NAŘÍZENÍ EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY (EU) č. 1233/2010
ze dne 15. prosince 2010,
kterým se mění nařízení (ES) č. 663/2009 o zavedení programu na podporu hospodářského oživení prostřednictvím finanční pomoci Společenství pro projekty v oblasti energetiky
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na čl. 194 odst. 1 písm. c) této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
po postoupení návrhu legislativního aktu vnitrostátním parlamentům,
s ohledem na stanovisko Evropského hospodářského a sociálního výboru (1),
po konzultaci s Výborem regionů,
v souladu s řádným legislativním postupem (2),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Nařízení Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 663/2009 (3) zavedlo Evropský program oživení energetiky (EEPR) na podporu hospodářského oživení poskytnutím částky 3,98 miliard EUR na roky 2009 a 2010.
(2)
Tímto nařízením by neměl být dotčen záměr přidělit do konce roku 2010 co největší díl z částky 3,98 miliard EUR na podprogramy uvedené v kapitole II nařízení (ES) č. 663/2009. Bylo nicméně zjištěno, že určitý díl z této částky nebude v rámci uvedených podprogramů přidělen.
(3)
V duchu strategie Evropa 2020 pro udržitelný růst a zaměstnanost a v souladu s klimaticko-energetickým balíčkem Unie a akčním plánem pro energetickou účinnost z roku 2006 přispěje rozvoj dalších obnovitelných zdrojů energie a podpora energetické účinnosti k ekologicky šetrnému růstu, budování konkurenčního a udržitelného hospodářství a řešení změny klimatu. Podporou těchto politik vytvoří Unie nová pracovní místa a příležitosti na „zeleném trhu“, čímž podpoří rozvoj konkurenceschopného, zajištěného a udržitelného hospodářství. V této souvislosti má zásadní význam spolupráce mezi různými úrovněmi řízení (víceúrovňová správa věcí veřejných).
(4)
Poskytnutí vyšší finanční pobídky představuje klíčový prvek při snižování překážek, které jsou tvořeny vysokými počátečními náklady, a pro stimulace zlepšení v oblasti udržitelné energetiky. Je tedy třeba vytvořit zvláštní finanční nástroj (dále jen „nástroj“), jenž by využil finanční prostředky podle kapitoly II nařízení (ES) č. 663/2009, které nelze přidělit do konce roku 2010. Vytvoření tohoto nástroje by mělo být posuzováno s ohledem na Iniciativu pro financování udržitelné energetiky navrženou Komisí. Nástroj by měl podpořit rozvoj projektů v oblasti energetické účinnosti a obnovitelných zdrojů energie a usnadnit financování investičních projektů v oblasti energetické účinnosti a obnovitelných zdrojů energie místními, regionálními a celostátními orgány veřejné moci, zejména v městském prostředí. V rámci tohoto postupu by měla být věnována pozornost součinnosti s ostatními finančními zdroji dostupnými v členských státech, jako jsou strukturální fondy a Fond soudržnosti, nástroj evropské energetické pomoci na místní úrovni (ELENA) a Evropský fond pro regionální rozvoj podle nařízení (ES) č. 397/2009 (4), aby se finanční nástroje navzájem nepřekrývaly.
(5)
Podpora investic do udržitelné energetiky je nejefektivnější a nejprospěšnější, je-li zaměřena na místní úroveň. V řádně odůvodněných případech však může být efektivnější zaměřit se na celostátní úroveň, například z důvodů spojených s dostupností či fungováním příslušných správních struktur.
(6)
Ve snaze maximalizovat v krátkodobém horizontu dopad finančních zdrojů Unie by měl být nástroj spravován jedním nebo více finančními zprostředkovateli, například mezinárodními finančními institucemi. Výběr těchto finančních zprostředkovatelů by měl být proveden na základě jejich prokázané schopnosti využít finanční prostředky co nejúčinněji a nejefektivněji s cílem dosáhnout v co nejkratším čase co nejvyšší účasti dalších veřejných a soukromých investorů a co nejvyššího pákového efektu mezi financováním Unií a celkovými investicemi v zájmu významného zvýšení objemu investic v Unii. V období finanční a hospodářské krize, která má obzvláště nepříznivý dopad na finance místních a regionálních orgánů veřejné moci, by se však mělo zajistit, aby jim obtížná rozpočtová situace nebránila v přístupu k uvedeným finančním prostředkům.
(7)
V souladu s nařízením (ES) č. 663/2009 by z nástroje měly být financovány pouze investiční projekty, které mají rychlý, měřitelný a významný dopad na oživení hospodářství v Unii, na zvýšenou energetickou bezpečnost a na snížení emisí skleníkových plynů. Investiční projekty tohoto typu přispívají k ekologicky šetrnému růstu, rozvoji konkurenčního, propojeného, udržitelného a ekologicky šetrného hospodářství a také k ochraně zaměstnanosti, tvorbě pracovních míst a řešení změny klimatu, v souladu s cíli strategie „Evropa 2020“.
(8)
Na výběr a způsobilost projektů financovaných tímto nástrojem je třeba použít kritéria stanovená v nařízení (ES) č. 663/2009. Jako podstatný prvek je třeba zvážit i zeměpisnou vyváženost projektů, aby se zajistilo, že toto nařízení bude mít vliv na hospodářské oživení v celé Unii, a jako zohlednění skutečnosti, že v některých členských státech projekty dosud nebyly financovány podle kapitoly II nařízení (ES) č. 663/2009 nebo byly takto financovány pouze zčásti.
(9)
Vzhledem k požadovanému krátkodobému hospodářskému dopadu tohoto nařízení by doba od přijetí žádosti o schválení projektu do konečného rozhodnutí o ní neměla překročit šest měsíců.
(10)
Jednotlivé právní závazky k realizaci rozpočtových závazků podle kapitoly IIa by měly být učiněny do 31. března 2011.
(11)
Nástroj by neměl předjímat využití souhrnného rozpočtu Unie a případná budoucí opatření v oblasti financování, včetně energetického sektoru, ale měl by být považován spíše za mimořádné opatření přijaté v období hospodářských obtíží.
(12)
Z důvodu naléhavé potřeby řešit hospodářskou krizi by výdaje vzniklé na základě kapitoly II nařízení (ES) č. 663/2009 měly být způsobilé od 13. července 2009, neboť mnoho žadatelů požadovalo způsobilost výdajů od podání žádosti o grant v souladu s článkem 112 nařízení Rady (ES, Euratom) č. 1605/2002 ze dne 25. června 2002, kterým se stanoví finanční nařízení o souhrnném rozpočtu Evropských společenství (5) („finanční nařízení“). Výdaje vzniklé na základě kapitoly IIa nařízení (ES) č. 663/2009 by měly být způsobilé od 1. ledna 2011.
(13)
Z důvodu naléhavé potřeby řešit hospodářskou krizi by toto nařízení mělo vstoupit v platnost okamžikem vyhlášení,
PŘIJALY TOTO NAŘÍZENÍ:
Článek 1
Změny nařízení (ES) č. 663/2009
Nařízení (ES) č. 663/2009 se mění takto:
1)
V článku 1 se doplňuje nový pododstavec, který zní:
„Toto nařízení zavádí finanční nástroj (dále jen „nástroj“) na podporu iniciativ v oblasti energetické účinnosti a obnovitelných zdrojů energie.“
2)
Článek 3 se mění takto:
a)
odstavec 2 se nahrazuje tímto:
„2. Jednotlivé právní závazky podle kapitoly II k realizaci rozpočtových závazků přijatých v letech 2009 a 2010 se učiní do 31. prosince 2010. Jednotlivé právní závazky podle kapitoly IIa se učiní do 31. března 2011.“;
b)
doplňuje se nový odstavec, který zní:
„3. Finanční zprostředkovatelé popsaní v příloze II se snaží přidělit veškeré finanční prostředky z příspěvku Unie dostupné v rámci nástroje na investiční projekty a na technickou pomoc pro projekty v oblasti energetické účinnosti a obnovitelných zdrojů energie do 31. března 2014. Po tomto dni nesmějí být z příspěvku Unie přiděleny žádné finanční prostředky. Veškeré finanční prostředky z příspěvku Unie nepřidělené finančními zprostředkovateli do 31. března 2014 se vrátí do souhrnného rozpočtu Unie. Finanční prostředky z příspěvku Unie přidělené na investiční projekty jsou investovány na stanovenou dobu, která nesmí překročit lhůtu 31. března 2034. Unie má právo na výnos ze své investice do nástroje po celou dobu životnosti nástroje v poměru odpovídajícím jejímu příspěvku do nástroje a v souladu se svými podílnickými právy.“
3)
Vkládá se nová kapitola, která zní:
„KAPITOLA IIa
FINANČNÍ NÁSTROJ
Článek 21a
Finanční prostředky, které nelze přidělit podle kapitoly II
1. Finanční prostředky, ke kterým podle čl. 3 odst. 2 nelze učinit jednotlivé právní závazky podle kapitoly II na částku 146 344 644,50 EUR, jsou určeny pro finanční nástroj uvedený v čl. 1 odst. 4 pro účely vytvoření vhodných finančních nástrojů ve spolupráci s finančními institucemi s cílem důrazně podnítit projekty v oblasti energetické účinnosti a projekty na využití obnovitelných zdrojů energie.
2. Nástroj se provádí v souladu s přílohou II. U stanovení čl. 23 odst. 1 se na nástroj nepoužije.
3. Úvěrová angažovanost Unie v rámci nástroje, včetně poplatků za správu a dalších způsobilých nákladů, je omezena na částku ve výši příspěvku Unie do nástroje uvedenou v odstavci 1 a souhrnný rozpočet Unie nesmí být nijak dále zatížen.“
4)
Článek 22 se zrušuje.
5)
Článek 23 se mění takto:
a)
odstavec 2 se nahrazuje tímto:
„2. Pomoc EEPR se vztahuje pouze na výdaje spojené s projektem a vynaložené příjemci a v případě projektů podle článku 9 i třetími stranami, kteří odpovídají za uskutečnění projektu. Výdaje vzniklé na základě kapitoly II mohou být způsobilé od 13. července 2009.“;
b)
vkládá se nový odstavec, který zní:
„2a. Finanční pomoc poskytnutá na základě kapitoly IIa se vztahuje na výdaje spojené s investičními projekty a technickou pomocí pro projekty v oblasti energetické účinnosti a obnovitelných zdrojů energie, jež vznikly příjemcům popsaným v části A bodě 3 přílohy II. Tyto výdaje mohou být způsobilé od 1. ledna 2011.“
6)
Článek 27 se mění takto:
a)
vkládá se nový odstavec, který zní:
„1a. Do 30. června 2013 předloží Komise Evropskému parlamentu a Radě hodnotící zprávu v polovině období o opatřeních přijatých podle kapitoly IIa a zaměří se při tom na:
a)
efektivnost nákladů, pákový efekt a adicionalitu, které nástroj prokázal;
b)
důkazy o řádném finančním řízení;
c)
míru, v jaké nástroj dosáhl cílů uvedených v tomto nařízení;
d)
rozsah, v jakém je třeba nadále z nástroje poskytovat podporu projektům v oblasti energetické účinnosti a obnovitelných zdrojů energie.
Hodnotící zprávu v polovině období podle potřeby, a zejména pokud je posouzení opatření přijatých podle kapitoly IIa provedené Komisí kladné, doprovodí legislativní návrh na prodloužení platnosti nástroje.“;
b)
odstavec 3 se nahrazuje tímto:
„3. Komise předloží Evropskému parlamentu, Radě, Evropskému hospodářskému a sociálnímu výboru a Výboru regionů hodnotící zprávu o výsledcích dosažených EEPR a v souladu s čl. 27 odst. 4 finančního nařízení.“
7)
V článku 28 se doplňuje nový pododstavec, který zní:
„Zpráva obsahuje informace o všech režijních nákladech spojených s vytvořením a prováděním nástroje zřízeného podle kapitoly IIa.“
8)
Příloha se nově označuje jako „Příloha I“ a doplňuje se nová příloha, která zní:
„PŘÍLOHA II
FINANČNÍ NÁSTROJ
A. Provádění finančního nástroje pro projekty udržitelné energetiky
1. Působnost nástroje
Tento finanční nástroj (dále jen ‚nástroj‘) se použije na rozvoj projektů v oblasti úspor energie, energetické účinnosti a obnovitelných zdrojů energie a usnadní financování investic do těchto oblastí místními, regionálními a v řádně odůvodněných případech i celostátními orgány veřejné moci. Tento nástroj se provádí v souladu s ustanoveními finančního nařízení a prováděcích pravidel k němu o pověření úkoly plnění rozpočtu.
Nástroj se použije na projekty v oblasti udržitelné energetiky, zejména v městském prostředí. To zahrnuje zejména projekty zaměřené na:
a)
veřejné a soukromé budovy s použitím řešení z oblasti energetické účinnosti nebo obnovitelných zdrojů energie včetně řešení využívajících informační a komunikační technologie;
b)
investice do vysoce energeticky účinné kombinované výroby tepla a elektřiny, včetně mikrokogenerace, a do sítí dálkového vytápění či chlazení, zejména z obnovitelných zdrojů energie;
c)
decentralizované zdroje obnovitelné energie vybudované v místním prostředí a jejich začlenění do elektrických rozvodných sítí;
d)
mikrogeneraci z obnovitelných zdrojů energie;
e)
čistou městskou dopravu podporující zvýšenou energetickou účinnost a integraci obnovitelných zdrojů energie s důrazem na veřejnou dopravu, dopravní prostředky na elektrický a vodíkový pohon a snížení emisí skleníkových plynů;
f)
místní infrastrukturu včetně účinného osvětlení venkovní veřejné infrastruktury (včetně pouličního osvětlení), řešení v oblasti uchovávání elektrické energie, inteligentních metod měření a inteligentních sítí, které plně využívají informačních a komunikačních technologií;
g)
technologie v oblasti energetické účinnosti a obnovitelné energie s inovačním a hospodářským potenciálem využívající nejlepší dostupné postupy.
Tento nástroj lze použít také k poskytnutí pobídek a technické pomoci a zvýšení informovanosti místních, regionálních a celostátních orgánů s cílem optimálně využít strukturální fondy a Fond soudržnosti, a zejména v oblastech, v nichž se zlepšení týkají energetické účinnosti a obnovitelných zdrojů energie v obytných a jiných stavbách. Nástroj podpoří investiční projekty, u nichž je prokázána hospodářská a finanční životaschopnost, s cílem zajistit návratnost investic přidělených z nástroje a přilákat veřejné a soukromé investory. Nástroj tak může být mimo jiné využit k vytváření rezerv a přidělování kapitálu na financování půjček, záruk, vlastního kapitálu a dalších finančních produktů. Dále může být až 15 % finančních prostředků uvedených v článku 21a použito na poskytování technické pomoci místním, regionálním či celostátním orgánům při vytváření a úvodním zavádění technologií souvisejících s projekty v oblasti energetické účinnosti a energie z obnovitelných zdrojů.
2. Součinnost
Při poskytování finanční nebo technické pomoci je třeba dbát i na součinnost s dalšími finančními zdroji dostupnými v členských státech, jako jsou strukturální fondy a Fond soudržnosti a nástroj evropské energetické pomoci na místní úrovni (ELENA), aby se finanční nástroje vzájemně nepřekrývaly.
3. Příjemci
Příjemci nástroje jsou orgány veřejné moci, pokud možno na místní a regionální úrovni, a veřejné či soukromé subjekty jednající jménem těchto orgánů.
B. Spolupráce s finančními zprostředkovateli
1. Výběr a obecné požadavky, včetně nákladů
Nástroj se zřídí ve spolupráci s jedním nebo více finančními zprostředkovateli a je otevřen účasti vhodných investorů. Výběr finančních zprostředkovatelů se provede na základě jejich prokázané schopnosti využít financování nejúčinnějším a nejefektivnějším způsobem v souladu s pravidly a kritérii stanovenými v této příloze.
Komise zajistí, aby celková výše režijních nákladů spojených s vytvořením a prováděním nástroje včetně poplatků za vedení a dalších způsobilých nákladů fakturovaných finančními zprostředkovateli byla co nejnižší, v souladu s osvědčenými postupy pro podobné nástroje a při zachování požadované kvality nástroje.
Plnění příspěvku Unie do nástroje zajišťuje Komise v souladu s články 53 a 54 finančního nařízení.
Finanční zprostředkovatelé jsou povinni dodržovat požadavky na pověření úkoly plnění rozpočtu stanovené ve finančním nařízení a prováděcích pravidlech k němu, zejména pokud jde o pravidla o zadávání zakázek, požadavky na vnitřní kontrolu, účetnictví a externí audit. Tito finanční zprostředkovatelé neobdrží jiné platby než poplatky za vedení nebo náklady spojené se zavedením a prováděním tohoto nástroje.
Podrobné podmínky týkající se zřízení nástroje a jeho rámcové podmínky, včetně sledování a kontroly, stanoví jedna nebo více dohod mezi Komisí a finančními zprostředkovateli.
2. Dostupnost informací
V rámci nástroje se veškeré informace o řízení programu dotýkající se zúčastněných stran zveřejní on-line. Týká se to zejména postupů podávání žádostí, informací o osvědčených postupech a přehledu projektů a zpráv.
C. Podmínky financování a kritéria způsobilosti a výběru
1. Působnost financování
V souladu s touto přílohou je uplatnění nástroje omezeno na financování:
a)
investičních projektů, které mají rychlý, měřitelný a významný dopad na oživení hospodářství v Unii, zvýšenou energetickou bezpečnost a snížení emisí skleníkových plynů, a
b)
technické pomoci pro projekty v oblasti energetické účinnosti a energie z obnovitelných zdrojů.
2. Činitele, k nimž je třeba přihlédnout
Při výběru projektů je zvláštní pozornost věnována zeměpisné vyváženosti.
Při financování investičních projektů je náležitá pozornost věnována dosažení významného pákového efektu mezi celkovými investicemi a prostředky Unie s cílem významně zvýšit objem investic v Unii. Pákový efekt se však může u jednotlivých investičních projektů lišit v závislosti na řadě činitelů, jako je skutečná velikost a typ projektu, a na místních podmínkách včetně velikosti a finančních schopností příjemce.
3. Podmínky pro přístup orgánů veřejné moci k financování z nástroje
Orgány veřejné moci žádající o financování investičních projektů a technické pomoci pro projekty v oblasti energetické účinnosti a obnovitelných zdrojů energie musí splňovat tyto podmínky:
a)
učinily nebo se chystají učinit politický závazek zmírňovat změnu klimatu, případně včetně stanovení konkrétních cílů, například týkajících se zvyšování energetické účinnosti nebo využívání energie z obnovitelných zdrojů;
b)
buď usilují o vytvoření víceletých strategií pro zmírňování změny klimatu a případně pro dosažení svých cílů, nebo se účastní víceleté strategie na místní, regionální či celostátní úrovni za účelem zmírnění změny klimatu;
c)
přijaly veřejnou odpovědnost za pokrok v dosahování jimi vytyčené celkové strategie.
4. Kritéria způsobilosti a výběru investičních projektů financovaných z nástroje
Investiční projekty financované z nástroje musí splňovat tato kritéria způsobilosti a výběru:
a)
kvalitní a technicky odpovídající přístup;
b)
kvalita a efektivnost nákladů financování pro celou investiční fázi opatření;
c)
zeměpisné vyvážení všech projektů, na něž se vztahuje toto nařízení;
d)
propracovanost, definovaná jako dosažení investiční fáze, a co nejdřívější vznik podstatných kapitálových výdajů;
e)
míra, ve které je provádění opatření zdrženo nedostatečným přístupem k financování;
f)
míra, ve které budu finanční prostředky z nástroje stimulovat financování z veřejných a soukromých zdrojů;
g)
kvantifikované socioekonomické dopady;
h)
kvantifikované dopady na životní prostředí.
5. Kritéria způsobilosti a výběru projektů technické pomoci financovaných z nástroje
Projekty technické pomoci financované z nástroje musí splňovat kritéria způsobilosti a výběru uvedená v bodě 4 písm. a), c), e), f) a g).“
Článek 2
Vstup v platnost
Toto nařízení vstupuje v platnost dnem vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
Ve Štrasburku dne 15. prosince 2010.
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) NR 1233/2010
z dnia 15 grudnia 2010 r.
zmieniające rozporządzenie (WE) nr 663/2009 poprzez przyznanie pomocy finansowej Wspólnoty na projekty w dziedzinie energetyki
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 194 ust. 1 lit. c),
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (1),
po konsultacji z Komitetem Regionów,
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą (2),
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 663/2009 (3) ustanowiono Europejski program energetyczny na rzecz naprawy gospodarczej (EPENG), aby wspomóc naprawę gospodarczą poprzez przyznanie puli środków finansowych w wysokości 3,98 mld EUR na lata 2009 i 2010.
(2)
Niniejsze rozporządzenie pozostaje bez uszczerbku dla celu, jakim jest przyznanie do końca 2010 r. możliwie największej części puli środków finansowych w wysokości 3,98 mld EUR na realizację podprogramów, o których mowa w rozdziale II rozporządzenia (WE) nr 663/2009. Ustalono jednak, że ta część tej kwoty nie zostanie przekazana w ramach tych podprogramów.
(3)
Zgodnie ze strategią Europa 2020 na rzecz zrównoważonego wzrostu i zatrudnienia oraz zgodnie z pakietem klimatyczno-energetycznym UE i z planem działania na rzecz racjonalizacji zużycia energii z 2006 r., dalsze wykorzystywanie źródeł energii odnawialnej na szerszą skalę oraz propagowanie efektywności energetycznej przyczyniłoby się do rozwoju ekologicznego, budowania konkurencyjnej i zrównoważonej gospodarki oraz do rozwiązywania problemów związanych ze zmianą klimatu. Dzięki wspieraniu tych polityk Unia umożliwi tworzenie nowych miejsc pracy i powstawanie ekologicznego rynku, sprzyjając tym samym rozwojowi konkurencyjnej, bezpiecznej i zrównoważonej gospodarki. Istotną rolę odgrywa w tym kontekście współpraca pomiędzy różnymi szczeblami władzy („multi-level governance”).
(4)
Zapewnienie większych zachęt finansowych ma zasadnicze znaczenie dla zmniejszenia przeszkód związanych z wysokimi kosztami wstępnymi oraz dla stymulowania postępów w zakresie zrównoważonej energetyki. Dlatego też należy stworzyć specjalny instrument finansowy („instrument”) mający na celu wykorzystanie funduszy, przyznanych na mocy rozdziału II rozporządzenia (WE) nr 663/2009, które nie mogą być wykorzystane do końca 2010 r. Stworzenie instrumentu należy rozpatrywać z punktu widzenia inicjatywy na rzecz finansowania zrównoważonej energii zaproponowanej przez Komisję. Instrument powinien służyć wspieraniu projektów dotyczących efektywności energetycznej i energii odnawialnej oraz ułatwianiu finansowania projektów inwestycyjnych w zakresie efektywności energetycznej i energii odnawialnej przez lokalne, regionalne i krajowe organy publiczne, w szczególności w środowisku miejskim. W procesie tym należy zwrócić uwagę na synergie z innymi środkami finansowymi dostępnymi w państwach członkowskich, takimi jak fundusze strukturalne i spójności, europejska pomoc na rzecz energetyki lokalnej (ELENA) oraz Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego w ramach rozporządzenia (WE) nr 397/2009 (4), aby uniknąć kolidowania z innymi instrumentami finansowymi.
(5)
Wsparcie inwestycyjne w zakresie zrównoważonej energetyki może być najbardziej skuteczne i pożyteczne, gdy dotyczy przedsięwzięć podejmowanych na poziomie lokalnym. Jednak w należycie uzasadnionych przypadkach może ono być skuteczniejsze na szczeblu krajowym, na przykład z powodów związanych z dostępnością lub funkcjonowaniem odnośnych struktur administracyjnych.
(6)
W celu maksymalnego zwiększenia wpływu funduszy unijnych w krótkim okresie, instrumentem powinien zarządzać jeden lub kilku pośredników finansowych, takich jak międzynarodowe instytucje finansowe. Wyboru takich pośredników finansowych należy dokonywać na podstawie wykazanej przez nich zdolności do wykorzystywania funduszy w sposób możliwie najbardziej efektywny i skuteczny, w celu maksymalnego zwiększenia zaangażowania innych inwestorów publicznych i prywatnych w najkrótszym możliwym czasie, oraz osiągnięcia wysokiego wskaźnika dźwigni pomiędzy finansowaniem ze środków unijnych a całkowitymi nakładami inwestycyjnymi w celu podjęcia znaczących inwestycji w Unii. Jednakże w dobie kryzysu finansowego i gospodarczego, który wywiera szczególnie negatywny wpływ na finanse władz lokalnych i regionalnych, należy zapewnić, aby trudna sytuacja budżetowa tych władz nie uniemożliwiała im dostępu do środków.
(7)
Zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 663/2009, projekty inwestycyjne powinny być finansowane w ramach instrumentu tylko jeśli mają szybki, wymierny i istotny wpływ na przywrócenie dobrej koniunktury gospodarczej w Unii, zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego i ograniczenie emisji gazów cieplarnianych. Takie projekty inwestycyjne przyczyniają się do ekologicznego wzrostu, rozwoju konkurencyjnej, wzajemnie połączonej, zrównoważonej i ekologicznej gospodarki, a także sprzyjają ochronie zatrudnienia, tworzeniu miejsc pracy i przeciwdziałaniu zmianie klimatu zgodnie z celami strategii Europa 2020.
(8)
Przy wyborze działań finansowanych w ramach instrumentu i ocenie ich kwalifikowalności powinny mieć w pełni zastosowanie kryteria określone w rozporządzeniu (WE) nr 663/2009. Istotnym aspektem, który również należy brać pod uwagę, jest równowaga geograficzna projektów, aby zapewnić wpływ niniejszego rozporządzenia na odnowę gospodarczą w całej Unii oraz na uznanie faktu, że w niektórych państwach członkowskich projekty nie uzyskały finansowania w ramach rozdziału II rozporządzenia (WE) nr 663/2009 lub uzyskały je jedynie częściowo.
(9)
Mając na uwadze wymagany krótkoterminowy wpływ gospodarczy niniejszego rozporządzenia, okres pomiędzy otrzymaniem wniosku w sprawie realizacji projektu a ostateczną decyzją nie powinien przekraczać sześciu miesięcy.
(10)
Indywidualne zobowiązania prawne w ramach realizacji zobowiązań budżetowych podjętych na mocy przepisów rozdziału IIa należy podjąć do dnia 31 marca 2011 r.
(11)
Instrument nie powinien stać się precedensem w odniesieniu do wykorzystania budżetu ogólnego Unii oraz potencjalnych przyszłych środków finansowania, w tym w sektorze energetycznym, ale powinien być raczej traktowany jako środek wyjątkowy przyjęty w okresie trudności gospodarczych.
(12)
Ze względu na pilną potrzebę podjęcia działań w związku z kryzysem gospodarczym, wydatki poniesione w ramach rozdziału II rozporządzenia (WE) nr 663/2009 powinny być kwalifikowalne od dnia 13 lipca 2009 r., ponieważ wielu wnioskodawców domagało się uznania kwalifikowalności wydatków z chwilą złożenia wniosku o przyznanie dotacji zgodnie z art. 112 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 z 25 czerwca 2002 r. w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich (5) („rozporządzenie finansowe”). Wydatki poniesione w ramach rozdziału IIa powinny kwalifikować się do finansowania od dnia 1 stycznia 2011 r.
(13)
Ze względu na pilną potrzebę podjęcia działań w związku z kryzysem gospodarczym, niniejsze rozporządzenie powinno wejść w życie natychmiast po jego opublikowaniu,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1
Zmiany w rozporządzeniu (WE) nr 663/2009
W rozporządzeniu (WE) nr 663/2009 wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 1 dodaje się akapit w brzmieniu:
„Niniejsze rozporządzenie przewiduje utworzenie instrumentu finansowego (»instrument«) w celu wspierania inicjatyw z zakresu efektywności energetycznej i energii odnawialnej.”;
2)
w art. 3 wprowadza się następujące zmiany:
a)
ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„2. Indywidualne zobowiązania prawne na mocy przepisów rozdziału II, w ramach realizacji zobowiązań budżetowych podjętych w roku 2009 i 2010, są podejmowane do dnia 31 grudnia 2010 r. Indywidualne zobowiązania prawne na mocy przepisów rozdziału IIa są podejmowane do dnia 31 marca 2011 r.”;
b)
dodaje się ustęp w brzmieniu:
„3. Pośrednicy finansowi, o których mowa w załączniku II, starają się przeznaczyć całość środków z wkładu Unii dostępnego w ramach instrumentu na projekty inwestycyjne i pomoc techniczną dla projektów w dziedzinie efektywności energetycznej i energii odnawialnej do dnia 31 marca 2014 r. Po tym terminie nie przyznaje się środków z wkładu Unii. Wszystkie środki z wkładu Unii, które nie zostały rozdysponowane przez pośredników finansowych do dnia 31 marca 2014 r., są zwracane do budżetu ogólnego Unii. Środki z wkładu Unii przeznaczone na projekty inwestycyjne pozostają inwestowane przez określony czas, nie dłużej niż do dnia 31 marca 2034 r. Unia ma prawo do czerpania zysku ze swoich inwestycji w instrument przez cały okres jego funkcjonowania, proporcjonalnie do swojego wkładu wniesionego w instrument oraz zgodnie ze swoimi prawami udziałowcy.”;
3)
dodaje się rozdział w brzmieniu:
„ROZDZIAŁ IIa
INSTRUMENT FINANSOWY
Artykuł 21a
Fundusze, które nie mogą być rozdysponowane na mocy przepisów rozdziału II
1. Zgodnie z art. 3 ust. 2 środki, które nie mogą być przedmiotem indywidualnych zobowiązań prawnych na mocy rozdziału II, w wysokości 146 344 644,50 EUR, przeznacza się na instrument, o którym mowa w art. 1 akapit czwarty, w celu opracowania odpowiednich mechanizmów finansowania we współpracy z instytucjami finansowymi, tak aby w większej mierze zachęcać do realizacji projektów z zakresu efektywności energetycznej i korzystania z odnawialnych źródeł energii.
2. Instrument wdraża się zgodnie z załącznikiem II. Artykuł 23 ust. 1 nie ma zastosowania do instrumentu.
3. Ryzyko ponoszone przez Unię w związku z instrumentem, wraz z opłatami z tytułu zarządzania i innymi kosztami kwalifikowalnymi, ogranicza się do kwoty wkładu Unii w ten instrument, określonej w ust. 1, a budżetu ogólnego Unii nie obciąża się żadnym innym zobowiązaniem.”;
4)
skreśla się art. 22;
5)
w art. 23 wprowadza się następujące zmiany:
a)
ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„2. Pomoc EPENG jest przeznaczona wyłącznie na pokrycie wydatków związanych z projektem, poniesionych przez beneficjentów, a także, w odniesieniu do projektów określonych w art. 9, przez osoby trzecie odpowiedzialne za realizację projektu. Wydatki poniesione w ramach rozdziału II mogą być kwalifikowane, począwszy od dnia 13 lipca 2009 r.”;
b)
dodaje się ustęp w brzmieniu:
„2a. Pomoc finansowa udzielona na mocy rozdziału IIa pokrywa wydatki związane z projektami inwestycyjnymi i pomocą techniczną dla projektów w dziedzinie efektywności energetycznej i energii odnawialnej poniesione przez beneficjentów wyszczególnionych w załączniku II część A pkt 3. Wydatki te mogą być kwalifikowane, począwszy od dnia 1 stycznia 2011 r.”;
6)
w art. 27 wprowadza się następujące zmiany:
a)
dodaje się ustęp w brzmieniu:
„1a. Do dnia 30 czerwca 2013 r. Komisja przedstawi Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie śródokresowe z oceny dotyczące środków przyjętych zgodnie z rozdziałem IIa i skupiające się w szczególności na:
a)
opłacalności, efekcie dźwigni i dodatkowości cechującej instrument;
b)
udokumentowaniu należytego zarządzania finansami;
c)
zakresie, w jakim instrument osiągnął cele określone w niniejszym rozporządzeniu;
d)
zakresie, w jakim wymagane jest trwałe wsparcie z instrumentu dla projektów związanych z efektywnością energetyczną i energią ze źródeł odnawialnych.
W stosownych przypadkach, a w szczególności jeżeli ocena środków podjętych na mocy rozdziału IIa dokonana przez Komisję jest pozytywna, sprawozdaniu śródokresowemu z oceny towarzyszy wniosek ustawodawczy dotyczący kontynuowania instrumentu.”;
b)
ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„3. Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu i Komitetowi Regionów sprawozdanie z oceny wyników osiągniętych przez EPENG zgodnie z art. 27 ust. 4 rozporządzenia finansowego.”;
7)
w art. 28 dodaje się akapit w brzmieniu:
„Sprawozdanie obejmuje informacje na temat wszystkich kosztów ogólnych związanych z ustanowieniem i wdrażaniem instrumentu utworzonego na mocy rozdziału IIa.”;
8)
załącznik otrzymuje oznaczenie „Załącznik I” oraz dodaje się załącznik w brzmieniu:
„ZAŁĄCZNIK II
INSTRUMENT FINANSOWY
A. Wdrażanie instrumentu finansowego w przypadku projektów dotyczących zrównoważonej energii
1. Zakres instrumentu
Instrument finansowy (»instrument«) jest wykorzystywany do rozwoju oszczędności energii, efektywności energetycznej i energii odnawialnej oraz ułatwia finansowanie inwestycji w tych dziedzinach przez lokalne, regionalne, a w należycie uzasadnionych przypadkach - krajowe organy publiczne. Instrument wdraża się zgodnie z przepisami dotyczącymi przekazania zadań wykonawczych w odniesieniu do budżetu, ustanowionymi w rozporządzeniu finansowym i zasadach wykonania tego rozporządzenia.
Instrument wykorzystuje się do celów finansowania inwestycji w zakresie efektywności energetycznej, podejmowanych w szczególności w środowisku miejskim. Obejmuje on w szczególności projekty dotyczące:
a)
budynków publicznych i prywatnych, zawierających rozwiązania w zakresie wykorzystania efektywności energetycznej lub energii odnawialnej, w tym takie, które opierają się na stosowaniu technologii informacyjnych i komunikacyjnych (ICT);
b)
inwestycji w celu osiągnięcia wysokiej efektywności energetycznej skojarzonej gospodarki energetycznej (CHP), w tym mikrokogeneracji, i dotyczące komunalnych sieci ciepłowniczych/chłodniczych, w szczególności z wykorzystaniem źródeł energii odnawialnej;
c)
zdecentralizowanych źródeł energii odnawialnej budowanych na poziomie lokalnym oraz ich włączenia w sieci elektryczne;
d)
mikrogeneracji z odnawialnych źródeł energii;
e)
ekologicznego transportu miejskiego w celu wspierania większej efektywności energetycznej i integracji odnawialnych źródeł energii, z naciskiem na transport publiczny, pojazdy elektryczne i wodorowe oraz ograniczone emisje gazów cieplarnianych;
f)
lokalnej infrastruktury, w tym efektywnego zewnętrznego oświetlenia infrastruktury publicznej, takiego jak oświetlenie uliczne, rozwiązań w zakresie magazynowania energii elektrycznej, inteligentnych systemów pomiarowych i inteligentnych systemów elektroenergetycznych, z pełnym zastosowaniem technologii informacyjnych i komunikacyjnych;
g)
technologii w zakresie efektywności energetycznej i energii odnawialnej, wykazujących potencjał innowacyjny i gospodarczy oraz wykorzystujących najlepsze dostępne procedury.
Instrument może także dostarczać środków zachęcających i wsparcia technicznego, jak również przyczyniać się do podnoszenia świadomości władz lokalnych, regionalnych i krajowych, w celu zapewnienia optymalnego wykorzystania funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności, ze szczególnym uwzględnieniem udoskonaleń efektywności energetycznej i energii ze źródeł w budynkach mieszkalnych i budownictwie wszelkiego rodzaju. Instrument wspiera projekty opłacalne pod względem gospodarczym i finansowym w celu zwrotu inwestycji przyznanych przez instrument oraz w celu przyciągnięcia inwestorów publicznych i prywatnych. Instrument może więc między innymi obejmować zapewnianie środków i przydzielanie kapitału przeznaczonego na pożyczki, gwarancje, produkty typu equity i pozostałe produkty finansowe. Ponadto do 15 % finansowania, o którym mowa w art. 21a, można wykorzystać na świadczenie pomocy technicznej organom lokalnym, regionalnym lub krajowym w ustanowieniu i początkowej fazie rozmieszczania technologii związanej z projektami w dziedzinie efektywności energetycznej i energii odnawialnej.
2. Synergie
Przy udzielaniu pomocy finansowej lub technicznej zwraca się również uwagę na synergie z innymi środkami finansowymi dostępnymi w państwach członkowskich, takimi jak fundusze strukturalne i Fundusz Spójności oraz instrument ELENA, aby uniknąć kolidowania z innymi instrumentami.
3. Beneficjenci
Beneficjentami instrumentu są organy publiczne, najlepiej szczebla lokalnego i regionalnego, lub podmioty publiczne lub prywatne działające w imieniu tych organów publicznych.
B. Współpraca z pośrednikami finansowymi
1. Wybór oraz wymogi ogólne, w tym koszty
Instrument ustanawia się we współpracy z jednym lub kilkoma pośrednikami finansowymi i jest on otwarty na udział odpowiednich inwestorów. Wyboru pośredników finansowych dokonuje się na podstawie wykazanej przez nich zdolności do wykorzystywania funduszy w sposób możliwie najbardziej efektywny i skuteczny, zgodnie z zasadami i kryteriami określonymi w niniejszym załączniku.
Komisja zapewnia, aby całkowite koszty ogólne związane z utworzeniem i realizacją instrumentu, w tym koszty zarządzania i inne koszty kwalifikowalne fakturowane przez pośredników finansowych, pozostały możliwie najbardziej ograniczone, zgodnie z najlepszymi praktykami dla podobnych instrumentów i przy zagwarantowaniu wymaganej jakości instrumentu.
Komisja wnosi wkład Unii do instrumentu zgodnie z przepisami art. 53 i 54 rozporządzenia finansowego.
Pośrednicy finansowi są zobowiązani do przestrzegania stosownych wymogów dotyczących przekazania zadań wykonawczych względem budżetu, ustanowionych w rozporządzeniu finansowym i w jego przepisach wykonawczych, w szczególności w odniesieniu do przepisów dotyczących zamówień publicznych, kontroli wewnętrznej, rachunkowości i audytu zewnętrznego. Nie zostaną im udostępnione żadne inne środki finansowe oprócz opłat przeznaczonych na zarządzanie lub związanych z utworzeniem i realizacją instrumentu.
Szczegółowy zakres zadań i obowiązków związanych z ustanowieniem instrumentu i jego warunkami ramowymi, między innymi w zakresie monitorowania i kontroli, określa jedna lub kilka umów między Komisją a pośrednikami finansowymi.
2. Dostępność informacji
Instrument udostępnia w Internecie wszystkie informacje na temat zarządzania programami istotne dla zainteresowanych stron. Obejmuje to zwłaszcza procedury składania wniosków, informacje na temat najlepszych praktyk oraz przegląd projektów i sprawozdań.
C. Warunki finansowania oraz kryteria przyznawania pomocy i wyboru
1. Zakres finansowania
Zgodnie z załącznikiem instrument ogranicza się do finansowania:
a)
projektów inwestycyjnych, które mają szybki, wymierny i istotny wpływ na przywrócenie dobrej koniunktury gospodarczej w Unii, zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego i ograniczenie emisji gazów cieplarnianych; oraz
b)
pomocy technicznej dla projektów w dziedzinie efektywności energetycznej i energii odnawialnej.
2. Czynniki, jakie należy uwzględnić
W odniesieniu do wyboru projektów szczególną uwagę zwraca się na równowagę geograficzną.
W odniesieniu do finansowania projektów inwestycyjnych należytą uwagę zwraca się na osiągnięcie znaczącego wskaźnika dźwigni między całkowitymi nakładami inwestycyjnymi a finansowaniem ze środków unijnych w celu podjęcia znaczących inwestycji w Unii. Jednakże wskaźnik dźwigni dla poszczególnych projektów inwestycyjnych może się wahać w zależności od wielu czynników, takich jak faktyczna wielkość i rodzaj projektu, oraz od warunków lokalnych, w tym wielkości i zdolności finansowych beneficjenta.
3. Warunki dostępu organów publicznych do finansowania w ramach instrumentu
Organy publiczne zwracające się o finansowanie projektów inwestycyjnych lub wsparcie techniczne projektów w dziedzinie efektywności energetycznej i energii odnawialnej spełniają następujące warunki:
a)
podjęły zobowiązanie polityczne - lub są w trakcie jego podejmowania - w celu złagodzenia zmiany klimatycznej, w stosownych przypadkach obejmujące konkretne cele, na przykład dotyczące zwiększenia efektywności energetycznej lub wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych;
b)
działają w kierunku opracowania wieloletnich strategii na rzecz złagodzenia zmiany klimatu oraz, w stosownych przypadkach, osiągnięcia swoich celów lub uczestniczą w wieloletniej strategii na szczeblu lokalnym, regionalnym lub krajowym w celu złagodzenia zmiany klimatu;
c)
przyjmują publiczną odpowiedzialność za postępy w realizacji ich ogólnej strategii.
4. Kryteria kwalifikowalności i wyboru projektów inwestycyjnych w ramach instrumentu
Projekty inwestycyjne finansowane w ramach instrumentu wybiera się na podstawie następujących kryteriów kwalifikowalności i wyboru:
a)
racjonalność i techniczna adekwatność podejścia;
b)
solidność i efektywność kosztowa finansowania przeznaczonego na cały etap inwestycyjny działania;
c)
równowaga geograficzna wszystkich projektów objętych niniejszym rozporządzeniem;
d)
stopień przygotowania projektu, określony jako osiągnięcie etapu inwestycyjnego i poniesienie znacznych wydatków kapitałowych w możliwie najkrótszym czasie;
e)
zakres, w jakim brak dostępu do środków finansowych wstrzymuje realizację działania;
f)
zakres, w jakim finansowanie z instrumentu wywrze stymulujący wpływ na finansowanie publiczne i prywatne;
g)
skutki społeczno-ekonomiczne w kategoriach ilościowych;
h)
oddziaływanie na środowisko w kategoriach ilościowych.
5. Kryteria kwalifikowalności i wyboru projektów dotyczących pomocy technicznej w ramach instrumentu
Pomoc techniczna dla projektów finansowanych w ramach instrumentu jest zgodna z kryteriami kwalifikowalności i wyboru, o których mowa w pkt 4 lit. a), c), e), f) i g).”.
Artykuł 2
Wejście w życie
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie z dniem jego opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Strasburgu dnia 15 grudnia 2010 r.