ROZHODNUTÍ KOMISE
ze dne 6. července 2010
o státní podpoře C 34/08 (ex N 170/08), kterou hodlá Německo poskytnout podniku Deutsche Solar AG
(oznámeno pod číslem K(2010) 4489)
(Pouze německé znění je závazné)
(Text s významem pro EHP)
(2011/4/EU)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 108 odst. 2 první pododstavec této smlouvy,
s ohledem na Dohodu o Evropském hospodářském prostoru, a zejména na čl. 62 odst. 1 písm. a) uvedené dohody,
poté, co v souladu s uvedeným článkem vyzvala zúčastněné strany k podání připomínek (1)
vzhledem k těmto důvodům:
1. ŘÍZENÍ
(1)
Elektronickým oznámením ze dne 28. března 2008, které Komise zaevidovala téhož dne, sdělilo Německo Komisi v souladu s individuální ohlašovací povinností stanovenou v pokynech k vnitrostátní regionální podpoře na období 2007-2013 (2) (dále jen „pokyny k regionální podpoře“), že chce podniku Deutsche Solar AG ve Freibergu (Sasko, Německo) poskytnout regionální podporu pro velký investiční projekt vybudování závodu na výrobu solárních destiček.
(2)
Dne 27. února 2008 a dne 25. června 2008 se konala setkání zástupců útvarů Komise a Německa. Dopisem ze dne 28. května 2008 si Komise vyžádala dodatečné informace a dne 10. června 2008 zaslala žádost o informace. Tyto informace poskytlo Německo dopisem ze dne 16. června 2008.
(3)
Dopisem ze dne 16. července 2008 (K(2008) 3507 v konečném znění) informovala Komise Německo o svém rozhodnutí zahájit řízení v souladu s čl. 108 odst. 2 Smlouvy o fungování Evropské unie (SFEU).
(4)
Rozhodnutí Komise o zahájení řízení bylo dne 26. srpna 2008 zveřejněno v Úředním věstníku Evropské unie (3). Komise vyzvala zúčastněné strany, aby k opatření podpory předložily své připomínky.
(5)
Dopisem ze dne 7. srpna 2008 (A/16575) a ze dne 26. září 2008 (A/19789) požádalo Německo o prodloužení lhůty pro sdělení připomínek. Dopisem ze dne 31. října 2008 (A/22972) a dopisem ze dne 2. prosince 2008 (A/25961) obdržela Komise připomínky Německa. Od třetích stran neobdržela Komise žádné připomínky.
(6)
Dopisy ze dne 7. dubna 2009 (A/8226), 29. května 2009 (A/13120), 4. prosince 2009 (A/25461), 17. prosince 2009 (A/26433), 12. ledna 2010 (A/550), 26. dubna 2010 (A/7045), 14. května 2010 (A/8206) a 10. června 2010 (A/9628) poskytlo Německo Komisi dodatečné informace.
(7)
Dne 12. října 2009 se v Berlíně konalo setkání zástupců Komise a Německa a také investora.
2. PODROBNÝ POPIS PODPORY
2.1 Cíl opatření
(8)
Cílem projektu podpory je podpora regionálního rozvoje. Investice budou učiněny ve východoněmeckém Freibergu ve spolkové zemi Sasko, který je regionem splňujícím podmínky pro poskytnutí podpory ve smyslu čl. 107 odst. 3 písm. a) SFEU.
(9)
Německo hodlá podniku Deutsche Solar AG (dále jen „DS“) poskytnout pro vybudování závodu na výrobu solárních destiček regionální investiční podporu. Celkové způsobilé náklady oznámené investice dosáhnou částky 350 milionů EUR (v nominální hodnotě).
2.2 Příjemce podpory
(10)
Příjemcem finanční podpory je podnik DS, který vyrábí solární destičky z krystalického křemíku. DS je dceřinou společností ve stoprocentním vlastnictví podniku SolarWorld AG (dále jen „SW“). Skupina SW, která vlastní výrobní závody v Německu, USA a Jižní Koreji, je v celosvětovém měřítku aktivní v oblasti fotovoltaického průmyslu, její činnost zahrnuje všechny stupně využití solární energie, od suroviny křemíku až po hotové solární elektrárny. Skupina SW vyrábí solární destičky, solární články a solární moduly, nikoli však integrované solární systémy (4). V roce 2009 měla skupina SW 2 000 zaměstnanců a vykázala konsolidovaný příjem ve výši více než jedné miliardy EUR.
(11)
Kromě plánovaného výrobního závodu ve Freibergu-Ost, který je předmětem oznámeného investičního projektu, vlastní DS ve Freibergu již dva jiné výrobní závody (jeden v průmyslovém parku Freiberg-Süd a druhý v průmyslovém parku Freiberg-Saxonia). Všechny tři výrobní závody jsou od sebe vzdáleny asi pět až šest kilometrů. V roce 2007 dosáhl obrat podniku DS 318 milionů EUR. V roce 2008 měl DS 770 zaměstnanců. Skupina SW má ve Freibergu další dceřiné společnosti ve stoprocentním vlastnictví, jsou to podniky Deutsche Cell GmbH (výroba solárních článků), Solar Factory GmbH (výroba solárních modulů), Sunicon AG (recyklace křemíku), SolarWorld Innovations GmbH (F&E) a SolarWorld Solicium GmbH (výroba křemíku). Mimo to drží SW 49 % podíl v podniku JSSi GmbH (výroba křemíku), který sídlí ve Freibergu a s podnikem Evonik Degussa GmbH tvoří společný podnik.
2.3 Projekt
2.3.1 Oznámený projekt (Freiberg-Ost)
(12)
Německo oznámilo podporu určenou pro velký investiční projekt podniku DS, který představuje vybudování nového závodu na výrobu polykrystalických solárních destiček ve Freibergu-Ost. Nový výrobní závod má mít nominální roční kapacitu 500 MWp ročně (5).
(13)
Projekt byl zahájen dne 18. prosince 2007. Měl by být dokončen v roce 2010 a do konce téhož roku by měl dosáhnout plné výrobní kapacity.
(14)
Podnik DS uvedl, že díky projektu vznikne v daném regionu, který se vyznačuje velkou mírou nezaměstnanosti, nejméně 130 pracovních míst přímo a nepřímo stejný počet pracovních míst.
2.3.2 Dřívější projekty (Freiberg-Süd)
(15)
V době, kdy byla podpora oznámena, informovalo Německo Komisi o plánované podpoře pro další investici v podniku DS (projekt P3 ve Freibergu-Süd), tento projekt měl být zahájen téměř souběžně s oznámeným projektem (dne 1. září 2007) a týkal se rozšíření stávajícího závodu na výrobu solárních destiček z 350 MWp na 500 MWp. Způsobilé náklady na projekt dosáhnou částky 49 milionů EUR (v nominální hodnotě). Pro tyto investice hodlalo Německo poskytnout regionální podporu v nominální hodnotě 14 milionů EUR. Od podpory pro projekt P3 však bylo upuštěno a po zahájení formálního vyšetřovacího řízení informovalo Německo Komisi, že pro tento projekt nebyla vyplacena žádná státní podpora, a ani v budoucnu poskytnuta nebude.
(16)
Po zahájení formálního vyšetřovacího řízení informovalo Německo Komisi o podpoře, která byla ještě před zmíněným projektem P3 poskytnuta na jiný investiční projekt podniku DS, tento projekt byl zahájen dne 1. června 2006, tj. během tříletého období počínaje zahájením oznámeného investičního projektu ve Freibergu-Ost. Projekt P2 se týká dřívějšího rozšíření stávajícího závodu na výrobu solárních destiček (z 270 na 350 MWp). Podpora obnášela 16 905 000 EUR v nominální hodnotě, přičemž způsobilé náklady obnášely 49 995 991 EUR v nominální hodnotě. Podpora byla poskytnuta v roce 2006 na základě stávajícího režimu podpor (6).
2.4 Právní základ
(17)
Podpora ve prospěch oznámeného projektu Freiberg-Ost má být poskytnuta v rámci stávajícího režimu podpory, a to ve formě přímé dotace a investiční prémie.
(18)
Právním základem pro přímou dotaci bude „36. rámcový plán společného programu - zlepšování regionálních hospodářských struktur“ (7).
(19)
Investiční prémie bude poskytnuta na základě „Zákona o investičních prémiích 2007“ (8) („Investitionszulagengesetz 2007“), popřípadě na základě jeho následné úpravy „Zákona o investičních prémiích 2010“ („Investitionszulagengesetz 2010“) (9).
2.5 Investiční náklady
(20)
Způsobilé investiční náklady oznámeného projektu Freiberg-Ost obnáší celkem 350 000 000 EUR v nominální hodnotě. Rozpis způsobilých nákladů na jednotlivé roky je následující:
(v eurech)
2008
2009
2010
Celkem
Způsobilé náklady
136 000 000
164 000 000
50 000 000
350 000 000
2.6 Financování projektu:
(21)
Podnik DS bude oznámený projekt Freiberg-Ost financovat prostřednictvím vyžádané podpory a prostřednictvím vlastních zdrojů a (bankovních) půjček. Rozpis příslušných částek v nominální hodnotě podle zdroje je následující:
(v eurech)
Zdroj
Částka
Vlastní zdroje
[…] (10)
Podpora podle společného programu a režim pro investiční prémie
45 395 000
Bankovní půjčka (nezajištěná státní zárukou)
(…)
Celkem
350 000 000
2.7 Maximální intenzita regionální podpory
(22)
Freiberg (svobodný stát Sasko) leží v regionu splňujícím podmínky pro poskytnutí podpory ve smyslu čl. 107 odst. 3 písm. a) SFEU; podle pokynů k regionální podpoře a podle německé mapy regionální podpory (11), která platila v době oznámení, je v případě státní podpory pro velké podniky přípustná maximální intenzita podpory ve výši 30 % hrubého ekvivalentu podpory.
2.8 Výše a intenzita podpory
(23)
Příjemce podpory požádal o podporu pro oznámený projekt dne 17. srpna 2007. Dopisem ze dne 22. srpna 2007 informovalo Německo příjemce podpory o tom, že projekt je způsobilý pro podporu. Německo přislíbilo, že neposkytne podporu dříve, než ji schválí Komise, a že podpora nepřekročí maximální částku podpory.
(24)
Německo původně oznámilo, že na investiční projekt v podniku DS ve Freibergu-Ost poskytne regionální podporu v nominální hodnotě 48 milionů EUR. Komise však ohledně podpory zahájila formální vyšetřovací řízení, neboť měla pochybnosti, zda projekt ve Freibergu-Süd, který již podporu obdržel, a oznámený projekt nejsou jedinou investicí ve smyslu bodu 60 pokynů k regionální podpoře; Komise se rovněž obávala, že oznámená intenzita podpory tak překročí maximální intenzitu (při uplatnění metody odpočtu podle bodu 67 pokynů k regionální podpoře).
(25)
Po zahájení formálního vyšetřovacího řízení sdělilo Německo Komisi, že od poskytnutí podpory pro projekt P3 ve Freibergu-Süd upustilo. Kromě toto snížilo výši oznámené podpory pro projekt podniku DS ve Freibergu-Ost na 40 364 760 EUR (současná hodnota (12), což odpovídá intenzitě podpory ve výši 12,97 % hrubého ekvivalentu podpory; cílem bylo snížit celkovou výši podpory, která byla poskytnuta na způsobilé celkové náklady (současná hodnota 402 865 942 EUR) oznámeného projektu a dřívějších, během tří let realizovaných projektů P2 a P3, na přípustnou maximální intenzitu podpory (současná hodnota 55 749 652 EUR - 14,06 % hrubého ekvivalentu podpory), pokud by projekt byl považován za jedinou investici.
2.9 Obecné povinnosti
(26)
Německo se Komisi zavázalo, že:
-
během dvou měsíců po poskytnutí podpory zašle Komisi kopii dohody o státní podpoře s podpisem orgánu udělujícího povolení a podpisem příjemce,
-
bude každých pět let ode dne schválení podpory Komisí předkládat Komisi průběžnou zprávu (obsahující informace o vyplacené podpoře, o provádění rozhodnutí o udělení podpory a informace o investičních projektech na stejném stanovišti/ve stejném výrobním závodě),
-
předloží podrobnou závěrečnou zprávu, která bude vycházet z oznámeného plánu financování, a to během šesti měsíců po vyplacení poslední tranše podpory.
3. DŮVODY PRO ZAHÁJENÍ FORMÁLNÍHO VYŠETŘOVACÍHO ŘÍZENÍ
(27)
Ve svém rozhodnutí o zahájení formálního vyšetřovacího řízení ohledně této věci vyjádřila Komise pochybnosti o slučitelnosti podpory s vnitřním trhem na základě čl. 107 odst. 3 písm. a) SFEU a pokynů k regionální podpoře.
(28)
Aby nedocházelo k umělému dělení velkých investičních projektů na dílčí projekty s cílem obejít ustanovení pokynů k regionální podpoře, bude investiční projekt považován za „jedinou investici“ podle bodu 60 pokynů k regionální podpoře, pokud je počáteční investice provedená v období tří let jednou či více společnostmi a skládá se z dlouhodobých aktiv zkombinovaných ekonomicky neoddělitelným způsobem.
(29)
Poznámka pod čarou č. 55 pokynů k regionální podpoře uvádí, že Komise při posouzení ekonomické neoddělitelnosti bere v úváhu technické, funkční a strategické souvislosti jakož i bezprostřední geografickou blízkost.
(30)
Pokud by byl oznámený projekt a projekt P3 Freiberg-Süd jedinou investicí, bylo by třeba na celkové způsobilé náklady těchto dvou projektů uplatnit vyměřovací mechanismus pro snižování podle bodu 67 pokynů k regionální podpoře. Celková částka oznámené podpory a podpory poskytnuté na projekt P3 by v takovém případě překročila přípustnou maximální intenzitu podpory a přebytečná částka by byla neslučitelná s čl. 107 odst. 3 písm. a).
(31)
Ve svém rozhodnutí o zahájení formálního vyšetřovacího řízení Komise poznamenala, že malou vzdálenost mezi stanovišti oznámeného projektu (Freiberg-Ost) a dřívějšího projektu P3 (Freiberg-Süd), která obnáší pouhých pět kilometrů, je možno považovat za bezprostřední geografickou blízkost. Komise dále konstatovala, že mezi oběma investicemi existují určité funkční a technické souvislosti jakož i silné strategické souvislosti. Z toho důvodu vyjádřila Komise pochyby ohledně názoru Německa, že oznámený projekt a projekt P3 ve Freibergu-Süd nejsou jedinou investicí (ve smyslu bodu 60 a poznámky pod čarou č. 55 pokynů k regionální podpoře), a vyzvala zúčastněné třetí strany, aby ohledně neoddělitelnosti obou investičních projektů DS ve Freibergu podaly své připomínky.
(32)
Ve svém rozhodnutí o zahájení formálního vyšetřovacího řízení přezkoumala Komise, zda je oznámené opatření slučitelné s obecnými ustanoveními pokynů k regionální podpoře a zvláštními předpisy týkajících se velkých investičních projektů podle bodu 68 písm. a) a b) pokynů k regionální podpoře a došla k závěru, že oznámené opatření je s nimi slučitelné.
4. PŘIPOMÍNKY TŘETÍCH STRAN
(33)
Od ostatních stran neobdržela Komise žádné připomínky.
5. STANOVISKO NĚMECKA
5.1 Původní stanoviska Německa
(34)
Ve svých stanoviskách, které Německo původně poskytlo Komisi dne 31. října 2008 a 2. prosince 2008, vyjádřilo Německo názor, že kritéria zmíněná v bodu 60 a poznámce pod čarou č. 55 pokynů k regionální podpoře (tj. geografická blízkost, technické, funkční a strategické souvislosti) nejsou vhodná pro určení, zda jsou dva investiční projekty „ekonomicky neoddělitelné“, neboť tyto faktory neobjasňují okolnosti, za kterých může být jeden projekt bez druhého považován za ekonomicky smysluplný. Německo dále uvedlo, že výklad právního termínu „ekonomická neoddělitelnost“ je jediným rozhodujícím kritériem pro rozhodnutí, zda je jeden projekt bez druhého ekonomicky proveditelný.
(35)
Německo je dále přesvědčeno, že argument Komise, podle kterého existují mezi projekty ve Freibergu-Ost a Freibergu-Süd funkční a technické souvislosti, nepostačuje ke konstatování ekonomické neoddělitelnosti. Německo došlo k závěru, že důvody Komise pro zahájení formálního vyšetřovacího řízení se zakládaly na nesprávném použití diskreční pravomoci Komise, která jí přísluší podle čl. 107 odst. 3 SFEU, což vedlo k nepřiměřenému rozhodnutí v neprospěch příjemců podpory.
(36)
Mimo to Německo podotklo, že je nepřiměřené uplatnit kritérium „geografické blízkosti“ s cílem předejít tak hromadění dotací, neboť ne všechna jazyková znění uvádí v poznámce pod čarou č. 55 pokynů k regionální podpoře požadavek, že se výrobní závod musí nacházet v „bezprostřední“ geografické blízkosti (například francouzská verze neuvádí „bezprostřední“, nýbrž jen „geografickou“ blízkost). Německo tím dokazovalo, že kritéria uvedená v poznámce pod čarou č. 55 tedy nepředstavují jednotný právní rámec pro regulaci dotačních spirál.
(37)
Vzhledem k těmto důvodům došlo Německo k závěru, že projekty DS ve Freibergu-Süd a Freibergu-Ost nejsou ekonomicky neoddělitelné a nemohou tedy být považovány za jedinou investici ve smyslu bodu 60 a poznámky pod čarou č. 55 pokynů k regionální podpoře. Německo se domnívá, že se tedy oznámená podpora projektu Freiberg-Ost nemá snížit prostřednictvím uplatnění metody odpočtu na celkové způsobilé náklady na investice projektů DS ve Freibergu-Süd a Freibergu-Ost.
(38)
Společně s původními stanovisky poskytlo Německo také aktualizované informace o investičních projektech, které od zahájení oznámeného projektu realizoval podnik DS ve Freibergu-Süd a Freibergu-Ost. Před provedením projektu P3 (rozšíření výrobní kapacity solárních destiček z 350 na 500 MWp) ve Freibergu-Süd byl v tom samém výrobním závodě proveden jiný projekt, a to projekt P2 (předešlé rozšíření výrobní kapacity solárních destiček z 270 na 350 MWp). Na tento projekt P2 byla rovněž poskytnuta podpora (v rámci stávajících režimů podpory). Německo dále sdělilo, že plánovaná podpora projektu P3 bude poskytnuta pouze ve formě investiční prémie (na základě „Zákona o investičních prémiích 2010“ („Investitionszulagengesetz 2010“).
5.2 Další aktualizované informace, které byly poskytnuty Komisi - změny původního oznámení
(39)
V návaznosti na svá původní stanoviska poskytlo Německo několikrát aktualizované informace o investičních projektech, které podporovaná skupina uskutečnila nebo má uskutečnit během tří let od zahájení oznámeného investičního projektu ve Freibergu-Süd.
(40)
Konečnou situaci znázorňuje následující tabulka:
Freiberg-Süd (P2 - P3)
Freiberg-Ost
Freiberg-Saxonia
Stav
Dřívější projekty P2 a P3, které nebylo třeba oznamovat
Oznámený projekt
Budoucí projekty
Výrobek
Solární destičky
Solární destičky
Solární moduly
Výrobní kapacita
(v MWp)
mezi 270 a 350 (P2)
mezi 350 a 500 (P3)
500
300
Zahájení opatření
1.6.2006 (P2)
1.9.2007 (P3)
18.12.2007
Léto/podzim 2010
Způsobilé náklady
(v nominální hodnotě, v eurech)
49 995 991 (P2)
49 000 000 (P3)
350 000 000
72 500 000
Výše podpory
(v nominální hodnotě, v eurech)
16 905 000 (P2)
0 (13) (P3)
45 395 000 (14)
?
(41)
Nejvýznamnější změny původního oznámení spočívají ve zrušení veškeré poskytnuté podpory projektu P3 ve Freibergu-Süd a snížení podpory poskytnuté na projekt ve Freibergu-Ost. Kromě toho ujistilo Německo Komisi, že na projekt P3 nebyla, resp. nebude vyplacena žádná podpora.
(42)
V průběhu formálního vyšetřovacího řízení sdělilo Německo Komisi, že třebaže výslovně nesouhlasilo s tím, že oznámený projekt ve Freibergu-Ost a projekty ve Freibergu-Süd jsou jedinou investicí ve smyslu bodu 60 a poznámky pod čarou č. 55 pokynů k regionální podpoře, sníží celkovou výši podpory na způsobilé celkové náklady (současná hodnota 402 865 942 EUR) zmíněných tří projektů (P2, P3 a oznámeného projektu) na přípustnou maximální intenzitu podpory (současná hodnota 55 749 652 EUR - 14,06 % hrubého ekvivalentu podpory), která by platila v případě, že by projekty byly pokládány za „jedinou investici“.
(43)
Německo navíc informovalo Komisi o budoucím velkém investičním projektu (SF III) skupiny SW ve Freibergu-Saxonia (zřízení nového závodu na výrobu solárních modulů), který má začít během tří let od zahájení oznámeného projektu, a také oznámilo, že hodlá pro tento projekt poskytnout podporu. Německo se zavázalo, že podporu pro projektt SF III oznámí zvlášť a její poskytnutí podmíní schválením ze strany Komise.
6. PRÁVNÍ ZHODNOCENÍ PODPORY
6.1 Existence podpory ve smyslu čl. 107 odst. 1 Smlouvy o fungování EU
(44)
Ve svém rozhodnutí o zahájení formálního vyšetřovacího řízení dospěla Komise k závěru, že finanční podpora, kterou hodlá Německo na základě stávajících ustanovení o regionální podpoře „Společného programu“ a „Zákona o investičních příspěvcích“ poskytnout podniku DS, představuje státní podporu ve smyslu čl. 87 odst. 1 Smlouvy o ES. Proti tomuto závěru se Německo neohradilo.
6.2 Ohlašovací povinnost, zákonnost podpory a použitelné právo
(45)
Německo oznámilo plánované opatření podpory ještě před jeho poskytnutím, dne 28. března 2008, a splnilo tak svou povinnost podle čl. 108 odst. 3 SFEU jakož i svou individuální ohlašovací povinnost podle čl. 7 písm. e) nařízení Komise (ES) č. 1628/2006 ze dne 24. října 2006 o použití článků 87 a 88 Smlouvy o ES na vnitrostátní regionální investiční podporu (nařízení o blokové výjimce pro regionální podporu).
(46)
Poté, co bylo konstatováno, že oznámené opatření je státní podporou ve smyslu čl. 107 odst. 1 SFEU, musí být přezkoumáno, zda může být toto opatření považováno za slučitelné s vnitřním trhem. Opatření bylo přezkoumáno Komisí na základě pokynů k regionální podpoře (zejména oddílu 4.3 o velkých investičních projektech), neboť se týká regionální investiční podpory.
6.3 Slučitelnost podpory s obecnými ustanoveními pokynů k regionální podpoře
(47)
Komise ve svém rozhodnutí o zahájení formálního vyšetřovacího řízení uvedla, že oznámená podpora má být zásadně poskytnuta na základě režimu podpory týkajícího se blokových výjimek a v souladu s tímto režimem týkajícího se blokových výjimek, které jsou slučitelné s obecnými ustanoveními pokynů k regionální podpoře.
(48)
Projekt mimo to představuje prvotní investici ve smyslu pokynů k regionální podpoře, neboť předpokládá vystavění nového výrobního závodu. Způsobilé investiční náklady byly stanoveny v souladu s pokyny k regionální podpoře a pravidla kumulace byla splněna.
(49)
Příjemce podpory, podnik DS, požádal o podporu, a než začal pracovat, Německo písemně potvrdilo, že projekt splňuje podmínky pro poskytnutí podpory, a přislíbilo poskytnout podporu s výhradou schválení ze strany Komise.
(50)
Po ukončení projektu je podnik povinen zachovat investici v regionu ještě po dobu nejméně pěti let.
(51)
Podnik DS má sám přispět částkou ve výši nejméně 25 % způsobilých nákladů formou, která není předmětem podpory.
6.4 Slučitelnost s ustanoveními o podporách pro velké investiční projekty
6.4.1 Jediná investice a maximální intenzita podpory
(52)
Aby nedocházelo k umělému dělení velkých investičních projektů na dílčí projekty s cílem obejít ustanovení pokynů k regionální podpoře, bude investiční projekt považován za „jedinou investici“ podle bodu 60 pokynů k regionální podpoře, pokud je počáteční investice provedená v období tří let jednou či více společnostmi a skládá se z dlouhodobých aktiv zkombinovaných ekonomicky neoddělitelným způsobem.
(53)
Namísto aby členské státy oznámily sjednocenou jedinou investici, mohou tíhnout k tomu, že oznámí více jednotlivých projektů s cílem dosáhnout po uplatnění metody odpočtu vyšší maximální intenzity podpory (bod 67 pokynů k regionální podpoře) (15).
(54)
V tomto konkrétním případě zahájila Komise formální vyšetřovací řízení, neboť se obávala, že oznámená podpora překročí přípustnou maximální intenzitu, pokud by oznámený projekt a projektem P3 ve Freibergu-Süd, který již dříve podporu obdržel, společně tvořily jedinou investici.Projekt P3 je následovníkem projektu P2 (oba projekty se týkají postupného zvyšování výrobní kapacity stávajícího závodu na výrobu solárních destiček z 270 na 350 MW a poté z 350 na 500 MW), to je typický případ situace, za které mohou být dva projekty pokládány za jedinou investici: investice budou provedeny během tří let v bezprostřední geografické blízkosti (v tomtéž integrovaném výrobní závodě skupiny SW ve Freibergu-Süd) a vykazují jasné souvislosti, a to technické (stejné výrobky a výrobní technologie), funkční (stejné suroviny, společní dodavatelé/zákazníci, společné služby) a strategické (integrovaná strategie zvyšování kapacity, která se orientuje na tentýž trh).
(55)
Německo zrušilo veškerou podporu projektu P3 a změnilo oznámení v tom smyslu, že intenzita podpory pro oznámený projekt byla snížena s cílem omezit celkovou podporu způsobilých celkových nákladů oznámeného projektu ve Freibergu-Ost a obou dřívějších projektů (P2 a P3) ve Freibergu-Süd na přípustnou maximální intenzitu, která by vyhovovala i situaci „jediné investice“ (všechny projekty, které budou během tří let zahájeny, tak budou zahrnuty). Z toho důvodu již Komise nemusí věc dále zkoumat a rozhodnout, zda oznámený projekt a dřívější projekty tvoří jedinou investici.
(56)
Německo souhlasilo s tím, že při výpočtu maximální intenzity podpory zohlední projekty P3 a P2, tzn. že při výpočtu bude postupovat tak, jako by se jednalo o „jedinou investici“, kterou tvoří oznámený projekt a oba dřívější projekty.
(57)
Proto byly způsobilé náklady diskontovány na hodnotu v roce, kdy byla poskytnuta první podpora pro projekt P2 (dne 12. září 2006) v souladu s bodem 41 pokynů k regionální podpoře, přičemž byly použity v ten den platné diskontní sazby (4,36 %): celkové náklady činí 402 865 942 EUR (současná hodnota). Přípustná maximální intenzita podpory (současná hodnota) činí pak v tomto případě 55 749 652 EUR (16), což odpovídá intenzitě podpory pro jedinou investici ve výši 14,06 % hrubého ekvivalentu podpory.
(58)
Protože již bylo na projekt P2 poskytnuto 15 384 891 EUR (současná hodnota), přípustná maximální intenzita podpory pro oznámený projekt by činila 40 364 760 EUR (současná hodnota), to odpovídá intenzitě podpory ve výši 12,97 % hrubého ekvivalentu podpory. Protože Německo přislíbilo dodržet výši maximální intenzity podpory, může Komise dojít k závěru, že bude splněno snížení podle bodu 67 pokynů k regionální podpoře dokonce i v tom případě, že by oznámený projekt a dřívější, v průběhu tří let podporované projekty tvořily jedinou investici.
(59)
Protože Německo přislíbilo, že podporu pro nadcházející zmíněný projekt SF III ve Freibergu-Saxonia oznámí samostatně a podmíní ji schválením ze strany Komise, nemusí Komise v tomto rozhodnutí stanovit, zda oznámený projekt a budoucí projekt SF III tvoří jedinou investici.
6.4.2 Slučitelnost s bodem 68 pokynů k regionální podpoře
(60)
Rozhodnutí Komise o přípustnosti regionální podpory pro velké investiční projekty podle bodu 68 pokynů k regionální podpoře závisí na tom, jaké podíly drží příjemce podpory na trhu před investicí a po ní, a rovněž na tom, jaké výrobní kapacity se díky investici dosáhne. Aby mohla Komise provést přezkum podle bodu 68 písm. a) a b) pokynů k regionální podpoře, musí určit relevantní výrobkový a relevantní zeměpisný trh.
(61)
Ve svém rozhodnutí o zahájení formálního vyšetřovacího řízení Komise konstatovala, že příslušným výrobkem, kterého se týká oznámený investiční projekt, jsou solární destičky z polykrystalického křemíku.
(62)
Komise nemohla vyloučit, že solární destičky vyráběné ve Freibergu-Ost nebudou alespoň částěčně interně využívány skupinou příjemců podpory k dalšímu zpracování na solární články a solární moduly. Proto Komise ve svém rozhodnutí o zahájení formálního vyšetřovacího řízení zaujala v souladu s bodem 69 pokynů k regionální podpoře (týká-li se projekt meziproduktu a významná část produkce se na trhu neprodává, může být předmětný výrobek následným výrobkem) stanovisko, že příslušným výrobkem, kterého se týká oznámený investiční projekt, jsou nejen solární destičky, nýbrž i solární články a solární moduly. Pro účely bodu 68 písm. a) pokynů k regionální podpoře Komise dále konstatovala, že relevantním výrobkovým trhem je trh se solárními destičkami, solárními články a solárními moduly a relevantním zeměpisným trhem je celý svět.
(63)
Ve svém rozhodnutí o zahájení formálního vyšetřovacího řízení vypočítala Komise tržní podíly podporované skupiny na všech významných trzích v období před a po investici (2006-2011), přičemž brala v úvahu nejnepříznivější možnou situaci, jaká by mohla nastat, tj. že trh po roce 2010 neporoste (neboť dostupná nezávislá studie neobsahuje žádnou prognózu pro období po roce 2010). Podle těchto výpočtů nepřesahují všechny podíly na trhu před investicí 20 % a po investici 15 %. Z toho důvodu Komise konstatovala, že hranice 25 % podílu na trhu nebude překročena, a došla k závěru, že oznámená podpora je v souladu s bodem 68 písm. a) pokynů k regionální podpoře.
(64)
Průměrná roční míra růstu zjevné spotřeby fotovoltaických výrobků v Evropském hospodářském prostoru v letech 2001-2006 (35 %) byla značně vyšší než průměrná roční míra růstu HDP v EHP pro to samé období (1,97 %). Komise proto došla ve svém rozhodnutí o zahájení vyšetřovacího řízení k závěru, že není pochyb o tom, že průměrná roční míra růstu zjevné spotřeby bude rovněž výrazně vyšší než 1,97 %, třebaže pro tyto meziprodukty nejsou pro EHP k dispozici žádná čísla. Z toho důvodu došla Komise k závěru, že oznámená podpora je v souladu s bodem 68 písm. b) pokynů k regionální podpoře.
(65)
Během formálního vyšetřovacího řízení nezjistila Komise žádné informace, které by zpochybnily závěry 60. až 64. bodu odůvodnění ohledně slučitelnosti podpory s bodem 68 pokynů k regionální podpoře. Z analýzy zpracované v rozhodnutí o zahájení řízení dále vyplývá, že podíly skupiny SW, které by měla v roce 2011 získat na všech relevantních trzích, nepřekročí 15 %, a tedy nehrozí nebezpečí, že by při přepočítání na základě novějších studií tržní podíly překročily 25 %.
(66)
Komise proto potvrdila své závěry, ke kterým došla v rozhodnutí o zahájení formálního vyšetřovacího řízení, tedy že oznámená podpora je slučitelná s bodem 68 pokynů k regionální podpoře.
6.5 Závěry
(67)
Na základě tohoto právního zhodnocení podpory došla Komise k závěru, že oznámené opatření podpory je slučitelné s pokyny k regionální podpoře a s německou mapou regionální podpory, která byla platná v době oznámení,
PŘIJALA TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
(1) Podpora, kterou Spolková republika Německo hodlá poskytnout podniku Deutsche Solar AG ve výši 40 364 760 EUR (současná hodnota), což odpovídá intenzitě podpory ve výši 12,97 % hrubého ekvivalentu podpory, je ve smyslu čl. 107 odst. 3 písm. a) Smlouvy o fungování Evropské unie slučitelná s vnitřním trhem.
(2) Poskytnutí podpory ve výši 40 364 760 EUR (současná hodnota), která odpovídá intenzitě podpory ve výši 12,97 % hrubého ekvivalentu podpory, se povoluje.
Článek 2
Toto rozhodnutí je určeno Spolkové republice Německo.
V Bruselu dne 6. července 2010.
DECYZJA KOMISJI
z dnia 6 lipca 2010 r.
w sprawie pomocy państwa C 34/08 (ex N 170/08), którą Niemcy zamierzają przyznać Deutsche Solar AG
(notyfikowana jako dokument nr C(2010) 4489)
(Jedynie tekst w języku niemieckim jest autentyczny)
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
(2011/4/UE)
KOMISJA EUROPEJSKA,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 108 ust. 2 akapit pierwszy,
uwzględniając Porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym, w szczególności jego art. 62 ust. 1 lit. a),
po wezwaniu zainteresowanych stron do przedstawienia uwag (1) zgodnie z przywołanymi artykułami,
a także mając na uwadze, co następuje:
1. PROCEDURA
(1)
Powiadomieniem elektronicznym z dnia 28 marca 2008 r., zarejestrowanym w Komisji w tym samym dniu, zgodnie z obowiązkiem indywidualnego zgłoszenia określonym w wytycznych w sprawie krajowej pomocy regionalnej na lata 2007-2013 (2) (zwanych dalej „wytycznymi”) Niemcy powiadomiły Komisję, iż zamierzają przyznać pomoc regionalną na rzecz Deutsche Solar AG dla dużego projektu inwestycyjnego, polegającego na budowie zakładu produkcji płytek do wytwarzania ogniw słonecznych we Freibergu (Saksonia, Niemcy).
(2)
W dniach 27 lutego 2008 r. i 25 czerwca 2008 r. odbyły się spotkania przedstawicieli służb Komisji z władzami niemieckimi. Pismem z dnia 28 maja 2008 r. Komisja poprosiła o dodatkowe informacje, a w dniu 10 czerwca 2008 r. wysłała wniosek o udzielenie informacji. Władze niemieckie przekazały takowe pismem z dnia 16 czerwca 2008 r.
(3)
W piśmie z dnia 16 lipca 2008 r. (C(2008) 3507 wersja ostateczna) Komisja poinformowała Niemcy o swojej decyzji o wszczęciu postępowania przewidzianego w art. 108 ust. 2 TFUE.
(4)
Decyzja Komisji o wszczęciu postępowania została opublikowana dnia 26 sierpnia 2008 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (3). Komisja wezwała zainteresowane strony do zgłaszania uwag dotyczących omawianego środka pomocy.
(5)
Pismem z dnia 7 sierpnia 2008 r. (A/16575) oraz z dnia 26 września 2008 r. (A/19789) Niemcy wniosły o przedłużenie terminu na przedstawienie swoich uwag. Komisja otrzymała uwagi Niemiec w dniu 31 października 2008 r. (A/22972) oraz w dniu 2 grudnia 2008 r. (A/25961). Komisja nie otrzymała uwag od osób trzecich.
(6)
W pismach z dnia 7 kwietnia 2009 r. (A/8226), 29 maja 2009 r. (A/13120), 4 grudnia 2009 r. (A/25461), 17 grudnia 2009 r. (A/26433), 12 stycznia 2010 r. (A/550), 26 kwietnia 2010 r. (A/7045), 14 maja 2010 r. (A/8206) i 10 czerwca 2010 r. (A/9628) władze niemieckie przekazały Komisji dodatkowe informacje.
(7)
W dniu 12 października 2009 r. w Berlinie odbyło się spotkanie przedstawicieli służb Komisji, władz niemieckich oraz inwestora.
2. SZCZEGÓŁOWY OPIS POMOCY
2.1. Cel środka pomocy
(8)
Celem przedmiotowego środka pomocy jest wspieranie rozwoju regionalnego. Inwestycja ma zostać przeprowadzona w Niemczech Wschodnich, w mieście Freiberg, leżącym w kraju związkowym Saksonia, na obszarze objętym pomocą na podstawie art. 107 ust. 3 lit. a) TFUE.
(9)
Niemcy zamierzają przyznać inwestycyjną pomoc regionalną spółce Deutsche Solar AG (zwanej dalej „DS”) na budowę zakładu produkcji płytek do wytwarzania ogniw słonecznych. Łączne koszty kwalifikowalne zgłoszonej inwestycji wynoszą 350 mln EUR (w wartości nominalnej).
2.2. Beneficjent
(10)
Beneficjentem wsparcia finansowego jest przedsiębiorstwo DS, produkujące płytki z monokrystalicznego krzemu. DS jest spółką zależną będącą w pełni własnością SolarWorld AG (zwanej dalej „SW”). Grupa SW - która posiada zakłady produkcyjne w Niemczech, USA i Korei Południowej - prowadzi działalność w dziedzinie energetyki słonecznej na całym świecie i łączy wszystkie etapy łańcucha wartości w odniesieniu do energetyki słonecznej, począwszy od surowca, jakim jest krzem, skończywszy na gotowych systemach fotowoltaicznych. Grupa SolarWorld SW wytwarza płytki krzemowe, ogniwa słoneczne i moduły fotowoltaiczne, nie produkuje jednak zintegrowanych systemów fotowoltaicznych (4). W 2009 r. grupa SW zatrudniała 2 000 pracowników i uzyskała skonsolidowane przychody w wysokości ponad 1 mld EUR.
(11)
Oprócz planowanego zakładu produkcyjnego Freiberg-Wschód, który jest przedmiotem zgłoszonego projektu inwestycyjnego, DS posiada we Freibergu już dwa inne zakłady produkcyjne (jeden w parku przemysłowym Freiberg-Południe i jeden w parku przemysłowym Freiberg-Saksonia). Wspomniane trzy zakłady znajdują się w odległości 5-6 km od siebie. W roku 2007 obrót DS wyniósł 318 mln EUR. W 2008 r. spółka DS zatrudniała 770 pracowników. Innymi spółkami zależnymi należącymi w 100 % do SolarWorld AG we Freibergu są Deutsche Cell GmbH (produkcja ogniw słonecznych), Solar Factory GmbH (produkcja modułów fotowoltaicznych), Sunicon AG (recykling krzemu), SolarWorld Innovations GmbH (badania i rozwój) i SolarWorld Solicium GmbH (produkcja krzemu). SW posiada poza tym 49 % udziałów w spółce JSSi GmbH z siedzibą we Freibergu (produkcja krzemu), będącej wspólnym przedsiębiorcą z Evonik Degussa GmbH.
2.3. Projekt inwestycyjny
2.3.1. Zgłoszony projekt (Freiberg-Wschód)
(12)
Niemcy zgłosiły pomoc dla dużego projektu inwestycyjnego planowanego przez DS, polegającego na budowie zakładu produkcji płytek krzemowych do wytwarzania ogniw słonecznych w lokalizacji Freiberg-Wschód. Nowy zakład ma mieć nominalną roczną wydajność 500 MWp (megawat peak, jednostka mocy szczytowej instalacji) (5).
(13)
Projekt rozpoczął się dnia 18 grudnia 2007 r. Zakończenie projektu inwestycyjnego planuje się na rok 2010, a osiągnięcie pełnej zdolności produkcyjnej ma nastąpić do końca 2010 r.
(14)
DS podaje, że dzięki projektowi w regionie charakteryzującym się wysoką stopą bezrobocia powstanie co najmniej 130 bezpośrednich miejsc pracy, a drugie tyle miejsc pracy powstanie pośrednio.
2.3.2. Wcześniejsze projekty (Freiberg-Południe)
(15)
Wraz ze zgłoszeniem Niemcy poinformowały Komisję o planowanym udzieleniu pomocy na rzecz innej inwestycji spółki DS (projekt P3 w lokalizacji Freiberg-Południe), która miała się rozpocząć prawie równocześnie ze zgłoszonym projektem (w dniu 1 września 2007 r.) i dotyczyła rozbudowy wydajności zakładu produkującego płytki krzemowe z 350 na 500 MWp. Koszty kwalifikowalne inwestycji wynoszą nominalnie 49 mln EUR. Niemcy planowały przyznać tej inwestycji krajową pomoc regionalną w wysokości nominalnej 14 mln EUR. Pomoc ta została jednak cofnięta, a Niemcy poinformowały Komisję po wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego, że na ten projekt nie wypłacono żadnej pomocy i w przyszłości żadna pomoc nie zostanie nań przyznana.
(16)
Po wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego Niemcy powiadomiły Komisję o pomocy, jaka przed wspomnianym projektem P3 została przyznana na projekt inwestycyjny DS, który rozpoczął się również na przestrzeni trzech lat (w dniu 1 czerwca 2006 r.) od rozpoczęcia zgłoszonego projektu inwestycyjnego w lokalizacji Freiberg-Wschód. Ten projekt zwany P2 dotyczy wcześniejszego zwiększenia mocy wytwórczych istniejącego zakładu produkcji płytek krzemowych (z 270 na 350 MWp). Pomoc wyniosła nominalnie 16 905 000 EUR, zaś koszty kwalifikowalne wyniosły 49 995 991 EUR. Pomoc została przyznana w 2006 r. na podstawie istniejących programów pomocy (6).
2.4. Podstawa prawna
(17)
Wsparcie na rzecz zgłoszonego projektu Freiberg-Wschód ma zostać udzielone w ramach istniejących programów pomocy w formie dotacji bezpośredniej i ulgi inwestycyjnej.
(18)
Dotacja bezpośrednia zostanie udzielona na podstawie „36 planu ramowego dla wspólnego zadania rządu federalnego i krajów związkowych »Poprawa regionalnej struktury gospodarczej«” (zwanego dalej „programem GA”) (7).
(19)
Ulga inwestycyjna zostanie udzielona na podstawie „ustawy o ulgach inwestycyjnych z 2007 r.” (8), względnie „ustawy o ulgach inwestycyjnych z 2010 r.”, zastępującej poprzedni akt prawny (zwanej dalej „ustawą o ulgach inwestycyjnych”) (9).
2.5. Koszty inwestycji
(20)
Kwalifikowalne koszty inwestycji dotyczące zgłoszonego projektu Freiberg-Wschód wynoszą nominalnie łącznie 350 000 000 EUR. Koszty kwalifikowalne rozkładają się na poszczególne lata następująco:
(w EUR)
2008
2009
2010
Ogółem
Koszty kwalifikowalne
136 000 000
164 000 000
50 000 000
350 000 000
2.6. Finansowanie projektu
(21)
Oprócz wykorzystania wnioskowanych środków pomocy DS zamierza finansować projekt Freiberg-Wschód przy pomocy środków własnych i pożyczek (bankowych). Podział kwot na poszczególne źródła finansowania jest następujący (w wartościach nominalnych):
(w EUR)
Źródło
Kwota
Środki własne
[…] (10)
Dotacja z programu GA i ulga inwestycyjna
45 395 000
Pożyczki bankowe (niezabezpieczone gwarancjami państwowymi)
[…]
Ogółem
350 000 000
2.7. Stosowana maksymalna intensywność pomocy regionalnej
(22)
Freiberg (kraj związkowy Saksonia) leży na obszarze objętym pomocą na podstawie art. 107 ust. 3 lit. a) TFUE; zgodnie z wytycznymi w sprawie krajowej pomocy regionalnej i niemiecką krajową mapą pomocy regionalnej (11), która obowiązywała w momencie zgłoszenia, w przypadku pomocy dla dużych przedsiębiorstw na tym obszarze dopuszczalna jest maksymalna intensywność pomocy w wysokości 30 % ekwiwalentu dotacji brutto (EDB).
2.8. Wysokość i intensywność pomocy
(23)
Beneficjent złożył wniosek o przyznanie pomocy na zgłoszony projekt w dniu 17 sierpnia 2007 r. W piśmie z dnia 22 sierpnia 2007 r. władze niemieckie poinformowały beneficjenta o tym, że projekt kwalifikuje się do pomocy. Niemcy zobowiązały się do tego, że pomoc nie zostanie udzielona przed zatwierdzeniem jej przez Komisję i że zatwierdzona maksymalna wysokość pomocy nie zostanie przekroczona.
(24)
Na projekt inwestycyjny Freiberg-Wschód Niemcy zgłosiły pierwotnie pomoc regionalną w wysokości nominalnej 48 mln EUR. Komisja wszczęła jednak formalne postępowanie wyjaśniające w sprawie tej pomocy, gdyż miała wątpliwości, czy z uwagi na pomoc przyznaną wcześniej projektowi w lokalizacji Freiberg-Południe zgłoszony projekt należy uznać za inwestycję jednostkową (pkt 60 wytycznych w sprawie krajowej pomocy regionalnej), i obawiała się w związku z tym, że zgłoszona intensywność pomocy przekroczy dopuszczalny pułap pomocy (przy zastosowaniu mechanizmu dostosowania zgodnie z pkt 67 wytycznych).
(25)
Po wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego Niemcy poinformowały Komisję, że wycofały pomoc dla projektu P3 w lokalizacji Freiberg-Południe. Niemcy obniżyły poza tym zgłoszoną pomoc dla projektu DS planowanego w lokalizacji Freiberg-Wschód do 40 364 760 EUR (wartość aktualna (12), co odpowiada intensywności pomocy 12,97 % ekwiwalentu dotacji brutto, aby ograniczyć łączną pomoc przyznaną na skumulowane koszty kwalifikowalne (o wartości aktualnej 402 865 942 EUR) zgłoszonego projektu i wcześniejszych projektów P2 i P3 zrealizowanych w ciągu trzech lat - w ramach scenariusza „inwestycji jednostkowych” - do dopuszczalnej maksymalnej intensywności pomocy (wartość aktualna 55 749 652 EUR - 14,06 % ekwiwalentu dotacji brutto).
2.9. Zobowiązania ogólne
(26)
Niemcy zobowiązały się wobec Komisji:
-
do przedłożenia jej w ciągu dwóch miesięcy od udzielenia pomocy kopii umowy o udzieleniu pomocy zawartej między organem zatwierdzającym a beneficjentem,
-
do przedkładania jej co pięć lat od zatwierdzenia pomocy przez Komisję sprawozdania okresowego (zawierającego dane na temat wypłaconych kwot pomocy, realizacji decyzji o przyznaniu wsparcia i innych projektów inwestycyjnych w tym samym miejscu/zakładzie),
-
do przedłożenia w ciągu sześciu miesięcy od wypłaty ostatniej raty pomocy szczegółowego sprawozdania końcowego, opierającego się na zgłoszonym planie finansowym.
3. OPIS MOTYWÓW WSZCZĘCIA FORMALNEGO POSTĘPOWANIA WYJAŚNIAJĄCEGO
(27)
W decyzji o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego w przedmiotowej sprawie Komisja wyraziła swoje wątpliwości co do zgodności pomocy ze wspólnym rynkiem na podstawie art. 107 ust. 3 lit. a) TFUE i wytycznych w sprawie krajowej pomocy regionalnej.
(28)
Zgodnie z pkt 60 wytycznych dla uniknięcia sytuacji, w której duży projekt inwestycyjny zostałby sztucznie podzielony na podprojekty, by ominąć w ten sposób postanowienia tych wytycznych, projekt inwestycyjny uznaje się za jednostkowy projekt inwestycyjny, jeśli inwestycja początkowa podjęta przez jedną lub kilka firm, na przestrzeni trzech lat, składa się ze środków trwałych połączonych w sposób ekonomicznie niepodzielny.
(29)
Przypis 55 wytycznych stanowi, że w ramach oceny, czy inwestycja początkowa jest ekonomicznie niepodzielna, Komisja weźmie pod uwagę powiązania techniczne, funkcjonalne i strategiczne oraz bezpośrednią bliskość geograficzną.
(30)
Gdyby zgłoszony projekt stanowił wraz z projektem P3 Freiberg-Południe jednostkowy projekt inwestycyjny, mechanizm dostosowania pułapu pomocy, o którym mowa w pkt 67 wytycznych, należałoby zastosować do kwalifikowalnych kosztów łącznych obu projektów. Łączna kwota zgłoszonej pomocy i pomocy przyznanej na projekt P3 przekraczałaby w tym przypadku dopuszczalny pułap intensywności pomocy, a kwota wykraczająca byłaby niezgodna z art. 107 ust. 3 lit. a) TFUE.
(31)
W decyzji o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego Komisja stwierdziła, że niedużą odległość pięciu kilometrów między lokalizacją zgłoszonego projektu (Freiberg-Wschód) i lokalizacją wcześniejszego projektu P3 (Freiberg-Południe) można uznać za bezpośrednią bliskość geograficzną. Komisja stwierdziła ponadto że między tymi dwiema inwestycjami istnieją określone powiązania funkcjonalne i techniczne oraz silne powiązania strategiczne. Na tej podstawie Komisja wyraziła wątpliwość wobec stanowiska Niemiec, że zgłoszony projekt (w rozumieniu pkt 60 i przypisu 55 wytycznych w sprawie krajowej pomocy regionalnej) nie stanowi wraz z projektem P3 Freiberg-Południe jednostkowego projektu inwestycyjnego, i wezwała zainteresowane osoby trzecie do zgłaszania swoich uwag co do niepodzielności obu projektów inwestycyjnych DS we Freibergu.
(32)
W decyzji o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego Komisja zbadała również zgodność pomocy pod kątem ogólnych postanowień wytycznych i szczególnych przepisów dotyczących dużych projektów inwestycyjnych zgodnie z pkt 68 lit. a) i b) wytycznych i doszła do wniosku, że zgłoszony środek jest z nimi zgodny.
4. UWAGI OSÓB TRZECICH
(33)
Komisja nie otrzymała uwag od osób trzecich.
5. UWAGI WŁADZ NIEMIECKICH
5.1. Pierwotne uwagi Niemiec
(34)
W swoich pierwszych uwagach, przekazanych Komisji w dniach 31 października 2008 r. i 2 grudnia 2008 r., Niemcy wyraziły pogląd, że kryteria wyszczególnione w pkt 60 oraz w przypisie 55 wytycznych w sprawie krajowej pomocy regionalnej (bliskość geograficzna, powiązania techniczne, funkcjonalne i strategiczne) nie są odpowiednie dla określenia, czy dwa projekty inwestycyjne należy uznać za „ekonomicznie niepodzielne”, gdyż czynniki te nie pozwalają na wyjaśnienie okoliczności, w których jedno przedsięwzięcie może zostać uznane za uzasadnione z ekonomicznego punktu widzenia bez istnienia drugiego. Niemcy argumentowały ponadto, że jedynym decydującym kryterium dla oceny tego, czy jeden projekt jest ekonomicznie wykonalny bez drugiego, jest interpretacja prawnego pojęcia „ekonomicznej niepodzielności”.
(35)
Oprócz tego Niemcy wyraziły pogląd, że argument Komisji, według którego istnieją funkcjonalne i techniczne powiązania między projektami Freiberg-Wschód i Freiberg-Południe, nie jest wystarczający, by stwierdzić ich ekonomiczną niepodzielność. Niemcy wysnuły zatem wniosek, że podstawy wszczęcia przez Komisję formalnego postępowania wyjaśniającego opierają się na niewłaściwym zastosowaniu przez Komisję kompetencji uznaniowej, która przysługuje jej zgodnie z art. 107 ust. 3 TFUE, co doprowadziło do niewspółmiernie niekorzystnej decyzji dla beneficjenta pomocy.
(36)
Poza tym Niemcy stwierdziły, że stosowanie kryterium „bliskości geograficznej” nie jest właściwe do celów zapobiegania zwiększaniu ilości subwencji, gdyż przypis 55 wytycznych nie we wszystkich wersjach językowych zawiera wymóg, że zakłady produkcyjne muszą się znajdować w „bezpośredniej” bliskości geograficznej (przykładowo w wersji francuskiej nie ma słowa „bezpośredniej”, a mowa jest tylko o „bliskości geograficznej”). Niemcy argumentowały, że kryteria zawarte w przypisie 55 nie stanowią zatem jednolitych ram prawnych dla regulowania spiral subwencyjnych.
(37)
Mając na uwadze powyższe wywody, Niemcy doszły do wniosku, że projekty DS w lokalizacjach Freiberg-Południe i Freiberg-Wschód nie są ekonomicznie niepodzielne, a tym samym nie należy ich traktować jako jednostkowego projektu inwestycyjnego w rozumieniu pkt 60 i przypisu 55 wytycznych. Zdaniem Niemiec zgłoszona pomoc dla zakładu Freiberg-Wschód nie podlega zatem obniżeniu do kwalifikowalnych łącznych kosztów inwestycyjnych projektów DS w lokalizacjach Freiberg-Południe i Freiberg-Wschód poprzez zastosowanie mechanizmu dostosowania pułapu pomocy.
(38)
Wraz ze swoimi pierwotnymi uwagami Niemcy przesłały również zaktualizowane informacje na temat realizacji projektów inwestycyjnych DS w lokalizacjach Freiberg-Południe i Freiberg-Wschód od momentu rozpoczęcia zgłoszonego projektu: przed projektem P3 Freiberg-Południe (zwiększenie zdolności produkcyjnej w zakresie płytek krzemowych z 350 na 500 MWp) w tej samej lokalizacji produkcyjnej zrealizowano inny projekt o nazwie P2 (uprzednie zwiększenie zdolności produkcyjnej w zakresie płytek krzemowych z 270 na 350 MWp). Na projekt P2 została również przyznana pomoc (w ramach istniejących programów pomocy). Ponadto Niemcy poinformowały, że planowana pomoc na rzecz projektu P3 zostanie przyznana tylko w formie ulgi inwestycyjnej (na podstawie ustawy o ulgach inwestycyjnych).
5.2. Dalsze zaktualizowane informacje przesłane Komisji - zmiana pierwotnego zgłoszenia
(39)
Po przesłaniu swoich pierwotnych uwag Niemcy w kilku etapach przekazywały zaktualizowane informacje na temat projektów inwestycyjnych, których realizacja została lub miała zostać podjęta przez grupę przedsiębiorstw będącą beneficjentem w lokalizacji Freiberg-Południe na przestrzeni trzech lat od momentu rozpoczęcia zgłoszonego projektu inwestycyjnego.
(40)
Ostateczna sytuacja jest przedstawiona w poniższej tabeli:
Freiberg-Południe (P2 - P3)
Freiberg-Wschód
Freiberg-Saksonia
Status
Wcześniejsze projekty P2 i P3 nie podlegają zgłoszeniu
Projekt zgłoszony
Przyszłe projekty
Produkt
Płytki krzemowe
Płytki krzemowe
Moduły fotowoltaiczne
Zdolność produkcyjna
(w MWp)
od 270 do 350 (P2)
od 350 do 500 (P3)
500
300
Rozpoczęcie projektu
1.6.2006 r. (P2)
1.9.2007 r. (P3)
18.12.2007
lato/jesień 2010 r.
Koszty kwalifikowalne
(kwota nominalna, w EUR)
49 995 991 (P2)
49 000 000 (P3)
350 000 000
72 500 000
Kwota pomocy
(kwota nominalna, w EUR)
16 905 000 (P2)
0 (13) (P3)
45 395 000 (14)
?
(41)
Najważniejsze zmiany pierwotnego zgłoszenia dotyczą cofnięcia całej pomocy przyznanej na projekt P3 Freiberg-Południe oraz obniżenia pomocy przyznanej na zgłoszony projekt w lokalizacji Freiberg-Wschód. Niemcy zapewniły poza tym, że na rzecz projektu P3 nie była i nie będzie wypłacona żadna pomoc.
(42)
W trakcie formalnego postępowania wyjaśniającego Niemcy poinformowały Komisję, że mimo iż nie przyznały jednoznacznie, że zgłoszony projekt w lokalizacji Freiberg-Wschód stanowi wraz z przedsięwzięciem Freiberg-Południe jednostkowy projekt inwestycyjny w rozumieniu pkt 60 i przypisu 55 wytycznych, obniżą łączną pomoc na skumulowane kwalifikowalne koszty (wartość aktualna 402 865 942 EUR) wszystkich trzech projektów (P2, P3 i projekt zgłoszony) do poziomu dopuszczalnej maksymalnej intensywności pomocy (wartość aktualna 55 749 652 EUR - 14,06 % ekwiwalentu dotacji brutto), jaka obowiązywałaby w przypadku scenariusza „jednostkowego projektu inwestycyjnego”.
(43)
Dodatkowo Niemcy załączyły informację na temat przyszłego dużego projektu inwestycyjnego (SF III) grupy SW w lokalizacji Freiberg-Saksonia (budowa nowego zakładu produkującego moduły fotowoltaiczne), który ma się rozpocząć w przeciągu trzech lat od rozpoczęcia zgłoszonego projektu, i zapowiedziały swój zamiar przyznania pomocy na ten projekt. Niemcy zapowiedziały, że pomoc na rzecz projektu SF III zgłoszą indywidualnie i że warunkiem jej przyznania będzie jej zatwierdzenie przez Komisję.
6. OCENA ŚRODKA POMOCY
6.1. Istnienie pomocy państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE
(44)
W decyzji o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego Komisja doszła do wniosku, że pomoc finansowa, jaką Niemcy zamierzają przyznać DS na podstawie istniejących programów pomocy regionalnej - „programu GA” oraz „ustawy o ulgach inwestycyjnych” - stanowi pomoc państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE. Niemcy nie zakwestionowały tego wniosku.
6.2. Wymóg zgłaszania, zgodność pomocy z prawem i prawo właściwe
(45)
Niemcy zgłosiły planowany środek pomocy w dniu 28 marca 2008 r. przed jego wdrożeniem, wypełniając w ten sposób obowiązek, o którym mowa w art. 108 ust. 3 TFUE, oraz obowiązek uprzedniego zgłoszenia zgodnie z art. 7 lit. e) rozporządzenia Komisji (WE) nr 1628/2006 z dnia 24 października 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu WE w odniesieniu do regionalnej pomocy inwestycyjnej (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych w odniesieniu do pomocy regionalnej).
(46)
Po stwierdzeniu, że zgłoszony środek jest pomocą państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE, należy zbadać, czy środek ten może zostać uznany za zgodny z rynkiem wewnętrznym. Ponieważ środek dotyczy pomocy inwestycyjnej, Komisja zbadała go na podstawie wytycznych w sprawie krajowej pomocy regionalnej (w szczególności rozdziału 4.3 dotyczącego pomocy dla dużych projektów inwestycyjnych).
6.3. Zgodność pomocy z ogólnymi przepisami wytycznych w sprawie krajowej pomocy regionalnej
(47)
W decyzji o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego Komisja wskazała, że zgłoszona pomoc zasadniczo ma zostać przyznana na podstawie programów pomocy podlegających przepisom o wyłączeniach grupowych, zgodnych z przepisami ogólnymi wytycznych w sprawie krajowej pomocy regionalnej oraz w zgodności z tymi programami.
(48)
Projekt jest ponadto inwestycją początkową w rozumieniu wytycznych, gdyż przewiduje budowę nowego zakładu produkcyjnego. Kwalifikowalne koszty inwestycyjne zostały określone w zgodzie z wytycznymi, a zasady dotyczące kumulacji pomocy są przestrzegane.
(49)
Poza tym beneficjent złożył wniosek o przyznanie pomocy, a Niemcy potwierdziły na piśmie - zanim DS rozpoczęła pracę nad projektem - że projekt kwalifikuje się do pomocy i zobowiązały się do przyznania pomocy pod warunkiem jej zatwierdzenia przez Komisję.
(50)
Przedsiębiorstwo jest zobowiązane do utrzymania inwestycji w regionie przez okres co najmniej pięciu lat od zakończenia projektu.
(51)
DS wniesie wkład własny w wysokości co najmniej 25 % kosztów kwalifikowalnych w formie wolnej od jakiejkolwiek pomocy publicznej.
6.4. Zgodność z przepisami dotyczącymi pomocy dla dużych projektów inwestycyjnych
6.4.1. Inwestycja jednostkowa a maksymalna dopuszczalna intensywność pomocy
(52)
Dla uniknięcia sytuacji, w której duży projekt inwestycyjny zostałby sztucznie podzielony na podprojekty, by ominąć w ten sposób postanowienia wytycznych w sprawie krajowej pomocy regionalnej, duży projekt inwestycyjny należy zgodnie z pkt 60 wytycznych uznać za „jednostkowy projekt inwestycyjny”, jeśli inwestycja początkowa podjęta przez jedną lub kilka firm, na przestrzeni trzech lat, składa się ze środków trwałych połączonych w sposób ekonomicznie niepodzielny.
(53)
Państwa członkowskie mogą mieć skłonność do zgłaszania zamiast jednego jednostkowego projektu inwestycyjnego kilku pojedynczych projektów, by w ten sposób po zastosowaniu mechanizmu dostosowania pułapu uzyskać wyższy poziom maksymalnej intensywności pomocy (punkt 67 wytycznych) (15).
(54)
W omawianym przypadku Komisja wszczęła formalne postępowanie wyjaśniające w oparciu o wątpliwości, że zgłoszona pomoc mogłaby przekroczyć dopuszczalną intensywność pomocy, gdyby przedmiotowy projekt miał stanowić jednostkowy projekt inwestycyjny wraz z objętym wcześniej pomocą projektem P3 w lokalizacji Freiberg-Południe. Projekt P3 jest kontynuatorem projektu P2 (oba projekty dotyczą stopniowego zwiększania zdolności produkcyjnych istniejącego zakładu produkcyjnego płytek krzemowych z 270 na 350 MW, a następnie z 350 na 500 MW), co jest klasycznym przykładem scenariusza „jednostkowego projektu inwestycyjnego”. Inwestycje te są bowiem realizowane w ciągu trzech lat w bezpośredniej bliskości geograficznej (w tej samej lokalizacji produkcyjnej grupy SW Freiberg-Południe) i wykazują jasne powiązania techniczne (te same produkty i technologie produkcyjne), funkcjonalne (te same surowce, wspólni dostawcy/klienci, wspólne usługi) i strategiczne (zintegrowana strategia zwiększania zdolności produkcyjnych, ukierunkowana na ten sam rynek).
(55)
Niemcy wycofały całą pomoc w odniesieniu do projektu P3 i zmieniły zgłoszenie w ten sposób, że obniżona została intensywność pomocy w zgłoszonym projekcie, aby ograniczyć łączną pomoc na skumulowane kwalifikowalne koszty zgłoszonego projektu w lokalizacji Freiberg-Wschód i obu wcześniejszych projektów (P2 i P3) w lokalizacji Freiberg-Południe do dopuszczalnej maksymalnej intensywności pomocy dla scenariusza „jednostkowego projektu inwestycyjnego” (przez co ujęte zostały wszystkie projekty rozpoczęte na przestrzeni trzech lat). Komisja nie musi zatem już dalej badać tej sprawy i podejmować decyzji, czy zgłoszony projekt stanowi wraz ze wspomnianymi wcześniejszymi projektami jednostkowy projekt inwestycyjny.
(56)
Niemcy zgodziły się na uwzględnienie projektów P3 i P2 przy obliczaniu maksymalnej intensywności pomocy, tak więc obliczenie to nastąpi tak, jak w przypadku jednostkowego projektu inwestycyjnego, składającego się ze zgłoszonego projektu i dwóch projektów wcześniejszych.
(57)
Dlatego też zgodnie z pkt 41 wytycznych kwalifikowalne koszty zostały zaktualizowane w odniesieniu do roku przyznania pierwszej pomocy na rzecz projektu P2 (12 września 2006 r.) przy zastosowaniu obowiązującej w tym dniu stopy referencyjnej (4,36 %): Koszty łączne wynoszą 402 865 942 EUR (wartość aktualna). Dopuszczalna maksymalna wysokość pomocy (wartość aktualna) wyniosłaby w tym przypadku 55 749 652 EUR (16), co odpowiada intensywności pomocy 14,06 % EDB dla inwestycji jednostkowej.
(58)
Ponieważ przyznano już (na projekt P2) 15 384 891 EUR (wartość aktualna), maksymalna wysokość pomocy na rzecz zgłoszonego projektu wyniosłaby 40 364 760 EUR (wartość aktualna), co odpowiada intensywności pomocy 12,97 % EDB. Ponieważ Niemcy zapewniły, że zastosują się do tej maksymalnej intensywności pomocy, można przyjąć, że wymogi dotyczące dostosowania pułapu pomocy, które są przewidziane w pkt 67 wytycznych, będą spełnione nawet w przypadku, gdyby zgłoszony projekt miał wraz z wcześniejszymi projektami, na które pomoc została przyznana na przestrzeni trzech lat, stanowić jednostkową inwestycję.
(59)
Niemcy zapowiedziały, że pomoc na rzecz wspomnianego powyżej przyszłego projektu SF III w lokalizacji Freiberg-Saksonia zgłoszą indywidualnie i że warunkiem jej przyznania będzie jej zatwierdzenie przez Komisję, w związku z czym Komisja nie musi w niniejszej decyzji stwierdzać, czy zgłoszony projekt stanowi wraz z przyszłym projektem SF III jednostkowy projekt inwestycyjny.
6.4.2. Zgodność z pkt 68 wytycznych
(60)
Decyzja Komisji o dopuszczalności pomocy regionalnej dla dużych projektów inwestycyjnych zgodnie z pkt 68 wytycznych jest uzależniona od udziałów w rynku beneficjenta przed inwestycją i po jej realizacji oraz od zdolności produkcyjnych osiągniętych w wyniku realizacji inwestycji. Aby móc dokonać odpowiedniej oceny zgodnie z pkt 68 lit. a) i b) wytycznych, Komisja musi określić właściwy rynek produktowy oraz właściwy rynek geograficzny.
(61)
W decyzji o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego Komisja stwierdziła, że produktem, do którego odnosi się zgłoszony projekt inwestycyjny, są płytki z monokrystalicznego krzemu.
(62)
Komisja nie może wykluczyć, że płytki krzemowe produkowane w zakładzie Freiberg-Wschód nie będą przynajmniej częściowo wykorzystywane wewnętrznie przez grupę przedsiębiorstw będącą beneficjentem do ich dalszego przetwarzania na ogniwa słoneczne lub moduły fotowoltaiczne, w związku z tym w decyzji o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego Komisja uznała - zgodnie z pkt 69 wytycznych, który stanowi, że jeżeli projekt odnosi się do produktu pośredniego, a znacząca część produkcji nie jest zbywana na rynku, dany produkt obejmować może produkty stanowiące następne ogniwo w procesie produkcji - że produktem, do którego odnosi się zgłoszony projekt inwestycyjny, są nie tylko płytki krzemowe, lecz także ogniwa słoneczne i moduły fotowoltaiczne. Na potrzeby oceny pod kątem pkt 68 lit. a) wytycznych Komisja ustaliła ponadto, że właściwym rynkiem produktowym jest rynek płytek krzemowych, ogniw słonecznych i modułów fotowoltaicznych, zaś właściwym rynkiem geograficznym jest rynek światowy.
(63)
W decyzji o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego Komisja obliczyła udziały w rynku grupy przedsiębiorstw będącej beneficjentem na wszystkich właściwych rynkach dla okresu przed inwestycją i po jej realizacji (2006-2011), przy czym uwzględniła ona scenariusz najbardziej niekorzystny, według którego rynek po roku 2010 nie będzie wzrastał (ponieważ dostępna niezależna analiza nie zawierała prognozy na lata po 2010 r.). Poczynione obliczenia wykazały, że wszystkie udziały w rynku wynosiły przed rozpoczęciem inwestycji poniżej 20 %, zaś po jej przeprowadzeniu poniżej 15 %, w związku z tym Komisja stwierdziła, że udział 25 % nie został przekroczony, i uznała, że zgłoszona pomoc jest zgodna z pkt 68 lit. a) wytycznych.
(64)
Ponieważ średni roczny wskaźnik wzrostu widocznej konsumpcji produktów fotowoltaicznych w EOG w latach 2001 do 2006 (35 %) był znacznie wyższy niż średni roczny wskaźnik wzrostu produktu krajowego brutto w EOG za te same lata (1,97 %), Komisja w swojej decyzji o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego uznała również, że mimo iż brak jest dla EOG danych co do powyższych produktów pośrednich, średni roczny wskaźnik wzrostu widocznej konsumpcji produktów pośrednich niewątpliwie również wyniósłby znacznie powyżej 1,97 %. Komisja doszła zatem do wniosku, że zgłoszona pomoc jest zgodna z pkt 68 lit. b) wytycznych.
(65)
W trakcie formalnego postępowania wyjaśniającego nie stwierdzono wskazówek, które mogłyby podawać w wątpliwość stwierdzenia w powyższych punktach 60-64 w odniesieniu do zgodności pomocy z wymogami pkt 68 wytycznych. Ponadto analiza przeprowadzona w ramach decyzji o wszczęciu postępowania wyjaśniającego wykazała, że szacunkowe udziały grupy SW we wszystkich właściwych rynkach w roku 2011 będą znajdowały się na poziomie poniżej 15 %, nie zachodzi zatem niebezpieczeństwo, że w przypadku nowych obliczeń na podstawie świeższych opracowań uzyskane zostaną udziały w rynku na poziomie powyżej 25 %.
(66)
Komisja potwierdza zatem wnioski, jakie zawarła w decyzji o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego, że zgłoszona pomoc jest zgodna z pkt 68 wytycznych.
6.5. Wnioski
(67)
Na podstawie powyższej oceny Komisja stwierdza, że zgłoszony środek pomocy jest zgodny z wytycznymi w sprawie krajowej pomocy regionalnej, a także z niemiecką krajową mapą pomocy regionalnej obowiązującą w momencie zgłoszenia,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
1. Planowana przez Republikę Federalną Niemiec pomoc na rzecz Deutsche Solar AG w kwocie wynoszącej 40 364 760 EUR (wartość aktualna), co odpowiada intensywności pomocy 12,97 % ekwiwalentu dotacji brutto, jest zgodna z rynkiem wewnętrznym w rozumieniu art. 107 ust. 3 lit. a) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
2. Wyraża się zgodę na wdrożenie środka pomocy w kwocie 40 364 760 EUR (wartość aktualna), co odpowiada intensywności pomocy 12,97 % ekwiwalentu dotacji brutto.
Artykuł 2
Niniejsza decyzja skierowana jest do Republiki Federalnej Niemiec.
Sporządzono w Brukseli dnia 6 lipca 2010 r.