ROZHODNUTÍ RADY
ze dne 10. března 2011,
kterým se povoluje posílená spolupráce v oblasti vytvoření jednotné patentové ochrany
(2011/167/EU)
RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 329 odst. 1 této smlouvy,
s ohledem na žádosti podané Belgickým královstvím, Bulharskou republikou, Českou republikou, Dánským královstvím, Spolkovou republikou Německo, Estonskou republikou, Irskem, Řeckou republikou, Francouskou republikou, Kyperskou republikou, Lotyšskou republikou, Litevskou republikou, Lucemburským velkovévodstvím, Maďarskou republikou, Maltou, Nizozemským královstvím, Rakouskou republikou, Polskou republikou, Portugalskou republikou, Rumunskem, Republikou Slovinsko, Slovenskou republikou, Finskou republikou, Švédským královstvím a Spojeným královstvím Velké Británie a Severního Irska,
s ohledem na návrh Evropské komise,
s ohledem na souhlas Evropského parlamentu,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Podle čl. 3 odst. 3 Smlouvy o Evropské unii vytváří Unie vnitřní trh, usiluje o udržitelný rozvoj Evropy, založený na vyváženém hospodářském růstu, a podporuje vědecký a technický pokrok. K dosažení tohoto cíle přispívá vytvoření právních podmínek, které podnikům umožňují přizpůsobit svou činnost při výrobě a distribuci výrobků přes vnitrostátní hranice a poskytují jim větší volbu a více příležitostí. Jednotný patent se stejnými účinky po celé Unii by měl patřit mezi právní nástroje, které mají podniky k dispozici.
(2)
Podle článku 118 Smlouvy o fungování Evropské unie (EU) a v souvislosti s vytvořením a fungováním vnitřního trhu by měla opatření obsahovat vytvoření jednotné patentové ochrany v Unii a zavedení centralizovaného režimu pro udělování oprávnění, koordinaci a kontrolu na úrovni Unie.
(3)
Dne 5. července 2000 přijala Komise návrh nařízení Rady o patentu Společenství za účelem vytvoření jednotného patentu poskytujícího jednotnou ochranu po celé Unii. Dne 30. června 2010 přijala Komise návrh nařízení Rady o překladovém režimu pro patent Evropské unie (dále jen „návrh nařízení o překladovém režimu“), kterým se stanoví překladový režim použitelný pro patent Evropské unie.
(4)
Na zasedání Rady dne 10. listopadu 2010 bylo zaznamenáno, že neexistuje jednomyslný postoj ohledně další práce na návrhu nařízení překladovém režimu. Dne 10. prosince 2010 se potvrdilo, že existují nepřekonatelné překážky, které v současné a dohledné době znemožňují dosáhnout jednomyslné shody. Jelikož pro konečnou dohodu o jednotné patentové ochraně je nutné dosáhnout shody o návrhu nařízení překladovém režimu, bylo shledáno, že cíle vytvořit jednotnou patentovou ochranu pro Unii nelze uplatněním příslušných ustanovení Smluv v přiměřené době dosáhnout.
(5)
Za těchto okolností podalo v dopisech ze dne 7., 8. a 13. prosince 2010 dvanáct členských států, totiž Dánsko, Německo, Estonsko, Francie, Litva, Lucembursko, Nizozemsko, Polsko, Slovinsko, Finsko, Švédsko a Spojené království, Komisi žádosti, v nichž uvedlo, že hodlají mezi sebou navázat posílenou spolupráci v oblasti vytvoření jednotné patentové ochrany na základě stávajících návrhů podporovaných těmito členskými státy během jednání, a požádalo, aby Komise za tím účelem předložila návrh Radě. Žádosti byly potvrzeny na zasedání Rady dne 10. prosince 2010. Mezitím zaslalo třináct dalších členských států, totiž Belgie, Bulharsko, Česká republika, Irsko, Řecko, Kypr, Lotyšsko, Maďarsko, Malta, Rakousko, Portugalsko, Rumunsko a Slovensko, Komisi dopis uvádějící, že si rovněž přejí účastnit se zamýšlené posílené spolupráce. O posílenou spolupráci požádalo celkem dvacet pět členských států.
(6)
Posílená spolupráce by měla poskytnout nezbytný právní rámec pro vytvoření jednotné patentové ochrany v zúčastněných členských státech a zajistit podnikům v celé Unii možnost zlepšit jejich konkurenceschopnost tím, že se budou moci rozhodnout pro jednotnou patentovou ochranu v zúčastněných členských státech, a rovněž přispět k vědeckému a technickému pokroku.
(7)
Posílená spolupráce by se měla zaměřit na vytvoření jednotného patentu, a poskytnout tak jednotnou ochranu na územích zúčastněných členských států, jež bude poskytována pro všechny tyto členské státy Evropským patentovým úřadem (EPO). Použitelný překladový režim, jenž je nezbytnou součástí jednotného patentu, by měl být jednoduchý a nákladově efektivní a měl by odpovídat režimu, který je uveden v návrhu nařízení Rady o překladovém režimu pro patent Evropské unie, jejž Komise předložila dne 30. června 2010, rozšířeným o prvky kompromisu navrženého předsednictvím v listopadu roku 2010, kterému se v Radě dostalo široké podpory. Překladový režim by měl zachovat možnost podávat přihlášky patentů EPO v jakémkoli jazyce Unie a měl by zajistit náhradu nákladů spojených s překladem přihlášek podaných v jazycích, které nejsou úředními jazyky EPO. Patent s jednotným účinkem by měl být udělován pouze v jednom z úředních jazyků EPO, jak stanoví Úmluva o udělování evropských patentů (Evropská patentová úmluva). Žádné další překlady by neměly být požadovány, aniž je dotčena přechodná úprava, která by měla být přiměřená a požadovat dodatečné překlady na dočasném základě, bez právního účinku a výlučně pro informační účely. Uplatňování přechodné úpravy by v každém případě mělo skončit, jakmile budou dostupné vysoce kvalitní strojové překlady, za předpokladu objektivního posouzení jejich kvality. V případě sporu se na držitele patentu uplatní povinnost povinného překladu.
(8)
Podmínky stanovené v článku 20 Smlouvy o EU a v článcích 326 a 329 Smlouvy o fungování EU jsou splněny.
(9)
Oblast, ve které by došlo k posílené spolupráci, totiž přijetí opatření k vytvoření jednotného patentu, jenž by poskytoval ochranu po celé Unii, a zavedení centralizovaného režimu pro udělování oprávnění, koordinaci a kontrolu na úrovni Unie, je vymezena článkem 118 Smlouvy o fungování EU jako jedna z oblastí v působnosti Smluv.
(10)
Na zasedání Rady dne 10. listopadu 2010 bylo zaznamenáno a dne 10. prosince 2010 potvrzeno, že v přiměřené lhůtě nemůže Unie jako celek dosáhnout cíle vytvořit jednotnou patentovou ochranu v rámci Unie, čímž došlo ke splnění požadavku čl. 20 odst. 2 Smlouvy o EU, který stanoví, že posílená spolupráce smí být přijata až jako poslední prostředek.
(11)
Posílená spolupráce v oblasti vytvoření jednotné patentové ochrany podporuje vědecký a technický pokrok a fungování vnitřního trhu. Vytvoření jednotné patentové ochrany pro skupinu členských států by zvýšilo úroveň patentové ochrany, protože by umožnilo získat jednotnou patentovou ochranu na územích zúčastněných členských států a pro dotčená území odstranit náklady a složitost. Prosazuje tak cíle Unie, chrání její zájmy a posiluje její proces integrace v souladu s čl. 20 odst. 1 Smlouvy o EU.
(12)
Jednotná patentová ochrana není zahrnuta do seznamu výlučných pravomocí uvedeného v čl. 3 odst. 1 Smlouvy o fungování EU. Právní základ pro vytvoření evropských práv duševního vlastnictví představuje článek 118 Smlouvy o fungování EU, který je součástí kapitoly 3 (Sbližování právních předpisů) hlavy VII (Společná pravidla pro hospodářskou soutěž, daně a sbližování právních předpisů), a konkrétně odkazuje na vytvoření a fungování vnitřního trhu, jenž je podle článku 4 Smlouvy o fungování EU jednou ze sdílených pravomocí Unie. Vytvoření jednotné patentové ochrany včetně použitelného překladového režimu proto spadá mezi nevýlučné pravomoci Unie.
(13)
Posílená spolupráce v oblasti vytvoření jednotné patentové ochrany je v souladu se Smlouvami a právem Unie a nenarušuje vnitřní trh ani hospodářskou, sociální či územní soudržnost. Nevytváří překážku ani diskriminaci v obchodu mezi členskými státy, ani nenarušuje hospodářskou soutěž mezi nimi.
(14)
Posílená spolupráce v oblasti vytvoření jednotné patentové ochrany zachovává pravomoci, práva a povinnosti nezúčastněných členských států. Možnost získat jednotnou patentovou ochranu na území zúčastněných členských států nemá vliv na dostupnost nebo podmínky patentové ochrany na území nezúčastněných členských států. Podniky z nezúčastněných členských států by navíc měly mít možnost získat jednotnou patentovou ochranu na území zúčastněných členských států za stejných podmínek jako podniky ze zúčastněných členských států. Stávající pravidla nezúčastněných členských států, která stanoví podmínky pro získání patentové ochrany na jejich území, zůstávají nedotčena.
(15)
Posílená spolupráce v oblasti vytvoření jednotné patentové ochrany by byla v souladu s patentovým právem Unie zejména proto, že by zachovala dosavadní acquis.
(16)
S výhradou dodržení všech podmínek účasti stanovených v tomto rozhodnutí je posílená spolupráce v oblasti vytvoření jednotné patentové ochrany kdykoli otevřena všem členským státům, které projeví ochotu dodržet akty již přijaté v jejím rámci, jak stanoví článek 328 Smlouvy o fungování EU,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Belgickému království, Bulharské republice, České republice, Dánskému království, Spolkové republice Německo, Estonské republice, Irsku, Řecké republice, Francouzské republice, Kyperské republice, Lotyšské republice, Litevské republice, Lucemburskému velkovévodství, Maďarské republice, Maltě, Nizozemskému království, Rakouské republice, Polské republice, Portugalské republice, Rumunsku, Republice Slovinsko, Slovenské republice, Finské republice, Švédskému království a Spojenému království Velké Británie a Severního Irska se povoluje navázat mezi sebou posílenou spolupráci v oblasti vytvoření jednotné patentové ochrany při použití příslušných ustanovení Smluv.
Článek 2
Toto rozhodnutí vstupuje v platnost dnem přijetí.
V Bruselu dne 10. března 2011.
DECYZJA RADY
z dnia 10 marca 2011 r.
w sprawie upoważnienia do podjęcia wzmocnionej współpracy w dziedzinie tworzenia jednolitego systemu ochrony patentowej
(2011/167/UE)
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 329 ust. 1,
uwzględniając wnioski Królestwa Belgii, Republiki Bułgarii, Republiki Czeskiej, Królestwa Danii, Republiki Federalnej Niemiec, Republiki Estońskiej, Irlandii, Republiki Greckiej, Republiki Francuskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Wielkiego Księstwa Luksemburga, Republiki Węgierskiej, Malty, Królestwa Niderlandów, Republiki Austrii, Rzeczpospolitej Polskiej, Republiki Portugalskiej, Rumunii, Republiki Słowenii, Republiki Słowackiej, Republiki Finlandii, Królestwa Szwecji oraz Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
uwzględniając zgodę Parlamentu Europejskiego,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Zgodnie z art. 3 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) Unia ustanawia rynek wewnętrzny, działa na rzecz trwałego rozwoju Europy, którego podstawą jest zrównoważony wzrost gospodarczy, oraz wspiera postęp naukowo-techniczny. Stworzenie warunków prawnych, które umożliwią przedsiębiorstwom dostosowanie działalności w zakresie produkcji i dystrybucji ponad granicami krajowymi oraz zapewnią przedsiębiorstwom większy wybór i większe możliwości, przyczynia się do osiągnięcia tego celu. Jednolity patent zapewniający takie same skutki na całym terytorium Unii powinien stanowić jeden z instrumentów prawnych, jakie mają do swojej dyspozycji przedsiębiorstwa.
(2)
Zgodnie z art. 118 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) i w kontekście ustanawiania i funkcjonowania rynku wewnętrznego przyjmowane środki powinny dotyczyć utworzenia jednolitej ochrony patentowej w całej Unii i ogólnounijnych scentralizowanych systemów zezwoleń, koordynacji i nadzoru.
(3)
W dniu 5 lipca 2000 r. Komisja przyjęła wniosek dotyczący rozporządzenia Rady w sprawie patentu wspólnotowego, którego celem było utworzenie jednolitego patentu zapewniającego jednolitą ochronę w całej Unii. W dniu 30 czerwca 2010 r. Komisja przyjęła wniosek dotyczący rozporządzenia Rady w sprawie ustaleń dotyczących tłumaczeń patentu Unii Europejskiej (zwanego dalej „proponowanym rozporządzeniem w sprawie tłumaczeń”), który zawiera ustalenia mające zastosowanie do patentu Unii Europejskiej.
(4)
Na posiedzeniu Rady w dniu 10 listopada 2010 r. odnotowano, że nie udało się osiągnąć jednomyślności co do prowadzenia dalszych prac nad proponowanym rozporządzeniem w sprawie tłumaczeń. W dniu 10 grudnia 2010 r. potwierdzono, że występują trudności nie do pokonania, które sprawiają, że nie da się osiągnąć jednomyślności ani obecnie, ani w możliwej do przewidzenia przyszłości. Ponieważ porozumienie co do proponowanego rozporządzenia Rady w sprawie tłumaczeń jest konieczne, by doprowadzić do ostatecznego porozumienia w kwestii jednolitej ochrony patentowej w Unii, uznano, że cel polegający na utworzeniu jednolitego systemu ochrony patentowej w Unii nie może zostać osiągnięty w rozsądnym terminie przy zastosowaniu odpowiednich postanowień Traktatów.
(5)
W tej sytuacji dwanaście państw członkowskich, a mianowicie Dania, Niemcy, Estonia, Francja, Litwa, Luksemburg, Niderlandy, Polska, Słowenia, Finlandia, Szwecja oraz Zjednoczone Królestwo, w pismach do Komisji z 7, 8 i 13 grudnia 2010 r. wyraziło chęć podjęcia między sobą wzmocnionej współpracy w dziedzinie tworzenia jednolitego systemu ochrony patentowej na podstawie istniejących wniosków, które państwa te poparły podczas negocjacji; w swoich pismach wspomniane państwa poprosiły, by Komisja przedłożyła Radzie wniosek w tej sprawie. Prośby te potwierdzono na posiedzeniu Rady w dniu 10 grudnia 2010 r. Następnie kolejne trzynaście państw członkowskich - Belgia, Bułgaria, Republika Czeska, Irlandia, Grecja, Cypr, Łotwa, Węgry, Malta, Austria, Portugalia, Rumunia i Słowacja powiadomiło Komisję o chęci uczestnictwa w planowanej wzmocnionej współpracy. Ogółem dwadzieścia pięć państw członkowskich zgłosiło chęć nawiązania wzmocnionej współpracy.
(6)
Wzmocniona współpraca powinna zapewnić ramy prawne niezbędne do utworzenia jednolitego systemu ochrony patentowej w uczestniczących państwach członkowskich oraz zagwarantować przedsiębiorstwom w całej Unii szansę poprawy konkurencyjności przez stworzenie możliwości ubiegania się o uzyskanie jednolitej ochrony patentowej w uczestniczących państwach członkowskich oraz przyczyniania się do postępu naukowo-technicznego.
(7)
Celem wzmocnionej współpracy powinno być utworzenie jednolitego patentu, który zapewniłby taki sam poziom ochrony na terytoriach uczestniczących państw członkowskich, jaki tym wszystkim państwom gwarantowałby Europejski Urząd Patentowy (EPO). Odnośne ustalenia dotyczące tłumaczeń, które będą stanowić nieodzowny element jednolitego systemu patentowego, powinny być proste i racjonalne pod względem kosztów i powinny odpowiadać ustaleniom zawartym we wniosku dotyczącym rozporządzenia Rady w sprawie ustaleń dotyczących tłumaczeń patentu Unii Europejskiej przedstawionym przez Komisję w dniu 30 czerwca 2010 r. oraz we fragmentach zaproponowanego przez prezydencję w listopadzie 2010 r. kompromisu, który spotkał się z szerokim poparciem w Radzie. Ustalenia dotyczące tłumaczeń utrzymywałyby możliwość składania zgłoszeń patentowych w EPO w dowolnym języku Unii i zapewniałyby zwrot kosztów związanych z tłumaczeniem wniosków złożonych w językach innych niż jeden z języków urzędowych EPO. Patent mający jednolity skutek powinien być przyznawany wyłącznie w jednym z języków urzędowych EPO, zgodnie z Konwencją o udzielaniu patentów europejskich (konwencja o patencie europejskim). Nie byłyby wymagane jakiekolwiek inne tłumaczenia, bez uszczerbku dla ustaleń przejściowych, które byłyby proporcjonalne i przez określony czas wymagałyby wykonywania dodatkowych tłumaczeń niemających skutków prawnych i służących wyłącznie do celów informacyjnych. Ustalenia przejściowe wygasłyby w każdym przypadku z chwilą udostępnienia wysokiej jakości tłumaczeń maszynowych z zastrzeżeniem obiektywnej oceny tej jakości. W przypadku sporu właściciela patentu powinny obowiązywać wiążące wymogi dotyczące tłumaczeń.
(8)
Warunki określone w art. 20 TUE oraz w art. 326 i 329 TFUE zostały spełnione.
(9)
Dziedzina, w której nawiązano by wzmocnioną współpracę, tj. ustanowienie środków w celu utworzenia jednolitego patentu zapewniającego ochronę w całej Unii oraz wprowadzenia scentralizowanych ogólnounijnych systemów zezwoleń, koordynacji i nadzoru, jest na mocy art. 118 TFUE jedną z dziedzin podlegających postanowieniom Traktatów.
(10)
Na posiedzeniu Rady w dniu 10 listopada 2010 r. odnotowano, a na posiedzeniu w dniu 10 grudnia 2010 r. potwierdzono, że cel polegający na ustanowieniu jednolitego systemu ochrony patentowej w całej Unii nie może zostać osiągnięty w rozsądnym terminie przez Unię jako całość; oznacza to, że spełniono wymóg określony w art. 20 ust. 2 TUE, zgodnie z którym decyzja upoważniająca do podjęcia wzmocnionej współpracy może zostać przyjęta jedynie w ostateczności.
(11)
Wzmocniona współpraca w dziedzinie utworzenia jednolitego systemu ochrony patentowej ma na celu wspieranie postępu naukowo-technicznego oraz funkcjonowania rynku wewnętrznego. Utworzenie jednolitego systemu ochrony patentowej w odniesieniu do grupy państw członkowskich przyczyni się do poprawy poziomu ochrony patentowej dzięki zapewnieniu możliwości uzyskania jednolitej ochrony patentowej na terytoriach uczestniczących państw członkowskich oraz wyeliminowania kosztów i trudności na terytoriach tych państw. W ten sposób realizuje się cele Unii, chroni jej interesy i wzmacnia proces integracji zgodnie z art. 20 ust. 1 TUE.
(12)
Utworzenie jednolitego systemu ochrony patentowej nie zostało uwzględnione w zawartym w art. 3 ust. 1 TFUE wykazie dziedzin, w których Unia ma wyłączne kompetencje. Podstawą prawną tworzenia europejskich praw własności intelektualnej jest art. 118 TFUE zawarty w rozdziale 3 (Zbliżanie ustawodawstw) tytułu VII (Wspólne reguły w dziedzinie konkurencji, podatków i zbliżenia ustawodawstw); w artykule tym mowa jest o ustanowieniu i funkcjonowaniu rynku wewnętrznego stanowiącego jedną z dziedzin, w której zgodnie z art. 4 TFUE Unia ma kompetencje dzielone. W związku z tym utworzenie jednolitego systemu ochrony patentowej wraz z mającymi zastosowanie ustaleniami dotyczącymi tłumaczeń wchodzi w zakres kompetencji niewyłącznych Unii.
(13)
Wzmocniona współpraca w dziedzinie utworzenia jednolitego systemu ochrony patentowej jest zgodna z Traktatami i prawem Unii i nie narusza rynku wewnętrznego ani spójności gospodarczej, społecznej lub terytorialnej. Nie stanowi również przeszkody ani nie prowadzi do dyskryminacji w handlu między państwami członkowskimi, nie zakłóca również konkurencji między nimi.
(14)
Wzmocniona współpraca w dziedzinie tworzenia jednolitego systemu ochrony patentowej nie narusza kompetencji, praw i zobowiązań nieuczestniczących państw członkowskich. Możliwość uzyskania jednolitej ochrony patentowej na terytorium uczestniczących państw członkowskich nie wpływa na dostępność ani warunki ochrony patentowej na terytoriach nieuczestniczących państw członkowskich. Ponadto przedsiębiorstwa z nieuczestniczących państw członkowskich powinny mieć możliwość uzyskania jednolitej ochrony patentowej na terytoriach uczestniczących państw członkowskich na takich samych warunkach co przedsiębiorstwa z uczestniczących państw członkowskich. Wzmocniona współpraca nie ma wpływu na obowiązujące w nieuczestniczących państwach członkowskich przepisy określające warunki uzyskania ochrony patentowej na ich terytoriach.
(15)
Wzmocniona współpraca w dziedzinie utworzenia jednolitego systemu ochrony patentowej byłaby zgodna w szczególności z prawem Unii dotyczącym patentów, ponieważ wzmocniona współpraca nie naruszałaby istniejącego dorobku prawnego Unii.
(16)
Pod warunkiem że spełnione zostaną wszelkie warunki uczestnictwa określone w niniejszej decyzji, do wzmocnionej współpracy w dziedzinie tworzenia jednolitego systemu ochrony patentowej mogą przystąpić wszystkie państwa członkowskie, które zgodnie z art. 328 TFUE są gotowe przestrzegać aktów już przyjętych w ramach tej współpracy,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Niniejszym upoważnia się Królestwo Belgii, Republikę Bułgarii, Republikę Czeską, Królestwo Danii, Republikę Federalną Niemiec, Republikę Estońską, Irlandię, Republikę Grecką, Republikę Francuską, Republikę Cypryjską, Republikę Łotewską, Republikę Litewską, Wielkie Księstwo Luksemburga, Republikę Węgierską, Maltę, Królestwo Niderlandów, Republikę Austrii, Rzeczpospolitą Polską, Republikę Portugalską, Rumunię, Republikę Słowenii, Republikę Słowacką, Republikę Finlandii, Królestwo Szwecji oraz Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej do podjęcia między sobą wzmocnionej współpracy w dziedzinie tworzenia jednolitego systemu ochrony patentowej przy zastosowaniu odpowiednich postanowień Traktatów.
Artykuł 2
Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej przyjęcia.
Sporządzono w Brukseli dnia 10 marca 2011 r.