ROZHODNUTÍ EVROPSKÉHO PARLAMENTU A RADY č. 862/2010/EU
ze dne 22. září 2010
o účasti Unie na společném výzkumném a rozvojovém programu v regionu Baltského moře (BONUS) prováděném několika členskými státy
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÝ PARLAMENT A RADA EVROPSKÉ UNIE
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie, a zejména na článek 185 a čl. 188 druhý pododstavec této smlouvy,
s ohledem na návrh Evropské komise,
s ohledem na stanovisko Evropského hospodářského a sociálního výboru (1),
v souladu s řádným legislativním postupem (2),
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Rozhodnutí Evropského parlamentu a Rady č. 1982/2006/ES ze dne 18. prosince 2006 o sedmém rámcovém programu Evropského společenství pro výzkum, technologický rozvoj a demonstrace (2007 až 2013) (3) (dále jen „sedmý rámcový program“) umožňuje účast Společenství na výzkumných a rozvojových programech prováděných několika členskými státy, včetně účasti ve strukturách vytvořených k uskutečnění těchto programů, ve smyslu článku 169 Smlouvy o založení Evropského společenství (dále jen „Smlouva o ES“).
(2)
Rozhodnutí Rady 2006/971/ES ze dne 19. prosince 2006 o zvláštním programu Spolupráce, kterým se provádí sedmý rámcový program Evropského společenství pro výzkum, technologický rozvoj a demonstrace (2007 až 2013) (4), podporuje přístup přesahující hranice jednotlivých výzkumných témat, která se týkají jednoho či více témat sedmého rámcového programu, a v této souvislosti určil iniciativu podle článku 169 Smlouvy o ES v oblasti společného výzkumu Baltského moře jako jednu z oblastí, které jsou vhodné pro účast Společenství v národních výzkumných programech prováděných společně.
(3)
Ekosystém Baltského moře, které je polozavřeným evropským vnitrozemským mořem, je jednou z největších světových poloslaných vodních ploch a byl vážně postižen mnohými nepříznivými vlivy, které jsou buď přírodního původu, nebo jsou vyvolané lidskou činností, jako je znečištění způsobené odloženými chemickými zbraněmi, např. bojovými plyny pocházejícími z druhé světové války, a sloučeninami těžkých kovů, organickými látkami, radioaktivním materiálem, topnými oleji a ropnými skvrnami. Rozvoj zemědělství v povodí Baltského moře měl rovněž za následek nadměrný přísun hnojiv a organických látek vedoucích ke zvýšené eutrofizaci a zavlečení neendemických cizích organismů do životního prostředí. Neudržitelné využívání rybích populací a změna klimatu způsobují úbytek původní biologické rozmanitosti. Tyto faktory, jakož i neustálá lidská činnost, včetně projektů souvisejících s infrastrukturou prováděných přímo na pobřeží nebo v jeho těsné blízkosti a v povodí Baltského moře, a ekologicky neudržitelná turistika poškozují přírodní prostředí. To vše značně snižuje schopnost Baltského moře udržitelným způsobem poskytovat zboží a služby, na nichž lidé přímo a nepřímo závisí z hlediska sociálních, kulturních a ekonomických zájmů.
(4)
Evropská rada na zasedání dne 14. prosince 2007 zdůraznila své obavy ohledně stavu životního prostředí v Baltském moři, na což reaguje sdělení Komise Evropskému parlamentu, Radě, Evropskému hospodářskému a sociálnímu výboru a Výboru regionů ze dne 10. června 2009 o strategii Evropské unie pro region Baltského moře. Rada navíc vyzvala Komisi, aby předložila návrh na iniciativu podle článku 169 Smlouvy o ES pro region Baltského moře.
(5)
Věda by měla přispět k plnění těchto úkolů a k vyřešení naléhavých environmentálních problémů Baltského moře. Závažnost současné situace si však vyžaduje kvalitativní a kvantitativní posílení současného výzkumu v pobaltském regionu rozvojem a prováděním plně integrovaného přístupu umožňujícího zjednodušit příslušné výzkumné programy všech států ležících na pobřeží Baltského moře a zaměřit je na koordinované, účinné a efektivní řešení složitých a naléhavých problémů.
(6)
Řada výzkumných a rozvojových programů nebo činností prováděných jednotlivými členskými státy na vnitrostátní úrovni za účelem podpory výzkumu a vývoje v regionu Baltského moře není v současné době dostatečně koordinována na úrovni Unie, aby se dosáhlo kritického množství vyžadovaného ve strategických oblastech výzkumu a vývoje.
(7)
Stávající výzkumné struktury specifické pro jednotlivá odvětví, které se vyvíjely během dlouhé historie vnitrostátních politik, jsou navíc hluboce zakořeněné ve vnitrostátních systémech řízení a brání rozvoji a financování víceoborového, mezioborového a interdisciplinárního environmentálního výzkumu nezbytného k řešení úkolů v regionu Baltského moře.
(8)
Ačkoli existuje dlouhá tradice spolupráce ve výzkumu Baltského moře jak se zeměmi, které spadají do regionu Baltského moře, tak i se zeměmi mimo něj, nebyly na úsilí o spolupráci z důvodu rozdílné hospodářské a rozvojové situace těchto zemí, jakož i z důvodu velmi odlišných vnitrostátních plánů výzkumu, výzkumných témat a priorit dosud vyčleněny přiměřené finanční zdroje umožňující optimální využití výzkumného potenciálu.
(9)
Komise ve svém pracovním programu na období 2007-2008 ze dne 11. června 2007 pro provádění zvláštního programu „Spolupráce“ poskytla v oblasti environmentálního výzkumu Baltského moře finanční podporu programům BONUS ERA-NET a ERA-NET PLUS za účelem posílení spolupráce mezi agenturami pro financování environmentálního výzkumu v pobaltském regionu a usnadnění přechodu na společný výzkumný a rozvojový program v regionu Baltského moře, který se má provádět na základě článku 169 Smlouvy.
(10)
Programy BONUS ERA-NET a ERA-NET PLUS v podstatě fungovaly dobře, a je tedy důležité zajistit kontinuitu výzkumného úsilí s cílem vyřešit naléhavé environmentální úkoly.
(11)
V souladu s koncepcí sedmého rámcového programu, a jak vyplývá z konzultací se zúčastněnými subjekty uskutečněných během programu BONUS ERA-NET, je v pobaltském regionu zapotřebí politicky podporovaných výzkumných programů.
(12)
Dánsko, Německo, Estonsko, Lotyšsko, Litva, Polsko, Finsko a Švédsko (dále jen „zúčastněné státy“) se dohodly, že budou společně provádět společný výzkumný a rozvojový program v regionu Baltského moře BONUS (dále jen „program BONUS“). Program BONUS má za cíl podporovat vědecký rozvoj a inovace poskytováním nezbytného právního a organizačního rámce pro nadnárodní spolupráci mezi pobaltskými státy v environmentálním výzkumu v regionu Baltského moře.
(13)
Ačkoli program BONUS je ve velké míře zaměřen na environmentální výzkum, zasahuje do řady souvisejících výzkumných programů Unie pro okruh lidských činností, které mají zvýšené dopady na ekosystém, jako jsou rybolov, akvakultura, zemědělství, infrastruktura (včetně v oblasti energetiky), doprava, odborná příprava a mobilita výzkumných pracovníků, a také do řady socio-ekonomických otázek. Program BONUS má značný význam pro řadu politik a směrnic Unie, včetně strategie Unie pro region Baltského moře, společné rybářské politiky, společné zemědělské politiky, směrnice Evropského parlamentu a Rady 2000/60/ES ze dne 23. října 2000, kterou se stanoví rámec pro činnost Společenství v oblasti vodní politiky (5), směrnice Evropského parlamentu a Rady 2008/56/ES ze dne 17. června 2008, kterou se stanoví rámec pro činnost Společenství v oblasti mořské environmentální politiky (rámcová směrnice o strategii pro mořské prostředí) (6), a mezinárodních závazků Unie, jako je akční plán pro Baltské moře HELCOM. V důsledku toho přinese program BONUS prospěch mnohým dalším oblastem politiky Unie.
(14)
Zúčastněné státy se v zájmu posílení dopadu programu BONUS dohodly, že se ho zúčastní Unie.
(15)
Program BONUS by měl zahrnovat strategickou fázi, po níž bude následovat fáze provádění, aby se poskytla příležitost uskutečnit rozsáhlé konzultace se zúčastněnými subjekty o strategickém plánu výzkumu schopném zvládnout také vznikající výzkumné potřeby. Během strategické fáze programu BONUS by se měly vyvíjet snahy o zapojení dalších, odvětvově zaměřených agentur pro financování s cílem dále posílit integraci výzkumu, který řeší meziodvětvové potřeby konečných uživatelů, a zajistit účinné využití a převzetí výsledků pro opatření k řízení politik a zdrojů napříč celou řadou ekonomických odvětví.
(16)
Komise by na konci této strategické fáze měla ověřit existenci strategického plánu výzkumu, platformy pro konzultace se zúčastněnými subjekty a podmínek provádění, které umožní, aby iniciativa vstoupila do fáze provádění. Komise může v případě potřeby učinit doporučení za účelem zlepšení strategického plánu výzkumu. Přechod do fáze provádění by měl být hladký a měl by proběhnout neprodleně.
(17)
Zúčastněné státy se dohodly, že na program BONUS přispějí částkou 50 milionů EUR. Měly by se umožnit i jiné než peněžní příspěvky ve formě přístupu k infrastruktuře a jejího využívání (dále jen „věcný příspěvek ve formě infrastruktury“) za předpokladu, že netvoří podstatnou část celého příspěvku. Měly by podléhat posouzení jejich materiální a užitné hodnoty z hlediska uskutečňování projektů programu BONUS.
(18)
Účast Unie na programu BONUS by neměla překročit 50 milionů EUR pro celou dobu jeho trvání a v rámci tohoto limitu by měla odpovídat příspěvkům zúčastněných států, aby se zvýšil jejich zájem o společné provádění programu BONUS. Většina finančního příspěvku Unie by měla být přidělena pro fázi provádění. Pro každou fázi by se měl stanovit strop. Strop pro fázi provádění by se měl zvýšit o jakoukoli částku zbývající po provedení strategické fáze.
(19)
Společné provádění programu BONUS vyžaduje specializovanou prováděcí strukturu stanovenou v rozhodnutí 2006/971/ES. Pro uskutečňování programu BONUS se zúčastněné státy na takové specializované prováděcí struktuře dohodly a vytvořily síť pobaltských organizací pro financování vědy (dále jen „BONUS EHZS“). BONUS EHZS by mělo být příjemcem finančního příspěvku Unie. Zúčastněným státům se připomíná význam zásady skutečného společného fondu, přičemž každý zúčastněný stát v souladu se společnými pravidly a postupy financování programu BONUS rozhodne, zda bude spravovat svůj vlastní příspěvek nebo zda bude jeho příspěvek spravován prostřednictvím BONUS EHZS. BONUS EHZS by mělo také zajistit, aby provádění programu BONUS bylo v souladu se zásadou řádného finančního řízení.
(20)
Finanční příspěvek Unie by měl být podmíněn formálními závazky příslušných vnitrostátních orgánů zúčastněných států a zaplacením jejich finančních příspěvků.
(21)
V zájmu usnadnění a zjednodušení řízení příspěvku Unie pro strategickou fázi by jeho vyplacení mělo být podmíněno uzavřením dohody o grantech mezi Komisí jménem Unie a BONUS EHZS, která by se měla řídit nařízením Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1906/2006 ze dne 18. prosince 2006, kterým se stanoví pravidla pro účast podniků, výzkumných středisek a vysokých škol na akcích v rámci sedmého rámcového programu a pro šíření výsledků výzkumu (2007 až 2013) (7).
(22)
Vyplacení příspěvku Unie pro prováděcí fázi by mělo být podmíněno uzavřením dohody o provádění mezi Komisí jménem Unie a BONUS EHZS, která by obsahovala podrobná ujednání o využití finančního příspěvku Unie. Tato část finančního příspěvku Unie by měla být spravována v rámci nepřímého centralizovaného řízení podle čl. 54 odst. 2 písm. c) a článku 56 nařízení Rady (ES, Euratom) č. 1605/2002 ze dne 25. června 2002, kterým se stanoví finanční nařízení o souhrnném rozpočtu Evropských společenství (8) (dále jen „finanční nařízení“), a článku 35, čl. 38 odst. 2 a článku 41 nařízení Komise (ES, Euratom) č. 2342/2002 ze dne 23. prosince 2002 o prováděcích pravidlech k nařízení Rady (ES, Euratom) č. 1605/2002, kterým se stanoví finanční nařízení o souhrnném rozpočtu Evropských společenství (9).
(23)
Všechny úroky získané z příspěvků zaplacených pro BONUS EHZS by se měly považovat za příjem tohoto sdružení a měly by být přiděleny pro provádění programu BONUS.
(24)
V zájmu ochrany svých finančních zájmů by Unie měla mít právo snížit, neposkytnout nebo ukončit svůj finanční příspěvek v případě nepřiměřeného, částečného nebo opožděného provádění programu BONUS, nebo pokud zúčastněné státy své příspěvky na financování programu BONUS neposkytnou, nebo je poskytnou částečně nebo opožděně, za podmínek stanovených v dohodách, které mají být uzavřeny mezi Unií a BONUS EHZS.
(25)
V zájmu účinného provádění programu BONUS během fáze provádění by finanční podpora měla být poskytnuta účastníkům projektů programu BONUS, za jejichž výběr na ústřední úrovni na základě výzev k předkládání návrhů odpovídá BONUS EHZS. Poskytování a vyplácení této finanční podpory účastníkům programu BONUS by mělo probíhat transparentním a nebyrokratickým způsobem podle společných pravidel, která jsou v souladu se sedmým rámcovým programem.
(26)
Společné výzkumné středisko je sice útvarem Komise, avšak jeho ústavy mají výzkumné kapacity, které mají význam pro program BONUS, a mohly by přispívat k jeho provádění. Je proto vhodné vymezit úlohu Společného výzkumného střediska z hlediska jeho způsobilosti pro financování.
(27)
V zájmu zajištění rovného zacházení by hodnocení návrhů mělo dodržovat stejné zásady, které se používají pro návrhy předkládané v rámci sedmého rámcového programu. Hodnocení návrhů by proto mělo být prováděno na ústřední úrovni pod odpovědností BONUS EHZS nezávislými odborníky s dobrou znalostí místních podmínek na základě transparentních a společných kritérií a finanční prostředky by měly být přidělovány v souladu s pořadníkem schváleným na ústřední úrovni. Řazení a pořadí priorit by mělo schválit BONUS EHZS, přičemž by se mělo přesně řídit výsledky nezávislého hodnocení, které by mělo být závazné.
(28)
K programu BONUS se může připojit kterýkoli členský stát a kterákoli země přidružená k sedmému rámcovému programu.
(29)
V souladu s cíli sedmého rámcového programu by měla být umožněna účast na programu BONUS jakékoli jiné země, zejména země ležící na pobřeží Baltského moře nebo v jeho povodí, za předpokladu, že tuto účast upravuje příslušná mezinárodní dohoda a že s ní souhlasí Komise i zúčastněné státy. V souladu se sedmým rámcovým programem by Unie měla mít právo sjednat v souladu s pravidly a podmínkami stanovenými v tomto rozhodnutí podmínky pro svůj finanční příspěvek na program BONUS s ohledem na účast jiných zemí.
(30)
Měla by být přijata vhodná opatření k předcházení nesrovnalostem a podvodům a měly by být učiněny nezbytné kroky k vymáhání ztracených, neoprávněně vyplacených nebo nesprávně použitých prostředků v souladu s nařízeními Rady (ES, Euratom) č. 2988/95 ze dne 18. prosince 1995 o ochraně finančních zájmů Evropských společenství (10) a (Euratom, ES) č. 2185/96 ze dne 11. listopadu 1996 o kontrolách a inspekcích na místě prováděných Komisí za účelem ochrany finančních zájmů Evropských společenství proti podvodům a jiným nesrovnalostem (11) a nařízením Evropského parlamentu a Rady (ES) č. 1073/1999 ze dne 25. května 1999 o vyšetřování prováděném Evropským úřadem pro boj proti podvodům (OLAF) (12).
(31)
Výzkumné činnosti prováděné v rámci programu BONUS by podle obecných zásad sedmého rámcového programu měly být v souladu s etickými zásadami a řídit se zásadami zohledňování rovnosti žen a mužů, rovnosti pohlaví a udržitelného rozvoje.
(32)
Na základě průběžného hodnocení prováděného Komisí za účasti nezávislých odborníků s dobrou znalostí místních podmínek by Komise měla posoudit kvalitu a účinnost provádění programu BONUS a pokrok dosažený při plnění stanovených cílů a provést závěrečné hodnocení.
(33)
Účastníci programu BONUS by měli sdělovat a v široké míře šířit výsledky své práce, zejména tak, aby je mohly využít jiné podobné regionální projekty v oblasti mořského výzkumu, a zpřístupňovat je veřejnosti.
(34)
Úspěšná realizace projektů prováděných v rámci programů BONUS ERA-NET a BONUS ERA-NET PLUS odhalila katastrofální stav Baltského moře. Je proto nutné i nadále provádět v souvislosti se stavem prostředí Baltského moře další výzkum,
PŘIJALY TOTO ROZHODNUTÍ:
Článek 1
Finanční příspěvek Unie
1. Finanční příspěvek Unie na společný výzkumný a rozvojový program v regionu Baltského moře BONUS (dále jen „program BONUS“), prováděný společně Dánskem, Německem, Estonskem, Lotyšskem, Litvou, Polskem, Finskem a Švédskem (dále jen „zúčastněné státy“), se poskytuje za podmínek stanovených v tomto rozhodnutí.
2. Unie poskytne finanční příspěvek nepřesahující 50 milionů EUR pro celou dobu trvání programu BONUS v souladu s nařízením (ES) č. 1906/2006 během strategické fáze a v souladu s čl. 54 odst. 2 písm. c) finančního nařízení během fáze provádění. V rámci tohoto stropu finanční příspěvek Unie odpovídá příspěvku zúčastněných států.
3. Finanční příspěvek Unie se hradí společně z rozpočtových prostředků vyčleněných na veškerá příslušná témata zvláštního programu „Spolupráce“.
Článek 2
Provádění programu BONUS
1. Program BONUS provádí síť pobaltských organizací pro financování vědy (dále jen „BONUS EHZS“).
2. Program BONUS se v souladu s přílohou I provádí ve dvou fázích, tedy ve strategické fázi, po níž následuje fáze provádění.
3. Strategická fáze programu BONUS potrvá nejdéle 18 měsíců. Jejím účelem je připravit fázi provádění. Během strategické fáze plní BONUS EHZS tyto úkoly:
a)
příprava strategického plánu výzkumu stanovením části věnované vědeckému obsahu programu BONUS se zaměřením na výzvy k předkládání návrhů v souladu s cíli sedmého rámcového programu;
b)
vytvoření platforem pro konzultace se zúčastněnými subjekty s cílem zvýšit a institucionalizovat zapojení zúčastněných subjektů ze všech příslušných odvětví;
c)
příprava podmínek provádění, včetně právních a finančních pravidel a postupů, ustanovení upravujících práva duševního vlastnictví vyplývající z činností programu BONUS, lidských zdrojů a komunikačních aspektů.
4. Fáze provádění potrvá nejméně pět let. Během fáze provádění se zveřejní výzvy k předkládání návrhů za účelem financování projektů, které se zaměřují na cíle programu BONUS. Tyto výzvy k předkládání návrhů se zaměří na nadnárodní projekty s více partnery, které podporují přiměřenou účast malých a středních podniků a zahrnují činnosti v oblasti výzkumu, technologického rozvoje, odborného vzdělávání a šíření výsledků. Projekty se vybírají v souladu se zásadami rovného zacházení, transparentnosti, nezávislého hodnocení, spolufinancování, neziskovosti, zákazu retroaktivity a zákazu kumulace finanční podpory s jinými zdroji Unie. Poskytování a vyplácení finanční podpory účastníkům programu BONUS probíhá podle společných pravidel, která jsou v souladu se sedmým rámcovým programem.
Článek 3
Podmínky pro poskytování finančního příspěvku Unie
1. Finanční příspěvek Unie pro strategickou fázi nepřesáhne částku 1,25 milionu EUR a v rámci tohoto limitu odpovídá příspěvku zúčastněných států. Závazek Unie poskytnout příspěvek pro strategickou fázi je podmíněn stejným závazkem zúčastněných států.
2. Finanční příspěvek Unie pro fázi provádění nepřesáhne částku 48,75 milionu EUR a v rámci tohoto limitu odpovídá příspěvku zúčastněných států. Tento strop lze zvýšit o jakoukoli částku zbývající po provedení strategické fáze. Během fáze provádění může být až 25 % příspěvku od zúčastněných států poskytnuto cestou věcného příspěvku ve formě infrastruktury.
3. Finanční příspěvek Unie pro fázi provádění závisí na:
a)
stanovení strategického plánu výzkumu, vytvoření platformy pro konzultace se zúčastněnými subjekty a stanovení podmínek provádění podle čl. 2 odst. 3 ze strany zúčastněných států, jakož i na pokroku dosaženém při plnění cílů a na konečných výsledcích uvedených v příloze I oddílu 2. Komise může v případě potřeby učinit doporučení za účelem zlepšení strategického plánu výzkumu;
b)
prokázání schopnosti BONUS EHZS realizovat program BONUS, včetně přijetí, přidělení a monitorování finančního příspěvku Unie v rámci nepřímého centralizovaného řízení v souladu s čl. 54 odst. 2 písm. c) a článkem 56 finančního nařízení a článkem 35, čl. 38 odst. 2 a článkem 41 nařízení (ES, Euratom) č. 2342/2002 a v souladu se zásadou řádného finančního řízení;
c)
udržování a uplatňování vhodného a účinného modelu řízení pro program BONUS v souladu s přílohou II;
d)
efektivním provádění činností týkajících se fáze provádění programu BONUS a stanovených v příloze I ze strany BONUS EHZS, což zahrnuje zveřejňování výzev k předkládání návrhů na udělování grantů;
e)
závazku každého zúčastněného státu podílet se na financování programu BONUS a skutečném uhrazení finančního příspěvku, především na financování účastníků projektů BONUS vybraných na základě výzev k předkládání návrhů;
f)
souladu s pravidly Unie pro poskytování státní podpory, především s pravidly stanovenými v rámci Unie pro státní podporu pro výzkum, vývoj a inovace (13);
g)
zajištění vysoké úrovně vědecké excelence, dodržování etických zásad v souladu s obecnými zásadami sedmého rámcového programu a dodržování zásad rovnosti žen a mužů a rovnosti pohlaví a zásady udržitelného rozvoje.
Článek 4
Účast Společného výzkumného střediska
1. Společné výzkumné středisko je způsobilé pro financování ze strany programu BONUS za stejných podmínek, jako jsou podmínky pro způsobilé subjekty zúčastněných států.
2. Vlastní zdroje Společného výzkumného střediska, na něž se nevztahuje financování z programu BONUS, se nepovažují za součást finančního příspěvku Unie ve smyslu článku 1.
Článek 5
Dohody mezi Unií a BONUS EHZS
1. Podrobná opatření týkající se řízení a kontroly finančních prostředků a ochrany finančních zájmů Unie během strategické fáze se stanoví v dohodě o grantu uzavřené mezi Komisí jménem Unie a BONUS EHZS v souladu s pravidly stanovenými v tomto rozhodnutí a v nařízení (ES) č. 1906/2006.
2. Podrobná opatření týkající se řízení a kontroly finančních prostředků a ochrany finančních zájmů Unie během fáze provádění se stanoví v dohodě o provádění a ročních finančních dohodách uzavřených mezi Komisí jménem Unie a BONUS EHZS.
Dohoda o provádění musí obsahovat zejména tato ustanovení:
a)
vymezení svěřených úkolů;
b)
ustanovení na ochranu finančních prostředků Unie;
c)
podmínky a podrobná opatření pro plnění úkolů, včetně pravidel financování a horních limitů financování použitelných u projektů programu BONUS a příslušná ustanovení pro vymezení odpovědnosti a provádění kontrol;
d)
pravidla pro podávání zpráv o plnění úkolů Komisi;
e)
podmínky pro ukončení plnění úkolů;
f)
podrobná pravidla pro kontroly prováděné Komisí;
g)
podmínky pro použití odděleného bankovního účtu a nakládání se získanými úroky;
h)
ustanovení zajišťující viditelnost opatření Unie ve vztahu k ostatním činnostem BONUS EHZS;
i)
závazek neprovádět žádnou činnost, která by mohla vést ke střetu zájmů ve smyslu čl. 52 odst. 2 finančního nařízení;
j)
ustanovení upravující práva duševního vlastnictví vyplývající z provádění programu BONUS podle článku 2;
k)
kritéria pro průběžná a závěrečná hodnocení, včetně kritérií uvedených v článku 13.
3. Komise uskuteční hodnocení BONUS EHZS předem (ex ante), aby získala důkaz o existenci a řádném fungování postupů a systémů uvedených v článku 56 finančního nařízení.
Článek 6
Úrok získaný z příspěvků
Úrok získaný z finančních příspěvků přidělených programu BONUS se považuje za příjem BONUS EHZS a přidělí se programu BONUS.
Článek 7
Snížení, neposkytnutí nebo ukončení finančního příspěvku Unie
Pokud není program BONUS prováděn, nebo je-li prováděn nepřiměřeně, částečně či opožděně, může Unie snížit, neposkytnout nebo ukončit svůj finanční příspěvek s přihlédnutím k pokroku v provádění programu BONUS.
Nepřispívají-li zúčastněné státy na financování programu BONUS, nebo přispívají-li pouze částečně či opožděně, může Unie snížit svůj finanční příspěvek s přihlédnutím k výši veřejných finančních prostředků přidělených zúčastněnými státy za podmínek stanovených v dohodě o grantu uvedené v čl. 5 odst. 1.
Článek 8
Ochrana finančních zájmů Unie zúčastněnými státy
Při provádění programu BONUS přijmou zúčastněné státy právní a správní předpisy nebo jiná opatření nezbytná na ochranu finančních zájmů Unie. Zúčastněné státy zejména přijmou nezbytná opatření, jež zajistí úplné zpětné získání veškerých částek, které náleží Unii, v souladu s finančním nařízením a nařízením (ES, Euratom) č. 2342/2002.
Článek 9
Kontrola prováděná Komisí a Účetním dvorem
Komise a Účetní dvůr Evropské unie mohou provádět veškeré kontroly a inspekce potřebné k zajištění řádné správy finančních prostředků Unie a k ochraně finančních zájmů Unie před podvody nebo nesrovnalostmi. Za tím účelem zúčastněné státy a BONUS EHZS poskytnou Komisi a Účetnímu dvoru veškeré příslušné doklady.
Článek 10
Vzájemné informování
Komise sděluje veškeré významné údaje Evropskému parlamentu, Radě a Účetnímu dvoru. Zúčastněné státy se vyzývají, aby poskytly Komisi prostřednictvím BONUS EHZS veškeré další informace, které si Evropský parlament, Rada nebo Účetní dvůr vyžádají ohledně finančního řízení BONUS EHZS, a to v souladu s celkovými požadavky na podávání zpráv stanovenými v článku 13.
Článek 11
Účast dalších členských států a přidružených zemí
K programu BONUS se může připojit jakýkoli členský stát a jakákoli země přidružená k sedmému rámcovému programu v souladu s kritérii stanovenými v čl. 3 odst. 1 a čl. 3 odst. 3 písm. e) a f). Pro účely tohoto rozhodnutí se členské státy a přidružené země, které se připojily k programu BONUS, považují za zúčastněné státy.
Článek 12
Účast dalších zemí
Zúčastněné státy a Komise mohou schválit účast jakékoli další země s výhradou kritérií stanovených v čl. 3 odst. 1 a čl. 3 odst. 3 písm. e) a f) za předpokladu, že je tato účast upravena v příslušné mezinárodní dohodě.
Zúčastněné státy a Komise stanoví podmínky, za kterých jsou právnické osoby usazené nebo se sídlem v této zemi způsobilé pro financování v rámci programu BONUS.
Článek 13
Podávání výročních zpráv a hodnocení
Komise zahrne zprávu o činnostech programu BONUS do výroční zprávy o sedmém rámcovém programu, která se předkládá Evropskému parlamentu a Radě podle článku 190 Smlouvy o fungování Evropské unie.
Komise provede nejpozději do 31. prosince 2014 průběžné hodnocení programu BONUS. Toto hodnocení se týká pokroku dosaženého při plnění cílů stanovených v článku 2 a příloze I a musí obsahovat doporučení programu BONUS ohledně nejvhodnějších způsobů dalšího zlepšení integrace a zvýšení kvality a účinnosti provádění, včetně vědecké integrace, integrace řízení a financování, a dále posouzení toho, zda je výše finančních příspěvků zúčastněných států přiměřená vzhledem k možným potřebám vědeckých obcí v jednotlivých státech. Komise oznámí závěry průběžného hodnocení společně s vlastními připomínkami Evropskému parlamentu a Radě.
Po skončení účasti Unie na programu BONUS, ale nejpozději do 31. prosince 2017, provede Komise závěrečné hodnocení programu BONUS. Výsledky tohoto hodnocení předloží Komise Evropskému parlamentu a Radě.
Článek 14
Vstup v platnost
Toto rozhodnutí vstupuje v platnost třetím dnem po vyhlášení v Úředním věstníku Evropské unie.
Článek 15
Určení
Toto rozhodnutí je určeno členským státům.
Ve Štrasburku dne 22. září 2010.
DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY NR 862/2010/UE
z dnia 22 września 2010 r.
w sprawie udziału Unii we Wspólnym Programie Badawczo-Rozwojowym na rzecz Morza Bałtyckiego (BONUS), podjętym przez kilka państw członkowskich
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 185 i art. 188 akapit drugi,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (1),
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą (2),
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Decyzja nr 1982/2006/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. dotycząca siódmego programu ramowego Wspólnoty Europejskiej w zakresie badań, rozwoju technologicznego i demonstracji (2007-2013) (3) („siódmy program ramowy”) przewiduje udział Wspólnoty w programach badawczo-rozwojowych podjętych przez kilka państw członkowskich, w tym udział w strukturach utworzonych w celu wykonania tych programów w rozumieniu art. 169 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską („Traktat WE”).
(2)
Decyzja Rady 2006/971/WE z dnia 19 grudnia 2006 r. dotycząca programu szczegółowego „Współpraca”, wdrażającego siódmy program ramowy Wspólnoty Europejskiej w dziedzinie badań, rozwoju technologicznego i demonstracji (2007-2013) (4), zachęca do przekrojowego podejścia do tematów badawczych odnoszących się do jednego lub większej liczby tematów siódmego programu ramowego i określa w tym kontekście inicjatywę na mocy art. 169 Traktatu WE w dziedzinie wspólnie prowadzonych badań Morza Bałtyckiego jako jeden z obszarów odpowiednich dla udziału Wspólnoty we wspólnie realizowanych krajowych programach badawczych.
(3)
Ekosystem Morza Bałtyckiego, które jest półzamkniętym europejskim morzem śródlądowym, jest jednym z największych słonawych zbiorników wodnych na świecie, poddawanym potężnej presji przyrody i presji spowodowanej działalnością człowieka, takiej jak zanieczyszczenia pochodzące z zatopionej broni chemicznej, na przykład gazy bojowe z czasów II wojny światowej, a także zanieczyszczenia związkami metali ciężkich, substancjami organicznymi, materiałami radioaktywnymi oraz wyciekami mazutu i ropy naftowej. Rozwój rolnictwa w zlewisku Morza Bałtyckiego również powoduje nadmierne wprowadzanie nawozów i substancji organicznych powodujących zaawansowaną eutrofizację, a także wprowadzanie do środowiska nieendemicznych organizmów obcych. Niezrównoważona eksploatacja zasobów rybnych i zmiana klimatu powodują utratę pierwotnej różnorodności biologicznej. Czynniki te, jak również stała działalność człowieka, w tym projekty infrastrukturalne bezpośrednio na wybrzeżu i w najbliższym sąsiedztwie wybrzeża i zlewiska Morza Bałtyckiego, a także niezrównoważona pod względem ekologicznym turystyka, pogarszają środowisko naturalne. Wszystkie te czynniki znacząco zmniejszają zdolność Morza Bałtyckiego do dostarczania, zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju, zasobów i usług bezpośrednio i pośrednio niezbędnych człowiekowi do osiągnięcia korzyści społecznych, kulturowych i gospodarczych.
(4)
W dniu 14 grudnia 2007 r. Rada Europejska podkreśliła obawy o stan środowiska w regionie Morza Bałtyckiego odzwierciedlone w komunikacie Komisji z dnia 10 czerwca 2009 r. do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów dotyczącym strategii Unii Europejskiej dla regionu Morza Bałtyckiego. Ponadto Rada zwróciła się do Komisji z prośbą o przedstawienie wniosku dotyczącego inicjatywy na mocy art. 169 Traktatu WE dla regionu Morza Bałtyckiego.
(5)
Nauka powinna przyczynić się do sprostania takim wyzwaniom i rozwiązania naglących problemów środowiska Morza Bałtyckiego. Powaga zaistniałej sytuacji wymaga jednak nasilenia pod względem jakościowym i ilościowym prowadzonych obecnie w regionie Morza Bałtyckiego badań poprzez opracowanie i wdrożenie w pełni zintegrowanego podejścia, w ramach którego odpowiednie programy badawcze wszystkich państw sąsiadujących mogą być usprawniane i ukierunkowywane, tak by zająć się skomplikowanymi i naglącymi kwestiami w skoordynowany, wydajny i skuteczny sposób.
(6)
Programy lub działania badawczo-rozwojowe podejmowane obecnie przez poszczególne państwa członkowskie na poziomie krajowym dla wsparcia badań i rozwoju w regionie Morza Bałtyckiego są skoordynowane na szczeblu Unii w stopniu niewystarczającym do uzyskania niezbędnej masy krytycznej, której wymagają strategiczne obszary badań i rozwoju.
(7)
Ponadto istniejące struktury badawcze specyficzne dla danego sektora, które rozwijały się przez lata prowadzenia polityk krajowych, są głęboko zakorzenione w krajowych systemach zarządzania i uniemożliwiają rozwój i finansowanie multi-, inter- i transdyscyplinarnych badań środowiska, które są potrzebne, aby sprostać wyzwaniom związanym z Morzem Bałtyckim.
(8)
Chociaż istnieje długa tradycja współpracy badawczej dotyczącej Morza Bałtyckiego z krajami zarówno z regionu Morza Bałtyckiego, jak i spoza niego, to, jak dotąd, z powodu nierównej sytuacji gospodarczej i różnic w rozwoju w poszczególnych krajach, a także dużej różnorodności krajowych programów, tematów i priorytetów badawczych, na wspólne działania brakowało środków finansowych wystarczających do optymalnego wykorzystania potencjału badawczego.
(9)
W swoim programie prac na lata 2007-2008 z dnia 11 czerwca 2007 r. dotyczącym realizacji programu szczegółowego „Współpraca” Komisja zapewniła wsparcie finansowe dla BONUS ERA-NET i ERA-NET PLUS w dziedzinie badań środowiska Morza Bałtyckiego w celu wzmocnienia współpracy między agencjami finansującymi badania środowiska w tym regionie i ułatwienia przejścia do wspólnego programu badawczo-rozwojowego na rzecz Morza Bałtyckiego, który ma zostać wdrożony na podstawie art. 169 Traktatu WE.
(10)
Ogólnie rzecz biorąc, BONUS ERA-NET i ERA-NET PLUS działały prawidłowo, istotne jest zatem, aby zapewnić ciągłość wysiłków badawczych w celu zajęcia się pilnymi wyzwaniami dotyczącymi środowiska.
(11)
Zgodnie z podejściem przyjętym w siódmym programie ramowym oraz tym, co stwierdzono w konsultacjach z zainteresowanymi stronami w trakcie realizacji BONUS ERA-NET, w regionie Morza Bałtyckiego istnieje potrzeba wprowadzenia programów badań wpisujących się w cele polityki.
(12)
Dania, Niemcy, Estonia, Łotwa, Litwa, Polska, Finlandia i Szwecja (zwane dalej „uczestniczącymi państwami”) zgodziły się na wspólną realizację Wspólnego Programu Badawczo-Rozwojowego na rzecz Morza Bałtyckiego BONUS (zwanego dalej „programem BONUS”). Program BONUS ma na celu wsparcie rozwoju nauki i innowacji poprzez stworzenie niezbędnych ram prawnych i organizacyjnych dla międzynarodowej współpracy pomiędzy państwami nadbałtyckimi w zakresie badań środowiska Morza Bałtyckiego.
(13)
Chociaż program BONUS jest w dużej mierze skoncentrowany na badaniach środowiska, jest on zbieżny z niektórymi powiązanymi programami badawczymi Unii, dotyczącymi różnorodnej działalności człowieka mającej skumulowany wpływ na ekosystemy, takiej jak rybołówstwo, akwakultura, rolnictwo, infrastruktura (w tym w dziedzinie energii), transport, szkolenie i mobilność naukowców, a także kwestii społeczno-gospodarczych. Program BONUS ma istotne znaczenie dla wielu polityk i dyrektyw Unii, w tym dla strategii Unii dla regionu Morza Bałtyckiego; wspólnej polityki rybołówstwa; wspólnej polityki rolnej; dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (5); dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/56/WE z dnia 17 czerwca 2008 r. ustanawiającej ramy działań Wspólnoty w dziedzinie polityki środowiska morskiego (dyrektywy ramowej w sprawie strategii morskiej) (6), jak również dla międzynarodowych zobowiązań Unii, np. dla bałtyckiego planu działań Komisji Helsińskiej (HELCOM). W rezultacie program BONUS przyniesie korzyści wielu innym obszarom polityki Unii.
(14)
W celu zwiększenia siły oddziaływania programu BONUS uczestniczące państwa zgodziły się na udział Unii w tym programie.
(15)
Aby zapewnić możliwość przeprowadzenia szeroko zakrojonych konsultacji z zainteresowanymi stronami w sprawie strategicznie ukierunkowanego programu badań, który mógłby również uwzględniać pojawiające się potrzeby badawcze, program BONUS powinien obejmować etap strategiczny, po którym następuje etap realizacji. Na etapie strategicznym programu BONUS należy dążyć do udziału dodatkowych, ukierunkowanych sektorowo agencji finansujących, aby dalej pogłębiać integrację badań, uwzględniając międzysektorowe potrzeby użytkowników końcowych, a także zapewnić skuteczne wykorzystanie wyników w ustaleniach dotyczących polityki i zarządzania zasobami w wielu sektorach gospodarki.
(16)
Pod koniec etapu strategicznego Komisja powinna sprawdzić, czy jest dostępny strategiczny program badań, platformy konsultacyjne dla zainteresowanych stron oraz warunki realizacji, aby program BONUS mógł przejść do etapu realizacji. Komisja może stosownie do potrzeb przedstawić zalecenia dotyczące ulepszenia strategicznego programu badań. Przejście do etapu realizacji powinno przebiegać płynnie i bez opóźnień.
(17)
Uczestniczące państwa zgodziły się przeznaczyć na program BONUS 50 mln EUR. Należy umożliwić wniesienie wkładów rzeczowych w postaci udostępnienia i korzystania z infrastruktury („wkład rzeczowy w postaci infrastruktury”), pod warunkiem że nie będą one stanowiły znacznej części całego wkładu. Należy ocenić je pod kątem wartości i użyteczności dla realizacji projektów w ramach programu BONUS.
(18)
Udział Unii w programie BONUS nie powinien przekroczyć 50 mln EUR na cały okres trwania tego programu i równoważyć do wysokości tej kwoty wkład uczestniczących państw, aby zwiększyć ich zainteresowanie wspólną realizacją programu BONUS. Większą część wkładu finansowego Unii należy przeznaczyć na etap realizacji. W odniesieniu do każdego etapu należy określić pułap. Pułap dla etapu realizacji powinien zostać powiększony o kwotę pozostałą po wdrożeniu etapu strategicznego.
(19)
Wspólna realizacja programu BONUS wymaga specjalnej jednostki ds. realizacji przewidzianej w decyzji 2006/971/WE. Uczestniczące państwa porozumiały się co do takiej specjalnej jednostki ds. realizacji i powołały Bałtycką Sieć Organizacji na rzecz Finansowania Nauki (zwaną dalej „BONUS EUIG”) w celu realizacji programu BONUS. BONUS EUIG powinno być odbiorcą wkładu finansowego Unii. Przypominając uczestniczącym państwom o znaczeniu zasady rzeczywistej wspólnej puli, należy jednocześnie zauważyć, że każde uczestniczące państwo zadecyduje - zgodnie ze wspólnymi dla programu BONUS zasadami finansowania i procedurami - czy będzie zarządzać swoim własnym wkładem, czy też zarządzaniem tym zajmie się BONUS EUIG. BONUS EUIG powinno również zapewnić zgodność realizacji programu BONUS z zasadą należytego zarządzania finansami.
(20)
Wkład finansowy Unii powinien być uzależniony od formalnego zaangażowania ze strony właściwych organów krajowych uczestniczących państw oraz wniesienia przez nie wkładów finansowych.
(21)
Wniesienie wkładu Unii przeznaczonego na etap strategiczny powinno być uzależnione od zawarcia pomiędzy Komisją, w imieniu Unii, a BONUS EUIG umowy w sprawie przyznania dotacji, która, aby usprawnić i uprościć zarządzanie, powinna podlegać rozporządzeniu (WE) nr 1906/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. ustanawiającemu zasady uczestnictwa przedsiębiorstw, ośrodków badawczych i uczelni wyższych w działaniach prowadzonych w ramach siódmego programu ramowego oraz zasady upowszechniania wyników badań (2007-2013) (7).
(22)
Wniesienie wkładu Unii przeznaczonego na etap realizacji powinno być uzależnione od zawarcia porozumienia wykonawczego pomiędzy Komisją, w imieniu Unii, a BONUS EUIG, zawierającego szczegółowe postanowienia dotyczące wykorzystania wkładu finansowego Unii. Ta część wkładu finansowego Unii powinna być zarządzana w ramach pośredniego zarządzania scentralizowanego zgodnie z art. 54 ust. 2 lit. c) i art. 56 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich (8) (zwanego dalej „rozporządzeniem finansowym”) oraz z art. 35, art. 38 ust. 2 i art. 41 rozporządzenia Komisji (WE, Euratom) nr 2342/2002 z dnia 23 grudnia 2002 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 w sprawie rozporządzenia finansowego stosowanego do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich (9).
(23)
Wszelkie odsetki uzyskane z wkładów wniesionych na rzecz BONUS EUIG powinny być uznawane za jego dochody i przeznaczane na realizację programu BONUS.
(24)
W celu ochrony swoich interesów finansowych Unia powinna mieć prawo do zmniejszenia, wstrzymania lub zaprzestania wnoszenia swojego wkładu finansowego w przypadku niewłaściwej, częściowej lub spóźnionej realizacji programu BONUS albo w przypadku gdy uczestniczące państwa nie wezmą udziału, wezmą udział tylko w części lub wezmą udział z opóźnieniem w finansowaniu programu BONUS, na warunkach określonych w porozumieniach, które mają zostać zawarte między Unią a BONUS EUIG.
(25)
W celu skutecznej realizacji programu BONUS wsparcie finansowe na etapie realizacji powinno zostać przyznane uczestnikom wybranych na poziomie centralnym projektów w ramach programu BONUS, pod nadzorem BONUS EUIG, w następstwie zaproszenia do składania wniosków. Przyznanie i wypłata takiego wsparcia finansowego uczestnikom programu BONUS powinny być przejrzyste, niebiurokratyczne oraz zgodne ze wspólnymi zasadami odpowiednimi dla siódmego programu ramowego.
(26)
Chociaż Wspólne Centrum Badawcze jest departamentem Komisji, jego instytuty dysponują możliwościami badawczymi mającymi związek z programem BONUS i mogą uczestniczyć w jego realizacji. Należy zatem określić rolę Wspólnego Centrum Badawczego w kontekście możliwości jego kwalifikowalności do finansowania.
(27)
W celu zagwarantowania równego traktowania ocena wniosków powinna być oparta na tych samych zasadach, które są stosowane do wniosków składanych w siódmym programie ramowym. Ocena wniosków powinna być zatem dokonywana na poziomie centralnym, pod nadzorem BONUS EUIG - na podstawie przejrzystych i wspólnych kryteriów - przez niezależnych ekspertów dobrze znających lokalne uwarunkowania, a finansowanie powinno być przyznawane zgodnie z centralnie zatwierdzoną listą rankingową. BONUS EUIG powinno zatwierdzać kolejność pod względem miejsca na liście rankingowej i priorytetu ściśle według wyniku niezależnej oceny, która powinna być wiążąca.
(28)
Każde państwo członkowskie oraz każdy kraj stowarzyszony z siódmym programem ramowym powinien mieć możliwość przystąpienia do programu BONUS.
(29)
Zgodnie z celami siódmego programu ramowego udział w programie BONUS jakiegokolwiek innego kraju, w szczególności krajów graniczących z Morzem Bałtyckim lub usytuowanych w jego zlewisku, powinien być możliwy, w przypadku gdy udział taki jest przewidziany przez odpowiednią umowę międzynarodową, a Komisja oraz uczestniczące państwa wyrażą na ten udział zgodę. Zgodnie z siódmym programem ramowym Unia powinna mieć prawo do uzgadniania warunków swojego wkładu finansowego do programu BONUS w odniesieniu do udziału w nim innych krajów na zasadach i warunkach określonych w niniejszej decyzji.
(30)
Należy podjąć stosowne działania w celu zapobiegania nieprawidłowościom i nadużyciom finansowym, a także podjąć niezbędne kroki w celu odzyskania utraconych, nienależnie wypłaconych lub nieodpowiednio wykorzystanych środków zgodnie z rozporządzeniami Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (10) oraz (Euratom, WE) nr 2185/96 z dnia 11 listopada 1996 r. w sprawie kontroli na miejscu oraz inspekcji przeprowadzanych przez Komisję w celu ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich przed nadużyciami finansowymi i innymi nieprawidłowościami (11), jak również z rozporządzeniem (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 maja 1999 r. dotyczącym dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) (12).
(31)
Działalność badawcza prowadzona w ramach programu BONUS powinna być zgodna z zasadami etycznymi zgodnie z ogólnymi zasadami określonymi w siódmym programie ramowym i kierować się zasadami uwzględniania problematyki równości płci i równouprawnienia płci oraz zrównoważonego rozwoju.
(32)
W świetle okresowej oceny przeprowadzonej przez Komisję z pomocą niezależnych ekspertów dobrze znających lokalne uwarunkowania Komisja powinna ocenić jakość i skuteczność realizacji programu BONUS oraz postęp w osiąganiu wyznaczonych celów, a także przeprowadzić ocenę końcową.
(33)
Uczestnicy programu BONUS powinni ogłaszać i szeroko rozpowszechniać swoje wyniki, w szczególności w odniesieniu do innych podobnych projektów z zakresu badań morskich, oraz udostępniać te informacje opinii publicznej.
(34)
Pomyślna realizacja projektów przeprowadzonych już w ramach BONUS ERA-NET i BONUS ERA-NET PLUS ujawniła katastrofalny stan Morza Bałtyckiego. Stan środowiska w regionie Morza Bałtyckiego powinien zatem nadal być przedmiotem dalszych działań badawczych,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Wkład finansowy Unii
1. Unia wnosi wkład finansowy do Wspólnego Programu Badawczo-Rozwojowego na rzecz Morza Bałtyckiego BONUS (zwanego dalej „programem BONUS”), podjętego wspólnie przez Danię, Niemcy, Estonię, Łotwę, Litwę, Polskę, Finlandię i Szwecję (zwane dalej „uczestniczącymi państwami”), na warunkach określonych w niniejszej decyzji.
2. Unia wnosi wkład finansowy, który nie przekracza 50 mln EUR na cały okres trwania programu BONUS, na etapie strategicznym zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1906/2006, a na etapie realizacji zgodnie z art. 54 ust. 2 lit. c) rozporządzenia finansowego. Do wysokości tego pułapu wkład finansowy Unii stanowi równowartość wkładu uczestniczących państw.
3. Wkład finansowy Unii jest wypłacany łącznie ze środków przyznanych w budżecie na wszystkie odnośne tematy programu szczegółowego „Współpraca”.
Artykuł 2
Realizacja programu BONUS
1. Program BONUS jest realizowany przez Bałtycką Sieć Organizacji na rzecz Finansowania Nauki (zwaną dalej „BONUS EUIG”).
2. Program BONUS realizowany jest w dwóch etapach, a mianowicie obejmuje etap strategiczny, po którym następuje etap realizacji zgodnie z załącznikiem I.
3. Etap strategiczny programu BONUS trwa do 18 miesięcy. Stanowi on przygotowanie do etapu realizacji. Na etapie strategicznym BONUS EUIG wykonuje następujące zadania:
a)
przygotowuje strategiczny program badań, określając część dotyczącą naukowych treści programu BONUS, koncentrując się na zaproszeniach do składania wniosków, zgodnie z celami określonymi w siódmym programie ramowym;
b)
tworzy platformy konsultacyjne dla zainteresowanych stron w celu wzmocnienia i zinstytucjonalizowania udziału zainteresowanych stron ze wszystkich odpowiednich sektorów;
c)
przygotowuje warunki realizacji, w tym przepisy i procedury prawne i finansowe, postanowienia dotyczące praw własności intelektualnej powstałych w wyniku działań w ramach programu BONUS, zasoby ludzkie oraz aspekty komunikacyjne.
4. Etap realizacji trwa co najmniej pięć lat. Na etapie realizacji publikowane są zaproszenia do składania wniosków zmierzające do sfinansowania projektów służących celom programu BONUS. Zaproszenia te ukierunkowane są na projekty międzynarodowe z udziałem wielu partnerów, zachęcają do odpowiedniego udziału małych i średnich przedsiębiorstw i obejmują działania w zakresie badań, rozwoju technologicznego, szkolenia oraz upowszechniania wiedzy. Wyboru projektów dokonuje się zgodnie z zasadami równego traktowania, przejrzystości, niezależnej oceny, współfinansowania, finansowania nieprowadzącego do zysku, niedziałania prawa wstecz oraz niełączenia finansowania z innymi źródłami unijnymi. Przyznawanie i wypłata finansowania uczestnikom programu BONUS są zgodne ze wspólnymi zasadami obowiązującymi dla siódmego programu ramowego.
Artykuł 3
Warunki dotyczące wkładu finansowego Unii
1. Wkład finansowy Unii w etap strategiczny nie przekracza 1,25 mln EUR i stanowi równowartość wkładu uczestniczących państw do wysokości tej kwoty. Zobowiązanie Unii do wniesienia wkładu w etap strategiczny uzależnione jest od równoważnego zobowiązania uczestniczących państw.
2. Wkład finansowy Unii w etap realizacji nie przekracza 48,75 mln EUR i stanowi równowartość wkładu uczestniczących państw do wysokości tej kwoty. Pułap ten może zostać powiększony o kwotę pozostałą po wdrożeniu etapu strategicznego. Na etapie realizacji do 25 % wkładu uczestniczących państw może polegać na wniesieniu wkładu rzeczowego w postaci infrastruktury.
3. Wkład finansowy Unii w etap realizacji jest uzależniony od:
a)
ustalenia przez uczestniczące państwa strategicznego programu badań, platform konsultacyjnych dla zainteresowanych stron oraz warunków realizacji, o których mowa w art. 2 ust. 3, a także postępu w osiąganiu celów i oczekiwanych rezultatów określonych w załączniku I sekcja 2. Komisja może stosownie do potrzeb przedstawić zalecenia dotyczące ulepszenia strategicznego programu badań;
b)
wykazania przez BONUS EUIG zdolności do realizacji programu BONUS, w tym otrzymywania, rozdzielania i monitorowania wkładu finansowego Unii zgodnie z zasadami pośredniego zarządzania scentralizowanego zgodnie z art. 54 ust. 2 lit. c) i art. 56 rozporządzenia finansowego, z art. 35, art. 38 ust. 2 i art. 41 rozporządzenia (WE, Euratom) nr 2342/2002 oraz zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami;
c)
utrzymywania i stosowania odpowiedniego i skutecznego modelu zarządzania programem BONUS zgodnie z załącznikiem II;
d)
skutecznego wykonywania przez BONUS EUIG działań związanych z etapem realizacji programu BONUS, określonych w załączniku I i wiążących się z publikowaniem zaproszeń do składania wniosków o przyznanie dotacji;
e)
zobowiązania każdego z uczestniczących państw do udziału w finansowaniu programu BONUS oraz skutecznego wniesienia wkładu finansowego, w szczególności finansowania uczestników projektów programu BONUS wybranych w następstwie zaproszenia do składania wniosków;
f)
zgodności z unijnymi zasadami pomocy państwa, w szczególności z Wspólnotowymi zasadami ramowymi dotyczącymi pomocy państwa na działalność badawczą, rozwojową i innowacyjną (13);
g)
zapewnienia wysokiego poziomu doskonałości naukowej, przestrzegania zasad etycznych zgodnie z ogólnymi zasadami siódmego programu ramowego oraz przestrzegania zasad uwzględniania problematyki równości płci i równouprawnienia płci oraz zasady zrównoważonego rozwoju.
Artykuł 4
Udział Wspólnego Centrum Badawczego
1. Wspólne Centrum Badawcze kwalifikuje się do finansowania w ramach programu BONUS na tych samych warunkach, co kwalifikujące się podmioty uczestniczących państw.
2. Zasoby własne Wspólnego Centrum Badawczego, które nie są objęte finansowaniem w ramach programu BONUS, nie są uznawane za część wkładu finansowego Unii w rozumieniu art. 1.
Artykuł 5
Umowy między Unią a BONUS EUIG
1. Szczegółowe uzgodnienia dotyczące zarządzania środkami i ich kontroli oraz ochrony interesów finansowych Unii na etapie strategicznym są określane w umowie w sprawie przyznania dotacji, która jest zawierana pomiędzy Komisją, w imieniu Unii, a BONUS EUIG zgodnie z zasadami określonymi w niniejszej decyzji i w rozporządzeniu (WE) nr 1906/2006.
2. Szczegółowe uzgodnienia dotyczące zarządzania środkami i ich kontroli oraz ochrony interesów finansowych Unii na etapie realizacji są określane w porozumieniu wykonawczym i rocznych umowach finansowych, które są zawierane pomiędzy Komisją, w imieniu Unii, a BONUS EUIG.
Porozumienie wykonawcze obejmuje w szczególności:
a)
określenie powierzonych zadań;
b)
postanowienia dotyczące ochrony funduszy Unii;
c)
warunki i szczegółowe uzgodnienia dotyczące realizacji zadań, w tym zasady i pułapy finansowania mające zastosowanie do projektów w ramach programu BONUS oraz stosowne postanowienia dotyczące rozgraniczenia obowiązków i przeprowadzania kontroli;
d)
zasady składania Komisji sprawozdań w sprawie sposobu realizacji zadań;
e)
warunki decydujące o zaprzestaniu wykonywania zadań;
f)
szczegółowe uzgodnienia dotyczące kontroli Komisji;
g)
warunki dotyczące wykorzystania odrębnego rachunku bankowego oraz sposobu wykorzystania narosłych odsetek;
h)
postanowienia zapewniające widoczność działań Unii w odniesieniu do pozostałych działań BONUS EUIG;
i)
zobowiązanie do powstrzymania się od wszelkich czynności, które mogą powodować konflikt interesów w rozumieniu art. 52 ust. 2 rozporządzenia finansowego;
j)
postanowienia dotyczące praw własności intelektualnej powstałych w wyniku realizacji programu BONUS, o których mowa w art. 2;
k)
kryteria, które należy stosować podczas ocen okresowych i końcowych, w tym kryteria, o których mowa w art. 13.
3. W celu uzyskania dowodów istnienia i właściwego funkcjonowania procedur i systemów, o których mowa w art. 56 rozporządzenia finansowego, Komisja dokonuje oceny ex ante BONUS EUIG.
Artykuł 6
Odsetki od wkładów
Odsetki uzyskane z wkładów finansowych przeznaczonych na program BONUS są uznawane za dochody BONUS EUIG i przeznaczane na program BONUS.
Artykuł 7
Zmniejszenie, wstrzymanie lub zaprzestanie wkładu finansowego Unii
W przypadku braku lub niewłaściwej, częściowej albo spóźnionej realizacji programu BONUS Unia może zmniejszyć lub wstrzymać swój wkład finansowy lub zaprzestać jego wnoszenia, uwzględniając postęp w realizacji programu BONUS.
W przypadku gdy uczestniczące państwa nie biorą udziału, biorą udział tylko w części lub biorą udział z opóźnieniem w finansowaniu programu BONUS, Unia może zmniejszyć swój wkład finansowy, uwzględniając wysokość finansowania ze środków publicznych przyznanych przez uczestniczące państwa na warunkach określonych w umowie w sprawie przyznania dotacji, o której mowa w art. 5 ust. 1.
Artykuł 8
Ochrona interesów finansowych Unii przez uczestniczące państwa
W ramach realizacji programu BONUS uczestniczące państwa podejmują wszelkie środki prawne, regulacyjne, administracyjne lub inne środki niezbędne do ochrony interesów finansowych Unii. W szczególności uczestniczące państwa przyjmują konieczne środki zapewniające pełne odzyskanie kwot należnych Unii zgodnie z rozporządzeniem finansowym i rozporządzeniem (WE, Euratom) nr 2342/2002.
Artykuł 9
Kontrola Komisji i Trybunału Obrachunkowego
Komisja i Trybunał Obrachunkowy Unii Europejskiej są uprawnione do przeprowadzania wszelkich kontroli i inspekcji koniecznych do zapewnienia właściwego zarządzania środkami Unii i ochrony interesów finansowych Unii przed wszelkimi nadużyciami finansowymi lub nieprawidłowościami. W tym celu uczestniczące państwa i BONUS EUIG udostępniają Komisji i Trybunałowi Obrachunkowemu wszystkie istotne dokumenty.
Artykuł 10
Wymiana informacji
Komisja przekazuje wszystkie istotne informacje Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Trybunałowi Obrachunkowemu. Wzywa się uczestniczące państwa, by przekazywały Komisji, za pośrednictwem BONUS EUIG, wszelkie dodatkowe informacje, o które zwróci się Parlament Europejski, Rada lub Trybunał Obrachunkowy, dotyczące zarządzania finansami BONUS EUIG, zgodnie z ogólnymi wymogami dotyczącymi sprawozdawczości określonymi w art. 13.
Artykuł 11
Udział innych państw członkowskich i krajów stowarzyszonych
Każde państwo członkowskie oraz każdy kraj stowarzyszony z siódmym programem ramowym może przystąpić do programu BONUS zgodnie z kryteriami określonymi w art. 3 ust. 1 oraz art. 3 ust. 3 lit. e) i f). Do celów niniejszej decyzji państwa członkowskie i kraje stowarzyszone, które przystąpiły do programu BONUS, uważane są za uczestniczące państwa.
Artykuł 12
Udział innych krajów
Uczestniczące państwa oraz Komisja mogą wyrazić zgodę na udział każdego innego kraju, z zastrzeżeniem kryteriów określonych w art. 3 ust. 1 oraz art. 3 ust. 3 lit. e) i f), oraz pod warunkiem że taki udział jest przewidziany przez odpowiednią umowę międzynarodową.
Uczestniczące państwa oraz Komisja określają warunki, na jakich podmioty prawne z siedzibą w takim kraju oraz osoby w nim zamieszkujące kwalifikują się do finansowania w ramach programu BONUS.
Artykuł 13
Roczne sprawozdania i ocena
Komisja włącza sprawozdanie z działań podjętych w ramach programu BONUS do rocznego sprawozdania dotyczącego siódmego programu ramowego przedstawianego Parlamentowi Europejskiemu i Radzie na mocy art. 190 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
Komisja przeprowadza okresową ocenę programu BONUS nie później niż dnia 31 grudnia 2014 r. Ocena ta obejmuje postępy w realizacji celów określonych w art. 2 i załączniku I, jak również zalecenia programu BONUS dotyczące najwłaściwszych sposobów dalszego pogłębiania integracji, poprawy jakości i skuteczności realizacji, w tym integracji naukowej, integracji zarządzania i integracji finansowej oraz kwestię, czy poziom wkładu finansowego uczestniczących państw jest odpowiedni w świetle potencjalnego zapotrzebowania zgłoszonego przez ich różne krajowe środowiska naukowe Komisja przekazuje wyniki okresowej oceny wraz z uwagami Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
Z chwilą zakończenia udziału Unii w programie BONUS, jednak nie później niż dnia 31 grudnia 2017 r., Komisja przeprowadza ostateczną ocenę programu BONUS. Komisja przedstawia wyniki tej oceny Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
Artykuł 14
Wejście w życie
Niniejsza decyzja wchodzi w życie trzeciego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Artykuł 15
Adresaci
Niniejsza decyzja skierowana jest do państw członkowskich.
Sporządzono w Strasburgu dnia 22 września 2010 r.