NAŘÍZENÍ KOMISE (EU) č. 267/2010
ze dne 24. března 2010
o použití čl. 101 odst. 3 Smlouvy o fungování Evropské unie na určité kategorie dohod, rozhodnutí a jednání ve vzájemné shodě v odvětví pojišťovnictví
(Text s významem pro EHP)
EVROPSKÁ KOMISE,
s ohledem na Smlouvu o fungování Evropské unie,
s ohledem na nařízení Rady (EHS) č. 1534/91 ze dne 31. května 1991 o použití čl. 85 odst. 3 Smlouvy na určité kategorie dohod, rozhodnutí a jednání ve vzájemné shodě v odvětví pojišťovnictví (1), a zejména na čl. 1 odst. 1 písm. a), b), c) a e) uvedeného nařízení,
poté, co zveřejnila návrh tohoto nařízení,
po konzultaci s Poradním výborem pro restriktivní praktiky a dominantní postavení,
vzhledem k těmto důvodům:
(1)
Nařízení (EHS) č. 1534/91 zmocňuje Komisi k použití čl. 101 odst. 3 Smlouvy o fungování Evropské unie (2) prostřednictvím nařízení na určité kategorie dohod, rozhodnutí a jednání ve vzájemné shodě v odvětví pojišťovnictví, jejichž předmětem je spolupráce v těchto oblastech:
-
stanovení společných sazeb rizikového pojistného, založených na společně zjištěné statistice nebo na počtu pojistných událostí,
-
sestavení vzoru všeobecných pojistných podmínek,
-
společné krytí určitých druhů rizik,
-
likvidace pojistných událostí,
-
kontrola a uznání zabezpečovacích opatření,
-
sestavování seznamů zvýšených rizik a výměna příslušných informací.
(2)
Podle nařízení (EHS) č. 1534/91 přijala Komise nařízení (ES) č. 358/2003 ze dne 27. února 2003 o použití čl. 81 odst. 3 Smlouvy na určité kategorie dohod, rozhodnutí a jednání ve vzájemné shodě v odvětví pojišťovnictví (3). Platnost nařízení (ES) č. 358/2003 končí dnem 31. března 2010.
(3)
Nařízení (ES) č. 358/2003 neuděluje výjimku dohodám týkajícím se likvidace pojistných událostí a sestavování seznamů zvýšených rizik a výměny příslušných informací. Komise měla za to, že postrádá dostatečnou zkušenost při projednávání jednotlivých případů, aby využila pravomoci udělené nařízením (EHS) č. 1534/91 v těchto dvou oblastech. Tato situace se nezměnila. Ačkoliv nařízení (ES) č. 358/2003 udělilo výjimku pro sestavování vzoru všeobecných pojistných podmínek a pro kontrolu a uznávání zabezpečovacích opatření, toto nařízení by tak nemělo činit, jelikož při přezkumu Komise týkajícím se fungování nařízení (ES) č. 358/2003 bylo zjištěno, že již není nutné zahrnout tyto dohody do nařízení o blokové výjimce pro dané odvětví. Jelikož tyto dvě kategorie dohod nejsou specifické pro odvětví pojišťovnictví, a jak prokázal přezkum, mohou vyvolat určité obavy z narušení hospodářské soutěže, je vhodnější, aby se na ně vztahovalo vlastní hodnocení.
(4)
Na základě veřejné konzultace, která byla zahájena dne 17. dubna 2008, přijala Komise dne 24. března 2009 zprávu Evropskému parlamentu a Radě o fungování nařízení (ES) č. 358/2003 (dále jen „zpráva“) (4). Ve zprávě a připojeném pracovním dokumentu (dále jen „pracovní dokument“) byly navrženy předběžné změny nařízení (ES) č. 358/2003. Dne 2. června 2009 uspořádala Komise veřejnou schůzku se zúčastněnými stranami, včetně zástupců odvětví pojišťovnictví, spotřebitelských organizací a vnitrostátních orgánů pro hospodářskou soutěž, která se týkala zjištění a návrhů obsažených ve zprávě a pracovním dokumentu.
(5)
Toto nařízení by mělo zajišťovat účinnou ochranu hospodářské soutěže, přinést výhody spotřebitelům a poskytnout přiměřenou právní jistotu podnikům. Při snaze o dosažení těchto cílů je nutno vzít v úvahu zkušenosti Komise v této oblasti a výsledky konzultací vedoucích k přijetí tohoto nařízení.
(6)
Nařízení (EHS) č. 1534/91 vyžaduje, aby nařízení Komise o blokové výjimce definovalo kategorie dohod, rozhodnutí a jednání ve vzájemné shodě, pro něž platí, určilo omezení nebo ustanovení, jež smí nebo nesmí být obsažena v dohodách, rozhodnutích a jednání ve vzájemné shodě, a určilo ustanovení, která musí být obsažena v dohodách, rozhodnutích a jednání ve vzájemné shodě, nebo jiné podmínky, jež musí být splněny.
(7)
Je však vhodné zachovat přístup přijatý v nařízení (ES) č. 358/2003, které položilo důraz na definování kategorií dohod, které jsou vyňaty do určité úrovně podílu na trhu, a na bližší určení omezení nebo ustanovení, která nesmí být v těchto dohodách obsažena.
(8)
Je třeba omezit výhody blokové výjimky stanovené tímto nařízením na ty dohody, u nichž se lze s dostatečnou jistotou domnívat, že splňují podmínky uvedené v čl. 101 odst. 3 Smlouvy. Pro použití čl. 101 odst. 3 Smlouvy formou nařízení není nezbytné vymezit ty dohody, které mohou spadat do působnosti čl. 101 odst. 1 Smlouvy. Zároveň se také nelze domnívat, že dohody, které nemohou využívat tohoto nařízení, spadají pod čl. 101 odst. 1 Smlouvy nebo nesplňují podmínky čl. 101 odst. 3 Smlouvy. Při jednotlivém hodnocení dohod podle čl. 101 odst. 1 Smlouvy je nutné vzít v úvahu řadu činitelů, zejména strukturu relevantního trhu.
(9)
Spolupráce mezi pojišťovnami nebo v rámci sdružení pojišťoven při kompilaci informací (což může zahrnovat rovněž určité statistické výpočty), jež umožňuje výpočet průměrných nákladů na pokrytí určitého rizika v minulosti nebo, u životního pojištění, vypracování tabulky úmrtnosti nebo četnosti onemocnění, úrazů nebo invalidity, umožňuje zlepšit znalost rizik a usnadňuje výpočet sazby pojistného za rizika u jednotlivých společností. To může zase usnadnit vstup na trh, a tím se stát přínosem pro spotřebitele. Totéž platí pro společné studie o pravděpodobném dopadu vnějších okolností, které mohou ovlivnit četnost nebo rozsah pojistných událostí nebo výnos různých typů investic. Je však nezbytné zajistit, aby taková spolupráce byla vyňata pouze v rozsahu, v jakém je nezbytná pro dosažení těchto cílů. Je tudíž vhodné stanovit, aby dohody o hrubém pojistném vyňaty nebyly. Hrubé pojistné může být ve skutečnosti nižší než částky, které udávají výsledky dotyčných kompilací, tabulek nebo studií, jelikož pojistitelé mohou využít výnosy svých investic k snížení hrubého pojistného. Dotyčné kompilace, tabulky nebo studie by mimoto měly být nezávazné a sloužit pouze pro orientační účely. Toto nařízení by se nemělo vztahovat na výměnu informací, která není nezbytná k dosažení cílů stanovených v tomto bodě odůvodnění.
(10)
Čím užší jsou kategorie, do nichž se řadí statistika nákladů na krytí určitého rizika v minulosti, tím volněji mohou pojišťovny rozlišovat hrubé pojistné při jeho výpočtu. Je tudíž vhodné vyjmout společné kompilace minulých nákladů na rizika pod podmínkou, že dostupné statistické údaje jsou k dispozici tak podrobně a s takovým rozlišením, které by vyhovovalo z pojistně-matematického hlediska.
(11)
Přístup ke společným kompilacím, tabulkám a výsledkům studií je navíc nezbytný jak pro pojišťovny působící na dotyčném zeměpisném nebo produktovém trhu, tak i pro ty, které uvažují o vstupu na trh. Přístup k těmto kompilacím, tabulkám a výsledkům studií může mít obdobně význam pro organizace spotřebitelů nebo organizace zákazníků. Pojišťovnám, které na dotyčném trhu dosud nepůsobí, a organizacím spotřebitelů nebo zákazníků musí být umožněn přístup k těmto kompilacím, tabulkám a výsledkům studií za přiměřených, dostupných a nediskriminačních podmínek ve srovnání s pojišťovnami, které již na trhu působí. Tyto podmínky mohou zahrnovat například závazek ze strany pojišťovny, která ještě nepůsobí na trhu, poskytovat statistické informace o pojistných událostech, pokud by na trh vstoupila, a mohou zahrnovat rovněž členství ve sdružení pojistitelů odpovědném za kompilace. Výjimka z povinnosti poskytnout přístup organizacím spotřebitelů a organizacím zákazníků by měla být možná z důvodu veřejné bezpečnosti, například pokud informace souvisejí s bezpečnostními systémy jaderných elektráren nebo nedostatky systémů pro předcházení povodním.
(12)
Spolehlivost společných kompilací, tabulek a studií je tím vyšší, čím větší je objem statistických údajů, na nichž se zakládá. Pojistitelé s vysokým podílem na trhu mohou sami vytvářet dostatečný objem statistických údajů, aby byli schopni provádět spolehlivé kompilace, což pojistitelé s nízkým podílem na trhu nemohou a u nových účastníků trhu je ještě méně pravděpodobné, že by mohli takovéto statistické údaje vytvářet. Zahrnutí informací od všech pojistitelů na trhu, včetně velkých pojistitelů, do takovýchto společných kompilací, tabulek a studií v zásadě podporuje hospodářskou soutěž tím, že pomáhá menším pojistitelům a usnadňuje vstup na trh. Vzhledem k této specifičnosti odvětví pojišťovnictví není vhodné podmínit jakékoliv výjimky pro tyto společné kompilace, tabulky a studie prahovou hodnotou podílu na trhu.
(13)
Skupiny soupojištění nebo souzajištění mohou být za určitých omezených okolností nezbytné, aby zúčastněné podniky skupiny mohly poskytovat soupojištění nebo souzajištění rizik, pro něž by v případě neexistence této skupiny mohli nabídnout pouze nedostatečné krytí. Tyto typy skupin obvykle nevedou k omezení hospodářské soutěže podle čl. 101 odst. 1 Smlouvy, nejsou tudíž touto smlouvou zakázány.
(14)
Skupiny soupojištění nebo souzajištění mohou pojistitelům a zajistitelům umožnit poskytování pojištění nebo zajištění rizik i v případě, že spojení přesahuje to, co je nezbytné k zajištění krytí tohoto rizika. Takovéto skupiny však mohou představovat omezení hospodářské soutěže, jako je slaďování pojistných podmínek či dokonce výše krytí a pojistného. Je tudíž vhodné stanovit okolnosti, za nichž takové skupiny mohou výjimky využít.
(15)
U zcela nových rizik není možné vědět dopředu, jaký upisovací objem je nezbytný ke krytí rizika, ani to, zda za účelem poskytování zvláštního typu dotyčného pojištění mohou společně existovat dvě nebo více skupin. Dohoda o spojení nabízející soupojištění nebo souzajištění takových nových rizik může být tudíž po určitou dobu vyňata bez prahové hodnoty podílu na trhu. Tři roky by měly představovat přiměřené období pro vytvoření dostatečného objemu informací o pojistných událostech k určení, zda je konkrétní skupina nezbytná, či nikoli.
(16)
Rizika, která dříve neexistovala, by se měla považovat za nová rizika. Riziko však lze za výjimečných okolností považovat za nové riziko, pokud je na základě objektivní analýzy zjištěno, že se charakter rizika změnil natolik výrazně, že není možné vědět dopředu, jaký upisovací objem je nezbytný ke krytí tohoto rizika.
(17)
U rizik, která nejsou nová, mohou takové skupiny soupojištění nebo souzajištění, které s sebou nesou omezení hospodářské soutěže, za určitých omezených okolností využívat výhod, pokud odůvodní výjimku podle čl. 101 odst. 3 Smlouvy, i když by mohly být nahrazeny dvěma nebo více konkurenčními pojišťovacími subjekty. Mohou například umožnit zúčastněným podnikům získat nezbytné zkušenosti v dotyčné oblasti pojištění nebo mohou umožňovat úspory nákladů nebo snížení hrubého pojistného prostřednictvím společného zajištění za výhodných podmínek. Jakákoli výjimka by se však měla omezovat na dohody, které zúčastněným podnikům neumožňují vyloučit hospodářskou soutěž s ohledem na podstatnou část dotyčných produktů. Spotřebitelům mohou skupiny přinést výhody pouze v případě, existuje-li dostatečná hospodářská soutěž na relevantních trzích, na nichž skupiny působí. Tuto podmínku je nutno považovat za splněnou, pokud podíl určité skupiny na trhu je nižší než prahová hodnota, a lze tudíž předpokládat, že tato skupina je vystavena skutečné nebo potenciální hospodářské soutěži ze strany podniků, které se neúčastní této skupiny.
(18)
Toto nařízení by proto mělo udělit výjimku každé skupině soupojištění nebo souzajištění, která existuje déle než tři roky nebo která nebyla zřízena za účelem krytí nového rizika, pod podmínkou, že společný podíl zúčastněných podniků na trhu nepřekročí určité prahové hodnoty. Prahová hodnota pro soupojišťovací skupiny by měla být nižší, jelikož soupojišťovací skupiny mohou sdílet jednotné pojistné podmínky a hrubé pojistné. Za účelem posouzení, zda skupina splňuje podmínku týkající se podílu na trhu, je nutno sečíst celkový podíl zúčastněných podniků na trhu. Podíl na trhu každého zúčastněného podniku vychází z celkového hrubého příjmu daného zúčastněného podniku z pojistného, jak v rámci skupiny, tak mimo ni na stejném relevantním trhu. Tyto výjimky by se však měly uplatnit pouze tehdy, jestliže dotyčná skupina splňuje ostatní podmínky stanovené v tomto nařízení, jež mají za cíl snížit na minimum omezení hospodářské soutěže mezi zúčastněnými podniky ve skupině. V takovýchto případech je nezbytná individuální analýza s cílem určit, zda jsou či nejsou splněny podmínky stanovené v tomto nařízení.
(19)
S cílem usnadnit uzavírání dohod, z nichž některé mohou obsahovat významná investiční rozhodnutí, by doba platnosti tohoto nařízení měla být stanovena na sedm let.
(20)
Komise může odejmout výhodu plynoucí z tohoto nařízení podle čl. 29 odst. 1 nařízení Rady (ES) č. 1/2003 ze dne 16. prosince 2002 o provádění pravidel hospodářské soutěže stanovených v článcích 81 a 82 Smlouvy (5), pokud v konkrétním případě zjistí, že dohoda, na kterou se vztahují výjimky uvedené v tomto nařízení, nicméně má dopady, které nejsou slučitelné s čl. 101 odst. 3 Smlouvy.
(21)
Orgán pro hospodářskou soutěž členského státu může odejmout možnost využívat toto nařízení podle čl. 29 odst. 2 nařízení (ES) č. 1/2003 na území členského státu nebo na jeho části; pokud v konkrétním případě dohoda, na kterou se vztahuje výjimka upravená tímto nařízením, má dopady, které nejsou slučitelné s čl. 101 odst. 3 Smlouvy, na území členského státu nebo na jeho části a pokud má toto území všechny vlastnosti odděleného zeměpisného trhu.
(22)
Při určování, zda by měla být podle článku 29 nařízení (ES) č. 1/2003 odejmuta možnost využívat toto nařízení, mohou mít v tomto ohledu zvláštní význam proti soutěžní účinky vyplývající z existence vazeb mezi skupinou soupojištění nebo souzajištění a/nebo jejími zúčastněnými podniky a ostatními skupinami a/nebo jejich zúčastněnými podniky na stejném relevantním trhu,
PŘIJALA TOTO NAŘÍZENÍ:
KAPITOLA I
DEFINICE
Článek 1
Definice
Pro účely tohoto nařízení se použijí tyto definice:
1)
„dohodou“ se rozumí dohoda, rozhodnutí sdružení podniků nebo jednání ve vzájemné shodě;
2)
„zúčastněnými podniky“ se rozumí podniky, které jsou smluvními stranami, a s nimi spojené podniky;
3)
„spojenými podniky“ se rozumí
a)
podniky, v nichž smluvní strana přímo nebo nepřímo
i)
může vykonávat více než polovinu hlasovacích práv nebo
ii)
může jmenovat více než polovinu členů dozorčí rady, představenstva nebo orgánů právně zastupujících podnik nebo
iii)
má právo spravovat záležitosti podniku;
b)
podniky, které mohou přímo nebo nepřímo v podniku, který je stranou dohody, vykonávat práva uvedená v písmenu a);
c)
podniky, ve kterých může podnik uvedený v písmenu b) přímo nebo nepřímo vykonávat práva uvedená v písmenu a);
d)
podniky, ve kterých může smluvní strana spolu s jedním či více podniky uvedenými v písmenech a), b) nebo c) nebo ve kterých mohou dva či více z posledně uvedených podniků společně vykonávat práva uvedená v písmenu a);
e)
podniky, v nichž vykonávají práva uvedená v písmenu a) společně
i)
smluvní strany nebo jejich spojené podniky uvedené v písmenech a) až d) nebo
ii)
jedna nebo více smluvních stran nebo jeden či více s nimi spojených podniků uvedených v písmenech a) až d) a jedna nebo více třetích stran;
4)
„soupojišťovacími skupinami“ se rozumí skupiny zřízené pojišťovnami přímo nebo prostřednictvím makléřů či zplnomocněných zástupců, vyjma soupojišťovacích dohod ad hoc na trhu s upisováním, při němž je určitá část daného rizika kryta vedoucím pojistitelem a zbývající část rizika je kryta ostatními pojistiteli, kteří jsou vyzváni ke krytí tohoto zbývajícího rizika, které
a)
se dohodly na tom, že upíší na jméno a na účet všech účastníků skupiny pojištění uvedené kategorie rizik nebo
b)
svěří upsání a řízení pojištění specifické kategorie rizik jejich jménem a na jejich účet jedné z pojišťoven, společnému makléři nebo společnému orgánu zřízenému za tímto účelem;
5)
„souzajišťovacími skupinami“ se rozumí skupiny zřízené pojišťovnami přímo nebo prostřednictvím makléřů či zplnomocněných zástupců, případně s pomocí jedné nebo více zajišťoven, vyjma dohod o souzajištění ad hoc na trhu s upisováním, při němž je určitá část daného rizika kryta vedoucím pojistitelem a zbývající část rizika je kryta ostatními pojistiteli, kteří jsou vyzváni ke krytí zbývajícího rizika, za účelem
a)
vzájemného zajištění všech nebo části závazků, pokud jde o specifickou kategorii rizik;
b)
okrajově za účelem přijetí na jméno a na účet všech účastníků zajištění téže kategorie rizik;
6)
„novými riziky“ se rozumí
a)
rizika, která dříve neexistovala a jejichž pojistné krytí vyžaduje vývoj zcela nového pojistného produktu, který není ani rozšířením, vylepšením či nahrazením stávajícího pojistného produktu, nebo
b)
ve výjimečných případech rizika, u kterých bylo na základě objektivní analýzy zjištěno, že se jejich charakter změnil natolik výrazně, že není možné vědět dopředu, jaký upisovací objem je nezbytný ke krytí tohoto rizika;
7)
„hrubým pojistným“ se rozumí cena, která je účtována kupujícímu pojistky.
KAPITOLA II
SPOLEČNÉ KOMPILACE, TABULKY A STUDIE
Článek 2
Výjimka
Podle čl. 101 odst. 3 Smlouvy a podle ustanovení tohoto nařízení se čl. 101 odst. 1 Smlouvy nepoužije na dohody uzavřené mezi dvěma nebo více společnostmi v odvětví pojišťovnictví pokud jde o
a)
společnou kompilaci a šíření informací nezbytných pro tyto účely:
i)
výpočet průměrných nákladů na krytí uvedených rizik v minulosti (dále jen „kompilace“),
ii)
vytváření tabulek úmrtnosti a tabulek uvádějících četnost onemocnění, úrazů a invalidity v souvislosti s pojištěním zahrnujícím prvek kapitalizace (dále jen „tabulky“);
b)
společné provádění studií pravděpodobného dopadu obecných vnějších okolností zúčastněných podniků na četnost nebo rozsah budoucích pojistných událostí pro dané riziko nebo kategorii rizik nebo na ziskovost různých typů investic (dále jen „studie“) a šíření výsledků těchto studií.
Článek 3
Podmínky vynětí
1. Výjimka uvedená v čl. 2 písm. a) se použije pod podmínkou, že kompilace nebo tabulky
a)
se vztahují k vybranému počtu rizikových let jako sledovanému období a které se týkají stejných nebo srovnatelných rizik v dostatečném počtu, aby vznikl základ, který by byl statisticky vyhodnotitelný a na základě kterého by mohly být číselně vyjádřeny, mimo jiné
i)
počty pojistných událostí během uvedeného období,
ii)
počty jednotlivých rizik pojištěných v každém roce ve vybraném sledovaném období,
iii)
úhrn provedených nebo splatných plateb, pokud jde o pojistné události vzniklé v uvedeném období,
iv)
souhrn pojistných částek za každý rizikový rok ve vybraném sledovaném období;
b)
zahrnují co nejpodrobnější přehled dostupných statistických údajů, který by vyhovoval z pojistně-matematického hlediska;
c)
v žádném případě neobsahují nepředvídané výdaje, příjem odvozený z rezerv, správní nebo obchodní náklady nebo fiskální či parafiskální příspěvky a nezohledňují výnosy z investic, ani předpokládané zisky.
2. Výjimky uvedené v článku 2 se použije pod podmínkou, že výsledné kompilace, tabulky nebo studie
a)
neoznačují dotyčnou pojišťovnu nebo kteréhokoliv pojištěnce;
b)
po svém dokončení a šíření obsahují sdělení, že nejsou závazné;
c)
neobsahují žádný údaj o výši hrubého pojistného;
d)
jsou zpřístupněny za přiměřených, dostupných a nediskriminačních podmínek kterékoli pojišťovně, která si vyžádá jejich kopii, včetně pojišťoven, které nepůsobí na zeměpisném trhu nebo trhu produktu, k nimž se tyto kompilace, tabulky nebo studie vztahují;
e)
jsou s výjimkou případu, kdy je nezveřejnění objektivně opodstatněno důvody veřejné bezpečnosti, zpřístupněny za přiměřených, dostupných a nediskriminačních podmínek organizacím spotřebitelů nebo organizacím zákazníků, které si vyžádají přístup k těmto kompilacím, tabulkám nebo studiím, a to za konkrétních a přesných podmínek z řádně opodstatněného důvodu.
Článek 4
Dohody, na které se výjimka nevztahuje
Výjimky uvedené v článku 2 se nepoužijí, pokud zúčastněné podniky přijmou závazek nebo se zavážou vzájemně či zavážou jiné podniky nepoužívat kompilace nebo tabulky, jež se liší od těch, které jsou uvedeny v čl. 2 písm. a), nebo se neodchýlit od výsledků studií uvedených v čl. 2 písm. b).
KAPITOLA III
SPOLEČNÉ KRYTÍ URČITÝCH DRUHŮ RIZIK
Článek 5
Výjimka
Podle čl. 101 odst. 3 Smlouvy a s výhradou ustanovení tohoto nařízení se čl. 101 odst. 1 Smlouvy nevztahuje na dohody uzavřené mezi dvěma či více podniky v odvětví pojišťovnictví, pokud jde o vytváření a fungování skupin pojišťoven nebo pojišťoven a zajišťoven pro společné krytí specifických kategorií rizik ve formě soupojištění a souzajištění.
Článek 6
Použití výjimky a prahové hodnoty podílu na trhu
1. Pokud jde o soupojišťovací nebo souzajišťovací skupiny, které jsou vytvořeny výhradně za účelem krytí nových rizik, výjimka uvedená v článku 5 se použije v období tří let ode dne prvního zřízení skupiny bez ohledu na podíl skupiny na trhu.
2. Pokud jde o soupojišťovací nebo souzajišťovací skupiny, které nespadají do oblasti působnosti odstavce 1, výjimka uvedená v článku 5 se použije po dobu platnosti tohoto nařízení pod podmínkou, že společný podíl zúčastněných podniků na trhu nepřekročí
a)
20 % relevantního trhu v případě soupojišťovacích skupin;
b)
25 % relevantního trhu v případě souzajišťovacích skupin.
3. Při výpočtu podílu zúčastněného podniku na relevantním trhu se vezme v úvahu
a)
podíl zúčastněného podniku na trhu v rámci dotyčné skupiny;
b)
podíl zúčastněného podniku v rámci jiné skupiny na stejném relevantním trhu jako v případě dotyčné skupiny, jejímž členem je zúčastněný podnik, a
c)
podíl zúčastněného podniku na stejném relevantním trhu jako v případě dotyčné skupiny mimo jakoukoli skupinu.
4. Pro účely použití prahových hodnot podílu na trhu podle odstavce 2 se použijí tato pravidla:
a)
podíl na trhu se vypočítá na základě hrubého příjmu z pojistného; nejsou-li k dispozici údaje o hrubém příjmu z pojistného, lze ke stanovení podílu dotyčného podniku na trhu použít odhady založené na spolehlivých informacích o trhu, včetně poskytnutého pojistného krytí nebo hodnoty pojištěného rizika;
b)
podíl na trhu se vypočítává na základě údajů z předchozího kalendářního roku.
5. Pokud podíl na trhu uvedený v odst. 2 písm. a) nejdříve nepřesahuje 20 %, následně však vzroste nad tuto úroveň, aniž by překročil 25 %, výjimka stanovená v článku 5 se použije i nadále po dobu dvou po sobě jdoucích kalendářních let následujících po roce, v němž byla poprvé překročena 20 % prahová hodnota.
6. Pokud podíl na trhu uvedený v odst. 2 písm. a) nejdříve nepřesahuje 20 %, avšak následně vzroste nad 25 %, výjimka stanovená v článku 5 se použije i nadále po dobu jednoho kalendářního roku následujícího po roce, v němž byla poprvé překročena 25 % prahová hodnota.
7. Výhodu z odstavců 5 a 6 nelze kombinovat tak, aby bylo překročeno období dvou kalendářních let.
8. Pokud podíl na trhu uvedený v odst. 2 písm. b) nejdříve nepřesahuje 25 %, následně však vzroste nad tuto úroveň, aniž by překročil 30 %, výjimka stanovená v článku 5 se použije i nadále po dobu dvou po sobě jdoucích kalendářních let následujících po roce, v němž byla poprvé překročena 25 % prahová hodnota.
9. Pokud podíl na trhu uvedený v odst. 2 písm. b) nejdříve nepřesahuje 25 %, avšak následně vzroste nad 30 %, výjimka stanovená v článku 5 se použije i nadále po dobu jednoho kalendářního roku následujícího po roce, v němž byla poprvé překročena 30 % prahová hodnota.
10. Výhodu z odstavců 8 a 9 nelze kombinovat tak, aby bylo překročeno období dvou kalendářních let.
Článek 7
Podmínky vynětí
Výjimka uvedená v článku 5 se použije pod podmínkou, že
a)
každý zúčastněný podnik má právo vystoupit ze skupiny s přiměřenou výpovědní lhůtou, aniž by podléhal jakýmkoliv sankcím;
b)
pravidla skupiny nezavazují žádný zúčastněný podnik skupiny pojistit nebo zajistit prostřednictvím skupiny riziko druhu, který skupina kryje, ani neomezují žádný zúčastněný podnik skupiny, aby pojišťoval nebo zajišťoval, celkově nebo částečně, takové riziko mimo skupinu;
c)
pravidla skupiny neomezují činnost skupiny nebo zúčastněných podniků na pojištění nebo zajištění rizik nacházejících se v jakékoli zeměpisné části Unie;
d)
dohoda neomezuje výkon nebo prodej;
e)
dohoda nepřiděluje trhy nebo zákazníky a
f)
zúčastněné podniky souzajišťovací skupiny se nedohodnou na hrubém pojistném, které účtují v přímém pojištění.
KAPITOLA IV
KONEČNÁ USTANOVENÍ
Článek 8
Přechodné období
Zákaz uvedený v čl. 101 odst. 1 Smlouvy se v období od 1. dubna 2010 do 30. září 2010 nevztahuje na dohody již platné ke dni 31. března 2010 a které nesplňují podmínky pro výjimku podle tohoto nařízení, ale které splňují podmínky pro výjimku podle nařízení (ES) č. 358/2003.
Článek 9
Doba platnosti
Toto nařízení vstupuje v platnost dnem 1. dubna 2010.
Jeho použitelnost skončí dnem 31. března 2017.
Toto nařízení je závazné v celém rozsahu a přímo použitelné ve všech členských státech.
V Bruselu dne 24. března 2010.
ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR 267/2010
z dnia 24 marca 2010 r.
w sprawie stosowania art. 101 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do niektórych kategorii porozumień, decyzji i praktyk uzgodnionych w sektorze ubezpieczeniowym
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
KOMISJA EUROPEJSKA,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
uwzględniając rozporządzenie Rady (EWG) nr 1534/91 z dnia 31 maja 1991 r. w sprawie stosowania art. 85 ust. 3 Traktatu do niektórych kategorii porozumień, decyzji i praktyk uzgodnionych w sektorze ubezpieczeniowym (1), w szczególności jego art. 1 ust. 1 lit. a), b), c) i e),
po opublikowaniu projektu niniejszego rozporządzenia,
po konsultacji z Komitetem Doradczym ds. Praktyk Ograniczających Konkurencję i Pozycji Dominujących,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)
Rozporządzenie (EWG) nr 1534/91 upoważnia Komisję do stosowania art. 101 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (2) w drodze rozporządzenia do niektórych kategorii porozumień, decyzji i uzgodnionych praktyk w sektorze ubezpieczeniowym, które mają na celu współpracę w zakresie:
-
ustalania wspólnych taryf składek na podstawie wspólnie opracowanych danych statystycznych lub liczby zgłoszonych roszczeń,
-
ustalania wspólnych standardów ogólnych warunków ubezpieczeń,
-
wspólnego ubezpieczania od pewnych rodzajów ryzyka,
-
zaspokajania roszczeń,
-
badania i zatwierdzania urządzeń zabezpieczających,
-
rejestrów i informacji dotyczących zwiększonego ryzyka.
(2)
Zgodnie z rozporządzeniem (EWG) nr 1534/91 Komisja przyjęła rozporządzenie (WE) nr 358/2003 z dnia 27 lutego 2003 r. w sprawie stosowania art. 81 ust. 3 Traktatu do niektórych kategorii porozumień, decyzji i praktyk uzgodnionych w sektorze ubezpieczeniowym (3). Rozporządzenie (WE) nr 358/2003 wygasa z dniem 31 marca 2010 r.
(3)
Rozporządzenie (WE) nr 358/2003 nie przyznaje wyłączenia w odniesieniu do porozumień dotyczących zaspokajania roszczeń oraz rejestrów i informacji dotyczących zwiększonego ryzyka. Komisja uznała, że brakuje jej wystarczającego doświadczenia w załatwianiu pojedynczych spraw, aby móc wykorzystać kompetencje przyznane jej w tych dziedzinach rozporządzeniem (EWG) nr 1534/91. Sytuacja ta nie uległa zmianie. Ponadto, mimo że rozporządzenie (WE) nr 358/2003 przyznało wyłączenie dotyczące ustalania standardów ogólnych warunków ubezpieczeń oraz badania i zatwierdzania urządzeń zabezpieczających, niniejsze rozporządzenie nie powinno tego czynić, ponieważ przeprowadzony przez Komisję przegląd funkcjonowania rozporządzenia (WE) nr 358/2003 wykazał, że nie było już konieczne uwzględnianie takich porozumień w rozporządzeniu w sprawie wyłączeń grupowych dla konkretnego sektora. W związku z tym, że wspomniane dwie kategorie porozumień nie są właściwe dla sektora ubezpieczeniowego oraz że, jak pokazał przegląd, mogą budzić określone obawy o naruszenie zasad konkurencji, bardziej odpowiednie jest poddanie ich samoocenie.
(4)
W wyniku konsultacji publicznych rozpoczętych w dniu 17 kwietnia 2008 r. Komisja przyjęła w dniu 24 marca 2009 r. sprawozdanie dla Parlamentu Europejskiego i Rady z funkcjonowania rozporządzenia (WE) nr 358/2003 („sprawozdanie”) (4). W sprawozdaniu i załączonym do niego dokumencie roboczym („dokument roboczy”) zawarto wstępne wnioski dotyczące zmiany rozporządzenia (WE) nr 358/2003. W dniu 2 czerwca 2009 r. Komisja zorganizowała posiedzenie konsultacyjne z zainteresowanymi stronami, w tym przedstawicielami sektora ubezpieczeniowego, organizacji konsumenckich i krajowymi organami odpowiedzialnymi za konkurencję, w sprawie ustaleń i wniosków zawartych w sprawozdaniu i dokumencie roboczym.
(5)
Niniejsze rozporządzenie powinno zapewniać skuteczną ochronę konkurencji, a równocześnie przynosić korzyści konsumentom oraz zapewniać odpowiednie bezpieczeństwo prawne przedsiębiorstwom. W dążeniu do realizacji tych celów należy uwzględnić doświadczenie Komisji w tej dziedzinie oraz wyniki konsultacji prowadzących do przyjęcia niniejszego rozporządzenia.
(6)
Rozporządzenie (EWG) nr 1534/91 wymaga, aby rozporządzenie Komisji w sprawie wyłączenia określało kategorie porozumień, decyzji i praktyk uzgodnionych, do których ma ono zastosowanie, określało ograniczenia lub klauzule, które mogą lub nie mogą występować w tych porozumieniach, decyzjach i praktykach uzgodnionych, a także określało klauzule, które muszą znajdować się w tych porozumieniach, decyzjach i praktykach uzgodnionych, lub inne warunki, które należy spełnić.
(7)
Właściwa jest jednak kontynuacja podejścia przyjętego w rozporządzeniu (WE) nr 358/2003 polegającego na położeniu nacisku na określenie kategorii porozumień, które podlegają wyłączeniu do pewnego poziomu udziału w rynku, oraz na wskazanie ograniczeń lub klauzul, które nie mogą być umieszczane w takich porozumieniach.
(8)
Przywilej wyłączenia grupowego określony niniejszym rozporządzeniem powinien być ograniczony do tych porozumień, w przypadku których można z wystarczającą pewnością założyć, że spełniają one warunki określone w art. 101 ust. 3 Traktatu. Do celów stosowania art. 101 ust. 3 Traktatu w drodze rozporządzenia nie jest konieczne określanie tych porozumień, które mogą być objęte art. 101 ust. 1 Traktatu. Jednocześnie nie można zakładać, że porozumienia nieobjęte niniejszym rozporządzeniem objęte są art. 101 ust. 1 Traktatu lub że nie spełniają warunków określonych w art. 101 ust. 3 Traktatu. Przy indywidualnej ocenie porozumień na mocy art. 101 ust. 1 należy uwzględnić kilka czynników, w szczególności strukturę rynku właściwego.
(9)
Współpraca między zakładami ubezpieczeń lub w ramach związków przedsiębiorstw przy zbieraniu informacji (co może obejmować również pewne obliczenia statystyczne) umożliwiających kalkulację przeciętnego kosztu ubezpieczenia od określonego ryzyka w przeszłości lub, w przypadku ubezpieczeń na życie, tabel wskaźników śmiertelności lub częstotliwości występowania chorób, wypadków i kalectwa, umożliwia wzbogacenie wiedzy o rodzajach ryzyka i ułatwia poszczególnym zakładom oszacowanie ryzyka. Może to ułatwiać wejście na rynek i tym samym być korzystne dla konsumentów. To samo odnosi się do wspólnych badań nad prawdopodobnym oddziaływaniem okoliczności zewnętrznych, które mogą mieć wpływ na częstotliwość lub skalę roszczeń lub rentowność różnego rodzaju inwestycji. Konieczne jest jednak zapewnienie wyłączenia takiej współpracy tylko do takiego stopnia, jaki jest konieczny do osiągnięcia tych celów. Dlatego właściwe jest określenie w szczególności, że porozumienia dotyczące składek komercyjnych nie podlegają wyłączeniu. Składki komercyjne mogą być w rzeczywistości niższe od kwot, na jakie wskazują przedmiotowe zestawienia, tabele lub wyniki badań, gdyż ubezpieczyciele mogą przeznaczyć przychody z poczynionych inwestycji na zmniejszenie swoich składek. Ponadto przedmiotowe zestawienia, tabele lub badania nie powinny być wiążące i powinny mieć jedynie charakter wskazówek. Niniejsze rozporządzenie nie powinno obejmować wymiany informacji, która nie jest konieczna do osiągnięcia celów określonych w tym motywie.
(10)
Ponadto im węższe są kategorie, w które pogrupowane są statystyki dotyczące kosztu pokrycia określonego rodzaju ryzyka w przeszłości, tym większe pole manewru mają zakłady ubezpieczeń pod względem różnicowania swoich składek komercyjnych przy ich obliczaniu. Właściwe jest zatem wyłączenie wspólnych zestawień kosztów pokrycia ryzyka w przeszłości, pod warunkiem że statystyki będą prowadzone z możliwie najwyższym stopniem szczegółowości i rozróżnienia, jaki jest wystarczający pod względem aktuarialnym.
(11)
Oprócz tego dostęp do wspólnych zestawień, tabel i wyników badań jest niezbędny zarówno dla zakładów ubezpieczeń działających na przedmiotowym rynku geograficznym lub produktowym, jak i dla zakładów rozważających wejście na ten rynek. Podobnie dostęp do takich zestawień, tabel i wyników badań może być wartościowy dla organizacji konsumenckich lub stowarzyszeń klientów. Zakłady ubezpieczeń niedziałające jeszcze na przedmiotowym rynku oraz organizacje konsumenckie lub stowarzyszenia klientów muszą otrzymać dostęp do takich zestawień, tabel i wyników badań na warunkach rozsądnych, przystępnych finansowo i niedyskryminujących w porównaniu z zakładami ubezpieczeń działającymi już na tym rynku. Warunki takie mogłyby, na przykład, zawierać zobowiązanie ze strony zakładu ubezpieczeń niedziałającego jeszcze na przedmiotowym rynku do przekazywania danych statystycznych dotyczących roszczeń, gdyby kiedykolwiek miał on wejść na ten rynek; mogłyby one również obejmować członkostwo w stowarzyszeniu ubezpieczycieli odpowiedzialnych za sporządzanie zestawień. Należy zapewnić możliwość odstępstwa od wymogu zapewnienia dostępu do danych organizacjom konsumenckim oraz stowarzyszeniom klientów w oparciu o względy bezpieczeństwa publicznego, na przykład w przypadku gdy dane dotyczą systemów bezpieczeństwa elektrowni jądrowych lub słabych stron systemów przeciwpowodziowych.
(12)
Wiarygodność wspólnych zestawień, tabel i badań rośnie w miarę gromadzenia coraz większej ilości danych statystycznych, na których są oparte. Ubezpieczyciele o dużych udziałach w rynku mogą być w stanie gromadzić wewnętrznie wystarczająco dużo danych statystycznych umożliwiających im sporządzanie wiarygodnych zestawień, natomiast ubezpieczyciele o niewielkim udziale w rynku, a tym bardziej nowe podmioty wchodzące na rynek, mogą nie być w stanie sporządzić takich statystyk. Uwzględnienie w tych wspólnych zestawieniach, tabelach i badaniach informacji od wszystkich ubezpieczycieli działających na rynku, w tym od tych dużych, zasadniczo umacnia konkurencję poprzez pomoc małym ubezpieczycielom, a także ułatwia wejście na rynek nowym podmiotom. Ze względu na tę specyfikę sektora ubezpieczeniowego nie jest właściwe uzależnienie wyłączenia tego typu wspólnych zestawień, tabel i wspólnych badań od przekroczenia określonych progów udziału w rynku.
(13)
Grupy koasekuracyjne i koreasekuracyjne mogą w pewnych ograniczonych okolicznościach być konieczne, aby umożliwić przedsiębiorstwom uczestniczącym w grupie oferowanie ubezpieczeń lub reasekuracji od tych rodzajów ryzyka, dla których mogliby oni świadczyć jedynie niepełną ochronę przy braku grupy. Tego rodzaju grupy nie powodują ograniczenia konkurencji w rozumieniu art. 101 ust. 1 Traktatu, a zatem nie są na jego mocy zabronione.
(14)
Grupy koasekuracyjne i koreasekuracyjne mogą umożliwiać ubezpieczycielom i reasekuratorom oferowanie ubezpieczeń i reasekuracji od ryzyka, nawet jeśli zakres grupy wykracza poza to, co jest niezbędne do zapewnienia ochrony przed danym rodzajem ryzyka. Tego typu grupy mogą jednak powodować ograniczenie konkurencji, np. poprzez standaryzację warunków ubezpieczeń, a nawet kwot ubezpieczenia i składek. Właściwe jest zatem określenie okoliczności, w jakich takie grupy mogą korzystać z wyłączenia.
(15)
Dla zupełnie nowych rodzajów ryzyka nie jest możliwe określenie z góry zdolności ubezpieczeniowej koniecznej dla ubezpieczenia od ryzyka, ani tego, czy dwie lub więcej takich grup mogłoby współistnieć w celu zapewnienia szczególnego rodzaju ubezpieczenia będącego przedmiotem zainteresowania. Porozumienie powołujące grupę, w której ramach oferowana jest koasekuracja lub koreasekuracja w zakresie takich nowych rodzajów ryzyka, może zatem zostać wyłączone na określony czas bez względu na próg udziału w rynku. Trzy lata powinny stanowić wystarczający okres na zgromadzenie odpowiedniej ilości danych historycznych na temat roszczeń umożliwiających ocenę, czy grupa jest niezbędna, czy też nie.
(16)
Rodzaje ryzyka, które w przeszłości nie istniały, należy uznać za nowe rodzaje ryzyka. Jednak w wyjątkowych okolicznościach za nowy rodzaj ryzyka można uznać takie ryzyko, w którego przypadku obiektywna analiza wskazała, że charakter tego ryzyka uległ tak znacznej zmianie, iż nie jest możliwe określenie z góry zdolności ubezpieczeniowej koniecznej dla ubezpieczenia od danego rodzaju ryzyka.
(17)
W przypadku tych rodzajów ryzyka, które nie są nowe, grupy koasekuracyjne i koreasekuracyjne powodujące ograniczenie konkurencji mogą w pewnych ograniczonych okolicznościach przynosić korzyści uzasadniające wyłączenie na mocy art. 101 ust. 3 Traktatu, nawet gdyby możliwe było zastąpienie ich dwoma lub większą liczbą konkurujących ubezpieczycieli. Mogą one na przykład umożliwiać swoim przedsiębiorstwom uczestniczącym zdobywanie niezbędnego doświadczenia w przedmiotowym sektorze ubezpieczeniowym lub mogą pozwolić na osiąganie oszczędności w zakresie kosztów lub obniżanie składek komercyjnych poprzez wspólną reasekurację na korzystnych warunkach. Jednak wszelkie wyłączenia powinny ograniczać się do porozumień, które nie dają objętym nimi podmiotom możliwości usuwania konkurencji w odniesieniu do istotnej części przedmiotowych produktów. Konsumenci mogą czerpać efektywne korzyści z grup tylko w przypadku istnienia dostatecznej konkurencji na rynkach właściwych, na których grupy te działają. Warunek ten powinno się uznać za spełniony, jeżeli udział danej grupy w rynku nie przekracza określonego progu i w związku z tym można przyjąć, że musi ona sprostać faktycznej lub potencjalnej konkurencji ze strony przedsiębiorstw nieuczestniczących w tej grupie.
(18)
Niniejsze rozporządzenie powinno zatem przyznawać wyłączenie takim grupom koasekuracyjnym lub koreasekuracyjnym, które istnieją od ponad trzech lat lub które nie są tworzone w celu pokrycia nowego rodzaju ryzyka, pod warunkiem że łączny udział w rynku przedsiębiorstw uczestniczących w grupie nie przekracza pewnych progów. Próg dla grup koasekuracyjnych powinien być niższy, ponieważ grupy te mogą ustanawiać jednolite warunki umowne i składki komercyjne. Aby ocenić, czy grupa spełnia warunek dotyczący udziału w rynku, należy zliczyć wszystkie udziały w rynku uczestniczących w niej przedsiębiorstw. Udział danego przedsiębiorstwa uczestniczącego w rynku opiera się na łącznej wartości przychodu brutto ze składek, osiąganego przez to przedsiębiorstwo na tym samym rynku właściwym, w ramach danej grupy, a także poza nią. Wyłączenia te powinny jednak obowiązywać wyłącznie w sytuacji, gdy odnośna grupa spełnia dalsze warunki określone w niniejszym rozporządzeniu, których celem jest sprowadzenie do minimum czynników ograniczających konkurencję między przedsiębiorstwami uczestniczącymi w grupie. W takich przypadkach niezbędna byłaby indywidualna analiza w celu określenia, czy spełnione zostały warunki zawarte w niniejszym rozporządzeniu.
(19)
W celu ułatwienia zawierania porozumień, z których część może pociągać za sobą znaczne inwestycje, okres obowiązywania niniejszego rozporządzenia należy ustalić na siedem lat.
(20)
Komisja może wycofać przywilej wynikający z niniejszego rozporządzenia zgodnie z art. 29 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2003 z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie wprowadzenia w życie reguł konkurencji ustanowionych w art. 81 i 82 Traktatu (5), jeśli w konkretnej sprawie ustali, że porozumienie, do którego odnoszą się wyłączenia określone w niniejszym rozporządzeniu, ma jednak skutki niezgodne z art. 101 ust. 3 Traktatu.
(21)
Na mocy art. 29 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1/2003 organ ds. konkurencji państwa członkowskiego może wycofać przywilej wynikający z niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do terytorium tego państwa członkowskiego lub części jego terytorium, jeśli w konkretnej sprawie okaże się, że porozumienie, do którego odnoszą się wyłączenia określone w niniejszym rozporządzeniu, ma jednak na terytorium tego państwa członkowskiego lub części jego terytorium - jeżeli takie terytorium wykazuje wszystkie cechy odrębnego rynku geograficznego - skutki niezgodne z art. 101 ust. 3 Traktatu.
(22)
Na etapie ustalania, czy przywilej wynikający z niniejszego rozporządzenia powinien zostać wycofany na mocy art. 29 rozporządzenia (WE) nr 1/2003, szczególnie ważne są skutki antykonkurencyjne mogące wynikać z istniejących powiązań między grupą koasekuracyjną i koreasekuracyjną lub uczestniczącymi w niej przedsiębiorstwami oraz innymi grupami lub uczestniczącymi w nich przedsiębiorstwami działającymi na tym samym rynku właściwym,
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
ROZDZIAŁ I
DEFINICJE
Artykuł 1
Definicje
Na potrzeby niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:
1)
„porozumienie” oznacza porozumienie, decyzję związku przedsiębiorstw lub praktykę uzgodnioną;
2)
„przedsiębiorstwa uczestniczące” oznaczają przedsiębiorstwa będące stronami porozumienia i ich odpowiednie przedsiębiorstwa powiązane;
3)
„przedsiębiorstwa powiązane” oznaczają:
a)
przedsiębiorstwa, w których strona porozumienia, bezpośrednio lub pośrednio:
(i)
jest uprawniona do wykonywania ponad połowy praw do głosowania; lub
(ii)
jest uprawniona do powołania ponad połowy członków rady nadzorczej, zarządu lub organów prawnie reprezentujących przedsiębiorstwo; lub
(iii)
ma prawo kierowania działalnością przedsiębiorstwa;
b)
przedsiębiorstwa, które bezpośrednio lub pośrednio mają w stosunku do strony porozumienia prawa lub uprawnienia wymienione w lit. a);
c)
przedsiębiorstwa, w których przedsiębiorstwo o którym mowa w lit. b), posiada, bezpośrednio lub pośrednio, prawa lub uprawnienia wymienione w lit. a);
d)
przedsiębiorstwa, w których strona porozumienia wraz z jednym lub większą liczbą przedsiębiorstw o których mowa w lit. a), b) lub c), lub w których dwa lub więcej spośród tych ostatnich wspólnie posiadają prawa lub uprawnienia wymienione w lit. a);
e)
przedsiębiorstwa, w których prawa lub uprawnienia wymienione w lit. a) wspólnie przynależą do:
(i)
stron porozumienia lub odpowiednio ich przedsiębiorstw powiązanych, o których mowa w lit. a)-d); lub
(ii)
jednej strony lub większej liczby stron porozumienia lub też jednego przedsiębiorstwa lub większej liczby przedsiębiorstw powiązanych, o których mowa w lit. a)-d), oraz osoby trzeciej (osób trzecich);
4)
„grupy koasekuracyjne” oznaczają grupy tworzone przez zakłady ubezpieczeń bezpośrednio lub poprzez brokerów lub autoryzowanych agentów, z wyjątkiem porozumień koasekuracyjnych ad hoc na rynku ubezpieczeniowym, w których pewna część danego rodzaju ryzyka jest pokrywana przez głównego ubezpieczyciela, a pozostała część tego ryzyka jest pokrywana przez kolejnych ubezpieczycieli, których wzywa się do pokrycia tej pozostałej części i którzy:
a)
zgadzają się udzielać w imieniu i na rachunek wszystkich uczestników ubezpieczeń od określonej kategorii ryzyka; lub
b)
powierzają udzielanie ubezpieczeń i zarządzanie ubezpieczeniami od określonej kategorii ryzyka w ich imieniu i na ich rachunek jednemu lub większej liczbie zakładów ubezpieczeń, wspólnemu brokerowi lub wspólnemu organowi utworzonemu w tym celu;
5)
„grupy koreasekuracyjne” oznaczają grupy tworzone przez zakłady ubezpieczeń bezpośrednio lub poprzez brokerów lub autoryzowanych agentów, ewentualnie z pomocą jednego lub kilku zakładów reasekuracyjnych, z wyjątkiem porozumień koreasekuracyjnych ad hoc na rynku ubezpieczeniowym, w których pewna część danego rodzaju ryzyka jest pokrywana przez głównego ubezpieczyciela, a pozostała część tego ryzyka jest pokrywana przez kolejnych ubezpieczycieli, których następnie wzywa się do pokrycia tej pozostałej części w celu:
a)
wzajemnej reasekuracji całości lub części swoich zobowiązań związanych z określoną kategorią ryzyka;
b)
przyjmowania pomocniczo w imieniu i na rachunek wszystkich uczestników reasekuracji tej samej kategorii ryzyka;
6)
„nowe rodzaje ryzyka” oznaczają:
a)
ryzyko, które nie istniało wcześniej i od którego ubezpieczenie wymaga opracowania zupełnie nowego produktu ubezpieczeniowego, bez możliwości rozszerzenia, ulepszenia lub zastąpienia istniejącego produktu ubezpieczeniowego; lub
b)
w wyjątkowych przypadkach, ryzyko, którego charakter - oceniany na podstawie obiektywnej analizy - uległ tak znacznej zmianie, że nie jest możliwe określenie z góry zdolności ubezpieczeniowej koniecznej dla ubezpieczenia od danego rodzaju ryzyka;
7)
„składka komercyjna” oznacza cenę płaconą przez nabywcę polisy ubezpieczeniowej.
ROZDZIAŁ II
WSPÓLNE ZESTAWIENIA, TABELE I BADANIA
Artykuł 2
Wyłączenie
Zgodnie z art. 101 ust. 3 Traktatu i z zastrzeżeniem przepisów niniejszego rozporządzenia, art. 101 ust. 1 Traktatu nie ma zastosowania do porozumień, do których przystąpiły dwa lub większa liczba przedsiębiorstw sektora ubezpieczeniowego, w odniesieniu do:
a)
wspólnych zestawień oraz rozpowszechniania informacji niezbędnych do realizacji następujących celów:
(i)
kalkulacji przeciętnego kosztu ubezpieczenia od określonegp rodzaju ryzyka w przeszłości (zwanych dalej „zestawieniami”);
(ii)
tworzenia tabel śmiertelności oraz tabel pokazujących częstotliwość chorób, wypadków i kalectwa w związku z ubezpieczeniem obejmującym element kapitalizacji (zwanych dalej „tabelami”);
b)
wspólnego przeprowadzania badań dotyczących prawdopodobnego wpływu ogólnych okoliczności, zewnętrznych w stosunku do zainteresowanych przedsiębiorstw, na częstotliwość lub skalę przyszłych roszczeń dla danego ryzyka lub kategorii ryzyka, albo na rentowność różnych rodzajów inwestycji (zwanych dalej „badaniami”) oraz rozpowszechniania wyników takich badań.
Artykuł 3
Warunki wyłączenia
1. Wyłączenie przewidziane w art. 2 lit. a) stosuje się pod warunkiem, że zestawienia lub tabele:
a)
oparte są na zbiorze danych, gromadzonych przez kilka lat występowania ryzyka, wybranych jako okres obserwacji, odnoszących się do identycznych lub porównywalnych czynników ryzyka, wystarczająco licznych do stworzenia bazy, na której można prowadzić obliczenia statystyczne i która dostarczy danych liczbowych dotyczących (między innymi):
(i)
liczby roszczeń zgłaszanych w ciągu tego okresu;
(ii)
liczby poszczególnych rodzajów ryzyka ubezpieczonego w każdym roku występowania ryzyka w wybranym okresie obserwacji;
(iii)
całości kwot zapłaconych lub należnych w odniesieniu do roszczeń powstałych w tym okresie;
(iv)
całkowitej kwoty ubezpieczonego kapitału dla każdego roku występowania ryzyka podczas wybranego okresu obserwacji;
b)
zawierają tak szczegółowe rozbicie dostępnych statystyk, jak to potrzebne pod względem aktuarialnym;
c)
nie uwzględniają pod żadną postacią kosztów nadzwyczajnych, dochodu wynikającego z rezerw, kosztów administracyjnych lub handlowych, wpłat o charakterze fiskalnym lub parafiskalnym, i nie biorą pod uwagę ani dochodów z inwestycji, ani przewidywanych zysków.
2. Wyłączenia przewidziane w art. 2 stosuje się pod warunkiem, że zestawienia, tabele lub wyniki badań:
a)
nie identyfikują przedmiotowych zakładów ubezpieczeń ani żadnej z ubezpieczonych osób;
b)
po opracowaniu i przy rozpowszechnianiu zawierają oświadczenie, że nie są wiążące;
c)
nie zawierają jakichkolwiek wskazań dotyczących poziomu składek komercyjnych;
d)
są dostępne na rozsądnych, przystępnych finansowo i niedyskryminujących warunkach dla każdego zakładu ubezpieczeń, który wnioskuje o ich egzemplarz, łącznie z zakładami ubezpieczeń, które nie działają na rynku geograficznym lub produktowym, do których te zestawienia, tabele lub wyniki badań się odnoszą;
e)
są dostępne na rozsądnych, przystępnych finansowo i niedyskryminujących warunkach dla organizacji konsumenckich lub stowarzyszeń klientów, które w odpowiedni i precyzyjny sposób zwrócą się o umożliwienie dostępu do nich z należycie uzasadnionego powodu, z wyjątkiem sytuacji, gdy niepublikowanie jest obiektywnie uzasadnione względami bezpieczeństwa publicznego.
Artykuł 4
Porozumienia nieobjęte wyłączeniem
Wyłączenia przewidziane w art. 2 nie mają zastosowania w przypadku, gdy przedsiębiorstwa uczestniczące podejmują wspólne przedsięwzięcie lub zobowiązanie albo zobowiązują inne przedsiębiorstwa do nieużywania zestawień lub tabel różniących się od tych, o których mowa w art. 2 lit. a), lub do nieodchodzenia od wyników badań, o których mowa w art. 2 lit. b).
ROZDZIAŁ III
WSPÓLNE UBEZPIECZENIE OD NIEKTÓRYCH RODZAJÓW RYZYKA
Artykuł 5
Wyłączenie
Zgodnie z art. 101 ust. 3 Traktatu i z zastrzeżeniem przepisów niniejszego rozporządzenia, art. 101 ust. 1 Traktatu nie ma zastosowania do porozumień, do których przystąpiły dwa lub większa liczba przedsiębiorstw sektora ubezpieczeniowego, w odniesieniu do tworzenia lub działania grup zakładów ubezpieczeń lub grup zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji, w celu wspólnego ubezpieczenia od określonej kategorii ryzyka w formie koasekuracji lub koreasekuracji.
Artykuł 6
Zastosowanie wyłączenia i progi udziału w rynku
1. W odniesieniu do grup koasekuracyjnych lub koreasekuracyjnych utworzonych wyłącznie w celu ubezpieczenia od nowych rodzajów ryzyka, wyłączenie przewidziane w art. 5 stosuje się przez okres trzech lat od daty pierwszego utworzenia grupy, niezależnie od udziału grupy w rynku.
2. Jeśli chodzi o grupy koasekuracyjne lub koreasekuracyjne niewchodzące w zakres stosowania ust. 1, wyłączenie przewidziane w art. 5 ma zastosowanie przez okres obowiązywania niniejszego rozporządzenia, pod warunkiem że łączny udział w rynku przedsiębiorstw uczestniczących nie przekracza:
a)
w przypadku grup koasekuracyjnych - 20 % dowolnego rynku właściwego;
b)
w przypadku grup koreasekuracyjnych - 25 % dowolnego rynku właściwego.
3. Przy obliczaniu udziału przedsiębiorstwa uczestniczącego w rynku właściwym uwzględnia się:
a)
udział przedsiębiorstwa uczestniczącego w rynku w ramach grupy będącej przedmiotem zainteresowania;
b)
udział przedsiębiorstwa uczestniczącego w rynku w ramach innej grupy na tym samym rynku właściwym, na którym działalność prowadzi grupa będąca przedmiotem zainteresowania, w której zaangażowane jest przedsiębiorstwo uczestniczące; oraz
c)
udział przedsiębiorstwa uczestniczącego w rynku na tym samym rynku właściwym, na którym działalność prowadzi grupa będąca przedmiotem zainteresowania, poza wszelkimi grupami.
4. Do celów stosowania progów udziału w rynku przewidzianych w ust. 2 stosuje się następujące zasady:
a)
udział w rynku oblicza się na podstawie przychodu brutto ze składek; jeżeli dane dotyczące przychodu brutto ze składek nie są dostępne, do ustalenia udziału w rynku przedsiębiorstwa uczestniczącego można użyć danych szacunkowych opartych na innych wiarygodnych informacjach rynkowych, m.in. takich jak zapewnione pokrycie ubezpieczeniowe lub wartość ubezpieczonego ryzyka;
b)
udział w rynku oblicza się na podstawie danych dotyczących poprzedniego roku kalendarzowego.
5. Jeżeli udział w rynku, o którym mowa w ust. 2 lit. a), początkowo nie przekracza 20 %, ale następnie rośnie ponad ten próg, nie przekraczając jednak 25 %, wyłączenie przewidziane w art. 5 ma w dalszym ciągu zastosowanie przez okres dwóch kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku, w którym próg 20 % został przekroczony po raz pierwszy.
6. Jeżeli udział w rynku, o którym mowa w ust. 2 lit. a), początkowo nie przekracza 20 %, ale później wzrasta powyżej progu 25 %, wyłączenie przewidziane w art. 5 ma w dalszym ciągu zastosowanie przez okres jednego roku kalendarzowego następującego po roku, w którym próg 25 % został przekroczony po raz pierwszy.
7. Przywileje wynikające z ust. 5 i 6 nie mogą być połączone tak, by przekroczyły okres dwóch lat kalendarzowych.
8. Jeżeli udział w rynku, o którym mowa w ust. 2 lit. b), początkowo nie przekracza 25 %, ale następnie rośnie ponad ten próg, nie przekraczając jednak 30 %, wyłączenie przewidziane w art. 5 ma w dalszym ciągu zastosowanie przez okres dwóch kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku, w którym próg 25 % został przekroczony po raz pierwszy.
9. Jeżeli udział w rynku, o którym mowa w ust. 2 lit. b), początkowo nie przekracza 25 %, ale później wzrasta powyżej progu 30 %, wyłączenie przewidziane w art. 5 ma w dalszym ciągu zastosowanie przez okres jednego roku kalendarzowego następującego po roku, w którym próg 30 % został przekroczony po raz pierwszy.
10. Przywileje wynikające z ust. 8 i 9 nie mogą być połączone tak, by przekroczyły okres dwóch lat kalendarzowych.
Artykuł 7
Warunki wyłączenia
Wyłączenie przewidziane w art. 5 stosuje się pod warunkiem, że:
a)
każde przedsiębiorstwo uczestniczące po złożeniu z odpowiednim wyprzedzeniem wypowiedzenia może wycofać się z grupy bez ponoszenia jakichkolwiek sankcji;
b)
zasady grupy nie zobowiązują żadnego z przedsiębiorstw uczestniczących w grupie do ubezpieczenia lub reasekuracji poprzez grupę, ani nie ograniczają żadnemu przedsiębiorstwu uczestniczącemu w grupie możliwości ubezpieczania lub reasekuracji w całości lub części poza grupą od wszelkiego rodzaju ryzyka ubezpieczanego przez grupę;
c)
zasady grupy nie ograniczają działalności grupy lub uczestniczących w niej przedsiębiorstw do ubezpieczania lub reasekuracji od ryzyka umiejscowionego w określonej geograficznie części Unii;
d)
porozumienie nie ogranicza produkcji lub sprzedaży;
e)
porozumienie nie dokonuje podziału rynków lub klientów; oraz
f)
przedsiębiorstwa uczestniczące w grupie koreasekuracyjnej nie porozumiewają się w sprawie składek komercyjnych, które naliczają w ubezpieczeniach bezpośrednich.
ROZDZIAŁ IV
PRZEPISY KOŃCOWE
Artykuł 8
Okres przejściowy
Zakaz ustanowiony w art. 101 ust. 1 Traktatu nie ma zastosowania w okresie od dnia 1 kwietnia 2010 r. do dnia 30 września 2010 r. w odniesieniu do porozumień obowiązujących w dniu 31 marca 2010 r., które nie spełniają warunków wyłączenia przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu, ale spełniają warunki wyłączenia przewidziane rozporządzeniem (WE) nr 358/2003.
Artykuł 9
Okres obowiązywania rozporządzenia
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 kwietnia 2010 r.
Niniejsze rozporządzenie traci moc z dniem 31 marca 2017 r.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia 24 marca 2010 r.