden lub większą liczbę maksymalnych pułapów wyrażonych w kwotach opłat lub objętości danych możliwych do pobrania, jakie obowiązywać będą klientów w związku z korzystaniem z usług transmisji danych w roamingu, wyrażonych w walucie, w której klient korzystający z roamingu otrzymuje rachunki, i które powinni zaoferować bezpłatnie wszystkim swoim klientom korzystającym z roamingu, a także odpowiednio ich powiadamiać, w takiej formie, która umożliwia ponowne odczytanie w późniejszym terminie, o zbliżaniu się do wybranego pułapu. Po osiągnięciu tego maksymalnego pułapu klienci nie powinni dłużej otrzymywać tych usług lub ponosić opłat z ich tytułu, o ile nie zażądają oni wyraźnie kontynuowania korzystania z tych usług zgodnie z warunkami określonymi w powiadomieniu. W takim przypadku powinni oni otrzymać bezpłatne potwierdzenie w takiej formie, która umożliwia ponowne odczytanie w późniejszym terminie. Klienci korzystający z roamingu powinni mieć możliwość wyboru któregokolwiek z tych maksymalnych pułapów wyrażonych w kwotach opłat lub objętości danych możliwych do pobrania w rozsądnym czasie lub możliwość odrzucenia tej opcji. O ile klienci nie zdecydują inaczej, powinni korzystać z domyślnego systemu pułapów.
(88)
Tego rodzaju środki służące przejrzystości powinny być traktowane jako minimalne zabezpieczenia dla klientów korzystających z roamingu i nie powinny uniemożliwiać dostawcom usług roamingu oferowania swoim klientom szeregu innych narzędzi, które ułatwiają klientom przewidywanie i kontrolowanie swoich wydatków w zakresie usług transmisji danych w roamingu. Wielu dostawców usług roamingu rozwija na przykład nowe oferty detaliczne w zakresie świadczenia usług roamingu według taryfy ryczałtowej, umożliwiające transmisję danych w roamingu za określoną cenę i w ciągu określonego czasu aż do osiągnięcia rozsądnego pułapu wyrażonego w objętości danych możliwych do pobrania. Dostawcy usług roamingu opracowują również systemy umożliwiające powiadamianie w czasie rzeczywistym klientów korzystających z roamingu o aktualnej kwocie do zapłaty za usługi transmisji danych w roamingu. Aby zapewnić sprawne funkcjonowanie rynku wewnętrznego, należy w zharmonizowanych przepisach uwzględnić tę ewolucję rynków krajowych.
(89)
Klienci korzystający z taryf przedpłaconych mogą również otrzymywać szokująco wysokie rachunki za korzystanie z usług transmisji danych w roamingu. W związku z tym przepisy dotyczące progu odcięcia powinny również mieć zastosowanie do tych klientów.
(90)
Istnieją istotne różnice pomiędzy taryfami w roamingu regulowanym na terytorium Unii a taryfami w roamingu ponoszonymi przez konsumentów podczas podróży poza Unię, które są znacząco wyższe od cen na terytorium Unii. Z uwagi na brak spójnego podejścia w odniesieniu do przejrzystości i środków ochronnych dotyczących roamingu poza Unią, konsumenci nie są pewni swoich praw i w związku z tym często powstrzymują się od korzystania z usług łączności ruchomej za granicą. Dostęp do przejrzystych informacji mógłby pomóc konsumentom nie tylko w podjęciu decyzji o sposobie używania posiadanego urządzenia mobilnego w trakcie podróży za granicę (zarówno na terytorium Unii, jak i poza nim), lecz także w dokonaniu wyboru między dostawcami usług roamingu. W związku z tym konieczne jest rozwiązanie problemu braku przejrzystości i ochrony konsumenta poprzez zastosowanie określonych środków w zakresie przejrzystości i środków ochronnych również w odniesieniu do usług roamingu świadczonych poza Unią. Środki takie przyczyniłyby się do rozwoju konkurencji i poprawy funkcjonowania rynku wewnętrznego.
(91)
Jeżeli operator sieci odwiedzanej w odwiedzanym państwie poza Unią nie zezwala dostawcy usług roamingu na monitorowanie w czasie rzeczywistym korzystania z takiej usługi przez jego klientów, dostawca usług roamingu nie powinien być zobowiązany do wprowadzania maksymalnych pułapów wyrażonych w kwotach opłat lub objętości danych możliwych do pobrania w celu ochrony klientów.
(92)
Krajowe organy regulacyjne, które są odpowiedzialne za realizację zadań wynikających z ram regulacyjnych łączności elektronicznej z 2002 r., powinny posiadać uprawnienia umożliwiające im nadzór nad realizacją obowiązków wynikających z niniejszego rozporządzenia i ich egzekwowanie na terytorium podlegającym ich właściwości. Powinny one także monitorować zmiany wysokości opłat za usługi łączności głosowej i transmisji danych pobieranych od klientów korzystających z roamingu na terytorium Unii, w tym, w odpowiednich przypadkach, w odniesieniu do konkretnych kosztów związanych z realizacją i odbiorem połączeń roamingowych w najbardziej oddalonych regionach Unii oraz w odniesieniu do konieczności zapewnienia możliwości odzyskania tych kosztów na rynku hurtowym, a także monitorować, czy techniki sterowania połączeniami nie są wykorzystywane w celu ograniczenia wyboru na szkodę klientów. Organy te powinny zapewnić, aby zainteresowane podmioty miały dostęp do aktualnych informacji o stosowaniu niniejszego rozporządzenia, oraz publikować co sześć miesięcy wyniki tego monitorowania. Informacje na temat klientów biznesowych, klientów usług abonamentowych i klientów usług przedpłaconych powinny być przedstawiane oddzielnie.
(93)
Roaming w granicach jednego kraju w najbardziej oddalonych regionach Unii, w których uprawnienia do świadczenia usług telefonii ruchomej różnią się od uprawnień wydawanych na pozostałym obszarze danego kraju, mógłby korzystać z obniżek stawek odpowiadających obniżkom stosowanym na rynku wewnętrznym usług roamingu. Wdrożenie niniejszego rozporządzenia nie powinno spowodować wprowadzenia mniej korzystnych cen dla klientów korzystających z usług roamingu w granicach kraju w stosunku do klientów korzystających z usług roamingu ogólnounijnego. Organy krajowe mogą w tym celu przyjąć dodatkowe środki zgodne z prawem unijnym.
(94)
Przy określaniu przepisów dotyczących sankcji mających zastosowanie w przypadku naruszeń niniejszego rozporządzenia państwa członkowskie powinny uwzględnić między innymi możliwość wypłacenia rekompensaty klientom przez dostawców usług roamingu za wszelkie opóźnienia lub utrudnienia w zmianie na alternatywnego dostawcę usług roamingu, zgodnie ze swoim prawem krajowym.
(95)
Ponieważ cele niniejszego rozporządzenia, a mianowicie stworzenie wspólnego podejścia mającego zapewnić, aby użytkownicy publicznych sieci łączności ruchomej podczas podróży na terytorium Unii nie byli obciążani wygórowanymi opłatami za usługi roamingu ogólnounijnego, a tym samym osiągnięcie wysokiego poziomu ochrony konsumentów poprzez zwiększenie konkurencji między dostawcami usług roamingu, nie mogą zostać w wystarczającym stopniu osiągnięte w sposób bezpieczny, zharmonizowany i szybki przez państwa członkowskie, natomiast możliwe jest lepsze ich osiągnięcie na poziomie Unii, Unia może podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów.
(96)
Obowiązki regulacyjne dotyczące hurtowych opłat za usługi połączeń głosowych, wiadomości SMS i usługi transmisji danych w roamingu należy utrzymać, dopóki nie zostanie zapewnione skuteczne funkcjonowanie rozwiązań strukturalnych i dopóki na rynkach hurtowych nie pojawi się wystarczająca konkurencja. Ponadto obecne tendencje rynkowe pokazują, że usługi transmisji danych będą się stopniowo stawać najważniejszym segmentem usług łączności ruchomej, a hurtowe usługi transmisji danych w roamingu charakteryzują się obecnie największą dynamiką, czego efektem są ceny znacznie poniżej obecnych stawek regulowanych.
(97)
Pułapy ochronne na poziomie detalicznym należy ustalić na wystarczająco wysokim poziomie, który nie zakłóci potencjalnych korzyści dla konkurencji wynikających z rozwiązań strukturalnych i mogłyby zostać całkowicie zniesione po zapewnieniu skutecznego funkcjonowania tych rozwiązań strukturalnych i osiągnięciu prawdziwego rynku wewnętrznego. Pułapy ochronne na poziomie detalicznym powinny zatem być stopniowo obniżane, a następnie powinny przestać obowiązywać.
(98)
Komisja powinna dokonać przeglądu skuteczności niniejszego rozporządzenia w świetle jego celów oraz wkładu we wdrażanie ram regulacyjnych łączności elektronicznej z 2002 r. i sprawne funkcjonowanie rynku wewnętrznego. W tym kontekście Komisja powinna rozważyć wpływ rozporządzenia na pozycję konkurencyjną różnej wielkości dostawców usług łączności ruchomej w różnych częściach Unii na rozwój, tendencje i przejrzystość w zakresie opłat detalicznych i hurtowych, ich stosunek do kosztów rzeczywistych, zakres, w jakim założenia oceny skutków załączonej do niniejszego rozporządzenia zostały potwierdzone koszty przestrzegania rozporządzenia i jego wpływ na inwestycje. W świetle rozwoju technologii Komisja powinna również rozważyć dostępność i jakość usług będących alternatywą dla roamingu (na przykład dostęp przez Wi-Fi).
(99)
Obowiązki regulacyjne dotyczące hurtowych i detalicznych opłat za usługi połączeń głosowych, wiadomości SMS i usługi transmisji danych w roamingu należy utrzymać w celu zapewnienia ochrony klientom, dopóki konkurencja na rynku usług detalicznych lub hurtowych nie będzie w pełni rozwinięta. W tym celu Komisja powinna ocenić do dnia 30 czerwca 2016 r., czy cele niniejszego rozporządzenia zostały osiągnięte, w tym również, czy w pełni wdrożono rozwiązania strukturalne oraz czy na rynku wewnętrznym usług roamingu w wystarczającym stopniu rozwinięta jest konkurencja. W przypadku stwierdzenia przez Komisję, że konkurencja nie jest rozwinięta w wystarczającym stopniu, Komisja powinna przedstawić stosowne wnioski Parlamentowi Europejskiemu i Radzie w celu zapewnienia odpowiedniej ochrony konsumentom począwszy od 2017 r.
(100)
Po dokonaniu wspomnianego wyżej przeglądu, a także w celu zapewnienia stałego monitorowania usług roamingu w Unii, Komisja powinna co dwa lata sporządzać sprawozdanie dla Parlamentu Europejskiego i Rady zawierające ogólne streszczenie najnowszych tendencji w zakresie usług roamingu i średniookresową ocenę postępu w zakresie realizacji celów niniejszego rozporządzenia oraz ewentualnych alternatywnych możliwości realizacji tych celów,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
Przedmiot i zakres stosowania
1. Niniejsze rozporządzenie wprowadza wspólne podejście mające na celu zapewnienie ochrony użytkowników publicznych sieci łączności ruchomej podczas podróży na terytorium Unii przed nadmiernymi, w stosunku do konkurencyjnych cen krajowych, opłatami z tytułu usług roamingu ogólnounijnego za wykonywanie i odbieranie połączeń, wysyłanie i odbieranie wiadomości SMS oraz korzystanie z usług transmisji danych z komutacją pakietów, przyczyniając się tym samym do sprawnego funkcjonowania rynku wewnętrznego, przy jednoczesnym osiągnięciu wysokiego poziomu ochrony konsumentów, pobudzeniu konkurencji i przejrzystości na rynku, oraz tworząc zarówno zachęty do innowacyjności, jak i oferując konsumentom większy wybór.
Niniejsze rozporządzenie określa przepisy umożliwiające odrębną sprzedaż usług roamingu regulowanego niezależnie od krajowych usług łączności ruchomej oraz określa warunki hurtowego dostępu do publicznych sieci łączności ruchomej do celów świadczenia usług roamingu regulowanego. Określa ono również przejściowe zasady dotyczące opłat, jakie mogą być pobierane przez dostawców usług roamingu za świadczenie usług roamingu regulowanego w zakresie połączeń głosowych inicjowanych i kończonych na terytorium Unii, wiadomości SMS wysyłanych i odbieranych na terytorium Unii oraz usług transmisji danych z komutacją pakietów klientom korzystającym z roamingu za pośrednictwem sieci łączności ruchomej na terytorium Unii. Ma ono zastosowanie zarówno do opłat pobieranych przez operatorów sieci na poziomie hurtowym, jak również do opłat pobieranych przez dostawców usług roamingu na poziomie detalicznym.
2. Odrębna sprzedaż regulowanych usług roamingu niezależnie od krajowych usług łączności ruchomej stanowi konieczny etap pośredni mający na celu zwiększenie konkurencji, tak aby obniżyć taryfy roamingowe dla klientów w celu osiągnięcia rynku wewnętrznego usług łączności ruchomej, na którym ostatecznie nie będzie rozróżnienia między taryfami krajowymi i roamingowymi.
3. Niniejsze rozporządzenie określa także zasady mające na celu zwiększenie przejrzystości cen i poprawę przekazywania informacji o opłatach użytkownikom usług roamingu.
4. Niniejsze rozporządzenie stanowi środek szczególny w rozumieniu art. 1 ust. 5 dyrektywy ramowej.
5. Maksymalne opłaty określone w niniejszym rozporządzeniu są wyrażone w euro.
6. W przypadku gdy maksymalne opłaty na mocy art. 7, 9 i 12 są wyrażone w walutach innych niż euro, początkowe pułapy opłat zgodne z tymi artykułami są przeliczane na te waluty przy zastosowaniu referencyjnych kursów wymiany opublikowanych w dniu 1 maja 2012 r. przez Europejski Bank Centralny w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Na użytek kolejnych pułapów przewidzianych w art. 7 ust. 2, art. 9 ust. 1 oraz art. 12 ust. 1, zmienione wartości ustala się według referencyjnego kursu wymiany opublikowanego w ten sposób w dniu 1 maja danego roku kalendarzowego. W przypadku maksymalnych opłat na mocy art. 7 ust. 2, art. 9 ust. 1 oraz art. 12 ust. 1, pułapy w walutach innych niż euro są zmieniane corocznie począwszy od roku 2015. Corocznie zmieniane pułapy w tych walutach mają zastosowanie od dnia 1 lipca, przy zastosowaniu referencyjnych kursów wymiany opublikowanych w dniu 1 maja tego samego roku.
7. W przypadku gdy maksymalne opłaty na mocy art. 8, 10 i 13 są wyrażone w walutach innych niż euro, początkowe pułapy zgodne z tymi artykułami są przeliczane na te waluty przy zastosowaniu średniej referencyjnych kursów wymiany opublikowanych w dniach 1 marca, 1 kwietnia i 1 maja 2012 r. przez Europejski Bank Centralny w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Na użytek kolejnych pułapów przewidzianych w art. 8 ust. 2, art. 10 ust. 2 oraz art. 13 ust. 2, zmienione wartości ustala się przy zastosowaniu średniej referencyjnego kursu wymiany ogłoszonego w ten sposób w dniach 1 marca, 1 kwietnia i 1 maja danego roku kalendarzowego. W przypadku maksymalnych opłat na mocy art. 8 ust. 2, art. 10 ust. 2 oraz art. 13 ust. 2, pułapy w walutach innych niż euro są zmieniane corocznie począwszy od roku 2015. Corocznie zmieniane pułapy w tych walutach mają zastosowanie od dnia 1 lipca, przy zastosowaniu średniej referencyjnych kursów wymiany opublikowanych w dniu 1 maja tego samego roku.
Artykuł 2
Definicje
1. Na użytek niniejszego rozporządzenia zastosowanie mają definicje określone w art. 2 dyrektywy w sprawie dostępu, art. 2 dyrektywy ramowej oraz art. 2 dyrektywy o usłudze powszechnej.
2. Poza definicjami, o których mowa w ust. 1, zastosowanie mają również następujące definicje:
a)
„dostawca usług roamingu” oznacza przedsiębiorstwo, które świadczy klientowi korzystającemu z roamingu detaliczne usługi roamingu regulowanego;
b)
„operator krajowy” oznacza przedsiębiorstwo, które świadczy klientowi korzystającemu z roamingu krajowe usługi łączności ruchomej;
c)
„alternatywny dostawca usług roamingu” oznacza dostawcę usług roamingu innego niż operator krajowy;
d)
„sieć macierzysta” oznacza publiczną sieć łączności znajdującą się na terytorium państwa członkowskiego i wykorzystywaną przez dostawcę usług roamingu do świadczenia detalicznych usług roamingu regulowanego klientowi korzystającemu z roamingu;
e)
„sieć odwiedzana” oznacza naziemną publiczną sieć łączności ruchomej znajdującą się na terytorium państwa członkowskiego innego niż państwo członkowskie operatora krajowego klienta korzystającego z roamingu, który pozwala klientowi korzystającemu z roamingu wykonywać lub odbierać połączenia, wysyłać lub odbierać wiadomości SMS lub dane w transmisji danych z komutacją pakietów, dzięki uzgodnieniom z operatorem sieci macierzystej;
f)
„roaming ogólnounijny” oznacza wykorzystanie urządzenia mobilnego przez klienta korzystającego z roamingu w celu wykonywania lub odbierania połączeń wewnątrzunijnych, a także wysyłania lub odbierania wewnątrzunijnych wiadomości SMS lub dokonywania transmisji danych z komutacją pakietów, podczas pobytu w innym państwie członkowskim niż państwo członkowskie, w którym znajduje się sieć operatora krajowego, dzięki uzgodnieniom między operatorem sieci macierzystej a operatorem sieci odwiedzanej;
g)
„klient korzystający z roamingu” oznacza klienta dostawcy usług roamingu regulowanego, świadczonych poprzez naziemną publiczną sieć łączności ruchomej znajdującą się na terytorium Unii, którego umowa lub porozumienie z tym dostawcą usług roamingu pozwala na korzystanie z usługi roamingu ogólnounijnego;
h)
„połączenie realizowane w roamingu regulowanym” oznacza połączenie głosowe telefonii ruchomej wykonywane przez klienta korzystającego z roamingu, inicjowane w sieci odwiedzanej i zakończone w publicznej sieci łączności na terytorium Unii lub połączenie odebrane przez klienta korzystającego z roamingu, które zostało zainicjowane w publicznej sieci łączności na terytorium Unii i zakończone w sieci odwiedzanej;
i)
„eurotaryfa usług głosowych” oznacza każdą taryfę, której wysokość nie przekracza opłaty maksymalnej określonej w art. 8 i którą dostawca usług roamingu może pobrać z tytułu świadczenia połączeń realizowanych w roamingu regulowanym zgodnie z tym artykułem;
j)
„wiadomość SMS” oznacza wiadomość tekstową w ramach usługi Short Message Service, złożoną głównie ze znaków alfabetycznych lub numerycznych, którą można przesyłać między numerami w sieci ruchomej lub stacjonarnej przyznanymi zgodnie z krajowymi planami numeracyjnymi;
k)
„wiadomość SMS w roamingu regulowanym” oznacza wiadomość SMS wysłaną przez klienta korzystającego z roamingu, która została zainicjowana w sieci odwiedzanej i zakończona w publicznej sieci łączności w Unii, lub wiadomość SMS odebraną przez klienta korzystającego z roamingu, która została zainicjowana w publicznej sieci łączności w Unii i zakończona w sieci odwiedzanej;
l)
„eurotaryfa SMS” oznacza każdą taryfę, której wysokość nie przekracza opłaty maksymalnej określonej w art. 10, którą dostawca usług roamingu może pobrać z tytułu świadczenia usług wiadomości SMS w roamingu regulowanym zgodnie z tym artykułem;
m)
„usługa transmisji danych w roamingu regulowanym” oznacza usługę roamingu umożliwiającą przesył danych z komutacją pakietów przez klienta korzystającego z roamingu za pomocą urządzenia mobilnego, podczas gdy jest ono połączone z siecią odwiedzaną. Usługa transmisji danych w roamingu regulowanym nie obejmuje przekazywania lub odbierania połączeń realizowanych w roamingu regulowanym ani wiadomości SMS w roamingu regulowanym, ale obejmuje przekazywanie i odbieranie wiadomości MMS;
n)
„eurotaryfa usług transmisji danych” oznacza każdą taryfę, której wysokość nie przekracza opłaty maksymalnej określonej w art. 13, którą dostawca usługi roamingu może pobrać z tytułu świadczenia usług transmisji danych w roamingu regulowanym zgodnie z tym artykułem;
o)
„hurtowy dostęp do usług roamingu” oznacza bezpośredni hurtowy dostęp do usług roamingu lub dostęp hurtowy na zasadzie odsprzedaży usług roamingu;
p)
„bezpośredni hurtowy dostęp do usług roamingu” oznacza udostępnienie przez operatora sieci łączności ruchomej innemu przedsiębiorstwu urządzeń lub usług, na określonych warunkach, do celu świadczenia przez takie inne przedsiębiorstwo usług roamingu regulowanego klientom korzystającym z roamingu;
q)
„dostęp hurtowy na zasadzie odsprzedaży usług roamingu” oznacza świadczenie usług roamingu hurtowego przez operatora sieci łączności ruchomej innego niż operator sieci odwiedzanej innemu przedsiębiorstwu w celu świadczenia przez takie inne przedsiębiorstwo usług roamingu regulowanego klientom korzystającym z roamingu.
Artykuł 3
Hurtowy dostęp do usług roamingu
1. Operatorzy sieci łączności ruchomej uwzględniają wszystkie uzasadnione wnioski o hurtowy dostęp do usług roamingu.
2. Operatorzy sieci łączności ruchomej mogą odrzucić wnioski o hurtowy dostęp do usług roamingu jedynie na podstawie obiektywnych kryteriów.
3. Hurtowy dostęp do usług roamingu obejmuje dostęp do wszystkich elementów sieci i urządzeń towarzyszących oraz dostęp do odpowiednich usług, oprogramowania i systemów informatycznych niezbędnych do świadczenia klientom usług roamingu regulowanego.
4. Przepisy dotyczące hurtowych opłat za usługi w roamingu regulowanym określone w art. 7, 9 i 12 mają zastosowanie do zapewniania dostępu do wszystkich elementów hurtowego dostępu do usług roamingu, o których mowa w ust. 3.
Bez uszczerbku dla akapitu pierwszego, w przypadku dostępu hurtowego na zasadzie odsprzedaży usług roamingu, operatorzy sieci łączności ruchomej mogą pobierać uczciwe i uzasadnione ceny z tytułu udostępnienia elementów, których nie obejmuje ust. 3.
5. Operatorzy sieci łączności ruchomej publikują ofertę referencyjną z uwzględnieniem wytycznych BEREC, o których mowa w ust. 8, oraz udostępniają ją przedsiębiorstwu występującemu z wnioskiem o hurtowy dostęp do usług roamingu. Operatorzy sieci łączności ruchomej udostępniają przedsiębiorstwu występującemu z wnioskiem o dostęp zgodny z niniejszym artykułem projekt umowy dotyczącej takiego dostępu nie później niż w terminie jednego miesiąca po pierwotnym otrzymaniu wniosku przez operatora sieci łączności ruchomej. Hurtowy dostęp do usług roamingu przyznawany jest w rozsądnym terminie nieprzekraczającym trzech miesięcy od zawarcia umowy. Operatorzy sieci łączności ruchomej, którzy otrzymali wniosek o hurtowy dostęp do usług roamingu, oraz przedsiębiorstwa występujące z wnioskiem o dostęp prowadzą negocjacje w dobrej wierze.
6. Oferta referencyjna, o której mowa w ust. 5, musi być wystarczająco szczegółowa oraz uwzględniać wszystkie elementy niezbędne do hurtowego dostępu do usług roamingu, o którym mowa w ust. 3, a także zawiera opis ofert mających znaczenie dla bezpośredniego hurtowego dostępu do usług roamingu i dostępu hurtowego na zasadzie odsprzedaży usług roamingu, oraz powiązane warunki. W razie konieczności krajowe organy regulacyjne narzucają wprowadzenie zmian do oferty referencyjnej w celu wypełnienia obowiązków określonych w niniejszym artykule.
7. W przypadku gdy przedsiębiorstwo występujące z wnioskiem o dostęp chce włączenia do negocjacji handlowych również takich elementów, których nie obejmuje oferta referencyjna, operatorzy sieci łączności ruchomej odpowiadają na takie wnioski w rozsądnym terminie nieprzekraczającym dwóch miesięcy od pierwotnego otrzymania wniosku. Do celów niniejszego ustępu ust. 2 i 5 nie mają zastosowania.
8. Aby wesprzeć konsekwentne stosowanie niniejszego artykułu, BEREC - po konsultacji z zainteresowanymi stronami i w ścisłej współpracy z Komisją - ustanowi do dnia 30 września 2012 r. wytyczne dotyczące hurtowego dostępu do usług roamingu.
9. Ust. 5-7 mają zastosowanie od dnia 1 stycznia 2013 r.
Artykuł 4
Odrębna sprzedaż detalicznych usług roamingu regulowanego
1. Operatorzy krajowi umożliwiają swoim klientom dostęp do regulowanych usług połączeń głosowych, wiadomości SMS oraz transmisji danych w roamingu, oferowanych w pakiecie przez jakiegokolwiek alternatywnego dostawcę usług roamingu.
Ani operatorzy krajowi, ani dostawcy usług roamingu nie mogą uniemożliwiać klientom dostępu do usług transmisji danych w roamingu regulowanym świadczonych przez alternatywnego dostawcę usług roamingu bezpośrednio w sieci odwiedzanej.
2. Klientom korzystającym z roamingu przysługuje prawo do zmiany w każdej chwili dostawcy usług roamingu. W przypadku gdy klient korzystający z roamingu wybierze zmianę dostawcy usług roamingu, zmiana taka odbywa się bez zbędnej zwłoki, a w każdym razie w możliwie najkrótszym terminie w zależności od rozwiązania technicznego wybranego dla wdrożenia odrębnej sprzedaży detalicznej usług roamingu regulowanego, a w żadnym wypadku nie później niż w terminie trzech dni roboczych od dnia zawarcia umowy z nowym dostawcą usług roamingu.
3. Zmiana na alternatywnego dostawcę usług roamingu lub między dostawcami usług roamingu jest nieodpłatna dla klientów i jest możliwa w każdym planie taryfowym. Nie wiąże się z nią jakikolwiek abonament ani dodatkowe stałe lub okresowe opłaty odnoszące się do elementów abonamentu innych niż usługa roamingu, w porównaniu z warunkami sprzed zmiany.
4. Operatorzy krajowi informują w jasnej, zrozumiałej i łatwo dostępnej formie wszystkich swoich klientów korzystających z roamingu o możliwości wyboru usług, o których mowa w ust. 1 akapit pierwszy.
W szczególności podczas zawierania lub przedłużania umowy o świadczenie usług łączności ruchomej operatorzy krajowi przekazują indywidualnie każdemu swojemu klientowi pełne informacje dotyczące możliwości wyboru alternatywnego dostawcy usług roamingu oraz nie utrudniają zawarcia umowy z alternatywnym dostawcą usług roamingu. Klienci, którzy zawierają umowę o świadczenie usług roamingu regulowanego z operatorem krajowym, wyraźnie potwierdzają, że zostali poinformowani o takiej możliwości. Operator krajowy nie utrudnia i nie odradza sprzedawcom detalicznym działającym jako jego punkty sprzedaży oferowania umów na odrębne usługi roamingu zawieranych z alternatywnymi dostawcami usług roamingu ani nie zniechęca tych sprzedawców do oferowania takich umów.
5. Parametry techniczne usług roamingu regulowanego nie są zmieniane w taki sposób, by różniły się one pod względem parametrów technicznych od usług roamingu regulowanego - w tym również parametrów jakościowych - świadczonych na rzecz klienta przed zmianą. W przypadku gdy zmiana nie dotyczy wszystkich usług roamingu regulowanego, te usługi, których nie dotyczyła zmiana, są w dalszym ciągu świadczone w tej samej cenie i, w możliwie największym zakresie, z zachowaniem tych samych parametrów technicznych, w tym również parametrów jakościowych.
6. Niniejszy artykuł ma zastosowanie od dnia 1 lipca 2014 r.
Artykuł 5
Wdrażanie odrębnej sprzedaży detalicznych usług roamingu regulowanego
1. Operatorzy krajowi wdrażają odrębną sprzedaż detalicznych usług roamingu regulowanego zgodnie z art. 4, tak aby klienci mieli możliwość korzystania z krajowych usług łączności ruchomej i z odrębnych usług roamingu regulowanego. Operatorzy krajowi uwzględniają wszystkie uzasadnione wnioski o dostęp do urządzeń i powiązanych usług wspierających istotnych dla odrębnej sprzedaży detalicznych usług roamingu regulowanego. Dostęp do tych urządzeń i usług wspierających, które są niezbędne do celów odrębnej sprzedaży usług roamingu regulowanego, w tym również usług w zakresie autoryzacji użytkownika, jest nieodpłatny i nie pociąga za sobą żadnych bezpośrednich opłat ze strony klienta.
2. W celu zapewnienia spójnego i jednoczesnego wdrożenia odrębnej sprzedaży detalicznych usług roamingu regulowanego w całej Unii Komisja przyjmuje, w drodze aktów wykonawczych i po konsultacji z BEREC, do dnia 31 grudnia 2012 r., szczegółowe zasady dotyczące obowiązków w zakresie informacji, o których mowa w art. 4 ust. 4, a także dotyczące rozwiązania technicznego służącego wdrażaniu odrębnej sprzedaży detalicznych usług roamingu regulowanego. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 6 ust. 2, oraz stosuje się je od dnia 1 lipca 2014 r.
3. Rozwiązanie techniczne służące wdrażaniu odrębnej sprzedaży detalicznych usług roamingu regulowanego spełnia następujące kryteria:
a)
łatwość obsługi przez konsumenta, w szczególności umożliwienie konsumentom łatwej i szybkiej zmiany na alternatywnego dostawcę usług roamingu przy zachowaniu swojego dotychczasowego numeru telefonu komórkowego oraz korzystaniu z tego samego urządzenia mobilnego;
b)
zdolność zaspokojenia na konkurencyjnych warunkach wszystkich kategorii zapotrzebowań konsumenta, w tym intensywnego korzystania z usług transmisji danych;
c)
zdolność skutecznego zwiększenia konkurencji, przy uwzględnieniu również możliwości wykorzystania przez operatorów posiadanych składników infrastruktury lub uzgodnień handlowych;
d)
efektywność kosztowa przy uwzględnieniu podziału kosztów pomiędzy operatorów krajowych i alternatywnych dostawców usług roamingu;
e)
zdolność do skutecznego wypełnienia obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1;
f)
umożliwienie maksymalnej interoperacyjności;
g)
łatwość obsługi przez użytkownika, w szczególności w zakresie technicznej obsługi urządzeń mobilnych przy zmianie sieci;
h)
zapewnienie, aby korzystanie z usług roamingu przez klientów z Unii w państwach trzecich lub przez klientów z państwa trzeciego w Unii nie było utrudnione;
i)
zapewnienie poszanowania przepisów dotyczących ochrony prywatności, danych osobowych, bezpieczeństwa i integralności sieci oraz przejrzystości wymaganych na mocy dyrektywy ramowej i dyrektyw szczegółowych;
j)
uwzględnienie promowania przez krajowe organy regulacyjne możliwości dostępu do informacji przez użytkowników końcowych oraz rozpowszechniania tych informacji lub korzystania przez nich z dowolnych aplikacji i usług, zgodnie z art. 8 ust. 4 lit. g) dyrektywy ramowej;
k)
zapewnienie stosowania przez dostawców równoważnych warunków w równoważnych okolicznościach.
4. Do celów spełnienia kryteriów określonych w ust. 3 rozwiązanie techniczne może oznaczać zastosowanie jednego modelu technicznego lub połączenie większej ich liczby.
5. W razie konieczności Komisja udziela europejskiemu organowi normalizacyjnemu mandatu do dostosowania odpowiednich norm, które są konieczne do zharmonizowanego wdrażania odrębnej sprzedaży detalicznych usług roamingu regulowanego.
6. Ust. 1, 3, 4 i 5 niniejszego artykułu mają zastosowanie od dnia 1 lipca 2014 r.
Artykuł 6
Procedura komitetowa
1. Komisję wspomaga Komitet ds. Łączności ustanowiony na mocy art. 22 dyrektywy ramowej. Komitet ten jest komitetem w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 182/2011.
2. W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 5 rozporządzenia (UE) nr 182/2011.
Artykuł 7
Opłaty hurtowe za wykonywanie połączeń realizowanych w roamingu regulowanym
1. Średnia opłata hurtowa, którą operator sieci odwiedzanej może pobrać od dostawcy usług roamingu klienta za zrealizowanie połączenia w roamingu regulowanym zainicjowanego w sieci odwiedzanej, obejmująca między innymi koszty zainicjowania, tranzytu i zakończenia połączenia, od dnia 1 lipca 2012 r. nie przekracza 0,14 EUR za minutę.
2. Średnia opłata hurtowa, o której mowa w ust. 1, ma zastosowanie w rozliczeniach między dowolnymi dwoma operatorami i obliczana jest za okres 12 miesięcy lub jakikolwiek krótszy okres pozostający do końca okresu stosowania maksymalnej średniej opłaty hurtowej określonej w niniejszym ustępie lub przed dniem 30 czerwca 2022 r. Maksymalna średnia opłata hurtowa zostaje obniżona do 0,10 EUR w dniu 1 lipca 2013 r. i do 0,05 EUR w dniu 1 lipca 2014 r. oraz, bez uszczerbku dla art. 19, pozostaje na poziomie 0,05 EUR do dnia 30 czerwca 2022 r.
3. Średnią opłatę hurtową, o której mowa w ust. 1, oblicza się, dzieląc łączny przychód z roamingu hurtowego przez łączną liczbę minut roamingu hurtowego wykorzystanych faktycznie do zapewnienia hurtowych połączeń roamingowych na terytorium Unii przez danego operatora w danym okresie, uzyskaną w wyniku kumulacji sekund, odpowiednio dostosowaną, aby uwzględnić możliwość zastosowania przez operatora sieci odwiedzanej minimalnej długości pierwszego impulsu nieprzekraczającej 30 sekund.
Artykuł 8
Opłaty detaliczne za połączenia realizowane w roamingu regulowanym
1. Dostawcy usług roamingu w sposób jasny i przejrzysty udostępniają i aktywnie oferują wszystkim swoim klientom korzystającym z roamingu eurotaryfę usług głosowych określoną w ust. 2. Taryfa ta nie wiąże się z jakimkolwiek abonamentem lub innymi stałymi lub okresowymi opłatami i może być łączona z dowolną taryfą detaliczną.
Składając tę ofertę, dostawcy usług roamingu przypominają swoim klientom korzystającym z roamingu, którzy wybrali konkretną taryfę roamingową lub pakiet roamingowy, o warunkach tej taryfy lub tego pakietu.
2. Ze skutkiem od dnia 1 lipca 2012 r. opłata detaliczna (bez podatku VAT) w ramach eurotaryfy usług głosowych, którą dostawca usług roamingu może pobierać od swojego klienta korzystającego z roamingu za połączenie realizowane w roamingu regulowanym, może być różna dla różnych połączeń w roamingu, lecz nie przekracza 0,29 EUR za minutę każdego wykonanego połączenia lub 0,08 EUR za minutę każdego odebranego połączenia. Maksymalna opłata detaliczna za połączenia wykonane zostaje obniżona do 0,24 EUR w dniu 1 lipca 2013 r. i do 0,19 EUR w dniu 1 lipca 2014 r., a maksymalna opłata detaliczna za połączenia odebrane zostaje obniżona do 0,07 EUR w dniu 1 lipca 2013 r. i do 0,05 EUR w dniu 1 lipca 2014 r. Bez uszczerbku dla art. 19, te maksymalne opłaty detaliczne w ramach eurotaryfy usług głosowych pozostają ważne do dnia 30 czerwca 2017 r.
Dostawcy usług roamingu nie pobierają od swoich klientów korzystających z roamingu żadnych opłat z tytułu odbierania przez nich wiadomości głosowych dostarczanych w roamingu. Pozostaje to bez uszczerbku dla innych mających zastosowanie opłat, takich jak opłaty z tytułu odsłuchiwania takich wiadomości.
Każdy dostawca usług roamingu pobiera od swoich klientów korzystających z roamingu opłaty z tytułu wszelkich połączeń realizowanych w roamingu regulowanym, do których stosuje się eurotaryfę usług głosowych, zarówno wykonanych, jak i odebranych, w oparciu o naliczanie sekundowe.
Dostawca usług roamingu może określić minimalną długość pierwszego impulsu, nieprzekraczającą 30 sekund, dla połączeń wykonywanych, które podlegają eurotaryfie usług głosowych.
3. Dostawcy usług roamingu stosują automatycznie eurotaryfę usług głosowych do wszystkich dotychczasowych klientów korzystających z roamingu, z wyjątkiem takich klientów korzystających z roamingu, którzy dokonali już celowego wyboru konkretnej taryfy roamingowej lub pakietu roamingowego, dzięki czemu korzystają z taryfy dla połączeń realizowanych w roamingu regulowanym innej niż taryfa, jaką zostaliby objęci w razie niedokonania takiego wyboru.
4. Dostawcy usług roamingu stosują eurotaryfę usług głosowych do wszystkich nowych klientów korzystających z roamingu, którzy nie dokonują celowego wyboru innej taryfy roamingowej lub pakietu taryfowego w zakresie usług roamingu obejmujących inną taryfę w zakresie połączeń realizowanych w roamingu regulowanym.
5. Każdy klient korzystający z roamingu może zażądać zmiany na eurotaryfę usług głosowych lub zrezygnować z niej. Każda zmiana zostaje dokonana bezpłatnie w ciągu jednego dnia roboczego od otrzymania wniosku i nie może przewidywać warunków ani ograniczeń związanych z innymi elementami abonamentu, chyba że klient korzystający z roamingu, który przystąpił do specjalnego pakietu w roamingu, obejmującego więcej niż jedną usługę roamingu regulowanego, chce zmiany na eurotaryfę usług głosowych; wówczas dostawca usług roamingu może wymagać od klienta zmieniającego taryfę rezygnacji z korzyści związanych z innymi elementami tego pakietu. Dostawca usług roamingu może przesunąć termin zmiany taryfy tak, aby poprzednia taryfa roamingowa obowiązywała przez określony okres minimalny nieprzekraczający dwóch miesięcy. Eurotaryfę usług głosowych można zawsze połączyć z eurotaryfą SMS i eurotaryfą usług transmisji danych.
Artykuł 9
Opłaty hurtowe za wiadomości SMS w roamingu regulowanym
1. Ze skutkiem od dnia 1 lipca 2012 r. średnia opłata hurtowa, jaką operator sieci odwiedzanej może pobrać za wiadomość SMS w roamingu regulowanym, która została zainicjowana w sieci odwiedzanej, nie przekracza 0,03 EUR za wiadomość SMS. Maksymalna średnia opłata hurtowa zostaje obniżona do 0,02 EUR w dniu 1 lipca 2013 r. oraz, bez uszczerbku dla art. 19, pozostaje na poziomie 0,02 EUR do dnia 30 czerwca 2022 r.
2. Średnia opłata hurtowa, o której mowa w ust. 1, ma zastosowanie w rozliczeniach między dowolnymi dwoma operatorami i obliczana jest za okres dwunastu miesięcy lub jakikolwiek krótszy okres pozostający przed dniem 30 czerwca 2022 r.
3. Średnią opłatę hurtową, o której mowa w ust. 1, oblicza się, dzieląc łączny przychód z opłat hurtowych, uzyskany przez operatora sieci odwiedzanej lub operatora sieci macierzystej za zainicjowanie i przekazanie wiadomości SMS w roamingu regulowanym na terytorium Unii w danym okresie, przez łączną liczbę tego rodzaju wiadomości SMS zainicjowanych i przekazanych w imieniu odpowiedniego dostawcy usług roamingu lub operatora sieci macierzystej w tym okresie.
4. Operator sieci odwiedzanej nie pobiera od dostawcy usług roamingu lub operatora sieci macierzystej klienta korzystającego z roamingu żadnej opłaty innej niż opłata, o której mowa w ust. 1, za zakończenie wiadomości SMS w roamingu regulowanym, wysłanej klientowi korzystającemu z roamingu w sieci odwiedzanej.
Artykuł 10
Opłaty detaliczne za wiadomości SMS w roamingu regulowanym
1. Dostawcy usług roamingu wszystkim swoim klientom korzystającym z roamingu w sposób jasny i przejrzysty udostępniają i aktywnie oferują eurotaryfę SMS określoną w ust. 2. Eurotaryfa SMS nie wiąże się z jakimkolwiek abonamentem ani innymi stałymi lub okresowymi opłatami i może być połączona z dowolną taryfą detaliczną, z zastrzeżeniem pozostałych przepisów niniejszego artykułu.
2. Ze skutkiem od dnia 1 lipca 2012 r. opłata detaliczna (bez podatku VAT) w ramach eurotaryfy SMS, którą dostawca usług roamingu może pobierać od swojego klienta korzystającego z roamingu za wiadomość SMS dostarczaną w roamingu regulowanym wysłaną przez tego klienta korzystającego z roamingu, może być różna dla różnych wiadomości SMS dostarczanych w roamingu regulowanym, lecz nie przekracza 0,09 EUR. Ta maksymalna opłata zostaje obniżona do 0,08 EUR w dniu 1 lipca 2013 r. i do 0,06 EUR w dniu 1 lipca 2014 r. oraz, bez uszczerbku dla art. 19, pozostaje na poziomie 0,06 EUR do dnia 30 czerwca 2017 r.
3. Dostawcy usług roamingu nie pobierają od swoich klientów korzystających z roamingu żadnych opłat z tytułu odbierania przez nich wiadomości SMS w roamingu regulowanym.
4. Dostawcy usług roamingu stosują automatycznie eurotaryfę SMS do wszystkich dotychczasowych klientów korzystających z roamingu, z wyjątkiem tych klientów korzystających z roamingu, którzy dokonali już celowego wyboru konkretnej taryfy roamingowej lub pakietu roamingowego, dzięki czemu korzystają z taryfy w zakresie wiadomości SMS w roamingu regulowanym innej niż taryfa, jaką zostaliby objęci w razie niedokonania takiego wyboru.
5. Dostawcy usług roamingu stosują eurotaryfę SMS do wszystkich nowych klientów korzystających z roamingu, którzy nie dokonują celowego wyboru innej taryfy wiadomości SMS w roamingu lub pakietu taryfowego w zakresie usług roamingu, która przewiduje inną taryfę dla wiadomości SMS w roamingu regulowanym.
6. Każdy klient korzystający z roamingu może w każdej chwili zażądać zmiany na eurotaryfę SMS lub zrezygnować z niej. Każda zmiana następuje bezpłatnie w terminie jednego dnia roboczego od otrzymania wniosku i nie podlega warunkom ani ograniczeniom dotyczącym elementów abonamentu innych niż roaming. Dostawca usług roamingu może przesunąć termin zmiany taryfy tak, aby poprzednia taryfa roamingowa obowiązywała przez dany okres minimalny nieprzekraczający dwóch miesięcy. Eurotaryfę SMS można zawsze połączyć z eurotaryfą usług głosowych i eurotaryfą usług transmisji danych.
Artykuł 11
Parametry techniczne wiadomości SMS w roamingu regulowanym
Żaden dostawca usług roamingu, operator krajowy, operator sieci macierzystej ani operator sieci odwiedzanej nie może dokonywać modyfikacji parametrów technicznych wiadomości SMS w roamingu regulowanym w sposób, który sprawiłby, że różniłyby się one od parametrów technicznych wiadomości SMS dostarczanych na jego rynku krajowym.
Artykuł 12
Opłaty hurtowe za usługi transmisji danych w roamingu regulowanym
1. Ze skutkiem od dnia 1 lipca 2012 r. średnia opłata hurtowa, którą operator sieci odwiedzanej może pobrać od operatora macierzystego klienta korzystającego z roamingu za świadczenie usług transmisji danych w roamingu regulowanym za pomocą tej sieci odwiedzanej, nie przekracza pułapu ochronnego wynoszącego 0,25 EUR za megabajt przesłanych danych. Pułap ochronny zostaje obniżony do 0,15 EUR za megabajt przesłanych danych w dniu 1 lipca 2013 r. oraz do 0,05 EUR za megabajt przesłanych danych w dniu 1 lipca 2014 r. oraz, bez uszczerbku dla art. 19, pozostaje na poziomie 0,05 EUR za megabajt przesłanych danych do dnia 30 czerwca 2022 r.
2. Średnia opłata hurtowa, o której mowa w ust. 1, ma zastosowanie w rozliczeniach między dowolnymi dwoma operatorami i obliczana jest za okres dwunastu miesięcy lub jakikolwiek krótszy okres pozostający przed dniem 30 czerwca 2022 r.
3. Średnią opłatę hurtową, o której mowa w ust. 1, oblicza się, dzieląc łączny przychód z opłat hurtowych, uzyskany przez operatora sieci odwiedzanej lub operatora sieci macierzystej z tytułu świadczenia usług transmisji danych w roamingu regulowanym w danym okresie, przez łączną liczbę megabajtów faktycznie wykorzystanych w wyniku świadczenia tego rodzaju usług w tym okresie, uzyskaną w wyniku naliczania według kilobajtów w imieniu odpowiedniego dostawcy usług roamingu lub operatora sieci macierzystej w tym okresie.
Artykuł 13
Opłaty detaliczne za usługi transmisji danych w roamingu regulowanym
1. Dostawcy usług roamingu wszystkim swoim klientom korzystającym z roamingu w sposób jasny i przejrzysty udostępniają i aktywnie oferują eurotaryfę usług transmisji danych określoną w ust. 2. Ta eurotaryfa usług transmisji danych nie wiąże się z jakimkolwiek abonamentem lub innymi stałymi lub okresowymi opłatami i może być połączona z dowolną taryfą detaliczną.
Składając powyższą ofertę, dostawcy usług roamingu przypominają tym klientom korzystającym z roamingu, którzy już wybrali konkretną taryfę roamingową lub pakiet roamingowy, o warunkach tej taryfy lub tego pakietu.
2. Ze skutkiem od dnia 1 lipca 2012 r. opłata detaliczna (bez podatku VAT) w ramach eurotaryfy usług transmisji danych, którą dostawca usług roamingu może pobierać od swojego klienta korzystającego z roamingu za usługę transmisji danych w roamingu regulowanym, nie przekracza 0,70 EUR za wykorzystany megabajt. Maksymalna opłata detaliczna za transmisję danych zostaje obniżona do 0,45 EUR za wykorzystany megabajt w dniu 1 lipca 2013 r. i do 0,20 EUR za wykorzystany megabajt w dniu 1 lipca 2014 r. oraz, bez uszczerbku dla art. 19, pozostaje na poziomie 0,20 EUR za wykorzystany megabajt do dnia 30 czerwca 2017 r.
Każdy dostawca usług roamingu pobiera od swoich klientów korzystających z roamingu opłaty za wszelkie usługi transmisji danych w roamingu regulowanym, do których stosuje się eurotaryfę usług transmisji danych, stosując naliczanie według kilobajtów, z wyjątkiem wiadomości multimedialnych (MMS), za które może być pobierana opłata jednostkowa. W takim przypadku opłata detaliczna, jaką dostawca usług roamingu może pobrać od swojego klienta korzystającego z roamingu za przesłanie lub odebranie wiadomości MMS, nie przekracza maksymalnej opłaty detalicznej określonej w akapicie pierwszym.
3. Od dnia 1 lipca 2012 r. dostawcy usług roamingu stosują automatycznie eurotaryfę usług transmisji danych do wszystkich dotychczasowych klientów korzystających z roamingu, z wyjątkiem tych klientów korzystających z roamingu, którzy dokonali już wyboru konkretnej taryfy roamingowej lub którzy już korzystają z taryfy, która jest ewidentnie niższa od eurotaryfy usług transmisji danych, lub którzy dokonali już wyboru pakietu roamingowego, dzięki czemu korzystają z taryfy w zakresie transmisji danych w roamingu regulowanym innej niż taryfa, jaką zostaliby objęci w razie niedokonania takiego wyboru.
4. Od dnia 1 lipca 2012 r. dostawcy usług roamingu stosują eurotaryfę usług transmisji danych do wszystkich nowych klientów korzystających z roamingu, którzy nie dokonali celowego wyboru innej taryfy w zakresie transmisji danych w roamingu lub pakietu taryfowego w zakresie usług roamingu, który przewiduje inną taryfę w zakresie transmisji danych w roamingu regulowanym.
5. Każdy klient korzystający z roamingu może w każdej chwili zażądać zmiany na eurotaryfę usług transmisji danych lub zrezygnować z niej, przestrzegając przy tym warunków umowy. Każda zmiana następuje bezpłatnie w terminie jednego dnia roboczego od otrzymania wniosku i nie podlega warunkom ani ograniczeniom dotyczącym elementów abonamentu innych niż roaming ogólnounijny. Dostawca usług roamingu może przesunąć termin takiej zmiany tak, aby poprzednia taryfa roamingowa obowiązywała przez określony okres minimalny nieprzekraczający dwóch miesięcy. Eurotaryfę usług transmisji danych można zawsze połączyć z eurotaryfą SMS i eurotaryfą usług głosowych.
6. Do dnia 30 czerwca 2012 r. dostawcy usług roamingu poinformują wszystkich swoich klientów korzystających z roamingu indywidualnie, w sposób jasny i zrozumiały i na trwałym nośniku, o eurotaryfie usług transmisji danych, o tym, że będzie ona miała zastosowanie najpóźniej od dnia 1 lipca 2012 r. w przypadku wszystkich klientów korzystających z roamingu, którzy nie dokonali celowego wyboru określonej taryfy lub pakietu mających zastosowanie do usług transmisji danych w roamingu regulowanym, a także o przysługującym im prawie do zmiany na eurotaryfę usług transmisji danych oraz rezygnacji z niej zgodnie z ust. 5.
Artykuł 14
Przejrzystość opłat detalicznych z tytułu połączeń realizowanych w roamingu i wiadomości SMS w roamingu
1. Aby zwrócić uwagę klientów korzystających z roamingu na fakt, że będą podlegali opłatom roamingowym w przypadku wykonywania lub odbierania połączenia lub wysyłania wiadomości SMS, każdy z dostawców usług roamingu - z wyjątkiem przypadków, gdy klient powiadomił go o swojej rezygnacji z tej usługi - udziela klientowi automatycznie za pomocą tekstowej usługi informacyjnej, bezpłatnie i bez zbędnej zwłoki, w chwili gdy klient wjeżdża na terytorium państwa członkowskiego innego niż państwo członkowskie jego operatora krajowego, podstawowych zindywidualizowanych informacji cenowych dotyczących opłat roamingowych (wraz z podatkiem VAT), które mają zastosowanie za wykonywanie i odbieranie połączeń oraz wysyłanie wiadomości SMS przez tego klienta w odwiedzanym państwie członkowskim.
Te podstawowe zindywidualizowane informacje o cenach obejmują maksymalne opłaty (w walucie, w której klient otrzymuje rachunek wystawiony w kraju macierzystym przez operatora krajowego), którymi klient może zostać obciążony zgodnie z jego planem taryfowym, za:
a)
wykonywanie połączeń realizowanych w roamingu regulowanym w odwiedzanym państwie członkowskim, wykonywanie takich połączeń do państwa członkowskiego jego operatora krajowego, jak również za odbieranie połączeń realizowanych w roamingu regulowanym; oraz
b)
wysyłanie wiadomości SMS w roamingu regulowanym w trakcie pobytu w odwiedzanym państwie członkowskim.
Informacja ta obejmuje również bezpłatny numer, o którym mowa w ust. 2, pod którym można uzyskać bardziej szczegółowe informacje oraz informacje o możliwości uzyskania dostępu do służb ratunkowych dzięki bezpłatnemu połączeniu z europejskim numerem alarmowym 112.
Po otrzymaniu każdej takiej wiadomości klient ma możliwość powiadomienia dostawcy usług roamingu, bezpłatnie i w prosty sposób, o swojej rezygnacji z automatycznej tekstowej usługi informacyjnej. Klient, który powiadomił o rezygnacji z automatycznej tekstowej usługi informacyjnej, ma prawo zażądać w każdej chwili ponownego nieodpłatnego uruchomienia tej usługi przez dostawcę usług roamingu.
Dostawcy usług roamingu przekazują, automatycznie i bezpłatnie, podstawowe zindywidualizowane informacje cenowe, o których mowa w akapicie pierwszym, klientom niewidomym lub niedowidzącym, na ich żądanie, za pomocą połączeń głosowych.
Akapity pierwszy, drugi, czwarty i piąty mają zastosowanie także do usług połączeń głosowych i wiadomości SMS w roamingu, z których korzystają klienci korzystający z roamingu podróżujący poza Unią oraz świadczonych przez dostawcę usług roamingu.
2. Poza uprawnieniami wynikającymi z ust. 1, klienci mają prawo żądać, niezależnie od ich miejsca pobytu na terytorium Unii, bardziej szczegółowych zindywidualizowanych informacji cenowych dotyczących opłat roamingowych, które mają zastosowanie w sieci odwiedzanej za połączenia głosowe i wiadomości SMS, a także informacji dotyczących środków służących przejrzystości mających zastosowanie na mocy niniejszego rozporządzenia, oraz uzyskać je bezpłatnie, za pomocą połączenia głosowego lub wiadomości SMS w sieci ruchomej. Wniosek taki składa się pod bezpłatnym numerem wskazanym w tym celu przez dostawcę usług roamingu. Obowiązki przewidziane w ust. 1 nie mają zastosowania do urządzeń, które nie obsługują funkcji SMS.
3. Przy zawieraniu umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych dostawcy usług roamingu udzielają wszystkim użytkownikom pełnych informacji dotyczących mających zastosowanie opłat roamingowych, w szczególności na temat eurotaryfy usług transmisji danych i eurotaryfy SMS. Zawsze w przypadku zmiany opłat roamingowych bez zbędnej zwłoki informują swoich klientów korzystających z roamingu o aktualnej wysokości tych opłat.
Dostawcy usług roamingu podejmują niezbędne działania mające na celu zagwarantowanie, aby wszyscy ich klienci korzystający z roamingu byli świadomi dostępności eurotaryfy usług głosowych oraz eurotaryfy SMS. W szczególności informują oni wszystkich klientów korzystających z roamingu, w każdym przypadku w sposób jasny i bezstronny, o warunkach dotyczących eurotaryfy usług głosowych oraz o warunkach dotyczących eurotaryfy SMS. W rozsądnych odstępach czasu wysyłają w tym celu przypomnienie wszystkim klientom, którzy wybrali inną taryfę.
Przekazane informacje są wystarczająco szczegółowe, aby klienci mogli ocenić, czy zmiana na eurotaryfę jest dla nich korzystna.
4. Dostawcy usług roamingu udostępniają swoim klientom informacje na temat sposobów unikania niezamierzonego korzystania z roamingu w regionach przygranicznych. Dostawcy usług roamingu podejmują uzasadnione działania w celu ochrony swoich klientów przed koniecznością ponoszenia opłat roamingowych za niezamierzony dostęp do usług roamingu, podczas gdy nadal znajdowali się w swoim macierzystym państwie członkowskim.
Artykuł 15
Przejrzystość oraz mechanizmy ochronne w zakresie detalicznych usług transmisji danych w roamingu
1. Zarówno przed zawarciem umowy, jak i po jej zawarciu, dostawcy usług roamingu zapewniają, aby klienci korzystający z roamingu byli odpowiednio informowani o opłatach mających zastosowanie z tytułu korzystania przez nich z usług transmisji danych w roamingu regulowanym i to w taki sposób, który ułatwia klientom zrozumienie skutków finansowych takiego korzystania oraz pozwala im monitorować i kontrolować swoje wydatki w zakresie usług transmisji danych w roamingu regulowanym zgodnie z ust. 2 i 3.
W stosownych przypadkach dostawcy usług roamingu informują swoich klientów, przed zawarciem umowy, a po jej zawarciu - regularnie, o ryzyku automatycznego i niekontrolowanego łączenia się i pobierania danych w roamingu. Ponadto dostawcy usług roamingu powiadamiają swoich klientów nieodpłatnie oraz w sposób jasny i zrozumiały, jak można wyłączyć automatyczne połączenia i pobieranie danych w roamingu w celu uniknięcia niekontrolowanego korzystania z usług transmisji danych w roamingu.
2. Za pomocą automatycznej wiadomości dostawca usług roamingu informuje klienta korzystającego z roamingu o tym, że korzysta on z usługi roamingu, a także dostarcza podstawowych zindywidualizowanych informacji taryfowych dotyczących opłat (w walucie, w której klient otrzymuje rachunek wystawiony w kraju macierzystym przez operatora krajowego), wyrażonych ceną za megabajt, mających zastosowanie w przypadku świadczenia temu klientowi korzystającemu z roamingu usług transmisji danych w roamingu regulowanym w danym państwie członkowskim, chyba że klient powiadomił dostawcę usług roamingu o rezygnacji z otrzymywania tej informacji.
Takie podstawowe zindywidualizowane informacje taryfowe dostarcza się na urządzenie mobilne klienta korzystającego z roamingu, na przykład za pomocą wiadomości SMS, poczty elektronicznej lub okna dialogowego w urządzeniu mobilnym za każdym razem, gdy klient korzystający z roamingu wjeżdża na terytorium państwa członkowskiego innego niż państwo członkowskie jego operatora krajowego i po raz pierwszy uruchamia usługę transmisji danych w roamingu w tym konkretnym państwie członkowskim. Informacje te dostarczane są nieodpłatnie w chwili, gdy klient korzystający z roamingu uruchamia usługę transmisji danych w roamingu regulowanym, za pomocą odpowiednich środków ułatwiających jej otrzymanie i zrozumienie.
Klient, który powiadomił swojego dostawcę usług roamingu o rezygnacji z automatycznej informacji taryfowej, ma prawo w każdej chwili żądać ponownego nieodpłatnego uruchomienia tej usługi przez dostawcę usług roamingu.
3. Każdy z dostawców usług roamingu zapewnia wszystkim swoim klientom korzystającym z roamingu możliwość celowego i bezpłatnego wyboru usługi polegającej na informowaniu o skumulowanej konsumpcji wyrażonej objętościowo lub w walucie, w której klient korzystający z roamingu otrzymuje rachunki z tytułu usług transmisji danych w roamingu regulowanym, gwarantującej, że bez wyraźnej zgody klienta skumulowane wydatki z tytułu usług transmisji danych w roamingu regulowanym w określonym okresie użytkowania, z wyłączeniem wiadomości MMS, za które pobierane są opłaty jednostkowe, nie przekraczają określonego pułapu wyrażonego w kwotach opłat.
W tym celu dostawca usług roamingu udostępnia jeden lub większą liczbę maksymalnych pułapów wyrażonych w kwotach opłat dla określonych okresów użytkowania, pod warunkiem uprzedniego poinformowania klienta o odpowiadającej im objętości danych. Jeden z tych pułapów (domyślny pułap wyrażony w kwotach opłat) jest zbliżony do kwoty 50 EUR w miesięcznym okresie fakturowania (bez podatku VAT), jednak kwoty tej nie przekracza.
Dostawca usług roamingu może alternatywnie wprowadzić pułapy wyrażone objętością danych możliwych do pobrania, pod warunkiem uprzedniego poinformowania klienta o odpowiadających im kwotach finansowych. Jednemu z tych pułapów (domyślnemu pułapowi wyrażonemu w objętości danych możliwych do pobrania) odpowiada kwota nieprzekraczająca 50 EUR w miesięcznym okresie fakturowania (bez podatku VAT).
Ponadto dostawca usług roamingu może oferować swoim klientom korzystającym z roamingu inne pułapy, z różnymi, tj. wyższymi lub niższymi, maksymalnymi miesięcznymi pułapami wyrażonymi w kwotach opłat.
Domyślne pułapy, o których mowa w akapitach drugim i trzecim, mają zastosowanie do wszystkich klientów, którzy nie wybrali innego pułapu.
Każdy z dostawców usług roamingu zapewnia również przesłanie odpowiedniego powiadomienia na urządzenie mobilne klienta korzystającego z roamingu, na przykład za pomocą wiadomości SMS, poczty elektronicznej lub okna dialogowego w komputerze, gdy usługi transmisji danych w roamingu osiągną 80 % ustalonego pułapu wyrażonego w kwotach opłat lub pułapu wyrażonego w objętości danych możliwych do pobrania. Każdy z klientów ma prawo zażądać od dostawcy usług roamingu zaprzestania wysyłania takich powiadomień oraz ma prawo zażądać w każdej chwili ponownego nieodpłatnego uruchomienia tej usługi przez dostawcę.
W przypadku gdyby pułap wyrażony w kwotach opłat lub pułap wyrażony w objętości danych możliwych do pobrania został przekroczony, na urządzenie mobilne klienta korzystającego z roamingu wysyłane jest powiadomienie. Powiadomienie to wskazuje procedurę, którą klient ma zastosować, jeśli chce, aby usługi te były kontynuowane, oraz koszt związany z każdą dodatkową wykorzystaną jednostką. Jeżeli klient korzystający z roamingu nie udzieli odpowiedzi, do której został wezwany w otrzymanym powiadomieniu, dostawca usług roamingu natychmiast zaprzestaje świadczenia temu klientowi usług transmisji danych w roamingu regulowanym oraz naliczania opłat, dopóki klient korzystający z roamingu nie zażąda kontynuowania lub wznowienia świadczenia tych usług.
W każdym przypadku gdy klient korzystający z roamingu wybiera usługę pułapu wyrażonego w kwotach opłat lub pułapu wyrażonego w objętości danych możliwych do pobrania lub rezygnuje z niej, zmiana ta następuje bezpłatnie w ciągu jednego dnia roboczego od otrzymania wniosku i nie obejmuje warunków ani ograniczeń związanych z innymi elementami abonamentu.
4. Ust. 2 i 3 nie mają zastosowania do urządzeń komunikacji maszyna-maszyna (M2M), które korzystają z transmisji danych w łączności ruchomej.
5. Dostawcy usług roamingu podejmują uzasadnione działania w celu ochrony swoich klientów przed koniecznością ponoszenia opłat roamingowych za niezamierzony dostęp do usług roamingu w czasie, gdy przebywali w swoim macierzystym państwie członkowskim. Obejmuje to także informowanie klientów, w jaki sposób unikać niezamierzonego korzystania z roamingu w regionach przygranicznych.
6. Niniejszy artykuł, z wyjątkiem ust. 5 i z zastrzeżeniem akapitów drugiego i trzeciego niniejszego ustępu, stosuje się także do usług transmisji danych w roamingu, z których korzystają klienci korzystający z roamingu podróżujący poza Unię, świadczonych przez dostawcę usług roamingu.
W przypadku gdy klient wybierze usługę, o której mowa w ust. 3 akapit pierwszy, wymogi określone w ust. 3 nie mają zastosowania, jeżeli operator sieci odwiedzanej w kraju odwiedzanym poza Unią nie zezwala dostawcy usług roamingu na monitorowanie w czasie rzeczywistym konsumpcji danych przez jego klientów.
W takim przypadku klient zostaje powiadomiony za pomocą wiadomości SMS przy wjeździe na terytorium takiego kraju, bez nieuzasadnionej zwłoki i nieodpłatnie, że nie są dostępne informacje o skumulowanej konsumpcji ani gwarancja, że nie zostanie przekroczony określony pułap wyrażony w kwotach opłat.
Artykuł 16
Nadzór i egzekwowanie
1. Krajowe organy regulacyjne monitorują i nadzorują przestrzeganie niniejszego rozporządzenia na terytorium podlegającym ich właściwości.
2. Krajowe organy regulacyjne udostępniają do publicznej wiadomości aktualne informacje dotyczące stosowania niniejszego rozporządzenia, w szczególności jego art. 7, 8, 9, 10, 12 i 13, w sposób umożliwiający zainteresowanym stronom łatwy dostęp do tych informacji.
3. W ramach przygotowań do przeglądu przewidzianego w art. 19 krajowe organy regulacyjne monitorują zmiany wysokości opłat hurtowych i detalicznych z tytułu świadczenia klientom korzystającym z roamingu usług łączności głosowej i transmisji danych, w tym wiadomości SMS i MMS, w tym również w odniesieniu do regionów najbardziej oddalonych, o których mowa w art. 349 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Krajowe organy regulacyjne zwracają także uwagę na konkretne przypadki niezamierzonego korzystania z roamingu w regionach przygranicznych sąsiadujących państw członkowskich oraz monitorują, czy techniki sterowania przepływem połączeń nie są wykorzystywane na niekorzyść klientów.
Krajowe organy regulacyjne monitorują i gromadzą informacje na temat niezamierzonego korzystania z roamingu i podejmują stosowne działania.
4. Krajowe organy regulacyjne są uprawnione do żądania od przedsiębiorstw, które podlegają obowiązkom wynikającym z niniejszego rozporządzenia, aby dostarczały wszystkich informacji mających znaczenie dla wdrożenia i egzekwowania niniejszego rozporządzenia. Przedsiębiorstwa te dostarczają takich informacji na żądanie niezwłocznie oraz w terminach i na poziomie szczegółowości wymaganych przez krajowy organ regulacyjny.
5. W celu zapewnienia przestrzegania niniejszego rozporządzenia krajowe organy regulacyjne mogą interweniować z własnej inicjatywy. W szczególności organy te korzystają, gdy jest to konieczne, z uprawnień przysługujących im na mocy art. 5 dyrektywy o dostępie w celu zapewnienia odpowiedniego dostępu i wzajemnych połączeń, aby zagwarantować połączenia od punktu wyjścia do punktu docelowego oraz interoperacyjność usług roamingu, na przykład w sytuacji, gdy klienci nie są w stanie wymieniać wiadomości SMS w roamingu regulowanym z klientami naziemnej publicznej sieci łączności ruchomej w innym państwie członkowskim w wyniku braku umowy umożliwiającej dostarczanie tych wiadomości.
6. W przypadku stwierdzenia przez krajowy organ regulacyjny naruszenia obowiązków określonych w niniejszym rozporządzeniu organ ten jest uprawniony do żądania natychmiastowego zaprzestania takiego naruszania.
Artykuł 17
Rozstrzyganie sporów
1. W przypadku sporu związanego z obowiązkami określonymi w niniejszym rozporządzeniu pomiędzy przedsiębiorstwami będącymi operatorami sieci łączności elektronicznej lub świadczącymi usługi łączności elektronicznej w państwie członkowskim, zastosowanie mają procedury rozstrzygania sporów określone w art. 20 i 21 dyrektywy ramowej.
2. W przypadku gdy spór z klientem lub użytkownikiem końcowym dotyczący sprawy objętej zakresem zastosowania niniejszego rozporządzenia nie zostanie rozstrzygnięty, państwa członkowskie zapewniają możliwość skorzystania z procedur pozasądowego rozstrzygania sporów, określonych w art. 34 dyrektywy o usłudze powszechnej.
Artykuł 18
Sankcje
Państwa członkowskie przyjmują przepisy dotyczące sankcji mających zastosowanie w przypadku naruszeń niniejszego rozporządzenia i podejmują wszelkie działania niezbędne dla zapewnienia ich wdrożenia. Przewidziane sankcje są skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Państwa członkowskie powiadamiają Komisję o tych przepisach do dnia 30 czerwca 2013 r. oraz powiadamiają ją niezwłocznie o wszelkich późniejszych zmianach mających wpływ na te przepisy.
Artykuł 19
Przegląd
1. Komisja dokona przeglądu funkcjonowania niniejszego rozporządzenia, a po przeprowadzeniu konsultacji publicznych przedłoży Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie w tej sprawie do dnia 30 czerwca 2016 r. Komisja oceni w szczególności, czy cele niniejszego rozporządzenia zostały osiągnięte. Komisja dokona między innymi przeglądu:
a)
czy konkurencja jest wystarczająco rozwinięta, aby uzasadnione było wygaśnięcie maksymalnych opłat detalicznych;
b)
czy konkurencja jest wystarczająca dla zniesienia maksymalnych opłat hurtowych;
c)
zmian i oczekiwanych przyszłych tendencji dotyczących wysokości opłat hurtowych i detalicznych z tytułu świadczenia klientom korzystającym z roamingu usług połączeń głosowych, wiadomości SMS i transmisji danych, w porównaniu z wysokością opłat za usługi łączności ruchomej na poziomie krajowym w państwach członkowskich, odrębnie dla klientów usług abonamentowych i klientów usług przedpłaconych, oraz jakości i szybkości tych usług;
d)
dostępności i jakości usług, łącznie z usługami będącymi alternatywą dla usług połączeń głosowych, wiadomości SMS i transmisji danych w roamingu, zwłaszcza w świetle rozwoju techniki;
e)
zakresu, w jakim konsumenci skorzystali z rzeczywistych obniżek cen usług roamingowych, z różnorodności taryf i produktów dostępnych dla konsumentów o różnych potrzebach w zakresie wykonywania połączeń oraz różnicy między taryfami roamingowymi a taryfami krajowymi, wraz z dostępnością ofert przewidujących jednolitą taryfę dla usług krajowych i usług roamingu;
f)
stopnia konkurencji na rynku detalicznym i hurtowym, a w szczególności pozycji rynkowej mniejszych, niezależnych lub nowo powstałych operatorów, w tym wpływu umów komercyjnych na konkurencję oraz stopnia wzajemnego połączenia operatorów;
g)
stopnia, w jakim wdrożenie rozwiązań strukturalnych przewidzianych w art. 3 i 4 przyczyniło się do rozwoju konkurencji na rynku wewnętrznym usług roamingu w takim stopniu, że różnica między taryfami roamingowymi i taryfami krajowymi zbliżyła się do zera;
h)
stopnia, w jakim poziom pułapów opłat hurtowych i maksymalnych opłat detalicznych zapewnił odpowiednią ochronę przed nadmiernie wysokimi cenami dla konsumentów, przy jednoczesnym umożliwieniu rozwoju konkurencji na rynku wewnętrznym usług roamingu.
2. Jeżeli sprawozdanie wykaże, że rozwiązania strukturalne przewidziane w niniejszym rozporządzeniu były niewystarczające do celów wspierania konkurencji na rynku wewnętrznym usług roamingu z korzyścią dla wszystkich europejskich konsumentów lub że różnice między taryfami roamingowymi i taryfami krajowymi nie zbliżyły się do zera, Komisja przedłoży Parlamentowi Europejskiemu i Radzie odpowiednie wnioski w celu rozwiązania tej kwestii i tym samym osiągnięcia rynku wewnętrznego usług łączności ruchomej, na którym ostatecznie nie będzie różnicy między taryfami krajowymi i roamingowymi. W szczególności Komisja sprawdzi, czy konieczne jest:
a)
określenie dodatkowych rozwiązań technicznych i strukturalnych;
b)
zmodyfikowanie rozwiązań strukturalnych;
c)
przedłużenie obowiązywania i ewentualna zmiana poziomu maksymalnych opłat detalicznych przewidzianych w art. 8, 10 i 13;
d)
zmiana okresu obowiązywania lub zmiana poziomu maksymalnych opłat hurtowych przewidzianych w art. 7, 9 i 12;
e)
wprowadzenie wszelkich innych niezbędnych wymogów, w tym w zakresie braku rozróżnienia taryf roamingowych i krajowych.
3. Ponadto co dwa lata od daty sporządzenia sprawozdania, o którym mowa w ust. 1, Komisja przedstawia sprawozdanie dla Parlamentu Europejskiego i Rady. Każde sprawozdanie zawiera podsumowanie monitorowania świadczenia usług roamingu w Unii oraz ocenę postępu w realizacji celów niniejszego rozporządzenia, w tym odniesienie do kwestii, o których mowa w ust. 1 i 2.
4. Aby ocenić rozwój konkurencji na rynkach usług roamingu ogólnounijnego, BEREC regularnie gromadzi dane pochodzące od krajowych organów regulacyjnych dotyczące zmian opłat detalicznych i hurtowych za usługi połączeń głosowych, wiadomości SMS i transmisji danych w roamingu. Dane te przekazywane są Komisji co najmniej dwa razy w roku. Komisja podaje je do wiadomości publicznej.
BEREC pozyskuje również corocznie od krajowych organów regulacyjnych informacje na temat przejrzystości i porównywalności różnych taryf oferowanych przez operatorów swoim klientom. Komisja podaje te dane i ustalenia do wiadomości publicznej.
Artykuł 20
Wymogi dotyczące powiadamiania
Państwa członkowskie powiadamiają Komisję o krajowych organach regulacyjnych odpowiedzialnych za realizację zadań wynikających z niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 21
Uchylenie
Rozporządzenie (WE) nr 717/2007 traci moc zgodnie z załącznikiem I ze skutkiem od dnia 1 lipca 2012 r.
Odesłania do uchylonego rozporządzenia odczytuje się jako odesłania do niniejszego rozporządzenia, zgodnie z tabelą korelacji w załączniku II.
Artykuł 22
Wejście w życie i okres obowiązywania
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, a jego przepisy są stosowane od tego dnia, o ile nie przewidziano inaczej w poszczególnych artykułach.
Niniejsze rozporządzenie wygasa w dniu 30 czerwca 2022 r.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Strasburgu dnia 13 czerwca 2012 r.