NAŘÍZENÍ KOMISE (EU) č. 360/2012
ze dne 25. dubna 2012
o použití článků 107 a 108 Smlouvy o fungování Evropské unie na podporu de minimis udílenou podnikům poskytujícím služby obecného hospodářského zájmu
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na nařízení Rady (ES) č. 994/98 ze dne 7. května 1998 o použití článků 92 a 93 Smlouvy o založení Evropského společenství na určité kategorie horizontální státní podpory (1), a zejména na čl. 2 odst. 1 uvedeného nařízení,
po zveřejnění předlohy tohoto nařízení (2),
po konzultaci s Poradním výborem pro státní podpory,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Nařízení (ES) č. 994/98 zmocňuje Komisi stanovit nařízením strop, pod kterým se opatření podpory považují za opatření nesplňující všechna kritéria stanovená v čl. 107 odst. 1 Smlouvy, a nepodléhají tedy oznamovacímu postupu podle čl. 108 odst. 3 Smlouvy.
(2)
Na základě uvedeného nařízení Komise přijala zejména nařízení (ES) č. 1998/2006 ze dne 15. prosince 2006 o použití článků 87 a 88 Smlouvy na podporu de minimis (3), kterým se pro podporu de minimis stanoví obecný strop ve výši 200 000 EUR na jednoho příjemce na období tří účetních let.
(3)
Komise při používání pravidel státní podpory na podniky poskytující služby obecného hospodářského zájmu ve smyslu čl. 106 odst. 2 Smlouvy zjistila, že strop, pod nímž lze mít za to, že výhody poskytované takovým podnikům neovlivňují obchod mezi členskými státy a/nebo nenarušují hospodářskou soutěž nebo nehrozí, že by ji narušily, se může v některých případech lišit od obecného stropu podpor de minimis stanoveného v nařízení (ES) č. 1998/2006. Přinejmenším některé tyto výhody totiž mohou představovat náhradu dodatečných nákladů souvisejících s poskytováním služeb obecného hospodářského zájmu. Kromě toho má řada činností, které lze označit za poskytování služeb obecného hospodářského zájmu, omezený zeměpisný rozsah. Je proto vhodné doplnit nařízení (ES) č. 1998/2006 dalším nařízením, které by obsahovalo specifická pravidla podpory de minimis pro podniky poskytující služby obecného hospodářského zájmu. Pro výši podpory de minimis, kterou za dané časové období může každý podnik obdržet, by se měl stanovit strop.
(4)
Na základě zkušeností Komise by se mělo mít za to, že podpora udílená podnikům poskytujícím službu obecného hospodářského zájmu neovlivňuje obchod mezi členskými státy a/nebo nenarušuje hospodářskou soutěž ani nehrozí jejím narušením, pokud celková výše podpory udělené na poskytování služeb obecného hospodářského zájmu, kterou příjemce obdrží, není vyšší než 500 000 EUR za kterékoli období tří účetních let. Pro odvětví silniční osobní dopravy není vhodné uplatňovat nižší strop - vzhledem k vývoji v tomto odvětví a povětšinou místní povaze v něm poskytovaných služeb obecného hospodářského zájmu by se měl použít strop ve výši 500 000 EUR.
(5)
Období, které se bere do úvahy za účelem určení, zda je strop dosažen, by mělo sestávat z účetních let používaných podnikem pro daňové účely v dotčeném členském státě. Příslušné období tří let by se mělo posuzovat v postupných krocích, takže při každém novém přidělení podpory de minimis je třeba určit celkovou částku poskytnuté podpory de minimis v dotčeném účetním roce i během předchozích dvou účetních let. Pro tyto účely je třeba vzít do úvahy podporu poskytnutou členským státem, i když je částečně nebo zcela financována ze zdrojů pocházejících z Unie. Opatření státní podpory přesahující strop de minimis by nemělo být možné dělit na několik menších částek tak, aby uvedené částky spadaly do působnosti tohoto nařízení.
(6)
Toto nařízení by se mělo vztahovat pouze na podporu udílenou za poskytování služby obecného hospodářského zájmu. Přijímající podnik by tudíž měl být písemně pověřen výkonem služby obecného hospodářského zájmu, na základě které se podpora udílí. I když by pověřovací akt měl podnik informovat o službě obecného hospodářského zájmu, na základě které se podpora udílí, nemusí nutně obsahovat všechny podrobné informace stanovené v rozhodnutí Komise 2012/21/EU ze dne 20. prosince 2011 o použití čl. 106 odst. 2 Smlouvy o fungování Evropské unie na státní podporu ve formě vyrovnávací platby za závazek veřejné služby udělené určitým podnikům pověřeným poskytováním služeb obecného hospodářského zájmu (4).
(7)
Vzhledem ke zvláštním pravidlům uplatňovaným v odvětví prvovýroby zemědělských produktů, rybolovu, akvakultury a silniční nákladní dopravy, ke skutečnosti, že podniky v těchto odvětvích bývají službami obecného hospodářského zájmu pověřovány zřídka, a k nebezpečí, že v těchto odvětvích může splňovat kritéria čl. 107 odst. 1 Smlouvy dokonce i podpora menší, než je strop stanovený v tomto nařízení, by se toto nařízení nemělo vztahovat na uvedená odvětví. Pokud jsou však podniky činné v odvětví prvovýroby zemědělských produktů, rybolovu a akvakultury nebo silniční nákladní dopravy a zároveň i v jiných odvětvích nebo činnostech, toto nařízení by se mělo vztahovat na tato jiná odvětví nebo činnosti (jako je například sběr odpadků na moři) za předpokladu, že členské státy zajistí, aby činnosti ve vyloučených odvětvích nebyly předmětem podpory de minimis podle tohoto nařízení vhodnými způsoby, jako je oddělení činností nebo rozlišení nákladů. Členské státy mohou splnit tuto povinnost zejména omezením částky podpory de minimis na vyrovnání nákladů za poskytování služby, včetně přiměřeného zisku. Toto nařízení by se nemělo vztahovat na odvětví uhelného průmyslu s ohledem na jeho zvláštní rysy a na skutečnost, že v tomto odvětví se podniky službami obecného hospodářského zájmu pověřují zřídka.
(8)
Zváží-li se podobnost zpracovávání a uvádění na trh zemědělských produktů na straně jedné a nezemědělských produktů na straně druhé, toto nařízení by se mělo vztahovat na zpracovávání a uvádění na trh u zemědělských produktů za předpokladu, že jsou splněny určité podmínky. Činnosti probíhající v zemědělských podnicích a potřebné pro přípravu produktu k prvnímu prodeji, například sklizeň, řezání nebo mlácení obilovin či balení vajec, ani první prodej dalším prodejcům nebo zpracovatelům by se v této souvislosti za zpracovávání nebo uvádění na trh považovat neměly.
(9)
Soudní dvůr stanovil (5), že jakmile Unie přijme právní předpis o společné organizaci trhu v určitém zemědělském odvětví, nesmějí členské státy přijmout žádné opatření, které by jej mohlo porušovat nebo k němu stanovit výjimky. Z tohoto důvodu by se toto nařízení nemělo vztahovat na podpory, jejichž výše je stanovena na základě ceny nebo množství zakoupených produktů nebo produktů uvedených na trh. Nemělo by se vztahovat ani na podpory de minimis, které jsou vázány na povinnost dělit se o tuto podporu s prvovýrobcem.
(10)
Toto nařízení by se nemělo vztahovat na podporu de minimis napomáhající vývozu nebo na podporu de minimis zvýhodňující domácí výrobky před dováženými.
(11)
Toto nařízení by se nemělo vztahovat na podniky v obtížích ve smyslu Pokynů Společenství pro státní podporu na záchranu a restrukturalizaci podniků v obtížích (6), jelikož není vhodné poskytovat provozní podporu podnikům v obtížích mimo rámec konceptu restrukturalizace a dále vzhledem k obtížím spojeným se stanovením hrubého grantového ekvivalentu podpory udělované tomuto druhu podniků.
(12)
V souladu se zásadami, kterými se řídí podpora podle čl. 107 odst. 1 Smlouvy, by se měla podpora de minimis považovat za poskytnutou v okamžiku, kdy podnik získá na tuto podporu právní nárok podle platného vnitrostátního právního režimu.
(13)
Aby se zamezilo obcházení maximálních intenzit podpory stanovených v různých nástrojích Unie, neměla by být podpora de minimis kumulována se státní podporou na tytéž způsobilé náklady, pokud by takováto kumulace měla za následek intenzitu podpory převyšující intenzitu upřesněnou pro konkrétní podmínky každého případu v nařízení o blokové výjimce nebo v rozhodnutí přijatém Komisí.
(14)
Tímto nařízením by nemělo být omezeno používání nařízení (ES) č. 1998/2006 na podniky poskytující služby obecného hospodářského zájmu. Členské státy by měly mít při poskytování podpor na poskytování služeb obecného hospodářského zájmu možnost volně vycházet buď z tohoto nařízení, nebo z nařízení (ES) č. 1998/2006.
(15)
Soudní dvůr ve svém rozsudku ve věci Altmark (7) stanovil řadu podmínek, které musí být splněny, aby vyrovnávací platba za poskytování služby obecného hospodářského zájmu nepředstavovala státní podporu. Uvedené podmínky zaručují, že vyrovnávací platba omezená na čisté náklady, které nesly efektivní podniky v souvislosti s poskytováním služby obecného hospodářského zájmu, nepředstavuje státní podporu ve smyslu čl. 107 odst. 1 Smlouvy. Vyrovnávací platba nad rámec uvedených čistých nákladů představuje státní podporu, která může být prohlášena za slučitelnou na základě platných pravidel Unie. Aby se toto nařízení nepoužívalo k obcházení podmínek stanovených v rozsudku ve věci Altmark a aby podpora de minimis poskytnutá v rámci tohoto nařízení neovlivňovala obchod z důvodů kumulace s jinými vyrovnávacími platbami za tu samou službu obecného hospodářského zájmu, neměla by být podpora de minimis v rámci tohoto nařízení kumulována s žádnou další vyrovnávací platbou za stejnou službu bez ohledu na to, zda představuje, nebo nepředstavuje státní podporu ve smyslu rozhodnutí ve věci Altmark či slučitelnou státní podporu podle rozhodnutí 2012/21/EU nebo podle sdělení Komise - Rámec Evropské unie pro státní podporu ve formě vyrovnávací platby za závazek veřejné služby (2011) (8). Toto nařízení by se tedy nemělo vztahovat na vyrovnávací platby obdržené za poskytování služby obecného hospodářského zájmu, za které se již vyplácí jiná vyrovnávací platba, s výjimkou případů, kdy tato jiná vyrovnávací platba představuje podporu de minimis podle jiných nařízení o podpoře de minimis a kdy jsou splněna pravidla kumulace stanovená tímto nařízením.
(16)
Pro účely transparentnosti, stejného zacházení a správného používání stropu de minimis by měly všechny členské státy používat stejnou metodu výpočtu. V zájmu zjednodušení tohoto výpočtu a v souladu se stávající praxí používání pravidla de minimis by měla být podpora, která se neposkytuje formou grantu vypláceného v hotovosti, přepočítávána na hrubý grantový ekvivalent finančního příspěvku. Pro výpočet hrubého grantového ekvivalentu transparentních typů podpory jiných než grantů a podpory poskytované v několika splátkách je nutné používat tržní sazby platné v době, kdy se taková podpora poskytuje. Za účelem jednotného, transparentního a jednoduchého používání pravidel státní podpory by se tržní sazby pro účely tohoto nařízení měly považovat za referenční sazby, jak je v současné době stanoveno ve sdělení Komise o revizi metody stanovování referenčních a diskontních sazeb (9).
(17)
Pro účely transparentnosti, stejného zacházení a účinného sledování by se toto nařízení mělo použít jen v případě podpory de minimis, která je transparentní. Transparentní podpora je podpora, pro niž lze předem přesně vypočíst hrubý grantový ekvivalent bez potřeby provádět hodnocení rizik. Tento přesný výpočet se může například uskutečnit u grantů, úrokových subvencí nebo u daňových osvobození se stanoveným stropem. Podpora obsažená v kapitálových injekcích by se neměla považovat za transparentní podporu de minimis s výjimkou případů, kdy celková částka injekce z veřejných zdrojů nedosáhne stropu de minimis. Podpora ve formě opatření týkajících se rizikového kapitálu uvedená v Pokynech Společenství pro státní podporu investic rizikového kapitálu do malých a středních podniků (10) by se neměla považovat za transparentní podporu de minimis, pokud se prostřednictvím daného režimu rizikového kapitálu neposkytuje každému cílovému podniku kapitál pouze do stropu de minimis. Podpora poskytovaná formou půjček by se měla považovat za transparentní podporu de minimis, jestliže byl hrubý grantový ekvivalent vypočten na základě tržních úrokových sazeb běžných v době udělení grantu.
(18)
Je nutné vytvořit právní jistotu pro systémy záruk, které nemají potenciál k ovlivnění trhu nebo narušení hospodářské soutěže a ke kterým je k dispozici dostatek údajů umožňující spolehlivé posouzení jakýchkoli potenciálních účinků. Toto nařízení by tudíž mělo transponovat strop de minimis ve výši 500 000 EUR do konkrétního stropu pro záruky založeného na zaručené částce individuální půjčky, jež tvoří základ dané záruky. Tento zvláštní strop by měl být vypočítán za použití metodiky k posouzení částky státní podpory zahrnuté do systémů záruk k jištění půjček životaschopným podnikům. Metodika a údaje použité k výpočtu stropu pro záruky by měly vyloučit podniky v obtížích podle Pokynů Společenství pro státní podporu na záchranu a restrukturalizaci podniků v obtížích. Tento specifický strop se tudíž nepoužije na jednotlivé podpory poskytované mimo rozsah systému záruk, na podpory poskytované podnikům v obtížích ani na záruky pro transakce, které nepředstavují půjčku, např. záruky na kapitálové transakce. Specifický strop by měl být stanoven na základě skutečnosti, že při přihlédnutí k maximální sazbě (čistému podílu nesplacení) ve výši 13 % představující nejhorší možný scénář pro systémy záruk v Unii lze mít za to, že záruka ve výši 3 750 000 EUR představuje hrubý grantový ekvivalent, který je totožný se stropem de minimis ve výši 500 000 EUR. Tento specifický strop by se měl vztahovat pouze na záruky pokrývající příslušné půjčky do výše 80 %. Členské státy mohou pro účely posouzení hrubého grantového ekvivalentu obsaženého v záruce použít i oznámenou a Komisí schválenou metodiku vycházející z některého nařízení Komise v oblasti státních podpor, jestliže schválená metodika výslovně řeší daný druh záruk a příslušných transakcí v kontextu používání tohoto nařízení.
(19)
Po oznámení členským státem může Komise přezkoumat, zda opatření podpory, které nespočívá v grantu, půjčce, záruce, kapitálových injekcích, opatřeních týkajících se rizikového kapitálu nebo daňových osvobozeních se stanoveným stropem, vede k hrubému grantovému ekvivalentu, jenž nepřevyšuje strop de minimis, a mohla by se na ně tudíž vztahovat ustanovení tohoto nařízení.
(20)
Komise je povinna zajistit, aby se dodržovala pravidla státní podpory a zejména aby podpora poskytovaná podle pravidel de minimis splňovala jejich podmínky. V souladu se zásadou spolupráce stanovenou v čl. 4 odst. 3 Smlouvy o Evropské unii by členské státy měly plnění tohoto úkolu usnadnit tím, že pomocí vhodných mechanismů zajistí, aby celková výše podpory de minimis udělená jednomu podniku na poskytování služeb obecného hospodářského zájmu nepřesáhla celkový povolený strop. K tomuto účelu a v zájmu zajištění souladu s ustanoveními o kumulaci podpor de minimis podle jiných nařízení o podpoře de minimis členské státy při poskytování podpory de minimis podle tohoto nařízení informují dotčený podnik o výši podpory a o jejím charakteru de minimis odkazem na toto nařízení. Kromě toho by měl dotčený členský stát před poskytnutím takové podpory obdržet od podniku prohlášení o ostatních podporách de minimis, na které se vztahuje toto nařízení nebo jiná nařízení o podpoře de minimis a které obdržel během daného účetního roku a dvou předcházejících účetních let. Alternativně by měl mít členský stát možnost zajistit dodržování stropu podpory pomocí centrálního rejstříku.
(21)
Toto nařízení se použije, aniž by byly dotčeny požadavky práva Unie v oblasti veřejných zakázek nebo dodatečné požadavky vyplývající ze Smlouvy nebo z odvětvových právních předpisů Unie.
(22)
Toto nařízení by se mělo použít na podpory, které byly uděleny před jeho vstupem v platnost podnikům poskytujícím služby obecného hospodářského zájmu.
(23)
Pět let po vstupu tohoto nařízení v platnost hodlá Komise provést jeho přezkum,
PŘIJALA TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Oblast působnosti a definice
1. Toto nařízení se použije na podporu udílenou podnikům poskytujícím služby obecného hospodářského zájmu ve smyslu čl. 106 odst. 2 Smlouvy.
2. Toto nařízení se nevztahuje:
a)
na podporu poskytovanou podnikům činným v odvětvích rybolovu a akvakultury, na které se vztahuje nařízení Rady (ES) č. 104/2000 (11);
b)
na podporu poskytovanou podnikům v oblasti prvovýroby zemědělských produktů;
c)
na podporu poskytovanou podnikům v oblasti zpracovávání zemědělských produktů a jejich uvádění na trh, a to v těchto případech:
i)
je-li výše podpory stanovena na základě ceny nebo množství produktů zakoupených od prvovýrobců nebo uvedených na trh danými podniky,
ii)
je-li poskytnutí podpory závislé na podmínce, že bude zčásti nebo zcela předána prvovýrobcům;
d)
na podporu na činnosti spojené s vývozem do třetích zemí nebo do členských států, zejména na podporu přímo spojenou s vyváženým množstvím, s vytvořením a provozem distribuční sítě nebo s jinými běžnými výdaji souvisejícími s vývozní činností;
e)
na podporu podmíněnou užitím domácích produktů na úkor produktů dovážených;
f)
na podporu poskytovanou podnikům v uhelném průmyslu vymezenou v rozhodnutí Rady 2010/787/EU (12);
g)
na podporu podnikům provozujícím silniční nákladní dopravu pro cizí potřebu;
h)
na podporu poskytovanou podnikům v obtížích.
Pokud jsou podniky činné v odvětvích uvedených v prvním pododstavci v písmenech a), b), c) nebo g) a zároveň i v jiných odvětvích nevyloučených z působnosti tohoto nařízení, toto nařízení se vztahuje pouze na podporu poskytovanou na tato jiná odvětví nebo činnosti za předpokladu, že členské státy vhodnými způsoby, jako je oddělení činností nebo rozlišení nákladů, zajistí, aby činnosti ve vyloučených odvětvích nebyly předmětem podpory de minimis podle tohoto nařízení.
3. Pro účely tohoto nařízení se rozumí:
a)
„zemědělskými produkty“ produkty uvedené v příloze I Smlouvy s výjimkou produktů rybolovu;
b)
„zpracováním zemědělských produktů“ jakékoli zpracování zemědělského produktu vedoucí ke vzniku produktu, který je též zemědělským produktem, s výjimkou činností probíhajících v zemědělských podnicích a potřebných pro přípravu živočišných nebo rostlinných produktů k prvnímu prodeji;
c)
„uváděním zemědělských produktů na trh“ přechovávání nebo vystavování produktu za účelem jeho prodeje, nabízení produktu k prodeji, dodávka produktu nebo jakýkoli další způsob jeho umístění na trh s výjimkou prvního prodeje prvovýrobcem dalším prodejcům nebo zpracovatelům a s výjimkou jakýchkoli činností souvisejících s přípravou produktu k tomuto prvnímu prodeji; prodej od prvovýrobce konečnému spotřebiteli se považuje za uvádění na trh, pokud k němu dojde v samostatných prostorách vyhrazených pro tento účel.
Článek 2
Podpora de minimis
1. Má se za to, že podpora udělovaná podnikům v souvislosti s poskytováním služby obecného hospodářského zájmu nesplňuje všechna kritéria čl. 107 odst. 1 Smlouvy, a proto je vyňata z oznamovací povinnosti podle čl. 108 odst. 3 Smlouvy, jestliže splňuje podmínky stanovené v odstavcích 2 až 8 tohoto článku.
2. Celková výše podpory de minimis udělené jednomu podniku poskytujícímu služby obecného hospodářského zájmu nesmí v žádném tříletém účetním období přesáhnout částku 500 000 EUR.
Tento strop se uplatní nezávisle na formě podpory de minimis a nezávisle na tom, zda je podpora poskytnutá členským státem zcela nebo částečně financována ze zdrojů Unie. Období se stanoví podle účetních let používaných podnikem v příslušném členském státě.
3. Strop stanovený v odstavci 2 je vyjádřen jako grant v hotovosti. U všech použitých částek se jedná o hrubé částky, tj. před srážkou daně nebo jiných poplatků. Je-li podpora poskytnuta jinak než formou grantu, stanoví se její výše jako hrubý grantový ekvivalent.
Podpora vyplácená v několika splátkách se diskontuje na svou hodnotu v okamžiku poskytnutí. Úroková sazba, která se použije pro účely diskontace, je diskontní sazba platná v době poskytnutí grantu.
4. Toto nařízení se použije pouze na podporu, u níž lze předem přesně vypočítat hrubý grantový ekvivalent bez nutnosti provádět hodnocení rizik („transparentní podpora“). Konkrétně:
a)
podpora ve formě půjček se považuje za transparentní podporu de minimis, byl-li hrubý grantový ekvivalent vypočten na základě referenční sazby platné v době poskytnutí grantu;
b)
podpora ve formě kapitálových injekcí se nepovažuje za transparentní podporu de minimis s výjimkou případů, kdy celková částka injekce z veřejných prostředků nepřesáhne strop de minimis;
c)
podporu ve formě opatření týkajících se rizikového kapitálu nelze považovat za transparentní podporu de minimis s výjimkou případů, kdy je v rámci daného režimu rizikového kapitálu poskytován kapitál každému z cílových podniků pouze do stropu de minimis;
d)
jednotlivá podpora poskytnutá v rámci určitého režimu záruk podnikům, které nejsou podniky v obtížích, se považuje za transparentní podporu de minimis, jestliže zaručená část půjčky poskytnuté podle tohoto režimu nepřesáhne 3 750 000 EUR na jeden podnik. Pokud zaručená část příslušné půjčky tvoří pouze podíl tohoto stropu, má se za to, že hrubý grantový ekvivalent této záruky odpovídá témuž podílu stropu uvedeného v odstavci 2. Záruka nesmí převýšit 80 % půjčky. Režimy záruk se rovněž považují za transparentní, jestliže:
i)
před jejich prováděním byla metodika výpočtu hrubého grantového ekvivalentu záruk oznámena Komisi a schválena podle jiného nařízení přijatého Komisí v oblasti státní podpory a
ii)
schválená metodika výslovně řeší daný druh záruk a příslušných transakcí v kontextu používání tohoto nařízení.
5. Jestliže celková podpora de minimis udělená podle tohoto nařízení podniku poskytujícímu služby obecného hospodářského zájmu přesahuje strop stanovený v odstavci 2, nevztahují se na tuto podporu, a to ani na část, která tento strop nepřekračuje, výhody tohoto nařízení. Pro toto opatření podpory se v takovém případě výhod tohoto nařízení nelze dovolávat.
6. Podporu de minimis podle tohoto nařízení nelze kumulovat se státní podporou na tytéž způsobilé náklady, pokud by taková kumulace zvýšila intenzitu podpory nad míru intenzity, která je pro specifické okolnosti každého případu stanovena v nařízení o blokové výjimce nebo v rozhodnutí Komise.
7. Podporu de minimis podle tohoto nařízení lze kumulovat s podporou de minimis podle jiných nařízení o podpoře de minimis až do stropu stanoveného v odstavci 2.
8. Podporu de minimis udělenou podle tohoto nařízení nelze kumulovat s žádnou vyrovnávací platbou na tutéž službu obecného hospodářského zájmu bez ohledu na to, zda tato vyrovnávací platba představuje, nebo nepředstavuje státní podporu.
Článek 3
Sledování
1. Jestliže členský stát hodlá poskytnout některému podniku podporu de minimis podle tohoto nařízení, písemně jej informuje o navrhované výši podpory vyjádřené jako hrubý grantový ekvivalent, o službě veřejného hospodářského zájmu, k níž se vztahuje, a o charakteru de minimis této podpory a výslovně odkáže na toto nařízení citací jeho názvu a uvedením informace o jeho vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie. V případě, že se podpora de minimis podle tohoto nařízení poskytuje různým podnikům na základě určitého režimu a těmto podnikům jsou v rámci tohoto režimu poskytnuty různě vysoké individuální podpory, může se daný členský stát rozhodnout, že uvedenou povinnost splní informováním podniků o pevné částce odpovídající maximální částce podpory, která může být v daném režimu poskytnuta. V takovém případě se tato pevná částka použije při zjišťování, zda byl dodržen strop stanovený v čl. 2 odst. 2. Před udělením podpory členský stát obdrží od podniku poskytujícího službu obecného hospodářského zájmu prohlášení v písemné či elektronické podobě o jakýchkoli dalších podporách de minimis, které daný podnik poskytující služby obecného hospodářského zájmu obdržel během dvou předcházejících účetních let a daného účetního roku podle tohoto nařízení nebo podle jiných nařízení o podpoře de minimis.
Členský stát poskytne novou podporu de minimis podle tohoto nařízení teprve po přezkoumání, zda nová podpora nezvýší celkovou podporu de minimis, kterou podnik poskytující služby obecného hospodářského zájmu obdržel podle tohoto nařízení, nad strop stanovený v čl. 2 odst. 2 a zda jsou dodržena pravidla kumulace stanovená v čl. 2 odst. 6, 7 a 8.
2. Jestliže členský stát zřídil centrální rejstřík podpory de minimis obsahující úplné informace o všech podporách de minimis, které podnikům poskytujícím služby obecného hospodářského zájmu poskytly veškeré orgány daného členského státu, první pododstavec odstavce 1 se nepoužije od okamžiku, kdy rejstřík vykryje období tří let.
3. Členské státy zaznamenávají a shromažďují veškeré informace týkající se použití tohoto nařízení. Tyto záznamy musí obsahovat všechny informace, které prokáží, že byly splněny podmínky tohoto nařízení. Záznamy o individuálních podporách de minimis se archivují po dobu deseti účetních let ode dne jejich poskytnutí. Záznamy týkající se režimu podpory de minimis se archivují po dobu deseti let ode dne, kdy byla v rámci tohoto režimu poskytnuta poslední individuální podpora. Na písemnou žádost poskytne dotyčný členský stát Komisi ve lhůtě dvaceti pracovních dnů nebo v delší lhůtě, která je v žádosti stanovena, všechny informace, které Komise považuje za nezbytné k posouzení toho, zda byly dodrženy podmínky tohoto nařízení, zejména celková výše podpory de minimis, kterou podnik obdržel podle tohoto nařízení a podle jiných nařízení o podpoře de minimis.
Článek 4
Přechodná ustanovení
Toto nařízení se použije na podporu de minimis udělenou na poskytování služeb obecného hospodářského zájmu před jeho vstupem v platnost, pokud tato podpora splňuje všechny podmínky stanovené v článcích 1 a 2. Jakákoli podpora na poskytování služeb obecného hospodářského zájmu, která tyto podmínky nesplňuje, bude posouzena v souladu s příslušnými rozhodnutími, rámci, pokyny, sděleními a oznámeními.
Po uplynutí platnosti tohoto nařízení je možné každou podporu de minimis, která splňuje podmínky tohoto nařízení, právoplatně provádět ještě dalších šest měsíců.
Článek 5
Vstup v platnost a doba platnosti
Toto nařízení vstupuje v platnost třetím dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Použije se do 31. prosince 2018.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 25. dubna 2012.
ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR 360/2012
z dnia 25 kwietnia 2012 r.
w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis przyznawanej przedsiębiorstwom wykonującym usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
KOMISJA EUROPEJSKA,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 994/98 z dnia 7 maja 1998 r. w sprawie stosowania art. 92 i 93 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską w odniesieniu do niektórych kategorii horyzontalnej pomocy państwa (1), w szczególności jego art. 2 ust. 1,
po opublikowaniu projektu niniejszego rozporządzenia (2),
po konsultacji z Komitetem Doradczym ds. Pomocy Państwa,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Rozporządzenie (WE) nr 994/98 upoważnia Komisję do określenia w rozporządzeniu progu, poniżej którego uważa się, że środki pomocy nie spełniają wszystkich kryteriów określonych w art. 107 ust. 1 Traktatu i dlatego nie podlegają procedurze zgłoszenia przewidzianej w art. 108 ust. 3 Traktatu.
(2)
Na podstawie wspomnianego rozporządzenia Komisja przyjęła w szczególności rozporządzenie (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (3), które określa ogólny pułap de minimis w wysokości 200 000 EUR na beneficjenta w okresie trzech lat podatkowych.
(3)
Z doświadczeń Komisji w stosowaniu zasad pomocy państwa na rzecz przedsiębiorstw wykonujących usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym w rozumieniu art. 106 ust. 2 Traktatu wynika, że pułap, poniżej którego korzyści przypadające w udziale takim przedsiębiorstwom można uznać za niemające wpływu na handel między państwami członkowskimi ani za zakłócające lub grożące zakłóceniem konkurencji, może różnić się w niektórych przypadkach od ogólnego pułapu de minimis określonego w rozporządzeniu (WE) nr 1998/2006. Przynajmniej niektóre z tych korzyści mogą bowiem stanowić rekompensatę za dodatkowe koszty związane z wykonywaniem usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym. Co więcej, wiele działań kwalifikujących się jako wykonywanie usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym, ma ograniczony zasięg lokalny. Celowe jest zatem, by oprócz rozporządzenia (WE) nr 1998/2006 wprowadzić rozporządzenie zawierające szczególne zasady de minimis dla przedsiębiorstw wykonujących usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym. Należy ustanowić pułap pomocy de minimis, jaką przedsiębiorstwo może otrzymać w danym okresie.
(4)
Z doświadczeń Komisji wynika, że pomoc przyznawana przedsiębiorstwom wykonującym usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym nie wpływa na handel między państwami członkowskimi ani nie zakłóca bądź nie grozi zakłóceniem konkurencji, jeżeli łączna kwota pomocy przyznanej na wykonywanie usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym, otrzymana przez przedsiębiorstwo będące beneficjentem, nie przekracza 500 000 EUR w dowolnym okresie trzech lat podatkowych. Ze względu na rozwój sektora pasażerskiego transportu drogowego oraz w większości lokalny charakter usług świadczonych w tym sektorze w ogólnym interesie gospodarczym nie byłoby właściwe zastosowanie do tego sektora niższego pułapu i w związku z tym powinien zostać zastosowany pułap w wysokości 500 000 EUR.
(5)
Na potrzeby analizy przestrzegania tego pułapu należy brać pod uwagę lata budżetowe wykorzystywane przez podmiot gospodarczy w danym państwie członkowskim do celów podatkowych. Stosowny okres trzech lat należy oceniać w sposób ciągły, zatem dla każdego przypadku nowej pomocy de minimis należy ustalić łączną kwotę pomocy de minimis przyznaną w ciągu danego roku budżetowego oraz dwóch poprzedzających go lat budżetowych. W tym celu powinno się uwzględnić pomoc przyznaną przez państwo członkowskie, nawet gdy jest ona finansowana w całości lub w części ze środków Unii. Nie powinno być możliwe rozbijanie środków pomocy, których wartość wykracza poza pułap de minimis, na kilka mniejszych części w celu sprowadzenia tych części do poziomu mieszczącego się w zakresie niniejszego rozporządzenia.
(6)
Niniejsze rozporządzenie powinno stosować się wyłącznie do pomocy przyznanej w związku z wykonywaniem usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym. Przedsiębiorstwu korzystającemu z pomocy powinno zatem zostać powierzone na piśmie wykonywanie usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym, na rzecz których przyznawana jest pomoc. Dokument powierzający powinien zawierać informacje o usłudze świadczonej w ogólnym interesie gospodarczym, do której odnosi się przyznawana pomoc, ale nie musi zawierać wszystkich szczegółowych informacji określonych w decyzji Komisji 2012/21/UE z dnia 20 grudnia 2011 r. w sprawie stosowania art. 106 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy państwa w formie rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych, przyznawanej przedsiębiorstwom zobowiązanym do wykonywania usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym (4).
(7)
Ze względu na szczególne zasady, które stosuje się w sektorach produkcji podstawowej produktów rolnych, produktów rybołówstwa i akwakultury oraz sektorze transportu drogowego towarów, biorąc pod uwagę, że przedsiębiorstwa w tych sektorach nieczęsto wykonują usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym, a także uwzględniając ryzyko, że kwoty pomocy mniejsze od określonych w niniejszym rozporządzeniu mogłyby spełniać kryteria art. 107 ust. 1 Traktatu, niniejsze rozporządzenie nie powinno stosować się do tych sektorów. Niezależnie od tego, w przypadku gdy przedsiębiorstwo prowadzi działalność w sektorach produkcji podstawowej produktów rolnych, produktów rybołówstwa i akwakultury lub w sektorze transportu drogowego towarów oraz innych sektorach lub obszarach działalności, niniejsze rozporządzenie powinno stosować się do działalności w tych innych sektorach lub obszarach działalności (takich jak usuwanie śmieci na morzu), pod warunkiem że państwa członkowskie zagwarantują za pomocą odpowiednich środków, takich jak rozdzielenie działalności lub wyodrębnienie kosztów, że pomoc de minimis nie dotyczy działalności w wyłączonych sektorach na mocy niniejszego rozporządzenia. Państwa członkowskie mogą wypełnić to zobowiązanie w szczególności poprzez ograniczenie kwoty pomocy de minimis do kosztów świadczenia usługi, w tym rozsądnego zysku. Niniejsze rozporządzenie nie powinno stosować się do sektora węgla ze względu na cechy szczególne tego sektora oraz na fakt, że przedsiębiorstwa w tych sektorach nieczęsto wykonują usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym.
(8)
Biorąc pod uwagę podobieństwa między przetwarzaniem i wprowadzaniem do obrotu produktów rolnych oraz produktów innych niż rolne, niniejsze rozporządzenie powinno stosować się do przetwarzania i wprowadzania do obrotu produktów rolnych, z zastrzeżeniem spełnienia określonych warunków. Za przetwarzanie lub wprowadzanie do obrotu nie można w tym względzie uznać czynności wykonywanych w gospodarstwach jako niezbędny element przygotowania produktu do pierwszej sprzedaży, takich jak zbiór, koszenie czy młócka zbóż, pakowanie jaj, ani też pierwszej sprzedaży na rzecz podmiotów zajmujących się odsprzedażą lub przetwórstwem.
(9)
Trybunał Sprawiedliwości orzekł (5), że z dniem przyjęcia przez Unię aktów prawnych w celu ustanowienia wspólnej organizacji rynku w danym sektorze rolnictwa państwa członkowskie mają obowiązek powstrzymania się od wszelkich działań mogących zaszkodzić tej organizacji lub wprowadzających od niej odstępstwa. Z tego względu niniejszego rozporządzenia nie powinno stosować się do pomocy, której kwota ustalana jest na podstawie ceny lub ilości produktów nabytych lub wprowadzonych na rynek. Nie powinno też mieć zastosowania do wsparcia de minimis, które wiąże się z obowiązkiem dzielenia się środkami pomocy z producentami surowców.
(10)
Niniejszego rozporządzenia nie powinno stosować się do pomocy eksportowej de minimis ani pomocy de minimis faworyzującej produkty krajowe względem produktów przywożonych.
(11)
Niniejszego rozporządzenia nie powinno się stosować do przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji w rozumieniu Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (6), ponieważ nie należy przyznawać pomocy operacyjnej przedsiębiorstwom znajdującym się w trudnej sytuacji poza planem restrukturyzacji, a ponadto ze względu na trudności, jakie wiążą się z ustaleniem ekwiwalentu dotacji brutto pomocy udzielanej tego typu przedsiębiorstwom.
(12)
Zgodnie z zasadami regulującymi kwestię pomocy objętej zakresem art. 107 ust. 1 Traktatu za datę przyznania pomocy de minimis należy uznać moment, w którym podmiot gospodarczy uzyskuje prawo przyjęcia takiej pomocy zgodnie z obowiązującym, krajowym systemem prawnym.
(13)
Aby uniknąć przypadków obchodzenia maksymalnej intensywności pomocy określonej w różnych instrumentach unijnych, pomocy de minimis nie powinno łączyć się z pomocą państwa w odniesieniu do tych samych kosztów kwalifikowalnych, w przypadku gdyby taka kumulacja miała skutkować przekroczeniem poziomu intensywności pomocy, określonego w zależności od specyficznych uwarunkowań każdego przypadku rozporządzeniem o wyłączeniach grupowych lub decyzją przyjętą przez Komisję.
(14)
Niniejsze rozporządzenie nie powinno stanowić ograniczenia dla stosowania rozporządzenia (WE) nr 1998/2006 do przedsiębiorstw wykonujących usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym. W odniesieniu do pomocy przyznanej z tytułu wykonywania usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym państwa członkowskie powinny mieć możliwość oparcia się na niniejszym rozporządzeniu lub na rozporządzeniu (WE) nr 1998/2006.
(15)
Trybunał Sprawiedliwości w swoim wyroku w sprawie Altmark (7) określił szereg warunków, które muszą być spełnione, aby rekompensata z tytułu wykonywania usługi świadczonej w ogólnym interesie gospodarczym nie stanowiła pomocy państwa. Warunki te mają zagwarantować, że rekompensata ograniczona do kosztów netto ponoszonych przez rentowne przedsiębiorstwa w związku z wykonywaniem usługi świadczonej w ogólnym interesie gospodarczym nie stanowi pomocy państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 Traktatu. Nadmierna rekompensata tych kosztów netto stanowi pomoc państwa, która może zostać uznana za zgodną z prawem na mocy obowiązujących zasad unijnych. Aby uniknąć sytuacji, w której niniejsze rozporządzenie będzie stosowane w celu obejścia warunków określonych w wyroku w sprawie Altmark oraz aby uniknąć negatywnego wpływu przyznawanej na podstawie niniejszego rozporządzenia pomocy de minimis na wymianę handlową poprzez łączenie tej pomocy z innymi rekompensatami dotyczącymi wykonywania tej samej usługi w ogólnym interesie gospodarczym, pomoc de minimis przyznawana na podstawie niniejszego rozporządzenia nie powinna być łączona z żadnym rodzajem rekompensaty za wykonywanie tej samej usługi niezależnie od tego, czy stanowi pomoc państwa zgodnie z wyrokiem w sprawie Altmark czy pomoc państwa zgodną z prawem zgodnie z decyzją 2012/21/UE lub komunikatem Komisji z 2011 r. zatytułowanym „Zasady ramowe Unii Europejskiej dotyczące pomocy państwa w formie rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych (2011)” (8). W związku z tym niniejsze rozporządzenie nie powinno stosować się do rekompensaty otrzymanej w odniesieniu do wykonywania usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym, na które przyznano również inne rodzaje rekompensaty, z wyjątkiem sytuacji, gdy ta inna rekompensata stanowi pomoc de minimis na podstawie innych rozporządzeń de minimis i spełnione zostają warunki łączenia pomocy określone w niniejszym rozporządzeniu.
(16)
W trosce o przejrzystość, równe traktowanie oraz prawidłowe stosowanie pułapu de minimis wszystkie państwa członkowskie powinny stosować tę samą metodę obliczeń. Aby ułatwić te obliczenia oraz pozostać w zgodzie z obecną praktyką stosowania zasady de minimis, kwoty pomocy, które nie mają formy dotacji pieniężnych, powinny być przeliczane na ekwiwalent dotacji brutto. Przy obliczaniu ekwiwalentu dotacji dla przejrzystych rodzajów pomocy innych niż dotacje oraz pomocy wypłacanej w kilku ratach należy stosować rynkowe stopy obowiązujące w chwili przyznawania takiej pomocy. Mając na względzie jednolite, przejrzyste i proste stosowanie zasad pomocy państwa, za rynkowe stopy stosowane do celów niniejszego rozporządzenia należy uznać stopy referencyjne, określone obecnie w komunikacie Komisji w sprawie zmiany metody ustalania stóp referencyjnych i dyskontowych (9).
(17)
W trosce o przejrzystość, równe traktowanie i możliwość skutecznego monitorowania niniejsze rozporządzenie powinno się stosować jedynie do pomocy de minimis o przejrzystym charakterze. Za pomoc o przejrzystym charakterze uważa się taką pomoc, w przypadku której możliwe jest wcześniejsze dokładne obliczenie ekwiwalentu dotacji brutto bez konieczności przeprowadzania oceny ryzyka. Takiego dokładnego obliczenia można przykładowo dokonać w odniesieniu do dotacji, dopłaty do oprocentowania i ograniczonych zwolnień podatkowych. Pomocy polegającej na wniesieniu kapitału nie należy uznawać za przejrzystą pomoc de minimis, chyba że łączna kwota dokapitalizowania ze środków publicznych nie przekracza pułapu de minimis. Pomocy polegającej na zastosowaniu kapitału podwyższonego ryzyka, o której mowa w Wytycznych wspólnotowych w sprawie pomocy państwa na wspieranie inwestycji kapitału podwyższonego ryzyka w małych i średnich przedsiębiorstwach (10), nie należy uznawać za przejrzystą pomoc de minimis, chyba że kapitał dostarczany każdemu z docelowych przedsiębiorstw w ramach obowiązującego w danym przypadku programu podwyższonego ryzyka nie przekracza pułapu pomocy de minimis. Pomoc polegającą na udzielaniu pożyczek należy uznać za przejrzystą pomoc de minimis, gdy ekwiwalent dotacji brutto został obliczony na podstawie rynkowych stóp procentowych obowiązujących w chwili przyznania pomocy.
(18)
Niezbędne jest zapewnienie pewności prawnej co do programów gwarancyjnych, które nie mogą wpływać na wymianę handlową i zakłócać konkurencji, a w odniesieniu do których dostępne są dane pozwalające na wiarygodną ocenę wszelkich potencjalnych skutków. Niniejsze rozporządzenie powinno zatem pozwolić na przeniesienie pułapu de minimis w wysokości 500 000 EUR na pułap gwarancyjny oparty na kwocie gwarantowanej indywidualnej pożyczki, będącej podstawą takiej gwarancji. Taki specjalny pułap powinien być obliczany przy użyciu metod oceny kwoty pomocy państwa zawartych w programach gwarancyjnych obejmujących pożyczki na rzecz rentownych podmiotów gospodarczych. Metody i dane stosowane do obliczania wartości pułapu właściwego dla gwarancji nie powinny dotyczyć podmiotów gospodarczych znajdujących się w trudnej sytuacji, o których mowa w Wytycznych wspólnotowych w sprawie pomocy państwa na ratowanie i restrukturyzację firm znajdujących się w trudnej sytuacji. Specjalny pułap nie powinien zatem mieć zastosowania do pomocy indywidualnej ad hoc przyznanej poza zakresem programu gwarancyjnego, do pomocy przyznanej podmiotom gospodarczym znajdującym się w trudnej sytuacji ani do gwarancji na transakcje bazowe niestanowiące pożyczki, takie jak gwarancje na transakcje kapitałowe. Przy ustalaniu wysokości specjalnego pułapu należy opierać się na założeniu, że biorąc pod uwagę górną stopę procentową (wskaźnik niedotrzymania zobowiązań netto) w wysokości 13 % - co w przypadku programów gwarancyjnych w Unii stanowi najgorszy scenariusz - gwarancję wynoszącą 3 750 000 EUR można uznać za mającą ekwiwalent dotacji brutto równy ogólnemu pułapowi pomocy de minimis wynoszącemu 500 000 EUR. Takie specjalne pułapy powinny obejmować jedynie gwarancje pokrywające do 80 % pożyczki bazowej. W kontekście stosowania niniejszego rozporządzenia, do określenia ekwiwalentu dotacji brutto zawartego w gwarancji państwa członkowskie mogą stosować metodę zgłoszoną na podstawie jednego z rozporządzeń Komisji dotyczących pomocy państwa i zatwierdzoną przez Komisję, o ile taka zatwierdzona metoda wyraźnie odnosi się do danego rodzaju gwarancji i danego rodzaju transakcji zabezpieczonych gwarancją.
(19)
Po zgłoszeniu danego środka pomocy przez państwo członkowskie Komisja może zbadać, czy środek ten - niebędący dotacją, pożyczką, gwarancją, wkładem kapitałowym, środkiem z zakresu kapitału wysokiego ryzyka ani ograniczonym zwolnieniem podatkowym - prowadzi do powstania ekwiwalentu dotacji brutto o wartości mniejszej niż wysokość pułapu de minimis, przez co mógłby zostać objęty przepisami niniejszego rozporządzenia.
(20)
Komisja ma obowiązek czuwać nad przestrzeganiem zasad przyznawania pomocy państwa, a w szczególności nad tym, aby zasady te były respektowane przy przyznawaniu pomocy de minimis. Zgodnie z zasadą współpracy ustanowioną w art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej państwa członkowskie powinny ułatwiać wypełnianie tego zadania poprzez ustanowienie niezbędnego mechanizmu gwarantującego, że łączna kwota pomocy przyznawanej zgodnie z zasadą de minimis temu samemu przedsiębiorstwu z tytułu wykonywania usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym nie przekroczy łącznego dopuszczalnego pułapu. W tym celu oraz w celu zapewnienia zgodności z przepisami dotyczącymi łączenia pomocy z pomocą de minimis na podstawie innych rozporządzeń de minimis, przyznając pomoc de minimis na podstawie niniejszego rozporządzenia, państwa członkowskie powinny informować zainteresowane przedsiębiorstwo o kwocie pomocy oraz o tym, że ma ona charakter de minimis, poprzez odesłanie do niniejszego rozporządzenia. Ponadto przed przyznaniem takiej pomocy zainteresowane państwo członkowskie powinno uzyskać od tego przedsiębiorstwa oświadczenie o wszelkiej innej pomocy de minimis objętej niniejszym rozporządzeniem lub innymi rozporządzeniami de minimis, otrzymanej w danym roku podatkowym oraz w dwóch poprzednich latach podatkowych. Ewentualnie państwa członkowskie powinny mieć możliwość zapewnienia przestrzegania pułapu, stosując rejestr centralny.
(21)
Niniejsze rozporządzenie powinno stosować się bez uszczerbku dla wymogów prawa Unii w dziedzinie zamówień publicznych oraz dodatkowych wymogów wynikających z Traktatu lub sektorowych przepisów unijnych.
(22)
Niniejsze rozporządzenie powinno stosować się do pomocy przyznanej przed jego wejściem w życie przedsiębiorstwom wykonującym usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym.
(23)
Komisja zamierza dokonać przeglądu niniejszego rozporządzenia pięć lat po jego wejściu w życie,
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
Zakres i definicje
1. Niniejsze rozporządzenie stosuje się do pomocy przyznawanej przedsiębiorstwom wykonującym usługę świadczoną w ogólnym interesie gospodarczym w rozumieniu art. 106 ust. 2 Traktatu.
2. Niniejsze rozporządzenie nie stosuje się do:
a)
pomocy przyznawanej przedsiębiorstwom działającym w sektorach rybołówstwa i akwakultury, objętych rozporządzeniem Rady (WE) nr 104/2000 (11);
b)
pomocy przyznawanej przedsiębiorstwom prowadzącym działalność związaną z produkcją podstawową produktów rolnych;
c)
pomocy przyznawanej przedsiębiorstwom prowadzącym działalność związaną z przetwarzaniem i wprowadzaniem do obrotu produktów rolnych w następujących przypadkach:
(i)
kiedy wysokość pomocy ustalana jest na podstawie ceny lub ilości takich produktów zakupionych od producentów surowców lub wprowadzonych na rynek przez podmioty gospodarcze objęte pomocą;
(ii)
kiedy przyznanie pomocy zależy od faktu jej przekazania w części lub w całości producentom surowców;
d)
pomocy przyznawanej na działalność związaną z wywozem do państw trzecich lub państw członkowskich, tzn. pomocy bezpośrednio związanej z ilością wywożonych produktów, tworzeniem i prowadzeniem sieci dystrybucyjnej lub innymi wydatkami bieżącymi związanymi z prowadzeniem działalności wywozowej;
e)
pomocy uwarunkowanej pierwszeństwem korzystania z towarów krajowych w stosunku do towarów sprowadzanych z zagranicy;
f)
pomocy przyznawanej przedsiębiorstwom działającym w sektorze węglowym zgodnie z definicją zawartą w decyzji Rady 2010/787/UE (12);
g)
pomocy przyznawanej podmiotom gospodarczym prowadzącym działalność zarobkową w zakresie przewozu drogowego;
h)
pomocy przyznawanej przedsiębiorstwom znajdującym się w trudnej sytuacji.
W przypadku gdy przedsiębiorstwa prowadzą działalność w sektorach, o których mowa w ust. 1 lit. a), b), c) lub g), a także sektorach niewyłączonych z zakresu stosowania niniejszego rozporządzenia, niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie wyłącznie do pomocy przyznanej w związku z działalnością w tych sektorach lub obszarach działalności, pod warunkiem że państwa członkowskie zagwarantują za pomocą odpowiednich środków, takich jak rozdzielenie działalności lub wyodrębnienie kosztów, że pomoc de minimis nie dotyczy działalności w wyłączonych sektorach na mocy niniejszego rozporządzenia.
3. Do celów niniejszego rozporządzenia:
a)
„produkty rolne” oznaczają produkty wymienione w załączniku I do Traktatu, z wyjątkiem produktów rybołówstwa;
b)
„przetwarzanie produktów rolnych” oznacza czynności wykonywane na produkcie rolnym, w wyniku których powstaje produkt będący również produktem rolnym, z wyjątkiem wykonywanych w gospodarstwach czynności niezbędnych do przygotowania produktów zwierzęcych lub roślinnych do pierwszej sprzedaży;
c)
„wprowadzanie do obrotu produktów rolnych” oznacza posiadanie lub wystawianie produktu w celu sprzedaży, oferowanie go na sprzedaż, dostawę lub każdy inny sposób wprowadzania produktu na rynek, z wyjątkiem jego pierwszej sprzedaży przez producenta surowców na rzecz podmiotów zajmujących się odsprzedażą lub przetwórstwem i czynności przygotowujących produkt do pierwszej sprzedaży; sprzedaż produktu przez producenta surowców konsumentowi końcowemu uznaje się za wprowadzanie do obrotu produktów rolnych, jeśli następuje w odpowiednio wydzielonym do tego celu miejscu.
Artykuł 2
Pomoc de minimis
1. Pomoc przyznana przedsiębiorstwom z tytułu wykonywania usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym nie spełnia wszystkich kryteriów określonych w art. 107 ust. 1 Traktatu i dlatego jest zwolniona z wymogu zgłoszenia przewidzianego w art. 108 ust. 3 Traktatu, o ile spełnia warunki określone w niniejszym artykule ust. 2-8.
2. Całkowita wartość pomocy de minimis przyznanej jednemu przedsiębiorstwu wykonującemu usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym przez dowolny okres trzech lat budżetowych nie może przekroczyć 500 000 EUR.
Pułap ten stosuje się bez względu na formę pomocy de minimis, a także bez względu na to, czy pomoc przyznana przez państwo członkowskie jest w całości czy w części finansowana z zasobów Unii. Okres, który należy wziąć pod uwagę, ustala się poprzez odniesienie do lat obrotowych stosowanych przez podmiot gospodarczy w danym państwie członkowskim.
3. Pułap określony w ust. 2 jest wyrażony jako dotacja pieniężna. Wszystkie podane wartości są wartościami brutto, czyli nie uwzględniają potrąceń z tytułu podatków, ani innych opłat. W przypadku gdy pomoc przyznawana jest w formie innej niż dotacja, kwotę pomocy stanowi ekwiwalent dotacji brutto pomocy.
Pomoc wypłacana w kilku ratach jest dyskontowana do wartości w momencie przyznania dotacji. Jako stopę procentową stosowaną do dyskontowania należy stosować stopę dyskontową mającą zastosowanie w momencie przyznania pomocy.
4. Niniejsze rozporządzenie stosuje się jedynie do pomocy, w odniesieniu do której możliwe jest dokładne obliczenie na zasadzie ex ante ekwiwalentu dotacji brutto bez potrzeby przeprowadzania oceny ryzyka („pomoc przejrzysta”). W szczególności:
a)
pomoc polegającą na udzielaniu pożyczek uznaje się za przejrzystą pomoc de minimis, gdy ekwiwalent dotacji brutto został obliczony na podstawie stopy referencyjnej obowiązującej w chwili przyznania pomocy;
b)
pomocy polegającej na wniesieniu kapitału nie uznaje się za przejrzystą pomoc de minimis, chyba że łączna kwota dokapitalizowania ze środków publicznych nie przekracza pułapu de minimis;
c)
pomocy obejmującej środki w zakresie kapitału podwyższonego ryzyka nie uznaje się za przejrzystą pomoc de minimis, chyba że kapitał dostarczany każdemu z docelowych podmiotów gospodarczych w ramach programu kapitału podwyższonego ryzyka nie przekracza pułapu de minimis;
d)
pomoc indywidualną przyznaną w ramach programu gwarancji przedsiębiorstwom, które nie należą do kategorii przedsiębiorstw zagrożonych, uznaje się za przejrzystą pomoc de minimis wówczas, gdy gwarantowana część pożyczki, na którą udziela się gwarancji w ramach takiego programu, nie przekracza kwoty 3 750 000 EUR na przedsiębiorstwo. Jeśli gwarantowana część tej pożyczki stanowi jedynie pewną część tego pułapu, uznaje się, że ekwiwalent dotacji brutto tej gwarancji odpowiada tej samej części pułapu, o którym mowa w ust. 2. Wartość gwarancji nie może przekroczyć 80 % wartości pożyczki. Programy gwarancyjne także uznaje się za przejrzyste, jeśli:
(i)
przed wdrożeniem programu metodologia obliczania ekwiwalentu dotacji brutto gwarancji została zaakceptowana po uprzednim zgłoszeniu jej Komisji zgodnie z rozporządzeniem przyjętym przez Komisję w dziedzinie pomocy państwa; oraz
(ii)
zatwierdzona metodologia wyraźnie odnosi się do tego rodzaju gwarancji i tego rodzaju transakcji bazowych, jakie w danym przypadku wchodzą w grę w kontekście stosowania niniejszego rozporządzenia.
5. W przypadku gdy łączna kwota pomocy de minimis przyznana na podstawie niniejszego rozporządzenia przedsiębiorstwu w ramach wykonywania usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym przekracza pułap określony w ust. 2, do tej kwoty nie stosuje się przepisów niniejszego rozporządzenia, nawet w odniesieniu do części, która nie przekracza tego pułapu. W takim wypadku nie można zastosować przywileju wynikającego z niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do takiego środka pomocy.
6. Pomocy de minimis na podstawie niniejszego rozporządzenia nie należy łączyć z pomocą państwa w odniesieniu do tych samych kosztów kwalifikowalnych, w przypadku gdyby taka kumulacja miała skutkować osiągnięciem wyższego poziomu intensywności pomocy niż ustalony pod kątem specyficznych uwarunkowań każdego przypadku w rozporządzeniu o grupowym wyłączeniu lub decyzji przyjętej przez Komisję.
7. Pomoc de minimis na podstawie niniejszego rozporządzenia można łączyć z pomocą de minimis na podstawie innych rozporządzeń o pomocy de minimis do pułapu określonego w ust. 2.
8. Pomocy de minimis na podstawie niniejszego rozporządzenia nie można jednak łączyć z żadną rekompensatą w odniesieniu do tych samych usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym, bez względu na to, czy stanowi ona pomoc państwa, czy nie.
Artykuł 3
Monitorowanie
1. W przypadku gdy państwo członkowskie ma zamiar przyznać przedsiębiorstwu pomoc de minimis na podstawie niniejszego rozporządzenia, powiadamia pisemnie to przedsiębiorstwo o kwocie przyszłej pomocy wyrażonej jako ekwiwalent dotacji brutto, usłudze świadczonej w ogólnym interesie gospodarczym, w odniesieniu do której pomoc jest przyznawana, oraz o jej charakterze de minimis, podając wyraźne odniesienie do niniejszego rozporządzenia, a także podając tytuł niniejszego rozporządzenia oraz odniesienie do jego publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Jeśli pomoc de minimis na podstawie niniejszego rozporządzenia przyznaje się różnym przedsiębiorstwom na podstawie programu pomocy, w ramach którego otrzymują one różne kwoty pomocy indywidualnej, państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o wypełnieniu tego obowiązku poprzez poinformowanie tych przedsiębiorstw o wysokości stałej kwoty odpowiadającej maksymalnej kwocie pomocy, która ma być przyznana w ramach tego programu. W takim przypadku stała kwota służy do określenia, czy nie przekroczono pułapu określonego w art. 2 ust. 2. Przed przyznaniem pomocy państwo członkowskie musi także uzyskać od przedsiębiorstwa wykonującego usługę świadczoną w ogólnym interesie gospodarczym oświadczenie, w formie pisemnej lub elektronicznej, na temat wszelkiej innej pomocy de minimis przyznanej na podstawie niniejszego rozporządzenia lub innych rozporządzeń dotyczących pomocy de minimis w czasie dwóch poprzednich lat podatkowych oraz bieżącego roku podatkowego.
Państwo członkowskie przyznaje nową pomoc de minimis na podstawie niniejszego rozporządzenia dopiero po upewnieniu się, że nie podniesie ona łącznej kwoty pomocy de minimis przyznanej danemu przedsiębiorstwu do poziomu przekraczającego próg określony w art. 2 ust. 2 oraz że reguły dotyczące łączenia pomocy zawarte w art. 2 ust. 6, 7 i 8 są przestrzegane.
2. W przypadku gdy państwo członkowskie ustanowiło centralny rejestr pomocy de minimis, zawierający pełne informacje o wszystkich przypadkach pomocy de minimis przyznanej przez dowolne władze w tym państwie członkowskim przedsiębiorstwom wykonującym usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym, wymóg określony w ust. 1 akapit pierwszy przestaje mieć zastosowanie, z chwilą gdy rejestr obejmuje okres trzech lat.
3. Państwa członkowskie rejestrują i gromadzą wszystkie informacje dotyczące stosowania niniejszego rozporządzenia. Dane takie zawierają wszelkie informacje konieczne do wykazania, że spełnione są warunki niniejszego rozporządzenia. Dane dotyczące indywidualnej pomocy de minimis przechowuje się przez 10 lat podatkowych od daty przyznania pomocy. Dane dotyczące programu pomocy de minimis przechowuje się przez 10 lat od daty przyznania ostatniej indywidualnej pomocy w ramach takiego programu. Na pisemny wniosek Komisji państwo członkowskie przekaże Komisji w ciągu 20 dni roboczych lub w ciągu dłuższego okresu określonego we wniosku, wszelkie informacje, jakie uzna ona za niezbędne do oceny, czy spełnione zostały warunki niniejszego rozporządzenia, a w szczególności czy nie zostały przekroczone łączne kwoty pomocy de minimis na podstawie niniejszego rozporządzenia lub inne rozporządzenia dotyczące pomocy de minimis.
Artykuł 4
Przepisy przejściowe
Niniejsze rozporządzenie stosuje się do pomocy de minimis przyznanej z tytułu wykonywania usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym przed jego wejściem w życie, jeżeli pomoc ta spełnia warunki określone w art. 1 i 2. Wszelka pomoc na wykonywanie usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym, niespełniająca tych warunków podlega ocenie zgodnie z odpowiednimi decyzjami, ramami, wytycznymi, komunikatami i zawiadomieniami.
Po upływie okresu obowiązywania niniejszego rozporządzenia wszelkie środki pomocy de minimis spełniające warunki określone w tym rozporządzeniu można wdrażać w sposób prawomocny przez kolejne sześć miesięcy.
Artykuł 5
Wejście w życie i okres obowiązywania
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie trzeciego dnia po dniu jego opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie stosuje się do dnia 31 grudnia 2018 r.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia 25 kwietnia 2012 r.