ROZHODNUTÍ KOMISE
ze dne 14. prosince 2010
o státní podpoře C 8/10 (ex N 21/09 a NN 15/10), kterou Řecko poskytlo podniku Varvaressos S.A.
(oznámeno pod číslem K(2010) 8923)
(Pouze řecké znění je závazné)
(Text s významem pro EHP)
(2011/414/EU)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 108 odst. 2 první pododstavec této smlouvy (1),
s ohledem na Dohodu o Evropském hospodářském prostoru, a zejména na čl. 62 odst. 1 písm. a) této dohody,
s ohledem na rozhodnutí, kterým se Komise rozhodla zahájit řízení podle čl. 108 odst. 2 SFEU ve věci podpory č. C 8/10 (ex N 21/09 a NN 15/10) (2),
poté, co vyzvala zúčastněné strany k podání připomínek v souladu s výše uvedenými ustanoveními, a s ohledem na tyto připomínky,
vzhledem k těmto důvodům:
1. POSTUP
(1)
Dne 5. listopadu 2007 obdržela Komise od Řecka oznámení o podpoře na záchranu pro podnik Varvaressos S.A. (dále jen „Varvaressos“). Po výměně informací přijala Komise dne 16. července 2008 s ohledem na oznámené opatření rozhodnutí o nevznesení námitek.
(2)
Dne 15. ledna 2009 obdržela Komise od Řecka oznámení o podpoře na restrukturalizaci podniku Varvaressos.
(3)
Po výměně informací zahájila Komise dne 9. března 2010 formální vyšetřovací řízení týkající se podpory na restrukturalizaci, kterou Řecko oznámilo dne 15. ledna 2009, a rovněž státní záruky, kterou Řecko poskytlo protiprávně podniku Varvaressos v roce 2007. V souvislosti s touto státní zárukou Komise uvedla, že je možné, že zruší své rozhodnutí ze dne 16. července 2008, kterým schválila oznámenou podporu na záchranu podniku Varvaressos.
(4)
Rozhodnutí o zahájení řízení bylo dne 10. března 2009 zveřejněno v Úředním věstníku Evropské unie (3). Po zahájení řízení předalo Řecko dne 28. července 2010 připomínky a informace. Dne 18. června 2010 předložil své připomínky a informace rovněž podnik Varvaressos. Ostatní třetí strany podaly připomínky dne 4. června 2010, 14. června 2010 a 17. června 2010 (4).
(5)
Dopisem ze dne 9. července 2010 si Komise vyžádala další informace o výše uvedených státních opatřeních. Řecké orgány na tuto žádost odpověděly dopisem ze dne 14. září 2010.
(6)
Na žádost příjemce se dne 14. července 2010 konala schůzka. Při této příležitosti byl projednán pozměněný plán restrukturalizace.
2. POPIS
2.1 Příjemce
(7)
Podnik Varvaressos byl založen v roce 1975 a působí na textilním trhu jako přádelna (výroba vláken a obchod s vlákny). Podnik vyváží vlákna do 20 zemí, včetně Německa, Francie, Rakouska, Itálie, Španělska, Spojeného království a Slovinska. V roce 2009 uskutečnil podnik 52 % svého prodeje v jiných zemích EU než Řecko (57 % v roce 2008,67 % v roce 2007), 42 % v Řecku (40 % v roce 2008,32 % v roce 2007) a 6 % v zemích mimo EU (2 % v roce 2008,1 % v roce 2007).
(8)
V roce 2009 měl podnik v průměru 205 zaměstnanců (což představuje snížení oproti 212 zaměstnancům v roce 2008) a obrat ve výši 19 milionů EUR. Na základě údajů z roku 2007 mu patřilo desáté místo na řeckém textilním trhu. Jeho podíl na trhu s vlákny v roce 2008 činil […] %.
(9)
V období 2004-2009 se roční obrat podniku snížil z 28,4 milionu EUR na 19,2 milionu EUR (32 % pokles). V období 2006-2009 zaznamenala společnost nahromaděné ztráty, které vzrostly z 2 milionů EUR v roce 2006 na 17,2 milionu EUR v roce 2009. Hlavní finanční údaje podniku pro roky 2004-2009 jsou uvedeny v tabulce 1.
Tabulka 1
Hlavní finanční údaje podniku Varvaressos v období 2004-2009
(v milionech EUR)
2004
2005
2006
2007
2008
2009
Obrat
28,5
26,1
26,4
23,2
20,7
19,2
Zisk před zdaněním (EBT)
0,02
-2,8
-3,3
-2,7
-6,3
-5,5
Nahromaděné ztráty
nepouž.
nepouž.
-2
-5,1
-11,5
-17,2
Zapsaný kapitál
16,6
16,6
16,6
16,6
16,6
16,6
Vlastní kapitál
32,9
29,1
25,5
22,4
15,9
10,3
Podíl dluhu na vlastním kapitálu
79 %
106 %
117 %
135 %
216 %
350 %
Údaje: účetních závěrek za roky 2004-2009
2.2. Opatření
(10)
V období 2007-2008 byla ve prospěch podniku Varvaressos provedena dvě státní opatření, neoznámená státní záruka pro restrukturalizaci stávajících půjček, která byla poskytnuta v květnu 2007 (opatření č. 1), a oznámená státní záruka za novou půjčku na záchranu podniku, kterou Komise schválila v červenci 2008 (opatření č. 2). V lednu 2009 oznámilo Řecko podporu na restrukturalizaci ve formě přímé dotace (opatření č. 3).
2.2.1 Plán obnovy z roku 2006
(11)
Za účelem obdržení výše uvedené podpory předložil podnik Varvaressos v prosinci 2006 řeckým orgánům plán obnovy s názvem „Strategický a obchodní plán na období 2006-2011“. Tento plán popisuje strategický cíl podniku a potřebná opatření a rovněž odhad finanční situace podniku na období 2006-2011. Plán stanoví: a) zvýšení podílu zvláštních vláken na celkové výrobě, a to z […] % v roce 2007 na […] % v roce 2011, s cílem zvýšit ziskové rozpětí podniku; b) snížení celkové výrobní kapacity z […] tisíc tun v roce 2007 na […] tisíc tun v období 2008-2011 a c) snížení počtu pracovníků v podniku z 237 osob v roce 2007 na 217 v roce 2011.
(12)
Dlouhodobé půjčky podniku ve výši 15,6 milionu EUR mají být podle očekávání splaceny do konce roku 2010. V období 2006-2009 se očekávají rovněž náklady ve výši [1-2] milionu EUR na investice do reorganizace řízení podniku a přesměrování výroby na ziskovější výrobky. Požadovaná státní podpora na období 2007-2011, která má napravit neúspěšné investice v období 2000-2005, jež vedly k potížím podniku, činí 13,5 milionu EUR. Podnik předpokládá, že v roce 2010 dosáhne životaschopnosti se ziskem před zdaněním (EBT) ve výši 1 milionu EUR a ziskovým rozpětím 3,5 % (v roce 2011 kladný zisk před zdaněním (EBT) ve výši 0,8 milionu EUR se ziskovým rozpětím 2,6 %). Prodej má podle očekávání vzrůst z 26,2 milionu EUR v roce 2006 na 29,3 milionu EUR v roce 2011 (12 % nárůst).
2.2.2 Opatření č. 1: neoznámená státní záruka z roku 2007
(13)
Dne 30. května 2007 vydalo Řecko ministerské rozhodnutí o poskytnutí státní záruky podniku Varvaressos jako zajištění pro restrukturalizaci stávajících půjček podniku v celkové výši 22,7 milionu EUR. Záruka se měla podle předpokladů vztahovat na 80 % půjček, tj. 18,2 milionu EUR; ve skutečnosti však překročila celkovou výši související půjčky (viz bod 16).
(14)
Před restrukturalizací půjček v roce 2007 byla k pokrytí půjček podniku dána do zástavy pouze část nemovitého majetku podniku. V rámci restrukturalizace půjček v roce 2007 byla dodatečně zastavena zbývající část nemovitého majetku podniku. Tato zástava byla zřízena ve prospěch věřitelských bank podniku, a nikoli státu. Podle řeckého práva (5) však musí stát před vyplacením uplatněné záruky obdržet zajištění za zaručené půjčky.
(15)
Toto opatření nebylo Komisi oznámeno; Řecko místo toho v oznámení o podpoře na záchranu ze dne 5. listopadu 2007 uvedlo, že podnik předtím neobdržel žádnou podporu na záchranu ani restrukturalizaci.
(16)
Toto opatření bylo založeno na neoznámeném systému záruk, který řecké ministerstvo financí schválilo dne 26. ledna 2007. Systém poskytoval státní záruky pro restrukturalizaci půjček, jež nebyly splaceny ke dni 31. prosince 2006 (bez ohledu na to, zda byly po lhůtě splatnosti, či nikoli), na novou půjčku. Příslušné půjčky byly poskytnuty průmyslovým a důlním podnikům, chovatelům hospodářských zvířat a hotelům usazeným a působícím v oblasti Imathia v severním Řecku, a to na investice do dlouhodobých aktiv a provozního kapitálu. Systém nestanovil za státní záruku žádnou prémii. Na základě jednoho z jeho ustanovení záruka nakonec zahrnovala maximální částku ve výši 30 milionů EUR a úroky, tudíž částku vyšší, než byla částka souvisejících půjček (22,7 milionu EUR) (6).
2.2.3 Opatření č. 2: oznámená státní záruka z roku 2008
(17)
Dne 16. července 2008 schválila Komise oznámenou podporu na záchranu podniku Varvaressos ve formě státní záruky za půjčku ve výši 2,4 milionu EUR (7). Rozhodnutí bylo přijato na základě informací, že podniku nebyla předtím poskytnuta žádná podpora na záchranu ani restrukturalizaci, a že podnik je proto způsobilý pro podporu na záchranu (8).
(18)
Záruka byla poskytnuta bez prémie pro ručitele (stát) a vztahovala se na celou částku úvěru, tj. 2,4 milionu EUR.
(19)
Podle oznámení opatření, které řecké orgány podaly dne 5. listopadu 2007, má z celkové částky podpory částka ve výši [1,0-2,0] milionu EUR financovat tyto investice: a) reorganizace a modernizace řízení podniku v období 2006-2009 ([…] milionu EUR) a b) přesměrování výroby na ziskovější výrobky v období 2007-2009 ([…] milionu EUR). Tyto investice byly rovněž součástí plánu restrukturalizace, který byl předložen dne 15. ledna 2009, a měly se uskutečnit ve stejném období jako plán (viz body 22-23 a 42-43).
2.2.4. Opatření č. 3: oznámená přímá dotace z roku 2009
(20)
Dne 15. ledna 2009 oznámilo Řecko přímou dotaci ve výši 14 milionů EUR na financování plánu restrukturalizace podniku.
(21)
Podle předloženého plánu restrukturalizace byly potíže podniku způsobeny vysokými finančními náklady investičního programu, který se prováděl v období 2000-2005, vysokými provozními náklady a nedostatky v řízení podniku.
(22)
Plán se vztahuje na období 2006-2011. V průběhu formálního vyšetřovacího řízení byl plán náležitě aktualizován a upravován. Hlavní myšlenkou procesu restrukturalizace je úplné splacení většiny bankovních půjček podniku (včetně půjčky, pro niž byla v červenci 2008 schválena podpora na záchranu), snížení výroby a zaměstnanosti (9), přesměrování výroby na ziskovější výrobky (podíl výroby zvláštních vláken na celkové výrobě se má do roku 2012 zvýšit na […] %) a reorganizace a modernizace řízení podniku.
(23)
Podle tří scénářů obsažených v plánu restrukturalizace (založených na středních, nejoptimističtějších a nejpesimističtějších předpokladech) obnoví podnik svou dlouhodobou životaschopnost do konce roku 2011.
(24)
Podle všech tří scénářů se má podle očekávání prodej podniku zvýšit a náklady a výdaje (bez odpisů) se mají snížit. Předpokládá se proto, že EBT + D (10) podniku bude v roce 2010 záporný a v roce 2011 (na konci období restrukturalizace) kladný. Současně bude v roce 2011 ROE (11) podniku vyšší než jeho výpůjční náklady (12) (podle scénáře založeného na středních a nejoptimističtějších předpokladech) nebo stejná (podle scénáře založeného na nejpesimističtějších odhadech).
3. DŮVODY PRO ZAHÁJENÍ ŘÍZENÍ
(25)
V rozhodnutí o zahájení řízení Komise uvedla, že slučitelnost opatření podpory bude posouzena na základě pokynů Společenství pro státní podporu na záchranu a restrukturalizaci podniků v obtížích (dále jen „pokyny pro podporu na záchranu a restrukturalizaci“) (13). Komise proto provedla prvotní posouzení opatření podpory na základě kritérií stanovených ve zmíněných pokynech.
(26)
Komise za prvé podotýká, že ji Řecko neinformovalo o dřívější státní záruce, která byla podniku Varvaressos poskytnuta v květnu 2007. Komise rovněž uvádí, že jí Řecko ve svém oznámení o podpoře na záchranu v listopadu 2007 sdělilo, že podnik Varvaressos předtím neobdržel žádnou podporu na záchranu ani restrukturalizaci. Komise měla proto pochybnosti, zda by ve svém rozhodnutí z července 2008 považovala podnik za způsobilý pro podporu na záchranu, pokud by Řecko neposkytlo nesprávné informace ohledně záruky z roku 2007.
(27)
Za druhé, s ohledem na záruku z roku 2007 Komise rovněž zpochybnila způsobilost podniku pro oznámenou podporu na restrukturalizaci, tj. zda je dodržena zásada „jednou a dost“.
(28)
Pokud jde o postavení příjemce jakožto podniku v obtížích, Komise podotýká, že podnik Varvaressos lze vzhledem ke ztrátám a poklesu prodeje v předchozích letech považovat za podnik v obtížích. Komise však vyslovila pochybnosti, zda byl podnik Varvaressos skutečně v obtížích v roce 2007, kdy byla poskytnuta záruka, jelikož podnik údajně mohl dosáhnout restrukturalizace svých stávajících půjček u týchž bank i bez veřejné intervence.
(29)
Pokud jde o obnovení životaschopnosti, Komise vyjádřila pochybnosti ohledně časového harmonogramu plánu, který předpokládá obnovení dlouhodobé životaschopnosti do konce roku 2009. Jelikož rok 2009 skončil a hlavní část restrukturalizace nebyla dosud provedena, Komise se domnívala, že časový rámec stanovený pro obnovení dlouhodobé životaschopnosti již nelze pokládat za reálný.
(30)
Komise mimoto vyjádřila pochybnosti ohledně předložených průzkumů trhu s vlákny, které pocházely z roku 2007. Vzhledem ke skutečnosti, že od té doby již uplynuly dva roky a že došlo k významným změnám ve světové ekonomice, je možné, že tyto průzkumy jsou již zastaralé. Komise proto požadovala nový soubor údajů a odhadů a novější průzkumy trhu.
(31)
Pokud jde o zamezení přílišnému narušení hospodářské soutěže, Komise vyslovila pochybnosti ohledně dvou navrhovaných kompenzačních opatření. K těmto opatřením patřilo: a) uzavření jednoho ze tří výrobních závodů podniku, a to závodu v Naousse, a b) prodej podílu v dceřiné společnosti „Thiva Ginning Mills SA“. Obě tato opatření se považovala především za nezbytná k tomu, aby příjemce dosáhl dlouhodobé životaschopnosti, a nepředstavovala tudíž kompenzaci pro konkurenty podniku za narušení hospodářské soutěže.
(32)
Co se týká omezení podpory na nezbytné minimum, Komise se domnívala, že za účelem posouzení je podnik Varvaressos velkým podnikem (v roce 2006 měl roční obrat ve výši 28 milionů EUR), a uvedla, že se podnik nachází v oblasti způsobilé pro podporu podle čl. 107 odst. 3 písm. a) SFEU. Na základě výše uvedených skutečností stanovila Komise vlastní příspěvek podniku v zásadě ve výši nejméně 40 % celkových nákladů plánu.
4. PŘIPOMÍNKY ŘECKA
(33)
Informace, které řecké orgány poskytly ohledně údajných opatření státní podpory, lze shrnout takto:
4.1 Záruka z roku 2007 jako státní podpora
(34)
Řecko uznává, že v květnu 2007 poskytlo státní záruku. Řecko však tvrdí, že tato záruka nepředstavuje státní podporu. Řecko zejména uvedlo, že: a) věřitelské banky by souhlasily s restrukturalizací půjček i bez státní záruky; b) státní záruka nebyla potřebná, jelikož při restrukturalizaci dluhu byly půjčky dostatečně kryty aktivy s hodnotou vyšší, než je dlužná částka, a c) státní záruka z roku 2007 nezlepšila schopnost podniku získat finanční prostředky na kapitálovém trhu, jelikož podnik Varvaressos byl stále schopen získat finanční prostředky sám.
4.2 Příjemce podpory jakožto „podnik v obtížích“ v roce 2007
(35)
Řecko tvrdí, že podnik Varvaressos byl v roce 2007 skutečně podnikem v obtížích a že jen díky nezatíženým aktivům značné hodnoty mohl získat přístup na finanční trh i bez státní záruky.
(36)
Řecko rovněž uvedlo, že restrukturalizace půjček v roce 2007 nepostačovala k tomu, aby mohl podnik financovat svou restrukturalizaci. Restrukturalizace půjček byla využita pouze k reorganizaci stávajícího silného zadlužení. Stále byly zapotřebí nové finanční prostředky a ty nebyly získány prostřednictvím restrukturalizace půjček v roce 2007. Podnik proto nebyl schopen obnovit sám svou životaschopnost a veřejná intervence byla v pořádku. Podnik Varvaressos tudíž splňuje kritérium uvedené v bodě 9 pokynů pro podporu na záchranu a restrukturalizaci.
(37)
V této souvislosti Řecko uvedlo, že pokud by se opatření z roku 2007 pokládalo za státní podporu, byl podnik způsobilý pro podporu na záchranu a restrukturalizaci.
4.3 Zásada „jednou a dost“
(38)
Podle Řecka byla všechna tři opatření, která jsou předmětem šetření (státní záruka z roku 2007, státní záruka z roku 2008 a oznámená přímá dotace), provedena s cílem usnadnit provedení jediného plánu restrukturalizace.
(39)
V prosinci 2006 požádal podnik Varvaressos o podporu na záchranu a restrukturalizaci a předložil stejný plán, jaký byl Komisi doručen později v lednu 2009. Časový rozdíl mezi podáním žádosti o podporu na záchranu a restrukturalizaci řeckým orgánům (prosinec 2006) a oznámením přímé dotace z roku 2009 Komisi (leden 2009) byl způsoben pouze administrativními záležitostmi, a nikoli opakujícími se potížemi a opakovanou potřebou zásahu státních orgánů.
(40)
Záruka z roku 2007 (opatření č. 1) měla vyřešit finanční problémy podniku v krátkodobém horizontu, a to tím, že prostřednictvím dvouletého zmrazení splátek úvěrů poskytne podniku oddechový čas. Ostatní opatření měla odstranit finanční problémy podniku v dlouhodobém horizontu. Všechna tři opatření měla zároveň společnou povahu, jelikož se všechna zabývala problémem týkajícím se bankovních půjček podniku.
(41)
Řecko závěrem uvedlo, že všechna tři opatření jsou součástí téhož procesu restrukturalizace, a zásada „jednou a dost“ není tudíž porušena.
4.4 Restrukturalizační náklady a vlastní příspěvek
(42)
Restrukturalizační náklady sestávají z restrukturalizace dlouhodobých bankovních půjček (23 milionů EUR), restrukturalizace zaměstnanosti (1 milion EUR), investic (3 miliony EUR) a restrukturalizace aktiv (1 milion EUR). Tyto náklady činí celkem 28 milionů EUR (14).
(43)
Řecko tvrdí, že celkové náklady restrukturalizace budou financovány ze státní podpory ve výši 14 milionů EUR a z vlastního příspěvku ve výši 14 milionů EUR. Vlastní příspěvek zahrnuje příjmy ve výši […] a částku ve výši 1 milionu EUR pocházející z prodeje podílu v dceřiné společnosti v roce 2007.
4.5 Zamezení přílišnému narušení hospodářské soutěže
(44)
Co se týká kompenzačních opatření, plán původně (před zahájením formálního vyšetřovacího řízení) navrhoval: a) zastavení činnosti v jednom ze tří výrobních závodů podniku, jež bylo zahájeno v roce 2007 a ukončeno v roce 2008, a b) odprodej podílu v dceřiné společnosti, k němuž došlo v roce 2007. Podnik uvedl, že tato dceřiná společnost byla v letech 2005 a 2006 ztrátová.
(45)
Po zahájení formálního vyšetřovacího řízení navrhlo Řecko tato alternativní kompenzační opatření:
-
stažení podniku z řeckého trhu nejméně o 10 % v porovnání s prodejem v Řecku v roce 2009, a to do konce roku 2013, tj. dva roky od skončení restrukturalizace,
-
zákaz poskytnutí jakéhokoliv druhu státní podpory podniku do konce roku 2013, tj. dva roky od skončení restrukturalizace.
(46)
Řecko uvedlo, že existují důvody, které v případě podniku Varvaressos opodstatňují méně přísná kompenzační opatření a nižší příspěvek.
(47)
Řecko zejména uvedlo, že se podnik Varvaressos nachází v oblasti Imathia, která je pro účely regionální podpory podporovanou oblastí. Míra nezaměstnanosti v oblasti Imathia je oproti celostátnímu průměru dvojnásobná a HDP činí 70 % celostátního průměru. Počet textilních/oděvních společností v oblasti Imathia se v roce 2008 snížil z 296 na 181 (39 % pokles). V posledních několika málo letech zaniklo v podnicích s více než deseti zaměstnanci 56 % pracovních míst.
(48)
Řecko taktéž uvedlo, že se od roku 2006 velikost podniku Varvaressos významně zmenšila, a to uzavřením jednoho z jeho tří závodů a odprodejem jeho dceřiné společnosti. Uzavření výrobního závodu vedlo k snížení počtu pracovních sil o […] osobohodin a k snížení výrobní kapacity o 30 %, přičemž toto snížení je nevratné (sešrotování nebo prodej zařízení). Prodej dceřiné společnosti měl za následek snížení ročního obratu o 6,7 milionu EUR. Podíl společnosti na trhu se celkově snížil o 27 %, pokud jde o hodnotu prodeje, a o 30 % z hlediska jeho objemu. Podnik se rovněž zcela stáhl z Estonska, Maďarska a Rumunska a částečně z Rakouska, Německa, Francie, Spojeného království, Bulharska, České republiky, Itálie a Polska (stažení v rozmezí od […] % do […] %).
5. PŘIPOMÍNKY TŘETÍCH STRAN
(49)
Komise obdržela připomínky podniku Varvaressos. Jeho tvrzení se do velké míry shodovala s tvrzeními řeckých orgánů.
(50)
Komise obdržela připomínky rovněž od dalších třetích stran, a to od stran, které jsou spojeny s činností podniku Varvaressos nebo které jsou dotčeny jeho činností. Všechny připomínky oceňovaly postavení příjemce jako subjektu přispívajícího k místnímu hospodářství i jako zavedené společnosti. Bylo rovněž uvedeno, že by ukončení činnosti podniku významně snížilo zaměstnanost a výrobní kapacitu v Řecku, zejména v oblasti Imathia. Mimoto se uvádělo, že podpora pro podnik Varvaressos nevede vzhledem k minimálnímu podílu podniku na trhu k narušení hospodářské soutěže.
6. POSOUZENÍ: EXISTENCE PODPORY
6.1 Opatření č. 1 a 2: státní záruky z roku 2007 a 2008
(51)
V čl. 107 odst. 1 SFEU jsou za neslučitelné s vnitřním trhem prohlášeny podpory poskytované v jakékoli formě státem nebo ze státních prostředků, které narušují nebo mohou narušit hospodářskou soutěž tím, že zvýhodňují určité podniky nebo určitá odvětví výroby, a ovlivňují obchod mezi členskými státy. Aby se opatření považovalo za státní podporu, musí proto splňovat následující čtyři kritéria.
(52)
Opatření musí být za prvé poskytnuto státem nebo ze státních prostředků. Státní záruky ohrožují státní prostředky, jelikož jejich uplatnění je hrazeno ze státního rozpočtu. Jakákoli záruka, za niž není poskytnuto přiměřené protiplnění, mimoto znamená ztrátu finančních prostředků pro stát. Státní záruky jsou poskytovány rozhodnutím příslušných ministerstev. V dotyčném případě byly záruky podniku Varvaressos v roce 2007 a 2008 poskytnuty na základě rozhodnutí řeckého ministerstva financí. Kritérium týkající se státních prostředků je proto splněno.
(53)
Opatření musí za druhé příjemce zvýhodňovat. Komise se domnívá, že obě dotyčné záruky poskytly podniku Varvaressos nepatřičnou výhodu. Z důvodů objasněných v bodech 2.2 a 3.2 sdělení Komise o použití článků 87 a 88 Smlouvy o ES na státní podpory ve formě záruk (dále jen „sdělení o zárukách“) (15) získá dlužník výhodu v případě, že za záruku neplatí běžnou tržní cenu. V některých případech by však dlužník jakožto podnik, který má finanční potíže, nenašel finanční instituci, která by bez státní záruky byla ochotna půjčku poskytnout za jakýchkoli podmínek.
(54)
V bodě 3.2 sdělení o zárukách Komise stanovila tři kumulativní podmínky, které pokládá za dostatečné, aby se vyloučila existence státní podpory ve formě záruky (tj. výhody). Tyto podmínky jsou následující:
-
dlužník nemá finanční potíže,
-
záruka nepokrývá více než 80 % nesplacené půjčky,
-
rozsah poskytnuté záruky lze náležitě změřit,
-
za záruku se platí běžná tržní cena.
(55)
Při použití těchto kritérií na daný případ Komise zjistila, že:
-
Podnik Varvaressos měl v době poskytnutí záruky z roku 2007 i záruky z roku 2008 finanční potíže (16).
-
Za druhé, jak je prokázáno v bodech 13, 16 a 18, vztahovala se záruka z roku 2007 i záruka z roku 2008 na více než 100 % půjček.
-
Za třetí, co se týká záruky z roku 2007, Komise uvádí, že rozsah poskytnuté záruky nebylo možno náležitě změřit. To prokazuje skutečnost, že podle informací, které poskytly řecké orgány (viz body 13 a 16), měla záruka původně pokrývat 80 % půjček, tj. 18,2 milionu EUR, nakonec však na základě jednoho ustanovení systému záruk zahrnovala 30 milionů EUR.
-
Za čtvrté, záruka z roku 2007 i záruka z roku 2008 byla poskytnuta s ohledem na půjčky pro podnik v obtížích a neobsahovala prémii pro ručitele (stát). Pouhá skutečnost, že za záruky nebyl uhrazen žádný poplatek, může naznačovat, že opatření poskytla podniku Varvaressos výhodu. Záruka bez uhrazení prémie není na komerčním bankovním trhu dostupná. To platí o to více pro záruky poskytnuté podnikům v obtížích, u nichž je riziko nesplacení vysoké.
(56)
Na základě výše uvedených skutečností vyvozuje Komise závěr, že by podnik záruky z roku 2007 a 2008 nezískal za stejných podmínek na trhu, a tato opatření tudíž příjemce podpory zvýhodnila.
(57)
Za třetí, aby se opatření považovalo za podporu podle čl. 107 odst. 1 SFEU, musí být selektivní. Záruka z roku 2007 byla založena na odvětvovém systému a záruka z roku 2008 představovala opatření ad hoc pro podnik Varvaressos. Kritérium týkající se selektivity je proto splněno.
(58)
Opatření musí rovněž narušovat hospodářskou soutěž a ovlivňovat obchod mezi členskými státy. Podnik Varvaressos působí v odvětví, jehož výrobky jsou předmětem rozsáhlého obchodu mezi členskými státy a podléhají silné hospodářské soutěži. V době provedení opatření podpory uskutečnil podnik Varvaressos většinu svého prodeje v ostatních členských státech (viz výše bod 7). Dotyčná opatření podpory proto poskytla podniku Varvaressos ve srovnání s jeho konkurenty výhodu (viz body 53-56). Pokud státní podpora posílí postavení jednoho podniku vůči ostatním podnikům, které s ním soutěží při obchodování mezi členskými státy, je nutno tyto podniky považovat za podniky dotčené takovouto podporou. Kritérium týkající se narušení hospodářské soutěže a ovlivnění obchodu mezi členskými státy je proto splněno.
(59)
Na základě výše uvedených skutečností se vyvozuje závěr, že státní záruky z roku 2007 a 2008 (opatření č. 1 a 2) představují státní podporu pro podnik Varvaressos ve smyslu čl. 107 odst. 1 SFEU.
6.2 Opatření č. 3: oznámená přímá dotace z roku 2009
(60)
Pokud jde o kritérium týkající se státních prostředků a přičitatelnosti státu, tato přímá státní dotace pochází ze státního rozpočtu a schválilo ji příslušné ministerstvo. Toto kritérium je proto splněno.
(61)
Pokud jde o kritérium týkající se výhody, o přímé dotaci bylo rozhodnuto ve prospěch podniku, který má finanční potíže. Řecký stát neobdržel za dotaci žádné protiplnění. Dotace proto poskytuje podniku Varvaressos výhodu.
(62)
Komise se tudíž domnívá, že oznámená přímá dotace z roku 2009 podnik zvýhodňuje ve smyslu čl. 107 odst. 1 SFEU.
(63)
Pokud jde o kritérium týkající se selektivity, o přímé dotaci bylo rozhodnuto na základě rozhodnutí ad hoc určeného podniku. Toto kritérium je proto splněno.
(64)
Kritérium týkající se narušení hospodářské soutěže a ovlivnění obchodu mezi členskými státy je splněno stejně jako v bodě 58.
(65)
Na základě výše uvedených úvah dospěla Komise k závěru, že oznámená přímá dotace z roku 2009 představuje státní podporu pro podnik Varvaressos ve smyslu čl. 107 odst. 1 SFEU.
6.3 Protiprávní podpora
(66)
Podle čl. 1 písm. f) nařízení Rady (ES) č. 659/1999 ze dne 22. března 1999, kterým se stanoví prováděcí pravidla k článku 93 Smlouvy o ES (17), je nutno za protiprávní podporu pokládat novou podporu uskutečňovanou v rozporu s čl. 108 odst. 3 SFEU.
(67)
V daném případě poskytlo Řecko podniku Varvaressos státní záruku z roku 2007, aniž by ji oznámilo Komisi a vyčkalo na její připomínky či konečné rozhodnutí o slučitelnosti opatření s vnitřním trhem.
(68)
Komise se proto v této fázi domnívá, že státní záruka z roku 2007 je protiprávní.
7. POSOUZENÍ: SLUČITELNOST SE SFEU
(69)
Jak je uvedeno v bodě 4.1 sdělení o zárukách, nevyhovuje-li individuální záruka nebo systém záruk principu investora v tržním hospodářství, má se za to, že obsahuje státní podporu. Prvek státní podpory je pak třeba kvantifikovat, aby se mohlo ověřit, zda podpora splňuje podmínky zvláštní výjimky pro státní podporu. Před posouzením slučitelnosti podpory musí proto Komise kvantifikovat prvek podpory.
7.1 Kvantifikace podpory
(70)
Záruky z roku 2007 a 2008: ve sdělení o zárukách stanovila Komise obecné zásady pro výpočet prvku podpory obsaženého v zárukách.
(71)
Komise se domnívá, že státní záruku lze v zásadě považovat za podporu až do celkové výše související půjčky, pokud příjemce není schopen získat sám přístup na finanční trhy (viz bod 2.2 a bod 4.1 písm. a) sdělení o zárukách).
(72)
Sdělení o zárukách stanoví v bodech 4.1 (obecná pravidla), 4.2 (prvek podpory v individuálních zárukách) a 4.4 (prvek podpory v systémech záruk) pravidla, která se používají při výpočtu prvku podpory v zárukách. V následujících bodech použije Komise tato pravidla na opatření č. 1 a 2.
(73)
V daném případě Řecko prokázalo, že podnik Varvaressos měl v době poskytnutí záruky z roku 2007 dosud přístup na finanční trhy (viz bod 35). Komise se proto domnívá, že by podnik měl přístup na finanční trhy i bez státní záruky z roku 2007.
(74)
Co se týká záruky z roku 2008, Komise podotýká, že Řecko záruku z roku 2008 oznámilo v témže roce (listopad 2007), v němž poskytlo záruku z roku 2007 (květen 2007). Komise se proto domnívá, že rovněž v době poskytnutí záruky z roku 2008 měl podnik stále určitou úvěruschopnost a přístup na finanční trh (18).
(75)
Vzhledem k finančním potížím podniku v době provedení opatření by však obchodní banky účtovaly vyšší úrokovou sazbu, než jaké bylo dosaženo se státní zárukou, jelikož záruka představuje pro banky další zajištění. Komise proto usuzuje, že výhodou, kterou podnik Varvaressos získal prostřednictvím záruk z roku 2007 a 2008, není celková výše půjček, které podnik mohl získat i bez státních záruk, nýbrž nižší úroková sazba, jíž bylo díky zárukám dosaženo.
(76)
Podle bodu 4.2 sdělení o zárukách by se v případě neexistence srovnatelné tržní prémie měly porovnat všechny finanční náklady na půjčku získanou na trhu se zárukou a bez záruky (tj. úroková sazba u podobné půjčky bez záruky by se měla porovnat s úrokovou sazbou + záruční prémií za půjčku se státní zárukou).
(77)
V mnoha případech není takováto tržní úroková sazba k dispozici. Ve svém sdělení o metodě stanovování referenčních a diskontních sazeb z roku 2008 (19) (dále jen „sdělení o referenčních sazbách z roku 2008“) proto Komise vypracovala finanční metodiku, kterou lze z důvodů uvedených v bodě 4.2 sdělení o zárukách použít jako náhradní proměnnou za tržní úrokovou sazbu.
(78)
V daném případě neexistuje žádný údaj o tom, jakou částku by podnik Varvaressos zaplatil za srovnatelnou půjčku bez záruky. Obě záruky byly mimoto poskytnuty před začátkem hospodářské a finanční krize. Komise zastává názor, že kvůli době, která uplynula od provedení opatření, by byl výpočet „skutečné“ tržní sazby pro řecký textilní podnik obtížný. Komise proto jako náhradní proměnnou za tržní sazbu použije příslušnou referenční sazbu.
(79)
Pokud jde o státní záruku z roku 2007, v době, kdy byla poskytnuta, bylo možno zajištění půjček podniku Varvaressos považovat pro účely sdělení o referenčních sazbách z roku 2008 za vysoké (20). Prvek podpory obsažený ve státní záruce z roku 2007 je proto nutno vypočítat pomocí marže ve výši 400 bazických bodů, která je použitelná na půjčky podniků v obtížích s vysokým zajištěním.
(80)
Na tomto základě byla výše tržních úroků, jež by bylo nutno zaplatit za půjčku, na niž se vztahovala záruka z roku 2007, v případě neexistence státní záruky vypočtena celkem na 7,3 milionu EUR. Úroky skutečně zaplacené za tuto půjčku (za záruku neexistoval žádný poplatek) za období od ledna 2007 do prosince 2010 činí celkem 4,9 milionu EUR. Rozdíl mezi zvláštní tržní úrokovou sazbou, kterou by podnik hradil bez záruky, a úrokovou sazbou, jíž bylo dosaženo prostřednictvím státní záruky po uhrazení případných prémií, se rovná prvku podpory ve výši 2,4 milionu EUR, který je nutno připočítat k částce podpory pro plán restrukturalizace (21).
(81)
Pokud jde o státní záruku z roku 2008, související půjčka ve výši 2,4 milionu EUR byla podniku vyplacena dne 10. února 2009. Její úroková sazba činila 6měsíční Euribor plus 3,6 % a doba trvání byla šest měsíců (nebo do skončení posuzování plánu restrukturalizace). Tato půjčka nebyla dosud splacena (nadále zůstává počáteční jistina).
(82)
Podnik se stále nacházel v obtížích a neměl již žádná volná aktiva, která by mohl nabídnout jako zajištění (22). Při neexistenci zajištění Komise tudíž k základní řecké úrokové sazbě připočetla přirážku ve výši 1 000 bazických bodů, což vedlo k tržním úrokům ve výši 550 000 EUR, jež by měly být uhrazeny za financování z roku 2008. Úroky, které se skutečně vztahovaly na půjčku z roku 2008, činily (za záruku neexistoval žádný poplatek) za období od února 2009 (kdy byla vyplacena související půjčka) do prosince 2010 celkem 0,25 milionu EUR. Rozdíl mezi zvláštní tržní úrokovou sazbou, kterou by podnik hradil bez záruky, a úrokovou sazbou, jíž bylo dosaženo prostřednictvím státní záruky po uhrazení případných prémií, se rovná prvku podpory ve výši 0,3 milionu EUR, jenž se připočítá k částce podpory pro plán restrukturalizace.
(83)
Co se týká opatření č. 3, vzhledem ke skutečnosti, že se jedná o přímou dotaci, představuje prvek podpory celá částka ve výši 14 milionů EUR.
(84)
Na základě výše uvedených skutečností činí prvek podpory obsažený v opatřeních č. 1, 2 a 3 celkem 16,7 milionu EUR.
7.2 Právní základ pro posouzení: pokyny pro podporu na záchranu a restrukturalizaci
(85)
Jelikož opatření představují podporu ve smyslu čl. 107 odst. 1 SFEU, jejich slučitelnost je nutno posoudit na základě výjimek stanovených v odstavcích 2 a 3 zmíněného článku.
(86)
Výjimky stanovené v čl. 107 odst. 2 a odst. 3 písm. d) a e) nejsou zjevně použitelné a řecké orgány se jich nedovolávaly.
(87)
Podnik Varvaressos byl v době provedení opatření podnikem v obtížích (viz bod 9 výše a body 89-90 níže), slučitelnost opatření podpory lze proto posoudit pouze na základě pokynů pro podporu na záchranu a restrukturalizaci, tj. podle čl. 107 odst. 3 písm. c) SFEU.
7.3 Způsobilost podniku
(88)
Co se týká bodu 10 písm. a) pokynů pro podporu na záchranu a restrukturalizaci, Komise podotýká, že ačkoliv podnik Varvaressos přišel v období 2004-2009 o podstatnou část svého vlastního kapitálu, neztratil v posuzovaném období (2007-2009) více než polovinu svého zapsaného kapitálu. Pokud jde o bod 10 písm. c), podnik Varvaressos nesplnil podmínky vnitrostátního práva pro zahájení kolektivního úpadkového řízení.
(89)
Na druhou stranu (jak je uvedeno v bodě 9) se finanční situace podniku v období 2006-2009 významně zhoršila. Vyvozuje se proto závěr, že podnik Varvaressos byl již v roce 2006 podnikem v obtížích ve smyslu bodu 11 pokynů pro podporu na záchranu a restrukturalizaci, jelikož jeho ztráty rostly a obrat se snižoval.
(90)
Pokud jde o bod 9 pokynů pro podporu na záchranu a restrukturalizaci, zdá se, že v roce 2007 podnik skutečně potřeboval více finančních prostředků, než kolik činily jeho stávající půjčky, aby mohl dosáhnout životaschopnosti. To prokazuje skutečnost, že v roce 2006 podnik požádal o podporu na restrukturalizaci. Restrukturalizace půjček z roku 2007 proto nepostačovala k obnovení životaschopnosti, jelikož sloužila pouze k splacení stávajících půjček, a nikoli k získání dalších úvěrů. Komise proto uznává, že podnik nemohl v roce 2007 obnovit svou životaschopnost bez státní podpory a že měl finanční potíže také podle bodu 9 pokynů pro podporu na záchranu a restrukturalizaci.
7.4 Zásada „jednou a dost“
(91)
Komise považuje státní záruky z roku 2007 a 2008 za podporu na záchranu. První záruka měla vyřešit finanční potíže podniku Varvaressos v krátkodobém horizontu tím, že mu prostřednictvím dvouletého zmrazení splátek půjček poskytne oddechový čas. Druhá záruka měla udržet podnik na trhu, dokud nebude předložen plán restrukturalizace.
(92)
Navzdory skutečnosti, že záruka z roku 2007 byla ve skutečnosti opatřením podpory na záchranu, nebyla ukončena do šesti měsíců od data provedení (30. května 2007), tj. do 30. listopadu 2007. To by v zásadě představovalo zneužití (protiprávní) podpory a porušení zásady „jednou a dost“.
(93)
Komise však musí slučitelnost opatření podpory posoudit rovněž na základě všech ostatních možných důvodů. Bod 20 pokynů pro podporu na záchranu a restrukturalizaci omezuje tyto důvody na důvody stanovené v těchto pokynech. To přesto umožňuje považovat podporu na záchranu za podporu na restrukturalizaci, tj. jako součást nepřetržité restrukturalizace (viz rovněž věc C11/2007, Ottana Energia (23)).
(94)
V této souvislosti se Komise s ohledem na otázku, zda jsou tři opatření, která jsou předmětem šetření, součástí nepřetržité restrukturalizace, domnívá, že tomu tak skutečně je. Tato úvaha vyplývá z těchto skutečností:
(95)
Za prvé, všechna tři opatření měla stejný účel, tj. vyřešit problém vyplývající z vysokých úvěrových závazků podniku v minulosti.
(96)
Záruky z roku 2007 a 2008 nepostačovaly k tomu, aby podnik získal finanční prostředky potřebné pro restrukturalizaci (které se rovnaly přinejmenším jeho celkovým půjčkám, tj. 25,4 milionu EUR na konci roku 2006), jelikož těchto finančních prostředků bylo možno dosáhnout pouze kombinací všech tří opatření jakožto tří tranší v rámci jednoho procesu restrukturalizace.
(97)
Účelem největší části půjčky, na niž se vztahovala záruka z roku 2008 (1,8 milionu EUR z celkové částky ve výši 2,4 milionu EUR), bylo financování stejných investic jako v případě dotace na restrukturalizaci z roku 2009. Tyto investice se měly současně uskutečnit v témže období jako plán restrukturalizace z roku 2009 (viz bod 19).
(98)
Plán restrukturalizace z roku 2009 je mimoto stejný jako plán obnovy, který podnik předložil řeckým orgánům již v roce 2006 (viz body 11-12), s určitými změnami provedenými v souvislosti s jeho posuzováním.
(99)
Restrukturalizace skutečně začala v roce 2006. Plán zahrnoval konkrétně čtyři restrukturalizační opatření, která byla provedena nebo začala být prováděna před poskytnutím záruky z roku 2007 (květen 2007), tj. snížení výroby (2006), snížení počtu pracovníků (2006), prodej dceřiné společnosti Thiva (leden 2007) a reorganizace a modernizace řízení podniku (2006).
(100)
Komise proto vyvozuje závěr, že opatření podpory, která jsou předmětem šetření, představují tranše v rámci téže restrukturalizace, které byly poskytnuty s cílem usnadnit provedení jediného plánu restrukturalizace. Zásada „jednou a dost“ není tudíž porušena.
7.5 Obnovení dlouhodobé životaschopnosti
(101)
Na základě výše uvedených skutečností posoudí Komise slučitelnost všech tří opatření podpory jako součástí nepřetržité restrukturalizace.
(102)
Komise je názoru, že opatření stanovená v plánu restrukturalizace skutečně řeší přesné příčiny potíží podniku. Podle názoru Komise plán jako příčiny potíží podniku Varvaressos správně identifikuje níže uvedené činitele (vnější a vnitřní):
-
vysoké půjčky v minulosti (v období 2000-2005),
-
vysoké provozní náklady (snížení marže v důsledku asijské konkurence a rychle rostoucí ceny vstupů),
-
neschopnost reagovat na vývoj na trhu.
(103)
Navrhovaná restrukturalizační opatření mají tyto problémy odstranit. Plán za prvé navrhuje finanční restrukturalizaci podniku, za druhé navrhuje konkrétní opatření k zlepšení ziskového rozpětí podniku změnou skladby příjmů a snížením provozních nákladů a za třetí navrhuje modernizaci řízení. Restrukturalizační opatření jsou rozdělena do 14 „akcí“, přičemž jsou stanoveny náklady každé akce. Komise vyvozuje závěr, že navrhované akce (jak se zdá) přiměřeně řeší základní problémy podniku.
(104)
Co se týká finančního dopadu plánu restrukturalizace, finanční výhledy reálně sledují provádění balíčku restrukturalizačních opatření. Zvýšení obratu (přibližně o 5 % ročně) a zvýšení provozních výnosů (přibližně o 10 % ročně) po provedení restrukturalizačních opatření (tj. změny sortimentní skladby a racionalizace nákladů) je přiměřené.
(105)
Na tomto základě Komise uznává, že restrukturalizace podniku umožní obnovit jeho životaschopnost v roce 2011 a jeho akcionáři docílí návratnosti investovaného kapitálu, která bude vyšší než výpůjční náklady nebo (v nejhorším případě) stejná, a dosáhne tudíž uspokojivé úrovně. Komise podotýká, že těchto výsledků bude dosaženo v přiměřené lhůtě a že očekávané výsledky jsou založeny na přiměřených předpokladech.
(106)
Komise se proto domnívá, že plán splňuje kritéria stanovená v bodech 35-37 pokynů pro podporu na záchranu a restrukturalizaci.
7.6 Zamezení přílišnému narušení hospodářské soutěže
(107)
Pokud jde o navrhovaná kompenzační opatření, plán restrukturalizace navrhuje: a) stažení podniku z řeckého trhu nejméně o 10 % v porovnání s prodejem v Řecku v roce 2009, a to do konce roku 2013, tj. dva roky od skončení restrukturalizace, a b) zákaz poskytnutí jakéhokoliv druhu státní podpory podniku do konce roku 2013, tj. dva roky od skončení restrukturalizace.
(108)
Komise má za to, že navrhované 10 % stažení z řeckého trhu umožní konkurentům vstoupit na trh nebo zvýšit prodej na trhu, na němž má podnik silnou přítomnost. Přítomnost podniku na řeckém trhu se v minulých letech podstatně zvýšila, a to z 32 % na 42 %, na rozdíl od jeho prodeje v EU, který se snížil z 67 % na 52 % (viz bod 7). Podnik mimoto na řeckém textilním trhu zaujímá desáté místo (podle údajů z roku 2007, viz bod 8). V posledních letech se současně zvýšila přítomnost podniku v zemích mimo EU (z 1 % na 6 %), což prokazuje, že životaschopnost podniku nezávisí na vyšší přítomnosti na trhu EU.
(109)
Stažení z řeckého trhu bude současně znamenat, že se podnik Varvaressos částečně nebo zcela vzdá svých zavedených obchodních vztahů v rámci své země a pokusí se je nahradit novými vztahy v ostatních členských státech EU nebo ve třetích zemích. To bude skutečnou zkouškou konkurenceschopnosti podniku.
(110)
Komise rovněž podotýká, že na základě všech tří scénářů týkajících se životaschopnosti se má prodej podniku podle očekávání zvýšit (viz bod 24). Snížení prodeje v Řecku však není v rozporu se zvýšením obratu: snížení prodeje se může uskutečnit ve prospěch konkurentů podniku tím, že se pro ně uvolní kapacita; zvýšení obratu umožní životaschopnost příjemce.
(111)
Bylo by však možno tvrdit, že vhodným rokem, jenž by se měl použít jako referenční rok pro 10 % stažení z řeckého trhu, by měl být spíše rok 2006 než rok 2009. Důvodem je skutečnost, že podle bodu 40 pokynů pro podporu na záchranu a restrukturalizaci musí být snížení „nedílnou součástí restrukturalizace, jak je stanoveno v jejím plánu“. Restrukturalizace podniku skutečně začala v roce 2006 a měla trvat pět let (do roku 2011). Podle této logiky by proto kompenzační opatření mělo mít dopad, který bere v úvahu celou dobu trvání restrukturalizace a odpovídá této době, a nikoli pouze její části.
(112)
Komise na druhou stranu uvádí, že dopad kompenzačních opatření musí být co nejvýznamnější. V daném případě byl prodej podniku v Řecku v roce 2009 vyšší než prodej v roce 2006 (8,1 milionu EUR oproti 7,1 milionu EUR). Komise proto usuzuje, že opatření je nutno vyčíslit v porovnání s prodejem v roce 2009, jelikož takto bude mít vyšší dopad.
(113)
Pokud jde o zákaz jakéhokoliv druhu státní podpory, Komise jej pokládá za doplněk ke stažení z řeckého trhu, které je již na uspokojivé úrovni (10 %). Podnik Varvaressos se nachází v oblasti Imathia, která je pro účely regionální podpory podle odchylky stanovené v čl. 107 odst. 3 písm. a) SFEU podporovanou oblastí (viz bod 47), což znamená, že by podnik mohl být způsobilý pro investiční podporu s intenzitou podpory ve výši 40 %. Zákazy týkající se budoucí podpory již byly jako dodatečná kompenzační opatření schváleny dříve ve věcech Alstom (24) a Constructions Mécaniques de Normandie (25).
(114)
Komise se mimoto domnívá, že se velikost podniku zmenšila natolik, že by další zmenšení bylo kritické pro jeho životaschopnost (viz bod 48).
(115)
Komise současně znovu podotýká, že dopad kompenzačních opatření musí být co nejvýznamnější. V daném případě má proto Komise za to, že by se doba trvání budoucího zákazu státní podpory měla prodloužit na více než dva roky. To neohrozí životaschopnost podniku, nýbrž napraví přílišné narušení hospodářské soutěže. Komise se proto domnívá, že vhodnější je čtyřletý zákaz.
(116)
Na základě výše uvedených skutečností Komise usuzuje, že výše popsaná kompenzační opatření splňují požadavky pokynů pro podporu na záchranu a restrukturalizaci. Konkrétně: a) přinášejí prospěch konkurentům podniku Varvaressos ve smyslu bodu 31; b) mají podobu stanovenou v bodě 39 a bodě 46 písm. c) a c) uskuteční se na trhu, na němž bude mít podnik Varvaressos po restrukturalizaci významné postavení ve smyslu bodu 40.
(117)
V souladu s bodem 40 pokynů pro podporu na záchranu a restrukturalizaci jsou kompenzační opatření úměrná rušivým účinkům dotyčné podpory, a zejména velikosti a relativnímu významu daného podniku na trhu. Podnik Varvaressos měl v roce 2008 malý podíl na trhu pro výrobu vláken v EU ve výši […] % (viz bod 8).
(118)
V bodě 56 pokynů pro podporu na záchranu a restrukturalizaci je současně stanoveno, že v podporovaných oblastech mohou být podmínky pro schválení podpory méně přísné. Podnik Varvaressos se nachází v oblasti Imathia, která je pro účely regionální podpory podle odchylky v čl. 107 odst. 3 písm. a) SFEU podporovanou oblastí (viz bod 47).
(119)
Na základě výše uvedených skutečností se kompenzační opatření, která Řecko navrhuje, nejeví jako dostatečná. Komise se na druhou stranu domnívá, že opatření spolu s prodlouženým zákazem budoucí podpory do roku 2015 skutečně splňují kritéria týkající se kompenzačních opatření, která jsou stanovena v pokynech pro podporu na záchranu a restrukturalizaci.
7.7 Podpora omezená na minimum: skutečný příspěvek bez podpory
(120)
Řecko uvedlo, že podle kritérií stanovených v doporučení Komise ze dne 6. května 2003 o definici mikropodniků, malých a středních podniků (26) je podnik od roku 2009 středně velkým podnikem. Avšak vzhledem ke skutečnosti, že podnik obdržel státní podporu poprvé v roce 2007, měl by se pro účely tohoto posouzení pokládat za velký podnik (v roce 2006 měl roční obrat 28 milionů EUR). Příspěvek podniku k plánu restrukturalizace by měl tudíž v souladu s bodem 44 pokynů pro podporu na záchranu a restrukturalizaci v zásadě činit přinejmenším 50 % celkových nákladů plánu.
(121)
Komise však podotýká, že se podnik nachází v oblasti, která je pro účely regionální podpory podle odchylky v čl. 107 odst. 3 písm. a) SFEU podporovanou oblastí (viz bod 47). Podle bodu 56 pokynů pro podporu na záchranu a restrukturalizaci mohou být v podporovaných oblastech podmínky pro schválení podpory méně přísné, co se týče výše příspěvku ze strany příjemce podpory, pokud nestanoví pravidla pro státní podporu v určitém odvětví jinak.
(122)
Na základě výše objasněných okolností a v souladu se svou praxí se Komise domnívá, že v daném případě činí náležitý vlastní příspěvek podle pokynů pro podporu na záchranu a restrukturalizaci 40 %.
(123)
Na základě výše uvedených skutečností a výpočtu opatření podpory v bodech 70 až 84 je celková restrukturalizace ve výši 30,7 milionu EUR financována takto:
-
podpora ve výši 16,7 milionu EUR: přímá dotace ve výši 14 milionů EUR s připočtením prvku podpory ve výši 2,4 milionu EUR, který je obsažen ve státní záruce z roku 2007 (na základě scénáře zahrnujícího marži ve výši 400 bazických bodů), a prvku podpory ve výši 0,3 milionu EUR, který je obsažen ve státní záruce z roku 2008 (1 000 bazických bodů),
-
plus vlastní příspěvek ve výši 14 milionů EUR.
(124)
Vlastní příspěvek podniku proto činí 46 % celkových finančních nákladů restrukturalizace, tj. je vyšší než minimální 40 % vlastní příspěvek, jak je stanoveno v bodě 122, a podle pokynů pro podporu na záchranu a restrukturalizaci je tudíž v rámci příslušných mezí.
8. ZRUŠENÍ ROZHODNUTÍ KOMISE O PODPOŘE NA ZÁCHRANU Z ČERVENCE 2008
(125)
Státní záruka z roku 2007 prokazuje, že rozhodnutí Komise o podpoře na záchranu z července 2008 (viz bod 1) bylo založeno na nesprávných informacích, které poskytly řecké orgány. Řecké orgány v oznámení podpory na záchranu (listopad 2007) zejména uvedly, že podnik Varvaressos neobdržel žádnou podporu na záchranu ani restrukturalizaci, ačkoliv mu byla v květnu 2007 poskytnuta státní záruka.
(126)
Podle článku 9 procesního nařízení může Komise poté, co měl dotyčný členský stát možnost předložit své připomínky, zrušit rozhodnutí, které učinila podle čl. 4 odst. 3, pokud bylo rozhodnutí založeno na nesprávné informaci poskytnuté během řízení, která byla rozhodujícím faktorem pro rozhodnutí.
(127)
V daném případě nebylo Komisi známo, že podnik Varvaressos již dříve obdržel podporu v době, kdy měl potíže. Nebyla proto zkoumána zásada „jednou a dost“ a při výpočtu podpory na záchranu nebyla zohledněna již poskytnutá podpora.
(128)
Rozhodnutím o zahájení řízení ze dne 9. března 2010 poskytla Komise Řecku možnost předložit připomínky ke skutečnosti, že rozhodnutí Komise o podpoře na záchranu z července 2008 bylo založeno na nesprávné informaci, kterou poskytly řecké orgány, a sice že podnik Varvaressos neobdržel předtím žádnou podporu na záchranu ani restrukturalizaci. Ve svých připomínkách Řecko uznalo, že v květnu 2007 poskytlo státní záruku. Řecko však tvrdilo, že záruka z roku 2007 nepředstavuje státní podporu (viz bod 34). Komise nemůže argumenty Řecka uznat, jelikož jsou založeny na hypotetických tvrzeních a kritériích týkajících se opatření, která nejsou státní podporou, nebo narušují správný význam úvěrového hodnocení.
(129)
Na základě výše uvedených skutečností je nutno rozhodnutí Komise o podpoře na záchranu z července 2008 zrušit.
9. ZÁVĚR
(130)
Komise vyvozuje závěr, že opatření podpory, která jsou předmětem šetření, jsou slučitelná s vnitřním trhem, jsou-li dodrženy určité podmínky,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Rozhodnutí Komise ze dne 16. července 2008, kterým se schvaluje oznámená podpora na záchranu pro podnik Varvaressos, se zrušuje z důvodu nesprávné informace poskytnuté během řízení, která byla rozhodujícím faktorem pro rozhodnutí, v souladu s článkem 9 nařízení Rady (ES) č. 659/1999.
Článek 2
Podpora, kterou Řecko částečně provedlo a kterou zamýšlí částečně provést ve prospěch podniku Varvaressos S.A. ve výši 16,7 milionu EUR, je s výhradou podmínek stanovených v článku 3 slučitelná s vnitřním trhem.
Článek 3
1. Je nezbytné úplné provedení plánu restrukturalizace podniku Varvaressos.
2. Počínaje rokem 2011 se roční obrat podniku Varvaressos z prodeje v Řecku musí snížit o 10 % v porovnání s obratem z prodeje v Řecku v roce 2009. Toto omezení platí pro kalendářní roky 2011, 2012 a 2013.
3. Podniku nebude až do konce roku 2015 poskytnut žádný druh státní podpory. To zahrnuje jakékoli financování z místních, regionálních nebo celostátních zdrojů a zdrojů EU.
4. Dvě předchozí podmínky se vztahují na podnik Varvaressos, na všechny jeho budoucí dceřiné společnosti a na společnosti, které ovládají akcionáři podniku Varvaressos, pokud tyto společnosti využívají výrobní aktiva (např. výrobní závody, výrobní linky), která v současnosti patří podniku Varvaressos nebo jeho dceřiným společnostem. Tyto podmínky budou platit i po prodeji podniku Varvaressos a/nebo jeho sloučení do jiného právního subjektu nebo v případě, budou-li aktiva podniku Varvaressos prodána jako fungující podnik jinému právnímu subjektu.
5. Za účelem sledování dodržování všech předchozích podmínek předkládá Řecko Komisi pololetní zprávy o stavu pokroku při restrukturalizaci podniku Varvaressos. Pokud jde o omezení prodeje, Řecko předkládá Komisi výroční zprávy, které jsou zaslány nejpozději do konce ledna a v nichž jsou uvedeny údaje o prodeji za předchozí kalendářní rok.
Článek 4
Do dvou měsíců ode dne oznámení tohoto rozhodnutí informuje Řecko Komisi o opatřeních přijatých k dosažení souladu s tímto rozhodnutím.
Článek 5
Toto rozhodnutí je určeno Řecké republice.
V Bruselu dne 14. prosince 2010.
DECYZJA KOMISJI
z dnia 14 grudnia 2010 r.
w sprawie pomocy państwa C 8/20 (ex N 21/09 i NN 15/10) udzielonej przez Grecję na rzecz Varvaressos S.A.
(notyfikowana jako dokument nr C(2010) 8923)
(Jedynie tekst w języku greckim jest autentyczny)
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
(2011/414/UE)
KOMISJA EUROPEJSKA,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 108 ust. 2 akapit pierwszy (1),
uwzględniając Porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym, w szczególności jego art. 62 ust. 1 lit. a),
uwzględniając decyzję, na mocy której Komisja podjęła decyzję o wszczęciu postępowania określonego w art. 108 ust. 2 TFUE w odniesieniu do pomocy C 8/10 (ex N 21/09 i NN 15/10) (2),
po wezwaniu zainteresowanych stron do przedstawienia uwag zgodnie z przywołanymi przepisami oraz uwzględniając te uwagi,
a także mając na uwadze, co następuje:
1. PROCEDURA
(1)
Dnia 5 listopada 2007 r. Komisja otrzymała zgłoszenie od Grecji dotyczące środka pomocy na ratowanie przedsiębiorstwa Varvaressos S.A. („Varvaressos”). Po wymianie informacji, dnia 16 lipca 2008 r. Komisja przyjęła decyzję o niewnoszeniu zastrzeżeń w odniesieniu do zgłoszonego środka.
(2)
Dnia 15 stycznia 2009 r. Komisja otrzymała zgłoszenie od Grecji dotyczące środka pomocy na restrukturyzację Varvaressos.
(3)
Po wymianie informacji, dnia 9 marca 2010 r. Komisja wszczęła formalne postępowanie wyjaśniające dotyczące pomocy na restrukturyzację zgłoszonej przez Grecję dnia 15 stycznia 2009 r. oraz postępowanie dotyczące gwarancji państwowej, której Grecja udzieliła Varvaressos w 2007 r. niezgodnie z prawem. W odniesieniu do wspomnianej gwarancji państwowej Komisja powiadomiła o możliwości cofnięcia decyzji Komisji z dnia 16 lipca 2008 r. zatwierdzającej zgłoszoną pomoc na ratowanie przedsiębiorstwa udzieloną na rzecz Varvaressos.
(4)
Decyzja o wszczęciu postępowania została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej dnia 10 marca 2009 r. (3). Po wszczęciu postępowania Grecja przedstawiła uwagi i informacje dnia 28 lipca 2010 r. Również Varvaressos przedstawiło uwagi i informacje dnia 18 czerwca 2010 r. Wreszcie inne strony trzecie przedstawiły uwagi dnia 4 czerwca 2010 r., dnia 14 czerwca 2010 r. i dnia 17 czerwca 2010 r. (4).
(5)
Pismem z dnia 9 lipca 2010 r. Komisja poprosiła o dalsze informacje, dotyczące powyższych środków państwowych. Władze greckie odpowiedziały pismem z dnia 14 września 2010 r.
(6)
Na wniosek beneficjenta odbyło się spotkanie dnia 14 lipca 2010 r. Przy tej okazji omówiono zmieniony plan restrukturyzacji.
2. SZCZEGÓŁOWY OPIS ŚRODKÓW POMOCY
2.1. Beneficjent
(7)
Spółkę Varvaressos założono w 1975 r. Jest to przedsiębiorstwo działające na rynku tekstylnym jako przędzalnia (produkcja włókien i handel nimi). Przedsiębiorstwo eksportuje przędze do 20 państw, w tym do Niemiec, Francji, Austrii, Włoch, Hiszpanii, Zjednoczonego Królestwa i Słowenii. W 2009 r. przedsiębiorstwo zrealizowało 52 % sprzedaży w państwach UE innych niż Grecja (57 % w 2008 r., 67 % w 2007 r.), 42 % w Grecji (40 % w 2008 r., 32 % w 2007 r.) oraz 6 % w państwach niebędących członkami UE (2 % w 2008 r., 1 % w 2007 r.).
(8)
W 2009 r. przeciętne zatrudnienie w przedsiębiorstwie wynosiło 205 pracowników (spadek z 212 w 2008 r.), a jego obrót wynosił 19 mln EUR. Na podstawie danych z 2007 r. przedsiębiorstwo zajmowało dziesiąte miejsce na greckim rynku włókienniczym. Jego udział w rynku przędz wynosił w 2008 r. […] %.
(9)
W okresie 2004-2009 roczny obrót przedsiębiorstwa spadł z 28,4 mln EUR do 19,2 mln EUR (spadek o 32 %). W okresie 2006-2009 spółka odnotowała straty, które wzrosły z 2 mln EUR w 2006 r. do 17,2 mln EUR w 2009 r. Kluczowe dane finansowe przedsiębiorstwa za lata 2004-2009 pokazano w tabeli 1 poniżej.
Tabela 1
Kluczowe dane finansowe Varvaressos w latach 2004-2009
(w mln EUR)
2004
2005
2006
2007
2008
2009
Obrót
28,5
26,1
26,4
23,2
20,7
19,2
Zysk brutto [EBT]
0,02
-2,8
-3,3
-2,7
-6,3
-5,5
Narosłe straty
B/D
B/D
-2
-5,1
-11,5
-17,2
Kapitał zarejestrowany
16,6
16,6
16,6
16,6
16,6
16,6
Kapitał własny
32,9
29,1
25,5
22,4
15,9
10,3
Zadłużenie/kapitał własny
79 %
106 %
117 %
135 %
216 %
350 %
Źródło: Dane ze sprawozdań finansowych za lata 2004-2009
2.2. Środki pomocy
(10)
W latach 2007-2008 przedsiębiorstwu Varvaressos przyznano dwa środki państwowe: niezgłoszoną gwarancję państwową na zmianę harmonogramu spłat istniejących kredytów w maju 2007 r. (środek 1) oraz zgłoszoną gwarancję państwową na nowy kredyt na ratowanie przedsiębiorstwa, którą Komisja zatwierdziła w lipcu 2008 r. (środek 2). W styczniu 2009 r. Grecja zgłosiła środek pomocy na restrukturyzację w formie dotacji bezpośredniej (środek 3).
2.2.1. Plan naprawczy z 2006 r.
(11)
W celu uzyskania powyższej pomocy, w grudniu 2006 r. przedsiębiorstwo Varvaressos przedłożyło władzom greckim plan naprawczy zatytułowany „Plan strategiczny i biznesowy na lata 2006-2011”. Opisuje on strategiczny cel przedsiębiorstwa i niezbędne działania, jak również prognozowaną sytuację finansową przedsiębiorstwa w latach 2006-2011. Plan przewiduje: a) wzrost udziału włókien specjalnych w produkcji całkowitej, z […] % w 2007 r. do […] % w 2011 r., w celu zwiększenia stopy zysku przedsiębiorstwa; b) zmniejszenie całkowitej zdolności produkcyjnej, z […] tysięcy ton w 2007 r. do […] tysięcy ton w latach 2008-2011; oraz c) redukcję personelu przedsiębiorstwa, z 237 pracowników w 2007 r. do 217 w 2011 r.
(12)
Oczekuje się, że długoterminowe kredyty przedsiębiorstwa o wartości 15,6 mln EUR zostaną spłacone do końca 2010 r. W latach 2006-2009 spodziewane są również koszty w wysokości [1-2] mln EUR na inwestycje związane z reorganizacją zarządzania przedsiębiorstwem i przestawienie jego produkcji na bardziej opłacalne produkty. Niezbędna pomoc państwa na lata 2007-2011 wynosi 13,5 mln EUR w celu zrekompensowania nietrafionych inwestycji w okresie 2000-2005, które były przyczynami trudności przedsiębiorstwa. Oczekuje się, że przedsiębiorstwo osiągnie rentowność w 2010 r., przy zysku brutto (EBT) na poziomie 1 mln EUR i stopie zysku wynoszącej 3,5 % (w 2011 r. dodatni EBT będzie na poziomie 0,8 mln EUR, przy stopie zysku wynoszącej 2,6 %). Oczekuje się, że sprzedaż wzrośnie, z 26,2 mln EUR w 2006 r. do 29,3 mln EUR w 2011 r. (wzrost o 12 %).
2.2.2. Środek 1: niezgłoszona gwarancja państwowa z 2007 r.
(13)
Dnia 30 maja 2007 r. Grecja wydała decyzję ministerialną w sprawie udzielenia przedsiębiorstwu Varvaressos gwarancji państwowej stanowiącej zabezpieczenie zmiany harmonogramu spłat istniejących kredytów bankowych o wartości całkowitej 22,7 mln EUR. Gwarancja miała pokryć 80 % kredytów, tj. 18,2 mln EUR; w rzeczywistości jednak przekroczyła całkowitą kwotę kredytu bazowego (zob. motyw 16 poniżej).
(14)
Przed zmianą harmonogramu spłat kredytów z 2007 r. jedynie część nieruchomości stanowiła hipoteczne zabezpieczenie spłaty kredytów. W kontekście zmiany harmonogramu spłat z 2007 r. dodatkowo hipoteką obciążono pozostałe nieruchomości przedsiębiorstwa. To zabezpieczenie hipoteczne ustanowiono na rzecz banków-kredytodawców przedsiębiorstwa, a nie na rzecz państwa. Jednakże na mocy prawa greckiego (5), przed zapłatą z tytułu wezwania do realizacji gwarancji, państwo musi najpierw otrzymać zabezpieczenia gwarantowanych kredytów.
(15)
Ten środek nigdy nie został zgłoszony Komisji; Grecja natomiast stwierdziła w zgłoszeniu pomocy na ratowanie z dnia 5 listopada 2007 r., że przedsiębiorstwo nie otrzymało wcześniej ani pomocy na ratowanie ani pomocy na restrukturyzację.
(16)
Ten środek został przyznany w ramach niezgłoszonego programu gwarancji, zatwierdzonego przez greckie Ministerstwo Finansów dnia 26 stycznia 2007 r. W ramach programu udzielano gwarancji państwowych na zamianę kredytów niespłaconych na dzień 31 grudnia 2006 r., niezależnie od tego, czy zaległych czy nie, na nowy kredyt. Kredytów takich udzielano przedsiębiorstwom przemysłowym, górniczym, hodowlanym i hotelowym z siedzibą i działającym w prefekturze Imathia, w północnej Grecji, na inwestycje w środki trwałe i kapitał obrotowy. W ramach programu nie przewidywano premii za gwarancję państwową. Na podstawie jednego z przepisów programu gwarancja ostatecznie objęła maksymalną kwotę 30 mln EUR plus odsetki, a zatem kwotę wyższą od wysokości kredytów bazowych (22,7 mln EUR) (6).
2.2.3. Środek 2: zgłoszona gwarancja państwowa z 2008 r.
(17)
Dnia 16 lipca 2008 r. Komisja zatwierdziła zgłoszoną pomoc na ratowanie na rzecz przedsiębiorstwa Varvaressos, w formie gwarancji państwowej na kredyt w kwocie 2,4 mln EUR (7). Decyzja została podjęta na podstawie informacji, że przedsiębiorstwo nie otrzymało wcześniej ani pomocy na ratowanie ani pomocy na restrukturyzację (8) i że kwalifikuje się zatem do pomocy na ratowanie.
(18)
Gwarancji udzielono bez premii dla gwaranta (państwa) i dotyczyła ona całkowitej kwoty kredytu, tj. 2,4 mln EUR.
(19)
Zgodnie ze zgłoszeniem środka przez władze greckie dnia 5 listopada 2007 r., z całkowitej kwoty pomocy, kwota [1-2] mln EUR miała być przeznaczona na finansowanie następujących inwestycji: a) reorganizacji i modernizacji zarządzania przedsiębiorstwem ([…] mln EUR), realizowanych w latach 2006-2009; oraz b) przestawienia produkcji na produkty bardziej opłacalne ([…] mln EUR), realizowanego w latach 2007-2009. Inwestycje te stanowiły również część planu restrukturyzacji przedłożonego dnia 15 stycznia 2009 r. i miały być realizowane w tym samym okresie, co plan (zob. motywy 22-23 i 42-43 poniżej).
2.2.4. Środek 3: zgłoszona dotacja bezpośrednia z 2009 r.
(20)
Dnia 15 stycznia 2009 r. Grecja zgłosiła dotację bezpośrednią w wysokości 14 mln EUR służącą sfinansowaniu planu restrukturyzacji przedsiębiorstwa.
(21)
Zgodnie z przedłożonym planem restrukturyzacji problemy przedsiębiorstwa były spowodowane wysokimi kosztami finansowymi programu inwestycyjnego realizowanego w latach 2000-2005, wysokimi kosztami operacyjnymi i niedociągnięciami w zakresie zarządzania.
(22)
Plan jest rozłożony na lata 2006-2011. Był odpowiednio uaktualniany i korygowany w toku formalnego postępowania wyjaśniającego. Głównym celem procesu restrukturyzacji jest pełna spłata większości kredytów bankowych przedsiębiorstwa (w tym kredytu, w odniesieniu do którego zatwierdzono pomoc na ratowanie w lipcu 2008 r.), zmniejszenie produkcji i zatrudnienia (9), przestawienie produkcji na produkty bardziej opłacalne (do 2012 r. udział przędzy specjalnej w produkcji całkowitej ma być zwiększony do […] %) oraz reorganizacja i modernizacja zarządzania przedsiębiorstwem.
(23)
W ramach trzech scenariuszy planu restrukturyzacji (pośredniego, optymistycznego i pesymistycznego) przedsiębiorstwo odzyska długoterminową rentowność w terminie do końca 2011 r.
(24)
W ramach wszystkich trzech scenariuszy oczekuje się, że sprzedaż przedsiębiorstwa wzrośnie, a jego koszty i wydatki (bez amortyzacji) spadną. W związku z tym oczekuje się, że EBT+D (10) przedsiębiorstwa będzie ujemny w 2010 r., a dodatni w 2011 r., na koniec okresu restrukturyzacji. Jednocześnie w 2011 r. wskaźnik ROE (11) przedsiębiorstwa będzie wyższy niż koszt kredytu (12) (w ramach scenariusza pośredniego i optymistycznego) lub równy kosztowi kredytu (w scenariuszu pesymistycznym).
3. POWODY WSZCZĘCIA FORMALNEGO POSTĘPOWANIA WYJAŚNIAJĄCEGO
(25)
W decyzji o wszczęciu postępowania Komisja wskazała, że zgodność środków pomocy będzie oceniona na podstawie Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw („wytycznych w sprawie ratowania i restrukturyzacji”) (13). Komisja dokonała zatem wstępnej oceny środków pomocy na podstawie kryteriów określonych w wytycznych w sprawie ratowania i restrukturyzacji.
(26)
Po pierwsze, Komisja zwróciła uwagę, że Grecja nie poinformowała Komisji o wcześniejszej gwarancji państwowej przyznanej Varvaressos w maju 2007 r. Komisja zwróciła również uwagę, że Grecja poinformowała Komisję, zgłaszając pomoc na ratowanie w listopadzie 2007 r., że Varvaressos nie otrzymało wcześniej ani pomocy na ratowanie ani pomocy na restrukturyzację. W konsekwencji Komisja wyraziła wątpliwość, czy w swojej decyzji z lipca 2008 r. uznałaby, że przedsiębiorstwo kwalifikuje się do pomocy na ratowanie, gdyby Grecja nie przedłożyła błędnych informacji dotyczących gwarancji z 2007 r.
(27)
Po drugie, w świetle gwarancji z 2007 r. Komisja również podała w wątpliwość kwalifikowalność przedsiębiorstwa do zgłoszonej pomocy na restrukturyzację, tj. czy spełniona jest zasada „pierwszy i ostatni raz”.
(28)
Jeżeli chodzi o status beneficjenta jako przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji, Komisja zauważyła, że mając na uwadze straty i spadek sprzedaży zanotowane w latach poprzednich, Varvaressos mogło być uznane za przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji. Komisja wyraziła jednak wątpliwości, czy Varvaressos było faktycznie w trudnej sytuacji, gdy przyznano gwarancję z 2007 r., ponieważ przedsiębiorstwo mogło potencjalnie uzyskać zmianę harmonogramu spłat istniejących kredytów w tych samych bankach bez interwencji publicznej.
(29)
Jeżeli chodzi o przywrócenie rentowności, Komisja wyraziła wątpliwości dotyczące ram czasowych planu, w którym przewiduje się powrót do długoterminowej rentowności do końca 2009 r. Jako że po zakończeniu 2009 roku główna część planu restrukturyzacji nie została wdrożona, Komisja stwierdziła, że zaproponowanych ram czasowych przywrócenia długoterminowej rentowności nie można uznać za realistyczne.
(30)
Ponadto Komisja wyraziła wątpliwości dotyczące analiz rynku przędzalniczego pochodzących z 2007 r. Mając na uwadze, że minęło dwa lata i że w globalnej gospodarce miały miejsce znaczące zmiany od tego czasu, być może analizy te stały przestarzałe. Dlatego też Komisja potrzebowała nowego zestawu danych i prognoz oraz bardziej aktualnych analiz rynkowych.
(31)
W odniesieniu do zapobiegania nadmiernemu zakłóceniu konkurencji Komisja wyraziła wątpliwości dotyczące proponowanych dwóch środków wyrównawczych. Chodziło o: a) zamknięcie jednego z trzech zakładów przedsiębiorstwa - zakładu w Naoussa; oraz b) sprzedaż akcji w spółce zależnej „Thiva Ginning Mills SA”. Oba te środki przede wszystkim uznano za konieczne dla osiągnięcia długoterminowej rentowności beneficjenta i dlatego nie stanowiły one rekompensaty dla konkurentów przedsiębiorstwa z tytułu zakłócenia konkurencji.
(32)
Wreszcie jeżeli chodzi o ograniczenie pomocy do niezbędnego minimum, Komisja uznała, że pod kątem oceny Varvaressos jest dużym przedsiębiorstwem (w 2006 r. jego roczny obrót wyniósł 28 mln EUR), i wskazała, że przedsiębiorstwo jest zlokalizowane na obszarze kwalifikującym się do pomocy na mocy art. 107 ust. 3 lit. a) TFUE. Wobec powyższego Komisja ustaliła, że wkład własny przedsiębiorstwa ma wynosić, co do zasady, co najmniej 40 % całkowitych kosztów planu.
4. UWAGI GRECJI
(33)
Informacje przekazane przez władze greckie w odniesieniu do domniemanych środków pomocy państwa można streścić w następujący sposób:
4.1. Gwarancja z 2007 r. jako pomoc państwa
(34)
Grecja potwierdza, że przyznała gwarancję państwową z maja 2007 r. Grecja dowodzi jednak, że gwarancja ta nie stanowi pomocy państwa. W szczególności Grecja stwierdza, że: a) kredytujące banki zgodziłyby się na zmianę harmonogramu spłat nawet bez gwarancji państwowej; b) gwarancja państwowa nie była potrzebna, ponieważ w ramach zmiany harmonogramu spłat kredyty były wystarczająco zabezpieczone aktywami o wartości przewyższającej niespłaconą kwotę; oraz c) gwarancja państwowa z 2007 r. nie poprawiła zdolności przedsiębiorstwa do pozyskiwania funduszy na rynku kapitałowym, ponieważ Varvaressos wciąż był w stanie samodzielnie pozyskiwać fundusze.
4.2. Beneficjent jako „przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji” w 2007 r.
(35)
Grecja dowodzi, że Varvaressos faktycznie było w trudnej sytuacji w 2007 r. i że tylko dzięki nieobciążonym aktywom o znacznej wartości mogło mieć dostęp do rynków finansowych bez gwarancji państwowej.
(36)
Grecja również stwierdza, że zmiana harmonogramu spłat kredytów z 2007 r. nie wystarczała, aby przedsiębiorstwo mogło sfinansować swoją restrukturyzację. Zastosowano ją tylko po to, aby zreorganizować istniejące znaczne zadłużenie. Wciąż potrzebne były nowe środki finansowe, a zmiana harmonogramu spłat w 2007 r. ich nie przysporzyła. Dlatego też przedsiębiorstwo nie było w stanie samodzielnie przywrócić rentowności i potrzebna była interwencja publiczna. Varvaressos spełnia zatem kryteria określone w pkt 9 wytycznych w sprawie ratowania i restrukturyzacji.
(37)
W tym kontekście Grecja dowodzi, że jeżeli środek wprowadzony w 2007 r. uznaje się za pomoc państwa, to przedsiębiorstwo kwalifikowało się do otrzymania pomocy na ratowanie i restrukturyzację.
4.3. Zasada „pierwszy i ostatni raz”
(38)
Według Grecji wszystkie trzy środki będące przedmiotem analizy (gwarancja państwowa z 2007 r., gwarancja państwowa z 2008 r. i zgłoszona dotacja bezpośrednia) zostały przyznane w celu ułatwienia wdrożenia jednolitego planu restrukturyzacji.
(39)
W grudniu 2006 r. przedsiębiorstwo Varvaressos wystąpiło o pomoc na ratowanie i restrukturyzację i przedłożyło taki sam plan, jak plan zgłoszony Komisji później, w styczniu 2009 r. Odstęp czasowy między wnioskiem do władz greckich o pomoc na ratowanie i restrukturyzację (grudzień 2006 r.) a zgłoszeniem Komisji dotacji bezpośredniej w 2009 r. wynikał jedynie z kwestii administracyjnych, a nie z powracających trudności i powtarzającej się potrzeby interwencji państwa.
(40)
Również gwarancja z 2007 r. (środek 1) miała na celu zaradzenie problemom finansowym przedsiębiorstwa w perspektywie krótkoterminowej, dając mu odrobinę wytchnienia dzięki dwuletniemu zamrożeniu rat kredytowych. Pozostałe środki miały na celu wyeliminowanie problemów finansowych przedsiębiorstwa w długiej perspektywie czasu. Jednocześnie wszystkie trzy środki miały podobny charakter, jako że wszystkie odnosiły się do problemu kredytów bankowych przedsiębiorstwa.
(41)
Wreszcie Grecja dowodzi, że wszystkie trzy środki są częścią tego samego procesu restrukturyzacji i, tym samym, zasada „pierwszy i ostatni raz” nie została naruszona.
4.4. Koszty restrukturyzacji i wkład własny
(42)
Na koszty restrukturyzacji składają się restrukturyzacja długoterminowych kredytów bankowych (23 mln EUR), restrukturyzacja zatrudnienia (1 milion EUR), inwestycje (3 mln EUR) oraz restrukturyzacja aktywów (1 milion EUR). Łącznie koszty wynoszą 28 mln EUR (14).
(43)
Grecja twierdzi, że całkowite koszty restrukturyzacji będą sfinansowane poprzez pomoc państwa, w kwocie 14 mln EUR, oraz wkład własny, w kwocie 14 mln EUR. Wkład własny obejmuje przychody o wartości […] oraz 1 milion EUR ze sprzedaży akcji w spółce zależnej w 2007 r.
4.5. Zapobieganie nadmiernym zakłóceniom konkurencji
(44)
Jeżeli chodzi o środki wyrównawcze, początkowo (przed wszczęciem formalnego postępowania wyjaśniającego) w planie zaproponowano: a) wstrzymanie działalności w jednym z trzech zakładów przedsiębiorstwa, które rozpoczęto w 2007 r., a zakończono w 2008 r.; oraz b) sprzedaż akcji w spółce zależnej, która miała miejsce w 2007 r. Przedsiębiorstwo stwierdziło, że ta spółka zależna generowała straty w latach 2005 i 2006.
(45)
Po wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego Grecja zaproponowała następujące, alternatywne środki wyrównawcze:
-
wycofanie przedsiębiorstwa z rynku greckiego o co najmniej 10 % w porównaniu z poziomem sprzedaży w Grecji w 2009 r., na okres do końca 2013 r., tj. dwa lata po zakończeniu restrukturyzacji,
-
zakaz udzielania jakiegokolwiek rodzaju pomocy państwa na rzecz przedsiębiorstwa przez okres do końca 2013 r., tj. dwa lata po zakończeniu restrukturyzacji.
(46)
Grecja dowodzi, że istnieją powody uzasadniające mniej rygorystyczne środki wyrównawcze i niższy wkład własny w przypadku Varvaressos.
(47)
W szczególności Grecja stwierdza, że przedsiębiorstwo Varvaressos jest zlokalizowane w prefekturze Imathia, obszarze objętym pomocą w kontekście pomocy regionalnej. Stopa bezrobocia w prefekturze Imathia jest dwa razy większa niż średnia krajowa, a tamtejszy PKB stanowi 70 % średniego krajowego PKB. Jednocześnie liczba przedsiębiorstw włókienniczych/odzieżowych w prefekturze Imathia zmniejszyła się w 2008 r. z 296 do 181 (spadek o 39 %). Wreszcie w ciągu kliku ostatnich lat zlikwidowano 56 % miejsc pracy w przedsiębiorstwach zatrudniających więcej niż 10 pracowników.
(48)
Grecja twierdzi również, że wielkość Varvaressos zmniejszyła się znacznie od 2006 r., w skutek zamknięcia jednego z trzech zakładów przedsiębiorstwa i sprzedaży jego spółki zależnej. Zamknięcie zakładu było przyczyną redukcji zatrudnienia o […] roboczogodzin oraz zmniejszenia zdolności produkcyjnej o 30 %, która dodatkowo jest nieodwracalna (w skutek złomowania bądź sprzedaży wyposażenia). Sprzedaż spółki zależnej doprowadziła do zmniejszenia rocznego obrotu o 6,7 mln EUR. Całościowo udział przedsiębiorstwa w rynku zmniejszył się o 27 % w ujęciu wartości sprzedaży oraz o 30 % w ujęciu wolumenu sprzedaży. Ponadto przedsiębiorstwo całkowicie wycofało się z Estonii, Węgier i Rumunii oraz częściowo z Austrii, Niemiec, Francji, Zjednoczonego Królestwa, Bułgarii, Republiki Czeskiej, Włoch i Polski (zakres wycofania od […] % do […] %).
5. UWAGI STRON TRZECICH
(49)
Komisja otrzymała uwagi od przedsiębiorstwa Varvaressos. Jego argumenty są w dużej mierze zbieżne z argumentami przedstawionymi przez władze greckie.
(50)
Komisja otrzymała również uwagi innych stron trzecich, które dotyczyły działań Varvaressos lub kwestii, na które te działania mają wpływ. We wszystkich uwagach podkreślano pozycję beneficjenta jako podmiotu mającego znaczenie dla gospodarki lokalnej oraz uznanego przedsiębiorstwa. Stwierdzono również, że zaprzestanie przez przedsiębiorstwo działalności doprowadzi do znacznego zmniejszenia zatrudnienia i zdolności produkcyjnych w Grecji, a szczególnie w prefekturze Imathia. Ponadto stwierdzono, że pomoc na rzecz Varvaressos nie powoduje zakłócenia konkurencji, ponieważ przedsiębiorstwo ma minimalny udział w rynku.
6. OCENA: OBECNOŚĆ POMOCY
6.1. Środki 1 i 2: gwarancje państwowe z 2007 r. i 2008 r.
(51)
W art. 107 ust. 1 TFUE stwierdza się, że wszelka pomoc przyznana przez państwo członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna z funkcjonowaniem rynku wewnętrznego w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi. Zatem, aby dany środek można było uznać za pomoc państwa, musi spełniać następujące cztery kryteria.
(52)
Po pierwsze, środek musi być przyznany przez państwo członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych. Gwarancje państwowe narażają zasoby państwowe, jako że ich realizacja wiąże się z płatnością z budżetu państwa. Ponadto wszelka gwarancja, za którą nie uzyskuje się odpowiedniego wynagrodzenia, oznacza dla państwa utratę zasobów finansowych. Dodatkowo gwarancje państwowe są przyznawane w drodze decyzji właściwych ministerstw. W przedmiotowej sprawie gwarancje z 2007 r. i 2008 r. na rzecz Varvaressos przyznano na mocy decyzji greckiego Ministerstwa Finansów. Kryterium użycia zasobów państwowych zostało zatem spełnione.
(53)
Po drugie, dzięki środkowi beneficjent musi uzyskiwać korzyść. Komisja uważa, że dzięki dwóm omawianym gwarancjom przedsiębiorstwo Varvaressos uzyskało nadmierną korzyść. W istocie uwzględniając uzasadnienie określone w sekcji 2.2 i 3.2 obwieszczenia Komisji w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu WE do pomocy państwa w formie gwarancji („obwieszczenia w sprawie gwarancji”) (15), w przypadku gdy kredytobiorca nie płaci za gwarancję ceny odpowiadającej cenie rynkowej, uzyskuje korzyść. W pewnych przypadkach, bez gwarancji państwowej kredytobiorca, będąc firmą w trudnej sytuacji finansowej, nie byłby w stanie znaleźć instytucji finansowej gotowej udzielić kredytu na jakichkolwiek warunkach.
(54)
W pkt 3.2. obwieszczenia w sprawie gwarancji Komisja określa trzy warunki łączne, których spełnienie wystarcza, aby wykluczyć istnienie pomocy państwa (tj. korzyści) w formie gwarancji. Są to następujące warunki:
-
kredytobiorca nie ma problemów finansowych,
-
gwarancja nie obejmuje więcej niż 80 % niespłaconego kredytu,
-
zakres gwarancji można odpowiednio zmierzyć w momencie jej udzielenia,
-
za gwarancje płaci się cenę odpowiadającą cenie rynkowej.
(55)
Odnosząc te kryteria do przedmiotowej sprawy, Komisja uważa, że:
-
przedsiębiorstwo Varvaressos miało problemy finansowe (16) w momencie przyznania gwarancji z 2007 r. oraz gwarancji z 2008 r.,
-
po drugie, jak wykazano w motywach 13, 16 i 18, gwarancja z 2007 r. i gwarancja z 2008 r. faktycznie obejmowały ponad 100 % kredytu,
-
po trzecie, Komisja zauważa, że w przypadku gwarancji z 2007 r. zakresu gwarancji nie można odpowiednio zmierzyć w momencie jej udzielenia. Uzasadnia się to faktem, że zgodnie z informacjami przekazanymi przez władze greckie (zob. motywy 13 i 16 powyżej) gwarancja miała początkowo obejmować 80 % kredytu, tj. 18,2 mln EUR, ale ostatecznie, na podstawie jednego z przepisów programu gwarancji, obejmowała 30 mln EUR.
-
po czwarte, gwarancji z 2007 r. i gwarancji z 2008 r. udzielono na kredyty dla przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji, a nie przewidziano wynagrodzenia dla gwaranta (państwa). Sam fakt, że w zamian za gwarancje nie zapłacono żadnej opłaty może wskazywać, że dzięki tym środkom przedsiębiorstwo Varvaressos uzyskało korzyść. Gwarancje bez zapłaty stawki wynagrodzenia nie są dostępne na komercyjnym rynku bankowym. Dotyczy to tym bardziej gwarancji udzielanych przedsiębiorstwom znajdującym się w trudnej sytuacji, w przypadku których istnieje wysokie ryzyko niewywiązania się z płatności.
(56)
Na podstawie powyższych ustaleń Komisja stwierdza, że przedsiębiorstwo nie uzyskałoby na rynku gwarancji na takich warunkach, na jakich uzyskało gwarancje z 2007 r. i 2008 r., i dlatego dzięki tym środkom uzyskało korzyść.
(57)
Po trzecie, aby dany środek można było uznać za pomoc na mocy art. 107 ust. 1 TFUE, musi on być selektywny. Gwarancja z 2007 r. została udzielona w ramach programu sektorowego, natomiast gwarancja z 2008 r. była środkiem ad hoc na rzecz przedsiębiorstwa Varvaressos. Dlatego kryterium selektywności jest w istocie spełnione.
(58)
Wreszcie środek musi zakłócać konkurencję i wpływać na wymianę handlową między państwami członkowskimi. Przedsiębiorstwo Varvaressos działa w sektorze, którego produkty są przedmiotem bardzo szerokiej wymiany handlowej między państwami członkowskimi i w którym istnieje ostra konkurencja. W momencie udzielenia środków pomocy sprzedaż przedsiębiorstwa Varvaressos była w większości kierowana do innych państw członkowskich (zob. motyw 7 powyżej). Przedmiotowe środki pomocy spowodowały również, że Varvaressos uzyskało przewagę względem przedsiębiorstw konkurencyjnych (zob. motywy 53-56 powyżej). Gdy pomoc państwa wzmacnia pozycję przedsiębiorstwa w porównaniu z pozostałymi przedsiębiorstwami konkurującymi w ramach wymiany handlowej między państwami członkowskimi, należy uznać, że pomoc taka ma wpływ na te pozostałe przedsiębiorstwa. Zatem kryterium zakłócenia konkurencji i wpływu na wymianę handlową między państwami członkowskimi jest w istocie spełnione.
(59)
Na podstawie powyższych ustaleń stwierdza się, że gwarancje państwowe z 2007 r. i 2008 r. (środki 1 i 2) stanowią pomoc państwa na rzecz Varvaressos w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE.
6.2. Środek 3: zgłoszona dotacja bezpośrednia z 2009 r.
(60)
Jeżeli chodzi o kryterium użycia zasobów państwowych i powiązania z państwem, ta bezpośrednia dotacja państwowa pochodzi z budżetu państwa i została zatwierdzona przez właściwe ministerstwo. Dlatego też kryterium to jest spełnione.
(61)
Jeżeli chodzi o kryterium korzyści, dotację bezpośrednią przyznano na rzecz przedsiębiorstwa mającego problemy finansowe. Państwo greckie nie otrzymuje za tę dotację żadnego wynagrodzenia. Dzięki dotacji zatem przedsiębiorstwo Varvaressos uzyskuje korzyść.
(62)
Komisja uważa zatem, że dzięki zgłoszonej dotacji bezpośredniej z 2009 r. przedsiębiorstwo uzyska korzyść w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE.
(63)
Jeżeli chodzi o kryterium selektywności, dotacja bezpośrednia została przyznana na podstawie decyzji ad hoc dotyczącej tego przedsiębiorstwa. Dlatego kryterium to zostało spełnione.
(64)
Wreszcie kryterium zakłócenia konkurencji i wpływania na wymianę handlową między państwami członkowskimi jest spełnione z tych samych względów, które opisano w motywie 58 powyżej.
(65)
Na podstawie powyższych ustaleń Komisja stwierdza, że zgłoszona dotacja bezpośrednia z 2009 r. stanowi pomoc państwa na rzecz Varvaressos w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE.
6.3. Pomoc niezgodna z prawem
(66)
Zgodnie z art. 1 lit. f) rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999 z dnia 22 marca 1999 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 93 Traktatu WE (17), nową pomoc wprowadzoną w życie z naruszeniem art. 108 ust. 3 TFUE należy uznać za pomoc przyznaną bezprawnie.
(67)
W przedmiotowej sprawie gwarancja państwowa z 2007 r. na rzecz Varvaressos została wprowadzona w życie, a Grecja nie zgłosiła jej Komisji i nie czekała na uwagi Komisji ani na ostateczną decyzję Komisji dotyczącą zgodności tego środka z rynkiem wewnętrznym.
(68)
Wobec powyższego Komisja uważa na tym etapie, że gwarancja państwowa z 2007 r. jest niezgodna z prawem.
7. OCENA: ZGODNOŚĆ POMOCY Z TFUE
(69)
Zgodnie z pkt 4.1 obwieszczenia w sprawie gwarancji, jeśli wynik testu prywatnego inwestora w odniesieniu do gwarancji indywidualnej lub programu gwarancji jest negatywny, uznaje się, że stanowi pomoc państwa. W związku z tym element pomocy wymaga kwantyfikacji, aby sprawdzić, czy pomoc można uznać za zgodną w ramach specjalnego wyłączenia dotyczącego pomocy państwa. Dlatego też przed oceną zgodności pomocy Komisja musi skwantyfikować element pomocy.
7.1. Kwantyfikacja pomocy
(70)
Gwarancje z 2007 r. i 2008 r.: w obwieszczeniu w sprawie gwarancji Komisja określiła ogólne zasady dotyczące obliczania elementu pomocy w gwarancjach.
(71)
Komisja uważa, że w zasadzie gwarancję państwową można uznać za pomoc do całkowitej kwoty kredytu bazowego, jeżeli beneficjent nie jest w stanie uzyskać dostępu do rynków finansowych samodzielnie (zob. pkt 2.2 i pkt 4.1 lit. a) obwieszczenia w sprawie gwarancji).
(72)
W pkt 4.1 (kwestie ogólne), pkt 4.2 (element pomocy w gwarancjach indywidualnych) i pkt 4.4 (element pomocy w programach gwarancji) obwieszczenia w sprawie gwarancji określa się zasady stosowane do obliczania elementu pomocy w gwarancjach. Komisja w kolejnych motywach zastosuje te zasady do środków 1 i 2.
(73)
W rozpatrywanej sprawie Grecja wykazała, że przedsiębiorstwo Varvaressos było wciąż w stanie uzyskać dostęp do rynków finansowych (zob. motyw 35 powyżej), w momencie gdy udzielono gwarancji z 2007 r. Komisja uważa zatem, że przedsiębiorstwo wciąż było w stanie uzyskać dostęp do rynków finansowych bez gwarancji państwowych z 2007 r.
(74)
W odniesieniu do gwarancji z 2008 r. Komisja zauważa, że Grecja zgłosiła ją w tym samym roku (w listopadzie 2007 r.), w którym przyznała gwarancję z 2007 r. (w maju 2007 r.). Komisja uważa zatem, że również w czasie przyznawania gwarancji z 2008 r. przedsiębiorstwo nadal miało pewną zdolność kredytową i dostęp do rynku finansowego (18).
(75)
Jednakże biorąc pod uwagę problemy finansowe w momencie udzielania środków, banki komercyjne nałożyłyby odpowiednio wyższą stopę procentową niż stopa uzyskana z gwarancją państwową, ponieważ gwarancja jest dodatkowym zabezpieczeniem dla banków. Komisja uważa zatem, że korzyścią uzyskaną przez Varvaressos dzięki gwarancjom z 2007 r. i 2008 r. nie była całkowita wartość kredytów, które przedsiębiorstwo mogło pozyskać nawet bez gwarancji państwowych, ale niższa stopa procentowa, którą otrzymało dzięki gwarancjom.
(76)
Zgodnie z pkt 4.2 obwieszczenia w sprawie gwarancji w przypadku braku porównywalnej stawki rynkowej należy porównać łączne koszty finansowania kredytu na rynku z uwzględnieniem gwarancji i bez niej (tj. stopę oprocentowania podobnego kredytu bez gwarancji należy porównać ze stopą procentową powiększoną o stawkę z tytułu gwarancji w przypadku kredytu z gwarancją państwową).
(77)
W wielu przypadkach taka rynkowa stopa procentowa nie jest dostępna. Dlatego w obwieszczeniu z 2008 r. w sprawie metod określania stóp referencyjnych i dyskontowych (19) („komunikat z 2008 r. w sprawie stóp referencyjnych”), Komisja opracowała metodę finansową, która, ze względów określonych w punkcie 4.2 obwieszczenia w sprawie gwarancji, może być wykorzystywana jako zamiennik rynkowej stopy procentowej.
(78)
W analizowanym przypadku nie ma informacji o tym, ile Varvaressos zapłaciłoby za porównywalny kredyt bez gwarancji. Co więcej, obie gwarancje zostały udzielone przed kryzysem gospodarczym i finansowym. Dodatkowo Komisja jest zdania, że ze względu na czas, jaki upłynął od przyznania środków, wyliczenie „rzeczywistej” stopy rynkowej w odniesieniu do greckiego przedsiębiorstwa włókienniczego byłoby trudnym zadaniem. Dlatego Komisja zastosuje odpowiednią stopę referencyjną jako zamiennik stopy rynkowej.
(79)
Jeżeli chodzi o gwarancję państwową z 2007 r., można było uznać, że w momencie jej przyznawania poziom sekurytyzacji kredytów Varvaressos był na wysokim poziomie po kątem komunikatu z 2008 w sprawie stóp referencyjnych (20). Dlatego element pomocy w gwarancji państwowej z 2007 r. należy wyliczyć przy marży na poziomie 400 punktów bazowych, mającej zastosowanie do wysoko sekurytyzowanych kredytów dla przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji.
(80)
Na tej podstawie kwota odsetek rynkowych, która powinna była zostać zapłacona za kredyt objęty gwarancją z 2007 r. przy braku gwarancji państwowej, została wyliczona w sumie na 7,3 mln EUR. Odsetki faktycznie zapłacone z tytułu tego kredytu (nie wystąpiła żadna opłata z tytułu gwarancji) wynoszą łącznie 4,9 mln EUR za okres od stycznia 2007 do grudnia 2010. Zatem różnica między konkretną rynkową stopą procentową, którą przedsiębiorstwo płaciłoby bez gwarancji, a stopą procentową uzyskaną dzięki gwarancji państwowej, po opłaceniu wszelkich stawek, stanowi element pomocy i jest równa 2,4 mln EUR, którą to kwotę należy dodać do kwoty pomocy wynikającej z planu restrukturyzacji (21).
(81)
Jeżeli chodzi o gwarancję państwową z 2008 r. kredyt bazowy w kwocie 2,4 mln EUR został wypłacony przedsiębiorstwu dnia 10 lutego 2009 r. Oprocentowany był według sześciomiesięcznej stawki Euribor powiększonej o 3,6 % i udzielony został na okres sześciu miesięcy (lub do końca oceny planu restrukturyzacji). Kredyt nie został jeszcze spłacony (niespłacony wciąż pozostaje kapitał początkowy).
(82)
Przedsiębiorstwo wciąż miało problemy i nie posiadało żadnych wolnych aktywów, które mogłyby służyć jako zabezpieczenie (22). Ze względu na brak jakiegokolwiek zabezpieczenia Komisja stosuje stawkę wyrównawczą 1 000 punktów bazowych dodaną do greckiej stopy bazowej, co daje kwotę odsetek rynkowych na poziomie 550 000 EUR, które powinny były zostać zapłacone tytułem finansowania kredytu z 2008 r. Odsetki faktycznie zastosowane w odniesieniu do kredytu z 2008 r. wynoszą (nie wystąpiła opłata z tytułu gwarancji) łącznie 0,25 mln EUR za okres od lutego 2009 r. (kiedy wypłacono kredyt bazowy) do grudnia 2010 r. Zatem różnica między konkretną rynkową stopą procentową, którą przedsiębiorstwo zapłaciłoby bez gwarancji, a stopą procentową uzyskaną dzięki gwarancji państwowej, po opłaceniu wszelkich stawek, stanowi element pomocy i jest równa 0,3 mln EUR, którą to kwotę należy dodać do kwoty pomocy wynikającej z planu restrukturyzacji.
(83)
W odniesieniu do środka 3, mając na uwadze, że jest to dotacja bezpośrednia, należy uznać, że cała kwota 14 mln EUR stanowi element pomocy.
(84)
Na podstawie powyższych ustaleń, całkowita wartości elementu pomocy w środkach 1, 2 i 3 wynosi 16,7 mln EUR.
7.2. Podstawa prawna oceny: wytyczne w sprawie ratowania i restrukturyzacji
(85)
Jako że przedmiotowe środki stanowią pomoc w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE, ich zgodność z rynkiem wewnętrznym należy ocenić w świetle wyjątków określonych w ust. 2 i 3 tego artykułu.
(86)
Wyjątki określone w art. 107 ust. 2 i art. 107 ust. 3 lit. d) i e) w oczywisty sposób nie mają zastosowania i władze greckie nie powołują się na nie.
(87)
Gdy udzielano omawianych środków, Varvaressos było przedsiębiorstwem znajdującym się w trudnej sytuacji (zob. motywy 9 powyżej i 89-90 poniżej), dlatego zgodność pomocy z rynkiem wewnętrznym można ocenić jedynie w świetle wytycznych w sprawie ratowania i restrukturyzacji, tj. po kątem art. 107 ust. 3 lit. c) TFUE.
7.3. Kwalifikowalność przedsiębiorstwa
(88)
W odniesieniu do pkt 10 lit. a) wytycznych w sprawie ratowania i restrukturyzacji Komisja zauważa, że mimo iż Varvaressos utraciło znaczną część swojego kapitału własnego w okresie 2004-2009, przedsiębiorstwo to w okresie objętym oceną (latach 2007-2009) nie utraciło ponad połowy swojego zarejestrowanego kapitału. W odniesieniu do pkt 10 lit. c) Varvaressos nie spełniało kryteriów określonych w prawie krajowym w zakresie podlegania zbiorowej procedurze upadłościowej.
(89)
Z drugiej strony, jak pokazano w motywie 9 powyżej, wyniki finansowe przedsiębiorstwa znacznie się pogorszyły w okresie 2006-2009. Dlatego też stwierdza się, że w 2006 r. Varvaressos było już przedsiębiorstwem znajdującym się w trudnej sytuacji w rozumieniu pkt 11 wytycznych w sprawie ratowania i restrukturyzacji, ponieważ notowało ono rosnące straty i malejący obrót.
(90)
Jeżeli chodzi o pkt 9 wytycznych w sprawie ratowania i restrukturyzacji, wydaje się, że w 2007 r. przedsiębiorstwo, w celu osiągnięcia rentowności, rzeczywiście potrzebowało więcej środków finansowych niż miało w ramach istniejących kredytów. Świadczy o tym fakt, że w 2006 r. wystąpiło ono o pomoc na restrukturyzację. Dlatego zmiana harmonogramu spłat z 2007 r. nie wystarczała do przywrócenia rentowności, ponieważ służyła ona jedynie do uregulowania istniejących kredytów, a nie do pozyskania nowych. Dlatego też Komisja przyjmuje, że w 2007 r. przedsiębiorstwo nie mogło odzyskać rentowności bez pomocy publicznej i że miało problemy finansowe również w rozumieniu pkt 9 wytycznych w sprawie ratowania i restrukturyzacji.
7.4. Zasada „pierwszy i ostatni raz”
(91)
Komisja uznaje, że gwarancje państwowe z 2007 r. i 2008 r. stanowią pomoc na ratowanie. W istocie pierwsza z nich miała na celu rozwiązanie problemów finansowych Varvaressos w krótkim terminie, dając przedsiębiorstwu odrobinę wytchnienia dzięki dwuletniemu zamrożeniu rat kredytowych. Druga gwarancja miała na celu utrzymanie płynności przedsiębiorstwa do czasu przedłożenia planu restrukturyzacji.
(92)
Pomimo że gwarancja z 2007 r. była w rzeczywistości środkiem pomocy na ratowanie, nie została ona zakończona w ciągu 6 miesięcy od daty jej przyznania (w dniu 30 maja 2007 r.), tj. do dnia 30 listopada 2007 r. Co do zasady stanowi to wykorzystanie pomocy niezgodnie z przeznaczeniem (pomoc niezgodną z prawem) i narusza zasadę „pierwszy i ostatni raz”.
(93)
Jednakże Komisja oceniła również zgodność tego środka pomocy pod kątem wszelkich innych możliwych względów. W pkt 20 wytycznych w sprawie ratowania i restrukturyzacji ogranicza się te względy do powodów przewidzianych w ramach wytycznych w sprawie ratowania i restrukturyzacji. Wciąż pozostaje możliwość, że pomoc na ratowanie kwalifikuje się jako pomoc na restrukturyzację, tj. jako część ciągłego procesu restrukturyzacji (zob. również sprawa C 11/2007, Ottana Energia (23).
(94)
W tym kontekście oraz w odniesieniu do kwestii, czy trzy omawiane środki tworzą ciągły proces restrukturyzacji, Komisja uważa, że jest tak w istocie. Pogląd taki wynika z następujących względów (por. motywy 95-99):
(95)
Po pierwsze wszystkie trzy środki były przeznaczone na ten sam cel, tj. na rozwiązanie problemu związanego z wysokimi zobowiązaniami kredytowymi przedsiębiorstwa w przeszłości.
(96)
Ponadto gwarancje z 2007 r. i 2008 r. nie wystarczały, aby zapewnić przedsiębiorstwu środki finansowe potrzebne na jego restrukturyzację (równe co najmniej całkowitej wartości jego kredytów, tj. kwocie 25,4 mln EUR na koniec 2006 r.), jako że można je było uzyskać jedynie poprzez połączenie tych trzech środków jako trzech transz jednego, jednolitego procesu restrukturyzacji.
(97)
Dodatkowo największa część kredytu zabezpieczonego gwarancją z 2008 r. (1,8 mln EUR z całkowitej kwoty 2,4 mln EUR) miała sfinansować te same inwestycje, co dotacja na restrukturyzację z 2009 r. Jednocześnie inwestycje te miały być przeprowadzone w tym samym okresie, co plan restrukturyzacji z 2009 r. (zob. motywy 19 powyżej).
(98)
Dodatkowo plan restrukturyzacji z 2009 r. jest identyczny, jak plan naprawczy przedstawiony już władzom greckim przez przedsiębiorstwo w 2006 r. (zob. motywy 11-12 powyżej), z wyłączeniem kilku zmian w kontekście jego oceny.
(99)
Wreszcie restrukturyzacja rozpoczęła się faktycznie w 2006 r. W szczególności plan obejmował cztery środki restrukturyzacyjne, które zastosowano lub rozpoczęto stosować przed udzieleniem gwarancji z 2007 r. (w maju 2007 r.), tj. ograniczenie produkcji (2006 r.), ograniczenie zatrudnienia (2006 r.), sprzedaż spółki zależnej Thiva (styczeń 2007 r.) oraz reorganizację i modernizację zarządzania przedsiębiorstwem (2006 r.).
(100)
Wobec powyższego Komisja stwierdza, że analizowane środki pomocy są transzami tego samego procesu restrukturyzacji, udzielonymi w celu ułatwienia wdrożenia jednolitego planu restrukturyzacji. Tym samym nie naruszono zasady „pierwszy i ostatni raz”.
7.5. Przywrócenie długoterminowej rentowności
(101)
Na podstawie powyższych ustaleń Komisja oceni zgodności trzech omawianych środków pomocy jako ciągłego procesu restrukturyzacji.
(102)
Komisja jest zdania, że środki przewidziane w planie restrukturyzacji faktycznie są dokładnie nakierowane na źródła problemów przedsiębiorstwa. W szczególności Komisja jest zdania, że plan w prawidłowy sposób wskazuje następujące czynniki (zewnętrzne i wewnętrzne) jako źródła problemów Varvaressos:
-
zaciągnięcie znacznej ilości kredytów w przeszłości (w latach 2000-2005),
-
wysokie koszty operacyjne (spadek marży w skutek konkurencji z Azji oraz gwałtownie rosnące ceny nakładów),
-
niezdolność reagowania na zmiany na rynku.
(103)
Proponowane środki restrukturyzacji mają na celu rozwiązanie tych problemów. Po pierwsze w planie proponuje się restrukturyzację finansową przedsiębiorstwa; po drugie proponuje się konkretne środki poprawy marży zysku przedsiębiorstwa poprzez zmianę struktury dochodów i zmniejszenie kosztów operacyjnych; po trzecie proponuje się modernizację zarządzania. Środki restrukturyzacji są podzielone na 14 „działań” i każdemu z nich przypisane są określone koszty. Komisja stwierdza, że wydaje się, że proponowane działania faktycznie są odpowiednio nakierowane na rozwiązanie głównych problemów przedsiębiorstwa.
(104)
W odniesieniu do finansowych skutków planu restrukturyzacji prognozy finansowe realistycznie opisują wdrażanie pakietu restrukturyzacyjnego. Zarówno wzrost obrotu (około 5 % rocznie), jak i wzrost dochodów z działalności operacyjnej (około 10 % rocznie) są uzasadnione po wdrożeniu środków restrukturyzacji (tj. przeorientowaniu struktury produkcji i racjonalizacji kosztów).
(105)
Na tej podstawie Komisja przyjmuje, że restrukturyzacja umożliwi przedsiębiorstwu odzyskanie rentowności w 2011 r., a jego akcjonariusze uzyskają zwrot z zainwestowanego kapitału, który będzie wyższy niż koszt kredytu lub (w najgorszym przypadku) równy kosztowi kredytu, a zatem na zadawalającym poziomie. Komisja zwraca uwagę, że wyniki te zostaną osiągnięte w rozsądnych ramach czasowych, a spodziewane rezultaty opierają się na uzasadnionych założeniach.
(106)
Stąd Komisja uważa, że plan spełnia kryteria określone w pkt 35-37 wytycznych w sprawie ratowania i restrukturyzacji.
7.6. Zapobieganie nadmiernym zakłóceniom konkurencji
(107)
Jeżeli chodzi o proponowane środki wyrównawcze, w planie restrukturyzacji proponuje się: a) wycofanie się przedsiębiorstwa z rynku greckiego o co najmniej 10 % w porównaniu z poziomem sprzedaży w Grecji w 2009 r. przez okres do końca roku 2013, tj. dwa lata po zakończeniu restrukturyzacji; oraz b) zakaz udzielania jakiegokolwiek rodzaju pomocy państwa na rzecz przedsiębiorstwa przez okres do końca 2013 r., tj. dwa lata po zakończeniu restrukturyzacji.
(108)
Komisja uważa, że proponowane 10 % wycofanie z rynku greckiego umożliwi konkurentom wejście na rynek, na którym przedsiębiorstwo ma ugruntowaną pozycję, lub zwiększenie sprzedaży na tym rynku. W istocie obecność przedsiębiorstwa w Grecji znacznie się zwiększyła w minionych latach, z 32 % do 42 %, czego nie można powiedzieć o sprzedaży na rynku UE, która spadła z 67 % do 52 % (zob. motyw 7 powyżej). Wreszcie przedsiębiorstwo zajmuje 10. pozycję na greckim rynku włókienniczym (na podstawie danych z 2007 r., zob. motyw 8 powyżej). Jednocześnie obecność przedsiębiorstwa w państwach nienależących do UE również się zwiększyła w minionych latach (z 1 % do 6 %), co pokazuje, że rentowność przedsiębiorstwa nie zależy od zwiększenia obecności na rynku UE.
(109)
Jednocześnie wycofanie się z rynku greckiego oznacza, że przedsiębiorstwo Varvaressos częściowo lub całkowicie zrezygnuje ze swoich ugruntowanych relacji handlowych na terenie swojego państwa i zastąpi je nowymi kontaktami, w innych państwach członkowskich UE lub w państwach trzecich. Będzie to prawdziwym sprawdzianem konkurencyjności przedsiębiorstwa.
(110)
Komisja zauważa również, że we wszystkich trzech scenariuszach osiągania rentowności, przewiduje się wzrost sprzedaży przedsiębiorstwa (zob. motyw 24 powyżej). Ograniczenie sprzedaży w Grecji nie wyklucza jednak zwiększenia obrotu: ograniczenie sprzedaży może sprzyjać konkurentom przedsiębiorstwa poprzez zwolnienie dla nich miejsca; zwiększenie obrotu umożliwi osiągnięcie przez beneficjenta rentowności.
(111)
Jednakże wskazuje się, że odpowiednim rokiem odniesienia w przypadku zastosowania 10 % wycofania z rynku greckiego byłby rok 2006, a nie 2009. Wynika to z faktu, że zgodnie z pkt 40 wytycznych w sprawie ratowania i restrukturyzacji „ograniczenia muszą stanowić integralną część restrukturyzacji, jak ustanowiono w planie restrukturyzacji”. W istocie restrukturyzacja przedsiębiorstwa rozpoczęła się w 2006 r. i miała trwać pięć lat (do 2011 r.). Dlatego, zgodnie z tą linią myślenia, efekt środka wyrównawczego powinien uwzględniać i obejmować cały okres restrukturyzacji, a nie tylko jego część.
(112)
Z drugiej strony Komisja zauważa, że skutki środków wyrównawczych powinny być jak największe. W analizowanym przypadku poziom sprzedaży przedsiębiorstwa z 2009 r. jest wyższych niż poziom sprzedaży z 2006 r. (odpowiednio, 8,1 mln EUR i 7,1 mln EUR). Dlatego Komisja uważa, że środek należy ustalić w odniesieniu do sprzedaży z 2009 r., jako że w ten sposób jego skutki będą większe.
(113)
Jeżeli chodzi o zakaz udzielania jakiegokolwiek rodzaju pomocy państwa, Komisja uważa, że ma on charakter dodatkowy względem wycofania z rynku greckiego, które jest już na zadawalającym poziomie (10 %). Przedsiębiorstwo Varvaressos jest zlokalizowane w prefekturze Imathia, obszarze objętym pomocą w kontekście pomocy regionalnej w ramach odstępstwa przewidzianego w art. 107 ust. 3 lit. a) TFUE (zob. moytyw 47 powyżej), co oznacza, że przedsiębiorstwo mogło kwalifikować się do pomocy na inwestycje o intensywności 40 %. Zakazy udzielania pomocy w przyszłości były już zatwierdzane wcześniej, jako dodatkowe środki wyrównawcze, w sprawach Alstom (24) oraz Constructions Mécaniques de Normandie (25).
(114)
Dodatkowo Komisja uważa, że rozmiar przedsiębiorstwa zmniejszył się w tak dużym stopniu, że jakakolwiek dalsza redukcja może mieć fatalne skutki dla jego rentowności (zob. motyw 48 powyżej).
(115)
Jednocześnie Komisja zauważa raz jeszcze, że skutki środków wyrównawczych powinny być jak największe. Dlatego Komisja uważa, że w przedmiotowej sprawie czas trwania zakazu udzielania pomocy państwa w przyszłości powinien być wydłużony ponad dwa lata. Nie spowoduje to załamania rentowności przedsiębiorstwa, a zrekompensuje nadmierne zakłócenia konkurencji. Konkludując, Komisja uważa, że zakaz czteroletni będzie bardziej odpowiedni.
(116)
Na podstawie powyższych ustaleń Komisja uważa, że środki wyrównawcze opisane powyżej spełniają wymogi wytycznych w sprawie ratowania i restrukturyzacji. W szczególności: a) przynoszą one korzyść konkurentom przedsiębiorstwa Varvaressos w rozumieniu pkt 31; b) mają one formę określoną w pkt 39 i 46 lit. c); oraz c) będą one zastosowane na rynku, na którym Varvaressos będzie mieć znaczącą pozycję rynkową po restrukturyzacji, w rozumieniu pkt 40.
(117)
Ponadto zgodnie z pkt 40 wytycznych w sprawie ratowania i restrukturyzacji środki wyrównawcze są proporcjonalne do zakłócających skutków przedmiotowej pomocy oraz w szczególności do wielkości i względnego znaczenia przedsiębiorstwa na rynku. W 2008 r. Varvaressos miało mały udział w rynku, wynoszący […] %, w przypadku produkcji przędzy w UE (zob. motyw 8 powyżej).
(118)
Jednocześnie w pkt 56 wytycznych przewiduje się, że warunki zezwolenia na pomoc mogą być mniej rygorystyczne na obszarach objętych pomocą. Varvaressos jest zlokalizowany w prefekturze Imathia, obszarze objętym pomocą w kontekście pomocy regionalnej w ramach odstępstwa określonego w art. 107 ust. 3 lit. a) TFUE (zob. motyw 47 powyżej).
(119)
Na podstawie powyższych ustaleń wydaje się, że środki wyrównawcze zaproponowane przez Grecję nie są wystarczające. Z drugiej strony Komisja jest zdania, że środki te w połączeniu z zakazem udzielania pomocy w przyszłości przedłużonym do 2015 r. faktycznie spełniają kryteria środków wyrównawczych określone w wytycznych w sprawie ratowania i restrukturyzacji.
7.7. Pomoc ograniczona do minimum: rzeczywisty wkład, bez pomocy
(120)
Grecja dowodzi, że od 2009 r. przedsiębiorstwo jest średniej wielkości, zgodnie z kryteriami określonymi w zaleceniu Komisji z dnia 6 maja 2003 r. w sprawie definicji mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw (26). Jednak mając na uwadze fakt, że przedsiębiorstwo otrzymało pomoc państwa po raz pierwszy w 2007 r., należy je uważać za duże przedsiębiorstwo na potrzeby obecnej analizy (w 2006 r. jego roczny obrót wynosił 28 mln EUR). Dlatego też wkład przedsiębiorstwa w plan restrukturyzacji powinien co do zasady wynosić co najmniej 50 % całkowitych kosztów planu, zgodnie z pkt 44 wytycznych w sprawie ratowania i restrukturyzacji.
(121)
Komisja zwraca jednak uwagę, że przedsiębiorstwo jest zlokalizowane na obszarze objętym pomocą w kontekście pomocy regionalnej w ramach odstępstwa określonego w art. 107 ust. 3 lit. a) TFUE (zob. motyw 47 powyżej). Zgodnie z pkt 56 wytycznych w sprawie ratowania i restrukturyzacji na obszarach objętych pomocą, o ile nie ustalono inaczej w przepisach w sprawie pomocy państwa dla konkretnego sektora, warunki zezwolenia na pomoc mogą być mniej rygorystyczne w odniesieniu do wielkości wkładu beneficjenta.
(122)
W świetle opisanych powyżej okoliczności oraz zgodnie z praktyką Komisja uważa, że w analizowanym przypadku poziom 40 % można uznać za odpowiedni wkład własny w ramach wytycznych w sprawie ratowania i restrukturyzacji.
(123)
Mając na uwadze powyższe ustalenia oraz obliczenie wartości środków pomocy w motywach 70-84 powyżej, całkowite koszty restrukturyzacji w kwocie 30,7 mln EUR są finansowane w następujący sposób:
-
pomoc o wartości 16,7 mln EUR jest finansowana dotacją bezpośrednią w kwocie 14 mln EUR, powiększoną o element pomocy o wartości 2,4 mln EUR w gwarancji państwowej z 2007 r. (w ramach scenariusza zakładającego 400 punktów bazowych) i powiększoną o element pomocy o wartości 0,3 mln EUR w gwarancji państwowej z 2008 r. (w ramach scenariusza zakładającego 1 000 punktów bazowych),
-
wkład własny finansuje koszty o wartości 14 mln EUR.
(124)
Wkład własny przedsiębiorstwa wynosi zatem 46 % całkowitych kosztów finansowych restrukturyzacji, tj. powyżej minimalnego poziomu wkładu własnego wynoszącego 40 %, ustalonego w motywie 122 powyżej, i tym samym w odpowiednich granicach zgodnie z wytycznymi w sprawie ratowania i restrukturyzacji.
8. COFNIĘCIE DECYZJI KOMISJI Z LIPCA 2008 R. W SPRAWIE POMOCY NA RATOWANIE
(125)
W odniesieniu do gwarancji państwowej z 2007 r. wykazano, że decyzja Komisji z lipca 2008 r. w sprawie pomocy na ratowanie (zob. motyw 1 powyżej) opierała się na nieprawidłowych informacjach przekazanych przez władze greckie. W szczególności władze greckie stwierdziły w zgłoszeniu pomocy na ratowanie (z listopada 2007 r.), że Varvaressos nie otrzymało ani pomocy na ratowanie ani pomocy na restrukturyzację, pomimo że otrzymało gwarancję państwową w maju 2007 r.
(126)
Zgodnie z art. 9 rozporządzenia proceduralnego Komisja może cofnąć decyzję podjętą na mocy art. 4 ust. 3, po udzieleniu zainteresowanemu państwu członkowskiemu możliwości przedłożenia uwag, gdy decyzja została podjęta na podstawie nieprawidłowych informacji udzielonych w toku procedury, które były czynnikiem decydującym dla tej decyzji.
(127)
W przedmiotowej sprawie Komisja nie wiedziała, że przedsiębiorstwo Varvaressos otrzymało pomoc wcześniej, gdy już było w trudnej sytuacji. Dlatego nie analizowano zasady „pierwszy i ostatni raz”, a przyznanej już pomocy nie uwzględniono w obliczeniu pomocy na ratowanie.
(128)
W ramach decyzji o wszczęciu postępowania z dnia 9 marca 2010 r. Komisja umożliwiła Grecji przedstawienie uwag dotyczących faktu, że decyzja Komisji z lipca 2008 r. w sprawie pomocy na ratowanie została podjęta na podstawie nieprawidłowych informacji przekazanych przez władze greckie, że Varvaressos nie otrzymało wcześniej ani pomocy na ratowanie ani pomocy na restrukturyzację. W swoich uwagach Grecja potwierdziła, że udzieliła gwarancji państwowej z maja 2007 r. Grecja dowodziła jednak, że gwarancja z 2007 r. nie stanowi pomocy państwa (zob. motyw 34 powyżej). Komisja nie może zaakceptować argumentów Grecji, ponieważ opierają się one na hipotetycznych stwierdzeniach i kryteriach niezwiązanych z pomocą państwa lub są sprzeczne z prawidłowym rozumieniem oceny wiarygodności kredytowej.
(129)
Wobec powyższego decyzja Komisji z lipca 2008 r. w sprawie pomocy na ratowanie musi zostać cofnięta.
9. WNIOSKI
(130)
Komisja stwierdza, że analizowane środki pomocy są zgodne z rynkiem wewnętrznym, jeżeli spełnione zostaną pewne warunki,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Decyzja Komisji z dnia 16 lipca 2008 r. zatwierdzająca zgłoszoną pomoc na ratowanie na rzecz przedsiębiorstwa Varvaressos zostaje cofnięta, ponieważ została podjęta na podstawie nieprawidłowych informacji udzielonych w toku procedury, które były czynnikiem decydującym dla tej decyzji, zgodnie z art. 9 rozporządzenia (WE) nr 659/1999.
Artykuł 2
Pomoc, której Grecja częściowo udzieliła, a częściowo zamierza udzielić na rzecz przedsiębiorstwa Varvaressos S.A., wynosząca 16,7 mln EUR, jest zgodna z rynkiem wewnętrznych z zastrzeżeniem warunków określonych w art. 3.
Artykuł 3
1. Plan restrukturyzacji Varvaressos musi zostać w całości wdrożony.
2. Począwszy od roku 2011, roczny obrót Varvaressos związany ze sprzedażą w Grecji musi być zmniejszony o 10 % w porównaniu z obrotem ze sprzedaży w Grecji w roku 2009. Ograniczenie to ma zastosowanie w odniesieniu do lat kalendarzowych 2011, 2012 i 2013.
3. Przedsiębiorstwo nie otrzyma jakiejkolwiek pomocy państwa do końca 2015 r. Dotyczy to wszelkich środków finansowych ze źródeł lokalnych, regionalnych, krajowych i UE.
4. Dwa uprzednie warunki mają zastosowanie do Varvaressos, do jego wszystkich przyszłych spółek zależnych oraz do wszelkich spółek, w których pakiet kontrolny mają akcjonariusze Varvaressos, o ile wykorzystują one środki produkcji (na przykład zakłady, linie produkcyjne) obecnie należące do Varvaressos lub jego spółek zależnych. Ponadto warunki te mają nadal zastosowanie, w przypadku gdy przedsiębiorstwo Varvaressos zostanie sprzedane lub połączy się, tworząc odrębny podmiot prawny, lub gdy aktywa Varvaressos zostaną sprzedane innemu podmiotowi prawnemu na zasadzie kontynuacji działalności.
5. Na potrzeby monitorowania zgodności z powyższymi warunkami Grecja przekazuje Komisji sprawozdania półroczne dotyczące postępów w restrukturyzacji Varvaressos. W odniesieniu do ograniczeń w zakresie sprzedaży, Grecja przekazuje Komisji sprawozdania roczne, przesyłane najpóźniej do końca stycznia, zawierające dane dotyczące sprzedaży za poprzedni rok kalendarzowy.
Artykuł 4
W terminie dwóch miesięcy od daty zgłoszenia niniejszej decyzji Grecja poinformuje Komisję o środkach podjętych w celu jej wykonania.
Artykuł 5
Niniejsza decyzja skierowana jest do Republiki Greckiej.
Sporządzono w Brukseli dnia 14 grudnia 2010 r.