NAŘÍZENÍ EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY (EU) č. 1210/2010
ze dne 15. prosince 2010
o ověřování pravosti euromincí a o zacházení s euromincemi nevhodnými pro oběh
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na článek 133 této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
s ohledem na stanovisko Evropské centrální banky (1),
v souladu s řádným legislativním postupem (2),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Nařízení Rady (ES) č. 1338/2001 ze dne 28. června 2001, kterým se stanoví opatření nutná k ochraně eura proti padělání (3) vyžaduje, aby úvěrové instituce a v rámci své činnosti provádění plateb ostatní poskytovatelé platebních služeb, jakož i jakýkoli jiný hospodářský subjekt, který se podílí na zpracování a veřejné distribuci bankovek a mincí, zajistily ověření pravosti u všech jimi přijatých eurobankovek a euromincí, které hodlají vrátit do oběhu, a odhalení padělků.
(2)
Doporučení Komise 2005/504/ES ze dne 27. května 2005 o ověřování pravosti euromincí a o manipulaci s euromincemi nezpůsobilými k oběhu (4) stanoví doporučené zvyklosti ohledně ověřování pravosti euromincí a zacházení s euromincemi nevhodnými pro oběh. Neexistence závazného společného rámce ověřování pravosti má však za následek různé zvyklosti v jednotlivých členských státech, a nemůže tudíž zajistit jednotnou ochranu měny v celé eurozóně.
(3)
V zájmu dosažení účinného a jednotného ověřování pravosti euromincí v celé eurozóně je tedy nezbytné zavést závazná pravidla provádění společných postupů ověřování pravosti euromincí v oběhu a uplatňování kontrolních mechanismů těchto postupů ze strany vnitrostátních orgánů.
(4)
V průběhu ověřování pravosti by měly být také zjišťovány pravé euromince, které jsou nevhodné pro oběh. Oběh nevhodných mincí ztěžuje jejich používání, zvláště v automatech na mince, a může u uživatelů vyvolat nejasnosti ohledně pravosti takových mincí. Nevhodné mince by se měly z oběhu stáhnout. Proto členské státy nezbytně potřebují závazná pravidla pro zacházení s euromincemi nevhodnými pro oběh a jejich náhradu.
(5)
V zájmu koordinace postupů při ověřování pravosti by mělo Evropské technické a vědecké středisko (ETVS), které bylo zřízeno rozhodnutím Komise 2005/37/ES (5), po konzultaci se skupinou odborníků na padělání mincí zmíněnou v uvedeném rozhodnutí dále určit podrobné požadavky na ověřování pravosti mincí a na školení v této oblasti, specifikace ověřování euromincí nevhodných pro oběh a další praktická prováděcí ustanovení.
(6)
Aby mohly členské státy svůj stávající systém pravidel a postupů postupně přizpůsobit ustanovením tohoto nařízení, měly by mít možnost stanovit během přechodného období do 31. prosince 2014 výjimky týkající se typů strojů pro zpracování mincí, které budou používány pro ověřování pravosti euromincí, a počet těchto strojů, které budou každoročně prověřovány.
(7)
Každý vnitrostátní orgán, jenž zachází s euromincemi nevhodnými pro oběh, by měl mít možnost v souladu s tímto nařízením požadovat manipulační poplatek, který pokryje náklady související s tímto postupem. Manipulační poplatky by se neměly vztahovat na malá množství odevzdaných euromincí nevhodných pro oběh. Členské státy by měly mít možnost osvobodit od manipulačních poplatků osoby, které s příslušnými orgány úzce spolupracují na stahování padělaných nebo nevhodných mincí z oběhu. Členské státy by měly být schopny přijímat pytle či bedny smíšených padělaných a nevhodných mincí, aniž by požadovaly poplatek, je-li to ve veřejném zájmu.
(8)
Každý členský stát by měl zavést příslušné sankce za porušení předpisů s cílem dosáhnout v celé eurozóně rovnocenného systému ověřování pravosti euromincí a zacházení s euromincemi nevhodnými pro oběh.
(9)
Jelikož cíle tohoto nařízení, totiž účinného a jednotného ověřování pravosti euromincí v celé eurozóně, nemůže být uspokojivě dosaženo na úrovni členských států z důvodu rozdílů v národních zvyklostech, a proto jej může být lépe dosaženo na úrovni Unie, může Unie přijmout opatření v souladu se zásadou subsidiarity stanovenou v článku 5 Smlouvy o Evropské unii. V souladu se zásadou proporcionality stanovenou v uvedeném článku nepřekračuje toto nařízení rámec toho, co je nezbytné pro dosažení uvedeného cíle,
PŘIJALY TOTO NAŘÍZENÍ:
KAPITOLA I
PŘEDMĚT A DEFINICE
Článek 1
Předmět
Toto nařízení stanoví postupy nezbytné pro ověřování pravosti euromincí a pro zacházení s euromincemi nevhodnými pro oběh.
Článek 2
Definice
Pro účely tohoto nařízení se rozumí:
a)
„ověřováním pravosti euromincí“ proces ověřování, zda jsou euromince pravé a vhodné pro oběh;
b)
„euromincemi nevhodnými pro oběh“ euromince, které jsou pravé, ale jež byly odmítnuty během procesu ověřování pravosti, nebo euromince, jejichž vzhled byl značně pozměněn;
c)
„určeným vnitrostátním orgánem“ národní mincovní analytické středisko nebo jiný orgán určený dotyčným členským státem;
d)
„institucemi“ instituce a subjekty uvedené v čl. 6 odst. 1 prvním pododstavci nařízení (ES) č. 1338/2001, s výjimkou subjektů uvedených v třetí odrážce uvedeného pododstavce;
e)
„skupinou odborníků na padělání mincí“ skupina uvedená v rozhodnutí 2005/37/ES.
KAPITOLA II
OVĚŘOVÁNÍ PRAVOSTI EUROMINCÍ
Článek 3
Ověřování pravosti euromincí
1. Instituce zajistí ověření pravosti u všech jimi přijatých euromincí, které hodlají vrátit do oběhu. Tuto povinnost splní s pomocí:
a)
strojů pro zpracování mincí zařazených do seznamu strojů pro zpracování mincí uvedeného v čl. 5 odst. 2 nebo
b)
zaměstnanců vyškolených v souladu s postupy stanovenými členskými státy.
2. Po ověření pravosti jsou všechny podezřelé padělané mince a euromince nevhodné pro oběh odevzdány určenému vnitrostátnímu orgánu.
3. Padělané euromince předané příslušným vnitrostátním orgánům v souladu s článkem 6 nařízení (ES) č. 1338/2001 nepodléhají manipulačním ani jiným poplatkům. Pokud jde o euromince nevhodné pro oběh, použije se kapitola III tohoto nařízení.
Článek 4
Požadované zkoušky a stroje pro zpracování mincí
1. Při provádění čl. 3 odst. 1 písm. a) používají instituce pouze ty typy strojů pro zpracování mincí, které úspěšně prošly detekční zkouškou provedenou určeným vnitrostátním orgánem nebo Evropským technickým a vědeckým střediskem (ETVS) a které byly v době jejich pořízení zařazeny na seznam na internetových stránkách v souladu s čl. 5 odst. 2. Instituce zajistí, aby tyto stroje byly pravidelně nastavovány tak, aby byla zachována jejich detekční schopnost, přičemž se zohlední změny v seznamu uvedeném v čl. 5 odst. 2. Účelem detekční zkoušky je zajistit, aby stroj pro zpracování mincí dokázal odmítat známé typy padělaných euromincí a současně s tím i euromince nevhodné pro oběh a všechny další mincím podobné předměty, které neodpovídají specifikacím pravých euromincí.
2. Členské státy mohou během přechodného období do 31. prosince 2014 stanovit zvláštní výjimky z první věty odstavce 1 pro stroje pro zpracování mincí, které byly ke dni 11. ledna 2011 již v provozu a které se osvědčily při rozpoznávání padělaných euromincí, euromincí nevhodných pro oběh a jiných mincím podobných předmětů, které neodpovídají specifikacím pravých euromincí, a to i v případě, že tyto stroje nejsou zařazeny na seznam uvedený v čl. 5 odst. 2. Tyto výjimky se přijímají po konzultaci se skupinou odborníků na padělání mincí.
Článek 5
Nastavení strojů pro zpracování mincí
1. Aby se výrobcům strojů pro zpracování mincí umožnilo získat specifikace nezbytné pro nastavení jejich strojů za účelem rozpoznání padělaných euromincí, lze zkoušky podle článku 4 uskutečnit v určeném vnitrostátním orgánu, ETV Snebo po oboustranné dohodě v prostorách výrobce. Po úspěšném odzkoušení stroje pro zpracování mincí je vydán souhrnný zkušební protokol pro výrobce stroje s kopií pro ETVS.
2. Komise na svých internetových stránkách zveřejní souhrnný seznam všech strojů pro zpracování mincí, k nimž obdržela kladný a platný souhrnný zkušební protokol nebo k nimž takový protokol zpracovalo ETVS.
Článek 6
Kontroly ze strany členských států
1. Členské státy zavedou kontroly podle tohoto článku.
2. Členské státy provádějí každoroční kontroly přímo v institucích s cílem prověřit správné fungování reprezentativního počtu používaných strojů pro zpracování mincí formou detekčních zkoušek. Pokud zaměstnanci institucí, v nichž je prováděna kontrola, ověřují pravost euromincí vracených do oběhu manuálně, získají členské státy od těchto institucí ujištění, že jejich zaměstnanci byli za tímto účelem řádně proškoleni.
3. V každém členském státě se ročně prověří takový počet strojů pro zpracování mincí, aby objem euromincí zpracovaných těmito stroji v daném roce představoval nejméně 25 % celkového kumulovaného čistého objemu mincí vydaných daným členským státem od zavedení euromincí do konce předchozího roku. Počet strojů pro zpracování mincí, jež mají být prověřeny, se vypočítá z objemu třech nejvyšších nominálních hodnot euromincí určených k oběhu. Členské státy usilují o zajištění toho, aby stroje pro zpracování mincí byly prověřovány na základě rotačního systému.
4. V případě, že počet strojů pro zpracování mincí, jež mají být každoročně prověřeny podle odstavce 3 je vyšší než počet strojů používaných v jednotlivém členském státě, prověří se každoročně všechny stroje pro zpracování mincí využívané v tomto členském státě.
5. Členské státy mohou během přechodného období do 31. prosince 2014 - poté, co svůj záměr oznámí Komisi - rozhodnout, že ročně prověří takový počet strojů pro zpracování mincí, aby objem euromincí zpracovaných těmito stroji v daném roce představoval nejméně 10 % celkového kumulovaného čistého objemu mincí vydaných daným členským státem od zavedení euromincí do konce předchozího roku.
6. V rámci každoročních kontrol sledují členské státy schopnost institucí ověřovat pravost euromincí na základě:
a)
existence písemných pokynů pro používání zařízení na automatické zpracování mincí, nebo případně pro ruční zpracování;
b)
vyčleněných vhodných lidských zdrojů;
c)
existence písemného plánu údržby za účelem udržování přiměřené úrovně výkonnosti strojů pro zpracování mincí;
d)
existence písemných postupů předávání padělaných euromincí, euromincí nevhodných pro oběh a jiných mincím podobných předmětů, které neodpovídají specifikacím pravých euromincí, určenému vnitrostátnímu orgánu; a
e)
existence vnitřních kontrolních postupů uvádějících způsoby a četnost kontrol, které instituce provádějí s cílem zajistit, aby zpracovatelská střediska a jejich zaměstnanci dodržovali pokyny uvedené v tomto odstavci.
7. Pokud členský stát zjistí, že některá instituce toto nařízení porušila, přijme daná instituce opatření, kterými zajistí okamžitou nápravu tohoto porušení.
Článek 7
Technická ustanovení
Komise zajistí, aby ETVS v přiměřené lhůtě a po konzultaci se skupinou odborníků na padělání mincí vymezila technické specifikace detekční zkoušky a další praktická prováděcí ustanovení, jako jsou postupy školení, doba platnosti souhrnného zkušebního protokolu, údaje, jež je třeba zahrnout na seznam uvedený v čl. 5 odst. 2, pokyny týkající se dohledu, kontrol a auditu ze strany členských států, pravidla postupu při nápravě případů nedodržení předpisů a příslušné prahové hodnoty přijetí pravých mincí.
KAPITOLA III
ZACHÁZENÍ S EUROMINCEMI NEVHODNÝMI PRO OBĚH
Článek 8
Stahování euromincí nevhodných pro oběh a jejich náhrada
1. Členské státy stahují z oběhu euromince nevhodné pro oběh.
2. Členské státy nahradí nebo vymění euromince, jež se staly nevhodnými pro oběh kvůli dlouhému oběhu či nehodě nebo které byly během postupu ověřování pravosti odmítnuty z jiných důvodů. Členské státy mohou odmítnout náhradu euromincí nevhodných pro oběh, jež byly pozměněny buď záměrně nebo procesem, u něhož lze logicky předpokládat, že budou v jeho důsledku pozměněny, aniž by tím byla dotčena náhrada mincí shromážděných za účelem charity, například mincí z fontán.
3. Členské státy zajistí zničení stažených euromincí nevhodných pro oběh jejich fyzickou a trvalou deformací, aby nemohly být vráceny do oběhu ani odevzdány k náhradě.
Článek 9
Manipulační poplatky
1. Při náhradě nebo výměně euromincí nevhodných pro oběh může být sražen manipulační poplatek ve výši 5 % z nominální hodnoty odevzdaných euromincí. V případě kontroly celého pytle nebo bedny euromincí podle čl. 11 odst. 2 se manipulační poplatek může navýšit o dalších 15 % nominální hodnoty odevzdaných euromincí.
2. Členské státy mohou stanovit obecné nebo částečné osvobození od manipulačních poplatků v případech, kdy fyzické nebo právnické osoby odevzdávající euromince úzce a pravidelně spolupracují s určeným vnitrostátním orgánem na stahování padělaných euromincí či euromincí nevhodných pro oběh nebo je-li taková výjimka ve veřejném zájmu.
3. Náklady na přepravu a související náklady nese fyzická nebo právnická osoba odevzdávající euromince.
4. Aniž je dotčeno osvobození uvedené v odstavci 2, od manipulačního poplatku se každý rok osvobozuje nejvýše jeden kilogram každé nominální hodnoty euromincí nevhodných pro oběh na fyzickou nebo právnickou osobu odevzdávající euromince. Pokud je tento limit překročen, může se poplatek vztahovat na všechny odevzdané mince.
5. Jsou-li v rámci jedné dodávky mincí odevzdány mince ošetřené chemickými nebo jinými nebezpečnými látkami do té míry, že by mohly ohrozit zdraví osob, které s nimi zacházejí, doplní se poplatky vybírané v souladu s odstavcem 1 o další poplatek, který odpovídá 20 % nominální hodnoty odevzdaných euromincí.
Článek 10
Balení euromincí nevhodných pro oběh
1. Fyzická nebo právnická osoba odevzdávající euromince k náhradě nebo výměně je roztřídí podle nominální hodnoty do jednotných pytlů nebo beden takto:
a)
pytle nebo bedny obsahují:
i)
500 kusů mincí v nominální hodnotě 2 EUR a 500 kusů mincí v nominální hodnotě 1 EUR,
ii)
1 000 kusů mincí v nominální hodnotě 0,50 EUR, 1000 kusů mincí v nominální hodnotě 0,20 EUR a 1000 kusů mincí v nominální hodnotě 0,10 EUR,
iii)
2 000 kusů mincí v nominální hodnotě 0,05 EUR, 2000 kusů mincí v nominální hodnotě 0,02 EUR a 2000 kusů mincí v nominální hodnotě 0,01 EUR,
iv)
u menšího množství 100 mincí každé nominální hodnoty;
b)
každý pytel nebo bedna ponese identifikační údaje odevzdávající fyzické nebo právnické osoby, údaj o obsažené celkové hodnotě a nominální hodnotě mincí, hmotnost, datum zabalení a číslo pytle nebo bedny; odevzdávající fyzická nebo právnická osoba poskytne seznam s přehledem odevzdávaných pytlů nebo beden; pokud byly mince ošetřeny chemickými nebo jinými nebezpečnými látkami, ke standardnímu balení se připojí písemné prohlášení s přesným popisem látek, které byly použity;
c)
v případě, že je celkové množství euromincí nevhodných pro oběh menší než množství požadované v písmenu a), roztřídí se uvedené euromince podle nominální hodnoty a lze je odevzdat v nestandardním balení.
2. Odchylně od odstavce 1 mohou členské státy zachovat jiné požadavky na balení stanovené jejich vnitrostátními právními předpisy ke dni 11. ledna 2011.
Článek 11
Kontroly euromincí nevhodných pro oběh
1. Členské státy mohou odevzdané euromince nevhodné pro oběh zkontrolovat takto:
a)
uvedené množství se ověří zvážením každého pytle nebo bedny;
b)
pravost a vizuální vzhled se zkontroluje na vzorku nejméně 10 % odevzdaných mincí.
2. V případě zjištění nesrovnalostí na základě kontrol podle odstavce 1 nebo odchylek od článku 10 se zkontroluje celý pytel nebo bedna.
3. Členské státy mohou odmítnout euromince, jejichž přijetí či zpracování představuje pro osoby, které s nimi zacházejí, zdravotní riziko nebo které nejsou standardně zabalené a označené.
Členské státy mohou stanovit opatření, která mají být přijata vůči fyzickým či právnickým osobám, které odevzdaly mince uvedené v prvním pododstavci.
KAPITOLA IV
ZÁVĚREČNÁ USTANOVENÍ
Článek 12
Podávání zpráv, komunikace a hodnocení
1. Členské státy podávají každý rok Komisi zprávy o své činnosti týkající se ověřování pravosti euromincí. Poskytované informace musí obsahovat počet kontrol provedených podle čl. 6 odst. 2 a údaje o prověřených strojích pro zpracování mincí, o výsledcích zkoušek, o množství mincí zpracovaných těmito stroji, o počtu podezřelých padělaných euromincí, jež byly analyzovány, a o počtu nahrazených euromincí nevhodných pro oběh, jakož i podrobnosti o výjimkách podle čl. 4 odst. 2 a čl. 6 odst. 5.
2. Aby mohly členské státy kontrolovat, zda instituce dodržují ustanovení tohoto nařízení, předloží instituce členským státům na žádost nejméně jednou ročně alespoň následující informace:
a)
typy a počet používaných strojů pro zpracování mincí;
b)
umístění každého stroje pro zpracování mincí; a
c)
množství zpracovaných mincí na jeden stroj pro zpracování mincí za rok a pro každou nominální hodnotu, a to alespoň pro tři nejvyšší nominální hodnoty.
3. Členské státy zajistí, aby informace o orgánech určených pro náhradu nebo výměnu euromincí a o konkrétních postupech, jako jsou požadavky na balení a poplatky, byly přístupné na příslušných internetových stránkách a v příslušných publikacích.
4. Po provedení analýzy zpráv obdržených od členských států předloží Komise Hospodářskému a finančnímu výboru výroční zprávu o vývoji a výsledcích v oblasti ověřování pravosti euromincí a o euromincích nevhodných pro oběh.
5. Do 30. června 2014 Komise předloží Evropskému parlamentu a Radě zprávu o uplatňování a dopadech tohoto nařízení. K této zprávě lze případně připojit legislativní návrhy, kterými se toto nařízení upřesňuje nebo mění, zejména s ohledem na články 6 a 8.
Článek 13
Sankce
Členské státy stanoví pravidla pro ukládání sankcí v případě porušení tohoto nařízení a přijmou veškerá opatření nezbytná k zajištění jejich uplatňování. Stanovené sankce musí být účinné, přiměřené a odrazující.
Článek 14
Vstup v platnost
Toto nařízení vstupuje v platnost dvacátým dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Použije se ode dne 1. ledna 2012, s výjimkou kapitoly III, která se použije ode dne vstupu tohoto nařízení v platnost.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné v členských státech v souladu se Smlouvami.
Ve Štrasburku 15. prosince 2010.
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) NR 1210/2010
z dnia 15 grudnia 2010 r.
w sprawie weryfikacji autentyczności monet euro oraz postępowania z monetami euro nienadającymi się do obiegu
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art.133,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
uwzględniając opinię Europejskiego Banku Centralnego (1),
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą (2)
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1338/2001 z dnia 28 czerwca 2001 r. ustanawiające środki niezbędne dla ochrony euro przed fałszowaniem (3) nakłada na instytucje kredytowe, a w granicach ich działalności gotówkowej - również na innych dostawców usług gotówkowych oraz wszelkie inne instytucje zaangażowane w obsługę i dystrybucję banknotów i monet - obowiązek zapewnienia sprawdzenia pod kątem autentyczności banknotów i monet euro, które otrzymują i zamierzają wprowadzić ponownie do obiegu oraz wykrywania podrobionych banknotów i monet.
(2)
Zalecenie Komisji 2005/504/WE z dnia 27 maja 2005 r. w sprawie weryfikacji autentyczności monet euro oraz postępowania z monetami euro nienadającymi się do obiegu (4) określa zalecane praktyki dotyczące weryfikacji autentyczności monet euro i postępowania z monetami euro nienadającymi się do obiegu. Jednak brak obowiązujących wspólnych zasad ramowych dotyczących weryfikacji autentyczności monet prowadzi do stosowania różnych praktyk przez różne państwa członkowskie, a zatem nie może zapewnić jednolitego stopnia ochrony waluty w całej strefie euro.
(3)
W celu osiągnięcia skutecznej i jednolitej weryfikacji autentyczności monet euro w całej strefie euro niezbędne jest zatem wprowadzenie wiążących zasad wdrażania wspólnych procedur dotyczących weryfikacji autentyczności monet euro będących w obiegu oraz wdrażania mechanizmów kontroli tych procedur przez organy krajowe.
(4)
W procesie weryfikacji autentyczności powinny być również wykrywane autentyczne monety euro, które nie nadają się do obiegu. Wprowadzanie do obiegu nienadających się monet utrudnia korzystanie z nich, zwłaszcza w automatach na monety, a także może budzić u użytkowników wątpliwości co do ich autentyczności. Nienadające się monety należy wycofywać z obiegu. Wspólne wiążące zasady dla państw członkowskich są zatem niezbędne do właściwego postępowania z monetami euro nienadającymi się do obiegu oraz zwracania równowartości tych monet.
(5)
Aby zapewnić koordynację realizacji procedur weryfikacji autentyczności, Europejskie Centrum Techniczne i Naukowe (ECTN), ustanowione decyzją Komisji 2005/37/WE (5), po konsultacji z zespołem ekspertów ds. fałszerstwa monet, o którym mowa w tej decyzji, powinno jeszcze określić szczegółowe wymogi dotyczące testowania oraz szkoleń w zakresie weryfikacji autentyczności, a także specyfikacje dotyczące sprawdzania monet euro nienadających się do obiegu i inne praktyczne przepisy wykonawcze.
(6)
Aby umożliwić stopniowe dostosowanie obecnych zbiorów przepisów i praktyk do przepisów niniejszego rozporządzenia, państwa członkowskie powinny mieć możliwość, w trakcie okresu przejściowego trwającego do dnia 31 grudnia 2014 r., wprowadzenia odstępstw dotyczących typów urządzeń do weryfikacji monet stosowanych do weryfikacji autentyczności monet euro i liczby tych urządzeń sprawdzanych corocznie.
(7)
Każdy organ krajowy zajmujący się monetami euro nienadającymi się do obiegu powinien móc stosować opłatę manipulacyjną zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, aby pokryć wydatki związane z tą procedurą. Opłaty manipulacyjne nie powinny być stosowane w przypadku zgłaszania małych ilości monet euro nienadających się do obiegu. Państwa członkowskie powinny mieć możliwość wprowadzenia zwolnień z opłat manipulacyjnych w przypadku osób, które ściśle współpracują z władzami w usuwaniu z obiegu podrobionych lub nienadających się monet. Państwa członkowskie powinny mieć możliwość przyjmowania worków lub pudełek zawierających łącznie podrobione i nienadające się monety bez stosowania dodatkowej opłaty, jeżeli leży to w interesie publicznym.
(8)
Każde państwo członkowskie powinno wprowadzić sankcje stosowane w przypadku naruszeń w celu uzyskania w całej strefie euro jednolitej weryfikacji autentyczności monet euro i postępowania z monetami euro nienadającymi się do obiegu.
(9)
Ponieważ cel niniejszego rozporządzenia, a mianowicie skuteczna i jednolita weryfikacja autentyczności monet euro w całej strefie euro, nie może zostać w wystarczającym stopniu osiągnięty przez państwa członkowskie ze względu na różne praktyki krajowe, a zatem może zostać lepiej osiągnięty na poziomie Unii, może ona przyjąć środki zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
ROZDZIAŁ I
PRZEDMIOT I DEFINICJE
Artykuł 1
Przedmiot
Niniejsze rozporządzenie określa procedury niezbędne do weryfikacji autentyczności monet euro oraz postępowania z monetami euro nienadającymi się do obiegu.
Artykuł 2
Definicje
Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:
a)
„weryfikacja autentyczności monet euro” oznacza proces sprawdzenia, czy monety euro są autentyczne i nadają się do obiegu;
b)
„monety euro nienadające się do obiegu” oznacza monety euro, które są autentyczne, ale zostały odrzucone w procesie weryfikacji autentyczności lub monety euro, których wygląd uległ znacznej zmianie;
c)
„wyznaczony organ krajowy” oznacza krajowe centrum analiz monet lub inny organ wyznaczony przez właściwe państwo członkowskie;
d)
„instytucje” oznacza instytucje, o których mowa w art. 6 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia (WE) nr 1338/2001, z wyjątkiem instytucji, o których mowa w tiret trzecim tego przepisu;
e)
„CCEG” (zespół ekspertów ds. fałszerstwa monet) oznacza ekspertów ds. fałszerstwa monet, o których mowa w decyzji 2005/37/WE.
ROZDZIAŁ II
WERYFIKACJA AUTENTYCZNOŚCI MONET EURO
Artykuł 3
Weryfikacja autentyczności monet euro
1. Instytucje zapewniają poddawanie monet euro, które otrzymały i które zamierzają wprowadzić ponownie do obiegu, procedurze weryfikacji autentyczności. Wypełniają one ten obowiązek:
a)
za pomocą urządzeń do weryfikacji monet, ujętych w wykazie urządzeń do weryfikacji monet, o którym mowa w art. 5 ust. 2; lub
b)
przy pomocy personelu wyszkolonego zgodnie z zasadami określonymi przez państwa członkowskie.
2. Po przeprowadzeniu weryfikacji autentyczności wszystkie monety, w odniesieniu do których istnieje podejrzenie, że zostały podrobione i monety euro nienadające się do obiegu przedkładane są wyznaczonemu organowi krajowemu.
3. Podrobione monety euro przekazane właściwym organom krajowym zgodnie z art. 6 rozporządzenia (WE) nr 1338/2001 nie podlegają opłatom manipulacyjnym ani innym opłatom. Jeśli chodzi o monety euro nienadające się do obiegu, zastosowanie ma rozdział III niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 4
Wymagane testy i urządzenia do weryfikacji monet
1. Przy wprowadzaniu w życie art. 3 ust. 1 lit. a), instytucje korzystają tylko z tych typów urządzeń do weryfikacji monet, które pomyślnie przeszły test wykrywalności przeprowadzony przez wyznaczony organ krajowy lub przez ECTN i które w momencie ich zakupu były wyszczególnione na stronie internetowej, o której mowa w art. 5 ust. 2. Instytucje zapewniają regularne dostosowywanie tych urządzeń w celu utrzymania zdolności wykrywania, z uwzględnieniem zmian wprowadzonych do wykazu, o którym mowa w art. 5 ust. 2. Test wykrywalności jest opracowywany tak, aby zagwarantować, że urządzenie do weryfikacji monet jest w stanie odrzucić znane typy podrobionych monet euro i, w ramach tego procesu, monety euro nienadające się do obiegu oraz wszelkie inne przedmioty podobne do monet, które nie są zgodne ze specyfikacją autentycznych monet euro.
2. W okresie przejściowym trwającym do dnia 31 grudnia 2014 r. państwa członkowskie mogą przewidzieć szczegółowe odstępstwa od ust. 1 zdanie pierwsze, w odniesieniu do urządzeń do weryfikacji monet, które są wykorzystywane w dniu 11 stycznia 2011 r. i które okazały się zdolne do wykrywania podrobionych monet euro, monet euro nienadających się do obiegu i innych przedmiotów podobnych do monet euro, które nie są zgodne ze specyfikacją autentycznych monet euro, nawet jeśli urządzenia te nie zostały ujęte w wykazie, o którym mowa w art. 5 ust. 2. Odstępstwa takie przyjmowane są po zasięgnięciu opinii CCEG.
Artykuł 5
Przystosowanie urządzeń do weryfikacji monet
1. Aby umożliwić producentom urządzeń do weryfikacji monet uzyskanie specyfikacji niezbędnych do przystosowania ich urządzeń, tak, aby wykrywały one podrobione monety euro, testy zgodne z art. 4 mogą zostać przeprowadzone w wyznaczonym organie krajowym, w ECTN lub - na podstawie umowy dwustronnej - w zakładzie producenta. Po pomyślnych testach urządzenia do weryfikacji monet wydawane jest sprawozdanie podsumowujące z testu wykrywalności skierowane do producenta urządzenia, wraz z kopią dla ECTN.
2. Komisja publikuje na swojej stronie internetowej zbiorczy wykaz wszystkich urządzeń do weryfikacji monet, dla których ECTN otrzymało pozytywne i ważne sprawozdanie podsumowujące z testu wykrywalności lub samo sporządziło takie sprawozdanie.
Artykuł 6
Kontrole prowadzone przez państwa członkowskie
1. Państwa członkowskie wprowadzają mechanizmy kontrolne przewidziane w niniejszym artykule.
2. Państwa członkowskie przeprowadzają coroczne kontrole na miejscu w instytucjach w celu sprawdzenia, za pomocą testów wykrywalności, prawidłowości funkcjonowania reprezentatywnej liczby wykorzystywanych urządzeń do weryfikacji monet. W przypadku gdy personel instytucji ma ręcznie weryfikować autentyczność monet euro, które mają zostać ponownie wprowadzone do obiegu, państwa członkowskie uzyskują poświadczenie od tych instytucji, że ich personel został odpowiednio przeszkolony do tego celu.
3. Liczba urządzeń do weryfikacji monet, które mają być sprawdzone corocznie w każdym państwie członkowskim jest taka, by liczba monet euro weryfikowanych przez te urządzenia w danym roku stanowiła co najmniej 25 % łącznej zbiorczej liczby netto monet wyemitowanych przez dane państwo członkowskie od momentu wprowadzenia monet euro do końca poprzedniego roku. Liczbę urządzeń do weryfikacji monet, które mają być sprawdzone oblicza się na podstawie liczby trzech najwyższych nominałów monet euro przeznaczonych do obiegu. Państwa członkowskie podejmują starania w celu zapewnienia sprawdzania urządzeń do weryfikacji monet w systemie rotacyjnym.
4. Jeżeli liczba urządzeń do weryfikacji monet, które mają być sprawdzone corocznie zgodnie z ust. 3 jest wyższa niż liczba urządzeń działających w danym państwie członkowskim, corocznie sprawdzane są wszystkie urządzenia do weryfikacji monet działające w tym państwie członkowskim.
5. W okresie przejściowym trwającym do dnia 31 grudnia 2014 r. państwa członkowskie mogą postanowić, po powiadomieniu Komisji, że liczba urządzeń do weryfikacji monet, które mają być sprawdzone corocznie ma być taka, by liczba monet euro weryfikowanych przez te urządzenia w danym roku stanowiła co najmniej 10 % łącznej zbiorczej liczby netto monet wyemitowanych przez dane państwo członkowskie od momentu wprowadzenia monet euro do końca poprzedniego roku.
6. W ramach corocznych kontroli państwa członkowskie monitorują możliwości instytucji w zakresie weryfikacji autentyczności monet euro, sprawdzając:
a)
czy istnieje pisemna strategia obejmująca instrukcje dotyczące odpowiednio wykorzystania automatycznych urządzeń do weryfikacji monet albo sortowania ręcznego;
b)
czy przydzielono odpowiednie zasoby kadrowe;
c)
czy istnieje pisemny plan konserwacji pozwalający utrzymać odpowiedni stopień wydajności urządzeń do weryfikacji monet;
d)
czy istnieją pisemne procedury przedkładania wyznaczonym organom krajowym podrobionych monet euro, monet euro nienadających się do obiegu i innych przedmiotów podobnych do monet, które nie są zgodne ze specyfikacją autentycznych monet euro; oraz
e)
czy istnieją wewnętrzne procedury kontroli opisujące zasady i częstotliwość kontroli, które mają być przeprowadzane przez instytucje w celu zapewnienia, by ich centra sortowania oraz ich personel postępowały zgodnie z instrukcjami określonymi w niniejszym ustępie.
7. W przypadku wykrycia przez państwo członkowskie niezgodności z niniejszym rozporządzeniem, instytucja, której to dotyczy, podejmuje działania na rzecz zapewnienia niezwłocznego usunięcia tej niezgodności.
Artykuł 7
Przepisy techniczne
Komisja zapewnia określenie przez ECTN - w rozsądnym terminie i po zasięgnięciu opinii CCEG - specyfikacji technicznych testu wykrywalności i innych praktycznych przepisów wykonawczych, takich jak praktyki w dziedzinie szkolenia, okres ważności sprawozdania podsumowującego z testu wykrywalności, informacje, które muszą być ujęte w wykazie, o którym mowa w art. 5 ust. 2, wytyczne dotyczące kontroli, sprawdzania i audytu prowadzonych przez państwa członkowskie, przepisów dotyczących usunięcia niezgodności, a także odpowiednie progi akceptowalności autentycznych monet.
ROZDZIAŁ III
POSTĘPOWANIE Z MONETAMI EURO NIENADAJĄCYMI SIĘ DO OBIEGU
Artykuł 8
Wycofywanie monet euro nienadających się do obiegu oraz zwrot ich równowartości
1. Państwa członkowskie wycofują z obiegu monety euro nienadające się do obiegu.
2. Państwa członkowskie zwracają równowartość monet euro nienadających się do obiegu z powodu długiego funkcjonowania w obiegu lub wypadku lub które zostały odrzucone z innych powodów w trakcie procedury weryfikacji autentyczności, albo wymieniają te monety. Państwa członkowskie mogą odmówić zwrotu równowartości monet euro nienadających się do obiegu, które zostały zmienione celowo albo w wyniku procesu, w przypadku którego można było rozsądnie przewidzieć, iż doprowadzi do zmiany wyglądu monet, z wyjątkiem zwrotu równowartości monet zbieranych na cele charytatywne, np. monet wrzucanych do fontanny.
3. Państwa członkowskie zapewniają, by monety euro nienadające się do obiegu były po wycofaniu niszczone poprzez trwałą fizyczną deformację, tak, aby monety te nie mogły być ponownie wprowadzone do obiegu ani przedłożone w celu uzyskania zwrotu równowartości.
Artykuł 9
Opłaty manipulacyjne
1. Przy zwrocie równowartości lub wymianie przedłożonych monet euro nienadających się do obiegu można potrącić opłatę manipulacyjną w wysokości 5 % wartości nominalnej tych monet euro. W przypadku gdy sprawdza się cały worek lub pudełko monet euro zgodnie z art. 11 ust. 2, do opłaty manipulacyjnej można doliczyć dodatkowo 15 % opłaty od wartości nominalnej przedłożonych monet euro.
2. Państwa członkowskie mogą ustanowić ogólne lub częściowe zwolnienia z opłat manipulacyjnych, w przypadku gdy osoby fizyczne lub prawne, które przedkładają monety euro, ściśle i regularnie współpracują z wyznaczonym organem krajowym w procesie wycofywania z obiegu podrobionych monet euro i monet euro nienadających się do obiegu lub gdy takie zwolnienia leżą w interesie publicznym.
3. Koszty transportu i koszty powiązane ponosi osoba fizyczna lub prawna, która przedkłada monety euro.
4. Bez uszczerbku dla zwolnienia przewidzianego w ust. 2, osobie fizycznej lub prawnej przedkładającej monety euro przysługuje raz w roku zwolnienie z opłaty manipulacyjnej w odniesieniu do maksymalnie jednego kilograma monet euro nienadających się do obiegu dla każdego nominału. Jeżeli limit ten zostanie przekroczony, wszystkie przedłożone monety mogą podlegać opłacie manipulacyjnej.
5. W przypadku gdy wśród przedłożonych indywidualnie monet znajdują się monety poddane działaniu substancji chemicznych lub innych niebezpiecznych substancji w takim stopniu, że mogą one stanowić zagrożenie dla zdrowia osób zajmujących się tymi monetami, opłaty pobierane zgodnie z ust. 1 uzupełniane są o dodatkową opłatę w wysokości 20 % wartości nominalnej przedłożonych monet euro.
Artykuł 10
Pakowanie monet euro nienadających się do obiegu
1. Osoba fizyczna lub prawna przedkładająca monety euro do zwrotu równowartości lub do wymiany sortuje je według nominałów w standardowych workach lub pudełkach w następujący sposób:
a)
worki lub pudełka zawierają:
(i)
500 monet w przypadku nominałów 2 EUR i 1 EUR,
(ii)
1 000 monet w przypadku nominałów 0,50 EUR, 0,20 EUR i 0,10 EUR,
(iii)
2 000 monet w przypadku nominałów 0,05 EUR, 0,02 EUR i 0,01 EUR,
(iv)
przy mniejszych ilościach - po 100 monet jednego nominału;
b)
każdy worek lub pudełko opatrzone jest szczegółowymi informacjami określającymi osobę fizyczną lub prawną przedkładającą monety, wartość i nominał zawartych w nim monet, wagę, datę pakowania oraz numer worka lub pudełka; osoba fizyczna lub prawna przedkładająca monety dołącza również wykaz opakowań zawierający zestawienie przekazanych worków lub pudełek; w przypadku gdy monety zostały poddane działaniu substancji chemicznych lub innych niebezpiecznych substancji, do opakowań standardowych dołączana jest pisemna deklaracja szczegółowo określająca zastosowane substancje;
c)
w przypadku gdy łączna liczba monet euro nienadających się do obiegu jest mniejsza, niż określono w lit. a), monety te sortuje się według nominału i można je przedkładać w opakowaniach niestandardowych.
2. W drodze odstępstwa od ust. 1 państwa członkowskie mogą utrzymać inne wymogi w zakresie opakowań określone w przepisach krajowych w dniu 11 stycznia 2011 r.
Artykuł 11
Sprawdzanie monet euro nienadających się do obiegu
1. Państwa członkowskie mogą sprawdzać w następujący sposób przedłożone monety euro nienadające się do obiegu:
a)
zadeklarowaną liczbę sprawdza się poprzez zważenie każdego worka lub pudełka;
b)
autentyczność i wygląd fizyczny sprawdza się na podstawie próby stanowiącej co najmniej 10 % przedłożonych monet.
2. W przypadku wykrycia anomalii w wyniku kontroli, o których mowa w ust. 1, lub niezgodności z art. 10, sprawdza się cały worek lub pudełko.
3. Państwa członkowskie mogą odmówić przyjęcia monet euro, jeżeli przyjęcie lub weryfikacja tych monet stanowi zagrożenie dla zdrowia osób zajmujących się tymi monetami lub jeżeli naruszone są standardy pakowania i oznaczania opakowań.
Państwa członkowskie mogą przyjąć środki, jakie należy podjąć wobec osób fizycznych i prawnych, które przedłożyły monety, o których mowa w akapicie pierwszym.
ROZDZIAŁ IV
PRZEPISY KOŃCOWE
Artykuł 12
Składanie sprawozdań, wymiana informacji i ocena
1. Państwa członkowskie składają Komisji roczne sprawozdania z działalności w zakresie weryfikacji autentyczności monet euro. Przekazywane informacje obejmują liczbę kontroli przeprowadzonych zgodnie z art. 6 ust. 2 oraz liczbę sprawdzonych urządzeń do weryfikacji monet, wyniki testów, liczbę monet zweryfikowanych przez te urządzenia, liczbę przeanalizowanych monet, w odniesieniu do których istnieje podejrzenie, że zostały podrobione oraz liczbę monet euro nienadających się do obiegu, za które zwrócono równowartość, a także szczegółowe informacje dotyczące odstępstw przewidzianych w art. 4 ust. 2 lub art. 6 ust. 5.
2. Aby umożliwić państwom członkowskim monitorowanie przestrzegania przez instytucje niniejszego rozporządzenia, instytucje przynajmniej raz w roku udostępniają na żądanie państwom członkowskim co najmniej następujące informacje:
a)
rodzaje i liczbę wykorzystywanych urządzeń do weryfikacji monet;
b)
lokalizację każdego urządzenia do weryfikacji monet; oraz
c)
liczbę weryfikowanych rocznie monet przez każde urządzenie do weryfikacji monet i według nominałów, przynajmniej dla trzech najwyższych nominałów.
3. Państwa członkowskie zapewniają dostępność - na odpowiednich stronach internetowych oraz w odpowiednich publikacjach - informacji dotyczących organów wyznaczonych do zwrotu równowartości lub do wymiany monet euro oraz zasad szczególnych, np. norm dotyczących pakowania i opłat.
4. Po przeanalizowaniu sprawozdań otrzymanych od państw członkowskich Komisja przedstawia Komitetowi Ekonomiczno-Finansowemu roczne sprawozdanie na temat sytuacji i wyników w dziedzinie weryfikacji autentyczności monet euro i monet euro nienadających się do obiegu.
5. Do dnia 30 czerwca 2014 r. Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie dotyczące działania i skutków niniejszego rozporządzenia. W stosownych przypadkach sprawozdaniu towarzyszą wnioski ustawodawcze dotyczące wykonania w stopniu bardziej szczegółowym niniejszego rozporządzenia lub jego zmiany, w szczególności w odniesieniu do art. 6 i 8.
Artykuł 13
Sankcje
Państwa członkowskie ustanawiają zasady dotyczące sankcji stosowanych w przypadku naruszeń niniejszego rozporządzenia i podejmują wszelkie niezbędne środki w celu zapewnienia ich wykonania. Przewidziane sankcje są skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.
Artykuł 14
Wejście w życie
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia 1 stycznia 2012 r., z wyjątkiem przepisów rozdziału III, które stosuje się od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich zgodnie z Traktatami.
Sporządzono w Strasburgu dnia 15 grudnia 2010 r.