NAŘÍZENÍ EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY (EU) č. 387/2012
ze dne 19. dubna 2012,
kterým se mění nařízení Rady (ES) č. 1198/2006 o Evropském rybářském fondu, pokud jde o některá ustanovení týkající se finančního řízení pro některé členské státy, jejichž finanční stabilita je postižena či ohrožena závažnými obtížemi
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, zejména na čl. 43 odst. 2 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
po postoupení návrhu legislativního aktu vnitrostátním parlamentům,
s ohledem na stanovisko Evropského hospodářského a sociálního výboru (1),
v souladu s řádným legislativním postupem (2),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Nebývalá světová finanční krize a nebývalý hospodářský útlum vážně poškodily hospodářský růst a finanční stabilitu a vyvolaly podstatné zhoršení finančních a hospodářských podmínek v několika členských státech. Zvláště některé členské státy mají závažné obtíže nebo jim takové obtíže hrozí, zejména problémy týkající se jejich hospodářského růstu, finanční stability a zhoršení jejich schodku a zadlužení, což je kromě jiného způsobeno také mezinárodním hospodářským a finančním prostředím.
(2)
Přestože již byla přijata řada významných opatření včetně změn v právním rámci, která mají vyvážit negativní vlivy finanční krize, její dopad na reálnou ekonomiku, trh práce a občany je pociťován v mnoha směrech. Tlak na vnitrostátní finanční zdroje vzrůstá, a proto by měly být podniknuty další kroky k jeho zmírnění, a to maximálním a optimálním využitím finančních prostředků z Evropského rybářského fondu.
(3)
V souladu s čl. 122 odst. 2 Smlouvy o fungování Evropské unie, podle nějž může Unie poskytnout finanční pomoc členskému státu, jemuž z důvodu mimo jiné mimořádných událostí, které nemůže ovlivnit, nastaly obtíže nebo je vážně ohrožen závažnými obtížemi, byl nařízením Rady (EU) č. 407/2010 (3) zaveden evropský mechanismus finanční stabilizace s cílem zachovat finanční stabilitu celé Unie.
(4)
Prováděcími rozhodnutími Rady 2011/77/EU (4) a 2011/344/EU (5) poskytla Unie takovou finanční pomoc Irsku a Portugalsku.
(5)
Finanční stabilita Řecka byla postižena vážnými obtížemi již před vstupem nařízení (EU) č. 407/2010 v platnost. Finanční pomoc udělená Řecku proto nemohla vycházet z uvedeného nařízení.
(6)
Dohoda mezi věřiteli a dohoda o mechanismu úvěrů pro Řecko, podepsané dne 8. května 2010, vstoupily v platnost dne 11. května 2010. Dohoda mezi věřiteli má být plně platná a účinná po tříleté programové období, dokud budou v rámci dohody o mechanismu úvěrů existovat dlužné částky.
(7)
Nařízení Rady (ES) č. 332/2002 ze dne 18. února 2002, kterým se zavádí systém střednědobé finanční pomoci platebním bilancím členských států (6), stanoví, že Rada poskytne vzájemnou pomoc, pokud je platební bilance členského státu, který nepřijal euro, v obtížích nebo jí takové obtíže vážně hrozí.
(8)
Rozhodnutími Rady 2009/102/ES (7), 2009/290/ES (8) a 2009/459/ES (9) Unie takovou pomoc poskytla Maďarsku, Lotyšsku a Rumunsku.
(9)
Období, během kterého je Irsku, Maďarsku, Lotyšsku, Portugalsku a Rumunsku finanční pomoc k dispozici, je uvedeno v příslušných rozhodnutích Rady. Období, během kterého byla finanční pomoc k dispozici Maďarsku, skončilo dne 4. listopadu 2010.
(10)
Období, během kterého je finanční pomoc k dispozici Řecku na základě dohody mezi věřiteli a dohody o mechanismu úvěrů, je pro každý členský stát, jenž se na těchto nástrojích podílí, různé.
(11)
Po rozhodnutí Evropské rady ze dne 25. března 2011 podepsali dne 11. července 2011 ministři financí sedmnácti členských států eurozóny Smlouvu o založení Evropského mechanismu stability. Po rozhodnutí hlav států a vlád členských států eurozóny ze dnů 21. června a 9. prosince 2011 byla smlouva změněna s cílem zlepšit účinnost mechanismu a podepsána 2. února 2012. Podle této smlouvy převezme Evropský mechanismus stability do roku 2013 úkoly, které v současnosti plní evropský nástroj finanční stability a evropský mechanismus finanční stabilizace. Tento budoucí mechanismus by proto měl být zohledněn již v tomto nařízení.
(12)
Evropská rada v závěrech ze svého zasedání konaného ve dnech 23. a 24. června 2011 uvítala záměr Komise posílit součinnost mezi úvěrovým programem pro Řecko a finančními prostředky Unie a podpořila snahy zaměřené na zvýšení schopnosti Řecka využívat prostředky Unie k podpoře růstu a zaměstnanosti, čehož se dosáhne zaměřením pozornosti na zvyšování konkurenceschopnosti a vytváření pracovních míst. Evropská rada také uvítala a podpořila přípravu souhrnného programu technické pomoci Řecku, kterou se zabývá Komise společně s členskými státy. Toto nařízení přispívá k tomuto úsilí o posílení součinnosti.
(13)
S cílem usnadnit řízení finančních prostředků Unie, urychlit investice v členských státech a regionech a zvýšit dopad poskytnutých finančních prostředků na hospodářství je nezbytné - v odůvodněných případech, dočasně a aniž by bylo dotčeno programové období 2014 až 2020 - umožnit zvýšení průběžných plateb z Evropského rybářského fondu o částku odpovídající deseti procentním bodům nad platnou míru spolufinancování pro každou prioritní osu pro členské státy, jejichž finanční stabilita je postižena vážnými problémy a jež požádají o využívání tohoto opatření, což vede k odpovídajícímu snížení příspěvku členského státu. Vzhledem k dočasné povaze uvedeného zvýšení a v zájmu zachování původních měr spolufinancování jakožto referenčního bodu pro výpočet dočasně zvýšených částek by se změny plynoucí z uplatňování mechanismu neměly odrazit ve finančním plánu operačních programů. Mělo by však být možné operační plány aktualizovat s cílem soustředit finanční prostředky na konkurenceschopnost, růst a zaměstnanost a s cílem přizpůsobit jejich cíle snížení celkových dostupných prostředků.
(14)
Členský stát, který žádá Komisi o využití výjimky podle tohoto nařízení, by měl uvést všechny informace potřebné k tomu, aby Komise mohla na základě údajů o makroekonomické a fiskální situaci členského státu stanovit, že zdroje pro příspěvek členského státu nejsou dostupné. Rovněž by měl prokázat, že zvýšení plateb vyplývající z udělení výjimky je nezbytné pro zachování dalšího provádění operačních programů a že problémy se schopností využívat prostředky přetrvávají i při využití maximálních stropů pro míry spolufinancování stanovených v čl. 53 odst. 3 nařízení Rady (ES) č. 1198/2006 (10).
(15)
Členský stát, který žádá Komisi o využití výjimky podle tohoto nařízení, by měl dále poskytnout odkaz na příslušné rozhodnutí Rady nebo na jiný právní akt, z něhož vyplývá, že má na udělení výjimky nárok. Je nezbytné, aby Komise měla po podání žádosti členského státu dostatek času na ověření správnosti předložených informací a na vznesení případných námitek. V zájmu účinnosti a funkčnosti výjimky by měl platit předpoklad, že pokud Komise nevznese námitku, je tato žádost oprávněná. Pokud Komise námitku vůči žádosti členského státu vznese, měla by o této záležitosti přijmout prostřednictvím prováděcích aktů rozhodnutí s uvedením důvodů.
(16)
Pravidla pro výpočet průběžných plateb a vyplacení konečného zůstatku pro operační programy v období, v němž členské státy dostávají finanční podporu Unie pro řešení závažných obtíží postihujících jejich finanční stabilitu, by měla být odpovídajícím způsobem revidována.
(17)
Je nutné zajistit náležité podávání zpráv o využití zvýšených částek poskytnutých členským státům požívajícím dočasné zvýšení průběžných plateb podle tohoto nařízení.
(18)
Po skončení období, během něhož byla k dispozici finanční pomoc, je možné, že bude třeba, aby hodnocení provedená v souladu s čl. 18 odst. 2 nařízení (ES) č. 1198/2006 mimo jiné posoudila, zda snížení vnitrostátního spolufinancování nevedlo k významnému odchýlení od původně stanovených cílů. Taková hodnocení by mohla vést k revizi operačního programu.
(19)
Protože si nebývalá krize, která zasáhla mezinárodní finanční trhy, a nebývalý hospodářský útlum, který vážně poškodil finanční stabilitu několika členských států, vyžadují rychlou reakci s cílem potlačit dopady na celé hospodářství, mělo by toto nařízení vstoupit v platnost co nejdříve. S ohledem na výjimečné okolnosti v dotčených členských státech by se mělo toto nařízení v závislosti na postavení žádajícího členského státu použít zpětně od rozpočtového roku 2010 nebo ode dne, kdy byla finanční pomoc k dispozici, pro období, během nichž členské státy obdržely finanční pomoc ze strany Unie nebo ostatních členských států eurozóny, jejímž účelem bylo řešit závažné obtíže postihující jejich finanční stabilitu.
(20)
V případech, kdy se předpokládá dočasné zvýšení průběžných plateb, by toto dočasné zvýšení mělo též být posuzováno s ohledem na rozpočtová omezení všech členských států a tato rozpočtová omezení by se měla náležitě projevit v souhrnném rozpočtu Evropské unie. Uplatňování tohoto mechanismu by navíc mělo být časově omezené, neboť jeho hlavním účelem je reagovat na konkrétní aktuální potíže. Mechanismus by proto měl být uplatňován od 1. ledna 2010 a měl by fungovat po omezenou dobu do 31. prosince 2013.
(21)
Nařízení (ES) č. 1198/2006 by proto mělo být odpovídajícím způsobem změněno,
PŘIJALY TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Nařízení (ES) č. 1198/2006 se mění takto:
1)
Články 76 a 77 se nahrazují tímto:
„Článek 76
Pravidla pro výpočet průběžných plateb
1. Průběžné platby se vypočítávají tak, že se míra spolufinancování stanovená v platném finančním plánu pro danou prioritu a daný cíl použije na příspěvek z veřejných zdrojů uvedený ve výkazu výdajů certifikovaném certifikačním orgánem u každé prioritní osy a každého cíle „Konvergence“ nebo cíle pro oblasti mimo cíl „Konvergence“.
2. Odchylně od odstavce 1, na zvláštní a řádně odůvodněnou žádost členského státu, se výše průběžné platby vypočte jako částka pomoci Unie, která byla nebo má být vyplacena příjemcům v rámci dané prioritní osy a daného cíle. Tuto částku musí členský stát uvést ve výkazu výdajů.
3. Odchylně od čl. 53 odst. 3 se na žádost členského státu zvyšují průběžné platby o částku odpovídající deseti procentním bodům nad mírou spolufinancování pro každou prioritní osu až do maximální výše 100 %, přičemž toto zvýšení se použije na částku způsobilých veřejných výdajů nově uvedených v každém certifikovaném výkazu výdajů předloženém v průběhu období, v němž členský stát splňuje jednu z těchto podmínek:
a)
členskému státu je dána k dispozici finanční pomoc podle nařízení Rady (EU) č. 407/2010 ze dne 11. května 2010 o zavedení evropského mechanismu finanční stabilizace (11) nebo mu byla dána k dispozici jinými členskými státy eurozóny před vstupem uvedeného nařízení v platnost;
b)
členskému státu je dána k dispozici střednědobá finanční pomoc v souladu s nařízením Rady (ES) č. 332/2002 ze dne 18. února 2002, kterým se zavádí systém střednědobé finanční pomoci platebním bilancím členských států (12);
c)
členskému státu je dána k dispozici finanční pomoc v souladu se Smlouvou o založení Evropského mechanismu stability, podepsanou dne 2. února 2012.
4. Při výpočtu průběžných plateb poté, co členský stát přestane využívat finanční pomoci Unie uvedené v odstavci 3, nebere Komise v úvahu zvýšené částky vyplacené v souladu s uvedeným odstavcem.
Tyto částky však jsou brány v úvahu pro účely čl. 79 odst. 1.
5. Zvýšené průběžné platby vyplývající z použití odstavce 3 jsou řídicímu orgánu poskytnuty co nejdříve a smějí být využívány pouze k platbám souvisejícím s prováděním operačního programu.
6. V souvislosti s výročními zprávami v souladu s čl. 67 odst. 1 poskytnou členské státy Komisi náležité informace o využití výjimky uvedené v odstavci 3 tohoto článku, jež ukáží, jak zvýšená podpora přispěla v daném členském státě k posílení konkurenceschopnosti, růstu a zaměstnanosti. Komise tyto informace zohlední při vypracovávání výročních zpráv podle čl. 68 odst. 1.
Článek 77
Pravidla pro výpočet plateb zůstatku
1. Platba zůstatku je omezena na nižší z těchto dvou částek:
a)
částka vypočítaná tak, že se míra spolufinancování stanovená v platném finančním plánu pro danou prioritu a daný cíl použije na příspěvek z veřejných zdrojů uvedený v závěrečném výkazu výdajů certifikovaném certifikačním orgánem u každé prioritní osy a každého cíle „Konvergence“ nebo cíle pro oblasti mimo cíl „Konvergence“;
b)
částka pomoci Unie, která byla nebo má být vyplacena příjemcům v rámci každé prioritní osy a každého cíle. Tuto částku musí členský stát uvést v závěrečném výkazu výdajů certifikovaném certifikačním orgánem u každé prioritní osy a každého cíle.
2. Odchylně od čl. 53 odst. 3 se platby konečného zůstatku na žádost členského státu zvyšují o částku odpovídající deseti procentním bodům nad mírou spolufinancování pro každou prioritní osu až do maximální výše 100 %, přičemž toto zvýšení se použije na částku způsobilých veřejných výdajů nově uvedených v každém certifikovaném výkazu výdajů předloženém v průběhu období, v němž členský stát splňuje jednu z podmínek stanovených v čl. 76 odst. 3 písm. a), b) a c).
3. Při výpočtu platby konečného zůstatku poté, co členský stát přestane využívat finanční pomoci Unie uvedené v čl. 76 odst. 3, nebere Komise v úvahu zvýšené částky vyplacené v souladu s uvedeným odstavcem.
2)
Vkládá se nový článek, který zní:
„Článek 77a
Omezení příspěvku Unie prostřednictvím průběžných plateb a plateb zůstatku
1. Bez ohledu na čl. 76 odst. 3 a čl. 77 odst. 2 nesmí být příspěvek Unie prostřednictvím průběžných plateb a plateb konečného zůstatku vyšší než příspěvek z veřejných zdrojů a maximální částka pomoci z fondu pro každou prioritní osu a každý prioritní cíl, jak byly stanoveny v rozhodnutí Komise o schválení operačního programu.
2. Výjimku uvedenou v čl. 76 odst. 3 a čl. 77 odst. 2 Komise uděluje na základě písemné žádosti členského státu, který splňuje jednu z podmínek stanovených v čl. 76 odst. 3 písm. a), b) a c). Žádost musí být podána do 17. července 2012 nebo do dvou měsíců ode dne, kdy členský stát splní jednu z podmínek stanovených v čl. 76 odst. 3 písm. a), b) a c).
3. Ve své žádosti předložené Komisi členský stát odůvodní nezbytnost výjimky podle čl. 76 odst. 3 a čl. 77 odst. 2 poskytnutím informací nutných pro ověření toho:
a)
že na základě údajů o makroekonomické a fiskální situaci členského státu nejsou pro jeho příspěvek dostupné žádné zdroje;
b)
že je zvýšení plateb uvedených v čl. 76 odst. 3 a čl. 77 odst. 2 nezbytné pro zachování dalšího provádění operačních programů;
c)
že problémy přetrvávají, i když se využijí maximální stropy platné pro míru spolufinancování stanovené v čl. 53 odst. 3;
d)
že splňuje jednu z podmínek uvedených v čl. 76 odst. 3 písm. a), b) a c), což je podloženo odkazem na rozhodnutí Rady nebo na jiný právní akt, a rovněž konkrétního data, od kterého byla členskému státu dána k dispozici finanční pomoc.
Komise ověří, zda předložené informace odůvodňují udělení výjimky. Komise vznese veškeré námitky k předloženým informacím do 30 dnů ode dne podání žádosti. Pokud se Komise rozhodne vznést námitku proti žádosti členského státu, přijme o tom prostřednictvím prováděcích aktů příslušné rozhodnutí s uvedením důvodů.
Pokud Komise námitku proti žádosti členského státu nevznese, považuje se tato žádost za odůvodněnou.
4. V žádosti členského státu musí být též podrobně popsáno zamýšlené využití výjimky stanovené v čl. 76 odst. 3 a čl. 77 odst. 2 a poskytnuty informace o doplňkových opatřeních, jež mají vést k soustředění finančních prostředků na konkurenceschopnost, růst a zaměstnanost, včetně případné úpravy operačních programů.
5. Výjimka stanovená v čl. 76 odst. 3 a čl. 77 odst. 2 se nevztahuje na výkazy výdajů předložené po 31. prosinci 2013.“
Článek 2
Toto nařízení vstupuje v platnost prvním dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
U následujících členských států se však použije se zpětnou působností:
a)
v případě Irska, Řecka a Portugalska s účinkem ode dne, kdy byla těmto členským státům dána k dispozici finanční pomoc v souladu s čl. 76 odst. 3;
b)
v případě Maďarska, Lotyšska a Rumunska s účinkem od 1. ledna 2010.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
Ve Štrasburku dne 19. dubna 2012.
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) NR 387/2012
z dnia 19 kwietnia 2012 r.
zmieniające rozporządzenie Rady (WE) nr 1198/2006 w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego w odniesieniu do niektórych przepisów dotyczących zarządzania finansowego dla niektórych państw członkowskich doświadczających poważnych trudności w zakresie ich stabilności finansowej lub nimi zagrożonych
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 43 ust. 2,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (1),
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą (2),
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Bezprecedensowy ogólnoświatowy kryzys finansowy i bezprecedensowe pogorszenie koniunktury gospodarczej miały istotny negatywny wpływ na wzrost gospodarczy i stabilność finansową oraz spowodowały znaczne pogorszenie sytuacji finansowej i gospodarczej wielu państw członkowskich. W szczególności niektóre państwa członkowskie doświadczają poważnych trudności lub są nimi zagrożone; są to przede wszystkim problemy związane ze wzrostem gospodarczym i stabilnością finansową oraz z pogłębieniem się deficytu i zadłużenia, również z powodu międzynarodowej sytuacji gospodarczej i finansowej.
(2)
Chociaż podjęto już zdecydowane działania w celu zrównoważenia negatywnych skutków kryzysu, włącznie ze zmianami ram prawnych, powszechnie zaczyna być odczuwany wpływ kryzysu finansowego na gospodarkę realną, rynek pracy i obywateli. Presja na krajowe zasoby finansowe jest coraz większa i należy podjąć kolejne kroki łagodzące tę presję poprzez maksymalne i optymalne wykorzystanie środków z Europejskiego Funduszu Rybackiego.
(3)
Na podstawie art. 122 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), który przewiduje możliwość udzielenia pomocy finansowej Unii państwu członkowskiemu, które ma trudności lub jest istotnie zagrożone poważnymi trudnościami, między innymi, z racji nadzwyczajnych okoliczności pozostających poza jego kontrolą, rozporządzenie Rady (UE) nr 407/2010 (3) ustanowiło europejski mechanizm stabilizacji finansowej w celu zachowania stabilności finansowej Unii.
(4)
Decyzją wykonawczą Rady 2011/77/UE (4) oraz decyzją wykonawczą Rady 2011/344/UE (5) taka pomoc finansowa została przynana, odpowiednio, Irlandii i Portugalii.
(5)
Grecja doświadczała poważnych trudności związanych ze swoją stabilnością finansową jeszcze przed wejściem w życie rozporządzenia (UE) nr 407/2010. W związku z tym pomoc finansowa dla Grecji nie może opierać się na tym rozporządzeniu.
(6)
Umowa między pożyczkodawcami i umowa w sprawie pożyczki dla Grecji, podpisane w dniu 8 maja 2010 r., weszły w życie z dniem 11 maja 2010 r. Umowa między pożyczkodawcami ma w pełni obowiązywać przez trzy lata okresu programowania, dopóki pozostaną jakiekolwiek niespłacone kwoty z tytułu umowy w sprawie pożyczki.
(7)
Rozporządzenie Rady (WE) nr 332/2002 z dnia 18 lutego 2002 r. ustanawiające instrument średnioterminowej pomocy finansowej dla bilansów płatniczych państw członkowskich (6) przewiduje, że Rada ma przyznać wzajemną pomoc, w przypadku gdy państwo członkowskie, które nie przyjęło euro, będzie miało poważne trudności lub będzie poważne zagrożone trudnościami związanymi ze swym bilansem płatniczym.
(8)
Decyzjami Rady 2009/102/WE (7), 2009/290/WE (8) i 2009/459/WE (9) przyznano taką unijną pomoc finansową, odpowiednio, Węgrom, Łotwie i Rumunii.
(9)
Okres, w którym pomoc finansowa jest dostępna dla Irlandii, Węgier, Łotwy, Portugalii i Rumunii, określono w odpowiednich decyzjach Rady. Okres, w którym pomoc finansowa była dostępna dla Węgier, zakończył się w dniu 4 listopada 2010 r.
(10)
Okres, w którym pomoc finansowa dla Grecji jest dostępna na podstawie umowy między pożyczkodawcami i umowy w sprawie pożyczki, jest różny w zależności od każdego uczestniczącego w tych instrumentach państwa członkowskiego.
(11)
W następstwie decyzji Rady Europejskiej z dnia 25 marca 2011 r. ministrowie finansów 17 państw członkowskich strefy euro podpisali w dniu 11 lipca 2011 r. Traktat ustanawiający europejski mechanizm stabilności. W następstwie deyzji podjętych przez szefów państw i rządów strefy euro w dniach 21 lipca i 9 grudnia 2011 r. traktat ten został zmieniony w celu poprawy skuteczności mechanizmu i podpisany w dniu 2 lutego 2012 r. Na mocy tego traktatu europejski mechanizm stabilności przejmie do 2013 r. zadania wykonywane obecnie przez Europejski Instrument Stabilności Finansowej i europejski mechanizm stabilizacji finansowej. W związku z tym ten przyszły mechanizm powinien już teraz być wzięty pod uwagę w niniejszym rozporządzeniu.
(12)
W swych konkluzjach z dnia 23 i 24 czerwca 2011 r. Rada Europejska przychylnie przyjęła wyrażony przez Komisję zamiar wzmocnienia synergii pomiędzy programem pożyczkowym dla Grecji a unijnymi środkami finansowymi i poparła wysiłki zmierzające do zwiększenia zdolności Grecji do absorbowania środków unijnych w celu stymulowania wzrostu i zatrudnienia, poprzez przeorientowanie uwagi na poprawę konkurencyjności i tworzenie miejsc pracy. Ponadto Rada Europejska z zadowoleniem i poparciem przyjęła przygotowywanie przez Komisję wraz z państwami członkowskimi kompleksowego programu pomocy technicznej dla Grecji. Niniejsze rozporządzenie stanowi wkład w takie działania służące wzmocnieniu synergii.
(13)
Aby ułatwić zarządzanie finansowaniem Unii i przyspieszyć inwestycje w zainteresowanych państwach członkowskich i regionach oraz zwiększyć oddziaływanie finansowania na gospodarkę, należy - w uzasadnionych przypadkach, tymczasowo i bez uszczerbku dla okresu programowania na lata 2014-2020 - zezwolić na zwiększenie płatności okresowych z Europejskiego Funduszu Rybackiego o kwotę odpowiadającą dziesięciu punktom procentowym powyżej poziomu współfinansowania każdej z osi priorytetowych w państwach członkowskich, które stoją w obliczu poważnych trudności związanych z ich stabilnością finansową i które zwróciły się z wnioskiem o skorzystanie z tego środka, w związku z czym ich wkład krajowy został odpowiednio obniżony. Z racji tymczasowego charakteru takiego zwiększenia płatności i w celu zachowania pierwotnych poziomów współfinansowania jako punktu odniesienia do obliczania tymczasowo zwiększonych kwot, zmiany wynikające z zastosowania mechanizmu nie powinny być odzwierciedlone w planie finansowym zawartym w programach operacyjnych. Powinna jednak być możliwa aktualizacja programów operacyjnych po to, aby skoncentrować środki finansowe na kwestiach konkurencyjności, wzrostu i zatrudnienia oraz aby dostosować cele i założenia tych programów do zmniejszenia całkowitych dostępnych środków finansowych.
(14)
Państwo członkowskie występujące do Komisji z wnioskiem o skorzystanie z odstępstwa na mocy niniejszego rozporządzenia powinno przedłożyć wszystkie informacje konieczne do tego, by Komisja - w oparciu o dane dotyczące jego makroekonomicznej i fiskalnej sytuacji - mogła stwierdzić, że brak jest środków na pokrycie wkładu krajowego. Powinno także wykazać, że zwiększenie płatności wynikające z przyznania odstępstwa jest niezbędne do zagwarantowania dalszej realizacji programów operacyjnych oraz że problemy ze zdolnością absorpcyjną utrzymują się nawet przy użyciu maksymalnych pułapów mających zastosowanie do poziomów współfinansowania określonych w art. 53 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 (10).
(15)
Państwo członkowskie składające do Komisji wniosek o skorzystanie z odstępstwa na podstawie niniejszego rozporządzenia powinno również wskazać odniesienie do odpowiedniej decyzji Rady lub innego aktu prawnego, na mocy którego kwalifikuje się ono do skorzystania z odstępstwa. Komisja powinna dysponować odpowiednim okresem czasu, począwszy od przedłożenia wniosku przez państwo członkowskie, na weryfikację prawidłowości przedłożonych informacji i zgłoszenie jakichkolwiek zastrzeżeń. Aby przedmiotowe odstępstwo było skuteczne i mogło funkcjonować, należy przewidzieć domniemanie, zgodnie z którym taki wniosek uznaje się za uzasadniony, jeżeli Komisja nie wniesie żadnych zastrzeżeń. Jeżeli Komisja wnosi zastrzeżenia do wniosku państwa członkowskiego, powinna przyjąć, w drodze aktów wykonawczych, decyzję w tej sprawie, odpowiednio ją uzasadniając.
(16)
Należy odpowiednio zmienić zasady obliczania płatności okresowych i płatności salda końcowego w odniesieniu do programów operacyjnych w okresie, w którym państwa członkowskie otrzymują pomoc finansową Unii przeznaczoną na rozwiązanie poważnych trudności związanych z ich stabilnością finansową.
(17)
Trzeba zapewnić odpowiednią sprawozdawczość z wykorzystania zwiększonych kwot udostępnianych państwom członkowskim korzystającym z tymczasowego zwiększenia płatności okresowych na mocy niniejszego rozporządzenia.
(18)
Po zakończeniu okresu, w którym pomoc finansowa była dostępna, oceny przeprowadzone zgodnie z art. 18 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1198/2006 mogą wymagać między innymi oceny, czy zmniejszenie krajowego współfinansowania nie prowadzi do znacznych rozbieżności z początkowo ustanowionymi celami. Takie oceny mogą doprowadzić do zmiany programu operacyjnego.
(19)
Ponieważ bezprecedensowy kryzys dotykający międzynarodowe rynki finansowe oraz bezprecedensowe pogorszenie koniunktury gospodarczej, które miały istotny negatywny wpływ na stabilność finansową kilku państw członkowskich, wymagają szybkiej reakcji w celu przeciwdziałania negatywnym skutkom dla gospodarki jako całości, niniejsze rozporządzenie powinno wejść w życie możliwie jak najszybciej. Biorąc pod uwagę wyjątkową sytuację zainteresowanych państw członkowskich, powinno być ono stosowane z mocą wsteczną - począwszy od roku budżetowego 2010, albo od dnia, w którym pomoc finansowa została udostępniona, w zależności od statusu państwa członkowskiego występującego z wnioskiem - w odniesieniu do okresów, w których państwa członkowskie otrzymywały pomoc finansową z Unii lub od innych państw członkowskich należących do strefy euro w celu rozwiązania poważnych problemów związanych z ich stabilnością finansową.
(20)
W przypadku gdy przewidziane jest tymczasowe zwiększenie płatności okresowych, zwiększenie takie należy analizować również w kontekście ograniczeń budżetowych, z którymi zmagają się wszystkie państwa członkowskie, które to ograniczenia powinny we właściwy sposób zostać odzwierciedlone w budżecie ogólnym Unii Europejskiej. Ponadto z uwagi na fakt, że głównym celem odnośnego mechanizmu jest przezwyciężenie obecnych trudności, powinien on mieć zastosowanie w ograniczonym czasie. W związku z tym stosowanie mechanizmu powinno się rozpocząć z dniem 1 stycznia 2010 r., a okres jego obowiązywania powinien być ograniczony do dnia 31 grudnia 2013 r.
(21)
Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie (WE) nr 1198/2006,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
W rozporządzeniu (WE) nr 1198/2006 wprowadza się następujące zmiany:
1)
art. 76 i 77 otrzymują brzmienie:
„Artykuł 76
Zasady obliczania płatności okresowych
1. Płatności okresowe obliczane są przy zastosowaniu poziomu współfinansowania, określonego zgodnie z aktualnym planem finansowym dla danej osi priorytetowej i danego celu, do wydatków publicznych zadeklarowanych w poświadczonej przez instytucję certyfikującą deklaracji wydatków w ramach tej osi priorytetowej i w ramach każdego celu »konwergencja« / innego niż »konwergencja«.
2. W drodze odstępstwa od ust. 1, w odpowiedzi na szczególny i odpowiednio uzasadniony wniosek państwa członkowskiego, płatność okresowa jest równa kwocie wsparcia unijnego wypłaconego lub należnego do zapłaty na rzecz beneficjentów w ramach danej osi priorytetowej i celu. Kwota ta musi zostać wskazana przez państwo członkowskie w deklaracji wydatków.
3. W drodze odstępstwa od art. 53 ust. 3, na wniosek państwa członkowskiego płatności okresowe zostają zwiększone o kwotę odpowiadającą dziesięciu punktom procentowym powyżej stawki współfinansowania każdej osi priorytetowej, maksymalnie do 100 %, stosowanej do kwoty kwalifikowalnych wydatków publicznych nowo zadeklarowanych w każdej poświadczonej deklaracji wydatków przedłożonej w okresie, w którym państwo członkowskie spełnia jeden z następujących warunków:
a)
pomoc finansowa jest mu udostępniona na mocy rozporządzenia Rady (UE) nr 407/2010 z dnia 11 maja 2010 r. ustanawiającego europejski mechanizm stabilizacji finansowej (11) lub jest mu udostępniona przez inne państwa członkowskie ze strefy euro przed wejściem w życie tego rozporządzenia;
b)
średnioterminowa pomoc finansowa jest mu udostępniona zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 332/2002 z dnia 18 lutego 2002 r. ustanawiające instrument średnioterminowej pomocy finansowej dla bilansów płatniczych państw członkowskich (12);
c)
pomoc finansowa jest mu udostępniona zgodnie z Traktatem ustanawiającym europejski mechanizm stabilności podpisanym w dniu 2 lutego 2012 r.
4. Do celów obliczenia płatności okresowych po zaprzestaniu przez państwo członkowskie korzystania z pomocy finansowej Unii, o której mowa w ust. 3, Komisja nie bierze pod uwagę zwiększonych kwot wypłaconych zgodnie z tym ustępem.
Kwoty te są jednak brane pod uwagę do celów art. 79 ust. 1.
5. Zwiększone płatności okresowe wynikające z zastosowania ust. 3 są udostępniane instytucji zarządzającej w możliwie najkrótszym terminie i są wykorzystywane wyłącznie do celów dokonywania płatności związanych z realizacją programu operacyjnego.
6. W kontekście sprawozdawczości rocznej zgodnie z art. 67 ust. 1 państwa członkowskie przedstawiają Komisji odpowiednie informacje na temat stosowania odstępstwa, o którym mowa w ust. 3 niniejszego artykułu, wykazując, w jaki sposób zwiększone kwoty wsparcia przyczyniły się do wspierania konkurencyjności, wzrostu i zatrudnienia w zainteresowanym państwie członkowskim. Komisja uwzględnia te informacje przy przygotowywaniu sprawozdań rocznych przewidzianych w art. 68 ust. 1.
Artykuł 77
Zasady obliczania wypłat salda
1. Wypłaty salda są ograniczone do tej z następujących dwóch kwot, która jest niższa:
a)
kwoty obliczonej przy zastosowaniu poziomu współfinansowania określonego zgodnie z aktualnym planem finansowym dla danej osi priorytetowej i danego celu do wydatków publicznych zadeklarowanych w poświadczonej przez instytucję certyfikującą końcowej deklaracji wydatków w ramach tej osi priorytetowej i w ramach każdego celu »konwergencja« / innego niż »konwergencja«;
b)
kwoty pomocy Unii wypłaconej lub należnej do zapłaty na rzecz beneficjentów w ramach danej osi priorytetowej i celu. Kwota ta musi być wyszczególniona przez państwo członkowskie w poświadczonej przez instytucję certyfikującą końcowej deklaracji wydatków w ramach każdej osi priorytetowej i w ramach każdego celu.
2. W drodze odstępstwa od art. 53 ust. 3, na wniosek państwa członkowskiego, płatności salda końcowego zostają zwiększone o kwotę odpowiadającą dziesięciu punktom procentowym powyżej poziomu współfinansowania każdej osi priorytetowej, maksymalnie do 100 %, stosowaną do kwoty wydatków kwalifikowalnych nowo zadeklarowanych w każdej poświadczonej deklaracji wydatków przedłożonej w okresie, w którym państwo członkowskie spełnia jeden z warunków określonych w art. 76 ust. 3 lit. a), b) i c):
3. Do celów obliczenia płatności salda końcowego po zaprzestaniu przez państwo członkowskie korzystania z pomocy finansowej Unii, o której mowa w art. 76 ust. 3, Komisja nie bierze pod uwagę zwiększonych kwot wypłaconych zgodnie z tym ustępem.
2)
dodaje się artykuł w brzmieniu:
„Artykuł 77a
Limity wkładu Unii realizowanego poprzez płatności okresowe i płatności salda
1. Nie naruszając art. 76 ust. 3 oraz art. 77 ust. 2, wkład Unii realizowany poprzez płatności okresowe i płatności salda końcowego nie może być wyższy niż wkład publiczny i maksymalna kwota pomocy z EFR dla każdej osi priorytetowej i celu zgodnie z decyzją Komisji o zatwierdzeniu programu operacyjnego.
2. Odstępstwo, o którym mowa w art. 76 ust. 3 i art. 77 ust. 2, przyznaje Komisja na pisemny wniosek państwa członkowskiego spełniającego jeden z warunków określonych w art. 76 ust. 3 lit. a), b) i c). Wniosek ten składa się w terminie do dnia 17 lipca 2012 r. lub w terminie dwóch miesięcy od dnia, w którym dane państwo członkowskie spełniło jeden z warunków wymienionych w art. 76 ust. 3 lit. a), b) i c).
3. We wniosku składanym Komisji dane państwo członkowskie uzasadnia konieczność odstępstwa, o którym mowa w art. 76 ust. 3 i art. 77 ust. 2, przedstawiając informacje niezbędne do stwierdzenia:
a)
na podstawie danych dotyczących jego sytuacji makroekonomicznej i fiskalnej, że brak jest środków na pokrycie wkładu krajowego;
b)
że zwiększenie płatności, o którym mowa w art. 76 ust. 3 i art. 77 ust. 2, jest niezbędne do zagwarantowania dalszej realizacji programu operacyjnego;
c)
że problemy utrzymują się nawet przy użyciu maksymalnych pułapów mających zastosowanie do poziomów współfinansowania określonych w art. 53 ust. 3;
d)
że spełnia jeden z warunków, o których mowa w art. 76 ust. 3 lit. a), b) i c), przez podanie odesłania do decyzji Rady lub innego aktu prawnego, a także przez podanie konkretnej daty, z którą pomoc finansowa została udostępniona danemu państwu członkowskiemu.
Komisja sprawdza, czy przedłożone informacje uzasadniają przyznanie odstępstwa. Komisja wnosi wszelkie zastrzeżenia co do tych informacji w ciągu 30 dni od dnia przedłożenia wniosku. Jeżeli Komisja postanowi wnieść zastrzeżenia do wniosku państwa członkowskiego, przyjmuje, w drodze aktów wykonawczych, decyzję w tej sprawie wraz z uzasadnieniem.
Jeżeli Komisja nie ma zastrzeżeń co do wniosku państwa członkowskiego, wniosek uznaje się za uzasadniony.
4. Wniosek państwa członkowskiego zawiera również szczegółowe informacje na temat planowanego wykorzystania odstępstwa przewidzianego w art. 76 ust. 3 i art. 77 ust. 2 i informacje dotyczące planowanych działań uzupełniających służących skoncentrowaniu środków finansowych na konkurencyjności, wzroście i zatrudnieniu, w tym - w stosownych przypadkach - informacje dotyczące zmiany programów operacyjnych.
5. Odstępstwo przewidziane w art. 76 ust. 3 i 77 ust. 2 nie ma zastosowania do deklaracji wydatków przedłożonych po dniu 31 grudnia 2013 r.”.
Artykuł 2
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie z dniem jego opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie stosuje się jednak z mocą wsteczną do następujących państw członkowskich:
a)
w przypadku Irlandii, Grecji i Portugalii - ze skutkiem od dnia, w którym udostępniono tym państwom członkowskim pomoc finansową zgodnie z art. 76 ust. 3;
b)
w przypadku Węgier, Łotwy i Rumunii - ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2010 r.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Strasburgu dnia 19 kwietnia 2012 r.